Azken berriak-Elorrioko Txintxirri Ikastola | Page 35\nIkastola aldizkaria: matrikulazioa\nPosted at 2013-01-17 » By : Elorrioko ikastola » Categories : Azken berriak,Uncategorized @eu » 0 Comment\nAurten ere, gure lagun saharauientzako elikagai ilketari ekingo diogu, 2013ko otsailean irtengo den elkartasun karabanan kanpamenduetaraino eraman ahal izateko. Elkartasun kanpaina honen helburu nagusia Saharar Herriari janariak helaraztea da, Tindufeko (Aljeria) errefuxiatuak pairatzen ari diren elikadura krisiladia ahal den neurrian arintzeko, eta honakoan ere, zuen laguntza ezinbestekoa da. Ekimen […]\nPosted at 2013-01-13 » By : Elorrioko ikastola » Categories : Azken berriak,Uncategorized @eu » 0 Comment\nIkastola osatzen dugun guztion partez, Gabon jaialdiaren inguruko argazkiak eta bideoa multimedia atalean dituzue. by\nPosted at 2012-12-27 » By : Elorrioko ikastola » Categories : Azken berriak,Uncategorized @eu » 0 Comment\nEuskaraz Bizi Nahi Dut bideo lehiaketa\nEuskararen Nazioarteko egunaren harira, Euskaraz Bizi Nahi Dut abestia oinarri hartuta, bideo lehiaketa antolatu du ikastolak. DBHko ikasleek zur eta fin ibili dira grabaketak egiten eta ondorengo nahasketa lanak ere bikainak izan dira. Oso emaitza onak egon dira eta epaimahaiak, Hizpro Taldeak, ez du lan erraza izan. Azkenean, denon lana eskertuz bat aukeratu dute. Egilea: […]\nPosted at 2012-12-14 » By : Elorrioko ikastola » Categories : Azken berriak,Uncategorized @eu » 0 Comment\nAmgalatik Elorriora: bidaia bukatu da.\nAmgala proiektuko bidaia bukatu da. Berriro etxean. Azaroaren 30etik abenduaren 8ra arte, Amgalan (El Aaiun) izan da ikastolako talde bat, Lajawd elkartea eta Elorrioko institutuarekin batera. Gauza asko egiteko aukera izan dute baina batez ere bertakoekin egoteko eta bizitzeko aukera izan dute gazteek. Proiektuko ardatzeei jarraituz, eskola eta kirol materiala eraman du taldeak bertara eta […]\nPosted at 2012-12-09 » By : Elorrioko ikastola » Categories : Azken berriak,Uncategorized @eu » 0 Comment\nAzaroko azken astean, “Mundu denak” deituriko aste berezia ospatu dugu. 4 egun 4 kontinente. Afrikarekin hasi ondoren, Amerikaren txanda izan zen. gero, Asiara bidaiatu ondoren Ozeanian bukatu da gure bidai zoragarri hau. Kontinente bakoitzeko ohiturak, jolasak,musika….aztertzeko aukera izan dute ikasleek eta gustora ibili dira ekintza guztiak egiten. Izenak arabieraz idatzi dituzte, Barrankillako inauteriak ezagutu eta […]\nPosted at 2012-11-29 » By : Elorrioko ikastola » Categories : Azken berriak,Uncategorized @eu » 0 Comment\nBikain saria ikastolan dugu!\nAzaroaren 22an egin da 2012ko Bikain Ziurtagiriak emateko ekitaldi publikoa, Vitoria-Gasteizko Europa Jauregian. 28 enpresa eta erakundek Bikain ziurtagiriak jaso zituzten, Blanca Urgell Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburuaren eta Nuria López de Guereñu, CONFEBASKeko idazkari nagusiaren eskuetatik. 28 enpresa horietatik 9k lortu dute urrezko Bikain ziurtagiria, eta horietako bat dakizuen bezalaxe, Elorrioko Txintxirri ikastola. Azken urteetan euskararen […]\nPosted at 2012-11-25 » By : Elorrioko ikastola » Categories : Azken berriak,Uncategorized @eu » 0 Comment\nTuterako Argia ikastolak behar gaitu\nEuskal herrian, oraindik gaur egun ere, hainbat ikastola laguntza beharrean dira, baina Nafar Gobernuak herrialde horretarako zonalde zabala “zona no vascofona” legez izendatu ondoren, bertako ikastolek bizi duten egoera larri-larria da. Euskararen eta euskaltzaleen eskubideak etengabe urratu eta diru-laguntzak murriztu dituzte, ikastolen egoera erabat itogarria bihurturik, beraien etorkizuna arrisku bizian jartzeraino. Horietakoa da, hain zuzen […]\nPosted at 2012-11-18 » By : Elorrioko ikastola » Categories : Azken berriak,Uncategorized @eu » 0 Comment\nHH5, udazken koloretsua\nZenbat gauza gertatzen dira gure udazken koloretsuan ezta? Gure ikastolako HH5eko ikasleek guzti horiek aztertu, ikusi, ikutu, dastatu, bizi, kontatu eta……erakusketa ederra montatu dut ikasleentzat eta baita ere gurasoentzat. Ikusi, ikusi argazki ederrak gure multimedia atalean….argazkiak by\nLH 5-6ko IKASLEAK ZALDIBARKO BASERRI BAT BISITATZEN Azaroaren 9an Ikastolako LH 5 eta LH 6ko ikasleak Zaldibarko baserri bat bisitatzera joan ziren. Bertan, baserritarren lana ezagutzeaz gain, sasoiko produktuak zeintzuk diren ezagutu zituzten. Ortuan garai desberdinetan aurkitu ditzakegun produktuak zeintzuk diren eta ortuan lan hori nola egiten duten ikusi: onagarrien erabilera, konponsta nola egiten den, […]\nOrrialdea 35 / 39« Aurrekoa«...102030...3334353637...»Hurrengoa »


3.GIPUZKOA | Imanol Lasa Zeberioren bloga\n30 pertsona, emakume zein gizon, gazte eta helduak, hainbat lanbidetakoak eta lurraldeko txoko guztietatik etorritakoak, bat egin dute plaza berean Gipuzkoaren erronkak zeintzuk diren aztertzeko. Hilero gai bati erreparatuko diote, eta beraien gogoetak beste guztientzako bide-orria izan daiteke.\nGaldera egokiak egitea da gakoa, burua astintzea eta gorputza deseroso sentiaraztea, konformismoan erori gabe eta gure herriaren geroa indartzeko behar-beharrezkoak diren erantzunak aurkitzeko.\nNork gobernatzen ditu gobernatzen dutenak?\nZein tributako kide zara?\nZerk egiten gaitu espezie hobea?\nMakina bat baino gizatiarragoak al gara?\nZure aurrerapena nire aurrerapena al da?\nHoriek eta beste batzuk izango dira eztabaidagai Etorkizuna Eraikizen baitan abian jarritako Boost ekimen berria. Ziurgabetasuna, egonezina eta noraezean gauden honetan, ekintza honek badu zerbait berezia: galdera egokien indarra. Ez dugu bukaera ezagutzen dugun pelikula bat ikustera joan nahi, ezta atzerriko irudiak eta istorioak ikusi nahi ere; hemengo errealitatea aintzat hartuta, mundu zabaleko joerak aztertuz, gure herriaren etorkizuna landu nahi dugu.\nEz da lan makala izango, baina esfortzuak mereziko du. Galdera-erantzun egokiak behar ditugu geureari ekiteko, oraingoan ez diezaiegun besteei utzi gure herriaren etorkizunak zein izan behar duen erabakitzen, hori ere gure esku baitago.\nZuzeu webgunea. 2021-09-23.\nIzurriteak agerian utzi ditu herri honen autogobernuaren indarguneak eta ahuleziak. Osakidetza edota gure zaharren egoitzak, esaterako, ondo baino hobeto kudeatu dira eta bat-batean hartu dira erabaki erangikorrak. Aldiz, Sanchez presidenteak, gure herriko eskumenei burla eginez, aldiro-aldiro telebistatik aditzera ematen zituen pandemiari aurre egiteko erabakiak. Denok ari begira nola zapaltzen zituen orain arte lortutakoak, eta aldi berean ezin ezer egin, egoera larrian baikeunden.\nGaitza gainditzen ari garen honetan, beste kontu batzuk ditugu hizpide, besteak beste, euskararen osasuna. Hezkuntzan ez omen dira emaitza txukunak lortzen ari, eta kalean ere ez omen dugu gure aurrekoek egiten zuten maiztasunez egiten. Markel Olanok, Gipuzkoako diputatu nagusiak, azkenengo adierazpenetan azaldu du bere kezka. Ez da berria eta Karmelo Landak ere bat egiten du egoera horrekin. Bi euskaldun, bi abertzale nahiz eta muturka dabiltzan bi alderditako kide izan. Nire ustez hortxe dago koxka. Gure artean ika-mikan gabiltzan bitartean besteak dira nagusi.\nUrtea bukatu aurretik COVID-19 gaitzari aurre egiteko lehen txertoak jartzen hasi dira euskal herritarrei. Berri ona zalantzarik gabe, nahiz eta oraindik kezkak nagusi izan eta informazio asko falta zein nolako eragina izango duen jakiteko botika berri horrek gure osasunean. Bestalde, lehen ondorio ekonomiko, sozial eta politikoak antzematen hasi gara, eta hurrengo urtean, oraindik ere, jaso dugun kolpeari buelta emateko izerdi dezente botatzea tokatuko zaigu. Pandemia honek dena hankaz gora jarri du, eta mundu osoa dago aztoratuta nahiz eta gurea, gertukoa, izan kezkatzen gaituena.\nEz gara izan ginenak, nahiz eta, orain, ez jakin nolakoak garen. Denbora gutxian asko aldatu gara. Gure herriaren digitalizazioan abiadura handiko ekimenak burutu ditugu azken hilabeteotan, batik bat gure enpresetako ekoizpen prozesuetan eta lan egiteko moduetan. Gure ordenagailuaren pantaila ere erakusle erraldoi bihurtu da, edozein gauza ikusi, lortu eta erosi dezakegu, klip bat eginez, nahiz eta nahi dugun hori munduko beste puntan egon eta gaueko 23:00k izan. Sare sozialen eta azken belaunaldiko gailuen bidez, gure lagun eta senideekin ditugun harremanak ere digitalizatu ditugu, atzean utzita taberna eta plazak.


Teknologia berrien Euskadiko epizentroa izango da Vitoria-Gasteiz asteburu honetan - SPRI\nSPRI » IKTak » Teknologia berrien Euskadiko epizentroa izango da Vitoria-Gasteiz asteburu honetan\nTeknologia berrien Euskadiko epizentroa izango da Vitoria-Gasteiz asteburu honetan\n9 urria, 2015\nInformatikako arlo ezberdinetako zaletu eta adituen ezagutza elkartrukea bultzatuko du Araba Encounterrek, enpresa-ekimen berriei bidea irekitzeko. Euskaltel Konekta fundazioak antolatu eta babesten du ekimena, Arabako Foru Aldundiaren, Eusko Jaurlaritzaren (SPRI) eta Gasteizko Udalaren laguntzarekin. Jendeak informatika-festa gertutik ezagutzeko eta Opengune zona irekiko jarduerez gozatzeko aukera izango du: bertan, standak eta hitzaldiak, tailerrak eta doako hitzaldiak izango dira\nTeknologia berrien Euskadiko epizentroa izango da Vitoria-Gasteiz asteburu honetan, bigarren urtez ospatuko den Araba Encounter ekitaldiari esker. Hala adierazi du Iñaki Prusilla Gasteizko Udal Administrazioaren saileko zinegotzi-ordezkariak gaur goizeko prentsaurrekoan, eta pozik agertu da “informatika eta teknologia arloetan ezagutzak elkarbanatzera zuzendutako hitzordu” honi harrera egiteagatik.\nTopaketak 450 ordenagailu eta 600 parte-hartzaile baino gehiago elkartuko ditu urriaren 10 eta 12 artean Iradier Arenan, eta lehiaketa nahiz jarduera ugari eskainiko ditu arte digital, software libre, hardware eta bideojoko arloetan. Partyaren helburu nagusia parte-hartzaileen arteko elkarlana sustatzea da, zaletu eta adituen artean. Euskaltel Konekta Fundazioko kide eta Araba Encounterreko antolatzaile Sabino San Vicenteren esanetan, ingurune kooperatibo honetan “ezagutza berriak ikasi eta irakasteko aukera dago”.\nZehazki, Euskaltel Konektako zuzendari Nerea Lupardok gogorarazi duenez, hiru euskal lurraldeetan gauzatzen diren informatika-bilguneetan enpresa-proiektu eta kolaborazio profesional anitz sortu dira. Lupardok adierazi du bere Fundazioa harro dagoela arabar ekitaldia bigarren urtez antolatu izanaz, eta jakinarazi du “euskal informatika-partyen sarea osatu egin dela, Araba Encounter, Gipuzkoa Encounter eta Euskal Encounter bateratuz”.\nEuskadiko bigarren hitzordu handiena Euskaltel Konekta Fundazioak antolatu du Arabako Foru Aldundiaren, Eusko Jaurlaritzaren (SPRIren bitartez) eta Gasteizko Udalaren babesarekin.\nArabako Foru Aldundiko Ekonomia Garapenaren eta Lurralde Orekaren diputatu Pilar García de Salazarrek nabarmendu du “orain arte pentsaezina zen abiaduran” nabigatu ahal izango dutela partaideek: segundoko 10 Gb-eko konexioa izango dute, iaz baino 10 aldiz azkarragoa. “Puntako teknologia” oinarri duen topaketa hau babesteak, Arabako eten digitala murrizteko aurrerapausoa dakarrela aipatu du foru ordezkariak.\nDoako prestakuntza-eskaintza zabala\nSabino San Vicentek Iradier Arenara gonbidatu ditu gasteiztarrak eta interesa duten herritarrak. Bertan, partyaren giroaz gozatu eta doako prestakuntza-eskaintza zabal batean parte hartzeko aukera izango dute, interes orokorreko hitzaldi eta tailer teknikoekin.\nDavid Monterok, CEIA Arabako berrikuntza-industrialdeko zuzendariak, Enpresa Digitalak eskainiko dituen ikastaroak aurkeztu ditu Araba Encounterren. Tailerrek teknologia alorreko gai ugari jorratuko dituzte; besteak beste, ekintzailetasuna, smartphone-ei probetxua ateratzeko gakoak edota web garapena. Bai parte-hartzaileek bai bertaratzen diren bisitariek entitate publiko honek enpresa-egitasmo berriak garatzeko eskaintzen dituen laguntzak kontsultatu ahal izango dituzte.\nPrestakuntza-eskaintza osoa orri honetan ikusgai:


Haurren aurrean, helduok heldu - Santo Tomas Lizeoa\nOhar honen bitartez datozen egunotan Euskaltzaleen Topaguneak abian jarriko duen ekimenaren berri eman nahi dizuegu. Umeekin harreman zuzena dugun helduoi begirako egitasmo bat abiatuko du laster eta ekimenean parte hartzera gonbidatu nahi zaituztegu.\n0-12 urte bitarteko ume zein gazteekin harreman zuzena dugun guraso, zaintzaile, senide eta bestelako hezitzaileon arteko euskarazko praktikak sustatzeko ekimena da, geure arteko hizkuntza-praktikak alda ditzagun eta euskara gehiago erabil dezagun.\nNoiz egingo dugu?\nAzaroaren 22tik abenduaren 5era\nUmeen erreferente garen helduon arteko hizkuntza portaeretan eragiteko eta euskararen erabilera areagotzeko, eta, bide batez, belaunaldi berriek hizkuntza praktika berriak normalizatu eta barneratzeko.\nEuskaraz ondo moldatzen bagara:\nSolaskideek euskara dakiten kasuetan, euskaraz egingo dugu (euskaldunak euskaldunari euskaraz).\nLehen hitzak euskaraz egingo ditugu. Ezezagunekin zein euskaraz ulertzen duten ezagunekin.\nKideak ulertu bai, baina euskaraz hitz egiten ez badigu, euskarari eutsiko diogu, baita elkarrizketa elebidunetan ere.\nEuskaraz hitz egiteko zailtasunak baditugu, baina ulertzen badugu:\nGonbida ditzagun gure ingurukoak euskaraz aritu daitezen edo jarrai dezaten gurekin.\nPentsa dezagun norekin alda ditzakegun hizkuntza ohiturak parkean, eskola inguruan edo umeekin egiten ditugun bestelako ekintzetan. Kide horiei elkarrekin ariketa egitea proposa diezaiekegu, eta gure ingurukoei esan ariketa egitera goazela, umeekin partekatzen ditugun espazioetan gaudenean.\nHorrenbestez, guraso, hezitzaile, zaintzaile eta bestelako senideak ekimen honetan parte hartzera gonbidatzen zaituztegu. Saia gaitezen gure hizkuntz ohiturak aldatzen!\nHaurren aurrean, helduok heldu!


