Euskeraz zu bigarren pertsonako izenordaina da, hitz beregain gisa: antxina 2. perts. aniztuna, plurala, gaztelania zaharrean vos zanaren kidea, eta gerora bakun bihurtua, singular balioa hartua kortesiazko tratamentuan, eta gerora (eta gaur egun) bigarren pertsona neutroa.\nBaina -zu atzizki gisa erabili izan danekoa dogu berbagai oraingoan. Edozelan be -zu hizkiak aniztun izaera gorde izan dau orohar, gauza baterako zein besterako erabili, hitz-kategoria diferenteei erantsirik doala be. Izen kategoriako hitzak euskeraz pluralez emoteko -ak mugatzailea dogu atzizki orokor gisa (mendi-ak, gizon-ak), eta -ek aldaera berezia pronominal kategoriako hitzakaz (hone-ek, zu-ek, batzu-ek).\nGaurko hizkera erabileretatik abiatuta oratuko deutsagu arloari.\nBat zenbatzailea dogu atzizki honen bidelagun zaharrenetarikoa gramatika mailan: bat unitate-zenbakiak, -zu atzizkia hartuta, batzu plurala garatu eban, unidade plural kopuru laburrekoa adierazoteko, inguruko erromantzeetan lat. unus batetik unos, uns eta abar garatu ziran antzera.\nBatzu era soila dogu gure idazle klasikoen erarik zaharrena, XVI. mendekoa, lapurtar klasikoetan (Etxepare, Leizarraga) zein sartaldekoetan (Lazarraga) agiri dana. Arabar poeta honen idatzietan batzu, batzugaz eta batzuen erak agiri dira; batzu deklinatze-hizki mugagabeakaz erabilirik: batzuen horretako –en gen. atzizkia be bizkaiera zaharrean mugagabekoa zan (beste hizkeretako –ren berbera), -gaz soziatiboa zan legetxe; horregatik batzugaz. Baina hurrengo mendetik aurrera batzuk, batzuek ereduak aurkituko ditugu ia orotan, funtsean plural-marka bikotxa dabenak: -zu + -ek, edo –zu + -(e)k.\nGaur egun be oraindino bizirik dago batzu-batzuk egitura konposatua, entzun-erabiliagoak diran baten batzuk edo bat edo batzuk izenordainen lekuan. Bizkaiera ekialdean eta gipuzkera sartaldean oraindino entzuten da batzu-batzuk, eta literatur idatzian gitxi agiri bada be, Mogel markinarrak aspaldi on egin eban beronen usua: “Urten daigun etxeti, ta gura badozu esango deutsudaz batzuk batzuk” (Peru Abarka). Eta Mateo Zabala lango bizkaiera sartaldeko idazleek be bai: “aditu bear dozuez ogeta lau orduak, gaberdi baterik eta beste gaberdira, guztiak dakien legez, eta ez eguna barreatuten ta zabalduten dabenetik gaua ilundu[ten daben] artekoa, batzuk batzuk egin daroen legez” (I 85)”.\nBat > batzu, batzuk eboluzinoa euskerearen ia eremu osoan garatu dan moduan, ez ostera nor, zer, zein izenordainena. Horreetarik garatuak dira nortzuk, zertzuk eta zeintzuk izenordainak, baina erdi-sartalde hizkeretara mugatzen da izenordain eratorrion erabilera, baina euskal idatzi zaharrenetarik dagoz ondo dokumentaturik, berariaz zeintzuk, eta hau arrazoi jakin bategaitik batez be: erlatiboko perpausak eregiteko, gaztelaniaz “los cuales” pluralaren ordain izateko erabili izan diralako sarri. Larrazagaren adibide pare batek darakus dinoguna argiro: “erregutu eusten legioela lagun musika bat emaitera joaten, zeintzuk esan eutsaen baietz”.\nNortzuk plurala be goiztar agiri da idatzietan. Kapanaga mañariarrak XVII. mendean ugari be ugari darabil, kasurako: “‑ Norzuk dira borondatezko pobreak? ‑ Onrarik eta aberastasunik, ez ezer aetarik gura eztabeenak.” (83).\nEta zertzuk be handik laster. Eta galdetzaile honen apartekotasuna, beste bien aldean da, izenordain izanaz gainera, determinatzaile legez be agiri dala, gaur egun sartalde hizkera askotan entzuten dan antzera. Hara Mogelen Peru Abarka-ko esaldi hau mediku-barberuak dirala-ta dinoana: “Kortejante batzuk dituzu; igaroten jake denporea, zertzuk moda direan kontetan” (4).\nEuskeraren ekialdean -zu atzizkiak badau adjektibo kategoriako hitzen sorkuntzan be garapen bat, gure hizkeretan (erdi eta sartaldekoetan batez be) -tsu atzizkiaz adierazoten dogun balio berbera dauena. Elezu (barritsu), odolzu (odoltsu), zorrizu (zorritsu), mukizu (mokoti) izan daitekez adibide ezagun batzuk. D. Inzak Nafarroan barrena batu zituan atsotitz-errefrauen artean bada bat, -zu honen erabilera argi agiri dauena: “Azaro loizu, urtea garizu”. Euskerearen ekialdeko hizkerek -zu zaharrari eutsi deutse, erdi-sartaldekook -tsu barriagoaren ordez. Latineko -osus edo erromantzeetako -oso horren analogia-ikutua euki leian aldaera, -tsu hori.\nAtzizki honen (-zu) bazter-erabilera bat, gramatikatik harago, onomastikan (toponimian) gorde izan dana da. Batzuetan hots frikariaz: Arantzazu, Arbizu, Arruazu, Ereñozu, Urkizu (Urkuzu), eta beste batzuetan afrikariaz: Arratzu, Elgetzu, Larrabetzu.\nLeku-izen zaharretan -a mugatzailea be agiri da, gehienetan gero galdu izan bada be, erabileraren puruz: Albizua, Sarasua (Saratsu), Otazua, Zorrozua eta beste hainbat.\nBego oraingoz honenbestean, behin-behineko idazketa moduan.\nAurreko baten erion (dariola), eutsi (dautsala), ekin (zeri nakion) adizki izoztuen gainean jardun genduan, eta gogoratzen genduan horretariko mordoa zala euskal hizkeretan barreiaturik, batean ez bada bestean. Oraingo idatzi honetan izan eta beste aditz batzuetan arreta ipiniko dogu.\nAdizki bat hizkera baten izoztua dala dinogunean, aldakaitz bihurtu dala esaten gagoz, aditz jokoak eskaintzen dituan persona, denpora, aspektu aukera anitzak geldiarazoak izan dirala, eta esaldi testuinguruak ez daukala eraginik adizki horretan.\nIzan aditz funtsezkoagaz jazo dan lexikalizazino edo izozte fenomenorik agiriena dana/danak det. multzokariari jagokona da. Dan adizki erlatiboak mugatzailea hartzean dana garatu zan eta honek esangura berezi bat beregandu; gaztelaniaz esanda, “lo que es” adierazotetik “todo” adierazotera igaro zan. Horren plurala, sartalde euskera zaharrean (eta klasikoan be hainbat kasutan) diranak (direanak) esaten zana danak esatera etorri da, eta berez hirugarren pertsonakoa dan danak 1. eta 2. perts. pluralak (gu eta zuek) adierazotera heldu da mugatzaile hurbila erantsita: danok. Lehen zaharrean gareanok eta zareanok moduko adizkiak erabili eitekezan gu guztiok eta zuek guztiok adierazoteko.\nDan adizki erlatiboaren baliabideak askoz emankorragoak gertatu dira beste kontzeptu asko adierazoteko be. Banan-banan garanduko ditugu batzuk.\nGauzaeztan (gauzeztan) adjektiko finkatuaren atzean gauza ez dan erlatiboko egiturea daukagu, “ezebereza” edo “balio gitxikoa” dala norbait (edo inoiz zerbait) aditzen emoteko. Eta singularrez gauzeztana dana pluralez gauzeztanak bihurtu da. Pluralez be erabili geinke, gauza ez diranak, baina lexikalizatze barik.\nIdatziz aurrekoa baizen lexikalizatua ez bada be, eta osagaiak banan idatzi izan arren, behar ez dan (behar eztan) esapideak be halako izen kategoria nortasuna beregandu dau, berau darabilen hiztunen gogoan, “ezbehar” (desgracia) edo hurreko esanguraz. Mutiko zoztor gaiztotxa bati agiraka egitea: “Bajatu zaitez horma horren gainetik, jausi eta behar ez danen bat egin ez daizun”.\nDenpora eremuko esapideak sortzeko hartu dau dan adizki erlatiboak, ez trinko gisa, beste aditz batzuen laguntzaile gisa baino (joan, igaro, pasa, heldu…) berebiziko indarra eta bizitasuna. Sarriago igaroko edo leheneko denpora-aldietarako erdi eta sartalde hizkeretan (joan, igaro, pasa), etorkizunekoetara baino. Ekialdeko hizkeretan (Iparraldean berariaz) jagitasun aparta jadetsi dau heldu den esamoduak, erdi-sartaldeko euskaldunok datorren adizkiaz ordezkatuko gendukena; eta zuberotarrez bada oraindino jiten den esapidea be. Zabal eta ugari darabilguz, berbaz zein idatziz, joan dan, igaro dan, pasa dan aditz egiturak erdi eta sartaldean, eta heldu den ekialdean.\nAtzean darraien izen sintagma, jatorriz eta berez jagokena, singularrekoa da, baina lexikalizatu dan ginoan, pluralerako be horrelantxe egonkortu da. Joan dan egunean dinoanari berez urteten deutso joan dan egunetan, eta halantxe joan dan urteetan be. Gramatika arauak zorrotz betetera jo ezkero, pluralerako joan diran egunetan, asteetan, hileetan, urteetan eskatuko litzateke, baina hiztunok aspaldi galdua dogu joera hori, joan dan aditz singularraren mesedetan. Nire gomendioa da, horrelako esamolde taiuko egitura tinkoetan hiztunen senari jarraitzea, gramatikarien zorroztasunari baino gehiago. Zein euskal hiztunek ez leuke ontzat joko: Joan dan urteetan be ez dot ikusi. Baina egiari zor jako esatea, joan diran ereduko aditz egiturak be ezagunak dirala izen sintagma pluralakaz: joan diren hamar urteotan idatzi eban behinola Axularrek; baina guztiz urriak, halanda be. Eta beste hainbeste heldu diren, lekukotua dogu tradizino idatzian, baina erabilera murritza dau hiztunen ezpanetan.\nBigarren aukera bat be badauka denpora-esapide honek adizkiari jagokonez: dan hori daneko bihurtzea. “Joan daneko hamar egunean”, “Joan daneko hiru astean” barra-barra entzuten dira gure hizkera batzuetan (Markinakoan, urrunago joan barik). Izan be adizki erlatiboak –neko atzizkia hartzen dauenean ondoko izen bategaz lotzeko, ia beti denpora esparruko izenagaz jazoten da. Adib. Hemen bizi ziraneko urteak. Eta –ko atzizkia denpora eremuan darabilguzan aditz partizipioakaz be guztiz erabiliak dira: Joako urteetan, igarako egunetan etab.\nDanik, adizki erlatiboa -ik ablatibo atzizkia dautsala, konposatu egituran dirauen beste aditz izoztuetariko bat dogu. Denpora eremuko adberbio egituretan bere lekua egin dauena, gaur, atzo, lehen, aspaldi, beti, orain, aurten, igaz eta era horretako denpora-adberbio jakin batzuekaz, oraingo (hitz egiten dogun uneko) momentutik atzerako adberbioakaz denpora tarte baten hasiera puntua edo lehen erreferentzia adierazoteko; hau da, noiztik hasita. Halan sortuak dira: noizdanik galdetzailea, inoizdanik zehaztugabea, oraindanik, aurtendanik, lehendanik, aspaldidanik, igazdanik, betidanik eta gitxi batzuk gehiago. Etorkizuneko adberbioakaz erabilirik ikustea arraroagoa da; halanda be ezaguna da gitxienez bihardanik, eta etzidanik be ez jaku bitxiegi begitantzen. Bizitza-aroaren adierazle dan gaztedanik be ezaguna da, gitxi erabilia izan arren.\nEta denbora-tarte baten azken muga adierazotera datorren adizki izoztua, aurrekoaren osagarria, daino dogu, dan arte gaur egungoaren anaia biki zaharrena. Hau aitatu diran aurreko denpora adberbioen eremu beretsuan loratu da. Halan garatuak dira: aurtendaino, gaurdaino, oraindaino eta taiu honetako beste adberbio batzuk. Halanda be, daino honek lehiakide itzal handiko bat dau ondoan, -dino, *edin aditz erroaz garatu dan dedin adizkiaren era laburtua, sartalde euskeran din bihurtu zana, -no atzizkiaz lagundua: dedino > dino. Adizki honek, atzizki bihurturik, garatu ditu oraindino tipoko adberbioak.\nDala adizki modala dogu esapide batzuetan izoztu dan beste bat. Denpora eremuan zabal dabilen bat, orain dala dogu. Orain dala denpora asko, orain dala urteak, orain dala hile asko… egiturek ondo erakusten dabe atzean izen sintagma singularra zein plurala onartzen dabela, eta atzean erabili beharrekoa egunak, asteak, hileak, urteak erako izen sintagma plurala izanda be, nekez darabilkegula orain dirala adizki pluralaz, idatziaren eraikuntza prozesuan gramatikari-ingeniariren baten eskurik egon ez bada. Aspaldi dala esapidea be guztiz finkatua eta egonkortua da. Baina hedabideetan barreiatu diran desbide batzuk ez dira gomendatzekoak, edozelan be. Urteak dirala, orain urteak dirala eta halakoak, esan gura dogu.\nDala horren inguruan bilbatuak dira ezezkako egitura bi be: gura ez dala, berbaz gureztala, eta behar ez dala, berbaz behar eztala. Egitura eginak dira berez biak, baina gura ez dala bigarrena baino estuago josia. “Gureztala jo zaitut”, “Gureztala jausi jat basua” eta halakoak guztiz finkatuak dira sartaldeko hizkera batzuetan, “nahi barik, gura barik” esangureaz.\nIzan aditzaren jokoagazkoa bururatzeko, Iparraldean, Zuberoan, erabilia dan zena aditz jatorriko hitz finkatua gogorarazo nahi neuke, gure “difuntu, difunta” hitzen esangurakidea. Xarles Videgain adiskideari jasoriko adibide bi erantsiko ditut hemen: “Ene zenek ez zuten sekula ametituko”. “Ene etxenko zenek”. Zuberoako hizkeran beregaintasun osoa hartu dau zena hitzak, beste hizkeretan orokorrean aita zena, ama zena tipoko egiturak nagusi diran lekuan.\nHonenbestez gaurko jarduna.\nOraintsuan, leku batera joateko nintzan edo ez ziurtatzeko, telefonoz itaun hau zuzendu eustan itxaroten neukanak: Etorteko zara? Baietz erantzun neutsan, joateko (edo etorteko, zelan begiratzen dan) ustea nebala agindutako ordurako. Neure burmuinetako gramatikari sena berehala hasi jatan jirabiran, eta neure buruari esan: “Hara! Ez deust itaundu ea etorriko nazan, ea etorteko nazan baino”. Hiztun askok sarri bereizten ez dituan diferentziak, edo bardintzen dituan gerokotasun kontzeptuak.\nAditz perifrastiko bidez etorkizuna adierazoteko, geroan gertatzeko prozesuak aditzen emoteko, jakina, bide bat baino gehiago dira, baina aurreko biok dira funtsezkoetariko bi. Etorriko zara eredua dogu orokorrena, zelan-halan esateko: aditz partizipio burutuari -ko atzizkia gehituta, leku-genitiboko atzizki berbera. Etorteko zara eredua antz-antzekoa da, baina aditz izenaren gainean eregia, etorte + -ko. Morfosintaxiaren aldetik ikusita, aspektuan dago diferentzia: lehenengoak burutua, bigarrenak bururagabea.\nEta esanguraz guztiz bestelakoak dira, etorkizuneko prozesua ulertzeko eta epaitzeko era diferenteak. Etorteko zara egitura horren azpian datzazan balioak dira idatzi honetan aurrera dakarguzanak. Etorriko zara ereduarenak ezagunagoak eta amankomunagoak dira, orohar.\nEtorteko da egitura hartzen badogu eredutzat, etorkizuneko denporaren barruan esangura bat baino gehiagotarako erabilia da; lehenean balio batzuk ziran ezagunagoak, eta gaur beste batzuk beharbada.\nGaur egungo balioen artean gehien gailentzen dana, uste, asmo edo intentzinoagaz lotuta dagoana: ekintza edo prozesu bat (etortea) beteteko ustea edo asmoa adierazotera zuzendua, dala adierazpen gisa, dala itaun modura. Etorriko zara? itaun egiten danean, galdera zuzena eta zorrotza egiten dogu; bai edo ez dira hor noraezeko erantzunak. Etorteaz edo dalako ekintza-jardunaz, bete ala ez bete, erantzun zuzena eskatzen da. Ebatzia zorrotzagoa eta erabatekoagoa izatea eskatzen da, geroan edo gertakizun dan denporan izan arren. Etorteko zara? itaunaren bidez, ostera, itaunduari bere asmoaz edo usteaz galde egiten jako. “Gure alaba zaharrena laster ezkontzeko da” dinoanean guraso batek, horretarako asmo sendoa hartuta daukala esatea lez da. Geure buruari esaten deutsagu batzuetan: “Joateko naz eta joateko naz, baina horretarako astirik harrapau ezinik nabil”. Intentzinoa hor dago, asmo garbia da, baina bete ezin.\nGure klasikoetan bakan agiri bada be, ondo lekukotua dago aditz egitura hau, eta esangura beronegaz. Mogel: “Jakin izan baleu Maria nire emazteak etorteko zineala zu, ipiniko eutsun apari galanta” (PAb).\nBaina etorteko da ereduaren azpian datzan balio zaharra, helburu-asmoa baino gehiago, etorkizun dagoala adierazotea da, oraindino ez dala etorri izan, hain zuzen. Pedro Astarloaren ondoko esaldiak islatzen dauelakoan nago esangura hori: “bada izanik memoria iragoriko gauzen gomuta izateko, ez dau bear Jaungoikoak, norentzat ez dagoan iragoriko edo etorteko dan gauzarik”. Esaldi horretan iragoriko eta etorteko lehengo eta geroko prozesu edo gertaeren erreferentzia dira.\nLeizarragak Testamentu Berria euskerara bihurtzean, Joanes Bautistak Jesusi zuzenduriko galdea honetara itzultzen dau: “Hi aiz ethorteko zena?”. Eta beste pasarte baten be antzeko balioaz darabil: “hek guziak etziraden Kristen moienez ethorteko ziraden on handien figura eta seiñale baizen”. Pasarte bien azpian datza, etorteko zen/ziraden horreen azpian, etorriko dan edo diran esperantza.\nAditz konposatu egitura horrek, partizipioa mugatzaileaz lagundurik erabilten dan azpieredu bat be ezaguna dau: etorteko da barik, etortekoa da edo etortekoak dira egiturak. Idatziz bakan agiri da tradizinoan bigarren egitura hau; lehenengoa baino hainbat urriago. Berbaz, ostera, zabal dabil. Pentsa lei, egitura barriagoa, modernoagoa dala, baina guztiz zuzena eta ondo egituratua. Aholku-ohar bat honelan egin daiteke, domeka goiz batez mendira joateko diranai zuzendua, bezpera iluntzean: “Bihar mendira joatekoak zarienok soineko lodiak hartu gorako, ze hotz egingo dau goietan.” Mugatzaile barik erabili zein mugatzaileaz, ez dirudi esangura aldetik alderik dagoanik. Hizkera modernoaren eboluzino naturala dala esango neuke, berariaz aditz laguntzailea plurala danean: joateko gara > joatekoak gara.\nAditz perifrasi honek izan laguntzaileaz jokatzen dau beti. Nekezago ikusi edo entzungo dogu edun laguntzaileaz. Etorteko zara? itauna berez darabilgun moduan, ekarteko dozu? itauna nekez erabiliko genduke. Eta entzun, gitxiago.\nAditz perifrasi honek sartaldeko hizkeretan eboluzino natural bat ezagutu dau –beste aditz perifrasi batzuetan jazo dan antzera‑, izan aditz laguntzailea baztertzera jo da, eta horren lekuan egon eta euki aditz laguntzaile gisa erabiltera. Horrelan sortuak dira: joateko nago edo esateko daukat egiturak. Erabilera datuei erreparatu ezkero, berehala ohartuko gara, berbaz zein idatziz askoz ugariagoak dirala bigarren taiu honetako egiturak, lehenengoak baino.\nBaina forma aldaketaz batera, esangurak be aldatu dira neurri baten. Baten batzuk garanduko ditugu labur, adibide ezagunak dirala medio.\n“‑Bazkaldu dozue? –Ez, bazkaltzeko gagoz” itaun-erantzun alkarrizketan, erantzuleak aditzen emon gura dauena da, oraindino ez dauela jan, bazkaldu barik dagoala. Sarritan oraindino, hondino erako adberbioez laguntzen ditugu horretariko esaldiak. Bigarren esaldi bat: “Gaueko hamabiak dira eta oraindino ohera joateko nago”. Ez garala joan adierazoten da, joan barik gagozala. Adierazpen baten ezeztapena daukagu hor funtsean, -teko egon egituraren bidez adierazota. Hirugarren esaldi bat, partidu baten gorabeheran: “‑Nork irabazi behar dau ba? –Itxaron partidua amaitu arte. Hori hondino ikusteko dago”.\nBardintsu jazoten da -teko euki egitura iragankorraz be. Eta hau bai esan, entzun eta erabilten da, -teko edun eredua egiten ez dan arren. Testuinguru bi. Bata: “Artikulua idazten hasi naz, baina hondino amaitzeko daukat, amaitzeko, berrirakurteko eta orrazteko daukat”. Oraindino bete ez diran prozesuak. Bigarrena: “Ezagutzeko daukat zuen umetxoa. Ea noiz ekarten dozun!”. Adierazoten da, oraindino ez dogula ezagutzen, ezagutu barik daukagula.\nBeste batzuetan, zerbait jazoteko puntuan edo zorian dagoala adierazoteko darabilgu egitura hau. “Etxe haretan aitita zaharra hilteko egoan eta alaba gaztea, laster umea egiteko (egoan)”. Hilteko dagoana bizirik dago, baina ustez ez luzaroko. Añibarrok bere dotrina laburrean atal bati izenburu hau ipini eutsan: “Ilteko dagoanen esturea”. Idazle berberak, beste testuinguru baten honako itaun-erantzunak idazten ditu jausi beharrean dagoan etxe baten kontura: “Eta jausteko dagoan etxe bati [non ezarten jako] estribo eutsigarria? An, non jaustera doian.”.\nHirugarren esangura bat be adierazoten dau egitura honek, goiko egiturakoen beretsua edo antz-antzekoa: asmoa, guraria, gogoa. Zamarriparen esaldi hau izan bedi horren adigarri: “Ta itxi daiogun Peruri esaten esateko daukana. —Tira, Peru, esan esateko daukazuna. —Nik esateko daukadana arin esatekoa da. —Arin esan ba, apalordua be egin jaku ta. —Bai, nik esateko daukadana, gauza handia dala, arin esatekoa da, itxiten bajat.” (Kili-kili).\nErrose Bustintza Mañariko idazlearen berba batzukaz amaiera emongo deutsagu idatzi honi: “eta beteteko daukadan azkenengo eginbeharra behar danez beteteko ahaleginak ahalegin egin behar dodaz”. Halan izan bedi.\nIrailaren 29an San Migel ospatzen da gure herrietan. Markinan, kasurako, egun horren inguruaan dantza berezi bi egiten dabez: Xemeingo ezpata-dantza eta Mahaigainekoa.\nArretxinagako ermitea berezia da. Barrualdean monumentu bitxia dauka, alkarri eusten deutsien hiru harritzarrez osotuta. Harriok dirala-ta teoria, siniskera eta interpretazino ezbardinak dagozan arren, inok ez daki ziur zer diran. Harrien erdian dago santuaren irudia. Esaerea da, neska edo mutil-laguna bilatu gura izan ezkero, harri-multzoari hiru buelta emon behar jakozala erdiko zulotik igarota.\nMeza ostean Xemeingo ezpata-dantza egiten da San Migel egunean. Lehenago, antza, Gorpuzti egunean egiten zan. Dantzariak konsejupetik urteten dira plazara. Gaur egun hamabost dantzari izaten dira: kapitaina edo “maisu-zarra”, lau dantzari ezpata laburrakaz, eta beste hamar ezpata luzeakaz.\nDantzariak zuri-gorriz jantzita doaz. Apaingarri modura San Migel Goiaingeruaren eta Xemeingo armarriaren kutunak ipinten dabez. Kapitainak loredun txaleko marroia eroaten dau bereizgarri lez.\nDantzariek irudi berezia egin eta kapitaina ezpaten gainean hartzen dabe. Goian daukiela, kapitainaren eta ezpata laburdun dantzarien txanda izango da. Horixe da dantza honen berezitasuna.\nGauerdian beste dantza-saio bat egingo da, Mahaigainekoa. Udaletxe zaharreko plazatxoan batzen da jentea, txistulariak harrera egin eta gizonezko dantzariak plazarantza datozenerako.\nLehenengo aurreskua edo soka-dantza egingo dabe, herriko neskak plazara aterata. Gero dator Mahaigainekoa. Horretarako egurrezko mahai handia, jesarlekua, ardau-pitxarra, edalontzia eta farola jartzen dabez plaza erdian. Dantzariak, oraingo honetan neskak eta mutilak, hasi aurretik buelta bat egiten deutsie ermiteari. Aurrean doanak, kapa eta guzti jantzita, alkatearena egiten dau, eta ilintia daroa eskuan.\nTxistularia joten hasten danean, dantzarietako batek, mahai gainera igon eta baso bete ardau edaten dau. Jarraian, dantzari guztiek Horra hor goiko kantua abesten dabe.\nHorra hor goiko\negin dozak aurten,\nhaxe bere kukuaren\nEta holan danak igaro arte. Dantza-saioa biribilketeagaz.


