Greba hasi dute Papresako langileek : Oarsoaldeko Hitza\nGreba hasi dute Papresako langileek\nAurretik mobilizazioak egin dituzte, bi orduko kontzentrazioak enpresa aurrean baina enpresak erakutsi duen "itxikeriaren" aurrean grebara ateratzea erabaki du enpresa batzordeak.\nPapresako langileak elkarretaratzeak egingo dituzte eguerdian eta arratsaldean greba egunetan.\nGreba hasi dute gaur Errenteriako Papresako langileek. Zehazki gaur, hilaren 27 eta 29an eta Uztailaren 6an eta 24an deitu dute grebara. Papresako langileen protesta ez dago lotuta papergintzako greba deialdiarekin Mattin Otamendi Papresako enpresa batzordeko presidenteak azaldu duenez. Aurretik mobilizazioak egin dituzte, bi orduko kontzentrazioak enpresa aurrean baina enpresak erakutsi duen “itxikeriaren” aurrean grebara ateratzea erabaki dutela azaldu du: “Sei hilabete daramagu negoziatzen, bederatzi bilera egin ditugu, baina ez diete gure hainbat eskaerei jaramonik egin eta grebara deitzea erabaki dugu”.\nEskaera zehatzak dituzte langileek. Soldata igoera eskatu dute, KPIaren igoera gehi biko igoera 2018, 2019 eta 2020an, “enpresak baina KPIaren igoera hutsa gehi taulak irabazien arabera eskaintzen digu”. Aldi bateko langileen gainekoa da beste eskaeretako bat. Gogor salatu du Otamendik enpresaren jarrera, “zazpi eta bederatzi urtez aldikako langileak izan dira, telefono deien menpe izan dira etengabe eta orain kaleratu egin dituzte. Bi pertsona horiek berriz ere kontratatzea eskatzen ari gara, ez zaigulako bidezkoa iruditzen zazpi eta bederatzi urtez lanean egonda kaleratzea”.\nEnpresarekin gainera, bestelako gatazkak izan dituzte langileek eta epaitegira eta lan ikuskaritzara jo dutela azaldu du enpresa batzordeko presidenteak, “aldikako langileei ez zitzaien zegokiena ordaintzen.hori iaz salatu genituen eta berreskuratu genuen diru hori baina egun oraindik ere arazo asko ditugu enpresak ez dituelako kategoriak errespetatzen, jai egunak ez dituztelako behar bezala egiten, eta gainera aldikako langileek ez dute lan egutegia gainontzeko langileek bezala. Horiek guztiak aldarrikatzen ari gara ere grebaren bidez”.\n61 urterekin jubilatzeko aukera izatea ere ari dira eskatzen. Gehienek 40 urte eman dituzte txandaka lanean eta horrek osasunean eragina duela nabarmendu du Otamendik.\nBost greba egunera deitu du Papresako enpresa batzordeak eta akordioetara heltzeko borondatea azaldu dute langileek, “baina enpresak ez du bide horretan urratsik egin. Are gehiago, duela hiru egun zuzendaritzako bi kide grebaren gainean bozketa egin behar genuenean sartu ziren ikustera nork hartzen zuen parte eta nork ez. Langileak kikiltzeko egin duten zalantzarik ez dugu, eta horren aurrean enpresa batzordeak berretsi egin du greba”.\nGreba egunetan elkarretaratzeak egingo dituzte langileek eguerdian eta arratsaldean Papresaren sarrera nagusian 13:00etatik 15:00etara eta 18:00etatik 20:00etara.


Puntu Interesgarriak Puntos de Interés | Zer egin | Oiz Egin\nAmorotoko herria Lea Artibaiko eskualdean dago kokaturik. Udalerriak 13,40 Km²ko azalera du eta ingurune menditsuan dago kokaturik. Amorotoko herria lau auzotan dago banaturik. Elexalde, Urrutia, Ugaran eta Odiaga auzoetan. Elexalde…\nAranzibia dorrea Artibai ibaiaren ibi baten harro altxatzen da. Erdi Aroan Aranzibiatarren familia bertatik menderatzen zituzten inguruko lurrak eta bertan babesten ziren etsaiengandik. Dorretxeak gatazka odoltsu izugarriak ezagutu ditu. 1500.…\nIurretako Arriandi auzoan egun pasa lasaia burutu nahi badugu Berezi atseden lekuan izango dugu aukera. Ibaizabal ibaitik gertu, osteratxoa zuhaitzen itzalean, kirola eta umeen jolaslekua topatuko ditugu. Honetaz gain, picnic-gune…\nAstolako Zubiaurre Etxea Durangoko Merinaldeko administrazio zuzendaritzako egoitza izan zen. Astola auzoan dago harrizko baserri eder hau. Eraikin karratua da harri-horma sendokoa. XVI. mendetik XVIII. mendera arte Merinaldeko egoitza garrantzitsua…\nDurangaldean xarma handia duten auzo asko eta asko ditugu. Hauen artean film batetik ateratako lekurik balego, hau Atxondoko Axpe auzoa izango litzateke. Auzo txikia da Axpe. Bertatik Anboto, Larrano, Alluitz…\nAulestiko herria Lea Ibarra mankomunazgoaren barruan sartzen den herrietako bat da, Munitibar, Gizaburuaga, Amoroto eta Mendexarekin batera. Herritik Lea Ibilbidea igarotzen da Munitibarreraino. Herriaren erdigunean taberna batzuk aurkitu daitezke, bertan…\nBerriatuako herria, Artibai ibaiertzean kokaturik dagoen herriaren erdigunearekin eta Merelludi, Asterrika eta Madalena auzoekin osatzen da. 1257 biztanle besterik ez dituen arren (herritar gehienak herriaren erdigunean bizi dira), auzo hauen…\nDurango Durangaldeko zerbitzugune nagusia da. Astialdirako hainbat eskaintza izaten ditu Durangok urte osoan zehar: musika, antzerkia, liburu azoka, eta kirol ekintza desberdinak, besteak beste. Duen agenda osatua eta bertako giro…\nUrkiola Parke Naturalean, Abaunza baserria topatuko dugu. Atxarte gaztandegia alboan du. Bertan Patxi Solana artzainak bere eguneroko bizitza eta zereginak ezagutzera gonbidatzen gaitu. Aisialdirako aukera ederra. Abeltegian eta gaztandegian hasiko…


Soroan lanean ari zirela hil omen zituzten zenbait herritar - Ahotsak.eus\nSoroan lanean ari zirela hil omen zituzten zenbait herritar\nSoroan lanean ari zirela hil omen zituzten zenbait herritar Ez da gerraz oroitzen, hiru urte besterik ez zituen-eta. Baina gogoan du amak nola esaten zien, hegazkinak sumatzen bazituzten etxera azkar etortzeko. Antoniok, anaia zaharrenak, zazpi urte eman zituen gerran, Madrilen, ia etxera etorri gabe. Enparangainen soroan lanean ari zirela nola hil zituzten zenbait herritar kontatzen omen zuen aitak.\nHizlaria(k): Alberdi Aldalur, Mari\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan AZP-092-012 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nEz da gerraz oroitzen, hiru urte besterik ez zituen-eta. Baina gogoan du amak nola esaten zien, hegazkinak sumatzen bazituzten etxera azkar etortzeko. Antoniok, anaia zaharrenak, zazpi urte eman zituen gerran, Madrilen, ia etxera etorri gabe. Enparangainen soroan lanean ari zirela nola hil zituzten zenbait herritar kontatzen omen zuen aitak.\nElkarrizketatzailea(k): Eli Agirre\nData: 2012(e)ko ekainaren 18a\nKodifikatzailea: Eli Agirre\n- Gerrie [...] zeoze...?\n- Ez, ni gerrie, zaonien, nik hiru urte o eukiko nitun. Ni akordatzen naiz gure amak-eta esaten ziguela: "Etorri zaitezke aguro etxea, etxea etorri zaitezte azkar!". Hola, abioien-ta zea sentitzen zanin ta. Baiño bestela, ez naiz /enaiz/ akordatzen. Gero, lehenenguen, eskursiyuen jun giñenien, erakutsi zizkun Gernikako zea hoiek. Ze txikiziyo inda ta. Ba bai.\n- Ta senide zaharrouek esanda o zeoze?\n- Senide zaharrouek-eta kontauta o gerrako garaie...\n- Bai, Antonio, anaie, eon zan urte... zazpi urtin eon zan hure, gerran. Bai.\n- Inguru hartatiken jende asko jun zan?\n- Eztakit nik zenbat jende jungo zan. Gure aittek esaten zun, zea, sorun ari zila´re nola hil zituen, ta eztakit ze ta jarduten zuen. Enparangainen ta.\n- Bai. Eta gurie Madril alde hortan eon zan. Zea, Antonio. Eta harek zazpi urte pasa zitun. Iye bate etxea etorri be. Han bazauden Alabierkuk o parientiek, eta haien etxea erretirauez, libratzen zanin. Bai, gogorra, gogorra. Ba hoixe!\n- Ta ordun goseik zuek ez zenuten pasau.\n- Ez. Ni ez naiz akordatzen zeakin. Oiñ zaharrouek gogun eukiko debe /eukikobe/, baiño, nik ez. Nik [horixe] dauket, umetako kontu horixe. Eta... Gero esan iten zituela eztk danak, baiño...\n- Aitzie bakarrik.\n- Bai, holaxe.\nMakiak ogi eske\nGerrako zerrendan aita topatzeko beldurra\nFamilien egoera gerra garaian; abertzaleak herritik bota\nAuzoko baserrikoa hil zuten gerra denboran\nMunizioa, eskuko bonbak eta obusak inguruan\nOrmaetxea fusilatu, Luzio kartzelan hil\nAstigarragako hildakoak, fusilatuak eta presoak


Krisialdia, eraldaketarako garaia\nGure herria (Ezkerralde osoa bezalaxe) prekarietatearen erreinu eta higiezin enpresen gose espekulatzailearen eskutan lagatako eremua dela esatea ez da izango, agian, nobedarik sarearen beste aldean idazki hau irakurtzen duzuenontzat. Nekatzeraino errepikatu behar dugu, ordea. Pairatzen dugun egoera, gure agintarien propagandaz lagunduta, normaltasunaren beloak ezkutaturik baitago.\nBehiak jaitsi eta esnea partitu\nAurreko egunean lanera nihoala, autobidean ohitura bihurtu diren auto-ilarak burura ekarri zidan uztailaren bukaeran baserritar batekin izan nuen solasaldia. Horretan, mende hasierako bizimoduaz zera aipatzen zidan: “...gaztea nintzela egunero lan bi egin behar genituen hala beharrez: behiak jaistea eta lortutako esnea herriko jendearen artean partitzea...”. Hori entzunda inoiz oporrik izan ote zituen jakin nahi nuen eta bere erantzuna zeharo argia izan zen “ baserriko bizimodua aurrera ateratzeko besta gutxi, lan dexente eta hartuemonak edonorekin”.\nDrogaren kontsumoa ala kontsumoaren droga?\nOrain direla egun pare batzuk, gure herriko alkate jaunak alkohola eta borrokak ekiditzeko bi ordenantza aurkeztu zituen. Ordenantza hauen aurkezpenean erabiltzen zen hizkuntza oso indartsua zen: “tolerancia cero”, “navajeros...”, “no seran bien recibidos...” eta horrelakoak erabili ziren. Ordenantza hauek, berriro ere, gazteak jartzen ditu jo puntuan, beste talde batzuk ez bezala. Arrazoia argia da; kalean edaten diren “litro”ak ekiditzeko aurkeztu da batik bat, fenomeno hau, beste batzuen modura, kriminalizatuz. Ordenantzan ez da aipatzen zergatik jendea parkeetara hurbiltzen den edatera, diskoetako prezioak ordaindu baino. Ezta fenomeno honen ordez planteatzen diren alternatiba ezberdinak ere.\nAutonomia VS Autodeterminazioa\n4 herrialdetarako autonomia edo autodeterminazio eskubidea eta burujabetza? Ez, ez gara Euskal Herriaz ari, baizik eta aurreko asteetan izandako liskar, iskanbila eta sarraskiengatik denon ahotan izan den Boliviaz.


Mekoletako bidea. Erreka kontu asko - Ahotsak.eus\nMekoletako bidea. Erreka kontu asko Mekoletatik kalera harrizko bidea zegoen, “La Calzada” esaten zitzaiona. Oraindik ikusgai omen dira galtzada horren zati batzuk. Errotapeko putzu handi batean jolasten ziren. Beheko errekan, harriak jarrita, andre mordoa aritzen omen zen arropa garbitzen. Ezkailu eta ibai-karramarro asko harrapatzen zituzten. Gero, urtegia egin zenean, denak galdu ziren.\nHizlaria(k): Lopez de Letona Arruabarrena, Tomas\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan OTX-021-013 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nMekoletatik kalera harrizko bidea zegoen, “La Calzada” esaten zitzaiona. Oraindik ikusgai omen dira galtzada horren zati batzuk. Errotapeko putzu handi batean jolasten ziren. Beheko errekan, harriak jarrita, andre mordoa aritzen omen zen arropa garbitzen. Ezkailu eta ibai-karramarro asko harrapatzen zituzten. Gero, urtegia egin zenean, denak galdu ziren.\nProiektua: Otxandioko ahotsak\nData: 2011(e)ko irailaren 27a\nGaia(k): Familia eta harremanak » Lagunartea eta familia » Bainuak, errekak eta uretako jolasak , Herria, azpiegitura » Herri-antolaketa » Eraikuntzak eta azpiegiturak , Ohiturak eta bizimodua » Jantzi eta orraztu » Arropa garbitzea , Aisia » Mendia eta hondartza » Errekako arrantza eta ehiza , Herria, azpiegitura » Herri-antolaketa » Bideak\nAmak etxean garbitzen zuen arropa\nEuskaltzainen eta euskaltzaleen maila akademikoaren gorakada\nItsasoan bainatzen, eskola ondoan\nBideak estu-estuak ziren\nZestoako bainuetxeko urak fama handia\nHildakoa kalera eramateko, zortzi gizon behar