Ekitaldiak – HarituLab\nTxac Planeta III\nErrealitate handituko filtroak sare sozialetan III\n3D Inprimaketa giza erronkei aurre egiteko\nOrdenagailuaren aurrean jarrita, adibide moduan eta pausoz pauso, interneten 3D diseinu partekatzen diren biltegi batetik diseinu bat bilatu eta deskargatuko dugu. Diseinu honekin, software bat erabiliko dugu fabrikatu aurretik, kontutan hartu behar diren parametro ezberdinak ikusteko eta nola konfiguratzen diren jakiteko.\nHarremanak/pribatutasuna sarean II\nBigarren saio honetan alde teknikoa landuko dugu. Modu praktikoan ikusiko dugu zer diren aztarna digitalak, ze arrastro uzten dugun interneten gabiltzanean.\nErrealitate handituko filtroak sare sozialetan II\nZe motatako proiektu sozialak daude 3D inprimaketaren inguruan?\nGiza erronkei aurre egiten duten proiektu ezberdinetaz hitz egingo dugu. Adibidez, pasadan konfinamenduan 3D inprimaketaz baliatuz koronabirusa aurre egiteko sortu zen herritar mugimendua, “enable the future” proiektu soziala eta beste proiektu ezberdinak partekatu eta ikusgai jarriko ditugu\nOBS: instalazioa eta programaren dohiketa\nTailer honetan interneten zuzeneko emisioak eta grabazioak egiteko software librean oinarritutako OBS programaren instalazioa eta erabilera ikasiko ditugu. Hasteko programaren instalazioa ikusiko dugu eta jarraian programa berak eskeintzen dituen erremintak aztertuko ditugu.\n3D modelatzea eta aurretiko ikerlana tailerra\nHarremanak/pribatutasuna sarean I\nSare sozialetan ematen diren harremanak eta erlazio afektibo-sexualei gainean ibiliko gara. Arriskuak gutxitzeko baliabideak planteatuko ditugu.\nErrealitate handituko filtroak sare sozialetan\nBlender (3Dan diseinatzeko softwarea librea) eta errealitate handitua erabilita, sare sozialean sorkuntza aukerak aztertu eta esperimentuak egingo ditugu, gure pribatutasun biometrikoaren mugen inguruan hausnartzen dugun heinean.\nOrain arte asko hitz egin da 3D inprimaketaren potentzialaz baina….zer egin dezaket 3D inprimaketarekin? ze motatako gauzak egin dezaket eta zeintzuk ez? Nola hasi dezaket 3D inprimaketaren inguruan lan egiten? Makina bat erosi nahi badut…\nBideo-joko iruzkin idazketa lantegia\nTailer honetan bideo-joko baten iruzkin edo reviewa nola idazten irakatsiko dizuegu. Hasteko, bideo-jokoetan espezializatutako euskarazko kazetaritzaren egoera aurkeztuko dugu. Ondoren, iruzkin baten oinarrizko elementuak aztertuko ditugu, bai testuaren egitura, baliabide multimediak eta genero ikuspegia. Bukatzeko, Game Erauntsiko webgunean iruzkinak nola argitaratu azalduko dugu.\nFreemium eta Mikroordainketa tailerra\nZiberbullying-aren inguruko hausnarketa bat\nTailer honetan ziberbullyingaz arituko gara; noiz eta nola gauzatzen den, zer rol hartzen dugun guk eta zer rol izan dezakegun. Horretarako, testu batetik abiatuta, teknologia berriekin dugun harremana eta era honetako egoerak errazteko izan dezaketen boterea edo botere eza aztertuko dugu.\nTxac Planeta II\nSTEM Planetak Nafarroako eskualde fasea antolatzen du eta aurreko urteetan bezala, EAEko taldeak ere hartuko ditu. ESERO (Granada) da ekimenaren estatuko antolatzailearen eta euren web orriaren bidez eman behar da izena:\nIlustrazio zientifiko lantegia\nArte ederretako teknikez baliatuz, ilustrazio zientifikoa jorratzeko oinarrizko kontzeptuak landuko dira, dena aparteko giro eta lekuan. Marraztea eta natura erretratatzea gustuko badituzu, ederki gozatuko duzu ikastaro honekin. Hurbildu zaitez ilustrazio zientifikora!\nTxac Planeta I\nProgramatzen ikasteko 5 minutuko 30 saio\n#BilboZaharra | Bilbo Zaharreko Kultur Etxeak, haren parte diren eragile eta kolektiboekin batera, abenduaren 12tik 20ra Kultur Astea antolatuko du.\nHorren baitan, guk komunikazio tailerra egingo dugu gaitasun teknikoak landu eta partekatzeko asmoz.\nGeure eskuekin, eraikinen barnealdeetan landareak landatzeko espazio autonomoak eraikitzeko prototipo bat sortzea, hiria berroneratzeko tresna gisa barne-arkitekturarekin esperimentatzeko.\nSare sozial digitalak parekidetasunetik aztertzen\nParte hartzaileen zalantza, beldur, ezjakintasun eta beharrez erreparatuz eta elkarbanatuz, gaur egun sare sozial digitalek nerabeen zein helduen harremanetan nola eragiten duten hausnartuko dute tailerrean. “Hausnarketa horretatik, eragin horrekin batera datozen jazarpen eta indarkerien identifikaziotik, hauen prebentziorako baliabideen lanketa bilatuko da”.\n4 bideo Blender inguruak hastapeneko pausuak egiteko.\n2020ko Bilboko Zurrumurruen Aurkako urteko VI. topaketa\nHizkuntza biziberritzea saretzen\nLaborategiak, fablabak, laborategi hiritarrak, sorkuntza eta berrikuntza guneak eta antzeko egiturak sortzen dituzten proiektu eta espazioak gero eta ohikoagoak dira gure inguruan. Litekeena da etorkizun hurbilean esperimentatzeko, ikasteko eta sortzeko espazioen ezaugarriak konbinatzen dituzten gune hibrido horietako asko ohikoak izatea hainbat arlotan, hala nola hezkuntzan, berrikuntzan, esku-hartze sozialean edo kultura eta sorkuntzan. Horregatik, gaur egun izaera publiko, pribatu edo mixtoa duten hauetako zenbait proiekturekin espazio berritzaile hauen logika eta funtzionamenduari buruz hausnartzeko topagunea izan nahi du aurtengo Eginzaleak topaketak.\nProiektuen aurkezpen hau Tabakaleran eta Medialaben urtean zehar egindako lana ezagutzeko eta ospatzeko unea da. Asko dira herritarren ekimenari esker abian jarritako eta elkarlanaren garatutako ekimenak. Ekitaldi honetan, egitea elementu eraldatzaile gisa ulertzeko modu desberdinak erakusten dituzten lau proiektu aurkeztuko dira.\nIkuspegi feminista GRAL eta MAL ikerketetan? Genero-ikuspegia aplikatzeko beharra oraindik zabaldu ez denean, proposamen sakonagoa sartzeko erronkari aurre egin behar diogu: jendarte-eraldaketarako GRAL/MAL ikerketa-prozesuetan ikuspegi feminista txertatzearen garrantzia helaraztea. Eta erronka horretan gaude!\nDurangoko Azoka #IkasleGoiza\nIkasleentzat egitarau berezia Durangoko Azokaren baitan\n(online) PAMPLOSOUND 2020 – ONLINE JAIALDI AKUSTIKOA\nBestelako argiak Jaialdia 2020\nZiudadelak Otras Luces-Bestelako argiak V. Jaialdia hartuko du abenduaren 18tik urtarrilaren 10era. Bideoarte-proiekzioak (17:30 – 20:30), familiarteko sormen-lantegiak (11:30 – 13:00 / 17:30 – 19:30), arte-erakusketak (17:30 – 20:30) eta performance artistikoa (18:30, 19:00 eta 19:30). Jaialdiak doako sarrera izango du aldez aurretik izena eman behar duten tailerretan izan ezik, 010 telefonoaren bidez. Jaialdi honen programazioaren xehetasunak eta helburua: gogoeta, gozamena jolasa eta emozioak piztea, argia ardatz duten bideosorkuntza eta ikus-entzunezko artearen bidez.\nDiskoteka horizontal gaztea\nGazteentzako neguko teknologia laborategia\nKaixo! gabon berezi hauetan plan ezberdina proposatu nahi dizugu, esplorazio eta esperimentazio laborategi batean parte hartzea. Bertan internet eta digitalizazioarekin harremana duten gai ezberdinak modu irekian landuko ditugun. Helburuak ikastea eta ondo pasatzea direlarik.\n“Pribilegio zuriak” feminismotik aztertzeko tailerra\nOraingoan arrazakeria aztertzeko tailerra antolatu dugu Red de Mujeres Racializadas de EH taldearekin batera\nSormene, sorkuntzen Galdakaoko plaza\nEuskarazko kultur adierazpideak aintzat hartuko ditu: literatura, musika, bertsolaritza, antzerkia, ikus-entzunezkoak, dantza, arte plastikoak…\nFeministaldia 2020 #kutsatu\nTeknologiaren eremuan, hausnarketa sakonak oso interesgarriak dira benetan behar eta egin nahi dugun teknologietan pentsatzeko.\nHDEH2020. Tresnak sortzen ditugu, tresnek sortzen gaituzte.\nTeknologia digitalek paradigma aldaketa ekarri dute jakintza esparru eta lan diziplina ezberdinetara, eta baita ere eragile sozial eta kulturaletara ere…\nTruke azoka Baztanen\nBaztango Gazte Asanbladak bigarren eskuko arropa eta objektuen truke azoka antolatu du abendurako. Ortziraletan gaztetxean bildutakoak plazaratuko dituzte, behar duenak hartzeko aukera izan dezan.\nSorginenea: Sarea Josten. Emakume migratu eta arrazializatuen TOPAKETA\nEmakume migratu eta arrazializatuen topaketa\nMEM 2020 – Bilboko Nazioarteko Arte Esperimentalen Jaialdia\nGetxophoto 2021 (“Partekatu”): Deialdi irekia\nDeialdi honek mundu osoko artista bisualei beren lana Jaialdiaren hurrengo edizioan (2021eko irailean) erakusteko aukera eskaintzen die. Partekatu izango da 15. edizioan jorratuko den gaia.\nBekaren xedea Mendiko Kulturari buruzko filmagintza sustatzea da, Euskal Autonomia Erkidegoan eta bereziki Bizkaian, hasi kostaldetik eta euskararen lurraldeko gailurrik garaienetaraino. Deialdia 2020ko abenduaren 14an zabaldu eta 2021eko otsailaren 8an itxiko da.\nBilbao balioen hiria sariak\nBatera 2020-21. Kultur proiektuak elkarrekin deialdia\nBatera, kultur proiektuak elkarrekin diru-laguntzaren hirugarren deialdia abian jarri du Oihaneder Euskararen Etxeak. Gazteen artean euskaraz garatuko diren kultur-proiektuak sustatzea du helburu deialdi honek. Euskal Herriko 16-30 urte bitarteko edozein gazte euskaldunei zuzenduta dago.\n‘Ertibil Bizkaia’ ikus-arteen erakusketa ibiltarian parte hartzeko deialdia\nDeialdi honen helburua da 2021eko deialdirako «Ertibil-Bizkaia» Ikus-arteen Erakusketa Ibiltarirako obrak aukeratzea eta sariak ematea; honako modalitate hauek sartzen dira deialdian: pintura, eskultura, grabatua, argazkigintza eta DVD-bideoa.\nAsmo kritiko nabarmenarekin pentsatua, konposizioak hirurogeita hamarreko hamarkadako euskal artea eraldatu zuen hizkuntza figuratibora garamatza, erreferente soziokultural garaikideak txertatuz\n“Espacio públic(itari)o”, Mario Paniegoren erakusketa\nErakusketa-lan honek publizitateak gure bizitzan eta, bereziki, eremu publikoan izan duen gorakadaren azterketa proposatzen du. Artistak azaltzen duenez, proiektu hau garatzeko interesa sortu zitzaion «ikustean azken urteetan Bilbon nola ugaritu den publizitatea espazio publikoetan eta nola, aldiz, munduko beste hiri batzuetan murriztuz joan den, herri-ekimenei eta udal-arautegiei esker». Zentzu horretan, Espacio públic(itari)o proiektuak munduko hiri batzuk hartzen ditu aztergai, eremu publikoan publizitate-erabilera hori murriztu baitute eta ikusgarritasuna eman baitiote gai honen inguruan lan egiten duten nazioarteko kolektibo eta artista batzuen jarduera artistikoari eta aktibistari, herritarren artean hausnarketa sortzeko helburuarekin: beharrezkoa al da publizitatea eremu publikoan?\n“Emakumeen ekarpenak Eibarko industrian” erakusketa (aurrez aurrekoa eta birtuala)\n“Emakumeen ekarpenak Eibarko industrian” erakusketaren bideoa aurkezten dizuegu; 2020ko martxoaren 13an aurkeztu behar zen erakusketa, eta “Emakumerik gabe, Eibar, ez litzateke gaur egungoa izango. Emakumeen aztarnak Eibarko industrializazio prosezuan” liburuan zegoen oinarritua, Savina Lafitak, Luz Maceira Ochoak eta Zaida Fernández Pérezek idatzia.\nGarikoitz Kortabitarte, gatxizenez “Beti”, hogei urte bueltako gazte bat da. Bere gatxizena beti lokalean sartuta egotetik datorkio. Bart, salbuespen moduan herrira atera da parrandara eta trajedia bat gertatu zaio: mugikorra galdu du. Zergatik da, ordea, mugikorra galtzea halako trajedia?\nMende bat baino gehiago duen zinema esperimentalaren ibilbidea berrikusten badugu, ohartuko gara zinemaren konbentzioei gogorki aurre egin diela. Istorioak kontatzetik harago joateko, zinema zuzendariek eta artistek beren euskarriaren baldintza materialak aztertu egin dituzte, esaterako, argia, mugimendua eta zeluloidea, eta, telebista eta bideoa heldu zirenetik, baita seinale elektronikoak ere. Gailu teknikoekiko harremanak (kamerak zein ordenagailuak) sormen-prozesua goitik behera aldatu zuen eta ate berri bat ireki zien bizi garen mundua islatzen jarraitzeko aukerei.