Asteasuko ogibide zaharrak - - Tolosaldeko ataria\nAmagoia Pia 2018-05-23 09:39\nAsteasuko artxiboko 1872 urteko biztanleen errolda oinarri gisa hartuta, herriko ogibide zaharrak aztertu ditu Ereiten elkarteak.\nAskotan ikusi ditugu herritarren datuak jasotzen dituzten zerrenda luze horiek. Etxera etortzen ziren orri berde handi batzuetan bertan bizi zirenen datuak betetzera. Errolda hau ez da berria, 1872. urtean egindakoa baizik.\nErrolda hau (signatura: AUA, 23-05) aztertuta datu eta ondorio asko atera ditzakegu Asteasuko herritarren, bizimoduaren, populazioaren edota ogibideen inguruan. Gehiegi ez luzatzearren oraingoan azken honi buruz hitz egingo dugu. Ogibideak.\nArgi dago –horretarako erroldak begiratu beharrik ez dago– duela 146 urte Asteasuk nekazaritza zuela ekonomiaren ardatz nagusi modura. Ehuneko gehiengo handienak nekazal eta abeltzain lanak egiten zituen.\nOgibide hauetan egin behar den lehenengo bereizketa, noski, gizon eta emakumezkoen artekoa dela. Badaude ogibide batzuek emakumezkoek bakarrik egiten dituztenak (hilandera, costurera, cocinera, tendera,...). Beste batzuek berriz, gizonezkoenak esklusiboak dirudite (herrero, cantero, carpintero, alpargatero, serrador,...).\nAzkenik, zalantzarik ez dugu ezta ere lehengaia lantzeko (artisautza deritzoguna) ogibideak (panadero, confitero, alpargatero, albañil, trencero, ojalatero...) eta beste motako zerbitzuak eskaintzen zituztenak (maestro, maestra, cartero, organista, tamborilero, posadero, postulante,...) gutxienekoak zirela.\nBaina gure ikerketan pausu bat harago sakondu nahi dugu gure hausnarketa. Honela, familiak ogibidean bertan duen eragina eta indarra ikusi dugu. Bai artisautzan edo zerbitzuetan aritzen direnen artean eta baita nekazal lanetan aritzen direnen artean ere. Gurasoek egiten duten lan berdina egiten jarraituko dute seme-alabek hein handi batean (salbuespenak dauden arren gutxienekoak dirudite).\nBeste berezitasun bat ere topatu dugu. Badaude ogibide batzuk, sendi kontzeptu horretan oinarritzeagatik-edo, naiz emakume edo gizon izan berdin betetzen zirela. Beti familiaren barruan: nekazaria (senarra nekazari bada, baita emaztea eta seme-alaba guztiak ere hala azaltzen dira erroldan), jabea (errentetatik bizi diren gizon eta beren emazteek kontzeptu bera dute ere), errota zaindaria, posadero (hauek ere familia osoaren ardurapean hartzen dira)...\nJarraitu irakurtzen ereiten.eus-en