Osakidetzako hizkuntza-eskakizunak: aldi baterako kontratazioa, zerbitzu-eginkizunak eta aldi baterako barne-sustapena\nHizkuntza-eskakizunen ziurtagiriak aurkezteko epea 2018ko urtarrilaren 29tik otsailaren 12ra izango da, biak barne.\nAldi baterako kontratazioa, zerbitzu-eginkizunak eta aldi baterako barne-sustapenen zerrendak gaurkotzeko hizkuntza-eskakizunak aurkezteko epea zabaldu da. Ziurtagiriak aurkezteko epea 2018ko urtarrilaren 29tik otsailaren 12ra izango da, biak barne.\nDokumentazioa aurkezteko eredua ikusi\nDokumentazioa aurkezteko ereduarekin batera, euskara tituluaren fotokopia sinplea eman behar da, baina euskaraz egindako ikasketa ofizialen egiaztagirien kasuan, fotokopia konpultsatua aurkeztu beharko da.\nOfizioz kontuan izango dira Osakidetzak egindako 2017. urteko azken deialdian lortutako hizkuntza-eskakizunak. Era berean, ofizioz hartuko dira aintzat 2011ko eta 2014ko Kontratazio Zerrendetarako Osakidetzan 2017ko abenduaren 31ra arte egindako zerbitzuak.\n2018 HIZKUNTZA ESKAKIZUNEN EGIAZTAGIRIEN AURKEZPENA\n26 urtarrila 2018 - 261,21 kB Descargar\nHizkuntza-eskakizunak aurkezteko orria\n29 urtarrila 2018 - 257,38 kB Descargar\nOsakidetzak %2,25 igoko ditu soldatak eta karrera mailak ordaintzeko konpromisoa adierazi du\nOsakidetza EPE 16-17 - Hainbat kategoria: Gainditutakoen zerrenda argitaratu da\nSATSE Euskadiren ikastaroa: Harremanetarako eta gatazka kudeaketarako gaitasunak\nOsakidetzaren 2017ko Lekualdatze Lehiaketa: Behin betiko esleipenak eta lanpostua hartzeko prozedura argitaratu dira


IK4-IDEKOk eskarien entregaren fidagarritasuna hobetu du. - Ideko\nIK4-IDEKOk eskarien entregaren fidagarritasuna hobetu du.\nMakina-erreminta gisako sektoreen ezaugarrietako bat, hierarkiarik gabeko bezero eta hornitzaileen sarea izatea da eta entregen fidagarritasun faltaren ondorioz, enpresei lehiakortasuna murrizten dieten atzerapenak eta gainkostuak sortzen dira.\nEuropako InTime proiektuan garatutakoari esker, bezeroek bere eskarientzako eskaintza edo hornitzaile optimoak zehaztu ahal izango dituzte hemendik aurrera, koste orokorraren (materialaren eroste-kostua eta atzerapenen kasuan izandako inpaktua) eta hornitzaileen fidagarritasunaren (bezeroarengan eta beste bezeroengan hornitzaileak duen fidagarritasun maila) arabera.\nProduktu konplexuak ekoizten dituzten enpresek, seriatu gabeak eta pertsonalizazio maila altua eta hornikuntza kate konplexuak dituztenak, entregen fidagarritasun faltaren ondorioak jasaten dituzte egunero eta honek zuzenean lehiakortasunean eragiten du. Makina-erreminta sektorea arazo honen adibidea da.\nEuropako InTime proiektuan (7.Programa Markoaren proiektua) arazo hau lantzen da eta eskarien betetze prozesuan gardentasun eta bizkortasun handiago lortzeko irtenbideak eskaintzen dira. Garatutakoa, MyOpenFactory-n, eskarien kudeaketarako plataforman ezarri da, automatikoki hainbat ERP eta bezero-hornitzaile elkar komunikatzeko aukera ematen duen plataforman hain zuzen ere.\nErosketen prozesuan InTime proiektuak eskaintzen dituen berrikuntzen artean, ondorengoak nabarmentzen dira: bezeroaren etxean atzerapenek sortzen duten inpaktuaren estimazio ekonomikoa egin ahal izateko tresna (negoziazio prozesuan hornitzaileekin erabiltzeko tresna) eta eskaintzen ebaluazioa egiteko tresna, hornitzaileen fidagarritasun prozesua txertatzen duena. Proiektuaren beste mugarri garrantzitsuenetako bat, CWA (CEN Workshop Agreement) estandar baten garapena izan da, enpresen arteko eskarien kudeaketan EDI komunikazioen sinplifikazio eta estandarizaziorako (batez ere PYMEetan).\nInTime bidez enpresek lortzen dituzten hobekuntza garrantzitsuenak ondorengoak dira: (1) entrega epearen fidagarritasuna handitzea, (2) produkzio kostuen murrizketa, eskariaren betetze denboran izandako komunikazio hobeagoagatik eta eskariaren barne kudeaketa hobeagoagatik, (3) koordinazio handiagoa eta azkenik, (4) baliabideen esleipen hobea, prezioan soilik oinarrituko ez den hornitzaileei egindako eskarien aukeraren bidez. Ondorioz, lehiakortasuna handitzea ekarriko du.\nRWTH-WZL zentro alemaniarra buru duen proiektu honek, Danobat, IK4-Ideko eta AFMren partehartzea izan du eta jarduera nagusiak, enpresetan atzeratutako entregek duten inpaktu ekonomikoa ebaluatzeko modelo eta tresnen definizioa, garapena eta ezarpena izan dira ( IK4-IDEKOren Produkzioaren Kudeaketa ikerketa lerroak lideratutako ikerketa eta garapen jarduera).\nPatzuergoa hau, Europako 3 herrialde (Alemania, Italia eta Espainia), 4 zentro (WZL, FIR, IK4-Ideko eta Milango Politeknikoa), makina-erreminta eta ekipo industrialak sektoreetako 3 enpresa (Estarta, Fidia y Otto Junker), 2 TIC enpresa (Fujitsu y SAP) eta makina-erremintako 2 erakundek (AFM y UCIMU) osatzen dute.\nInTime proiektua 2012ko azaroan bukatuko da eta 4,9 milioi euroko aurrekontua izan du.


Herritarrei laguntzeko bulegoei, 010 telefonoari eta online arretari buruzko ohiko galderak\nZenbat balio du 010 telefonora deitzeak?\nBadut ziurtagiririk eskatzerik 010 telefonoaren bitartez?\nEnpresa edo negozio pribatu baten telefonoa eskatzeko deitzen badut 010era, emango didate?\nSan Antonio Kaleko herritarrei laguntzeko bulegoan eta auzoetako bulegoetan izapide berak egin ditzaket?\nHerritarrei laguntzeko bulegoetan txartelaz ordain daiteke?\n16 urte ditut. Udalean izapide bat egin nahi badut gurasoek lagundu behar didate?\nNiri buruzko zein datu ditu Udalak?\nNon emango didate Udalak egiten dituen lehiaketa publikoei buruzko informazioa?\nAspaldiko lagun batekin harremanetan jarri nahi dut, ez baitut haren arrastorik. Udalak haren berri izateko daturik emango lidake?\nNire aitona-amonak Araban jaio zirela egiaztatzen duen agiriren bat behar dut. Non eska dezaket?\nUdalak lehen nire etxean bizi izandako pertsona batentzako gutunak bidaltzen jarraitzen du. Zer egin behar dut gehiagotan ez bidaltzeko?\nUdalean lan egin nahi dut. Badut curriculum vitae-a bidaltzerik?\nNon kontsulta ditzaket udal ordenantzak?\nNola eskura dezaket udal batzorde baten akta?\nEsan didate nire izena aldizkari ofizial batean agertu dela, Udalarekin lotutako zerbaitengatik. Nola jakin dezaket zeri buruzkoa den?\nUdalera bisitan joan nahi dut. Zer egin behar dut?\nZer egin behar dut alkatearekin edo Udalbatzako kide batekin hitz egiteko?\n1. Zenbat balio du 010 telefonora deitzeak?\nTelefonia operadorearekin kontratatuta duzun tarifaren araberakoa izango da deiaren prezioa. Zerbitzuarengatik ez da inolako kosturik gehitzen.\n2. Badut ziurtagiririk eskatzerik 010 telefonoaren bitartez?\nEz. Erregistro elektronikoaren bitartez eskatu behar duzu, edo idazki bat aurkeztu herritarrei laguntzeko bulego batean.\n3. Enpresa edo negozio pribatu baten telefonoa eskatzeko deitzen badut 010era, emango didate?\nEz. 010 telefonoak bakarrik Udalari berari buruzko argibideak eskaintzen ditu, eta Gasteizen kokatutako erakunde publikoei buruzkoak.\n4. San Antonio Kaleko herritarrei laguntzeko bulegoan eta auzoetako bulegoetan izapide berak egin ditzaket?\nBai. Herritarrei laguntzeko bulego guztietan egin daitezke udal izapideak, eta inprimakiak jaso zein beste erakunde batzuei eta hiriko jarduerei buruzko informazioa eskuratu.\n5. Herritarrei laguntzeko bulegoetan txartelaz ordain daiteke?\nBai. Izan ere, herritarrei laguntzeko bulegoetan txartelaz baino ezin da ordaindu. Ezin duzu eskudirutan ordaindu.\n6. 16 urte ditut. Udalean izapide bat egin nahi badut gurasoek lagundu behar didate?\n16 urte beteak badituzu, Udalean izapide batzuk egiteko ez da beharrezkoa zure ardura duen pertsona heldu batek laguntzea, ez eta haren baimena aurkeztea ere.\nEsate baterako, izapide hauek egin ditzakezu: herritarren udal txartela, hiri garraiorako ikasle txartela, nazioarteko ikasle txartela eta gazteentzako aterpetxeen nazioarteko txartela eskatu, eta gizarte etxe eta kirol instalazioetako jardueretarako izena eman eta abar.\n7. Niri buruzko zein datu ditu Udalak?\nInformazio hori ezagutu nahi baduzu, udal fitxategietan jasotako datu pertsonalak ikusteko eskubideaz balia zaitezke. Eskabide-orria aurkeztu beharko duzu herritarrei laguntzeko bulego batean, zure nortasun agiriaren jatorrizkoarekin batera.\nDatuak aldatu, ezeztatu edo horien kontra agertzeko eskubideez ere balia zaitezke.\n8. Non emango didate Udalak egiten dituen lehiaketa publikoei buruzko informazioa?\nGasteizko Udalaren lehiaketak eta kontratuak Udalaren web-gunean argitaratzen dira, kontratatzailearen profila atalean.\nUdal enpresen lehiaketak eta kontratuak kontsultatzeko esteka ere aurkituko duzu bertan.\n9. Aspaldiko lagun batekin harremanetan jarri nahi dut, ez baitut haren arrastorik. Udalak haren berri izateko daturik emango lidake?\nUdalak ezin dizu beste pertsona batzuei buruzko daturik eman, datu pertsonalak babestearen alorrean indarrean dagoen araudiari jarraiki.\n10. Nire aitona-amonak Araban jaio zirela egiaztatzen duen agiriren bat behar dut. Non eska dezaket?\nJaiotegunaren arabera, leku hauetako batera jo behar duzu:\n- 1870. urtera arte jaiotakoentzat, Gasteizko Elizbarrutiaren Artxibora(Beste leiho batean irekiko da).\n- 1870. urtearen ondoren jaiotakoentzat, Erregistro Zibilera(Beste leiho batean irekiko da).\n11. Udalak lehen nire etxean bizi izandako pertsona batentzako gutunak bidaltzen jarraitzen du. Zer egin behar dut gehiagotan ez bidaltzeko?\nGutunen jasotzaileak jakinarazi behar dio Udalari non jaso nahi duen udal posta.\nPertsona horrekin harremanik ez baduzu, edo ezagutzen ez baduzu, atarian egon ohi den postariaren postontzian sar dezakezu gutuna.\n12. Udalean lan egin nahi dut. Badut curriculum vitae-a bidaltzerik?\nGasteizko Udalak aldi baterako kontratazio zerrenden bitartez kontratatzen ditu langileak. Zerrendak hautatze prozesuen bitartez osatzen dira, zeinak Udalaren web-orrian argitaratzen baitira.\nNahi baduzu, informazio buletin elektronikora harpidetu zaitezke hautatze prozesu horien berri izateko. Posta elektronikoz eskatu behar duzu, izen-deiturak eta NAN zenbakia zehaztuta, helbide hauetako batera:\n13. Non kontsulta ditzaket udal ordenantzak?\nUdalaren web-guneak badu udal araudiak izeneko atala, eta bertan era guztietako udal araudiak aurkitu ahalko dituzu, indarrean daudenak zein ez, bai eta jendaurreko erakustaldian daudenak ere.\n14. Nola eskura dezaket udal batzorde baten akta?\nUdalaren web-guneko udal jarduna atalean kontsulta daitezke aktak, behin batzordearen hurrengo bilkura batean onetsi ondoren. Atal horretan ageri den egutegia balia dezakezu interesatzen zaizun bileraren eguna topatzeko. Akta prest badago, Akta erabilgarri dago esaldia dioen esteka aurkituko duzu.\n15. Esan didate nire izena aldizkari ofizial batean agertu dela, Udalarekin lotutako zerbaitengatik. Nola jakin dezaket zeri buruzkoa den?\nGasteizko Udaleko iragarki taula digitala#>-- kontsultatu ahal duzu.\n16. Udalera bisitan joan nahi dut. Zer egin behar dut?\nTaldeentzako bisitak antolatu ohi dira: ikastetxeak, adinekoak eta antzekoak. Eskatzeko idazki bat aurkeztu behar da (eskabide-orria) herritarrei laguntzeko bulegoetako batean, bisita egin nahi den eguna eta ordua (gutxi gorabehera) zehaztuz. Jaso ondoren, eskabidea betetzerik dagoen jakinaraziko dizute.\n17. Zer egin behar dut alkatearekin edo Udalbatzako kide batekin hitz egiteko?\nAlkatearekin twitter, @gorka_urtaran, edo alkateakentzutendizu@vitoria-gasteiz.org helbidean kontaktuan jartzeko aukera duzu. Gainera, Herritarren postontzia dago.\nUdalbatzako kide batekin hitz egiteko eskatzeko idazki bat aurkeztu behar duzu (eskabide-orrria) herritarrei laguntzeko bulegoetako batean, elkarrizketaren zergatiak azalduz, eta ondoren, aztertu egingo da