Tobin tasa, zer den eta ondorioak | Consumer\nTobin tasa, zer den eta ondorioak\nTobin Tasaren aldekoek uste dute aberastasuna hobeto banatuko litzatekeela, baina aurkakoek uste dute gastuak kontsumitzaileari emango litzaizkiokeela\nHerrialde garatu gehienek bizi duten krisi ekonomiko sakonaren ondorioz, gobernuek neurri batzuk hartu dituzte egoera negatibo horrek eragin dituen ondorioak arintzeko. Talde aurrerakoiek eta globalizazioaren aurkakoek aspalditik eskatzen duten ekimenetako bat espekulatzaile finantzarioek egiten dituzten eragiketak larritzen dituen zerga bat ezartzea da. Gobernuak ziurtatu du Tobin Tasa aplikatuko duela 2013tik aurrera, baina zer ondorio izango du herritarrengan? Haien defendatzaileek uste dute aberastasuna hobeto banatuko litzatekeela, baina aurkakoek uste dute gastuak kontsumitzaileari emango litzaizkiokeela.\nTobin tasa eta haren ondorioak\nEuropako gobernu batzuek finantza-transakzioen gaineko zerga ezarri dute\nJames Tobin ekonomialariak hirurogeita hamarreko hamarkadan dibisen gaineko espekulazio-mugimenduak kargatzeko egin zuen proposamenean oinarritzen da. Bere hitzetan, asmoa zen “espekulazioaren gurpiletan hondar-ale batzuk botatzea”.\nGero, jatorrizko ideia aldatu egin zen, eta globalizazioaren aurkako mugimenduek, GKEek eta talde progresistek eskatu zuten —eta uste dute oraindik beharrezkoa dela— tasa hori ezartzea.\n% 0,05eko zergarekin, Espainiak urtean 6.300 milioi euro bilduko lituzke.\nPlaneta osoan aplikatzeko akordioa lortzea zaila denez,\nEuropako Batzordeak eta zenbait liderrek, hala nola Nicolás Sarkozyk, abian jarri nahi izan zuten eurogunean. Frantziar hori bere herrialdean saiatu zen, baina, azkenean, bankuen presioen ondorioz, hasierako ideia bertan behera utzi zuen.\nHau da Bruselaren proposamena, iazko irailean egina:\nakzioen eta bonuen salerosketa %0,1ekin zergapetzea eta\nderibatuak,% 0,01eko tasarekin. Orain arte, transakzio hauek ez bezala\nez dute zergarik ordaindu behar; kopuru mugagabea egin daiteke\neragiketa espekulatiboak. Zirkulatzen duen dirua da, baina ez du aberastasun errealik sortzen herritarren artean.\nInbertitzaileek ihes egiteko aukera izanez gero,\nEurozonak bakarrik onartuko luke tasa, transakzio guztietan aplikatuko litzateke\nherrialde horietako egoiliar batek parte hartzen du, eragiketa beste herrialde batetik egin arren\nFinantza-enpresa handiek estatuek ezartzen dizkieten tasak jasanaraz diezazkiekete bezeroei\nAdituak ez dira ados jartzen tasak herrialde eta herritarrengan izan ditzakeen ondorioez. Defendatzaileek uste dute onuragarria dela, zergak biltzeko eta dirua gehien behar dutenei emateko balio dezakeela, baina aurka dauden taldeek uste dute kaltetua herritarra izango dela.\nTobin tasaren ondorio positiboak\nTasa bat aplikatzeak nolabaiteko oztopoa ekarriko lieke espekulazio-eragiketei, iturri batzuen arabera, munduan egiten direnen %80 baitira. Ekintza horiek, askotan, lagundu egiten dute gobernuak hondoratzen, herrialde baten egoera okertzen edo porrotera hurbiltzen arrisku-egoeran dagoenean. Eragiketaren zenbatekoaren gainean portzentaje txiki batekin zergapetuta baleude, kopurua gutxituko litzateke.\nPlaneta osoan aplikatuko balitz, horrelako eragiketak egiten dituzten agenteek tasa ordaindu beharko lukete, ez bailitzateke egongo mugimendu espekulatiboei zerga bat kobratu gabe babesa emango liokeen herrialderik. Hainbat erakundek aspalditik defendatzen dute karga hori ezartzea eta lortutako dirua herrialde pobreenen lankidetza eta garapenerako erabiltzea.\nAplikatzen den portzentaje txikiarekin, gaur egun Mendebaldean erraz sendatzen diren pobreziari eta gaixotasunei aurre egiteko adina diru lortuko litzateke. Hala ere, badirudi gaur egun utopia bat besterik ez dela tasa orokorra ezartzeko aukera.\nTasak hedapen txikiagoa badu eta Europar Batasunean edo eurogunean bakarrik ezartzen bada, ondorio positiboak izango lituzke herrialde horietan bizi diren herritarrentzat ere.\nBatzordeak egindako azterlanaren arabera, deribatuekin egiten diren kontratuei %0,01 eta akzio eta bonuen trukeari %0,1 aplikatuta, 57.000 milioi euro bilduko lirateke urtero. Bruselak ezarritako planak ezartzen duen bezala, dirua EBren eta hura aplikatuko duten herrialdeen artean banatuko da. Tasa ezartzea, beraz, onuragarria izango litzateke estatuentzat —kutxek oso behera egin zuten beherakadak—\ndiru-sarrerak, eta eragin positiboa izan beharko luke herritarrengan.\nIdeas Fundazioaren azterlan baten arabera, egindako eragiketaren zenbatekoaren %0,05eko zerga ezarriko balitz, Espainiak urtean 6.300 milioi euro bilduko lituzke, baldin eta\nkontratazioa, hau da, egindako transakzioak berdinak badira. Baina gehitu du tasa aplikatzearen ondorioz% 65 eragiketa gutxiago eginez gero, lortutako mozkinak 2.200 milioi eurokoak izango liratekeela urtean.\nFinantza-transakzioen tasaren aurkakoek uste dute ez dela\nonartzeko une egokia, eta uste dute ez duela ondorio positiborik izango.\nMinoristak ez diren burtsako eragiketengatik inbertsiogileek zerga bat ordaindu beharko balute, gutxienez, beste herrialde batzuetatik egingo lituzkete beren ekintzak. Argi geratu denez nazio guztiak ez daudela prest karga aplikatzeko, eragile askok tasarik gabeko merkatuetara ihes egingo lukete.\nHorrek zerga abian jartzen duten estatuak zigortuko lituzke. Oro har onartuko ez balitz, paradisu fiskaletatik jardungo lukete. Nolanahi ere, ukituek legezko trikimailuak dituzte ezarpen horiek saihesteko.\nTasa kontsumitzaileari jasanaraztea\nMandatari batek inbertitzaile espekulatzaileei kalte egin liezaiekeen tasa baten ideia iradokitzen duen bakoitzean, gainjarritako mehatxuak entzuten dira: kontsumitzaileak hartuko ditu gastuak.\nFinantza-enpresa handiek bitartekoak dituzte bezeroei jasanarazteko\nestatuek ezartzen dizkieten tasak; beraz, azkenean, herritarrak\nfinantzario impuesto-eu tasa Tobina


Iruñeko Bertsopaper Lehiaketa (3. 2022. Iruñea) - Aldizkakoa - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea\nIruñeko Bertsopaper Lehiaketa (3. 2022. Iruñea)\nBeltza Bengoetxea, Joseba\nIRUÑEKO III. BERTSOPAPER-LEHIAKETA\nBertsolaritza eta bertso jarrien idazketa bultzatu eta sustatzeko helburuarekin, Iruñeko Udalak eta Nafarroako Bertsozale Elkarteak Bertsopaper Lehiaketa antolatu dute.\n2020an jarri zen martxan; ordura arte, Iruñeko Egile Berrien Lehiaketaren barruko kategoria zen bertsopaperena, poesia eta narratibarekin batera. Hortik aurrera, lehiaketa propioa du bertso idatzien adierazpideak.\nHonako hauek dira lehiaketaren oinarriak:\nLehiaketan parte hartu ahalko dute nafar egileek edo nafarrak izan gabe, helbidea Nafarroan dutenek.\nLehiaketa honetako aurreko bi ediziotan C kategorian lehen saria jaso dutenek ezin izanen dute berriz parte hartu.\n2. Kategoriak eta lanen ezaugarriak\nHiru kategoria ezarri dira:\n2009an edo ondoren jaiotakoak\n2 bertso gutxienez, 4 gehienez\n2005 eta 2008 urteen artean jaiotakoak (biak barne)\n4 bertso gutxienez, 8 gehienez\n2004an edo lehenago jaiotakoak\n12 bertso gutxienez, 16 gehienez (elkarrekin nolabaiteko batasuna osatu beharko dute)\nA eta B kategorietan egileek hiru bertsopaper aurkeztu ditzakete gehienez ere. C kategorian lan bakarra aurkezten ahalko dute.\nAurkeztutako lanek gai eta neurri librea izanen dute, euskaraz idatziak izan beharko dute, jatorrizkoak eta argitaratu gabeak. Ezinbestekoa da bertsoen doinua zehaztea. Lanek gainera, ezinbestean bete beharko dituzte oinarrizko kalitate irizpideak.\nHonako sari hauek ezarri dira:\n1. Saria: 150 euroko kultura-bonoa\n2. Saria: 100 euroko kultura-bonoa\n3. Saria: 50 euroko kultura-bonoa\n1. Saria: 350 euro\n3. Saria: 150 euro\n1. Saria: 1.500 euro\n2. Saria: 1.000 euro\n3. Saria: 500 euro\nKultura-bonoa txartel baten bidez jasoko da, eta hura sariak zenbat jo eta horren bestekoa izanen da. Txartel hori trukatuko da txartelean bertan aipatzen diren dendetan. Txartela trukatzeko epea hilabetekoa izanen da, hura jaulkitzen denetik aitzina. Txartela ez bada adierazitako epean erabiltzen, guztiz edo parte batean, antolatzaileek ulertuko dute saridunak uko egin diola saria hartzeari edo trukatu gabe utzitako kopuruari.\nDiruz hornitutako sariei PFEZ dela-eta dagokion atxikipena aplikatuko zaie.\n4. Aurkezteko modua eta epea\nLanak jasotzeko azken eguna 2022ko ekainaren 30a izanen da.\nParte-hartzaileek haien lana eta parte hartzeko datuak aurkeztu beharko dituzte www.irunakulturada.eus edota www.pamplonaescultura.es webguneetan, horretarako prestatutako formulario bat betez.\nWebgunearen hasierako orrian, esteka bat gaituko da BERTSOPAPER LEHIAKETA izenburuaz. Haren bidez aukera izanen da izena emateko formularioan zuzenean sartzeko eta oinarriak kontsultatzeko.\nFormularioan, parte-hartzaileek datu pertsonal guztiak bete beharko dituzte, eta aukera izanen dute bertsopapera duen artxibo bat igotzeko, PDF formatuan.\nFORMULARIOA BETETZEKO JARRAIBIDEAK\nFormularioa egiteko, gaitutako lauki guztiak bete behar dira agertzen diren ordenan.\n1. Egilearen datuak bete\nJaioteguna eta jaioterria\n2. Bertsopapera duen artxiboa igo\nArtxibo bakarra igo beharko da, PDF formatuan (sistemak ez du onartuko beste luzapenetako artxiborik) eta honela izendatu beharko da: BERTSOPAPERAREN IZENBURUA.pdf (Adibidez: NAFARROA.pdf).\nArtxibo honetan ezinen da egilearen nortasunaren inguruko aipamenik egin, ezta datu pertsonalik adierazi ere. Ez artxiboaren izenburuan ezta artxiboaren edukian ere.\n3. Klik egin lehiaketara aurkeztutako lanaren egilea izatearen gaineko aitorpenean, non esan behar baita, halaber, obra jatorrizkoa eta argitaragabea dela.\nFormularioa igortzeko, sakatu horretarako gaitu den botoia. Izapide honek ez du amaitzen izen-ematea. Aditzera emanen dizute mezu elektroniko bat jasoko duzula (datu pertsonalei buruzko atalean emandako helbidean), eta horra bidaliko dizute formularioaren datuen laburpena.\nMezu horretan, aurkeztutako datuekin bat bazatoz, aukera edukiko duzu BALIOZKOTZEKO ETA IZEN-EMATEA BUKATZEKO.\nHori eginda, bigarren eta azken mezu bat jasoko duzu, non BERRETSIKO BAITA zure parte-hartzea lehiaketan, Bertsopaperaren IZENBURUArekin (2. atalean emanda), IDENTIFIKAZIO AGIRIarekin eta lehiaketan erreferentziazkoa izanen den PLIKA-ZENBAKIArekin batera. Mezu hori izanen da lehiaketan parte hartzeko egiaztagiria.\nHalaber, lanak aurkezteko beste edozein bide erabiltzen ahalko da, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkideari buruzko urriaren 1eko 39/2015 Legearen 16.4 artikuluak aurreikusten dituenen artean. Kasu honetan lanaren kopia bat aurkeztuko da gutun-azal itxi baten barruan. Gutun-azalaren kanpoko aldean, honako testu hau idatzi behar da:\n- Literatur lehiaketa – Bertsopaper lehiaketa\n- Kategoria (dagokion kategoria adierazi)\n- Lanaren izenburua: (bertsopaperaren izenburua adierazi)\nGutun-azal horren barnean, beste gutun-azal bat sartuko da, itxita eta kanpo aldean bertsopaperaren izenburua idatzita eramanen duena, eta horren barnealdean, orri bat, egilearen datu hauek adierazita: izena eta bi abizen, jaiotze-data, helbidea, telefonoa eta helbide elektronikoa, horiek guztiak bertsopaperaren egileari dagozkionak. Baldin eta lan batean ez badira egilearen datuak behar bezala ematen, lana ezin izanen da lehiaketan onartu.\nAntolatzaileek bermatzen dute datu pertsonalen babesari buruzko indarreko araudia betetzea, zeina Datu Pertsonalak Babesteari eta Eskubide Digitalak Bermatzeari buruzko abenduaren 5eko 3/2018 Lege Organikoan jasotzen baita. Halaber, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2016ko apirilaren 27ko 2016/679 Erregelamendua beteko da pertsona fisikoen babesaz bezainbatean.\nLehiaketaren plataformara igotako lanak udal-zerbitzarian egonen dira harik eta lehiaketaren azken fasea amaitzen den arte. Gero, sistematik baztertuko dituzte, salbu eta saritutako lanak, zeinak publikoak izan ez arren, Iruñeko Udalaren artxibo digitalean gordeko baitira.\nSaririk jasotzen ez duten lanak Udalaren bulegoetan berreskuratu ahal izanen dira, ebazpena argitaratu eta hilabeteko epean. Epe hori igarota, Udalak suntsitzen ahalko ditu jaso ez diren lanak.\nEpaimahaia Nafarroako Bertsozale Elkarteak izendatuko du eta bertsolaritzaren arloko hiru adituk osatuko dute: Amaia Telletxea, Joseba Beltza eta Saioa Alkaiza. Idazkari arituko da Iruñeko Udaleko Kultura eta Berdintasuneko Alorreko euskarazko kultur programazioko teknikaria, edo udal-teknikari baliokidea.\n6. Epaia eta sari-banaketa\nEpaimahaiaren erabakia aldaezina izanen da.\nKategoria guztietan, edozein sari eman gabe uzten ahalko da, baldin eta epaimahaiaren iritziz ezein lanek ez badu behar adinako meriturik edo kalitaterik.\nSari-banaketa 2022ko udazkenean izanen da.\n7. Kontuan hartu beharreko beste batzuk\nSaria nori eman behin ebatzi eta gero, saritutako lanak ezin izanen dira aurkeztu inongo lehiaketatara, ezta inongo saririk jaso ere.\nBehin saria ordainduta –sariari berari dagokion diru-ordaina baino ez da jasoko–, egileek saritutako lanak argitaratzeko baimena emango diete Iruñeko Udalari eta Nafarroako Bertsozale Elkarteari, lehiaketa ebatzi eta urtebeteko epean. Udalak eta Nafarroako Bertsozale Elkarteak saritutako lanak beren kabuz edo hirugarrenen bidez argitaratu ahal izango dituzte, edozein bide eta modu baliatuta.\nHalaber, C kategorian lehenengo saria jasotzen duen egileak baimena emango die Iruñeko Udalari eta Nafarroako Bertsozale Elkarteari saritutako lanean oinarritutako emanaldi edo ikuskizun berri bat ekoizte aldera, lehiaketa ebatzi eta urtebeteko epean, egileak sariari berari dagokion diru-ordaina baino jasoko ez duelarik. Udalak eta Nafarroako Bertsozale Elkarteak, horrela egitea erabakiz gero, beren kabuz edo hirugarrenen bidez ekoiztu ahal izango dute, edozein bide eta modu baliatuta.\nLehen argitalpena edo ekoizpena egiteko izan ezik –eskubide hori Iruñeko Udalarentzat eta Nafarroako Bertsozale Elkartearentzat gordetzen da, oinarrien klausula honetan ezarritakoaren arabera–, saritutako lanak ustiatzeko eskubide guztiak zein bere egilearenak izango dira.\nLehiaketa honen garapenaren eta oinarri hauen interpretazioaren inguruko gatazka oro antolatzaileek ebatziko dute.\nLehiaketa hau arautzen duten oinarriak ez betetzeak berekin ekarriko du lehiaketatik baztertzea.