Abbans-Dessus - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBoussières eta Quingey\n153 (%50.2) 151 (%49.5)\nAbbans-Dessus Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an 307 biztanle zituen.\n2007an Abbans-Dessus udalerrian erroldatutako biztanleak 315 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 120 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 113 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 111 etxebizitza nagusietatik 99 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 11 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 76 etxek bost zituzten. 100 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nAbbans-Dessus udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 219 ziren, horien artean 148 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 148 pertsona aktiboetatik 144 lanean zeuden (79 gizon eta 65 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Abbans-Dessus udalerrian 114 unitate fiskal zeuden, 325 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.814 euro zen. \n2007an zeuden 8 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.\n2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 1 zurgina eta 1 higiezinen agentzia.\n2000. urtean Abbans-Dessus udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.\nBNF: 15252228n (data)


barren.eus - Estreinatu dute Mauxitxa txarangari buruzko dokumentala\nEstreinatu dute Mauxitxa txarangari buruzko dokumentala\nArgitaratua: 2019-12-20 17:10\nElgoibarko Herriko Antzokia Txiki Eguneko doinuz bete zen atzo, '50 Txiki Elkarrekin' dokumentala estreinatu baitzuen Mauxitxa txarangak. Eta, pantaila handian bakarrik ez, zuzenean ere jo zuen Elgoibarko txarangak.\nStar Wars film saga eta Mauxitxa txarangaren artean dagoen lotura aipatu zuten txarangako kideek. 70ko hamarkadan jaio ziren biak, 1977an estreinatu baitzuten Galaxietako Gerraren lehen filma eta 1971n hasi zuen bere ibilbidea Mauxitxak. Atzo, berriz, Star Wars sagako azken filma estreinatu zuten, eta egun berean estreinatu zuen Mauxitxak '50 Txiki Elkarrekin' dokumentala. Herriko Antzokiko pantaila handian eman zuten estreinakoz jendaurrean.\n• Mikel Sastrek zuzendu du\nZamoran bizi den Mikel Sastre elgoibartarrak zuzendu du dokumentala. Sastrek gertutik bizi ditu Txiki Eguna eta Mauxitxa txaranga. Urtero etortzen da Txiki Eguna barru-barrutik bizitzera, lagun asko baititu txarangan eta beti amaitzen du instrumenturen bat joten. "Bonboa, txapak... perkusioa joten dutenei erreleboren bat edo beste emateko irrikitan egoten naiz beti... eta txarangako kide bat gehiago moduan sentitzen naiz", esan zuen. Aurtengo Txiki Eguna, baina, berezia izan da berarentzat, dokumentalaren aurkezpenean azaldu zuen moduan. Parrandan beharrean lanean pasa du aurtengo Txiki Eguna, 50 urtean herria girotu eta animatu duen txarangaren esentzia dokumental batean jasotzea eskatu baitzioten Mauxitxakoek. Ardura onartu ostean, 40 bat minutuko dokumentala osatu du ikusentzunezkoen alorrean lan egiten duen Sastrek. Esperientzia oso positiboa izan dela aitortu du, honela: "Oso polita izan da lan hau egiteko aukera izatea, asko bete nauen lana izan baita. Nire herrian, eta horren berezia den eguna; eta, egun horretako protagonistak dokumental batera eramatea handia izan da".\nDokumentala "herritarren parte" izatea nahi zutela gaineratu zuen Mauxitxako kide Joanes Rodriguezek, eta herritarrek eta txarangatik pasatako lagunek grabatutako irudiak ere erabili dituzte dokumentalean. Txiki Egunaz gainera, bitxikeria eta osagarri mordoa dituen dokumentala dela dio Rodriguezek. "Ez Txiki Egunekoak bakarrik, Elgoibar, Elgoibar musikala, familia, taldia, lagunak... gai horiek guztiak jorraten saiatu gera dokumentalean".\n• Grabatutako material kopuru handia\nMaterial kopuru handia izan dute eskuartean eta dokumentaletik kanpo geratu dena argitaratuz joateko asmoa ere badute. Horretarako, baina, gordeta dituzten grabaketa ordu guztiak antolatu behar dituzte lehenik, eta horiek nola eman erabaki gero.\nMauxitxak 50. urteurrena ospatuko du 2020an, eta ekitaldi "mordo bat" prest dituztela aurreratu dute.\nMauxitxa txarangaren 50 urteko ibilbidea, irudietan (2019-12-13)


Ibilbideak: Aragón | Euskal-Herria.Org\nHasiera » Ibilbideak » Aragón\nSalvatierra de Esca - Virgen de Peña\ninaxio-k sortua, 2007, maiatza 1 - 00:24\nSalvatierra de Esca-tik Burgira abiatzen den errepidea hartu eta Kilometro batera, bihurgune itxi bat pasa eta berehala, Virgen de Peña jartzen duen letrero bat ikusiko duzue, pista zabal baten hasieran. Pistaren hasieran bertan bada autoa uzteko lekua, bazterrean.\nPista zabal horri jarraituko diogu tarte batean: muino bat eskubitik inguratu eta bidegurutze bat topatuko dugu hamar minuturen buruan. Ezker-eskubikoak bazterrean utzi eta erdiko bidetik joko dugu gora, pistan zabalean aurrera oraindik ere. Bost bat minutu aurrerago ordea, pistak ia 180ºko bihurgune itxi bat egin eta ezker aldera jotzen du, berehala eskubi aldera egiteko hurrengo bihurgunean. Bigarren bihurgune honetan harripilaz markatutako bidezidor bat abiatzen da aldapan gora.


