Ekonomia eta ekologia\nJarduera ekonomikoa gizakiok gizartearen oinarri materialen iraupena ziurtatzeko egiten ditugun prozesuen multzoa da.\nBeraz, ez da hutsetik abiatzen, hein handi batean, sostengua ematen dion izadi ingurunearen mendean baitago. Munduko osagai guztien artean dagoen elkar mendekotza kontuan hartzen badugu, esan daiteke biosfera osoaren mende dagoela.\nAtzera begiratuz gero, mundua mundu denetik atera daiteke ingurumen arazoen eta gizartearen ekoizpenaren arteko erlazioaren aztarna. Alabaina, azken hamarraldietan hasi gara galderak egiten eta erantzuten giza jardueren eta izadi ingurunearen arteko loturari buruz, baita konponbideei buruz ere, konponbideek eskatzen dituzten tresnen gaineko kezka alboratu gabe.\nHirurogeiko eta hirurogeita hamarreko hamarraldietan kezken interesgunea gai mugatu batzuek eta baliabide berriztaezinek eman zuten (batez ere petrolioaren eratorriek); laurogeiko eta laurogeita hamarreko hamarraldietan, berriz, planetako ingurumenaren desorekak izan dira arrangurarik hedatuenak, besteak beste, ozono-geruzaren arazoa, eta, neurri apalago batean, baliabide berriztagarriak.\nJakina, ez gara gertakari isolatuez ari, eta aipatu ditugun arazoak ez dira aurrerapenaren kostu jasangarriak; aitzitik, gure sistema ekonomikoaren ezinbesteko ondorioak dira, eten gabe hazteko premia baitu, ahalik eta mozkinik handiena bilatzeko gogoak sustaturik.\nOndoko koadroan ikus daitezke gaur egungo sistema ekonomikoak eragindako arazorik handienetariko batzuk.\nJarduera suntsitzaile hauen azpian ohiko ekonomia ortodoxoa dago, naturari bizkar eman, eta oreka ekologikoa bermatu beharrari kasu gutxi egiten diela.\nEkonomia ortodoxoa eta ekologia\nEkonomia ortodoxoak –ez da alferrik neoklasizismoaren barruan sartzen– (ikus Pentsamendu Neoklasikoa) oinarri hauek ditu:• Merkatuak baliabideak eraginkortasunez banatzen ditu.\n• Hazkunde ekonomikoa eta ongizatea bat eta bera dira; barne-produktu gordina (BPG), errenta etab. dira ongizatearen adierazleak (ikus Kontabilitate Nazionala).\n• Hazkunde ekonomiko etengabea beharrezkoa eta egingarria da.\nNeoklasikoen iritziz, merkatuak erabakitzen ditu kostu errealak (prezioak) eta, halaber, baliabideak eraginkortasunez banatzen ditu, eskari-eskaintza jokoaren bidez. Gainera, gizartearen beharrei erantzuten die, enpresariak herritarren gogoa betetzeko gertu egoten baitira beti.\nNeoklasikoen merkatuari begiratzeko era idiliko hau oso kritikatua izan da. Ekonomilari askoren irudiko, munduan ez dago benetako merkatu askerik, monopolioak, oligopolioak (ikus Merkatua), enpresen arteko akordioak, gobernuen araudiak... hortxe baitaude.\nBeste batzuen hizpidea da merkatuak jarduera ekonomikoak eskuarki eragiten dituen kostu batzuk ez dituela erakusten, kasurako, kutsadura eta baliabideen agortzea.\nBestalde, ez da egia gizartearen beharrak eraginkortasunez asetzen dituenik, oso bestera, ordaintzeko lain duten pertsonena asebetetzen du soilik. Merkatuari, jakina, berdin zaizkio bizi-premiak eta bestelakoak.\nPentsamendu neoklasikoan, balioren bat duten eta trukatzeko gai diren gauzakiez arduratzen da ekonomia, beraz, izadi baliabideak ez ditu aintzat hartzen, non eta merkatuan sartzen ez diren, baina horretarako beharrezkoa da balioa ematea eta truke gai bihurtzea.\nIngurumena, aldiz, ekonomia ortodoxoaren truke balioetatik at egon da beti, ondasun askea baita.\nBestalde, kapitalismoaren sistema ahalik eta mozkinik handiena lortzean oinarritzen denez (ikus Ekoizpena), ezinbestekoa zaio etengabe haztea eta hedatzea.\nHorren parean, ingurumen arazoak ugaltzearekin batera, ingurumen araudiak ere bizkor hazi dira, halako moduan non Europako Batasunak 20 urtetan 200 lege baino gehiago ezarri dituen. Horrek frogatzen du,neurri batean bada ere, merkatu askea ingurumen arazoak konpontzeko gai ez izateaz gainera, bera dela eragile nagusietako bat.