Virginia Hendersonen eredua - Wikipedia\nVirginia Henderson (1897-1996) erizain munduan nazioartean ezaguna den ikertzaile estatu batuarra da. Bere eredua pertsonaren beharretan zentratzen da eta, Afaf Meleisen ustez, Beharren Eskolaren barnean koka dezakegu Dorothea Oremen edo Faye Glenn Abdellahen ereduak bezalaxe. Eredu horien ardatz nagusia da erizainaren funtzioa zein den zehaztea, hau da, giza beharrak asetzen laguntzeko erizainaren rola eta ekintzak zein izan behar diren argitzea. Asmo horrekin Hendersonek, Erizaintzako Kontseilu Internazionalak onartu zuen, Erizaintzaren definizioa zehaztu zuen: erizainaren rola edo funtzioa da laguntza eskaintzea pertsona osasuntsuen zein gaixoen osasuna sustatzeko, berreskuratzeko edota duintasunez hiltzeko. Laguntza hori beharrak asetzeko emango da, betiere, jakinez ekintza horiek norberak egingo lituzkeela indarra, borondatea edo behar adina jakinduria izango balu. Hori guztia pertsonak lehenbailehen independentzia lortu ahal izateko”\n1 Hendersonen ereduaren testuingurua\n3 Oinarri teorikoak\n4 Erizaintzako metaparadigmaren fenomeno nuklearrak Hendersonen pentsaeraren barnean\nHendersonen ereduaren testuinguruaEdit\n1897ko azaroaren 30a, Kansas, Estatu Batuak\nErizaintzan ikertzen ari diren ikuspuntu teoriko gehienak norabide filosofikoetan, beste zientzia batzuen ezagueretan eta praktikako hainbat egoeratan oinarrituta daude. Erizaintzako teorien garapenak, gaur egun, ikuspuntu, garapen-maila eta praktikan jartzean neurri desberdinetan egiaztaturik dauden osagai teorikoak dituzte.\nGaur egun pentsamendu-korronte ezberdinak direla eta, etengabeko aldaketan dagoen mundu batean bizi garenez, erizaintza eredu ezberdinak proposatzen eta moldatzen joan dira momentuko eta testuinguruko egoeretara egokitzeko.\n60ko hamarkadatik aurrera, erizaintzaren profesionalizazioaren beharra nabarmendu egin da, eta erizaintzaren ikerketa-beharra agerian geratu da, aurretik ez zegoelako sistema teoriko sakonik praktika eta lotura kontzeptualak egin ahal izateko. Gogoeta horiekin, hainbat zientziatako oinarritzat hartzen den paradigma kontzeptua zabaltzen hasi da erizaintzan. Kontzeptu hori erabiltzean, nahitaezkoa da Kuhn erreferentetzat hartzea, paradigma hitza zientziaren ardaztzat hartu zuelako. Horregatik, erizaintzako eredu teorikoak paradigma handiago baten barnean dauden paradigmak besterik ez dira. Horien bidez, eta metodo zientifikoa aplikatuz, askoz ere errazago ulertzen da eta erabilgarriago bihurtzen da erizaintzaren ezagutza espezifikoa. Alde horretatik, Kérouac-ek hiru paradigma aurkezten ditu: kategorizazioko paradigma, integrazioko paradigma eta transformazioko paradigma.\nKategorizazioko paradigmaren arabera, fenomenoak multzo ezberdinetan bana daitezke eta beraien artean independenteak dira. Integrazioko paradigman fenomenoen artean osotasuna gertatzen da eta zati guztiak elkarreragintzan daude osasuna lortzeko edo mantentzeko baldintza onenak bilatzeko. Transformazioko paradigman fenomeno guztiak zatiezinak dira eta zatien batura baino gehiago dira.\nHori dela eta, erizaintzaren konpetentzia ezberdinak azaltzeko, besteak beste, XX. mendean erizaintzako ereduak proposatzen joan dira, horien artean, Virginia Hendersonen Beharren eredua. Hasiera batean, Hendersonen filosofia eta pentsaera, kategorizazioko paradigman koka zitekeen, baina, denbora pasa ahala eta gizartearen pentsaera-korrontea moldatzen joan zen heinean, egokitzen joan zenez, integrazioko paradigmaren barruan sar dezakegu.\nEredu hau, Meleisen ustez, Beharren Eskola barnean koka daiteke. Beharren Eskolako teorizatzaileek bi ezaugarri partekatzen dituzte. Bata gizakien beharretan eta garapenean oinarritzen dute beraien pertsonaren kontzeptualizazioa, eta bestea, zer egiten du erizainak? galderari erantzun nahi die erizaintzaren funtzioa definitu ahal izateko.\nV. Hendersonen eredua gure inguruko osasun-laguntza ematen den lekuetan zabalduena izan da eta euskarri elektronikoak garatzeko oinarri gisa erabili da. Horrez gain, eredu honi garrantzi berezia emateko beste arrazoi batzuk ere badaude:\nEredu kontzeptual ezagunenetakoa da Erizaintzako Nazioarteko Kontseiluak bere egin zuelako Hendersonek Principios de los Cuidados Básicos de Enfermería liburuan argitatutako erizainaren berezko funtzioaren definizioa.\nV. Hendersonen filosofiarekin eta metaparadigmako fenomenoak definitzeko moduarekin bat dator osasunaren mendebaldeko gaur egungo filosofia.\nPertsonaren bakoiztasuna eta kontzeptu holistikoa barneratuak ditu.\nPertsonaren autonomia, independentzia eta bizitza osasuntsua inguru aproposean izateko nahia bultzatzen ditu.\nDokumentazio eta bibliografia zabala dago.\nHizkuntza erraza, moldagarria eta ulergarria erabiltzen du ereduaren kontzeptuak deskribatu ahal izateko.\nEredua erabiltzeko arloa oso zabala da eta ospitaleko asistentzian, lehen mailako arretan, hezkuntzan, ikerketan edo kudeaketan erraz barnera daiteke.\nPertsonari eman behar zaizkion oinarrizko zainketak erizainaren lanaren erdigunean kokatzen ditu.\nEredu honek erizaintza-prozesua gidatzen du, kasu askotan euskarri informatikoen bidez.\nV. Hendersonek, ikasle garaitik hasita, argi eta garbi azaldu nahi izan zuen erizainaren berezko funtzioa zein den: pertsona osasuntsuari edo gaixoari osasuna hobetzen edo lortzen (edo heriotza onean) laguntza eskaintzea. Laguntza beharrak asetzeko emango da, betiere jakinez ekintza horiek norberak egingo lituzkeela indarra, borondatea edo behar duen jakinduria izango balitu. Hori guztia pertsonak lehenbailehen independentzia lortu ahal izateko.\nSakontzeko, irakurri: «Virginia Henderson»\nVirginia Henderson Kansas Cityn, Missourin, 1897ko azaroaren 30ean jaio zen familia handi batean. Kansasen jaio bazen ere, bere haurtzaroa Virginian (Nebraska) igaro zuen, bere aitaren lana zela eta. Berak zioenez, erizaintzarekiko interesa Lehen Mundu Gerraren ondoren sortu zitzaion, ospitaleetan erizain asko behar zela ikusi zuenean. 1918. urtean hasi zituen ikasketak, eta 1921. urtean amaitu Washingtongo Armadaren eskolan .\nJarraian, lanean hasi zen erizain bezala New Yorkeko “Henry Street Visiting Nurse Service”n. 1929an, irakasle ikuskatzaile gisa egin zuen lan Rochesterreko (New York) “Strong Memorial Hospital”ean. Lanbidea pasioa izan zuen, eta bizi guztia hezten eta ikertzen pasa zuen, eta bere lan garrantzitsuenetariko bat "The Nature of Nursing" (1966) izan zen. Berak garatu du gaur egun zabaldua den erizaintzaren kontzeptu ezagunenetakoa. Zaila da azken hamarkadetako erizaintzaren garapena ezagutzea berak ezarri zituen ideiak kontuan hartu gabe.\nFilosofia humanista aintzat hartu zuen lehenbizikoetako eredugilea izan zen, eta, filosofia horrekin batera, fisiologiaren kontzeptuak eta teoriak, eta psikologiako pertsonen arteko erlazioak eta gizakien beharraren teoria erabili zituen eredua garatzeko. Virginia Hendersonen ekarpen garrantzitsuenetariko bat izan zen erizaintzaren ikuspegian fisiologia eta psikologia printzipioak ezartzea.\nHendersonen helburu nagusia ez zen izan erizaintzako eredu bat sortzea, baizik eta erizaintzaren funtzioa zehaztea. Hau da, pertsonak lehenbailehen independentzia lortu ahal izatea.\nBranfroden hil zen, 1996ko martxoaren 19an, 98 urte zituela.\nHendersonek idatzitako “La naturaleza de la Enfermería" liburuan, bere pentsatzeko moduan eragina izan zuten iturriak identifika daitezke, horien bidez barneratu baitzituen erizaintzaren ikuspegian fisiologiako eta psikologiako printzipioak. Bere esanetan, Columbiako Unibertsitateko Teachers Collegen egon zen bitartean (ikasle eta irakasle moduan) erizaintzaren kontzeptua aldatzen eta sendotzen joan zen. Horretarako oinarri zientifikoak eta filosofikoak bertako irakasleak markatu zizkioten bereziki eta hoien artean honako hauek azpimarratzen ditu:\nDr. Edward Thorndike: Thorndike psikologo lanetan aritzen zen Teacher Collegen gizakien oinarrizko beharrak aztertzen. Hori dela eta, Henderson gaixotasuna egoera patologiko bat baino gehiago zela konturatu zen eta oinarrizko beharrak ospitaleetan asetzea ez zela nahikoa ohartu zen.\nCarolina Stackpole: Claude Bernarden maximak jarraituz, oinarri fisiologikoen ardatza linfa zela zioen, horrek ematen duelako klabe nagusia oreka fisiologikoa mantendu ahal izateko. Oreka fisiologikoa linfa denbora guztian zelularen inguruan mantentzean datza. Oreka edo homeostasia ulertu eta praktikara eraman nahian, behin baino gehiagotan erizainaren eginbeharretan esplikatzen zuen beharrezkoa dela likidoak hartzera derrigortzea edo oxigeno-eza betetzea. Fisiologiarentzat organismoa unitate osoa da eta sistema organikoen ekintzak gehitzeak edo gutxitzeak eragina izango du organoetan eta ehunetan. Fisiologiaren bidez V. Hendersonek gizakiaren ezaguera hobetzea lortu zuen. Paraleloki, eta orekaren edo homeostasiaren oinarriak eraginda, pertsonaren sistema psikosomatikoaren kezka azaldu zuen eta ikuspuntu honek erizaintzarengan zuen eragina aztertu zuen.\nDr. George Deaver: Deaver, hasieran, Institute for the Crippled and Disabled-en sendagile lanetan aritzen zen, eta ondoren, Bellevue ospitalean. Errehabilitazio-esfortzuaren helburua bezeroak independentzia lortzea zela antzeman zuen Hendersonek.\nBertha Harmer: Hendersonek Harmer Kanadako erizainaren liburua gainbegiratu zuen: Textbook of the Principles and Practice of Nursing. Pertsonalki ezagutu ez arren, erizaintzari buruz zuten ikuspegi oso berdintsua zen. 1922an Harmerrek proposatutako definizioak honela dio: "erizaintzak gizateriaren beharrekin du lotura".\nIda Orlando: Hendersonek azpimarratu zuen Orlandok erizainaren eta gaixoaren arteko harremanean eragin handia izan zuela. Bere hitzek diotenez, “Ida Orlandok (Pelletier) erakutsi dit zein erreza den paziente baten beharrak identifikatzean huts egitea, honek aurrez egindako interpretazioa.\nVirginia Hendersonen eredu kontzeptualak, erizaintzako zainketei buruzko ikuspuntu berri bat eskaini zuen. Eredu hau erizaintzako gida izan daiteke, errealitatean aplikatu daitekeena eta, batez ere, gizakiaren oinarrizko beharretan zentratzen dena. Eredu hau azaldu baino lehen, Hendersonek deskribatu zituen postulatuak azalduko ditugu, erizainaren zainketak jasotzen dituen pazienteen egoera ulertzeko baliagarriak:\nPertsona bakoitzak bere osasuna mantentzeko edo berreskuratzeko egingo du borroka, eta horretarako independentziaren beharra izango du. Osasuntsu egongo da ongizate sentsazioa badu, baina askotan ez da horren kontziente izango osasuna galtzen duen arte. Momentu horretan, osasuna ahalik eta bizkorren berreskuratzeko ahaleginak egingo ditu. Banakoak bere osasuna estimatzen badu, ahalegin horiek prebentziora bideratuko dira nagusiki.\nBanakoa bere osotasunean aztertu behar dugu, gizaki bio-psiko-sozial modura, oinarrizko beharrak nahitaez ase beharko ditu. Abraham Maslow psikologo famatuak eginiko beharren piramidean, behar biologikoak piramidearen oinarrian jarri zituen eta horiek ase gabe maila goragoko beharrak ase ezin direla zioen.\nBehar bat asetzen ez bada, banakoa ez dago beterik eta, beraz, ez da independentea izango. Osasuna mantentzeko edo berreskuratzeko beharrezko ezagutza, indarra eta borondatea dituenean izango da independentea; bestela, dependentea bihurtuko da .\nErizaintzako metaparadigmaren fenomeno nuklearrak Hendersonen pentsaeraren barneanEdit\nErizaintzaren edozein paradigmak lau elementu esanguratsu barneratuak ditu eta metaparadigma osatzen du: pertsona, ingurua, osasuna eta rola. Horiek dira erizaintzako fenomeno nuklearrak. Erizaintzako fenomeno abstraktuak eta orokorrak zein ziren erabakitzeko, 1984an hainbat teorialariren idazkiak aztertu eta gero, Fawcettek erabaki zuen denetan errepikatzen zirela aipatutako lau elementuak. Hortik, egindako inferentzia eta hartutako erabakia.\nAurrez aipatu dugun moduan, Erizaintzaren Nazioarteko Kontseiluak berea egin zuen Virginia Hendersonek eman zuen erizaintzaren funtzioaren definizioa, aldi berean bere ereduaren oinarritzat har daitekeena. Horrela dio: “erizainaren rola edo funtzioa da laguntza eskaintzea pertsona osasuntsuaren zein gaixoaren osasuna sustatzeko, berreskuratzeko edota duintasunez hiltzeko. Laguntza hori beharrak asetzeko emango da, betiere, ekintza horiek norberak egingo lituzke indarra, borondatea edo behar adina jakinduria izango balitu. Hori guztia pertsonak lehenbailehen independentzia lortu ahal izateko”.\nHendersonen helburu nagusia ez zen izan erizaintzako eredu bat sortzea, baizik eta erizaintzaren funtzioa zehaztea. Hala ere, bere ideiak deskribatzean erizaintzaren metaparadigma osatzen dituen lau fenomeno nuklearrak adierazten ditu bere idazkietan: pertsona, ingurunea, osasuna eta rola.\nPertsona bakoitza osotasuna da; beraz, bakarra eta osagai biologiko, psikologiko, giza kulturalez eta espiritualez osatua. Osotasun fisikoa, psikologikoa, garapena eta hazkuntza betetzeko, hamalau behar ase behar ditu. Beharrak honakoak dira:\nJan eta edateko beharra\nMugitzeko eta jarrera egokia mantentzeko beharra\nLo egiteko eta atseden hartzeko beharra\nJanzteko eta eranzteko beharra\nGorputzaren tenperatura egokia mantentzeko beharra\nGarbitasuna eta txukuntasun pertsonala mantentzeko beharra\nArriskuak galarazteko beharra\nSinesmen eta balioekin adostasuna izateko beharra\nOkupazioaren bidez, norbera gauzatzeko beharra\nBehar horiek arruntak dira, pertsona guztientzat berberak; baina pertsona bakoitza bat denez, era berezian eta bakarrean aseko ditu. Hendersonentzat, Maslowren Motibazioaren teorian bezalaxe, beharra lortu behar den zerbait da, eta zentzu horrekin planteatzen du ereduan. Bakoitzak barruko indarra eta energia erabiliz, era bakarrean aseko du behar bakoitza.\nPertsona, beraz, hamalau oinarrizko behar dituen gizaki osoa, konplexua eta bakarra da. Osagai biologikoek, psikologikoek, giza kulturalek eta espiritualek definitzen dute, eta osotasuna mantentzeko eta hazkuntza eta garapena lortzeko ahalmena ditu. Pertsona osoa da, hamalau behar horiek dituena, berdinak gizaki guztientzat, osasunean edo gaixotasunean. Behar horiek nahitaezkoak dira pertsona bakoitzarentzat, eta hamalauak asetzea nahitaezkoa ez bada ere (bizirauteko, bost lehenak bakarrik), beharrezkoak dira osotasuna mantentzeko. Gainera, beharren arteko erlazioak nahitaezkoak dira gizaki osoaren balorazioa egin ahal izateko. Horregatik esan daiteke gizakia holistikoa dela.\nHendersonek ez du inguruaren definizio propiorik ematen, baizik eta, berak dioenez, hasieran hiztegi batetik (Webster’s New Collegiate Dictionarytik), hartutako definizioa erabiltzen du: bizitzan eta organismoaren garapenean eragin duen kanpoko eta barruko kondizioen bilduma da. Hala ere, Hendersonen eredua aztertuz, hainbatetan azaltzen da ingurua eta honek duen eragina pertsonen osasunean.\nLehenengo lanetan Nightingalen inguruaren kontzeptualizazioa hartzen du, eta, haren moduan, naturaren ezaugarri estatikoak (tenperatura, airearen garbitasuna, argia...) identifikatzen ditu eta esaten du horiek eragina dutela gaixoa era onean jartzeko.\nBere pentsaera garatzen doan neurrian, gaixoarengan eta erizainarengan eragina duen natura dinamikoaren ideia azaltzen du. Hendersonek dioenez, kanpoko-kondizioak eragina izan dezake onerako eta txarrerako gaixoarengan, eta kondizio horiek diramikoak dira (familia, erlazio sozialak, kultura...); eta zehazten du, pertsonak, batzuetan, inguruarekiko erantzun ona ez dutelako gaixotzen direla. Pertsona elkarrekintzan dago inguruarekin, giza kulturako arlo desberdinen baitan bizi delako.\nPertsonari zainketak ematen zaizkionean, nahitaezkoa da kontuan izatea garapena, adina, osasun-egoera eta inguruko elkarrekintza; hau da, inguru estatikoa eta dinamikoa.\nOngizate fisikotzat, psikikotzat eta sozialtzat hartzen da, eta bizitzaren baliorik garrantzitsuenetarikoa da. Nahiz eta Hendersonek osasun hitzaren definiziorik ez eman, pertsonaren independentziarekin lotzen zuen beti. Berak, osasuna, pertsona bakoitzak 14 betebeharrak laguntzarik gabe asebetetzeko gaitasunarekin lotzen zuen. Hendersonen ustetan, biziaren gainetik, norberaren osasuna da garrantzitsuena, modu eraginkorrean lan egin eta bakoitzaren bizitzako asebetetze mailarik altuena lortu ahal izateko. Pertsonaren funtzionamendurako osasuna oinarrizkoa da. Osasunaren esparruan, hainbat faktorek eragiten dute: norberaren sentimenduek, lorpenek eta errekurtsoek. Horrez gain, hau dena, norberaren esperientziekin, ideiekin, pertsonalitatearekin… harreman zuzenean dago. Osasunaren promozioa garrantzitsuagoa da pazientearekiko arreta baino. Norberaren zainketetan edozein oztopo, afekzio edo gatazka sortzen denean osasuneko arazoren bat detektatuko da. Pertsonak osasuna berreskuratuko du beste gauza askoren artean, beharrezko indar, borondate eta ezagutzak baditu. Gainera, osatze prozesu horretan bakoitzaren dependentzia mailaren araberako zainketak eskainiko dira, erizainak ordezkari edo laguntzaile papera betez.\nBeraz, Virginia Hendersonek, filosofia humanista baten barnean, osasuna independentziarekin parekatzen du hamalau beharrak asetzean. Osasuna biziaren kualitatea da oinarrizkoa gizakiaren funtzionamendurako eta independetzia eta interdependentzia (dependentzia) eskatzen ditu.\nIndependentzia: pertsonak bere kasa oinarrizko hamalau beharrak betetzeko duen ahalmena da; beraz, ekintza egokiak egitea beharrak asetzeko duen adina, garapena eta egoera kontuan hartuz. Pertsona guztiek ahalmen errealak edo potentzialak dituzte independentzia lortzeko eta osasun egoera paregabea mantentzeko. Behar bat ase dagoen edo ez erabakitzeko pertsona bakoitzak bere ikuspuntua du, indibiduala da. Beraz, beharrak asetzeko modua bakarra da, berezkoa. Gainera, behar bakoitzean pertsona bakoitzak bere independentzia-agerpenak identifikatuko ditu horiek direlako portaera egokiak definitzen dituzten ezaugarriak.\nDependentzia: oinarrizko hamalau beharrak asetzeko pertsonak egiten dituen ekintzak desegokiak direnean, edo nahikoak ez direnean, beharrak asetzeko sortzen da. Dependentzia-irizpideak (independentziakoak bezala) pertsona bakoitzarenak izango dira (bio-fisiologikoak, psikologikoak, giza kulturalak eta espiritualak), baina behar bat ez badago guztiz aseta, dependentzia agerpenak antzemango dira, hau da, behar bakoitza asetzeko portaera desegokiak.\nHendersonen uztez, hiru dira dependentzia-iturriak, beharrak asetzeko oztopo direnak:\nIndarrik ez izatea: indarra ez da bakarrik gaitasun fisikoa edo mekanika-trebetasuna. Indartzat hartu behar dira ekintzak aurrera eramateko pertsonak dituen gaitasun fisikoak, emozionalak, psikikoak edo adimenekoak.\nJakinduriarik ez izatea: osasunari buruzko oinarrizkoak ez jakitea, edo gaixotasun baten aurrean edo egoera bat aldatzen zaionean dituen baliabideak (berezkoak eta kanpokoak) erabiltzen ez jakitea.\nBorondaterik ez izatea: pertsonak ezin duenean erabaki bat hartu hamalau oinarrizko beharrak asetzeko edo egintzak gauzatzeko.\nBeraz, horietako ezaugarri bat azaltzen denean, dependentzia osoa edo partziala, behin-behinekoa edo behin betikoa ager daiteke. Beharrak asetzea garrantzitsua da, baina, hala ere, asegabeko neurria ere egon daiteke, eta horrek ez du nahitaez pertsonaren dependentzia ekartzen.\nGainera, kontuan izan behar da, beharrak asetzeko pertsona batek ahal duen guztia egiten badu, baina hala ere ezin baditu behar guztiak ase bere adinagatik, garapenagatik edo bizi duen egoeragatik, autonomia-eza duela. Kasu horietan, beharrak asetzeko, laguntzaile pertsonala edo mekanikoa beharko du. Pertsona horietan, besteetan bezalaxe, independentzia- eta dependentzia-agerpenak identifikatu beharko lirateke, desberdinduz zer den dependentzia-agerpena eta zer den autonomia-eza, oinarrizko zainketak zein izan behar diren identifikatzeko.\nHorregatik, pertsona bakoitzaren balorazio egokia beharrezkoa da zainketa-plangintza egitean.\nHendersonen idatzietan, rola deskribatzean, hiru puntu nagusi aipatzen dira:\nErizaina ordezkatzaile/laguntzaile funtzioarekin\nErizaina taldeko partaide\nErizainak hasi, kontrolatu eta erantzukizuna du oinarrizko zainketak ematean berezko metodologiaren baten bidez. Erizainak berezko funtzioa betetzean erizainak egiten dituen ekintzak, laguntzaile edo ordezkatzaile funtzioak betez eta bezeroaren dependentzia maila kontutan hartuz egingo du. Arlo hori erizaintzaren funtzioa eta lana da, eta berak hasiko, kontrolatuko du, eta nagusitasuna du. Oinarrizko zainketak, beraz, oinarrizko 14 beharrekin lotuta daude eta gizakiaren beharren azterketa edo balorazioa egin ondoren betetzen diren edo ez ikustean eratorriko diren ekintzak dira. Oinarrizko zainketak bezero bakoitzarentzat ezberdinak izango dira bakoitzak era bakarrean ulertzen duelako beharrak asetzeko modua. Hori da kontzeptu holistikoa eta bakoiztasunarena praktikara eramatea. Gainera, erizaina oinarrizko zainketak ematean nagusi handiena duena izango da, autonomia, kontrola eta erantzukizuna duelako, baina betiere, bere lanak bi arlo izango ditu kontuan zainketak ematean, bata teknikoa eta bestea interpertsonala, bata eta bestea bereizezinak direla kontuan izan behar du.\nTaldea bi eratan uler daiteke: bata erizain-taldea, eta bestea talde interdependentea, diziplina anitzekoa. Era batean edo bestean erizainak taldeari eskaini diezaiokeena, kide bezala, aztertzen du Hendersonek esanez, laguntza eskaini eta hartu egin behar duela erizainak plangintza eta programa osoa garatu behar bada. Programa hori bezeroaren osasuna hobetzeko, gaixotasunetik irteteko edo heriotza onaren euskarri izateko egingo da. Taldeko kideentzat hainbat aholku ematen ditu:\nTaldekideek ez diete inoiz besteei eskatuko berezko funtzioak oztopatu daitezken ekintzak egitea.\nTaldeko kideek ulertu behar dute asistentzia eskaintzen ari direla.\nTaldeko kideek jakin behar dute pertsona talde guztien erdigunea dela.\nBezeroa-gaixoa taldekidea da eta honek ez badu ulertzen, onartzen eta parte hartzen berarekin eta berarentzat egin den programan, taldeak egindako hainbat ahalegin alferrikakoak izango dira. Era horretan gaixoa-bezeroa partaide aktiboa eta norberaren osasunarengan erantzukizuna duela ulertuko du.\nErizaintzako erlazio eredu batean bezeroa-pazientea ardatza da. Hendersonentzat, bezeroa autonomoa eta heldua izango da (betiere bakoitzaren haziera eta garapena kontuan izanez). Autonomoa bere sinesmenak eta baloreak dituelako, eta ez dira osasun-zainketak ematen dituen pertsonaren berdinak izan behar. Heldua gai delako erabakiak bere kabuz hartzeko. Berak esango du noiz, nola eta norainoko laguntza nahi duen. Bakarrik, dependentzia osoan (koma egoeran, adibidez), erizainak erabaki dezake bere ordez eta ez berarekin zer den edo zer ez den onena bezeroarentzat.\nErizain/bezero erlazioan Hendersonek esaten du erizaina laguntzailea/ordezkatzailea izango dela 14 beharrak asetzeko. Oinarrizko zainketaren bidez erizainak bere funtzioa profesionaltasunez egingo du taldekoekin batera lan eginez.\nErizain/bezero erlazioa terapeutikoa da; beraz, erizaina tresna da. Hori lortzeko erizainak norberaren ezaguerak garatu behar ditu eta baloreak kontuan hartu, argitu eta ebaluatu, zein den norberaren balore edo ezaguera eta zein bezeroarena bereizteko. Horrela, inposizioak saihestuko dira.\nErizainaren ezaugarriari buruz, Virginia Hendersonek dio: erizaina bezeroarentzat suspertzailea izango da, eta bezeroari indarra, jakinduria edo borondatea falta bazaio, bezeroa ezagutzen, ulertzen edo berarekin bat egiten saiatuko da. Besteen lekuan jartzeko prozesua zaila da, eta erizainak entzun, ohartu eta portaerak aztertu beharko ditu eta bezeroarekin konprobatu, betiere jakinez, bezeroak sentitzen dituenak eta erizainarenak ez direla berberak izango.\nHori dena egiteko, norberaren ezaguerak sendoak izan beharko dira, eta erizainak norberaren ezaugarri fisikoak, intelektualak, afektiboak, gizartekoak, espiritualak, trebetasunak, mugak eta zailtasunak ezagutu beharko ditu. Horren guztiaren bidez emozioak detektatuko ditu eta gaixoaren beharretan murgilduko da erizaina, berak dituen sinesmen, balore edo helburuak baztertuz.\nErizainak portaera zentzuduna, egiazkoa, enpatikoa azaltzean, gaixoari profesional sendoa eta aditua dela erakutsiko dio eta kanpoko eta barruko errekurtsoak ezagutzen eta erabiltzen lagunduko dio. Erizainak bezeroari oinarrizko 14 beharretatik irteten diren oinarrizko zainketak eskainiz lagunduko dio .\nVirginia Hendersonen eredua, hasiera batean Kategorizazioko Paradigma barnean koka badaiteke ere, II. Mundu Gerraren ondorioz bizi izan ziren sufrimenduengatik, zientzia medikuen garapenagatik eta komunikazioen hedaduragatik, aldatzen joan zen, eta pentsaera korronte berrien eraginpean murgildu zen. Horregatik esan dezakegu azken gogoetak Integrazioko Paradigmaren baitan koka daitezkeela.\nBere lanaren helburua izan zen erizainaren lan autonomoa eta diziplinarteko taldearen barnekoa identifikatzea eta errebindikatzea. Horretarako, erizaintzaren definizioa ematean, Teachers Collegen Stackpole eta Thordinke Doktoreengandik jasotako oinarri filosofikoak eta psikologikoak barneratu zituen.\nHendersonek metodo deduktiboa aplikatuz arrazonamendu logikoa erabili zuen bere ideiak lantzeko. Baina bere asmoa ez zen erizaintzaren teoriarik garatzea, baizik eta erizaintzaren funtzioa zein izan behar zen argitzea; horregatik, berak zioen erizain bakoitzak zuen jakinduriaren eta esperientziaren arabera erizaintzari buruzko kontzeptu propioa garatu beharko lukeela.\nOrokortasuna, Hendersonen erizaintzaren defizinizioaren ezaugarria bada ere, bere eredua aplikatzean, pertsonaren ezaugarri biofisiologikoak, psikologikoak, sozialak, kulturalak eta espiritualak kontuan izaten ditu 14 beharrak ase ahal izateko; era horretan pertsonaren bakoiztasuna eta kontzeptu holistikoa garatzen ditu.\nErizaintzaren funtzioaren definizioan oinarrituz, pertsona bakoitzak era independentean aseko ditu beharrak, betiere horretarako indarra, borondatea eta jakinduria badu. Ezingo balitu bere kasa oinarrizko beharrak ase, erizainak ordezkatzaile/laguntzailea funtzioak aplikatuz, ezintasunak osatuko lituzke oinarrizko zainketak emanez.\nGarrantzitsua da gizakien oinarrizko beharrak ulertzea, eta bakoiztasunari dagokion garrantzia ematea, bakoiztasun horretan oinarrituta eta balorazio sakon baten ondoren, emango baitira oinarrizko zainketak, oinarrizko beharrak aztertu eta gogoeta sakon baten ondoren eratorriko direnak. Bezero bakoitzarentzat moldatuta egongo dira, bakoitzak dituen helburuen arabera. Horregatik, oinarrizko beharrak ezin dituenean pertsona bakoitzak bere kasa ase, erizainaren funtzioa izango da horretan laguntzea edo ordezkatzea (Hendersonen eredua jarraituz gero) oinarrizko zainketen bidez. Beraz, erizain-lanaren muina oinarrizko zainketak ematea izango da, eta bakoitzaren bizi-proiektuak errespetatzea eta kalitatezko lana oinarritzat hartzea.\nGaur egungo erizaintzako argitalpenetan Hendersonen ideiak eta obra sarri aipatzen dira erizaintzaren edozein arlotan, erizainaren lanari prozesu holistikoa aplikatzen diolako.\n↑ a b Meleis, Afaf I. (2016) Theoretical nursing :Development and progress (6 arg.) Wolters Kluwer Health ISBN 0060000422.\n↑ a b c d Henderson, Virginia (1987; 1988) Enfermería teórica y práctica. (3. argitalpena gaztelaniaz); ingeleseko 6. argitalpenetik itzulia Prensa Médica Mexicana. 7 .\n↑ Elorza, Mª Isabel (2013), «II. UNITATE TEMATIKOA: Erizaintzako zientzia eta diziplina. Erizaintzako teorien eta ereduen sailkapena eta garapen laburra.», Donostia, Euskal Herria: Euskal Herriko Unibertsitatea. OCW proiektua; https://ocw.ehu.eus/course/view.php?id=184. Orrialdeak 17-20. ISSN 2255-2316, . Noiz kontsultatua: 2017-05-30.\n↑ a b Khun, T.S. (1971) La estructura de las revoluciones científicas Madrid: Fondo de Cultura Económica ISBN 978-84-375-0046-1.\n↑ Baztarrika Galparsoro, Patxi; Eizagirre Gesalaga, Xabier; Ibarra Unzueta, Andoni; Oianguren Idigoras, Jabier (1992) Zer da zientzi teoria delako hori? Egungo zientziaren filosofiarako sarrera Euskal Herriko Unibertsitatea 171-188 or. ISBN 84-7585-377-3.\n↑ a b c d Kérouac, Suzanne; Pepin, Jacinthe; Ducharme, Francine; Duquette, André; Major, Francine ((1996)(2007ko berrinprimaketa)) El pensamiento enfermero Barcelona: Masson 2-19 or. ISBN 978-84-458-0365-3.\n↑ a b c d e f g Luis Rodrigo, María Teresa; Navarro Gómez, María Victoria; Fernández Ferrín, Carmen (2005) De la teoría a la práctica: El pensamiento de Virginia Henderson en el siglo XXI. Bartzelona: Masson (3. arg.) 39-55 or. ISBN 978-84-458-1488-8.\n↑ a b c d e f g h i Henderson, Virginia (1994) La naturaleza de la enfermería. Una definición y sus repercusiones en la práctica, la investigación y la educación: Reflexiones 25 años despues Madrid: Interamericana Mc Graw-Hill 1-32 or. ISBN 978-84-486-0062-4.\n↑ a b c d e f g h i j k l m Elorza Puyadena, Mª Isabel (2013), II. UNITATE TEMATIKOA: Erizaintzako zientzia eta diziplina. Virginia Henderson: Beharren eredua. Donostia, Euskal Herria: Euskal Herriko Unibertsitatea. OCW proiektua; Orrialdeak 43-52., . Noiz kontsultatua: 2017-06-01.\n↑ a b c d e f Marriner Tomey, Ann; Raile Alligood, Martha (1999) Modelos y Teorías en Enfermería (4. arg.) Madrid: Elsevier, España ISBN 978-84-817-4348-7.\nRetrieved from "https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Virginia_Hendersonen_eredua&oldid=6236420"