Basque Culinary Centerren hezkuntza ereduak ikasleen prestakuntza pertsonala, soziala eta profesionala du helburutzat eta ikasleak euren prestakuntzan engaiatzera, talde-lanean jardutera proiektuak gauzatzera, erabakiak hartzera eta harremanak mailarik onenean garatzera bultzatzen ditu.\nNola ikasten da Basque Culinary Centerren?\n- Benetako proiektuak gauzatuz eta zuzenduz.\n- Ekintzailetza bultzatuz.\n- Autonomia eta erabaki-hartzea sustatuz.\n- Komunikazioa eta giza gaitasunak garatuz\nMondragon Unibertsitateak ziurtaturiko gradu ofizial honen agiria, Goi Mailako Hezkuntzako Europar Esparrura egokiturikoa da, eta bost ardatzetan oinarritutako formazio sendoa eskaintzen du:\nZerbitzua eta sala\nGradu honen helburua profesionalak formatzea da, goi-mailako sukaldaritza-prozesuak eta zerbitzu gastronomikoak diseinatu, ezarri eta ikuskatu ditzaten, jatetxeetan nahiz elikaduraren eta gastronomiaren sektoreko beste edozein enpresatan. Gure ikasleek prestakuntza jasoko dute, halaber, produktu, zerbitzu eta negozio berrietarako proposamenak garatzeko, sukaldaritzaren eta gastronomiaren inguruko aholkularitza eskaintzeko.


Hirigintza eta ingurumena sailak - Azpeitiko Udala\nPlangintza Orokorraren Lehen Aldaketa\nJosu Labaka (Hirigintza)\nAzpeitia aberatsa da ingurumen arloan. Ingurumena osasuna da azpeitiarrontzat; bizi kalitatea. Mendi, zuhaitz, zelai, lore, baso eta erreka ederrak ditugu inguruan. Baian Azpeitia ederra bezain jasangarria izan dadin, egungo bizimodu ohituretan eragin beharrean gaude; kontsumoaren gizarte honek ingurumenean eragin zuzen-zuzena duelako.\nAzpeitiko Udalean ingurumen iraunkorraren aldeko apustua egin dugu, eta horretarako ahalegin guztiak egiiten ari gara. Horren erakusgarri da azken urteotan energia jasangarriaren alde egiten ari garen apostu sendoa. Energia kontsumoa nabarmen gutxitu du Udalak, eta kontsumitzen den hori ahalik eta garbiena izan dadin apustu sendoak egin ditugu (adibide gisa, igerilekuko instalazioak edo udaltzaingoko auto elektrikoak). Autoen erabilera gutxitzeko garraio publikoa indartu eta bidegorrien sarea ere gero eta osatuagoa dugu.\nBaina ingurumenari lotutako erreonka handiak ditugu. Lapatx zabortegia itxita, herriko hondakinen kudeaketa hobetu eta gero eta gehiago berrerabili eta birziklatzea dugu helburu. Epe laburrean %70eko birziklapen tasa izatea da azpeitiarron erronka.


1838 ko martxoaren 15ean Donostian (Gipuzkoa) jaio zen “Cojoenea” bezala ezagutzen zen Egia auzoko Etxeberriene baserrian. Francisco Sarriegik eta Josefa Antonia Echeverriak izan zuten zazpi semeetatik bosgarrena zen (1)\nDonostiako ikuspegi orokorra, bertatik Santa Catalinako bi zubiak ikus daitezke. 1850-1901. J. Laurent. San Telmo Museoa.\n1858 Ekainaren 22an, Norteko Ferrokarrilaren inaugurazioan José Juan Santestebanen zortzikoa abestu zuen.\n1861 San Sebastián Martxa sortu zuen\n1863 Harresien eraispenean parte hartu zuen, Santestebanek sortutako ereserkia abestuz.\n1867 Maiatzaren 27an Francisca Goñi Solaverrietarekin ezkondu zen.\n1869 Otsailaren 16ean Donostiako plazako Komertzio Korredore titulua eskuratu zuen. Inudeen Konpartsa konposatu zuen.\n1870 ca. Bi txistu eta bi turutentzako Alkate Soñua sortu zuen.\n1877 Solfeoko Udal Musika eskolako irakasle izendatua izan zen.\n1879 Donostiako Udal Musika Akademia berrian sartu zen solfeoko irakasle moduan.\n1880 Juana Vishenta Olave konposizioa argitaratu zuten Euskal Erria aldizkarian.\n1881 Atso Zaldieriaren Konpartsa eta Ihauteri Erregearen Sarrera konposatu zituen. Beti Maite lana Euskal Erria aldizkarian argitaratu zen.\n1882 San Vicente Kaperako tenore izendatu zuten. Oiloen Zaldieriaren Konpartsa eta danborradarako Diana, Iriyarena eta Retreta sortu zituen, eta Ihauteri Erregearen bigarren ereserkia konposatu zituen.\n1884 Lorezainen Konpartsa konposatu zuen, eta Hungariar Kaldereroen Konpartsa eta danborradarako Tatiago ere.\n1885 Martxoaren 12an Udal Musika Akademiako solfeoko irakasle postua definitiboki utzi zuen. Pasodoble bat, Jota (A este pueblo Donostiarra) eta Andaluziako lurrikarako kaltetuen aldeko orkestrarako Plegaria konposatu zuen. Halaber, danborradarako Polka eta Lorezainen Konpartsarako 3 eta 4. Kontradantzak.\n1886 Ataque de Errico-Shemes, Sardinaren Ehorzketa, kontradantza bat eta Artzainen Konpartsarako zortzikoa konposatu zituen. Petra, chardin saltzallia tonadilla estreinatu zuen.\n1887 Karmen gaztain saltzailea pasajea konposatu zuen.\n1888 Pasayan zarzuela sortu zuen. Petra, Chardiñ Saltzallia Euskal Erria aldizkarian argitaratu zen.\n1890 Marinelen edo Iruchulo Konpartsa-rako martxa eta ereserkia konposatu zituen.\n1893 Ecos de Vasconia-n Juana Vishenta Olave argitaratu zen. Echeverria y Gimón-en I Tomoa.\n1894 Txisturako Contrapas dedicado á mi ahijado Raimundo Basurko konposatu zuen.\n1895 Asto Kontuak, Oh! Euskal erri maitea! eta Petra, Chardiñ Saltzallia argitaratu zen Ecos de Vasconian. Echeverria y Gimón-en II. Tomoa.\n1896 Txistu hirukoterako Gran minué, konposatu zuen.\n1900 Aita Pello opereta Antzoki Zaharrean aurkeztu zen. Mariscos en tierra y Lamentos de un chipirón konposatu zuen. Era berean, Euskal_Billeraren ereserkia konposatu zuen eta bere Kaldereroetako partitura bat. Sporti-Clai elkarteari Ereserkia dedikatu zion.\n1904 Komertzioko Korredoreen Kolegioa zuzendu zuen.\n1913 Bularreko angina batek hil zuen bapatean apirilaren 23an.\n(1) Hirugarren semea, Ramón María, bost urterekin hil zen, Raimundo jaio aurreko urtean.


Maramures, egurrezko bihotza - Diario de Noticias de Navarra\nMaramures, egurrezko bihotza\nUkaina eta Errumaniaren artean, Danubio ibaia urez elikatzen duten Maramureseko basoetan tradizioak bizirik mantentzen dira\neneko izagirre 16.07.2021 | 12:16\nMaramuresko hiru andre bertako arropa eta zapi tradizionala soinean dituztela. E. EIZAGIRRE\nMaramuresko hiru andre bertako arropa eta zapi tradizionala soinean dituztela.\nNire azken gaua da herrialdean eta poltsikoan dudan guztia xahutu nahian nabil. Bihar bertan gurutzatuko dut Tisa ibaia, Danubioren bigarren ibaiadar luzeena, eta hau egitearekin batera Errumanian barneratuko naiz. Une horretan bertan eskuartean dauzkadan txanpon eta paper diruek hutsaren hurrengoa balioko dute. Astebete daramat Ukraina bizikletaz ezagutzen eta oraindik ez daukat oso garbi nola deitzen den bertako txanpona, zirilikoz idatziriko hitzak ez baitit gehiegi laguntzen. Poltsikoan dudana zenbatuta, platerik garestiena, postrea eta garagardo bat eskatzeko beste dudala ikusi dut. Gaur bapo afalduko dudala dirudi. Zenbat zuku ateratzen zaien lau eurori Europako bazter hauetan!\nEz dut oso argi zer eskatu dudan afaltzeko. Zerbitzaria eta biok elkar ulertzen ahalegindu gara, baina ez bata ez bestea ez gara oso jaioak animaliak imitatzen, ez barazkiak marrazten paperezko mahai-zapian. Azkenean, erdi etsita sukaldera sartu da. Hamar minuturen bueltan zerbi-tzaria eta bere iloba agertu dira, azken hau arnasestuka etxetik korrika etorri ostean. Itzultzaile lanak egiteko ekarri dute, ingelesez apur bat dakien bakarra baita.\n12 urteko neskato gazteak bere ametsa moda ikasi eta Parisen lan egitea dela esan dit. Beno, zalantza duela, agian Milan nahiago duela. Gaztea dela eta oraindik ez duela zertan erabaki behar. Bere pentsamenduetatik lurreratu eta begietara zuzen begiratu nau, ea zer jakin nahi dudan galdetuz aurpegi serioz, ukrainar guztien ordezkari moduan bere ardura zuzena aurrez aurre duen turistaren zalantzak argitzea balitz bezala.\nMaramures ea zer den galdetuta, bere aurpegi serioa ume aurpegia izatera itzuli da. -Ez dakit-. Maramures hitza behin baina gehiagotan irakurri izan dut, baina ez zait oso garbi geratu zeri egiten dion erreferentzia. Izan ere, gerora ikasi dut, Maramures hitzari beste hitzen bat itsatsi behar zaiola erantzun zuzena jasotzeko. Alegia, Maramures eskualde historikoa, Maramures konderria, Ukrainiako Maramures topa ditzakegula mapetan. Denak gauza an-tzekoak baina xehetasunetan desberdinak, eta noski ume batek azaltzeko ez hain errazak. Australiar bati Euskadi, Euskal Herria, Nafarroako erreinua, EAE, Pays Basque eta Basque Country-ren arteko berdintasun eta desberdintasunak azaltzea bezalako zeozer da.\nGoizean goiz Tisa ibaia gurutzatu eta mundua koxka bat ulergarriago egin zait. Azken astean kale seinale guztiak zirilikoz ikusi ostean, orain alfabetoa latindarra da eta hizkun-tza erromantzea. Ez dut errumaniera menperatzen, baina informatii turistice-k zer esan nahi duen jakiteko nahikoa bai. Esan didatenez, globalizazio garai honetan tradizioa bizirik mantentzen duen eskualdea da Maramures. Hala ere, kultura bizia ospatzeko, heriotzetik hastea gomendatu didate.\nS?pân?a herriko hilerrira gerturatu naiz. Hilerri bixi hau, heriotzak gure kulturan izan ohi duen tristuta eta goibeltasunetik urrun, irudi bitxiz eta kolore biziz margoturiko lorategi baten antza dauka. Bertako Stan Ioan P?tra? izeneko zurgina, bere ezagutzak eta ikuspegi artistikoa lantzen hasi zen egurrezko hilarrietan eta bere herrikidei agur omenaldi pertsonalizatu eder bana utzi zien, urdin kolorezko gurutze-eskultura forman.\nMaramuresen barrena kilometroak egitea, berde kolore anitzeko paisai menditsu batean barneratzea da. Zelaiak eta basoak, han hemenka errekaren alboan agertzen diren herritxoekin tartekatzen dira. Bertako biztanleek paisaia oparo hauei etekina ateratzen jakin diete eta ofizio batean maisuki nabarmendu izan dira, zurgintzan. Edozein herri txikitan topa daitezke mimoz eginiko zurezko lanak, izan etxeko leiho txikiak, izan lursail edo etxalde batera sartzeko ate monumentalak. Elizek puzleak dirudite, teilatu ilun ikusgarrien azpian ezkutaturik.\nTradizio estatikotik harago, badira telebistak saltzen duen modernitateari muzin eginda, 'betikoak' ei diren jantziak erabiltzen jarraitzen dituztenak ere. Leku gehienetan bezala baina, herrixketako emakume edadekoak izan ohi dira, duintasun guztiarekin, zapia buruan, belaunak ondo estalita mantentzen dituen gona beltza eta kolore apaleko alkandora janzten dituztenak.\nDena dela, lurralde batek etorkizuna izango badu, gazteriaren nondik norakoaren araberakoa izango da. Errumanian, Europa mendebaldeko herrialde aberatsagoetara izan ohi da gazteen norantza. Kanping batean, bertako gazte batzuekin berriketan egoteko aukera izan dut, garagardo batzuk edan eta errumaniako rap musika entzuten genuen bitartean -munduko onena zalantzarik gabe!- Iacob-en arabera. Etorkizuna Errumanian ala atzerrian ikusten duen galdetuta, besaurrea luzatu du harro, Maramureseko egur-lan baten tatuaia erakutsiz. -Maramuresekoak gara gu, egurrez eginiko bihotza dugu. Sustraiek gure lurrari atxikita mantentzen gaituzte-. Ea bada ekonomia globalaren ekaitzek ez duten zuhaitza errotik ateratzen.\nSánchez comparece para dar explicaciones sobre ´Pegasus´\nDetenido un estudiante con dos rifles de asalto en un instituto en Texas\nEl autor del tiroteo de Texas escribió sus planes en Facebook minutos antes\nLos problemas de precios y suministros seguirán lastrando a la industria\nEl TAV, ¿más cerca de Navarra?\nContra el actual despliegue renovable