\nHoriek horrela, esan dezakegu ekologiak ikuspegi zabalagoa duela baliabideen izaera, mota eta kopuruari buruz, baliabideak berriztagarriak nahiz berriztaezinak izan, zeren biosfera osatzen dugun giza sistemak eta sistema ekonomiko guztiak baititu gogoan.\nBestalde, ekologiak ekosistemak aztertzerakoan banakoen jaiotza eta heriotza katearen segidari begiratzen dio, hots, ekosistemetako espezie banakoen sortze-hiltzeari.\nEkologiak erakusten digunez, izadi baliabideak ez ditugu isolaturik hartzen, funtsean ekosistemez baliatzen garelako. Ondorioz, ekosistemen bilakaera bat gertatzen da, bestela esanda, elkarmendekotasuna dago ekosistemen eta sistema sozio-ekonomikoaren artean. Horrexegatik da beharrezkoa bata eta bestea elkarri egokitzea. Izan ere, sistema sozio ekonomikoak sistema ekologikoak aldatu ahala, lehenengoak bere burua egokitu behar du bigarrenetan eragindako aldaketetara moldatzeko.\nGisa horretara, ekologiak, zabal harturik, izadi sistemen egitura eta funtzioa aztertzen ditu, eta horrela gakoa ematen digu gizakioi izadi inguruneko osagaiak gure beharrak asetzeko nola erabili ulertzeko, bide batez, geroko belaunaldien eskueran egoteko aukera ere izan daitezen.\nNolanahi ere den, ekonomia ortodoxoak uste du egungo gizartearen onurak giza jardueratik datozela soilik, eta aurrerapena zientzia, teknologia eta industria aurrerapen gisa neurtzen dela. Ikuspegi hori dela kausa, errentak bestek ez du ematen herri baten aberastasuna. Hala, biosferaren funtzionamendu egokitik atzematen duguna (klimaren egonkortasuna, lurzoruen emankortasuna...) ez da mozkintzat hartzen, eta familien eta gizartearen kohesioa bermatzen duten jokabide integratzaileak ere ez.\nNabari denez, ikuspegi bi ditugu elkarren aurka, bata globalizatzailea, ekologiarena, bestea, murriztailea, ekonomiarena. Horrela ulertzen dugu zergatik izaten diren gorren arteko eztabaidak ekonomilarien eta ekologisten artekoak. Hala da; ekonomilariek truke balioen arlora mugatzen dituzte beren arrazoibideak, ekologistek, ostera, eremu zabalago bat izaten dute gogoan, biosfera eta baliabideak hain zuzen, balioetsiak diren ala ez alde batera utzirik.\nOhiko ekonomiaren gabeziak eta hutsuneak ikusita, ikuspegi berri honek egoerari hobeto erantzun nahi dio merkatuak balioesten ez dituen ingurumen osagaiak etafuntzioak merkataritza arloari gaineratuta (edo balioetsita). Kontua, beraz, ekonomian ingurumena sartzea da, eta ez ekonomia ingurumenean, uste baita ohiko ekonomiaren ikuspegiak aurre egin behar diola ekonomiaren eta ekosistemen arteko uztarduraren erronkari.\nAhalegin integratzaile hau aurrera ateratzeko adar berri bat garatu da: Ingurumen Ekonomia (IE). Jakintza honek argi du jarduera ekonomikoak ingurumen kalte nabariak eragiten dituela, eta kalte horiek, merkatuek balioetsi gabeak direnez, sistema ekonomikotik kanpo geratzen direla (“kanpo-eraginak” dira), kontuan hartzeko modukoak izan arren. Hortik ondorioztatzen da balioen unibertsoan sartu behar direla, eta dirutan balioetsi.\nIngurumen Ekonomia paradigma neoklasikoa zuzentzen saiatzen da, eta ondorengo puntu hauek plazaratzen ditu: • Merkatuak, eskuarki, ondo banatzen ditu baliabideak, ingurumenaren kasuan izan ezik; beraz, ingurumeneko kalteak ere balioetsi eta prezioei gaineratu behar zaizkie, merkatua unibertsalki eraginkorra izango bada.\n• Hazkunde ekonomikoa eta ongizatea bat eta bera dira, baldin eta ingurumeneko ondasunak funtsezko aldaketarik jasaten ez badu. Horrelakorik gertatuz gero, ingurumeneko ondasunari emandako balioa kendu egin beharko zaie aberastasunaren adierazleei (ongizateari).\n• Hazkunde etengabea beharrezkoa eta egingarria da, baina arduratu behar dugu planetaren funtsezko baliabide fisikoak suntsitu ez daitezen.\nOndoren, aipatu gai horiexek landuko ditugu.\nKostu ekologikoen balioespena\n• Kanpo-eraginen kontzeptua.