Jokoak Best emaitzarik of puzzle doan\nJokoak Best emaitzarik of puzzle\nOraindik paradisu, eguzkia gozatuz ditu eta pixka bat egarri sartutako, beraz palmondoetarako han coconuts jaso nahi duzun. Jarri Koko saskian sartu jaitsierak lortu nahi duzun dituzuen objektuak. Zaudenean guztiak ondo kokatu objektuak, egin hodei Koko kolpearen erortzeko.\nPlay klasiko Mahjong bertsio hau eta taula teila guztiak kendu.\nMahjong txinatar herensugearen\nPantaila duzu kolore biziko bloke beteta! Aukeratu bi edo gehiago kolore bereko bloke lehertu horiek eta desagertu egiten dira. Zuri-blokeak komodinak merezi edozein kolore etortzeko you izango dira. kanpoan egiten duzun multzo handi bada, puntuazio gehiago lortuko dituzu. Izango da zure pantaila bloke guztiak kentzeko izango duzu?\nBilera guztiak ondo agertzen piezak ikusi eta zure laguna polita Kirby argazki bat.\nBikiak guztiak batzeko karratu bat egiten da lortu behar duzu. Horiek elkarrekin bada bakarrik familia zoriontsu egin duzue. Biltzeko puntu extra izarrak.\nJoko honekin eraiki dezakezu, zabaltzeko edo zure herrian propioa sortu. errepideak konektatu duten eraikinetan daude gainontzeko konektatutako bermatzeko behar duzu. Batzuetan lur-zatiak ez zerbitzatzeko duzu guztietan baino gehiago utzi egingo da. Have maila asko eta hiru zailtasun maila, eta horrek bat hasi nahi duzun aukeratu duzu.\nJarri leku egokian pieza horien truke argazki osatzeko eta Marvel benetako heroiak super ikusteko barne.\n"Kitchen Star" dagoela zure bizitza filmea da joko bat da. Pantailan marrazkiak agertuko da, itxuraz zentzugabeak hainbat geruza sartu zatitutako. Ukitu, biratu dezakezu geruza bat dira hemen da zuzena duten postua izan arte. eta argazki eder bat agertzen geruza guztiak batera, arte. Mugimendu gutxiago Irudian egin behar duzun Tajadura taula agertzen dira, izar gehien maila bidez. Hemendik hiru izarrak lortzeko berrogei maila bakoitzean izango duzu?\nnahiko entretenigarria Partidu 3 jokoa non gozokiak koloreak kentzeko puntuazio altuena posible iritsi behar duzu. Baina ez jellybeans kendu pentsatu gabe, on you pantaila bakoitzak esango dizu zer nolako gozoki kentzeko eta kantitatea behar duzu. Ez duzu, denbora muga, bakarrik izango duzu mugimendu zenbatekoa pantaila bakoitzean gainditu behar duzu adieraziz.\nYou joko berezia non chill lasaigarri bat bitartean musika entzuten zure geometrikoak egin daitezke, eta koloretsua besterik sagua pantailako konposizioak inguruan mugitzen harritu.\nEgin klik 2 txartelak buelta eman eta bazkide aurkitu. Partiduen karta guztiak aurretik denbora agortu.\nLauki guztiak kentzeko ordena elkarrekin izan behar duten edo lerro bat erantsita ahal kentzeko lortu behar duzu.\nMatch 3 game non piruleta mugitzeko lortu lerrokatu 3 edo gehiago izan beharko da. Helburua da marroi ilun kolorea kutxak aldatzeko koadro guztiak kolore berekoak dira arte.\nSweet gozokiak: Bigarren Stor The\nLudo Multiplayer Challenge HTML5 joko bat da, ordenagailutik edo gailu mugikorretik erreproduzitu daitekeena. Bertan aurkituko dituzun puzzle joko interesgarrienetako bat aurkituko duzu. Jokatu lagun baten aurka are gehiago dibertitzeko.\nEgin klik bloke tamaina bere jarrera ezarri eta gero. Eraiki dorre bat ahalik eta altua!\nPuntu lortuz partida honetan askoz ere pentsatu behar duzu. Jarri token bat taula non txip ukitu gehituz guztiak euren kopuru berdinean. Helburua taula gainean zenbakiak guztiak kentzeko.\nGehitu em eman\nSweet Match 3 game non samurra marrazkiak konbinatu helburua da maila bakoitzean adierazten duzu lortzeko behar duzu. Saiatu combos egin eta puntu gehiago lortu ahal izateko.