Badator Musikualdia Urretxura — Gaztezulo\nBadator Musikualdia Urretxura\nBadator Musikualdia Urretxura https://www.gaztezulo.eus/albisteak/badator-musikualdia-urretxura https://www.gaztezulo.eus/albisteak/badator-musikualdia-urretxura/@@download/image/musikaske_1387477875.jpg\nDatozen egunetan musikaz bustiko da Urretxu. Pasa den asteburuan –abenduak 20 eta 21–, Urretxuko Probalekuan nagusitu zen Musikaske jaialdia eta datorren asteazkenetik larunbatera bitarte, aldiz Musikualdia kontzertu-zikloaren txanda izango da.\nAbenduaren 20an eta 21ean The Nerobabies, Niña Coyote eta Chico Tornado, One Way, The Northagirres, Drop, Hil baino lehen, Inoren ero Ni, Tutan Come On eta Norman taldeak nagusitu baziren Musikaske jaialdian, aste honetan, abenduaren 25etik 28ra, Urretxuko gaztetxeak antolatzen duen Musikualdiak hartuko du Urretxu.\nEgun bakoitzeko kontzertu bana antolatu dute eta Marramiau taldeak estreinatuko du abenduaren 25ean egitaraua. Ostegunean, bigarren hitzorduan Iturria eta Peru nagusituko dira eta ostiralean, aldiz, Mikel Uraken eta Azkaiter Pelox igoko dira agertokira. Hiru egunez luzatuko den egitaraua, azkenik, Oraindik eta Purple Explosive Jackets taldeek itxiko dute abenduaren 28an. Kontzertu guztiak 22:30etan hasiko dira eta KKinzona irrati librean emitituko dituzte.


Ondizko dorrean arkeologia lanak – Ondare Babesa\nOndare Babesa » Perfil Ondare » Ondizko dorrean arkeologia lanak\nPublicado el 4 febrero, 2011 3 julio, 2017\nPosted on 2010(e)ko Martxoak 17 by uribekosta\nEusko Jaurlaritzak Arkeoikuska 2008 argitaratu du. Liburu edo aldizkari honetan, urtero ateratzen da eta, urteko arkeologia-indusketak azaltzen dira. Ez omen digu ematen informazio teknikoa, orokorra baizik, indusketen berri ematekoa baita helburua.\nYbarra “Torres de Vizcaya” 1946\nDorre honetan berrikuntzako lanak egiteko, arkeologia balizko gunea denez, arkeologia-lanak egin behar dituzte. Argitalpenean bi paragrafotan José Angel Fernández Carvajalek, zuzendariak, kontatzen dizkigu lanen emaitzak. Zoritxarrez, eta egilearen arabera, emaitzak ez dira izan oso onak, eta ikusten dena baino gehiagorik ez du baieztatu indusketak.\nDakigunez, etxe horrek XVI. mendeko aztarnak ditu hormetan, ateko arkua eta leihoa batik bat, biak arku zorrotzaz eratuak. Arkeologoek aurkitu dutenak ez du eman data zaharragorik, antza, eta itxaron beharko dugu beste ikerketak egin arte.\nArkeoikuska 2008 Eusko Jaurlaritza\nEz da berria. Gure dorreak askotan ez dira dorreak, jauregiak baizik. Ohikoa da. Dorre militarren aroa pasa ondoren handikiek jauregiak-edo eraiki zituzten; prestigio kontua zen. Jauregiak egin zituzten baina dorreko itxura zuten, edo dorreetako elementu batzuk erabiltzen zituzten. Askotan izena bera ere, deitzen dira dorreak izan gabe. Izan ere, gudak, Bandosko gatazka batez ere, urrun zeuden. Ondiz kasuan, hori gerta dakiguke. Dorrea baino gehiago jauregitxo bat bide zen.\nHala eta guztiz ere, arkeologia-indusketak ez dira nekeak izan. Horiei esker, Leioako etxe zaharrena ikasi dugu eta, ziur, Leioako historiarako informazio gehiago eta zehatzagoa dugu. Beste aldetik, gure ondarea errespetuz hartu da eta egin behar zena egin da. Alde guztietatik, eskertzekoa da.\nOrain lanetan daude. Udalak erabil berria emango dio. Egia esan Leioako udalak kontuan hartzen du bere ondarea. Ez da makala gure testuinguruan. Leioan ondarea ez da asko ,aldiz, udalak eraikin batzuk birgaitu ditu Mendibile jauregia, Ondizko dorrea, ermitaren bat eta baserriren bat besteak beste. Ondo daki eraikin horietan baloreak daudela eta aintzat hartzen ditu. Arazoa da nola egiten duen. Mendibilen, adibidez, egindako interbentzioak ez dio ezer gehitzen jauregira, aitzitik, bere ikuspena oztopatzen du. Ondizko eraikinean gauza bera gerta liteke, bere ondoan gehigarri bat eraikitzen ari dira eta. Modan dago modernitatea eta ohikoa nahastea, emaitza polita izan daiteke baita ikusgarria ere. Dena den, helburua ondarea errespetatzea eta kontserbatzea bada ez da beteko. Ez dakit nork egiten dituen egitasmoak, arkitektoa izango da. Ondo egiten du bere lana baina nire aburuz eraikinaren funtsak eta irudia mantentzen saiatu behar zen, gehigarriak jarri gabe.\nDena den, esan dugunez, Leioako udala, bere arazoak eta guzti, eredu bat da gure eskualdean, eta bere lana, kasu hauetan behintzat, azpimarratzekoa da.\nEl texto y las imágenes son propiedad de Uribe Kostaz hitz egiten Leioako dorreek zalantza asko sortzen dizkigute. Gazteluetan bat edo bi geneuzkan, bere izenak adierazten digun bezala. Ondizko, ordea, ez da batere argia. Ybarra y Bergék, Bizkaiko dorreei buruzko idatzitako liburu klasikoan, esaten du dorrea dela, datu gutxi izan arren. Zaharra zela bistan dago, XVI. mendekoa hain zuzen ere. Dorrea dela esateko, aldiz, ez dugu daturik.Gure eskualderi dagokionez urte horretan, 2008an, ez dago indusketa gehiegirik. Leioan izan zen bakarra, Ondizko dorrean hain zuzen ere.\nPublicado en Perfil Ondare Etiquetas: Arqueología, Arqueología de la Arquitectura, Bizkaia, Leioa, Ondiz\nDe Romanos y Castillos: Charla en el Fox


Isuri toxikoetaz abisatzeko sirenak jarri dituzte Alonsotegi eta Gue�esen - GARA\nIsuri toxikoetaz abisatzeko sirenak jarri dituzte Alonsotegi eta Gue�esen\nLakuako Herrizaingo Sailak bi sirena jarri ditu Gue�esen eta beste bat Alonsotegin, larrialdi kimikorik gertatzekotan herritarrak berehala oharatarazi ahal izateko. Atzo frogatu zituzten lehenengoz txirrinak.\nLakuako Herrizaingo Sailak atzo jarri zituen martxan Gue�es eta Alonsotegiko udalerrietan hiru sirena isuri toxikoek eragindako larrialdi kimikorik egotekotan herritarrak berehala abisatu ahal izateko.\nAtzo frogatu zituzten lehenengoz sirenak. Ekipo hauek abiarazi baino lehen, iragan uztailetik komunikazio kanpaina bat abiatu zituen Balzak zuzendutako sailak. Horrela, zonalde horietan bizi direnei industria kimikoaren inguruko informazioa igorri zieten, eta istripurik egotekotan jarraitu beharreko urratsen berri eman zitzaien.\nLakuatik azaldu zutenez, EAEko 17 zonalde daude industria jardueratik eratorritako arrisku kimiko horren pean, artean Gue�es eta Alonsotegi.\nHerrizaingo Sailak larrialdietarako plan bat diseinatuta dauka, non giza-baliabideak eta baliabide materialak antolatu eta koordinatzeko jarraibideak zehazten diren. Plan horren barnean kokatuko lizateke herritargoa abisatzea bai megafonia bidez eta baita komunikabideen bitartez ere.\nAtzo martxan jarri zituzten alarma horiek, auzokideak ohartarazteko sistema hori indartzea du helburu, modu berehalakoan herritarrek beren burua babesteko aholkuak jarrai ditzaten.\nSirena horiek bi motatako seinaleak igor ditzakete, nahastu ezinezkoak eta arriskupeko zonalde guztian zehar entzungarriak: lehenengoak alertaren hasiera markatuko luke eta besteak, haren amaiera. Herritarrak babesteko, sirenak jo bezain pronto leku itxi batera abiatu daitezela gomendatu zaie.\nSirena berrietako bat Alonsotegiko La Gu�a auzoan kokatuta dago, eta gainerako biak, Gue�esko Zaramillo auzunean. Sirena hauek pizteko abisua bi lekutara eman daiteke: SOS Deiak edota Alonsotegiko Udalera deituta.\nAzken honekin, lau dira EAEn mota honetako sirenak dituzten zonak. Izan ere, Lakuako Herrizaingo Sailak Lantaronen, Muskiz eta Hernaniko udalerrietan bazituen kokatuak halako abisu-sistemak.\nHerritarrek sirenaren soinuarekin harremanetan jar daitezen eta, era berean, larrialdirik egotekotan nola jokatu jakin dezaten, Lakuak informazio kanpaina bat abiatu zuen joan den uztailean.\nInformazio hori hainbat modutan helarazi zaie bizilagunei, bai batzarren bidez eta baita beste euskarri batzuen bidez, hala nola, kartelak, panelak, eskuorriak....\nAtzo frogatu ahal izan zuten moduan, oso argiak fira sirena horrek igortzen dituen bii soinuak.\nLarrialdiaren hasiera soinu-uhindu batek iragarriko du. Minutu bateko 3 joaldi izango dira, haien artean 5 segunduko isilunearekin. Amaiera iragarteko, berriz, 30 segunduko soinu lau eta jarrai bat entzungo litzateke.\nUztailetik hona, Lakuaren informazio kanpaina herritarrek beren buruak babesteko aholku batzuk barneratzera bideratuta egon da.\nHala, hasierako sirena-hotsa entzuterakoan, herritarrak leku itxi baten babesera jo beharko dute eta oinarrizko gomendio batzuei jarraitu. Adibidez, lehio eta ateak ixtea.\nGainera, telebista eta irratiaren bidez emandako jarraibideei adi egon beharko dute; aireztatze-sistemak ez erabili; kalean egotekotan, arnas-bideak estali... Hauek dira, besteak beste, luzatu dizkieten gomendioak.\nUztailetik aritu da Lakua herritarrei larrialdi kimikoei buruzko informazioa ematen. Adibidez, industria kimikoaren arriskuari buruzkoa edota nork bere burua babesteko urratsen ingurukoa.