Nazioarteko eguna behar dutenek gabeziaren bat izan ohi dute. Zein da antzerkiarena?\nBatez ere, laguntza eta azpiegitura falta; eta kultur heziketa urria, antzerkiaren kasuan are urriagoa. Dena den, handitasuna ere badu antzerkiak, hainbeste Internet eta hainbeste sare edukita gaur egun, eskertzen da benetako zerbait ikustea, aktoreak aurrez aurre taula gainean, istorio bat kontatzen.\nPentsatzekoa da orain eskatuko dizuetela Maitasunaren ostean, maitasuna berriro taularatzea...\nEskatuko ahal dute! Egia esan, obrak oso harrera ona du, baina euskaraz eta gaztelaniaz egin arren, oso emanaldi gutxi eskaini dira. Ez dakigu zergatik, agian gaia gogorra delako (alzheimer gaixotasuna du protagonistak)... Pena handia daukagu horregatik. Orain, sariaren harira, ea udalak eta antolatzaileak gehiago animatzen diren. Horretarako, behintzat, beharko lukete sariek.\nZertarako gehiago balio dute?\nPoz handia ematen du ikusteak zure lana, batzuek, behintzat, balioetsi egin dutela. Horrez gain, 10.000 € dira, oso baliagarriak konpainiarentzat. Gaur egun, gainera...\nAdos teatrorekin Maitasunaren ostean, maitasuna. Allí abajo telesaila Antena 3 katean. En2do konpainiarekin Pim, pam, fuera!. Monolokos bakarka... Gaur egun enpleguaniztuna izatea ondo ikusia dago?\nEz da enpleguaniztasuna, antzerkia egitea baizik. Oso tristea da enplegu anitz eduki beharra. Hain emanaldi gutxi ateratzen direnez, emanaldiak lortzea hain zaila denez, dibertsifikatu beharra dago. Hala ere, lau edo sei emanaldi egiten dituzu hilean! Dena den, gustatzen zaigu egiten duguna, bokazioa dugu eta gustura hartzen dugu.\nNola lortzen duzue horrenbeste lanetako elkarrizketak buruan edukitzea?\nGero eta zailagoa da, ez pentsa! Gainera, gaztelaniaz eta euskaraz! Lehen, testu bat ikasi eta handik urte batzuetara ere gogoratzen nuen, baina orain ikasi eta handik bi egunera, akabo! Gogorragoa da emanaldi gutxi egiten direnean, jakina. Hilean behin, edo bi hilean behin, eginez gero, emanaldi bakoitza estreinaldia da. Halere, ofizioa da, baditugu trikimailuak testuak ikasteko eta gogora ekartzeko.\nMonolokos: bereziki ausarta izan behar da oholtzara bakarrik igotzeko?\nNahiko ausarta, bai, bertigo handia ematen du. Bakar-bakarrik zaude, denbora tarte luzean eta, testua ahazten bazaizu-edo, ez duzu beste aktoreen babesik. Lagunekin egonda, lapsus bat izaten badut, norbaitek esango du zerbait eta aterako naute atakatik, baina bakarrik egonez gero... Ausardia behar da, bai, baina beti umiltasunez. Taula gainean egoteko, irabazi egin behar da lekua.\nBatez ere umorearen bidetik aritu izan zara lanean, baina saria jaso duen obra hau tragikoa da...\nDrama da, baina badu bere puntu umoretsua ere. Alzheimer gaixotasuna oso mingarria da, baina komikoa ere bai, gai guztiak bezala. Mina egon arren, alde umoretsurik gabe, bizitza hau jasanezina izango litzateke. Horri heldu diogu.\nZein erregistrotan sentitzen zara erosoen?\nTragikomedia gustatzen zait ikaragarri, horretan disfrutatzen dut gehien. Txanpon baten bi aldeak dira, obra bakar batean.\nAntzokiak errazago betetzen dira komedia eskaintzen bada. Jendeak barre egiteko beharra du?\nKomedia errazagoa da publiko zabalarentzat, baina zenbait ikusleri gustatzen zaie antzokian negar egitea edo hunkitzea, denetarik dago. Gauza bera gertatzen da telesailekin eta zineman. Zein dira film arrakastatsuenak? Bada, Ocho apellidos vascos eta horrelakoak, normalean komediak. Nik genero hori oso gustura egiten dut, baina antzerkian saiatzen naiz beste batzuei ere heltzen. Eta jendeak erantzuten du, nabaria da komedia ez den zerbait ikustera joaten den jende gutxi horrek ere oso ondo pasatzen duela. Gozatzeko, ez da beharrezkoa 70 minutuz barreka egotea; nik, behintzat, ez dut hori behar. Esfortzua, agian, jendea erakartzea da, ikusleak etortzea. Hori, azken finean, heziketa da. Txikitatik erakutsi behar zaio jendeari antzerkia kultura dela; beste herrialde batzuetan antzerkia oso finkatuta dago kulturaren barruan, baina hemen oraindik ez.\nNori dagokio euskal antzerkia sustatzea, antzokiak bete daitezen?\nDenoi. Gobernuak, erakundeek, ikusleek, langileok... den-denok daukagu ardura hori.\nIkusle harrobia sortzeko, zer ikasi beharko lukete eskolan umeek?\nHori ez dakit, ni aktorea naiz. Herrialde askotan egiten denez, ez dut uste hain zaila izango denik. Horretarako profesionalak egongo dira, antzerkia zer den azaltzeko umeei, beraiek ere antzerkia egin dezaten, antzerkia ikusten ikas dezaten... egongo dira metodologiak. Egiteko nahia besterik ez da, baina ez da egiten.\nEz dago borondaterik?\nEz behar adina. Pixkanaka, gero eta gehiago egiten da, baina gutxi oraindik ere. Pentsatzen dut hemendik 40 urtera-edo ikusleen zaletasuna handiagoa izango dela... Edo hori pentsatu nahi dut, baina auskalo!\nPasa den hilean dFeria izan zen Donostian; euskarazko lanak, % 20. Egokia da euskararen proportzioa?\nNire ustez, bai. Zoritxarrez, nahi baduzu, baina bai. Ikusle gehiago mugitzen da gaztelaniazko lanetan, orduan... % 20-30 ondo dago. Saiatzen gara euskaraz egiten, eta saiatzen dira euskaraz programatzen. Euskal ikusleen kopurua gora egiten ari da.\nAntzerkiaren inguruan dabiltzan pertsonak, taldeak, eskolak... saretu beharra ikusten du Ehaze Euskal Herriko Antzerkizale Elkarteak. Nor bere aldetik zabiltzate?\nBaliteke. Halere, nik 52 urte ditut eta asko borrokatu naiz. Hemendik aurrera ere, borrokatu behar bada, egingo dugu, baina jende gazteak ere hartu behar du lekuko hori, eta inplikatu. Egia da denok bat hartu beharko genukeela, nondik nora joan nahi dugun ikusi, indarrak bideratu eta elkarrekin egin aurrera. Fundamentuzko bidea asmatu, ze bestela...\nGoenkaleren ondoren, ETB Aitaren etxea telesailarekin saiatu zen, orain Eskamak kentzen... Nahikoa da telebista publikoaren ahalegina bere ekoizpenak sortzeko?\nArgi dago ezetz! Fikzioan oso gauza gutxi egiten da, apenas ezer. ETB, erakunde bezala, gero eta ahulagoa da, edukiak gero eta pobreagoak, ikusleak gero eta gutxiago… gaur egun, oso gutxi. Fikzioa egiten dugunontzat basamortua da! Aktoreok beste leku batzuetara jo behar izaten dugu lan bila. Erabateko berrikuntza beharko luke funts-funtsetik hasita! Urteak darama-tzagu horren zain, baina ez da halakorik gertatzen. Gizarte batean telebista publikoa gaixorik egotea oso sintoma txarra da… enfin! Hala ere, esperantza ez dugu guztiz galduko!\nGoenkalek eta Alli abajok lortu dute. Non dago telesail baten gakoa jendea pantailara lotzeko?\nMisterioa da, ez dakigu. Jakingo bagenu, beti asmatuko genuke, baina oso gutxitan asmatzen da. Goenkale oso serie kostunbrista izaten hasi zen, eta ikusleen fideltasuna lortu zuen. Alli abajo, berriz, nahiko duina da errealizazio aldetik, eta ez du pretentsiorik. Topikoak dituenez abiapuntu umorea egiteko, publiko askorengana iristen da.\nZer gustatzen zaizu ikusle moduan? Ia dena; ona baldin bada, dena. Edozer kontsumi dezaket.\nAktore izan ez bazina, zer? Ez dakit... Agian, Arte Ederrak egingo nituen, edo supermerkatuko kutxazaina...\nZergatik ez duzu Facebookeko profila 2014tik elikatu? Desastre hutsa naizelako gauza horiekin.\nGustura jokatuko zenukeen pertsonaia klasikoa? Greziar tragedia bateko edozein. Edo Shakespeareren edozein pertsonaia, emakumezkoa zein gizonezkoa.\nEuskara ikasteko bi arrazoi? Bata, hizkuntza polita, berezia eta arraroa dela. Bestea, Bi eta bat telesaila ikusiz disfrutatzeko.\nBeste bi aktore izateko? Oso jende jatorra ezagutzen da. Lankideak asko maite ditut, eta oso maitatua sentitu naiz lanbidean daramatzadan hogeitaka urteotan. Bestalde, neure txikitasunetik, mundua nolabait alda dezaket, utopia landuz, hori dauka fikzioak.\nEgia da kolore horiak zorte txarra ematen duela? Ni lasai-lasai ateratzen naiz agertokira horiz jantzita, baina, lankideren batek eskatuz gero, jantzia aldatzen dut.\nLanerako, zein nahiago duzu, zinema, antzerkia ala telebista? Proiektua interesgarria iruditzen bazait eta gutxieneko kalitatea badu, hiruretan disfruta dezaket. Halaber, hiruretan sufri daiteke asko.\nNoren zuzendaritzapean jardungo zenuke pozik? Argentinarren batekin… beharbada, Ricardo Darinekin.\nZerk alaitzen dizu eguna? Edozerk. Lobekin tartetxo bat igarotzeak, paseotxo batek, kafetxo edo ardotxo batek... Oso sinplea naiz.\nBiharko egunkarian irakurri nahiko zenukeen albistea? ETBk % 30eko audientzia lortu duela fikziozko saio batekin.\nKazetariek behin eta berriz egiten dizuten galdera? Zinema, antzerkia ala telebista? Kar-kar!\nZer ikusten duzu ispiluaren aurrean jartzen zarenean? Gauza on eta txar asko, baina ikasten ari naiz neure burua hobeto tratatzen.\nZerk ematen dizu lotsa? Barregarri geratzeari beldur handia diot, eta, oso despistatua naizenez, erraz asko sartzen dut hanka. Norbait ez ezagutzeak eta halakoak.\nZer ez da inoiz falta zure etxeko hozkailuan? Jogurtak eta letxuga ustel pixka bat!\nZer izan nahi zenuen txikitan? Eguraldi iragarlea! Asko gustatzen zitzaidan hodeiei begira hausnartzen egotea, eta lana horretan zetzala uste nuen, kar-kar!\nEta orain zer ez duzu izan nahi? Eguneroko errutina behar duen lan bateko langilea. Beste gauza askotarako ere ez dut balio, adibidez, umeak zaintzeko, gustatu arren.\nZerk ematen dizu beldurra? Gaixotasunak, min fisikoak, eromenak, miseriak.\nBi hitzetan, nolakoa da Ane Gabarain? Bi hitzetan, nahiko normala, kar-kar!


Hanburgesa lehiaketa eta dastaketa egingo dituzte zapatuan - Azpeitia - uztarria.eus\nHanburgesa lehiaketa eta dastaketa egingo dituzte zapatuan\nJulene Frantzesena 2022-05-25 10:16\nEgitasmoaren sustatzaileak. (Azpeitiko Udala)\nGipuzkoako I. Hanburgesa Artisau Lehiaketa izango da 18:00etan hasita Azoka Plazan, eta 22 harakinek eman dute han parte hartzeko izena. Gainera, 18:00etatik aurrera, hanburgesak eta garagardo artisauak dastatu ahal izango dira plazan –garagardoa 12:00etatik 14:30era bitartean ere bai–. Egitasmoan bildutako dirua gerrak kaltetutako pertsonentzako materiala erostera bideratuko dute.\nHanburgesa eta garagardo artisau zaleek hitzordu berezia dute zapatuan herrian, Azpeitiko Udalak, Ederto Gipuzkoako harakinen elkarteak eta Dendartean Gipuzkoako merkatari elkarteen bilkurak antolatuta. Izan ere, Gipuzkoako I. Hanburgesa Artisau Lehiaketaren harira, hanburgesak ez ezik, askotariko garagardo artisauak dastatzeko aukera izango dute herritarrek.\nBatetik, Gipuzkoako hanburgesa haragi onena izendatuko dute egun horretan. Oraingoz, lurraldeko 22 harategik eman dute lehiaketan parte hartzeko izena. Epaimahaiak hanburgesaren itxura, testura, kolorea, zaporea, bertakotasuna nahiz produktuen konbinazioa baloratuko ditu. 18:00etan hasita egingo dute lehiaketa Azoka Plazan.\nBestetik, lehiaketa tarteko, herritar guztiek izango dute hanburgesak dastatzeko aukera, 18:00etatik aurrera. Banatuko dituzten hanburgesak lehiaketara aurkeztutako okelarekin eginak izango dira, eta ogi artean eta bakoitzak nahi dituen osagaiekin –gazta, tipula potxatua, ketchupa, mahonesa...– zerbitzatuko dituzte horiek. Janariaren osagarri gisa, garagardo artisauaz ere gozatu ahal izango dute herritarrek. Izan ere, Euskal Herriko bost garagardo ekoizleren produktuak izango dira dastagai: Atala Brewing, Baobeer, Iparra, Mitika eta Izar-Haitz. Gainera, arratsaldean ez ezik, garagardo horiek probatzeko aukera izango da 12:00etatik 14:30era bitartean ere.\nLehiaketak nahiz dastaketak ikuspuntu solidarioa izango dute horien sustatzaileek azaldu dutenez. Izan ere, biltzen duten dirua gerrak kaltetutako pertsonentzako materiala erostera bideratuko dute. "Bertako harakinen zein garagardo ekoizleen produktuak ezagutuz, gerraren gordintasuna pairatzen dutenei iritsiko zaie ekarpena". Antolatzaileen arabera, Ardo Egunaren antzeko formatua izango du egunak, eta adierazi dute festa giroa ziurtatuta izango dela. Hori dela eta, herritarrei larunbatean plazara joateko deia egin diete, eta eskerrak eman dizkiete egitasmoa lagundu duten Errotaundi okindegiari eta Deuko Izarra enpresari.\nTxartel bat, euro bat\nHanburgesak nahiz garagardoak dastatzeko ordaindu egin beharko da. Hain zuzen ere, euro batean salduko dituzte txartelak, eta antolatzaileek azaldu dutenez, hanburgesa bat hiru txartelen trukean eskuratu ahal izango da, hau da, hiru eurotan. Garagardo bakoitzak, berriz, bere prezioa izango duela aurreratu dute.