2021-12-22 - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nOsasun neurriak beteta etorriko dira Olentzero eta Mari Domingi\nGutxi falta da Gabonetako pertsonaiarik ezagun eta kuttunenak berriro ikusteko; osasun neurri guztiak hartuta menditik jaistear daude.\nAire zabalean ere derrigorrezkoa izango da maskara soinean eramatea\nPedro Sanchez Espainiako presidenteak jakinarazi du lege dekretu baten bidez onartuko dutela agindua. Urkulluk eskatu du tabernak eta dendak 21:00etan ixtea abenduaren 24an, 25ean, 31n, urtarrilaren 1ean, 5ean eta 6an; 100.000 biztanleko 500 positibo baino gehiago dituzten herrietan neurri horietako batzuk urtarrilaren 31ra arte indarrean izatea nahi du.\nLekeitio eta Lea Ibarrak bi milioi euroko laguntza jasoko dute turismoa sustatzeko\nNext Generation funtsaren diru laguntzak lortu dituzte. Proiektu biek helburu bera dute: GR-38a eta horren inguruko baliabide turistikoak balioan jarri eta indartzen jarraitzea.\nLea-Artibaiko lau bikote, Bizkaiko txapeldun\nMarkina-Xemeingo Esku Pilota Taldeko eta Lea Ibarra taldeko lau bikote nagusitu dira Bizkaiko kluben arteko binakako esku pilota txapelketan. Kadete 1.maila, gazte 1. maila, nagusi 1. maila eta nagusi berezi kategorietako txapelak jantzi dituzte.\nLehen arreta bermatzea eskatu diote Osakidetzari\nSATSE, ELA, LAB, CCOO eta UGT sindikatuek deituta, Lehen Mailako Arretako osasun zentroetan elkarretaratzeak egin dituzte langileek; murrizketak salatzeko Osakidetzako langileek burutu dituzten mobilizazioekin bat egin dute hainbat eskoletako langile, herritar eta eragilek.\nBerriatuko Udalak eskatu du “urgentziaz egindako murrizketak” bertan behera uzteko\nBerriatuko Udalak eskatu du "urgentziaz egindako murrizketak" bertan behera uzteko\nTokiko erakundeak gutuna igorri dio Gotzone Sagardui Osasun sailburuari. Murrizketak bertan behera uzteko eskatzeaz gain, "indartze neurriak" eskatu dizkio.\nOilagorren inbasioa Markina-Xemeinen\n1963ko abenduaren 24an zerbait bitxia gertatu zen oilagorrekin Markina-Xemeinen.\nMirari Azkune etxebarritarrak irabazi du Neguko Bolak Txapelketa\nMarkina-Xemeingo Lauzirika bolatokian jokatu zen zapatuan [abenduak 18] Neguko Bolak lehen txapelketa. 50 bolarik parte hartu zuten.\nOndarroako Kamiñazpi auzoko igogailua 2022an eraikiko dute\nBizkaibuseko geraleku alboan edukiontziak dauden toki inguruan edukiko du sarrera, eta goian dauden etxeetara iristea erraztuko du; bi solairutan edukiko du geralekua.


Skate park eta pump track proiektua Amikuzen | Euskal Herria | KAZETA\n2020 URR. 31 - 09:05h\nBaxe Nafarroako ibarreko gazteen bizimodua hobetzeko xedea duen proiektua irailaren hondarrean aurkeztua izan zen Donapaleun. Gazteen artean suhartasuna sortu du skate park-a eraikitzeko egitasmoak. Ipar Euskal Herriko lehen pump track zirkuitua ere eginen dute.\nHendaiako pump track gunea baino handiagoa izanen da Donapaleukoa. © DR\n“Gure xedea da 20 pertsonentzat 800 metro karratuko skate park bat egitea”, aitzinatu du Pettan Ayçaguer Donapaleuko Herriko Etxeko gazteria eta kirol batzordeko presidenteak. “Kanbon den skate parkea baino handiagoa izanen da”, gaineratu du.\nBerezitasun eta berrikuntza batekin heldu da proiektua, Ipar Euskal Herrian lehen pump track espazioa izanen baita ondoan. Gurpilezko mota guzietako ibilgailuekin praktikatzeko zirkuitu maldatsua izanen da, hots, patinekin edo irristailuekin, trotineteekin, skatekin... Egun Hendaiako Orio auzoan bada bat, baina tamaina ttipiagokoa eta skate park gabe.\nBelaunaldien arteko lekua\n“Jendea elkar topatzeko eta aniztasun sozialerako belaunaldien arteko leku bat izatea nahi dugu”, adierazi du hautetsi gazteak. Izan ere, skate park eta pump track horiez gain, haurrentzat jolas gune bat eta mundu guziarentzat mahai eta jarlekuak ezarriko dituzte, “denek familian leku bat izan eta memento on bat pasa dezaten”.\nHall04 sozietateko Jean-Baptiste Picotekin lankidetzan ari da Herriko Etxea. Proiektuak 450.000 euroko aurrekontua du eta erreferente bat bilakatuko dela uste dute. Laguntza mailan, Pirinio Atlantikoen departamendura, Akitania Berriko eskualdera, Euskal Elkargora eta beharbada frantziar skate federaziora jotzea falta da. “Diru-Laguntzaren %70era ailegatzea espero dugu, Donapaleuko gastua %30ekoa izateko. Ondoko etapa obralariak atzematea izanen da. Lanak 2021eko bukaeran hastea espero dugu”, erran du Ayçaguerrek.\nEskaera handi bati erantzuna\nNon instalatuko duten galdetzean, posibilitate ezberdinak aztertuak izan dira. Kanpinaren inguruan pentsatu zuten lehenik, udako herrixkan ondotik, baina azkenean Chemins-Bideak espazioa bilakatu den frantziskanoen komentu ohian eraikiko da. “Harrabots eta arazorik gabeko lekua da, ez baita auzorik hurbil. Praktikoa, zelaia, irisgarria eta ikusteko modukoa da eta biziarazi nahi dugun gune kultural berri batetik hurbil da”, argitu dute.\nGisako proiektu baterako demanda sozial handia zegoela eta, helburua ere bada Donapaleutik haragoko publiko bat erakartzea. “Erabiltzaileek erran digute Maule, Garazi, Nabarrenkoxe, Sauvaterra... hustuko dituztela. Euskal Herri barnealdean eta departamenduan eskas den ekipamendua da. Frontoiez gain, Amikuzen ez dugu aisialdirako deus, ez bada kirol entrenamendu eta lehiaketarako”.