Bazterketak eragindako heriotzak | Mundua | Berria\nBazterketak eragindako heriotzak\nWichi komunitateko zortzi adingabe hil dira Argentinako Salta probintzian ur eta elikadura faltaren ondorioz. Komunitateak salatu du egoera aspalditik dela asaldagarria, eta neurriak hartzeko eskatu diete agintariei.\nEmakume indigena bat haurra besoetan duela, Argentinan. MARTIN PAMIO Tamaina handiagoan ikusi\nDesnutrizioak zortzi ume wichi hil ditu Argentina iparraldean (Salta probintzian), eta hori kolpe handia izan da: kezka handia eragin du, baita sumin handia ere. Urtea hasi zenetik erregistratutakoak dira aipatu zortzi heriotza horiek, baina, komunitate haietako zenbait kideren esanetan, egoera aspalditik da asaldagarria; eta zenbait kasu ez dira zenbatu, edo ez dira komunikabideetan azaldu.\nInguru ez hain bakartu horietan, ur eta elikagai falta, langabezia, etxebizitza duinik eta osasun arretarik eza ez dira kontsigna hutsa, baizik heriotzak eta gaixotasunak eragiten dituzten arazo larriak.\nSan Martin, Oran eta Rivadavia departamentuetan dauden wichi komunitateetako kideak pairatzen ari diren bazterketa ez da berria historian; baina, egoera larriagotu egin denez, arazoak oihartzuna izan du komunikabideetan, eta, horrek behartuta, hainbat organo jurisdikzionaletako buruzagiek esku hartu eta 180 eguneko larrialdi soziosanitarioa ezarri behar izan dute.\nArgentinako wichi komunitateak Chaco, Salta eta Formosa probintzietan daude gaur egun. Bolivian weenhayek deitzen dira. INDECek (Estatistika eta Errolda Institutua) egindako ikerketaren arabera, 2004an eta 2005ean 36.260 lagunek wichi komunitateko kidetzat zeukaten beren burua. Gainera, Argentinako jatorrizko herrien artean kide gehien dituztenetariko bat da wichi komunitatea.\n«Hemen inguruan, Mora I-ean, mutiko bat zendu zen, basualdotarra, eta gero El Quebrachalgo bat ere hil zen. Heriotza horiek elikagai eta ur faltaren eta gurasoen langabeziaren ondorio izan ziren. Las Curvitasen ere beste bat hil zen», esan du Modesto Rojasek. Rojas 67 familiaz osatutako komunitate wichi bateko kazikea da, eta Argentinako Errepublikako Elkarte Indigenako (AIRA) koordinatzailea. «Oraingoz, zortzi umeren heriotzaren berri eman da, baina jakinarazi ez direnak ere badira. Beste bat hil zen duela astebete El Retiron, baina ez zuten jakinarazi, ez Probintzian ez beste inon. Ezkutaturik daukate. Duela bi aste ere 32 ume zeuden erietxean».\nKazikeek (komunitateetako buruzagi indigenek) ura eskatu zuten bereziki, Magdalena Odarda Gai Indigenen Institutu Nazionaleko (INAI) buru berriak adierazi zuenez. Lurrak nekazaritzara bideratzeko asmoz, inolako ardurarik gabe zuhaitzak moztu eta basoak deforestatzen dira, eta horrek lotura estua dauka wichiek aspaldidanik pairatzen duten ur gabeziarekin, Ordaren esanetan.\n«Ur falta duela urte asko hasitako arazo bat da. Guk astebete daramagu edateko ur hornidurarik gabe. Hemendik 400 metrora hodi bat dago, eta bidoiekin joan behar izaten dugu hara, bete ahal izateko», dio Rojasek. Daniel Arroyok ere, Nazioko Gizarte Garapeneko ministroak, adierazi du ura dela arazo nagusia.\nBeste arazo batekin ere egin»dute topo ura eskuratzeko zuloak egin dituztenean: lur kutsatuek artseniko eta metal kontzentrazio maila handia dute.\nAzken urteotako ikerlanek jakinarazi dutenez, Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) gomendaturiko gehienezko neurria baino 75 aldiz handiagoa da putzuetako urak duen artseniko kontzentrazioa.\nRojasek dioenez, «soja eta indaba soroak fumigatzen dituzten enpresariek pozoiz beteriko bidoiak botatzen dituzte urtegietara eta mendiarteetara, eta kutsatutako toki horietatik bertatik hartzen dute ura komunitate batzuek. Pozoi hori erre beharrean, ura pasatzen den mendiarteetara botatzen dute; halaxe gertatzen da Guamanche eta Retiroko wichi komunitateetan».\nOdarda eta Rojasek beren ibilbideetan topo egin ez badute ere, biek diote ur falta eta langabezia direla wichien egoera larriagotzeko arrazoi nagusiak. Rojas Km 5 (Tartagal) komunitateko kide da, eta egunero ibiltzen da kaltetutako eremuetan zehar.\n«Ez dago lanik, ez dago elikagairik eta ez dago urik: horregatik gertatzen da desnutrizioa. Oraindik ezin izan dut inolako salaketarik egin, galdetuta ere inork ez baitit esaten non egin behar dudan».\nGainera, Rojasek parte hartu zuen Salta probintziako buruzagi Gustavo Saenzekin egindako bilera batean, baina hark ez omen zien kasu handirik egin eskualdeko biztanleei eta euren eskaerei. «Bi kazikek soilik hitz egin zuten, baina ez zieten entzun. Nik ohartarazi nion Luis Almaraz Gomezi, Indigenen Gaietako Probintziako Idazkaritzako buruari, borroka egingo dugula».\nEgoera lazgarri hori eragiten duten arrazoiei dagokienez, orokorrean ados daude batzuk zein besteak. Bi aldeetakoen iritziak entzutean, ordea, agerian geratzen da komunitateen ohiturak ez datozela bat Estatuak gauzatutako politika soziosanitarioekin.\nHorren adibide da duela egun gutxi Saltako Osasun Publikoko Ministerioak igorritako oharra; bertan, gurasoak egiten ditu egoeraren erantzule nagusi. Antonio de Los Rios Osasun Zerbitzuko idazkariak, berriz, arazoa «kultura kontua» dela esan, eta azpimarratu zuen «gaixoak mendian» ezkutatzen dituztela.\nArroyo zuhurragoa izan zen, eta aintzat hartu beharreko arazotzat jo zituen bai osasun arretarik eza bai anbulantzia falta; baina ez zuen biktimen gain jarri erantzukizuna. Bestalde, Odardak esan zuenez, «betaurreko bereziekin aztertu behar da komunitate indigenen egoera, Hego Amerikako pobrezia tasarik handiena baitute, eta ikusezinak izan baitira denbora luzez».\nLarrialdi soziosanitario horretan, beharrezkoa da erakunde nazionalak, probintzialak eta udal erakundeak elkarlanean aritzea egoera leunduko duten ekintzak gauzatzeko.\nBerria zabaldu zenetik, nonahi ikusten dira eremu kaltetuetako egoera ezagutzera joaten diren funtzionarioen irudiak. INAIk bi oharren bidez jakinarazi du zer neurri hartu diren edota hartuko diren inguru horiek ikusi ondoren.\nUrgentziaz gauzatuko diren neurri nagusiak honako hauek dira: ur putzuak zulatzea, erraztasunak ematea hiri inguruko komunitateek ekoitzitako eskulanak merkaturatzeko, janari txartelak banatzea (elikagaiak erosteko Estatuko laguntza plana), eta proiektu bat sustatzea ekoizle indigenak kreoleekin (kooperatiba mistoak) integratzeko.\nGainerakoan, Odardak komunitateen eskaera txosten eta karpeta ugari jaso zituen inguru kaltetuetan izan zenean, eta zereginen artean sartzeko konpromisoa adierazi zuen. Estrategia horren arabera, plan bat ezarriko dute epe luzekoa, ur eta saneamendu faltaren arazoak konpontzeko.\nLurra eta lanpostuak\nDeforestazioarekin lotuta dago ingurune baldintzen gaineko eta elikagai eta lan aukeren gaineko eztabaida nagusietako bat. Rojasen arabera, langabeziak are larriagoa egiten du egoera, «langabe asko baitago, eta, gainera, ez dute inolako laguntzarik jasotzen gobernuarengandik».\nBestalde, Rojasen esanetan, egurra moztea debekatu izanak jende askorengan du eragina: «Jende asko hortik bizi zen. Egurra funtsezkoa da jatorrizko herrientzat; horrekin eskulanak egin eta saltzeko modua dugu. Baina haiek diote basoa eraisten dugula. Ikatzetik eta egurra saltzetik ere bizi gara».\nRojasen iritziz, papergabeen egoera erregularizatu ezean, arazo bat da janari txartelak erabilaraziko dituen laguntza plan bat abian jartzea.\n«Hilabete amaieran operatibo bat iritsiko da komunitateetara, papergabeen egoera erregularizatzera. Nik dokumentaziorik gabeko 740 lagun zenbatu nituen bisitatzen ditudan komunitateetan, eta operatibo bat eskatu nuen ohar baten bidez».\nLurraren Aldeko Langileen Batasunak (UTT) egindako txostenaren arabera, basoko 2.074.210 hektarea eraitsi ziren Salta probintzian 1976 eta 2012 artean. 2018. urtean bakarrik, 20.000 hektarea gehiago bideratu ziren monolaborantzara.\nDeforestazioak eraginda bioaniztasuna galtzea hertsiki lotuta dago galera kulturalarekin, eta elikatzeko olioa, karbohidratoak eta irina erabiltzera behartzen ditu komunitateak. Horrek osasun arazoak sortzen ditu.\nGainera, familiak lurra lantzeko eta elikagaiak ekoizteko aukerarik gabe geratzen dira, soja (agrotoxikoz jositako transgeniko bat) bezalako laborantza produktuak ekoiztera bideraturako lurren kontzentrazioaren ondorioz.\nZigorra aspaldikoa da historian, eta arrazoiak estrukturalak dira; epe luzera begira berehalako irtenbideak bilatzea, aldiz, oraingo kontua da.\nTentsioa itzuli da Jerusalemera, eskuin muturreko martxa baten eskutik\nAuzo arabiarra zeharkatuko duen mobilizazio handi bat baimendu du Israelgo gobernu berriak. Israelgo Polizia Damaskoko Atearen inguruan zeuden palestinarren kontra oldartu da. Gazan ere istiluak izan dira.\nCorten, gogoko tokian bada aldaparik\nHauteskundero, Korsika independentearen hiriburu izan zena nahitaezko geltokia da nazionalistentzat. Haientzat sinbolismo handiko tokia da, baina horrek ez die ziurtatzen herritarren erabateko babesa izango dutenik\nProtasevitxen agerraldi behartua\nBielorrusiako agintariek bultzatuta, prentsaurrekoa eskaini du maiatz amaieran atxilotutako kazetariak; aitortu egin ditu egozten dizkioten delituak.\nTxinako zentral nuklear batean isuri erradioaktibo bat gertatu ote den ikertzen ari dira\nTxinako agintariek onarturiko erradiazio mugak jaso dituzte, zentrala ixtea eragozteko. Frantziako konpainia batek eraikitako azken belaunaldiko zentral batean gertatu da ezbeharra.


Egituraketa | Abusu Ikastola\nAsanblada da gure erabakimen organo gorena. Bertan ikastolaren - kooperatibaren funtzionamendurako beharrezkoak diren erabakiak hartzen dira. Guraso Kooperatiba garen heinean, bertan bazkide guztiek parte hartu behar dute. Urtero biltzen da ohiko deialdian eta ez-ohikoan behar denean.\nArtezkaritza Batzordeak ikastolako arlo ezberdinetako egunerokoa kudeatzen du, Asanblada beraren erabakiak egikaratzen ditu. Asanbladak izendatzen ditu berau osatzen guraso bazkide kooperatibistak. Zuzendaritza taldeak batzordea aholkatzen du. Bere partaideen artean Lehendakaria eta arduradunak hautatzen ditu. Helbide elektronikoa: artezkaritza@abusu.ikastola.eus\nKide anitzeko organoa hari dagokio kooperatibak egindako kontu eta eragiketa guztiak aztertzea eta fiskalizatzea.\nKomisioak arlo ezberdinetan parte hartzea areagotzeko eta ikastolako funtzionamendua hobetzeko sortuak dira. Komisioetan lantzen diren gaiak artezkaritza batzordeak berretsi behar ditu. Programa, eremu edo jarduera zehatzetarako lan taldeak dira: lan kooperatiboa, garraioa, jantokia, parte- hartzea, euskara - gurabusu…\nKooperatibista orduak antolatu eta kudeatzen ditu. abusu@ikastola.eus\nJantokiko funtzionamenduaren jarraipena egiten du eta hobekuntza proposamenak egiten ditu. jantokia@abusu.ikastola.eus\nGarraio zerbitzuaren funtzionamenduaren jarraipena egiten du eta hobekuntza proposamenak egiten ditu. abusu@ikastola.eus\nFamilia eta ikastolaren arteko parte hartzea eta komunikazioa kudeatzen du. partehartzebatzordea@gmail.com\nGURABUSU - Euskara:\nEuskeraren zabalkundea sustatzen du ekintza ezberdinak antolatuz; familia irteerak, konkursoak eta abar. Bilerak eskatuta. gurabusu@yahoo.com\nIkastolako jaia antolatu eta kudeatzen du. Batzarrak jaia baino lehen. jaibatzordea@abusu.ikastola.eus\nIkasleentzako taillerrak eta ekintza ezberdinak antolatzen ditu ikasturtean zehar (Gabonak, inauteriak, etabar) partehartzebatzordea@gmail.com\nGurasoek bere alabaren edo semearen gelako familiak ordezkatzen ditu. Helburuak bi dira: gure hezkuntza-komunitatearen komunikazioa hobetzea eta ikastolan eta auzoan egiten diren jardueretan familien parte hartzea sustatu eta erraztu.\nIkasturtean ordezkarien bi bilera egiten dira eta bertan parte hartu behar du, informazio guztia beste familiei posta elektronikoz edo whatsappez helaraziz.\nFamiliei arreta, eta Ikastolako zerbitzu osagarrien kudeaketa.\nIkastolako Hezkuntza Proiektuan oinarrituta, Curriculum Proiektua planifikatu, kudeatu, egikaritu eta ebaluatzeaz arduratzen da.\nHH, LH eta DBH etapa bakoitzeko Urteko Plana landu, egikaritu eta ebaluazten dute Zuzendaritza Taldeko partaide diren ikasketa buruen bidez.\nDbhtik aurrera Ikasgela bakoitzak bere ordezkariak aukeratzen ditu. Gelako ordezkariek ikasleen nahi eta beharrak jaso eta tutoreei edo zuzendaritzari eramaten dizkiete.


GORBEIALDEKO IRAKURLE KLUB FEMINISTAK\nLiteratura onaz gozatuko dugu, eta, bide batez, begirada zabaldu, feminismoen historia ezagutu eta literatur tertulia atsegina partekatuko dugu. Izan ere, ahalduntzeko pentsamendua eta inspirazioa pizten dizkigute nobelek, saiakerek eta iritzi artikuluek, literatura arloko koordinatzaile adituek gidatuta.\nGure irakurketak partekatzeko hilabetean behin bi orduz elkartuko gara, eta, gainera, txandaka egingo dugu; hau da, herri batean hasiko gara, baina beste herri batera joango gara hurrengo hilabetean, izena eman duten emakumeen arabera. Elkarrengana gehiago hurbiltzeko eta elkar hobeto ezagutzeko modua ere bada.\nEuskarazko klubaren lehen saioa urriaren 14an izango da, 18:00etan, Aramaion kokatuta egongo den Emakundeko autobusean. Hurrengo saioak ibiltariak izan ahal dira, izena ematen duten emakumeen arabera, hilabetearen 2. astelehenetan.\nGaztelerako klubaren lehen saioa urriaren 28an izango da, 18:00etan, Zuiako udaletxeko 1. pisuan. Hurrengo saioak ibiltariak izan ahal dira, izena ematen duten emakumeen arabera, hilabetearen 4. astelehenetan.