\nKontzeptu honetan jarduera ekonomikoaren merkatutik kanpoko ondorio guztiak sartzen dira, jarduerak ingurumenean eragiten dituenak barne. Proposatzen denari jarraiki, ingurumen eraginak ekonomiaren barruan sartu behar dira kaltearen neurriko kopurua ordaindurik, horixe izanik zuzentzeko modua.\nKontzeptuaren oinarria da ingurumen eraginak antzemateko modukoak direla.\nZuzeneko eta zeharkako eraginak daude.\nIngurumen Ekonomiaren kontrakoen aburuz, kanpo-eraginak ezin ditu zeharkako ondorio batzuk neurtu, adibidez, gas batzuek eragindako klima aldaketak eta berotegi efektua.\n• Etorkizuneko belaunaldien premia ekologikoen balioestea.Merkatuak ez ditu geroko belaunaldien baliabide premiak balioesten, baina baliabide berriztaezin bat kontsumitzen dugunean, gure ondorengoei kentzen diegu eskuetatik.\nIngurumen Ekonomiak denboraren aldagaia ere sartzen du, kostuak kalkulatzerakoan geroko belaunaldien eskariak ere aintzat harturik; izan ere, haien balioa deskontatzen du kontuetatik. Arazoa da egungo ikuspegitik ez zaiela geroko belaunaldiei begiratzen nork bere buruari baizik; ikuspegi indibidualista dugu beraz.\n• Ingurumen kostuen kalkulua.\nHiru osagai ditu baliabide berriztaezin baten kostuak: – zuzeneko kostua: lanaren eta makinen kostua.\n– kanpo-kostua: jarduera ekonomikoaren kanpo-eragina.\n– erabiltzailearen kostua: horrela deritza “urritasun kostuari”, zeren eta baliabide bat erabiltzen badugu, baliabide hori ez dute eskueran izango gerokoek.\nHortaz, kostuak guztira zenbat diren ezagutzeko, hiru kostu horien batuketa egin behar da. Bistan denez, informazio handia behar dugu kalkulu metodo honetaz baliatzeko, jakin behar baita izakinen bolumena zein den, gerora nola bilakatuko diren, eskariak nolako aldaketak izango dituen etab., hau da, normalean falta ohi den informazioa.\nIngurumen ekonomiak dituen tresnak eta kontzeptuak\n• Kutsatzaile-ordaintzaile printzipioa.\nKutsatzen duenak garbitzeko lanak ordaindu behar ditu. Printzipio hau 1973an azaldu zen Europako Ekonomia Erkidegoan, eta Akta Bakarrean jaso denez, Europar Batasunaren Konstituziokoa da gaur egun.\nIkuspegi desberdinetatik kritikatu dute printzipioa. Batzuek diotenez, etikatik begiratuta, onartezina da bizitzaren alde jakin batzuk merkaturatzea, erosketa irizpideak espezieen iraupenari, paisajeari, gaixotasunei, eta abarri aplikatzen baitzaie.\nBestalde, behar bezala betetzen ez den araua da. Esan nahi baita, nazioartean ez dela behin ere betetzen, ez baitago erasotzailea ordaintzera behartzen duen nazioarteko araurik. Estatu askok auzo estatuetatiko ingurumen erasoak pairatzen dituzten arren, ezin diete ordainarazi, Alemanian eta Norvegian gertatzen den bezala, euri azidoaren kasuan.\n• Zerga berdeak.\nZerga ekologikoak helburuei loturik egoten dira. Zerga berdeen bidez eskuraturiko dirua xede jakinetara bideratzen da, eskuarki jarduera zergapetuak eragin dituen kalteak zuzentzera. Norvegiak ongarri nitrogenatuen eta pestiziden gaineko zergabat du, kutsatzen ez duen nekazaritza garatzera bideratzen dutena.\nZerga berdeei egindako kritikak arlo batean baino gehiagotan sartzen dira. Ekonomilari batzuen aburuz, energia kontsumoaren gaineko zergek kalte egiten diete soldata eta errenta errealei eta, orobat, inflazio eta lehiakortasunari.\nBeste batzuetan, zerga berdeak, zeharkako zerga guztien antzera, atzerakoiak dira, batik bat errenta txikiagoak dituztenek ordaintzen dituztelako, alegia, diru sarrera gehienak kontsumo gaiak erosteko erabiltzen dituztenek. Era berean, ez dira bidezkoak, zeren kutsatzeko eta baliabide urriak erabiltzeko eskubidea ematen baitie diru gehien dutenei, zergak ordaintzeko ahalmenik handiena dutenei hain justu.\nAzkenik, aditu batzuek diotenez, zergek prezioak igoaraziz ez dute jokabide aldaketa oso sakona eragiten, haiekin batera bestelako produktuez eta zerbitzuez baliatzeko aukerarik ematen ez bada. Jendeak ez du garraio publikoa erabiliko, autoa zergapetu arren, garraio horiek kalitate eskasekoak badira.