Zientzia fikzioaren zaleak asteburu honetan bildu dira Basaurin\n'Basauri Con 1.0'\nBizkaiko herrialde honek Nazioarteko Zientzia Fikzioa Bilera hartuko du asteburu honetan. Mary MacDonnell eta Edward James Olmos, 'Battlestar Galáctica' seriearen aktoreak, izango dira bertan.\nZientzia fikzioa hizpide izango du asteburu honetan Basaurin izango den ''Basauri Con 1.0'' Nazioarteko Bileran. Mary MacDonnell eta Edward James Olmos, ''Battlestar Galactica'' seriaren protagonistak, izango dira bertan, aurtengo gonbidatu bereziak baitira.\nOstiral honetan Basaurin eskainitako prentsaurrekoan, ''Avatar'' filmari buruz mintzatu da Edward James Olmos aktorea. Pelikula honek "ez bakarrik fikzio mundua, baizik eta irudiak sortzeko teknologiari ematen diogun erabilpena ere aldatuko" duelaren iritzia da Olmos.\nBere telebistako saioak hainbeste onarpena lortuko zuela ez zitzaiela inoiz bururatu adierazi du Olmosek. "Zibilizazioen arteko adiskidetzearen" kontzeptua suspertzeko Historian NBEk erabili duen lehenengo saioa da ''Battlestar Galactica''.\nBi egun hauetarako jardunaldi desberdinak prestatu dituzte antolatzaileek. Larunbata eta igandea bitartean, iruzkinei eta galderei erantzuteko mahai-inguru batzuetan hartuko dute parte MacDonellek eta Olmok. Honekin batera, bideo emanaldiak, zinema lehiaketak eta musika kontzertu bat ere antolatu dituzte. Igande arratsaldeko itxiera ekitaldiak amaiera emango dio bilerari. Bertan, sari banaketari ekingo diote.


Ibex indizeak % 1 baino gehiago behera egiten ari du - Ekonomiaren KZ\nAtzo merkatuan bizi izan zen euforiaren ondoren, Europako eta AEBetako indizeak balio handitze garrantzitsuak erregistratzera eraman zituena, zalantzazko irekiera baten ondoren, Europako Burtsek galeren alde egin dute saio lurrunkor berri batean. Urduritasuna azaleratu da EBZren bileraren eta AEBetako otsaileko inflazioaren zain.\nIbex 35a egunsenti laua izan zen, ondoren posizioak atzeratzeko. Selektiboak % 1 baino gehiago galdu du. Orain, apaldu erorikoak, eta 8.100 puntutik gora jarri. Kontinente Zaharreko gainerako indizeek ere beherakadak izan dituzte, % 1etik gorakoak, nahiz eta Akize eta Mib indizeak % 2tik gora jaitsi diren.\nEspainiako selektiboaren barruan, Acerinox eta Inditex dira % 3ko jaitsierarekin gehien zigortutako balioak. Naturgyk eta Endesak % 2 galdu dute. Indra irabazien artean nabarmentzen da, % 3tik gorako igoerarekin. Ondoren, Solaria eta Siemens Gamesa daude, % 2ko igoerekin.\nAsiako merkatuek gora egin dute egun batzuetako galeren ondoren, bakerako bidean aurrerapausoren bat emateko itxaropenaren aurrean. Nikkeik 2020ko ekainetik izan duen igoerarik handiena izan du gaur, % 3,94 igo baita; izan ere, petrolioaren etorkizunak behera egin du, LPEEk ekoizpena handitu dezakeelako. Shanghaiko burtsak % 1,22 irabazi du gaur eta Shenzhengo burtsak % 2,18 egin du gora.\nAsiako merkatu gehienek gora egin dute gaur, gauean petrolioaren prezioak asko jaitsi direlako, inflazio handiagoaren beldur baitira. Hala ere, berriro igo da petrolioa ordu honetan. Europan erreferentzia den Brent upela % 5 da, eta 117 dolar upela.\nHerrialde kontsumitzaileek eta, bereziki, Estatu Batuek presio egiten diete LPEEko kideei ekoizpen-erritmoa bizkortzeko, eta horiek, berriz, Errusia buru duten beste 10 herrialde ekoizlerekin batera, hilabeteak daramatzate hazten, hilean 400.000 upel gehiagorekin.\nPetrolio gordina maila historikoan dago Errusiak Ukraina inbaditu duelako, eta ia 128 dolarreko gailurrera iritsi zen Brent upela (aurretik 140 dolarren bueltan ibili zen) eta 123,7koa Texas upela, asteartean, AEBk eta Erresuma Batuak petrolio errusiarraren inportazioei betoa jarri zietenean.\nInbertitzaileek Ukrainako krisiaren bilakaera ebaluatzen jarraitzen dute. Merkatuek Errusiako eta Ukrainako Kanpo Harremanetarako ministroen arteko bilera diplomatikoa espero dute, herrialdeen arteko tentsio militarrak murrizteko itxaropenarekin.\nErrusiak “operazio berezia” deitzen duen gatazkaren ondorioz lehengaien prezioak igo izanak beldurra sortu du, ekonomiaren susperraldi globala atrofiatuta dagoelako eta banku zentralak tasak igotzera behartuko lituzkeelako.\n“Zuhur jarraitzen dugu gehiegizko hegazkortasunagatik merkatuak doitzen ari direlako, batez ere lehengaiak”, azaldu dute DBSko merkatu-estrategek, Reutersek jasotako ohar batean. “Baliteke merkatuak gatazka-beldur okerrena gainditu izana… Aldiz, inflazioan jartzen du arreta, iraunkorra dela erakusten ari baita, iragankorra izan beharrean “, esan zuten. Gaur, hain zuzen ere, otsaileko inflazioaren datua ezagutuko da Estatu Batuetan, asteroko langabezi eskaerez gain, ostegunero bezala.\nEuropako Banku Zentralaren bilelaren zain\nEuropan, begirada guztiak EBZren bileran jarrita egongo dira, gerra osteko aurreikuspen ekonomikoak eguneratu baititzake. Errenta 4ko analistek, halaber, aurreikusten dute EBZk inflazioaren aurreikuspena gorantz berrikustea, energiaren eta elikagaien prezioen igoera handiaren inguruan. Erakundeak “oso fin egin beharko du bere diskurtsoa, inflazioaren kontrolari dagokionez sinesgarritasunari eustea beharrezkoa den heinean, baina baita finantza-egonkortasuna babestea eta arrisku argiko hazkunde ekonomikoa babestea ere”, esan dute.\nMacroYieldek adierazi du moneta-agintaritzak Fed-en antzeko dilema bati egin behar diola aurre, baina, nolabait, zorrotzagoa, inflazio inplizitua Europan askoz ere argiago igo izanak eta benetako errentagarritasunak indar handiagoz erori izanak iradokitzen duen bezala. “Izan ere, inflazio- eta ekonomia-arriskuak handiagoak dira hemen. Merkatuak EBZren moneta-politikan Fedearenean baino eragin moderatzaile handiagoa izateko joera izan du, eta horrela gerta daiteke azkenean, atzeraldi-arriskua handiagoa delako Europan, eta hori aurreratzea belatzen disuasio-eragile indartsua izan daitekeelako”, gaineratu dute analisi-aholkularitzako adituek.\nOro har, espero dute EBZk Fed-ek baino zuhurrago jokatuko duela gaur, baina ezin izango du inflazioaren aurkako konpromisoaren eta erabakitasunaren mezua saihestu, prezioen gaineko bigarren txandaren ondorioak saihesteko.\nDibisen merkatuan, euroak 1,106 dolarretan kotizatzen du. Zor-merkatuan, hamar urterako bonu espainiarraren errentagarritasuna % 1,1era jaitsi da, eta urrea 1.989 dolarretan mantendu da.\n← Euskadiko bosgarren Ekoturismo Foroa hasi da Gasteizen\nEusko Jaurlaritzak energia berriztagarrien garapena bizkortu nahi du →\nBMBNk 50 finantza-txosna baino gehiagori buruz ohartarazi du


Gure Alaia jaio da; eskerrik asko! - - Goiena.eus\nAsier Agirreurreta 2019-07-19 08:07\nGurea diogu, guraso, familia eta maite gaituzten lagun guztiena izateaz gain, badaudelako Alaiaren sorreran erantzukizun zuzena izan duten beste pertsona batzuk.\nDonostia Ospitaleko amahaurren eraikineko Laguntza bidezko Ugalketa Unitateko Departamentuari buruz ari gara. Hara jo genuenean, gure kasuak zituen zailtasunak erronka moduan hartu zenituzten –gaixotasun larri baten ondorioak–, eta helburua lortu arte ez duzue etsi. Helburua lortuta, errazagoa egiten zaigu eskerrak ematea, baina helburua lortu izan ez balitz ere, zuen partetik dena eman zenuten dudarik ez dugu. Enpatia maximoa eskaini diguzue, zuen ekipoaren motibazio gaindiezina. Alaia ere zuena da.\nEta zer esan Debagoiena Ospitaleko jaiotza saileko pertsonez? Tratu bikaina eman diguzue: haurdunaldian, erditze zail batean eta, batez ere, hurrengo egunetan. Anne, Alaitz, Angela, Itziar, Marisa, Isabel, Edith… espezial sentiarazi gaituzue, bai gu eta baita gure alaba, bere bizitzako lehen egunetan. Zuena ere bada Alaia.\nBukatzeko, bi eskaera Gobernuko eta Osakidetzako agintariei.\n1-Laguntza bidezko ugalketa zerbitzuak handitu eta errekurtso gehiago zuzentzea. Zein inbertsiok dauka gure herriko etorkizuna jorratuko duten pertsonak sortzeak baino errentagarritasun handiagorik? Nork daki zein aportazio egingo dioten etorkizuneko gizarteari sail honen lan bikainagatik jaio diren pertsonak? Ez dago etekin hau berdindu dezakeen inbertsiorik; ez Industry 4.0, ez 7.0, ez 14.0!\n2-Esan digutenez, Debagoieneko Ospitaleko jaioberrien planta hustu eta hango errekurtso eta pazienteak –amak eta jaioberriak– beste planta batera bideratuko dituzte uda erdialdean, errekurtso berekin, jaioberriez gain, beste patologia edo gaixotasun batzuk dituztenak artatzeko. Argi eta garbi, zerbitzuen kalitatean eragina izango du, pertsona kopuru berak paziente gehiago zaindu beharko baititu. Jaioberrien 4. planta bere horretan mantentzea eskatzen dugu: hango pertsonalaren eta pazienteen arteko giroa gure bizitza berriko lehen egunetarako beharrezkoa da. Eskerrik asko guztioi; espero dugu eskutitz honekin gure Alaia eta artatu dituzuen beste jaioberri guztiak zuen parte moduan sentiaraztea, horrela da eta.\nAsier Agirreurreta eta Lorea Sandianes


Euskal Herriko Laborantza Ganbarak 15. urteurrena ospatuko du urtarrilaren 18an Ainhize-Monjolosen\nGoizean batzarra eta mahai-ingurua egingo dituzte. Eguerdian tokiko kalitatezko bazkaria, eta arratsaldean kontzertuak egingo dituzte. Eusko moneta erabili ahal izango da egun osoan zehar.\nEuskal Herriko Laborantza Ganbara 2005ean sortu zen eta laborantza garapenerako elkarte honek laborantza herrikoi eta iraunkorra ditu helburu. Aurten betetzen dituen 15 urte biribilak ospatzeko festa indartsuaren kartela. Ainizhe-Monjolosen du egoitza EHLGk eta bertan egingo dute egun osoko jaia. Hona hemen egitaraua:\n- 9:45 Urteko biltzarra, 2019. urteko bilana.\n- 10:30ean mahai-ingurua: Laborari eta herritarren arteko elkarbizitza.\n- 13:30ean bazkari herrikoia, tokiko kalitatezko jakia. 22 euro edo eusko izango du prezioa, eta haragirik gabeko menua galdeginez gero, 18. Euskal moneta elkarteak eusko tokiko monetaren alda-gune bat jarriko du bazkariaren aurretik, nahi duenak euroak euskotara aldatzeko. Bazkarirako lekua aurrez hartu behar da, 0559 371882 zenbakira deituta.\n- Bazkalostetik hasita, musika talde hauek emanaldia eskainiko dute: La Marina banda txaranga, Kimu txalaparta, Mairu, Joseba Irazoki & Lagunak, Torheit eta DJ Xa2.


Musikari arnasa eskainiz | Nontzeberri\nHasiera/MUSIKA/Musikari arnasa eskainiz\nMusikari arnasa eskainiz\nDani Arrizabalagak, Arri!-k bere bakarkako lehen proiektua osatu du pandemia garai honetan. Orain arte Same Old, Eh!, Izaki Gardenak, The Brontës, Libe edo Ainara LeGardonekin egindako musika bidaietan zehar sortu eta ondu dituen hainbat ideia bildu ditu Danik Ekam lanean (Erraia Diskoak, 2021).\nUhinak Komunikazioak adierazi duen moduan, “pretentsio ezaren bidetik sortu du rock disko guztiz instrumental hau, izaera trinkokoa eta azal elektronikoduna, Boards of Canada, New Order, Thom Yorke edo Nils Frahm bezalakoen DNA partekatzen duena.\nNahiz eta Ekam-en adituko dugun musikak hitz eta ahotsen beharrik ez izan emozioak sorrarazteko, kantuen izenburuek testuinguru bat eskainiko digute, batzen dituen haria hor dago: Todos/Uno, Momentu honetan, ЯOMA edo Libertad común. Ezaugarri batzuk itzali edo argituz doaz, musikari arnasa eskaintzeko. Hausnarketarako batzuetan, sentsuala eta akuilatzailea besteetan. Presak alboratuz eta ezeri men egin gabe sortutakoa da proiektua, zalantzarik ez da.\nKantu bakoitzari behar duena soil-soilik eskaintzeko desagertzearen artea perfekzionatuz, Dani Arrizabalagak musika puzzle koherente eta zintzoa eskaintzen digu. Eta Arteak edertasunaz harago eskain diezagukeen modu bakarrean egiten du: bere burua zalantzan jarriz eta erantzunik bako galderak jaurtiz”.\nAiaraldea Ekintzen Faktoriako kontzertuak asteburuan\n“Iparra galdu gabe” jardunaldiak, Getxon\n“PamploSound” onlineko musika jaialdiaren bigarren edizioa\nTxalapartaren soinuak, Iruñeko “Txalaroa” ekimenean\nDuela 9 ordu