Produktuak jasotzaileen adinaren arabera datoz sailkatuta eta bakoitzaren ezaugarri nagusiak zehazten dira (izena, egilea, argitaletxea eta gutxi gorabeherako prezioa). Miren Azkaratek Euskarako zinegotzi ordezkariak zehaztu du paperezko edizioa ikastetxeetan bakarrik banatuko dela 9-10 urte arteko haurren artean eta, guztira, 10.000 ale izango direla. Dena den, adin guztiei zuzendutako produktuen informazio guztia www.euskaragida.eus webean eskuragarri dago.\nAurten, Euskaraldiari aurrea hartu eta lehenago banatu da gida. Izan ere, euskarazko produktuak kontsumitzen ditugunean euskaraz ari gara, eta hori da gakoa, euskaraz bizitzea, lanean, eskolan, kalean eta irakurtzen, jolasten eta musika entzuten dugunean. Eguberri hauetan opariak egiteko garaian gida ardatz hartzeko eta euskal produktuen aldeko hautua egitera deitu ditu donostiarrak.\nEuskaragida.eus ataria eguneratuta\neuskaragida.eus atariak, bere aldetik, paperezko edizioan iragarritako produktuez gain, produktu gehiago eta egunez egun argitaratzen doazenen gaineko informazioa jasotzen du, produktu motaren eta adinaren arabera sailkatuta. Aurreko urteetako zenbait produktu ere jasotzen dira. Liburuen atalean, egileen araberako bilaketa egiteko aukera ematen du. Era berean, erabiltzaileari gustukoen duen produktua eskuratzea erraztearren, on line erosteko loturak erantsita dituzte produktu gehientsuenak.


"Ez dago berezko estilo matxistarik, halako erabilerak baizik"\nMadrilgo musika jaialdi feminista batetik bueltan harrapatu dugu Furia rap abeslaria. Estandarretatik ihes, ikusi nahi ez dugun emakumeen lur azpiko eszena indartsuan dabil buru-belarri, haien lana eta borroka ahalduntzen eta ezagutzera ematen. Free Otegi free them all kantuaren bideoklipean abestu du eta azken urteotan ekimen askotan dabil. No hay clemencia diskoak, abortu eskubidearen aurkako legeaz idatzitako Aborto retrospectivo kantuak eta herriz herri ematen dituen tailerrek begi eta kontzientzia asko zabaldu dituzte.\nCascantekoa izateak markatu zaitu?\nNorberak jatorria duen lekuak beti eragiten du. Zaila da herri txiki batean neska izatea, genero estereotipoak are eta estuagoak direlako eta asko behatzen zaituztelako.\nNoiz eta nola deskubritu zenuen rapa? Zure bizitza errotik aldatu zuen?\n15-16 urterekin, ez dakit nola heldu zen nigana. Ez ninduen bat-batean liluratu, baina oso erreminta aproposa iruditu zitzaidan, hain denbora gutxian hainbeste gauza esan ahal izatea. Denbora gutxira idazten hasi nintzen, baina urte asko pasa ziren abesten hasterako; batez ere rapa egiten zuten neska erreferenteak falta zitzaizkidalako. Egon bazeuden, baina La Mala Rodriguez eta Ari besterik ez nituen ezagutzen.\nNola gogoratzen duzu agertokira igo zinen lehen aldia?\nOrain dela 7-8 urte izan zen, nafar erriberako gaztetxe batean. Hainbat eta hainbat taldek parte hartu zuten, eta guztiak gizonezkoak. Talde onak ikusi nituen, baina baita erdipurdikoak ere. Ohartu nintzen haiek baino maila hobea nuela, eta kantu bat abestu nuen, lotsa medio, eserita egin banuen ere.\nGerora ikasi duzu agertokiaz gozatzen?\nTira! Agertokiak alderdi asko ditu: badu nahi duzuna esan eta askatzetik; baita ikusleekin hartu-emanetik; baina kontuz, egoa handitzeko arriskua ere bada. Irakaspen handiak ematen ditu beti.\nNondik irteten da barruan daramazun “furia” hori?\nNahi dudana izateko eta ezintasunaren aurrean haserretzeko sistema patriarkalak jartzen dizkidan oztopoetatik. Abesten dut zauritik zornea ateratzeko eta odoletan nagoela kontatzeko. Terapeutikoa da niretzat.\nEraman ezin dituzun printzesa, dontzeila eta bukaera ideialei buelta ematen diezu zure kantuetan...\nAhultzen eta mina sorrarazten didaten bizitza moldeetatik urrun egon nahi dut. Genero arrazoiengatik baztertzen gaituen indarkeria matxista gure hezkuntzan txertatuta dago. Horregatik jotzen dut kantuetan irakatsi zizkiguten ipuin horietaraino, haurtzaroraino.\nZure abestietan kopla, pasodoble, reggaeton... oinarriak daude. Zure baitan daude horiek ere?\nBai, nire musika kulturaren parte dira, familiatik datozkit. Koplak ama eta amonarengandik; jotak, berriz, aitarengandik. Eta nire kantuetan ageri dira. Batzuek uste dute musika estilo matxistak daudela, baina ez dago berezko estilo matxistarik, halako erabilerak baizik. Adibidez, rap talde serioen artean reggaetona gaizki ikusia egon da. Zergatik? Aurreiritziekin jokatzen delako. Latinoamerikako jende txiroaren musika da eta beste estilo askotan bezala bada talde sexistarik, baina ez estiloa bera. Ez dut estilo soil bat errebindikatzen, ezta rapa ere; guztiak zabaldu eta indartu behar dira!\nAgerian daudenak baino askoz neska musika talde gehiago dago?\nRapa egiten dut, baina musika feministaren sarean mugitzen naiz. Rap eta punk taldeak biderkatzen ari dira eta bakarlari ugari daude. Joaten naizen jaialdietan talde berriak aurkitzen ditut beti.\nAnaiak ere rapeatzen du...\nBai, ni baino gazteagoa da, baina lehenago hasi zen kantuan. Lehen azaldu dudanaren haritik, mutilak besterik gabe igotzen dira agertokietara; eta guk, neskok, hiru bultzakada behar izaten ditugu. Anaiari zor diot hori: berak esan zidan oso ondo idazten nuela eta kantuan hasteko. Aukera dugunean batera abesten dugu. Por La Sombra rap taldean eta A Las Bravas reggaeton proiektuan dihardu.\nNo hay clemencia. Norentzat ez dago errukirik?\nHilda ikusi nahi gaituztenentzat eta nahi dugun bezalakoak izaten uzten ez digutenentzat.\nAbortuaren aurkako legeari buruz idatzitako kantuak mugak gainditu zituen...\nLa Tuerka telebista saioaren enkargua izan zen. Kontu horrekin hain erreta nengoenez, oso erraza izan zen niretzat: astebetean idatzi, abestu eta grabatu nuen; hain handia zen nire haserrea eta hitzetan ateratzeko beharra. Gero mugimendu feministak bere egin zuen eta niretzat oparia izan zen. Iraultza guztiek ereserkiak behar dituzte, eta niretzat ohorea da.\nAhalduntze feministari buruzko tailerrak gidatzen dituzu, rapa eta musika erabilita.\nBizitzan gertatu zaidan gauza politena da. Nik sortu eta garatutako proiektuak dira, eta elkarrekin ikasten dugu tailerretan. Tailer horietako batean ahalduntze feminista rap-aren bitartez lantzen dugu: erreferenteak bilatu, bilaketarako erremintak definitu, emakume raperoen historia berridatzi, eta rap kantuak idazten ikasi. Ez dut inongo interesik rapa ondo idazten ikas dezaten, baina nola idatzi ikas dezatela. Edozeinen eskura dagoen borrokatzeko erreminta da, punka bezala, “zuk zeuk egizu”. Papera eta boligrafoa nahikoak dira gauza asko esateko. Hiru urteotan Oreretan, Ordizian, Pasaian, Zumarragan, Gopegin... aritu naiz. Gainera, horietako batzuetan, bigarren tailerra ematen hasia naiz, “Bestelako diziplina artistikoekin landutako ahalduntze feminista” izenekoa. Horietan feminismoa musikarekin, zinemarekin eta literaturarekin jorratzen dugu.\nHala, zuk ere lehen aipatutako musika harrobia hazten diharduzu, ezta?\nBai [barre egin du]. Tailer horietatik dagoeneko Panteras Rojas, Las Golden Macarras eta Bragada Criminal taldeak sortu dira; eta lehen biek Beldur Barik lehiaketako azken edizioak irabazi dituzte.\nBigarren diskoarekin buru-belarri zabiltza. Zer aurreratu dezakezu?\nDisko pertsonalagoa egiten ari naiz, bai egiteko moduari, bai emaitzari dagokionez. Rap gehiago izango du, elektronika ere bai, eta zuzenekoetarako berrikuntzak egingo ditut.\nKanal hauetan artxibatua: Musika | Feminismoa


Hezkuntza, Arteak eta Herritarrak II. Mintegia. Arte Hezkuntzako praktikak, gizarte-eraldaketarako\nArte-hezkuntza tresna boteretsua da irudimena askatzeko eta herritar konprometituak eraikitzeko\nArtearen eta kulturaren ikaskuntza, bai hezkuntza formalean bai ez-formalean, estrategia boteretsuenetako bat da herritar arduratsuak eta giza eskubideen babesle direnak eraikitzeko. Hezkuntzan artea egotea, arte-hezkuntzaren eta arte bidezko heziketaren bitartez, lagungarria da haurren eta gazteen garapen oso-beteari begira.\nSormena, autoestimua, ikasteko prestasuna, taldean lan egiteko gaitasuna nahiz pentsamendu abstraktua garatzeko bidean, arte-hezkuntzak esparru ezin hobea eskaintzen du, sentsibilizazioa pizteko, hastapenetan murgiltzeko eta adierazpena sustatzeko aukera ematen baitute arteek.\nNori zuzenduta dago mintegi hau?\nArte-hezkuntzako edozein profesionali eskaintzen zaio; esparru horretan jarduten dute, hain zuzen, ikastetxeetako irakasleek eta espezialistek, artistek, bai eta museo eta auditorioetako hezitzaileek, animatzaileek, hezkuntza-administrazioko langileek eta beste esparru batzuetako irakasleek ere.\n2017ko azaroaren 29an eta 30ean, 15:30etik 20:00etara\nBegoñako Andra Mari. Irakasleen Unibertsitate Eskola. Barrainkua kalea 2, Bilbao\nDoako izen-ematea hemen: https://goo.gl/forms/4nkA0vSyKF5gpBkL2