\n• Baliabideen kudeaketa.\nEkonomia ortodoxoaren ohiko ikuspegiaren arabera, merkatuko eragileek automatikoki eta eraginkortasunez markatzen dute baliabideen erabilerarik egokiena zein den. Hartara, baliabidea urritu ahala merkatua prezioa igotzen joango denez, eskariak behera egingo du, eta horren ondorioz aukerako baliabideen gaineko ikerkuntza bizkortuko da. Baina Ingurumen Ekonomiak uste du ezin dela erabilerarik egokiena izan baliabide berriztaezina agortzera daramana, kontuan harturik beti egoten dela baliabide urria ugariago batez ordezkatzeko aukera.\nBaliabide berriztagarriei dagokienez, gobernuek arautzearen alde egiten dute, erakunde publikoek halakoak bereganatzearen bidez, kuotak ezarriz, zergak txikituz, etab. Hala ere, argi utzi behar da estatuek esku hartzen dutenean, batzuetan, gehiago laguntzen dutela baliabideak alferrik xahutzen erabilera jasangarria bultzatzen baino.\n• Kostu-mozkinen azterketa.\nIngurumen Ekonomiak dirutan balioesten ditu ingurumeneko datuak edo onurak, merkatu baliorik izan ez arren, ingurumenari eragiten dioten jardueren mozkinekin edo kostuekin erkatzeagatik. Beraz, kostumozkinen (KM) azterketa da Ingurumen Ekonomiaren oinarria. Baina azterketa mota horrek eragozpenak aurkitzen ditu balorazioak egiterakoan, besteak beste, datu faltagatik.\nDituen gabezia eta mugak gora-behera, kostu-mozkinen azterketa hori justifikatzen dute, esanez gobernuen eginbeharra delaherritarren dirua (funts publikoak) ahalik eta eraginkortasunik handienaz gastatzea.\n• Kontabilitate Nazionala (KN).\nKontabilitate hau (ikus Kontabilitate Nazionala) adierazle batzuk lortzeko erabiltzen da, besteak beste, jarduera ekonomikoaren maila, aurrezkia eta inbertsioa.\nEra berean, adierazle horiek beste estatu batzuetakoekin erkatzeko ere erabiltzen da.\nAdierazle makroekonomiko horiei egiten zaizkien kritiken artean bat da ez dituztela erakusten ingurumenaren narriaduragatik bizitzaren kalitateak dituen galerak, esate baterako, osasuna galtzea, inguruaren edertasuna hondatzea edo baliabideak agortzea.\nNabaria denez, Kontabilitate Nazionalak ez ditu islatzen ingurumenaren funtzio eta baliabideetan gertatzen diren narriadura eta suntsiketa, merkatuko baliorik ez duten neurrian. Baina Ingurumen Ekonomiak egoera ekologikoa Kontabilitate Nazionalean integratzea nahi du, ingurumenaren balioei diru balioa emanez. Nazioen Batasunen Erakundeak Ingurumenari eta Garapenari buruz 1992an (Rio de Janeiro) egin zuen Konferentziak bere 21 Programan espreski baieztatu zuenez, “jasangarritasuna kudeaketa ekonomikoan integratzeko urrats bat ematen ari gara ingurumenaren funtsezko bi funtzioak zehazten ditugunean, bata, izadi kapital gisa betetzen duena eta bestea, giza jardueren kapital ekoizpenaren ondorioz sortzen diren azpiproduktuen zabortegi papera”.\nNazio Batuen Erakundeak Stockholmen 1972an egindako Konferentziaren ondoren, “garapen jasangarria” bilakatu da oinarrizko erreferentzia, “ekogarapen” kontzeptuaren bidez garapena eta ingurumena bateragarriak izateko egin diren ekarpenei eskerrak.\nBrundtlan txostenak, Nazio Batuen Erakundeko (NBE) Ingurumen eta Garapeneko Munduko Batzordeak (CNMAD) 1986an egin zuenak hain zuzen, honelaxe definitu zuen garapen jasangarria: “Garapen jasangarria da gaur egungo belaunaldien beharrizanak asetzean geroko belaunaldiek beren beharrizanak asetzeko ahalmena arriskuan jartzen ez duena”.\nIkuspegi honek gaur egungo beharrei ematen die lehentasuna, oroz gain herrialde txiroek dituztenei. Era berean, ingurumeneko baliabideek ezartzen dituzten mugak ere aipatzen ditu, hala nola teknologiaren eta gizarte antolamenduaren egungo egoera eta biosferak giza jardueren ondorioak jasateko duen gaitasuna. Argi dago garapenaren kontzeptu hori Ingurumen Ekonomiaren barruan dagoela, hazkunde ekonomiko etengabea eta oreka ekologikoa bateratu nahi ditu-eta. Brundtlan txostenaren ustez, beharrezkoa da munduko ekonomiahurrengo hamarraldietan bost eta hamar bider artean haztea, eta bateragarri ikusten du oreka ekologikoarekin.