Urtea hasteko, Sundance irekian | Euskaltel Blog\nUrtea hasteko, Sundance irekian\nOngi hasi nahi dugu urtea, eta, gure kasuan, telebista onarekin. Nola egingo dugun? Euskaltelen telebistan Sundance TV irekian eskainita, gure bezero guztiei urtarrilaren 8tik aurrera (asteazkena).\nZinema independentearen kanala\nSundance TV zinema independentearen, zinemaldien eta telesailen kanala da. Baina Sundance, gainera, izen bereko jaialdiaren telebista-kanal ofiziala ere bada, zeina urtero egiten baita, urtarrilean.\nEspainiako umorea eta Islandiakoa alderatu nahi dituzu? Komediarik onenez gain, drama eta thrillerrik onenak ere ikusiko dituzu Sundancen. Hain zuzen ere, Europa, Japonia, Australia, Argentina eta beste leku askotako zinemagintzako harribitxiak ematen ditu.\nRobert Redforden papera\nAzken finean, zerbait berezia nahi duen publikoarentzako kalitatezko edukiak eskaintzen ditu. Hain zuzen, horixe nahi zuen Robert Redford aktore eta zuzendariak, Sundanceko espirituaren inspiratzaile nagusiak.\nEta lortu du, bai lortu ere. Kanal berean ikus ditzakezu Hana-Bi: Flores de fuego drama —zeinean Takeshi Kitano zuzendari japoniarrak bere mundu-ikuskera berezia ematen baitigu— eta Je suis mort mais j’ai des amis komedia belgikarra —zeinean hiru lagunek hildako laugarren lagun baten errautsekin egiten duten bira kontatzen baita—.\nBaina Sundancek benetan gustuko duena zinema-jaialdiak eta sariak dira. Ez da harritzekoa; zenbat kanalek dute ba beren jaialdi propioa? 🙂\nJaialdia zure pantailara eramango du Sundancek, saritutako eta saritarako izendatutako filmen sorta batekin: film bat gauero, 22:30ean, jaialdiak irauten duen bitartean (aurten, urtarrilaren 24tik otsailaren 2ra).\nBaina bere jaialdiari bakarrik ez, beste askori ere egiten die lekua Sundancek, besteak beste, Veneziako zinema-jaialdiari, César Sariei, Valladolideko Seminciri, Málagako Jaialdiari, BAFTA Sariei, e.a.\nEta film batetik besterako tartean, telesail berezientzako tartea du. Lehendik ere ikusi izan ditugu Kari Sorjonen eta Yoann Peeters inspektoreen metodo bitxiak Bordertown eta La tregua telesailetan, hurrenez hurren; baita Keeping Faitheko senarraren bilaketa etsigarria ere. Baina, urtarrilean, bi estreinaldi garrantzitsu izango dira Sundancen: Engaño eta El Jurado.\nLehenengoa Lydia Hampson-ek, Fleabag telesail txalotuaren egileetako batek, ekoitzi du. Unibertsitateko irakasle baten eta nota ona lortzeko edozer egiteko prest dagoen ikasle baten arteko norgehiagoka psikologikoa kontatzen du. Kritika hau argitaratu du Wall Street Journalek telesailari buruz: “Thriller oso-oso entretenigarria; nazka pixka bat ere ematen duen horietakoa, eta guztiz adiktiboa”. Ezin besterik erantsi…\nEl juradok, bestalde, gidoi onenaren saria irabazi zuen Canneseko Telesailen Nazioarteko Jaialdian. Hamar kapituluz osatutako telesail honek hamabi lagun aurkezten dizkigu, pertsona arruntak guztiak, epaimahai bat osatzeko deituak. Zalaparta handia eragin duen kasu bat argitzeko zeregina dute: eskola bateko zuzendari txit errespetagarri bati bi hilketa egozten dizkiote, tartean bere alabarena.\nPrest, beraz, Sundaceko espirituaz gozatzeko? Zure zain egongo gara!\nEta gogoratu otsailetik aurrera Multizinema Paketean jarraitu dezakezula Sundance TV ikusten, hilean 12 € bakarrik ordainduta.


Zergatik debekatu zuen Asia Erdialdeko demokrazia nagusiak Human Rights Watch ikertzailea? - EBko berriemailea\nZergatik debekatu zuen Asia Erdialdeko demokrazia nagusiak Human Rights Watch ikertzailea?\nAbenduaren 12, 2015\nKirgizistan, Erdialdeko Asiako demokrazia nagusia, aurrekaririk gabeko pausoa eman du giza eskubideen inguruko ikertzaile garrantzitsu bat herrialdera sartzea galarazteko. Abenduaren 2an, Kirgizistaneko immigrazio agintariek Mihra Rittmani sarrera ukatu zioten (Irudian), ikertzailea eta jarraipen taldearen bulego nazionaleko zuzendaria Human Rights Watch. Kirgizistan parlamentu irekia izan zen hauteskundeak aurtengo urrian, baina gutxiengoen aurkako jazarpenak eta Errusiarekiko harreman gero eta handiagoak giza eskubideen erregimen hauskorra mehatxatzen dute. Erabakia Kirgizistanek NBEko Giza Eskubideen Kontseiluan 2016ko urtarrilean eserlekua hartu aurretik dator Georgina Rannard NBEren bidalketa.\nRittman Kirgizistan sartzen saiatu zen Bishkek Manas aireportuan abenduaren 2an, baina hura deskribatzen zuten dokumentuak erakutsi zizkioten. persona grata. Kirgiziako Atzerri Ministerioko bozeramailea baieztatu Rittmani sarrera ukatu zitzaiola adierazi zuen, "migrazio legeak urratu" zituela esanez, baina ez zuen gehiago landu. Rittman Kirgizistanen bizi da 2012. urteaz geroztik, NBE Dispatch-i esan zion: "Oso arraroa da HRWko langileak herrialde batetik zuzenean debekatzea eta mugan urrun egotearen esperientzia - eta Kirgizistanen debekatuta nagoela jakitea - izugarria zen ".\nHuman Rights Watch munduko giza eskubideen monitore eragin handienetako bat da. Erdialdeko Asian (jende gehienak mapan identifikatzeko ahalegina egiten duen eskualdea), Human Rights Watch-ek tokiko eta eskualdeko espezializazioa eta nazioarteko indarra konbinatzen ditu giza eskubideen inguruko arazo sakonak ikertzeko eta defendatzeko.\nUrrian, HRW-k 'Deitu iezadazu hiltzen saiatzen denean', Kirgizistanen etxeko indarkeriari emandako estatuaren erantzun ahula dokumentatzen duen txostena. Beste txosten batzuek gizon gay eta bisexualen poliziaren indarkeria agerian utzi dute ('Hau merezi genuela diote') eta 2011n, HRWk txosten bat argitaratu zuen ikerketa judizialak kritikatzea Kirgizistan hegoaldeko Osh-en 2010eko etnien arteko indarkeria masiboan sartu zen. Rittmanek berak egin zituen biktimen elkarrizketa asko. Kenneth Roth HRWko zuzendari exekutiboak "aurrekaririk gabea" dela esan du Rittmanen debekua eta honela esan du: "Kirgizistaneko agintariek berehala utzi beharko lukete debekua eta Rittmannek Bishkekera itzultzea eta jazarpenik gabe lanean jarraitzea baimendu beharko lukete".\nHRW jarduerak murrizteko mugimendua Kyrgyzstani parlamentua atzerriko dirulaguntza jasotzen duten etxeko gobernuz kanpoko erakundeek hala erregistratzea eskatzen duten legeria proiektua aztertzen ari da. 'atzerriko agenteak'. Legediak 2012an onartutako Errusiako legea imitatzen du, GKEak estigmitatu eta giza eskubideen aldeko erakundearen eta baita Errusiako hedabideen exodoa ere ekarri zuena. Legeak gizarte zibilak kritikatzeko eta gobernuak kontuak emateko dituen gaitasunak mugatu nahi ditu. HRW aktibo aritu da kirgizstandar funtzionarioei lege proposamena errefusatzeko eskatzen.\nHuman Rights Watch ez da Kirgizistanen helburu duen gizarte zibileko talde bakarra. Kirgiztar aktibistak maiz jazartzen dituzte polizia sekretuek gehiegikeriak agerian uzteagatik edo aldaketa politikoa aldarrikatzeagatik. Martxoan, Bir Duino giza eskubideen aldeko erakunde nagusiaren bulegoetan, Osh hegoaldeko herri nahasian, poliziak sartu zituen. Bir Duinoren ustez, Poliziaren ustelkeria eta jazarritako gutxiengo uzbekiarrek Kirgizistaneko hegoaldean izandako tratu txarrak dokumentatzeko egindako lana izan da hori. Elkarrizketa batean, Tolekan Ismaillova presidenteak agiriak gordetzeko kutxazainak poliziak suntsitzea adierazi zuen eta agintariek bere langileak ohiko beldurtuta daudela azaldu zuen.\nMihra Rittmanen sarrera ukatzeak Kirgizistanen dauden kontraesanak nabarmentzen ditu. Nazioarteak herrialdea saritzen du autoritarismoak markatutako eskualde batean sistema nahiko irekia eta demokratikoa izateagatik. Hala ere, etengabeko gutxiengoen aurkako tratu txarrak eta giza eskubideen aurkako errepresioak, Errusiarekiko lotura estutu batek bultzatuta, demokraziarako saihestezineko bidea zela uste izan zena eten egiten jarraitzen dute.\nGai erlazionatuak:ezaugarrifull-imageGeorgina RannardMihraMihra RittmanRittman\nKazakhstan: nork agindu zituen hilketak eta torturak?\nAzerbaijan: NBEk tortura erregistroa kritikatu du