Sentsore-sare batek mota guztietako ingurumen-adierazleak kontrolatuko ditu Ebroren azken zatian | Consumer\nSentsore-sare batek mota guztietako ingurumen-adierazleak kontrolatuko ditu Ebroren azken zatian\nUraren kalitatea, erregimen hidrikoa, gazitasuna eta erregresioa on line kontrolatzeko aukera emango du.\narabera: Astelehena, 2003ko urtarrilaren 20a\nEbroko Deltaren Plan Integralaren zirriborroa (Plan Hidrologiko Nazionalaren (PHN) legean eskatzen zen) bukatuta dago. Hala ere, orain beste bi hilabete geratzen dira berriro eztabaidatzeko eta Partzuergoak onartzeko. Partzuergoa arduratuko da plana egiteaz eta haren ondoriozko jarduerak gauzatzeaz eta koordinatzeaz, eta apirilean Gobernuari aurkezteko. Hala ere, bertan jasotako neurri batzuk dagoeneko adostuta eta onartuta daude, duten garrantzia dela eta. Adibidez, sentsore-sare bat jarri da abian, Ebro ibaiaren azken zatian mota guztietako ingurumen-adierazleak kontrolatzeko. Sare hori jasota dago 2003rako onartutako Partzuergoaren aurrekontuetan.\nZehazki, sentsore horiek ibaiaren azken 90 kilometroetan eta deltaren perimetro osoan jarriko dira. Joaquín Fabra Partzuergoko zuzendari exekutiboaren arabera, “mundu mailako sare aitzindaria” da, eta Ebroko delta “munduko lurralderik kontrolatuena” bihurtuko du. “Aurreratu dugu —dio Fabrikak— Partzuergoaren lehentasuna kontrol-tresna guztiak ematea dela, eta hori horietako bat da”. Joaquín Fabra proiektua urteko azken hilabeteetan gauzatzen hasteko zain dago, orain hasten baita lehiaketaldia.\nHala, sentsore horiek kable, satelite edo irrati-uhinen bidez jasotzen dituzten datu guztiak transmitituko dituzte, kasu bakoitzaren arabera, eta uraren kalitatea, erregimen hidrikoa, gazitasuna eta erregresioa bezalako faktoreak on line kontrolatzeko aukera emango dute. Fabrak azaldu du helburua dela zehatz-mehatz jakitea zer egoeratan dauden ingurumen-adierazle bakoitza osatzen duten aldagaiak, eta ea egiten diren jarduerak eraginkorrak diren horiek zuzentzeko.\nGuztira, sei adierazle-sare mota daude. Erregimen hidrikoaren aldagaien sareak kontrolatuko ditu ur-emaria, abiadura, kontrolik gabeko isurketak, batimetriak (ibaiaren ibilguak zer forma duen), uraren osagai organikoak, sedimentu-kopurua eta ibaitik jaisten diren sedimentuak, algak eta ibaiertzen egoera.\nErregresio- eta subsidentzia-aldagaien sareak (deltaren hondoratzea) Deltaren bilakaera fisikoa jasoko du satelite bidezko sentsoreen bidez, bai altuerari dagokionez, bai azalerari dagokionez, eta Deltan dauden nekazaritzak eta propietateek bilakaera horretan izan ditzaketen ondorioak ebaluatuko ditu. Hirugarrenik, ekosistemen habitat fisikoa hobetzeko aldagaien sareak Deltan bizi den espezie bakoitzaren ezaugarriei buruzko datuak hartuko ditu; aldizkako erroldak egingo ditu eta erritmo biologikoak kontrolatuko ditu, ekosistema horien portaeran eragiten duten parametroak kontuan hartzeko. Bestalde, uretan zer material mota dauden jakitea uraren kalitatearen aldagaien sarearen funtzioa izango da, eta, besteak beste, urmael edo badia batean nola banatu jakitea ahalbidetuko du.\nIngurumen-adierazle soiltzat har ditzakegun adierazleez gain, badira beste bi adierazle oso garrantzitsu, batez ere kontuan hartzen bada plan deltaikoan 15.000 pertsona bizi direla. Gaur egun, Delta ez da naturgune bat, gizakiak asko esku hartzen duen ingurune bat baizik, non laboreek —batez ere, arrozek— eta hiriguneek azaleraren %80 hartzen baitute. Horregatik, bi adierazle-sarek aztertuko dituzte gizakiak uraren fluxuekin duen erlazioaren aldagaiak eta eredu agronomiko iraunkor batenak.\nLehenak aztertuko du nola eragiten dion ingurumenari edozein giza jarduerak -deltak itsaski-, arrantza- eta nekazaritza-jarduerak ditu erabilerak- eta denboran izan duen bilakaera; bigarrenak, berriz, ziurtatu nahi du nekazaritzak ez duela sortzen lurren gazitzea, azaleko uren mineralizazioa edo gatz-falkaren intrusioa (itsasoa ibaiaren ardatzetik sartzea), eta, aldi berean, nekazaritza-azaleraren inbentarioa egin ahal izango dela.\nEbro sare sentsoreak


Errolda ziurtagiria udalaren webgunetik deskargatu daiteke - Irutxuloko Hitza : Irutxuloko Hitza\nGaurtik aurrera, nahi duten donostiarrek errolda ziurtagiria deskargatu dezakete Donostiako Udalaren webgunetik. Horretarako, beharrezkoa da atarian sartzeko hiritarren txartela ordenagailuan konektatuta izatea. Beste aukera bat da B@KQ identifikatze sistema erabiltzea. “Identifikatze eta sinadura sistema elektroniko aurreratua da. Oso erraza da erabiltzea eta, horri esker, udalarekin zein EAEko beste administrazioekin harreman telematikoa egin daiteke”, azaldu du Juan Ramon Viles Lehendakaritza eta Gardentasun zinegotziak. Sistema honek sinadura digitala egiteko ziurtagiria atxikita darama. Ziurtagiri hori, erabiltzaile, eta pasahitz batzuekin batera, hiritarrei aukera emango die udal webgunean on-line egin daitezkeen tramiteak egiteko. B@KQ sisteman izena eman nahi duten donostiarrek Udalinfo Arreta zerbitzuaren bulegoetan egin dezakete; udaletxean, Morlansen eta Altzan.


Rahmek eta Garciak irabazi dute berriro ere, baina Estatu Batuetako taldeak gertu du garaipena (11-5)\nJon Rahmek eta Sergio Garciak garaipena lortu dute berriro ere, eta hirugarren garaipena dute. Bikoteak lortu ditu Europako taldeak dituen 5 puntuetako gehienak, Estatu Batuetakoak dituen 11 punturen aldean. Horrenbestez, amerikarrek gertu dute Ryder Cup-eko garaipena.\nEuropar taldeko bikoteak Four Ball (pilotarik onena) modalitateko partida irabazi du, Foursomes (txandakako kolpeak) modalitatean lortutako bi garaipenekin batera. Horrekin batera, Europak beste puntu bat lortu du Shane Lowry eta Tyrrel Hattonen partidan.\nHala ere, Estatu Batuetako taldearen nagusitasuna ukaezina da Ryder Cup-ean; izan ere, 3,5 puntu falta zaizkio txapelketan garaipena ematen duten 14,5 puntuetara ailegatzeko. Europako taldeak, bere partez, 9 puntu behar ditu falta diren buruz buruko hamabi partidetan.


Bartolome Olaetxea - Wikipedia, entziklopedia askea.\n1795 (71/72 urte)\nBartolome Olaetxea edota Bartholome Olaetxea (Arteaga Derio, Derio, Bizkaia, 1723 - 1795) XVIII. mendeko euskal idazle eta apaiz bizkaitarra izan zen.\nLaukarizko erretore eta Bilboko erietxeko kapilau izan zen.\nCristinauben doctrina idatzi zuen 1775ean. Bizkaieraz idatzitako kristau ikasbidea da. Argitaraldi ugari eta zabalkunde handia izan du. Bertso hauei buruz zera dio Luis Villasantek: “Hain bertso biziak dira Chaho liluratuta eta txundituta utzi zutela, honek Europako herri literaturetan zail zela horrelakorik aurkitzen esaten digularik, benetako obra ederrak direla, maisu-lana, chef d’oeuvre bat direla azpimarratuz” (1991, XXIII. or.); eta haren euskarari buruz: “en un vizcaíno enteramente popular” (Villasante 1979, 123. or.).\nCristinauben doctrina (1763, Thomas Robles ta Navarro)\nBartolome Olaetxea Literaturaren Zubitegian\nLiteraturaren Zubitegia: 714\nOrriaren azken aldaketa: 18 apirila 2020, 17:28.


Eskualdearen bilakaera sozioekonomikoari dagokionean, ekonomia eta lehiakortasun adierazle ezberdinek gorabehera nabarmenak erregistratu dituzte 2008an krisi ekonomikoak eztanda egin zuenetik.\nAzken urteetan, Garapen eta berrikuntza agentziak duen "Garapen Behatokia" lan lerroa arduratzen da hauen bilakaera aztertu eta joerak identifikatzeaz.\n2008 eta 2014 bitartean, Urola Erdian (Aizarnazabal, Azkoitia, Azpeitia, Beizama, Errezil eta Zestoa) zenbatzen zen langabetu kopuruak nabarmen egin zuen gora bere maila gorena 2014ko Urrian erregistratuz, orotara 2.247 langabetu. Orduz geroztik, langabeziak beheranzko joera nabarmena hartu du eskualdean eta 2018ko Abendua amaieran 1.359 langabetu erregistratu ziren.\nJaso diren azken datuen arabera, 2019ko Maiatza amaieran, eskualdean, 1.218 herritar zenbatu dira eskualdean, hauetatik 716 emakumeak. Iraurgi Berritzenen estimazioen arabera, egun Urola Erdiaren langabezia indizea %7,9koa da, Gipuzkoak hilabete berean baina %0,8 txikiagoa (8,7). Generoari dagokionean, gizonen langabezia indizea %6,0 da. Emakumeen langabezia indizea berriz, 4 puntu handiagoa da, %10,1.


Nola mantendu bezeroak gure telefono pertsonaletik kanpo • TaPuntu\nAzken asteetako egoera berriaren ondorioz, hainbat sektoretako langileak lanik ezin burutu geratu diren honetan, telelana edo etxetik lana egiteko aukera izatea abantaila bat dela kontsidera daiteke.\nJakingo duzue ordea, telelana idealizatzea egi osoa ez kontatzea dela. Gaurkoan, telelanean suertatu daitekeen egoera deseroso baten inguruan arituko gara: bezeroekin gure telefono pertsonaletik aritzea.\nSeguruenik bezero gehienek kontuan izango dute oporrez gozatu eta deskantsatzeko langileok dugun eskubidea. Baina… tentazioak ekiditeko, hemen gure gomendioak.\nTelefonoz deitu aurretik, aztertu beste aukerak\nEskuan daturik izan gabe, ziur nago posta elektronikoaren erabilera asko handitu dela konfinamendu garaian. Lehen dei batekin konpontzen genuena, posta elektroniko bidez konpontzea ideia ona da.\nBeste aukera bat, bideodeiak egiteko zita bat zehaztea da.\nTaPuntun, Jitsi erabiltzen dugu lehen aukera bezala. Ez da erabiltzaile/pasahitz bidezko sarbidea behar, eta ordenagailu edo mugikor bidez konekta gaitezke, esteka sinple baten bidez.\nTelefonoz deitu behar badugu, gure zenbakia ezkutatu\nAurreko aukerak nahikoa ez badira, eta telefono dei bat egitea beharrezkoa bada, telefono zenbakia ezkutatzeko aukera daukagu, bai telefono finko edo mugikorretik deituta.\nTelefono finkotik deitzean:\n‘067‘ zenbakiak sakatuko ditugu telefono zenbakiaren aurretik.\nTelefono mugikorretik deitzean:\n‘#31#‘ karaktereak sakatuko ditugu telefono zenbakiaren aurretik.\nOpor eta deskantsurako eskubidea\nAurreko modu horiekin, deia jasotzen duenak ez du aukerarik izango gure zenbakia ikusteko. Horrekin, egoera deserosoak ekidingo ditugu: jaiegun eta ordutegitik kanpoko deiak, Whatsapp mezuak, …\nBeraz, egun hauetan etxetik arituta, autonomo askoren egunerokoa pairatzen ari bazara, egoera pixka bat arindu ahalko duzu horrela.\nArgazkia: Olia Nayda