\nBaina ikuspegi horri kritikak egin zaizkio.\nIzan ere, oreka ekologikoari eutsi egin behar zaiola esaten duen arren, oreka ekologikoa zapuzten duen hazkunde ekonomiko etengabea aldezten jarraitzen baitu.\nHori horrela izanik, beste autore batzuek azpimarratzen dute beharrezkoa dela “bizitza estandar onargarria” lortzea eta “garapen jasangarria” ahalbidetzen duten ingurumena zaintzeko baldintzak finkatzea.\nIngurumen Ekonomiaren esparruan, bi baldintza aipatzen dituzte jasangarritasuna bermatzeko: bata isurketa kutsatzaileek ingurune fisikoak asimilatu ahal duena ez gainditzea; bestea, baliabideen stockaren osotasunak berdin irautea.\nKritikak agertzen dira berriro ere kontuan hartzen dituzten baliabide motei buruz eta zenbatzeko moduari buruz, argudiaturik izadi kapitala balioesteko zailtasunak daudela, ikusi dugun bezala, eta giza sorburuko baliabideak eta izadi sorburukoak ez direla independenteak. Hortik ondorioztatzen dute azterketa zorrotz batek hazkunde ekonomiko etengabea eta oreka ekologikoa bateragarri egiteko ahaleginak deuseztu egiten dituela.\nStockholmeko Konferentziatik (1972) hogei urtetara (1992) Rio de Janeirokoa egin zen. Bertan, ingurumenaren eta garapenaren arteko lotura ofizial egin zuten eta garapen jasangarria sustatzeko estrategia bat proposatu zuten herrialde guztientzat. Kontzeptuetan bi gako proposatu zituzten: jasangarritasuna eta globaltasuna. Ikusi dugunez, teorilari batzuk Ingurumen Ekonomiaren barruan daude, eta beste batzuk, aldiz, kritikoak zaizkie, eta garapen jasangarriari ekonomia ekologikoaren ikuspegitik begiratzen diote.\nIngurumen ekonomiaren gaineko ondorioak\nIngurumen Ekonomiak abiaburu jakina du, egungo sistema ekonomikoak eragindako arazo ekologikoak ekonomia ortodoxoak bere kontzeptuekin konpon ditzakeela.\nEgia da proposatzen dituen tresna batzuek, adibidez, “kutsatzen duenak ordaintzen du”, zerga berdeek, kostu-mozkin metodoak..., ingurumenaren egoera zertxobait arin dezaketela, neurri liberalizatzaileak izan arren, baina ezin dute lortu izadiarekiko harremanak harmonikoak izatea. Argigarria da Brundtland Txostenak ondorengo hau esatea: “Iraganeko ereduak baztertzeko ordua heldu da, zeren, osterantzean, gizartearen eta ekologiaren egonkortasunari garapenaren eta ingurumen zaintzaren ohiko kontzeptuen bitartez eusteko ahaleginek ezegonkortasun handiagoa sortuko bailukete.”Kritikoek, ekonomia ortodoxoak omen duen zientifikotasuna zalantzan jartzen dutela, uste dute oso subjektiboak direla Ingurumen Ekonomiak merkatuan balioetsi gabeko aldeak dirutan balioesteko eta geroko belaunaldien eskariak integratzeko darabiltzan tresnak, eta etikaren bermea baino ez dutela. Hain zuzen, geroko belaunaldiez kezkatzen bagara, onartzen dugu merkatuak bazter utzita dauzkala. Hortaz, akats larri hori ikusteaz gainera, ondorioztatu behar da gure jarrera etikoa ez datorrela bat merkatuaren berekoikeriarekin.\nSistema irekiko ekonomia dela esaten da definizioan, jarduera ekonomikoaren eta ekosistemen arteko erlazioa eta elkarreragina aztertzen duelako. Beste autore batzuek, berriz, izadi baliabideak kudeatzeko zientzia izatea proposatzen dute.\nEkonomia Ekologikoak kudeatu beharreko baliabideen izaera fisikoaz arduratu behar du, bai eta baliabideok inguratzen dituzten sistemen logikez ere. Faktore batzuei egin behar die kontu: baliabideen benetako urritasuna (berriztagarri edo berriztaezin diren kontuan harturik) eta sorturiko baliabideen kaltegarritasuna eta birziklatzeko izan ditzaketen aukerak.\nHauek dira Ekonomia Ekologikoaren ezaugarriak: Laurogeita hemeretziko hamarraldian Ekonomia Ekologikoak zenbait tresna landu ditu esandako ezaugarriekin bat etorririk.