146. zk., 2000ko abuztuaren 1a, asteartea\nV. kapituluan tarifak finkatzeko sistema erraz bat eratu da. Sistema hori aurrerago araudi bidez garatu beharra izango da, batez ere tarifen osagaiei eta tarifa horiek onartzeko eta berrikusteko prozedurari –prozeduran garraiarien eta erabiltzaileen iritziak ere izan beharko dira kontuan– dagokien aldetik. Baina, nolanahi ere, kontsumitzaileen eta erabiltzaileen eskubideak ahal den gehien errespetatzeko ahalegina egin da: aplikatu behar zaizkien tarifak nahi dutenean jakiteko eskubidea aitortu zaie, eta berariaz debekatu da baimenik ez duten gehigarriak kobratzea.\nI. KAPITULUA: ARAU OROKORRAK.\n1.– Lege honetan ezarritako ondorioetarako, udalerri bakar baten barruan egindako garraio-zerbitzua hartuko da herri barruko garraiotzat, eta gainontzekoak herriz kanpoko garraio-zerbitzutzat joko dira.\n2.– Garraio publikotzat inoren kontura diru-truke egindako garraio-zerbitzuak hartuko dira.\n3.– Kotxetzat, lege honetan ezarritako ondorioetarako, honako ibilgailuok hartuko dira: pertsonak garraiatzeko sortu eta egin diren ibilgailu automobilak, motozikletak izan ezik, baldin eta gidariaren lekua barne dela bederatzi jarleku edo gutxiago badituzte.\nII. KAPITULUA: ESKUMENEN ARAUBIDEA.\n3. artikulua.– Eskumenen araubidea.\n1.– Legea arau bidez garatzea eta goi-mailako ikuskaritza burutzea Eusko Jaurlaritzari dagokio, eta hori koordinazio-lana eginez eta legearen gai diren zerbitzuak ikuskatzeko planak atonduz burutuko du.\n2.– Kasuan kasuko lurralde historikoko herriz kanpoko garraio-baimenak eman eta baliorik gabe uztea –kontingenterik izanez gero, horien arabera–, bai eta herriz kanpoko zerbitzuak ikuskatu eta zigortzea ere, lurralde historikoetako foru-aldundiei dagokie.\n3.– Udalei, berriz, herri barruko garraioaren eremuan, garraio-lizentziak eman eta baliorik gabe uztea dagokie; zerbitzuen plangintza egin, ikuskatu eta zigortzea; tarifak ezartzea –prezioen kontrolari buruz legeriak ezarritakoaren arabera–, eta, behar izanez gero, gidarien gaitasunari buruzko egiaztagiriak ematea.\nIII. KAPITULUA: JARDUERAREN ARAUBIDE JURIDIKOA.\n4. artikulua.– Erabiltzaileak.\n1.– 3. artikuluan aipatutako herri-administrazioek erabiltzaileak jakinaren gainean izan beharko dituzte lege honen gai diren garraio-zerbitzuak emateko ezarriko diren arauei buruz.\n2.– Erabiltzaileek zerbitzua erabiltzeko ezarriko diren arauak bete behar dituzte, baina, edonola ere, betebehar hauek izango dituzte:\n5. artikulua.– Garraiariak.\n1.– Lege honetan adierazitako baimen eta lizentzien titular izan nahi duten pertsona fisikoek honako eskakizun hauek betetzen dituztela egiaztatu beharko dute\n2.– Eskakizun horiek betetzeari utziz gero, titulu gaitzaileak ezeztatu egingo dira, araudiz ezarritako eran.\n7. artikulua.– Titulu gaitzaileak.\n1.– Lege honen gai den jarduera burutzeko, arlo horretan eskumena duten Euskal Autonomia Erkidegoko administrazioek lizentzia eta baimena ematea beharko da.\n2.– Lizentziak herri barruko garraiorako balioko du; baimenak, berriz, lege honetan ezarritako eremuan, herriz kanpoko garraioa egiteko.\n3.– Baimen eta lizentzia kopurua mugatu egin ahal izango da jendeari eskaini beharreko zerbitzuaren beharren arabera, eta kopuru hori finkatzeko, zerbitzua jaso behar duen biztanleria eta/edo eskualdeko egoera sozioekonomikoa hartuko da kontuan.\n4.– Arau orokor gisa, zenbait eremutako zerbitzuak koordinatu ahal izateko, nahitaez lehenbizi eremu txikiagoko lizentzia edo baimena eskuratu beharko da, gero eremu zabalagokoa eskuratu ahal izateko. Zerbitzuak oso garrantzitsuak ez direlako edo zerbitzu-eskariarekin loturiko beste zerbaitengatik gerta liteke baldintza hori beharrezkoa ez izatea, eta kasu horiek araudiz arautuko dira.\n8. artikulua.– Lizentziak eta baimenak.\n1.– Lizentzia eta baimenek, bidaiariak kotxez garraiatzeko zerbitzu publikoa emateko, titular bakarra, gidari bakarra eta kotxe jakin bakarra baimenduko dute, eta, lizentzia edo baimena emango bada, hiru horiek araudiz ezarritako eran zehaztu beharko dira.\n2.– Lizentziak eta baimenak ezin izango dira eskualdatu, ondorengo kasuetan izan ezik:\nc) a) idatz-zatian aipatutako alargunak edo oinordekoek ezin badute lizentzia jarduera bakar eta esklusiboz erabili.\nd) Titularrak gaixotasun, istripu edo ezinbestekotzat jo daitezkeen beste arrazoiengatik laneko ezintasuna jaso badu.\n3.– Titulu gaitzaileak aldian-aldian zein kasutan bisatu beharko diren, araudiz ezarriko da. Derrigorrezko den kasuetan eta ezarritako epeetan bisatzen ez bada, titulu gaitzailea ezeztatu egingo da.\n9. artikulua.– Ibilgailuak.\n10. artikulua.– Gidariak.\n1.– Edozein zirkunstantzia edo arrazoi dela bide auto-taxi baten lizentziaren titular bilakatzen den pertsona orok berak eman beharko du nahitaez zerbitzua. Salbuespen gisa bakarrik eta araudiz ezartzen den eran (alargunak, titularraren baliaezintasun-egoera, lanerako ezintasun iragankorreko egoera eta zerbitzua norberak ematea eragozten duten ustekabeko egoerak) soldatapeko gidari bat (inoren konturako langilea) kontratatuta ustiatu ahal izango da lizentzia, baina lizentzia bakoitzak ezin izango du gidari bat baino gehiago atxikita eduki.\n2.– Indarrean dagoen legerian ezarritako kasuan kasuko gidabaimena eduki beharko dute eta araudiz ezartzen diren lanbide-gaitasuneko eskakizunak bete beharko dituzte gidariek. Horretarako, lege honen gai diren zerbitzuei aplikatu beharreko arauak, ibilbideak eta kaleak ezagutzen dituztela egiaztatu beharko dute, eta, oro har, zerbitzua behar bezala emateko behar direnak ezagutzen dituztela.\n3.– Nolanahi ere, lizentziaren eta baimenaren titularrak gidariari dagozkion lan eta gizarte-segurantza arloko legezko aginduak eta lege honen ondorio diren aginduak betetzen dituela egiaztatu beharko dio lizentzia edo baimena ematen duen organoari.\nIV. KAPITULUA: ZERBITZUA EMATEKO BALDINTZAK.\n11. artikulua.– Jarduera eta horretarako baldintzak.\n1.– Lizentziak edo baimenak lege honek xede duen zerbitzua lege honen eta indarrean dauden gainontzeko arauen arabera emateko gaitzen du titularra.\n2.– Orokorrean, lizentzia edo baimenaren titularra den pertsona orok lizentzia edo baimen hori emandako egunetik hasita 60 egun naturaleko epean ekin beharko dio, gehienez ere, zerbitzua emateari, salbu eta idatziz bidezko arrazoiak egiaztatzen badira lege honen 3. artikuluan adierazitako organo eskudunen aurrean.\n3.– Zerbitzua dedikazio esklusiboz emango da, araudiz ezartzen diren kasuetan izan ezik. Kasu horiek finkatzeko erabakigarriak izango dira zerbitzua ematen den inguru horretako baldintza sozioekonomikoak edo biztanle-urritasuna.\n4.– Arau bidez ezartzen diren ordutegi, txanda, opor eta etenaldien araubidearen arabera emango dira zerbitzuak.\n12. artikulua.– Zerbitzua kontratatzea.\n2.– Jarleku bakoitzari dagokiona ordainduz zerbitzua jarlekuka kontratatzea zein kasu berezitan baimendu ahal izango den, araudiz ezarriko da.\n13. artikulua.– Zerbitzuaren xedea.\n2.– Enkarguak egiteko garraio-zerbitzua ere arautu ahal izango da araudiz, batez ere zerbitzu horiek eskaini nahi diren eskualdeetako baldintza sozioekonomikoak eta biztanleria kontuan izanik. Enkarguak egiteko garraio-zerbitzua ematea aukerakoa izango da taxilariarentzat.\n14. artikulua.– Zerbitzua ematea.\n1.– Garraiaria derrigortua dago eskatzen zaion zerbitzua ematera, betiere 4. artikuluan erabiltzaileentzat aurreikusitako betebeharretara egokitzen bada eskatzen zaiona.\n2.– Garraiariak ezin izango du ibilgailuarentzat baimenduriko jarleku-kopurua baino bidaiari gehiago garraiatu.\n3.– Garraiariak zerbitzua emateari uko egin ahal izango dio, baldin eta zerbitzua legez kanpoko zerbaitetarako bada edo arriskua badu bidaiarien, gidariaren edo beste batzuen segurtasun edo osasunerako edo ibilgailuak kalteak izateko.\n4.– Garraiariak zerbitzua emateari uko egiten badio, zerbitzua ez emateko arrazoia azaldu beharko dio idatziz erabiltzaileari, hark hala eskatuz gero.\n5.– Garraiariak ahalik eta arreta handiena jarri beharko du zerbitzuak emateko araubidea ondo betetzeko, eta gidariak gizalegez jokatu beharko du erabiltzaileekin.\n6.– Eskola-garraioko edo adin txikikoen garraioko zerbitzuak ematen direnean, garraio horien segurtasuna erregulatzeko arauek agindutako baldintza guztiak bete beharko dira.\n15. artikulua.– Agiriak.\n16. artikulua.– Zerbitzu-motak: orokorrak eta berezituak.\n1.– Bidaiariak kotxez garraiatzeko zerbitzuen barruan bi mota bereiz daitezke:\n2.-Zerbitzu berezi horiek eman ahal izateko titulu gaitzaileak eta zerbitzua emateko araubide juridikoa araudiz ezarriko dira.\nV. KAPITULUA: TARIFEN ARAUBIDEA.\n17. artikulua.– Tarifak.\n1.– Erabilera esklusiboko zerbitzuen tarifak.\n2.– Jarlekuka egindako garraio-zerbitzuen tarifak.\n3.– Zerbitzu berezien tarifak.\n4.– Tarifek ekoizpen eta antolaketa egoera normal bateko benetako kostu guztiak hartu beharko dituzte, eta amortizazio egoki bat egiteko eta enpresarentzako arrazoizko mozkinak emateko modukoak beharko dute, bai eta zerbitzua edo jarduera egoki burutzeko modukoak ere.\n5.– Tarifak 3. artikuluan xedatutakoaren arabera eskumena duen organoak finkatuko ditu, garraiariei eta erabiltzaileei entzun ondoren, eta aldian-aldian berrikusi egingo dira, kostuen egituraren osagaietan izandako gorabeherak kontuan izanik, baldin eta horiek zerbitzuaren edo jardueraren oreka ekonomikoan eragin nabarmenik badute.\n6.– Politika ekonomikoa dela-eta garraioaren prezioa ere prezioen arau orokorretan jasotako eskuhartze modalitateren batean sartuta dagoenean, tarifen gaineko eskumena duen organoak tarifak ezarri edo aldatuko baditu, prezioak kontrolatzeko eskumena duten organoen onespena beharko du lehenengo.\n7.– Debekatua dago indarrean dauden arauetan eta administrazioaren derrigorrezko baimenean jasota ez dauden gehigarriak kobratzea.\n8.– Araudiz zehaztuko da behin zerbitzu bat kontratatu ondoren taximetroa zein momentutan jarri beharko den abian.\nVI. KAPITULUA: ZERBITZUEN INTERAKZIOA.\n18. artikulua.– Zerbitzuaren lurralde-eremua.\n1.– Jarduera burutzeko baimena zein udalerritakoa den, udalerri horretan bertan hasi beharko da lege honetan araututako zerbitzua.\n2.– Salbuespen izango dira honako zerbitzuok: zerbitzu-eremu bateratuetan eta araubide bereziko eremuetan egitekoak; aurretiazko kontratazio bidez egitekoak; lizentzia edo baimenik ez den inguruetan egin beharrekoak, eta araudiz ezarritakoaren araberako zerbitzu berezituak.\n19. artikulua.– Zerbitzu-eremu bateratuak.\n1.– Zerbitzu-eremu bateratuak kasuan kasuko foru-aldundiek mugatuko dituzte, bai beren kabuz, bai eremu horretako udalek hala eskatuta. Foru-aldundiek beren kabuz jarduten badute, ukitutako udalen %50en onespena beharko dute gutxienez, eta, gainera, udal horiek eremuko biztanleen %75 hartu beharko dute.\n2.– Zerbitzu-eremu bateratuak hainbat udalerritako zerbitzuen artean interakzioa edo elkarrekiko eragina dagoenean ezarriko dira, zerbitzuen antolaketa egokiak udalerri bakoitzaren interesak gainditzen dituenean.\n3.– Eremu horietako zerbitzuak ere lege honetan ezarritako araubidearen menpe egongo dira.\n4.– Zerbitzu-eremu bateratuak lurralde historiko bat baino gehiago ukitzen dituenean, artikulu honen arabera foru-aldundiei agindutako eginkizunak Eusko Jaurlaritzak hartuko ditu, eta horrek zuzenean burutuko ditu edo kasuan kasuko foru-aldundien esku utziko ditu.\n20. artikulua.– Araubide bereziko eremuak.\n1.– Araubide bereziko eremuak honako kasu hauetan ezarriko dira: portu, aireportu, trenbide edo autobus geltoki, ospitale, azoka edo antzekoen ondorioz edo bi udalerri edo gehiagoren arteko trafiko-interakzioa dela eta, trafiko handia sortzen bada udalerri batzuetatik besteetara eta zentro horiek dauden udalerrietako baimen eta lizentzien titularrak nahikoa ez badira eremu horietako eskariari behar bezala erantzuteko.\n2.– Araubide bereziko eremuak kasuan kasuko foru-aldundiek mugatuko dituzte, ukitutako udalen txostena jaso ondoren, eta eremu horietan, lizentzia garraioa hasi behar den udalerrikoa ez izan arren, ibilgailuek berdin eman dezakete zerbitzua.\nVII. KAPITULUA: ERAKUNDEEN ARTEKO HARREMANAK. LURRALDE HISTORIKOETAKO TAXI BATZORDEAK.\n21. artikulua.– Erakundeen arteko harremanak.\n22. artikulua.– Taxi-batzordeak.\n1.– Lurralde historiko bakoitzean taxi-batzorde bat sortuko du foru-aldundiak.\n2.– Taxi-batzordeak izango dira, lurralde historiko bakoitzean, administrazioen kontsulta eta aholkularitzarako organo, lege honek araututakoaren barruan.\n3.– Legez edo araudiz eman lekizkiokeen eskumenak gorabehera, taxi-batzordeak kasuan kasuko administrazio-organoari, nahitaez, aholkua eman beharko dio txosten bidez, ondoren zehaztuko diren kasu hauetan:\n4.– Gainera, zerbitzua emateko era desberdinei, lizentzien eskualdaketari edo gaitasun-ziurtagiriei buruz interesgarritzat jotzen dituen alderdien gaineko aholkuak emango dizkie eskumena duten administrazioei, garraiariei, langileei eta erabiltzaileei.\n5.– Lege honen gaiaren inguruan edo zerbitzuak garatzeko interesgarri jotzen duen beste edozein alderdiri buruzko txostenak ere egin ahal izango ditu.\n6.– Taxi-batzordea Eusko Jaurlaritzaren, kasuan kasuko foru-aldundiaren, udalen –gutxienez horietako bat lurralde historikoko hiriburuaren ordezkaria izango da– eta erabiltzaileen eta taxi-arloaren ordezkariek osatuko dute.\n7.– Batzordearen jarduera-araubidea azaroaren 26ko 30/1992 Legean kide anitzeko organoentzat ezarritakoari lotuko zaio.\nVIII. KAPITULUA: KONTROL, IKUSKARITZA ETA ZIGOR ARAUBIDEA.\n23. artikulua.– Administrazioak jarduera kontrolatzea.\n1.– Lege honetan araututako jarduerak administrazioak kontrolatuko ditu araudiz ezarriko den eran.\n2.– Kontrol horrek erabiltzaileen eskubideak indarrean dagoen legeriaren arabera babesten direla bermatuko du, eta erabiltzaileen eskubideei kalterik ez egiteko baliabide egokiak jarriko ditu.\n24. artikulua.– Administrazioaren ikuskaritza-lana.\n1.– Lege honetan araututako zerbitzuak 3. artikuluan xedatutakoaren arabera eskumena duten administrazioko organoek ikuskatuko dituzte. Ikuskatzaileak agintari publikotzat joko dira ondorio guztietarako, eta independentzia osoa izango dute beren lanean.\n2.– Garraiariek, gidariek eta, oro har, lege honetan araututako zerbitzuak ematen parte hartzen duen edonork ikuskatzaile-lana agindu zaionari derrigor utzi beharko dio ibilgailua eta lege honen eta lege hau garatzeko xedapenen arabera derrigorrezko diren agiriak ikusten, bai eta baimena edo lizentzia behar duten gainetiko instalazioak ikusten ere.\n3.– Ikuskatzaileek garraioa zaintzeko ardura duten administrazioko organoen laguntza izango dute, eta ikuskaritza eta zainketa lana koordinatuta egingo dira.\n25. artikulua.– Administrazio-erantzukizuna.\n26. artikulua.– Garraio arloko arau-hausteak. Motak.\n1.– Honako hauek arau-hauste oso larriak dira:\n2.– Honako hauek arau-hauste larriak dira:\nm) Taximetro eta/edo modulurik ez izatea, ez erabiltzea edo behar bezala ez ibiltzea; ibilgailuan derrigor eraman beharreko beste edozein kontrolbide edo tresna ez izatea edo manipulatuta izatea, eta tresna horientzat edo ibilgailuentzat agindutako azterketak ez egitea.\n3.– Honako hauek arau-hauste arinak dira:\n27. artikulua.– Erabiltzaileen arau-hausteak.\n1.– Erabiltzaileek lege honen 4. artikuluan xedatutakoaren arabera dituzten eginbeharrak ez betetzea arau-hauste arintzat joko da.\n2.– Arau-hauste horiek garraiariak erabiltzaileari edo ibilgailua hartu duenari eska liezaiokeen erantzukizun zibilaren kaltetan gabe zigortuko dira.\n28. artikulua.– Zigorrak.\n1.– Arau-hauste arinen zigorra: ohartarazpena eta/edo 46.000 pezetarainoko isuna eta/edo titulu gaitzailea gehienez ere hamabost egunerako kentzea. Larrien zigorra: 46.001 pezetatik 230.000 pezetarainoko isuna eta/edo titulu gaitzailea gehienez ere sei hilabeterako kentzea. Oso larriena: 230.001 pezetatik 460.000 pezetarainoko isuna eta/edo titulu gaitzailea gehienez ere urtebeterako kentzea.\n2.– Lege honen arabera egoki diren zigorrak gorabehera, arau-hauste oso larriak behin eta berriro egiteak, edo jarritako zigorra ez betetzeak, titulu gaitzailea ezeztatzea ekar lezake.\n29. artikulua.– Preskripzioa.\n1.– Arau-hauste oso larriek hiru urtera preskribituko dute, larriek bi urtera, eta arinek sei hilabetera.\n2.– Arau-hauste oso larriengatik jarritako zigorrek hiru urtera preskribituko dute, larriengatik jarritakoek bi urtera, eta arinek urtebetera.\n3.– Bai arau-hausteen, bai ezarritako zigorren preskripzio-epea noiz hasi, noiz eten eta berriro noiz abiatzen den erabakitzeko, otsailaren 20ko 2/1998 Legean agindutakoari jarraituko zaio.\n30. artikulua.– Eskumena eta prozedura.\n1.– Lege honetan aurreikusitako zigorrak 3. artikuluan xedatutakoaren arabera eskumena duten administrazioko organoek jarriko dituzte.\n2.– Lege honetan aurreikusitako zigorrak jartzeko eta betearazteko prozedura otsailaren 20ko 2/1998 Legean xedatutakoari lotuko zaio.\n3.– Administrazio-bideko erabaki finkoz ezarritako diruzko zigorrak ordaintzea ezinbesteko baldintza izango da bisatua egiteko, baita lizentziak eta baimenak eskualdatzeko ere.\nLehenengoa.– Baimena ematen zaio Eusko Jaurlaritzari zigorren diru-kopurua momentuan momentuko ekonomi egoeraren arabera egoki dezan.\nBigarrena.– Lege hau indarrean sartu eta gehienez ere ondorengo bi urteko epean, udalerri bakoitzari eta, kasua hori bada, ezar litezkeen zerbitzu-eremu bateratuei dagokien baimen eta lizentzien gehienezko kopurua ezarriko da.\nHirugarrena.– Eusko Jaurlaritzak lege hau garatu eta betetzeko behar diren araudizko xedapenak emango ditu legea indarrean sartu eta ondorengo sei hilabeteko epean.\nLehenengoa.– Lege honetan aurreikusi bezala legea garatzeko araudia egiten ez den bitartean, legean ezarritakoaren kontra ez badaude behintzat, arlo honetan indarrean dauden arauak aplikatuko dira.\nBigarrena.– Lege hau indarrean sartzean gidaria eta titularra bien artean zerbitzuak eskaintzen ari badira gaitasuna ematen duen titulu jakin bat dela bide, zerbitzuak horrela eskaintzen jarraitu ahal izango dute, pertsona horien arteko lan-lotura mantentzen den bitartean eta zerbitzua titulu horren babespean eskaintzen den bitartean.