HIZKUNTZEN BERDINTASUNERAKO EUROPAR SAREAK ESPAINIAREN JARRERA GAITZETSI DU,BERRIZ ERE : IBB Europan / Europa según IBB\nHizkuntzen arteko berdintasuna sustatzeko europar sareak (ELEN, ingelesez European Language Equality Network), berriz ere , Nazio Batuen Erakundean bere gaitzespenik sendoena aurkeztu du espainiar agintariek gaztelaniaz besteko hizkuntzekiko erakusten duen jarrera salatuz. Iragan urtean Suitzan gertatu zen moduan, erakunde honetako arduradunek datuak eskuan erakutsi zuten Espainian gaztelaniaz besteko hizkuntza ofizialen kontrako diskriminazioa sistemikoa dela eta erabat instituzionalizatuta dagoela. Oraingo honetan, ELEN erakundeko ordezkariek urrats berria emango dute. Espainia zigortzeko prozedura sustatzeko prest daude, Oinarrizko Eskubideen Kartaren kontra jarduten duela arrazoituta.\nELEN erakundearen kexa erakunde honek urtero mundu osoko oinarrizko eskubideen egoera berrikusteko egin ohi duen bileran adierazi da. ELEN-en Idazkari Nagusi Davyth Hicks-ek kexa hau azaltzeko orduan zehaztu du hainbat kasutan eraso argiak egin direla catalunyar, euskara, aragoar eta asturiar hiztunen kontra, besteak beste, poliziak eginiko gehiegikeriak eta justizia administrazioaren aldetik eman den kapitulu beltz dei daitekeena. Hauxe da, hain zuzen ere, txosten honetan okerren irteten dena. Txostenean hizkuntza koofizialen hiztunak lotsarazteko egin direnak azaltzeaz gain, guztiz zentzugabeak diren epaitzak ere aipatzen dira. Kasuren batean hizkuntzaren aitzakia erabili da, esate baterako, umeen zaintza alde baten edo bestearen alde ebazteko, gurasoetako batek semea edo alaba hizkuntza koofizial batean eskolaratzeko nahia adierazi duela arrazoituta. Espainiako botere judizialak behin eta berriz erakutsi izan du bere arbitrariotasuna, independentziarik eza eta kide batzuek aniztasunaz eta horrek suposatzen dituen eskubideez eta aniztasuna babesteko dauden legeez duten kontzeptu ulertezina, eta ez dira konturatzen aniztasuna babesten duten lege horiek betetzera mugatu beharko luketela .\nTxostena lau ondorio sendo planteatzen ditu, bakoitza aurrekoa baino sendoagoa. Lehena da gaztelaniaz besteko hizkuntzetako hiztunen kontrako diskriminazioa sistemikoa delako eta estatuaren botereen aldetik instituzionalizatuta dagoelako egiaztapena. Txostengileek azpimarratu dute diskrimazio hau guztiz onartezina dela, eta diskriminazio egileak berehala kargutik kentzea eskatu dute. Horretarako, Nazio Batuen erakundeari eskatu diote eskura dituen eta estatu kideek izenpetutako mekanismoak martxan jartzea, halako praktikei amaiera ematen zaiela bermatzeko. Amaitzeko, ELEN erakundeak iragarri du Europar Batzordeari formalki eskatuko diola Espainiaren kontrako arau hauste auzia irekitzea, gutxiengoen eskubideak bermatzeko Oinarrizko Eskubideen Kartan jasotako babes estandarren kontra egiteagatik. ELEN erakundea berrazterketa lan hau Europar Batasuneko 18 estatu ezberdinetako 44 hizkuntzen egoeraren inguruan egiten ari da.\nTxostenak (laburpena honako estekan irakur dezakezue) euskararen kasuari buruzko erreferentzia egiten du eta Nafarroan gertatutakoa jasotzen du bereziki.Txostengileek adierazi dutenez Nafarroa Europa osoan toki bakarra da zeinetan hiztunek hizkuntz eskubide ezberdinak dituzten, hiriaren arabera edo bizi diren tokiaren arabera, denek hizkuntza iragan berbera partekatzen duten arren. Txostenean ere azaltzen da errealitate horrek hezkuntza sailean, Euskaraz ematen diren zerbitzu publikoetan eta Nafarroako Gobernuak gai horretan erakutsi duen jarreran izan duen eragina. Zalantzarik ez dago, europar agintarien gaitzespena hainbatetan jaso duen jarrera hori bere amaierara heldu dela. Nafarroan lortu den aldaketak, beste gauza batzuen artean, Nafar biztanleek Linguae Navarrorum deritzonarekin duten harremana normalizatzen lagunduko du. Euskadin, justizia administrazioa da,berriz ere, okerren irteten dena. Dena dela, osasun zerbitzu publikoa ere aipatu da test bidezko galdetegi batzuk euskaraz eginak ez daudelako.\nTags: aragonez, bable, Catalana, European Language Equality network (ELEN) Davyth Hicks, euskera, gallegoa\n« EGI TRABAJANDO CONTRA EL PARO JUVENIL EN BRUSELAS EN LA ESCUELA DE VERANO DE ALDE GROUP\nGRECIA, YOU CAN. RESCATE Y REFORMAS. »


Prekarietatea indarkeria da! | LAB UPV/EHU\n2015-11-24 AZP, Berdintasuna, IIP, LAB Sindikatua, MobilizazioaLAB UPV/EHU\nEtxeko lanak zein zaintza lanak nagusiki emakumeon erantzukizuna izatea ez da normala. Emakumeek 3 ordu eta 33 minutu eskaintzen dizkiote egunero etxeko lanei, eta 4 ordu 15 minutu zaintza lanei, aldiz gizonak ordu bat eta 29 minutu eskaintzen diete lehenengoei, eta 3 ordu eta 17 minutu bigarrenei.\nLan munduan planteatzen diren bateragarritasun neurriak nagusiki emakumezkoei zuzenduak egotea eta emakumeak izatea neurri hauen hartzaile nagusiak ez da normala (bateragarritasun neurriak hartzen dituztenen %94,5a emakumeak dira).\nLan merkatuan emakumeak modu orokortu batean lanaldi partzialetara bideratuak izan izana ez da normala (lanaldi partzialetan diharduten langileen %77,8a emakumeak dira).\nHilabete bukaerara heldu ahal izateko lanaldi partzialeko hainbat lan egitera behartuak egotea ez da normala (emakumeen kasuan pobrezia erreala %6,1ean ezartzen da eta gizonezkoen kasuan %5,6an).\nKontratua lanaldi partzialekoa izan baina azkenean lanaldi osoa betetzera derrigortuak egotea ez da normala.\nPairatzen dugun ezegonkortasuna ez da normala (emakumezkoen behin behin-behinekotasun tasa %27,9koa da gizonezkoen %22,6aren aldean).\nGure lankide gizonezkoak baino gutxiago kobratzea ez da normala (gizonak emakumeak baino %36,2a gehiago irabazten dute).\n1.200 euroetara heltzen ez diren lansariak jasotzea ez da normala.\nKasu askotan lan merkatu araututik kanpo dauden lanbideak egitera derrigortuak egotea ez da normala.\n← Herriak libre!\tPrekarietatea indarkeria da, eta bertatik irtetea, zure eskubidea →


LARROSA TA LAUZIRI - Jose Elizondo\nIII. Alarguna eta umezurtza\nLARROSA TA LAUZIRI\nEuskal Esnalea, 1913 (Martxoak 30, Apirilak 15 eta 30, Maiatzak 15)\nMartin, Mena y Cia-ren Echean, 1913\nArantzik gabeko Larrosa jatorra, Zarauzko zeian jolasten ziran umeetatik alaiena zala, gezur haundirik gabe esan zitekean.\nBera baino bihurragorik, gaitz izango zan aukeratzen kriseiluekin bilatu nahi izanda ere, baina zegitzan bihurkeriak gaiztzake egin ohi zituan.\nBeraz batera jolasten ziran laguntxoak gaiztotzat berexita zeukatenagatik, berakin partzantzurik nahi ez-eta alde egin ohi zioten.\nBaina alfer-alferrik beragandik urrindu ohi ziran, zeren, Larrosa bihurrak, ihintza hormari erazartzen duan grinak bezela, haur jolasari zion zaleak, bere kidakoetara erazartzen zuan, alderik gehienean jolasaren lekuan borroka edo maixioa arkitzen bazuan ere.\nZenbaterainoko bihurra zanari antz emateko, egin ohi zituanetako bihurkeri bat aipatzea din izango dala deritzogu.\nErramu igande goiza zan eta erramuak bedinkatzerako garaian ohi danez, Zarauzko eleiza erramudunez ia beterik zegoan, elizatea erekita, Larrosa asto txurixka bat sokatik helduta zeramala agertu zanean.\nSartu bezin laster, ur bedeinkatu ontzian astoa lotu nahi izan zuan, baina eliza barrukoak beragana joanda atez kanpora urruxkatu zuten bere lau hankakiko lagunarekin batera.\nEtxeratu zanerako amak bazekian egin zuan bihurkeria donauslearen berri eta jipoia emateko zain egon zitzaion, baina amak zigorra eskuetan hartu zuanerako, ahuntz triskularia baino biziago ihasi joan zan.\n—Neskame bidalduko haunat —amak eskailburutik deadarka esan zion, eta berak algara iskanbilatsu batekin erantzun zuan.\nLehen, bihur gaitzakea zala esan degu, eta orain, adu jatorkiak edo haurdaroko zoramenak bihurtzen zutela esan gentzake.\nNori, haurdaroko oroipenek bihotza kilimatu ez diote?\nZenbat amets zoragarri, zenbat lilurapen eta zenbat maitagune gozo jaso ote ditu haurdaro zoriontsuak! Haur bat ikusita aingeruen irudigarririk zehatzena begitantzen zaigu haien izate zoriontsuari hur emateko beste irudigarririk ez daukagunakatik.\nBaina laga daitzagun lilurapenak eta jarrai deiogun gure edestitxoaren hariari.\nHorretarako goazen Zarauzko zeiara, eta ikusi dezagun umeek zarata bizian darabilten jolasketa.\nEta agerien dabilena Larrosa bihurra da trisku eta iskanbila dariola beste guzien aitzindari izan nahirik.\nBere araupera jarki nahi izan ez duan bati tximetatik orapen bat egin diolako, beste guziak batu dira eta berebiziko jipoia ematen ari zaizka.\nGaizki beharrean arki zan neska bihurra, mutil zegaztatxo bat bere aldez bitartetu zitzaietenean eta bere etsai jipolariak ukabilka urruxkatzeko behartu zanean.\nHeriondapetik atera zuan eta esku emanik Txiliko iturrira eraman zuan jipolariak arpegian eragin zioten odola garbitzera.\n—Eskarrik asko Lauziri —esan zion Larrosak, far irri antzeko muskioakin.\n—Ez da zeri emanik—erantzun zion mutilak.\n—Orain etxera noa, agur! —esan zion neskatxak hurrena, eta mutil bihozberak «Agur, eta ondo joan» erantzun zion, Larrosa zihoan bidean zehar begitzun abalitsua zihoakiola.


Coopera ONGD implantará una radio comunitaria en Túnez para contrarrestar el mensaje extremista entre la juventud - Cooperates ONGD\ngabeko, Cooperates ONGD, Proiektuak\nGafsa-Kasserine gisa eremu batean, Algeria mugan dago, non terrorismoa aktibo mantentzen du eta bertan daude etengabe eta erradikala muturreko mezuak, Cooperates komunitateak irrati tresna bat erradikala mezua kontraerasoan eta saihesteko cale Tunisiako gazteen artean izan nahi du abian.\nKasserine herrialdearen eta gazteentzako hirien txiroenetako bat dira kaltetuenak da. langabezia eta egoera politiko eta sozial delikatua-tasa handia wreak hondamena gazteen artean, disaffected eta aukerak eta itxaropenak etorkizunerako ezak gomendagarria, bihurtu harrapariak erraza harrapatu talde jihadist arabera.\nGure proiektuaren helburua Kasserine gazte horiek urduritu haiekin 'hizlari' eskainiz, auto-adierazpen kanal bat non eztabaidatu beren kezkak eta beren eskubide eta askatasunak; baina beti moderazioaren testuinguru batean, kultura demokratikoaren defentsa, genero-berdintasuna eta banakako askatasunak. Eta da irratsaioak honek direla demokrazia eta giza eskubideen balioak zabaltzen zuzenduta, harmonia eta tolerantzia, balio guztiak muturreko bortitza inprimaki guztiak kontrakoak.\nirratia Kasserine gazteen bozgorailu bihurtu nahi dugu, excites horiek eta, gainera, zerbait bere garapen pertsonala eta profesionala laguntzea. Honetarako, teknikoki eta intelektualki osatzen ziren irrati eta edukiak sortzea kudeaketan: irratsaio bat nola egiten den, Zer da legalitatearen a, bortitza muturreko mezua nola aurre egiteko, Zer da legez emandako emakumeak gizartean rola, eta abar.\ninguruan 50 bitarteko gazteei 15 eta 35 urte hiru alderdi trebatu beharko: prestakuntza teknikoa, kudeaketa eta funtzionamendua geltokiaren beraren ekipamendu ikasteko; prestakuntza komunikazio teknikak edukien know prestatzeko (hizkuntza, genero eta irrati-formatu, etika eta iritzi publikoa, eztabaida eta aisialdi ...) eta hiritar prestakuntza. Puntu hau oso garrantzitsua proiektuan dago da ezagutza emango dituela gazteek ulertu eta islatu proiektuaren ildo tematiko gisa. Horretarako you esaterako, Ekintza Plan Nazionala terrorismoaren aurkako gisa dokumentuak daudela informatu egingo dira; faktoreak aztertzen dituen erradikalismoa eta muturreko bortitza eramango duten on; prebentzioa gazteen papera.\nTailer hauek ere izango dira emango trebetasunak gazteen pentsamendu kritikoa trebetasunak sartzea eta hobetzeko autoestimua tokiko eta eskualde mailako lan merkatuan eta bere burua pertzepzioa sustatzea, Ordena saiakerak posible horiek zaurgarria gutxiago terrorista eta erradikal area dauden harrapatu ahal bihurtzeko in.\nproiektua amaitzean At, Kasserine gazteen geltokia dute irrati bat instalatu du, eta korrika, eta horiek egin, bertan beren edukia Internet bidez eman ditzake dute. asmatu gai izango dira, plan, ekoizteko eta asteroko irrati zabaltzea eta edukiak sare sozialetan partekatzeko, web-plataforma edo beste bide alternatiboak. Ideia da programa horiek integratzailea pertsonaia bat dute, moderatua eta integratzaileak eta publizitatea eta Tunisiako konstituzio balio demokratikoak sustatzea eta, batez ere, muturreko mezua arintzeko ekintzak berritzailea aurrera eramateko.\nProiektu hau gauzatzeko Coopera elkarlanean tokiko bi elkarteekin – Ahlem et Toufoula y Fondation Ahmed Tlili- kulturaren eta demokraziaren alde ari dira lanean, eta finantzatutako Europako Batasunaren UNICRI bidez (Eskualde arteko Nazio Batuen Institutuak Ikerketa Crimen y Justicia on).\nHau da, bigarren proiektu hasten Tunisia elkarlanean. lehenengoa, Duela gutxi amaitu, mobile diziplina anitzeko kultura-batasuna bertatik tailerretan sustatu ziren funtzionatzeko zen, tokiko musika-emanaldiak eta beste kultura eta arte adierazpen gazteen jarduera ardatza Kasserine eta Le -Kef. Era proiektu honetan elkarlanean aritzen xedea da bortitza muturreko mezua kontraerasoan, kasu honetan argumentu kultura eta artea nagusi gisa erabiltzen ari da.\nEntzun Pablo Rodriguez egindako elkarrizketa, Mission arduraduna Tunisia, en el programa ‘Africa Hoy’ de Radio Nacional.\nTags: Cooperalankidetza edo lankidetzaeducaci & oacute; nZuzenbidezkogenero-berdintasunaJ & oacute; zainakKasserineaskatasunakmezuaerradikalismoaterrorismoaTunisia\nikastaroa Amaiera emakume langabetuak Albelda eta mugikorren aplikazio aurkezteko.