\nOndoren laburtzen dira batzuk: • Kontabilitate ekonomiko-ekologiko integratu batera hurbildu da. Kontabilitate horrek ingurumena sartzen du kontuen sisteman. Kalkulu metodo desberdinak daude. Zenbait adierazle landu ditu ingurumenaren narriadura eta ondorioak neurtzeko. Halaber, badago garapen jasangarri globala neurtzeko adierazlerik.\n• Ingurumenaren kudeaketa integratua ekonomiara bideratzen da. Erregulazio soziala sustatu nahi du merkatuaren bidezko erregulazioaren kaltetan.\n• Ingurumenaren kostuak barneratzen ditu. Ingurumenaren gizarte erabilera arrazionalizatzeko kostuak prozesu eta produktuen iraupen zikloan zehar barneratzen dira. Horrela, hainbat pizgarri ekonomikoren bidez eraginkortasun ekonomikoa sendotu eta ingurumena hobetzen da. Pizgarri batzuk aipatzearren, horra hor diru laguntzak, neurri fiskalak, etab.• “Baliabideak erabiltzen dituenak ordaintzen du” printzipioa bultzatu du.\nBaliabideak erabili edo haien onuraduna denak ingurumen kostu guztiak hartu behar ditu bere gain, horrela, baliabideen erabilera prozesu ekonomikoan sartzen denez, erabilera jasangarria sustatzen baita.\n• Zergen sistema eraberritzea proposatu du. Zergen erreformak ekoizpenmoduak eta kontsumo ohiturak bideratu behar ditu ekologiarekin bateragarria den gizarte kostu txikiena duen gizarte baterantz.\nAutore batzuek esaten dute zergek jarduera kutsatzaileak eta baliabide urriak erabiltzen dituztenak zamatu behar lituzketela.\nZerga horiek arian-arian sartuko lirateke.\nLaburbilduz, ingurumen politikako tresnak eta neurriak erabiltzen baditugu ere, ondorioak eskasak izango dira, ez dira ingurumenaren funtzioekin bateragarriak izango, baldin eta, orain arte bezala, ulertzen ez badugu ekoizpen prozesuak, ingurumena eta gizartea bateragarriak izateko, beharrezkoa dela pentsakera bera aldatzea.\nAldaketa horrek kultur balio desberdinak, beste etika bat eta aginpidea beste modu batera banatzea eskatzen du, azken finean, ezagutza eta ekonomia kontzeptu berriak agertzea, eta, orobat, kulturaren eta izadiaren arteko harremanak hobeto ulertzea.\nBeharbada, Ekonomia Ekologikoak zeinahi izenek baino hobeto adierazten du Ekonomiaren eta Ekologiaren artean gertatzen ari den elkarretaratze eta sintetizatze prozesua, garapen jasangarri globalak emandako esparruan beti ere.


Lobo Electrico: Polimorfiara bidaia — Gaztezulo\nLobo Electrico: Polimorfiara bidaia\nLobo Electrico: Polimorfiara bidaia https://www.gaztezulo.eus/albisteak/lobo-electrico-polimorfiara-bidaia https://www.gaztezulo.eus/albisteak/lobo-electrico-polimorfiara-bidaia/@@download/image/2011249476lobo__1361535339.jpg\nSirius Magma, Iki Peligro, Perro Lobo eta Guanche dira Lobo Electrico. Artefactos Magicos diskoa aurkezten ari dira han eta hemen. Altsasuko Gernika tabernan izan gara zokomiran.\nGhanesa jainkosak, hegalak astinduz, bere mantrekin aretoko traba guztiak txikitzen dituen bitartean, ikusleak esperma beltza giroan noiz urtuko zain daude, eta Chico Gatok ukitu, laztandu eta musukatuko dituen esperoan. Une horretan, Lobo Electrico eszenatokira ateratzen da.\nBatzuek lehen esperientzia erotikoa biziko dute taldearekin. Besteek, berriz, ezaguna dute. Baina ez batzuek ez besteek ez dakite zer gertatuko den gau honetan. Izan ere, taldearen emanaldi guztiak dira ezberdinak. Gauero pertsona ezberdin batekin oheratuko bagina bezala, adibidez.\nKontzertu bakoitzean Lobo Electricok Polimorfia planetara eramaten ditu zaleak, eta ezkutuko kaleak erakusten dizkie, beren gailu magiko guztiek zentzumenak argiztatzen dituztela.\nGauero, Lobo Electricok geldo egotetik etengabe dantza egitera eramaten ditu bere zaleak. Oparotasuna nabaria da euren ereserki ero guztietan. Gizaki berdea itzuli da, bere begi haragijaleekin begiratzen zaitu, bere gorputza zurearen ondoan astintzen duen bitartean. Ez dago oharkabean pasatuko den talde honen zuzenekorik. Emanaldi bakoitzaren ostean, ikusleek zerbait berria eramaten dute euren barren-barreneko sentimenduetan.