Errusiatik Iranera mende térdian, eta hala ere... - Leire Arana Ruiz de Egino - Uriola.eus\nErrusiatik Iranera mende térdian, eta hala ere...\nLeire Arana Ruiz de Egino 2018-05-07 11:41 Kultura-aisialdia\nEgunotan buruan bueltaka dabilzkit hitz hauek: Kovalevsky, Mirzhakani eta arrakala. Lotuko al ditugu?\nKovalevskyrekin Zorion handiegia liburuan egin dut topo, Alice Munro idazleak ipuin bat idazten baitu bertan, matematikari horren bizitza ardatz hartuta. Mirzhakani, ordea, hau ere matematikaria, iazko udan hil zen eta egunotan entzun da berriz ere bere izenaren oihartzuna, Maiatzaren 3an jaiotakoa baitzen.\nKontua da bi izen horiei tiraka, eta han eta hemen irakurrita, hainbat ezaugarri komun dituztela jakin dudala. Jatorria ez da horietako bat, bata errusiarra baita, eta bigarrena, iraniarra. Bai dute komunean, ordea, matematikaren esparruko sari inportanteak irabazi izana; lehenak Bordin saria eta bigarrenak Fields domina.\nSariok irabazteko merituak ere oso gazte izanik egin dituzte, biak ere 40 urteren bueltan hil baitira. Bata 1891 urtean neumoniak jota eta bestea, esan bezala, uda honetan minbiziaz. Mundu honetan biek ala biek, alaba bana utzi dute. Azkenik, esan daiteke baita ere biak emakumeak direla.\nHala imajinatzen zenuten, ala gizonak irudikatu dituzue zuen buruetan? Bada, izan ere, azken ideia horrek eramango gaitu hasieran aipatu dudan hirugarren hitzera: arrakala, baina zehazkiago esanda, genero-arrakala aipatzera.\nMisterioa argituta, ezagutu ditzagun emakume horiek apur bat gehiago.\nLehenegoarekin, hasteko, tranpa egin dut Sofia Korbin-Kukóvzkaya baita bere benetako izena; 1850ean jaiota, txikitatik matematikarekiko ikaragarrizko trebezia erakutsi zuen, baina bere aitaren eragozpenei eta garai haietako ohitura sozialei aurre eginaz garatu behar izan zuen bere ibilbidea bizitza osoan. Emakume matematikaria izatea ezezaguna eta batez ere, denbora galtzea zela uste zuten garaian bizitzea egokitu baitzitzaion.\nGoi mailako ikasketak unibertsitatean egin ahal izateko ezkondu egin behar izan zuen Vladimir Kovalevsky-rekin eta hortik aurrera pasatu zen Sofia Kovalevskaya izatera; “Kovalevsky-ren emaztea” hain zuzen ere. Izen horrekin ezagutzen dugu harrezkero. Kuriosoa egin zait emakume honen inguruan zenbat liburu eta artikulu idatzi dituzten jakitea; bere bizitzak askorako eman baitzuen, laburra izanda ere.\nMatematikako lana ekuazio diferentzialen inguruan egin zuen eta errotazioan ari diren gorputzen dinamika ere aztertu zuen. Saturnoren eraztunen dinamika aztertzen eta integral eliptikoekin ere jardun zuen. Idazle lanetan ere aritu zen eta horregatik ere ezaguna da; nobela, ensaio, autobiografia eta bestelako lanetan argi ikusten da ideia argiko emakume adoretsua izan zela eta jakin zuela sozialki onartua ez zen bizitza egiten.\nSofiaren ibilibidean gurutzatu ziren arrazoi eta eragin ezberdinekin Dostoievsky, Weierstrass, Poincaré, Mittag-Leffler eta Kirchhoff.\nEtengabe izan zituen arazoak unibertsitateetan sartzeko emakumea izateagatik. Heidelberg eta Berlingo unibertsitateetan ez zuen lortu ofizialki onartua izatea eta klaseetan entzule bezala edo Weierstrassen banakako klaseak jasoz ikasi behar izan zuen, nahiz eta behin eta berriz ingurukoak txundituta utzi matematikako bere gaitasunak ikusita.\n1874an Göttingeneko unibertsitatean doktore titulua lortu zuen, baina ez lanposturik. 1878an ama izan zen eta 1884an, Mittag-Lefflerren ahaleginei esker, Estokolmoko unibertsitatean irakasle izatera iristeko bidea hasi zuen.\n1888an Maksim Kovalevsky ezagutu zuen eta hil arte iraungo zuen harreman sutsu eta gorabeheratsua hasi zuen. Urte horretan bertan Parisen jaso zuen Frantziako Zientzien Akademiak emandako Bordin saria. Alice Munroren ipuina garai honetan kokatzen da nagusiki eta ederto islatzen ditu Kovalevskayaren borroka, hausnarketa eta sentimendu eta kontraesanak.\nMaryam Mirzakhani, gure bigarren protagonista, 1977an jaio zen Teheranen. Emakume honetaz ez dago aurrekoari buruz besteko informazio eta literaturarik. Denbora eman beharko diogu, hil berria baita; aurtengo uztailaren 15ean. Bere ibilbidea, hala ere ikusgarria da.\n1994 eta 1995ean Matematikako Nazioarteko Olinpiadak irabazi zituen; Irango lehenengo emakumea izan zen parte hartzen ere. Hortik aurrera EEUUetako ateak ireki zizkioten. Matematikako ikasketak Harvarden bukatu eta doktoretza ere egin zuen eta 2008an Stanfordeko Unibertsitatean irakasle lanetan hasi zen. 2014an Fields domina irabazi zuen Rienmannen gainazalen geometria eta dinamika aztertzen egindako lanagatik. Lehenengo emakume eta iraniarra izan zen horretan ere. Saria jasotzera belo gabe joan izana hizketa-gaia izan zen medioetan bere momentuan.\nTartean ama izan zen.\nIkusi ditugu bada, denboran 150 urteko aldea duten bi ibilbide entzutetsu. Biak alderatuta ateratzen zait esatea aurrera-pausuak eman ditugula emakumeok, ezta? Eta hala da, nahiz eta esaldi hori idazterakoan albo batera utzi ditudan kolpe bakarrean milaka emakume gaur egun ere Sofiaren lekuan daudenak Maryam-enean baino, han eta hemen, munduan sakabanatuta.\nHala ere, beldurrezko pelikulatan ematen den efektua ikusten dut goian idatzitakoetan: filma ongi bukatzera doanean, justu orduan, filmeko gaiztoa ez dela hil iradokitzen dutenean bezala, goian jarri dudan guztian, atentzioa eman beharko liguke detalle txiki batek: oraindik ere, emakume batek Fields domina irabazi izana “notizia” da eta berrietan haren janzkerari jartzen diote fokua! Genero-arrailaren itzala daukagu aurrez-aurre! Leku askotan agertzen da, gainera, itzal luze eta ilun hori: gure buruetan zenbait lanbide aipatu eta automatikoki gizonezkoak irudikatzen ditugunean; gure gazteek ikasketak aukeratzen dituztenean; gerorako lanpostu eta karguetan; amatasunaren garaia iristean eszedentzia edo murrizketen eskaeren proportzioetan… Ez ote da generoaren itzal luze eta ilun hori guk uste baino eragin sakonagoa izaten ari gugan ere, orain eta hemen.\nArrakalen gainetik pasatzeko, mendian, izotzetan, salto egin behar izaten da. Kasu honetan ere saltoa eman beharrean gaude; baina batez ere, gure umeekin, bai neska eta bai mutil, lana egin beharko dugu haiek ere saltoa ematen jakin dezaten. Orain eta hemen.