Trantsizio energetikoan trabatuta - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Erreportajeak » Trantsizio energetikoan trabatuta\nEuskal Herrian, erregai fosilen menpeko ereduari estu lotuta jarraitzen dugu, eta berriztagarrietan, Europako beste herrialde batzuen oso atzetik goaz. Hori erakusten du, argi eta garbi, Gaindegiak egin duen azterketak. Areago, azterketa horrek agerian uzten duenez, erregai fosilen kontsumoa azken urteotako handiena da une honetan. Beraz, zer trantsizio energetiko ari gara egiten?\nArg. Artistic Photo/Shutterstock\nAspaldiko ametsa, itxaropena eta promesa da trantsizio energetikoa; erregai fosilen erabilera murriztea, eta energia-iturri garbi eta berriztagarriekin ordezkatzea. Aspaldi ulertu genuen funtsezkoa izango dela trantsizio hori, beste gauza askoren artean, orain bolo-bolo dabilen krisi edo larrialdi klimatikoari aurre egiteko. Baina, urteak aurrera doaz, eta Gaindegiak eskaini dizkigun azken datuen arabera, ez dirudi trantsizio handirik egin dugunik.\n“Bilakaera teknologiko handia egin dugu —dio Gaindegiako koordinatzaile Imanol Esnaola Arbizak—; erregaietan ere, ikatza atzean utzi, eta iturri garbiagoak baliatzen hasi gara. Hainbat eragile ere sortu da energia-iturri garbiak baliatzeko (Goiener, Nafarkoop, I-ener), eta zenbait udalerri deszentralizatutako mikroekoizpen-sistemak garatzen ari dira (Lizarraga, Gares, Izaba, Oñati). Baina jarraitzen dugu petrolioarekiko mendekotasun izugarria izaten industrian eta gure eguneroko ohituretan. Petroliotik eratorritako erregaien kontsumoa krisiaren aurreko mailara itzuli da. Eta energia-iturri zaharrak ustiatzen dituen sistemarekin jarraituz, nekez egingo dugu trantsizioa”.\nBat dator Santi Ochoa de Eribe Usabiaga, Goienerreko zuzendaria: “Aurrerapenak egon dira, baina Euskal Herri mailan oso-oso pattal gabiltza. Gure menpekotasuna ikaragarria da oraindik, eta Gaindegiako datuetan oso nabarmen gelditzen da hori. Datuak penagarriak dira”. Arrazoi askorengatik gaude egoera horretan, Ochoa de Eriberen ustez: “Batetik, gizartean ez daukagu sentsazioa hau premiazkoa denik. Bestetik, gure egitura sozioekonomikoa industrian oinarritu da. Eta ez daukagu estrategia oso sendorik ere. Eusko Jaurlaritzan hainbat plan egin dira, 2014koa, orain 2020koa... baina beti gabiltza Europaren atzetik”.\nImanol Esnaola Arbiza. Gaindegiako koordinatzailea.\nEuskal Herriko energia datutan\nEuskal Herrian kontsumitzen den energiaren % 90 baino gehiago kanpoko iturrietatik ekartzen dugu. Argindarraren zati handi bat Espainiatik eta Frantziatik dator. Eta iturriak oso desberdinak dira bi estatuetan. Espainian nabarmena da iturri kutsagarriekiko mendekotasuna, hala nola, nuklearra, ikatza, fuela eta gasa. Eta Frantzian, berriz, sistema elektrikoa energia nuklearrean oinarritua dago.\nErregai fosilak, berriz, mundu osotik ekartzen ditugu; batik bat, Afrikatik, Ekialde Ertainetik eta Amerikatik. Kontsumoari dagokionez, 2008ko krisiaren ondorioz zertxobait behera egin bazuen ere, 2018an Hego Euskal Herrian dieselaren inoizko kontsumo handiena izan zen, eta, Gaindegiaren aurreikuspenak betetzen badira, 2019an soilik apur bat murriztuko da. Gasolinak, aldiz, gora egingo du; eta, hala, 2019ko erregai fosilen kontsumoa maximo historikoetan egongo da, eta dieselaren nagusitasuna 2007ko maximoan baino handiagoa izango da.\nBerriztagarrien Euskal Herriko indizeak, berriz, Alemaniaren eta Europako batezbestekoaren antzekoak dira, baina oso urrun daude herrialde eskandinaviarretatik. Energiaren erabilerei erreparatuta, ikus daiteke trantsizioa errazena argindarraren arloan ari dela izaten. Suediak lortu du argindarraren % 100 iturri berriztagarrietatik sortzea; ez, ordea, gainerakoek. Zailena, berriz, garraioak dirudi, baina hor ere, Suedia, Norvegia eta Finlandia indartsu ari dira, besteen aldean. Eta, azkenik, hozte- eta berotze-sistemetan Suedia, Finlandia eta Danimarka nabarmen aurretik daude. Orotara, Alemania eta Herbehereak urrun daude erreferentziazko herrialdeetatik, baita Euskal Herria ere.\nSanti Ochoa de Eribe Usabiaga. Goienerreko zuzendaria.\nIparraldeko herrialdeek erakusten dutenez, trantsizioan gehiago egin daiteke, eta Euskal Herria atzean geratzen ari da. Herrialdeen arteko hainbat desberdintasun ere kontuan hartu behar dira, jakina. “Alde batetik, zorte handia dute baliabide aldetik”, dio Ochoa de Eribek. “Adibidez, Norvegiak, Finlandiak eta Suediak, ur aldetik baliabide ikaragarriak dituzte, biomasa aldetik, basoen aldetik, baita ere. Eta, bestetik, kontuan hartu behar da proportzioan zer populazio duten azalerarekiko”.\nBaina bestelako desberdintasunik ere ikusten du Ochoa de Eribek: “Zer nolako eredu eta ohitura dauden gizarte-mailan gauzak egiteko. Adibidez, iaz Danimarkan egon nintzen, eta hango batek esan zidan han oso barneratuta dutela tropelean joatearena. Haize handia egiten du han, eta lasterketan bakarrik bazoaz, haizeak bete-betean joko zaitu; aldiz, tropelean denok elkarrekin joanda, taldearen babesa duzu. Kultura hori oso barneratuta dute, eta horrek bultzatzen zaitu akordioak egitera, elkarlana eta abar. Eta han ikus daiteke, ezkerrekoak izan edo eskuinekoak, nahiko antzeko politika energetikoak bultzatzen dituztela”.\nEuskal Herrian ekoizten den energia nagusiki iturri berriztagarrietatik dator, baina ez da kontsumoaren % 10 asetzera iristen. Baliabide aldetik baditugu mugak, baina oraindik bide asko dago egiteko, Ochoa de Eriberen arabera: “Alde batetik, ezagutu behar dugu zein diren gure baliabideak, eta baliabide horiek nola ustiatu modu jasangarrian”. Gure baliabideen artean, ur-jauziak eta basoak azpimarratzen ditu. “Basoetako egurraren energia erabili daiteke, azpimarratuta modu jasangarrian egin behar dela. Ikusi beharko da hori errentagarria den edo ez, baina hor badaukagu baliabide potolo bat, ustiatu daitekeena, eta ez zaiona behar adina kasu egiten”.\nArg. Iturria: Gaindegia\nEguzki-energia ere hor dago. “Nahiz eta erradiazioa hemen txikia izan, erabili daiteke argindarra lortzeko, eta ura berotzeko; beraz, erabil dezagun”. Haizeari, berriz, arazo gehiago ikusten dizkio: “Nafarroan aukera gehiago dago, baina, batez ere autonomia-erkidegoan, aerosorgailuak jartzeko aproposenak diren lekuak babestutako eremuak dira. Esparru natural horiek zaindu nahi baditugu, zaila da aerosorgailuak jartzea. Eta askotan aipatzen da itsasoan jartzearena, baina hor ere arazoak ditugu, plataforma kontinentala oso txikia dugulako. Iparraldeko Itsasoan aerosorgailu mordo bat daude, baina kostatik 40 bat kilometrora. Hemen ezin dugu hori egin. Askoz gertuago jarri beharko genituzke, eta ikusi egingo lirateke, ez dakigu baxurako arrantzan ze eragin izango luketen eta abar. Zerbait sakrifikatu beharko da. Zer nolako sakrifizio-maila nahi dugun, hori mahai gainean jarri beharra dago”.\n“Ez dago batere erraza —aitortzen du Ochoa de Eribek—, eta ez da bakarrik irtenbide teknologikoa izango. Hala ere, gauza asko garatzeko ditugu. Adibidez, herri txikietan sortu daitezke auzoko bero-sistemak (district heating deritzenak). Argindar-mailan ere gauza asko egin daitezke, sorkuntza banatua deritzona bultzatu, adibidez, eta abar”.\nBeste gako bat eraginkortasun energetikoa da. “Gure eraikinek ez balute hainbeste energia kontsumituko, agian berriztagarri txikiekin, eraikinak berak sortu ditzakeenekin, nahikoa izango litzateke, eta ez genuke beharko saretik ezer ekarri”, azaltzen du Ochoa de Eribek.\n“Asko dago egiteko”, dio argi eta garbi. “Goiener bezalako alternatibekin txikitik hasi nahi dugu, erakusteko bideragarria izan daitekeela. Honela ez gara aberastuko, baina helburua ezin da izan aberastea. Nola egin aldaketa hori, ordea, gure sistema ekonomikoan? Hor asko falta zaigu”.\nEgoera aldatzeko politika publikoak ezinbesteko ikusten ditu Esnaolak: “Energia berriztagarrien ezarpenak politika publiko indartsuak eskatzen ditu. Espainiako estatuak ordezko energia-iturrien sustapen politikak eten ditu hainbat urtez. Eta Hego Euskal Herrian gaitasun teknikoa garatzen badihardugu ere, Espainiako politika publiko horrek zeharo galgatu du berriztagarrien garapena eta ezarpena. Ipar Euskal Herrian egoera bestelakoa da. Frantzia energia nuklearraren zeharo mendeko den arren, trantsizioa aintzat hartzen duten politika publikoak ditu abian. Hala ere, gastu publikoa murriztu beharrean dago Frantziako estatua, eta oraingoz ez du nahikoa behar, baliabide publikoak norabide horretan jartzeko”.\n“Euskal herritargoa ohituta dago atzerriko estamentuetan erabaki dadin zein izan behar den eredu energetikoa —dio Esnaolak—; baina gure ongizatea zein kohesio soziala geuk eraikitzen ditugu. Beraz, geroan oreka hori zaindu nahi badugu, energia-trantsizioa ere sartu beharko dugu euskal ekuazioan. Gure baitatik bultzadarik gabe, nekez iritsiko gara egoera berri batera”, dio. “Egoera berri hori pertsonek eta erakundeek eragin beharko dute. Politika eta aurrekontu publikoetan eragiteaz gain, eguneroko praktikak aldatzen lan handia dago egiteko. Bide luzea dugu, esnatu artekoa”.\nTeknologia baino gehiago\nIzan ere, egiteko daukagun trantsizioak teknologikoaz gain, sozioekonomikoa eta kulturala ere izan beharko du. “Saia gaitezen berriztagarriak ipintzen lurraldean, ahalik eta gehien, eta begirunez, bai ingurumenarekiko, bai gizartearekiko, eta abar; baina, horrek ere bere mugak ditu”, ohartarazten du Ochoa de Eribek. “Irtenbidea ez da bakarrik berriztagarriak jartzea. Pentsatu behar dugu, baita ere, zer-nolako bizimodua dugun, eta ontzat ematen ditugun gauza asko, agian, ez direla horrela izan behar”.\nGarraioarena da daukagun arazo larrienetakoa. Energia fosilekiko mendekotasuna sekulakoa da, eta, etorkizun hurbilean ez da irtenbide handirik ikusten. “Ibilgailu elektrikoez asko hitz egiten da —dio Ochoa de Eribek—, baina zenbat ibilgailu elektriko jarri behar ditugu? Oraingo autoen kopuru bera? Ba al dago horientzako bateriak sortzeko nahikoa mineral? Eta nolako azpiegiturak beharko ditugu?”.\n“Jarraitu dezakegu pentsatzen normala dela Gasteizen bizi eta Baztanera joatea lanera egunero? Eta zer arazo sortzen ditu horrek?”, jarraitzen du Ochoa de Eribek. Arazoa, azken finean, ez da energiarena bakarrik. “Energia da puntu bat zeharkakoa, gizartean, gizarte guztietan, historian zehar; eta askotan falta zaiguna izaten da ikuspegi orokorrago bat. Arazoa da baliabideak nola erabiltzen ditugun, eta, agian, gure gizartetan barneratuta ditugun gauza asko zalantzan jarri beharko genituzkeela”.\nErregai fosilak zein herrialdetatik ekartzen ditugun ikusteak, adibidez, kezka handia sortzen dio Ochoa de Eriberi. “Oraintxe bertan Algerian eta Ekuadorren gertatzen ari denak lotura zuzena du horrekin. Eta lehen munduaren beharrak asetzeko beharrezkoa bada beste herrialde batzuk desegitea, desegin egiten dira. Hor daude Siria edo Libia, eta orain Venezuelarekin saiatzen ari dira. Desegin, eta gero sartuko dira enpresen bidez, edo ondoko herrialdeen bidez, hango baliabideak eskuratzera”.\n“Krisi energetikoa eta larrialdi klimatikoa hor daude, bai, baina larrialdi-egoera askoz zabalagoa da”, ohartarazi du Ochoa de Eribek.\nEsnaolarentzat ere krisi energetikoa egiturazko krisia da: “Energia-kontsumo jakin baten gainean eraiki ditugu gure negozio-ereduak, zerbitzuak eta bizimodua”. Eta, etorkizuna gatazkatsua irudikatzen du: “Munduko geopolitika nola dagoen ikusi besterik ez dago. Petrolio-putzuak, olio- eta gas-bideak, mineral arraroak eta abar gatazka-iturri bihurtu dira. Ez dirudi petrolio urriko munduan oreka eta elkartasuna nagusituko direnik. Euskal Herritik begiratuta, halaber, kanpoko eraginez gain, gure praktika publikoak eta kontsumo joerak egokitu beharko ditugu”.\nIldo horretan, itxaropen-printzaren bat ikusten du Ochoa de Eribek gure gizartean: “Konturatu gara badaudela hainbat ekimen txiki eta oso txiki, nahiz eta oso ikusgarriak ez izan, suertatzen ari direnak. Jendea zerbait desberdina bilatzen ari da. Joera hori gizartearen gehiengoarena izan ez arren, zerbait mugitzen ari da. Eta hori da niretzat, trantsizioaren ikuspuntutik, ia berririk onena”.\n“Gu energiaren sorkuntza eta kontsumoa erantzukizunez egitea bultzatzeko asmoz hasi ginen, baina konturatu gara hau askoz handiagoa dela: eredu ekonomikoa, eta gizarte-eredua nola aldatu landu beharra dagoela. Eta ikusten dugu gako handiena hortik datorrela”.\nEtorkizunera begira, “irudikatzen dut gizarte bat ohitu beharko duena baliabide gutxirekin gauzak egiten, eta, ondorioz, lortuko duena beste harreman bat bertako baliabideekin eta ingurunearekin. Eta nik uste joango garela ikusten geroz eta berriztagarri gehiago, baina, aldi berean, baita eredu sozioekonomiko desberdinak ere”.\nEsnaolak ere badu itxaropenik: “Petrolioak ekarritako txinpartarik gabe ongi bizi gaitezke, baina horretan ere denok ikasi beharko dugu”.


Zinegoak Jaialdiko lanak ikusgai martxoaren 21 eta 22an Etxelilan\nHemen zaude:Hasiera»Kultura»Zinegoak Jaialdiko lanak ikusgai martxoaren 21 eta 22an Etxelilan\nOndarroako Udala 2018-03-16 Kultura, Sailkatu gabea\nEkimen hau urtero antolatzen da Bilbon, otsail inguruan, eta martxoan Euskal Herriko herri ugaritara heltzen da bere hedapenaren bidez, Ondarroara kasu. Gaur egun, Zinegoak erreferente bihurtu da nazioarteko LGTB jaialdietan. Urtero 100 lan baino gehiago taularatzen edo proiektatzen dira (luzemetraiak, laburmetraiak, dokumentalak…), gehienak nazioarteko jaialdietan sarituak izan diren lanak.\nUrtero Zinegoak jaialdiak Ohorezko Sari bat eskaintzen du, LGTB zinemagintzan pertsona batek egindako lana aitortzeko asmoz. Era berean, jaialdiak Nazioarteko Epaimahai bat osatzen du, zinemagintzan eta LGTB mugimenduan aritutako kideen bidez.\nOndarroan aurtengo Zinegoak edizioko laburmetraiak ikusteko aukera izango da. Horien artean bi saritu hauek izango dira (egitaraua osoa hemen):\nMarguerite (Marianne Farley) film laburrak honakoak jaso ditu: Publikoaren Saria Film Labur Onenari + Lesbianismo eta Genero Epaimahaiaren Aipamen Berezia\nMr Gay Siria (AyşeToprak) film luzeak honakoak jaso ditu: Aniztasun eta Giza Eskubideen Saria Bizkaiko Foru Aldundiko Berdintasun, Lankidetza eta Herritarren Eskubideen Zuzendaritza Orokorraren eskutik + Dokumentalen Nazioarteko Epaimahaiaren Aipamen Berezia\nSaio guztiak 19:00etan izango dira Etxelilan.


Sexu abusuak salatu dituzte Iruñeko mojen eskola batean\nGizartea > Erlijioa > Eliza Katolikoa > Pedofilia\nIruñeko moja urtsulinen neskentzako eskolan ikasle izandako bi emakumek abusuak salatu dituzte, Noticias de Navarrak argitaratuko elkarrizketan. 1960ko hamarkadan abusuak orokortuak zirela, agerian egiten zirela eta inpunitatea erabatekoa zela adierazi dute.\nAsun eta Sagrario dira lekukotza eman dutenak. Biak Iruñeko Alde Zaharrean jaio eta bizi dira, Asunek 68 urte ditu eta 72 Sagrariok. 1960ko hamarkadan umeak ziren, eta Navas de Tolosa kaleko moja urtsulinen eskolara joan ziren. Han bizitakoa kontatu dute oraine, bizipen pertsonalak zein giro orokorra deskribatuz.\nSagrariok dio moja bat berarekin “maitemindu” zela. Klaseak amaituta berarekin bakarrik geratzera behartzen zuen. “Mahaia jartzen nuen erdian beti, inoiz ez nion hurbiltzen utzi banekielako zer gertatzen zen”. Bere arrebaren esperientzia gordinagoa izan zen. Direla 15 urte aitortu zituen lehen aldiz Ursulinetan sufritutako abusuak. Hamaika urterekin erizaindegi ondoko gelara lekualdatu zuten, eta “Magdalena de cristo” moja erizaina goizez eta gauez ohean sartzen zitzaiola kontatu zion ahizpari: “Kontatu zigun mojak berataz abusatzen zuen bitartean ez zekiela nola erreakzionatu, guztiz blokeatuta geratzen zen”.\nAbusu orokortuak eta inpunitatea\nElkarrizketatuek abusuak orokortuak zirela ziurtatzen dute elkarrizketan: “Inpunitatea erabatekoa zen. Guk dakigula neskatoez abusatzen zuten bost moja zeuden gutxienez (Magdalena de Cristo, Paloma, Begoña, Laura eta Amelia…)”. Izena ere ba omen zuten abusatzaileek: entxufatuak. “Hain zen ezaguna ez zela batere intimoa”, diote bi elkarrizketatuek beste pasarte batean. Egunero neska berarekin oheratzen zen moja baten kasua aipatzen dute, edo moja berak Oviedorako autobus bidaia 16 urtetako neskato bat denen aurrean musukatzen eman zuen egunekoa.\nApaiz baten abusuak ere aipatzen dituzte: “Eskolako apaizarekin konfesatzera behartzen gintuzten (Iruñeako katedraleko apaiz bat, bizirik dagoena). Galdera oso morbosoak egiten zizkigun: ‘Ukitzen zara?’, ‘non?’, ‘zenbatetan?’, ‘berotzen zarenean hankak gurutzatu edo zer egiten duzu?’. Ziur naiz bitartean bera konfesatokian ukitzen ari zela”.\nAbusuak salatzearen zailtasunak nabarmentzen dituzte Sagrariok eta Asunek. Orduan, zein egun ere. “Eskolan ez genuen ezer esan haiek zirelako abusuak egiten zituztenak, denek zekiten. Hortik ihes egitea zen egin zenezakeen bakarra, hori da egin genuena”. Sagrariok 18 urterekin kontatu zuen familian: “Nire ahizpetako bat, gero moja sartu zena, esan zidan gezurretan ari nintzela”. Gurasoekin “ez ginen saiatu. Gure aita elizari oso lotua zegoen”. Asunek beste gertakari bat aipatzen du, familian abusuak salatzeko zailtasunen harira: “Urteetara senide baten abusuak sufritu nituela kontatu nien, eta nire aitaren erreakzioa dirua eskaintzea izan zen, hitz egin ez nezan”.\nZailtasunak zailtasun, ordea, salatzearen beharra defendatzen dute Asunek eta Sagrariok: “Salatzea egin daitekeen gutxienekoa da. Zipriztindu zaitzaketen ondorioak egon arren, egin beharra dago, guztiaren gainetik”.\nKanal hauetan artxibatua: Pedofilia | Iruñea\nPedofilia kanaletik interesatuko zaizu...\nAlkate eta herritarren bide mozketak Nafarroan garraio astuna N-121A-tik A-15-era desbidera dezaten\nEspetxe eskumenak eskualdatzeko akordioa lortu dute Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak\nGune autogestionatuen defentsa, feminismoa eta errepresioa\nHiru hamarkada baino gehiago autogestioaren bitartez herria eraikitzen Arrasaten\nSei hurbilketa berri iragarri dituzte eta Marisol Iparragirrek dagoeneko bederatzi koarentena egin ditu