7 trikimailu beroarekin lan egiteko | Consumer\n7 trikimailu beroarekin lan egiteko\nBero gutxiagoko orduetan lan astunak egitea, giroa fresko mantentzea, ur asko edatea eta ur asko edatea lagungarri izaten da beroa jasaten eta bero-kolpeak saihesteko.\narabera: Astelehena, 2017ko abuztuaren 07a\nBero gutxiagoko orduetan lan astunagoak egitea, itzalpean egotea, maiz jatea eta ura maiz edatea dira lan egiteko modurik onena termometroa gelditu gabe igotzen denean. Aholku erabilgarriak dira sorosleentzat, eraikuntzako langileentzat edo nekazarientzat, kanpoan lanbidea desarmatzen dutenak, baina baita zerbitzariak, okelak, garraiolariak edo ile-apaintzaileak ere. Edozein pertsonak pasa dezake beroa bere lanpostuan! Muturreko tenperaturekin lan egiteak ondorio larriak izan ditzake, adibidez, bero-kolpea izatea. Hori saihesteko, eta bero handia egon arren, artikulu honetan proposatzen diren trikimailuak kontuan hartzea komeni da.\nIrudia: tommaso 1979\nEraikuntzan, nekazaritzan edo bero handia dagoen lekuetan, adibidez labe batean, lanak jasanezinak izan daitezke udan. Tenperatura altuetan lan egitea oso deserosoa da, eta, gainera, gaixotasun larrien kausa ere izan daiteke. Hori saihesteko, lan-araudiak esaten du kanpoko lantokietan edo itxita ez daudenetan neurriak hartu behar direla, langileek eguraldi txarretik babesteko. Eta, gainera, azaroaren 27ko 1826/2009 Errege Dekretuak lokaletako tenperatura-baldintzak arautzen ditu. Udan, arauaren arabera, 26 ºc-koa edo hortik gorakoa izan behar du, eta hezetasun erlatiboa% 45etik% 60ra bitartekoa.\nLegea betetzeaz gain, lanean fresko egoteko beste aholku eta trikimailu batzuk ere har daitezke kontuan.\nTruco1. Lan astunenak mugatzea\nBero-bolada dagoenean, lantokietako tenperatura ere handiagoa da, eta klimatizazio-sistemak eta haizagailuak ere ez dira beti diseinatuta egoten tenperatura-puntak bortitzegiak izan daitezen. Horregatik, bero handia dagoenean, ahalik eta gehien murriztu behar dira energia-gastu handia egin behar duten lanak, adibidez, objektu astunak kargatzea edo jarduera fisiko oso bizia. Gomendio hau are beharrezkoagoa da aire zabalean lan egiten bada ere. Ahal bada, langileei laguntza mekanikoak eman behar dizkiete enpresek.\nTruco2. Itzalean eta freskotasunean lan egitea\nTenperatura altuei aurre egiteko, lantokiak egokituta egon behar du. Izan ere, legeak hala xedatzen du, apirilaren 14ko 486/1997 Errege Dekretuak, hain zuzen ere, espazio horiek bete behar dituzten gutxieneko segurtasun- eta osasun-xedapenak ezartzen baititu, eta horien artean dago tenperatura. Lokal itxia bada, airea edo haizagailuak, olanak, pertsianak eta estoreak izan beharko lituzke.\nPertsianak jaisteko keinu bakarra, eguzkiak zuzenean leku freskoagoa izatea saihesteko. Gainera, leihoak ez dira inoiz ireki behar kanpoko tenperatura barrukoa baino altuagoa denean; izan ere, hasieran airea sartzen den arren, barrualdea berotu egingo da.\nSegi, gainera, bost trikimailu horiek aire giroturik gabe tenperatura jaisteko.\nTruco3. Bi ordutik behin gelditzea\nLanean, tenperaturak igo ahala, etenaldiek luzeagoak eta sarriagoak izan behar dute. Aire zabalean badago eta beroak estutzen badu, gutxienez ordu bakoitza gelditu behar da edateko eta itzalean edo leku freskoago batean.\nGomendio hau, batez ere, kanpoaldeetan lan egiten dutenentzat da, baina guztientzat baliagarria da: bi ordurik behin atsedenaldiak egin behar dira, eta postutik altxatu edo mugitu; izan ere, hori egitean, zirkulazioa aktibatu, tenperatura erregulatu… eta neuronak estimulatu egiten dira. Sortzaileagoa izango da fresko atseden hartu ondoren!\nTruco4. Lanik astunenak, bero gutxien egiten duen orduetan\nLana eramangarriagoa izango da, eta ez da arazorik izango, ahalegin handiagoa eskatzen duten zereginak bero gutxien egiten duen orduetan egiten badira. Beharrezkoa bada, lan-ordutegiak egokitu behar dira, Enplegu eta Gizarte Segurantza Ministerioaren gomendioen arabera. Gainera, bideo honetako aholkuak ere har daitezke kontuan bero-kolpea saihesteko:\nTruco5. Egunean hainbat aldiz otordu arinak hartzea\nTermometroa igotzen denean, lan egiteko egokiena gantza eta azukrea ahaztea da. Komeni da begetaletan eta frutetan aberatsak diren menuak eta mokaduak hartzea, “janari arinak dira digestioa gehien errazten dutenak”, José Bravo larrialdietako medikuak dioenez. Halaber, beroak batzuetan apetitu gutxiago izaten du eta kantitate gutxi jatea komeni da, baina egunean hainbat aldiz.\nUdarako menu fresko eta osasungarria kontsultatu.\nTruco6. Asko edan, egarri ez bada ere\nUdan hidratazioa oso garrantzitsua da, eta lana aire zabalean egiten bada, funtsezkoa da. Ez deshidratatzeko, aholkurik onena edatea, edatea eta edatea da. Kontuz ibili behar da hartzen denarekin! “Onena ura edatea da, eta orduro gogoratzea, nahiz eta egarri ez izan, sudurrean galtzen diren gatzak eta likidoak leheneratu ahal izateko”, azaltzen du medikuak berak. Oso egun beroetan ez da alkoholik edan behar, eta edari azukretsuak eta kafeina dutenak saihestu behar dira.\nTruco7. Arropa arinarekin janztea\nBehar den arroparekin lanera joatea eta formei eustea, termometroa 35-40 ºc-tik gorakoa bada ere, derrigorrezkoa da. Ez da txankletarik, galtza edo gona laburrik edo mahukarik gabeko kirol-elastikorik joan behar. Baina horrek ez du esan nahi beroa pasatu behar denik, ehun arinak dituzten ehunka jantzi oso egoki baitaude, zabalak eta kolore argikoak… beroaren aurka gehien aipatzen direnak! Lana aire zabalean egiten bada, gainera, ezinbestekoa da burua estaltzea.