SSGen defentsa - Futbol profesionaleko entrenatzaile\n? Z defendatzen SSG\nAlderdi aldeko jokoak defendatzea saio praktikoak dira, eta, oro har, bi taldeek honako formatu hauetakoren bat betetzen dute: 3vs3 4vs4 (40x20yrds) arte jokalari gazteagoentzat. 6vs6 9vs9 arte 70x50yrd edo 60vs40yrds eremuan jokalari aurreratuentzat. Ko talde bat coaching helburu zehatz batean gidatzen da, adibidez trinko defendatzea. Jolas hauek ere "floater" jokalariek edo laguntza taldeak izan ditzakete coaching helburuak lortzeko.\n-23 03 2018-Hits: 26818 Out jolasten Atzera SSGs etik Darren Pitfield\n-27 12 2015-Hits: 29373 Out jolasten Atzera SSGs etik Darren Pitfield\n-19 02 2015-Hits: 28107 Out jolasten Atzera SSGs etik Darren Pitfield\n-10 02 2014-Hits: 24489 Compact defendatzea Jokoak Alexander Trukan\n-29 11 2012-Hits: 24844 Compact defendatzea Jokoak Darren Pitfield\n-02 12 2011-Hits: 29552 Compact defendatzea Jokoak Heinz Fractz\n-01 12 2011-Hits: 18092 SSGs presionatzeko Darren Pitfield\n-29 04 2011-Hits: 37396 SSGs presionatzeko Darren Pitfield\n-26 03 2011-Hits: 34183 Out jolasten Atzera SSGs etik Darren Pitfield\n-16 12 2008-Hits: 32767 Compact defendatzea Jokoak Darren Pitfield\n-16 12 2008-Hits: 33614 Compact defendatzea Jokoak Darren Pitfield


Urriko jaitsiera apala iraulita orain urtebete baino 29 langabetu gehiago daude herrian\nLangabeziari dagokionean, urtebeteko tarteak ikuspegia argitzen duela esan genezake. Iazko udazkenean Oñatiko langabezia tasa % 5.6 zen, bataz beste, egun ordea, ia puntu erdi gorago dago, % 6,04. Kopuru errealetan ere hala agertzen zaigu, iraila amaieran 329 langabe zeuden Oñatin, urrian 327 eta azaroan berriz, 331. Hilabete batetik besterako gora behera txikia da, baina orain urtebetekoaren aldean esanguratsua, pasa den ostiralean iazko azaro amaieran baino 29 langabetu gehiago zeudelako Oñatin, Enplegu Zerbitzuaren datuen arabera.\nMaiatzetik abuztura Oñatiko langabezia tasa % 6aren azpitik kokatu zen baina irailetik aurrera, hilero, marka hori gainditu da. Une honetan 331 langabe daude Oñatin, horietatik 202 emakumeak dira. Horrek esanahi du lana topatu nahian dabiltzan 100 oñatiarretatik 61 emakumezkoak dira, orain urtebete, portzentaje hori ez zen % 54ra iristen. Azaro amaieran, iazko garai berean baino 29 langabetu gehiago zeudela esan dugu lehen, baina orduan langabezian zeuden gizonezkoak egun daudenak baino gehiago ziren, 11 gehiago. Beraz, urtebeteko tartean, emakumeen langabeziak egin du bereziki gora gurean.\nOñatin langabeen kopuruak pitin bat gora egin du azken hilabetean baina Hego Euskal Herrian murriztu egin da eta 1079 gutxiago zenbatu dira. Orain urtebeteko datuekin alderatuta ere jaitsiera izan da eta iazko azaroan baino ia 6800 pertsona gutxiago daude langabezian. Espainiar estatuan ere behera egin du langabetuen kopuruak azaroan zehar eta azken 9 urteetako zifrarik baxuena erregistratu da.


ZIZURKIL 2018-03-25 08:03\nEuskarak Zizurkilgo kaleetan duen presentzia neurtu du Galtzaundi elkarteak. Datuak aurkeztearekin batera, Euskaraldiaren inguruko berri ere eman dute.\nIgor Agirre eta Mikel Alkorta, Galtzaundiko kideak, Zizurkilgo aurkezpenean.\nUdazkenean gauzatuko den Euskaraldia aurkezteko ere baliatu zuten aurkezpena. Hamaika egunez euskaraz bizitzeko konpromezua hartuko dute udalerriek Euskaraldiaren baitan. Euskaraz hitz egiten dakitenei, hizkuntza horretan aritzeko konpromezua hartzea eskatuko zaie eta hitz egiteko gaitasunik eduki gabe, ulertzen dutenek, hori adierazteko eskatuko diete. “Hizkuntza ohitura berriak sortzea da helburua. Euskaraz aritzeko lehen pauso hori ematea da zailena kasu batzuetan. Behin pauso hori emanda, jendeak eutsi egiten dio euskaraz aritzeari. Hala erakutsi dute orain arte zenbait herritan egindako Euskaraldiek”.\nEuskal Herri osoko ekimena izango da Euskaraldia, eta hamaika egunez luzatuko da. Interesa duten udalerriek izena eman behar dute eta, Zizurkil, izena emanda dago dagoeneko.\nJoan zen astean aurkeztu zituzten 2017an egindako kale-neurketek utzitako datuak. Galtzaundi elkarteko Igor Agirre eta Mikel Artola izan ziren datuak aurkeztu eta azaltzeko ardura izan zutenak. Bertaratutako herritarrek, noski, euren iritziak eman eta datuak interpretatzeko aukera ere izan zuten.\nBi talde nagusitan banatuta eskaini zituzten euskararen inguruko datuak. Batetik, mapa soziolinguistikoak utzitako datuak; “datu aitortuak dira hauek, jendeari galdetu eta haien erantzunetan oinarritutakoak. Euskararen ezagutza maila da, batik bat, datu horiek jasotzen dutena”. Bestetik, kale-neurketako datuak aurkeztu zituzten; 2017ko zenbait egunetan, Zizurkilgo kaleetan entzundako elkarrizketatan jasotakoak.\nZizurkilen, euskararen %76eko ezagutza indizea jasotzen da. “Euskara dakitenak, eta ulertzen dutenen erdiak hartzen dira kontuan indize hori kalkulatzeko garaian. 1986an ere jaso zuten datu hori, eta Zizurkilen, 18 puntuko igoera izan du euskararen ezagutzak. Tolosaldeako herri gehienetan, datu hori jaitsi egin da eta zenbait herritan oso nabarmen gainera”. Arrazoi bat baino gehiago ikusten dute Zizurkilen 1986tik 2017ra euskararen ezagutza igo izanari: “1960ko hamarkada inguruan gertatutako emigrazioaren eragina oso nabarmena izan zen Zizurkil bezalako herrietan, eta antzeko fenomenoa bizi izan duten herrietan, euskararen ezagutza igotzen ari dela nabaritu dugu”.\nEtxean, euskara gutxi\nEuskara etxean lehen hizkuntza gisa jaso dutenen kopurua, etxean euskaraz egiten dutenena, %41,9koa da Zizurkilen. “Horren ondorio nagusia hauxe da: ezagutza %76koa bada, eskolan jaso du euskara jende askok”. 1986an jasotako datuekin alderatuta, jaitsiera jasan du datu horrek. “%46ko zen, orduan, euskara etxean jasotzen zutenen kopurua”.\nGaldeketatan oinarritutako datuak dira orain arte azaldutakoak. Kale-erabilera datuak ere aurkeztu zituzten jarraian: “2001 eta 2006 urteetan ere egin zituzten neurketak, baina 2017ko prozesua ezberdina izan da, metodologia berria erabili baita. Orain arte ez bezala, Zizurkil goian eta behean egin dira neurketak eta datuak bereizita jaso dira”. Zizurkil goian bizi da herriko biztanleen %15a eta behean biztanleen %85.\nGuztira 1042 elkarrizketa jaso dituzte Zizurkilgo kaleetan barrena. 3000 pertsona baino gehiagoren arteko solasaldiak, alegia. “Ordu eta toki ezberdinetan egiten dira neurketak eta aurrez ez da jakinarazten neurketa egiten ari denik. Ikertzaileak kalean barrena ibiltzen dira, eta jendeak erabiltzen duen hizkuntza behatzen dute”. Datuek erakutsi dutenez, Zizurkil Goian %72,8ak egiten du euskaraz, eta Zizurkil behean, %58ak. Ezagutzaren azpitik dabil, beraz, erabilera.\nAdinaren araberako datu bilketa ere egin dute Galtzaundiko kideek. Hamar urtetik beherako haurren artean, elkarrizketen %80 euskaraz dira Zizurkil goian, %71 behean. 25 urte arteko gazteen artean, %98ak egiten du euskaraz goian. Zizurkil behean aldiz, elkarrizketen %50a da euskaraz adin tarte berean. Helduen artean, %64 aritzen da euskaraz Zizurkil goian eta %48a behean. Adineko biztanleak dira euskaraz gutxien aritzen direnak; %59a goikoen artean, %56a behean.\nHaurrak ardatz hartzen dituen datuak ere bildu dituzte. Zizurkil goian, haurrak euren artean ari direnean, euskaraz aritzen dira elkarrizketen %75an. Behean datu hori handiagoa da eta ia haurren arteko elkarrizketa guztiak dira euskaraz. Haurrak eta nagusiak elkarrekin dauden kasuan, nagusien %75 aritzen da euskaraz Zizurkil Goien, eta %47,8ak behean.\n2001, 2006 eta 2017an egin izan dira kale-neurketak. “Datuak ez dira guztiz konparagarriak, metodologia ezberdinak erabiliz egindako neurketak direlako. Interesagarria izango da, datozen urteetan neurketak egiten jarraitzea, konparaketa egin ahal izateko”.\nEuskararen arnasguneen garrantziaz ere aritu ziren Zizurkilgo aurkezpenean. “Ikuspegi soziolinguistikotik begiratuta, hizkuntza batek biziraun dezan, ezinbestekoa da arnasgune horiek izatea. Bizitza hizkuntza horretan egiten duten guneak behar-beharrezkoak dira”. Arnasgune horiek babesteko beharra azpimarratu zuten, beraz, Galtzaundiko kideek. Izan ere, Tolosaldeko herri txiki askotan, euskararen ezagutza zein erabilera jaitsi egin baitira azken urteotan.\nGaltzaundi euskara taldeak eman zituen Zizurkil naiz Tolosaldea osoko euskararen erabilera datuak. Tolosako euskara talde gisa jaio zena, Tolosaldeko euskaltzaleen bilgune gisa gorpuzten ari da. Herri guztietako euskalzaleak bildu nahi ditu jardun horretarako. www.galtzaundi.eus atarian aurki daiteke informazio osatua.