Osasun arloko euskal komunitatea 2040an: arretaren normalizaziotik hizkuntzaren normalizaziora - Euskonews\nOndorengo artikulua Eusko Ikaskuntzaren XVIII. Kongresuaren baitan, urriaren 19an Gasteizen burutu zen ‘Euskararen Etorkizuneko Eszenarioak Elkarrekin Eraikitzen’ kongresu saioan ekarpen libreen atalean aurkeztu zen poster moduan. Lan honen artikulu luzea Eusko Ikaskuntzaren XVIII. Kongresuaren argitalpenean argitaratuko da.\nEuskararen etorkizuneko eszenarioan osasungintzak, batik bat osasun arloko euskal komunitateak, euskararen normalizazioari egin diezaiokeen ekarpena proposatzen da hemen. Gaur egungo paradigmetan oinarrituz, eta hortik abiatuz, arretaren normalizazioa euskararen biziberritzean eta normalizazio-prozesuan palanka eraginkorra izan daitekeela defendatzen da. Izan ere, hizkuntza herri baten muina izan daitekeen moduan, osasuna norbanakoaren lehentasuna izan ohi da, gauzarik baliotsuena.\nOsasun arretaren normalizazioa zera litzateke: eskura eta indarrean dagoen ebidentzia zientifikoan oinarrituriko, eta, aldi berean, pertsonan ardazturiko arreta sanitario integratua. Helburua maila goreneko kalitatea lortzea litzateke, segurtasun klinikoa zein kulturala uztartuz. Hizkuntzaren arloa da ekitatez jarduteko hobekuntzarako aukera egingarri gehien eskaintzen duena, eta hortaz, profesionalentzat lehentasunezkoa. Gure eremuaren ezaugarri soziolinguistikoak kontuan hartuz, arretaren normalizazioak zerbitzua pertsonaren hizkuntzan eskaintzea dakar, nahitaez.\nOsasun arretaren esparrua euskararen biziberritzean\nOsasungintzak euskararen normalizazio prozesuan berebiziko garrantzia daukala esan daiteke, honako arrazoi hauengatik:\na) Duen neurri edo tamainagatik, administrazioaren atal nagusia izanik.\nb) Jardueraren berezitasunagatik zein garrantziagatik; osasuna oinarrizko eskubidea da. Norbanakoaren alderidirik intimo eta garrantzitsuei lotuta dago.\nc) Jardueraren hedapenagatik zein bolumenagatik. Herritar guztiak gara erabiltzaileak; leku guztietan eta une oro.\nd) Berezkoa duen prestigioagatik.\nKultura-aldaketaren beharra: giza kapitala oinarri\nOsasun-sistema bat aldatzea ez da nolanahikoa; hainbat eragileek parte hartzen dute kudeaketan eta erabakietan, egoera oso konplexua eginez, eta estrategia egokiak garatzea ezinbestekoa da. Arretaren normalizaziorako kultura-aldaketa beharrezkoa izanik, giza-kapitala da oinarria.\nGiza-kapitala osasun profesionalek eta akademikoek osatuko dute: diziplinarteko ikerketa zein sorkuntzaren bitartez, hala nola beren-beregizko prestakuntzatik abiatuz, batetik hizkuntza eta osasuna uztartuko duen ebidentzia sortuko dutenak, normalizaziorako oinarri sendoak eraikiz; eta bestetik hizkuntza kontzientzia duten osasun langile ekintzaileak izango direnak.\nHizkuntza kontzientzia hizkuntzak pertsonen bizitzan duen garrantziaz jabetuta egotea, eta, eredu biopsikosozialari jarraituz, ezagutzan oinarrituriko kontzientzia sendoa eskuratzea litzateke, osasun profesionalaren jarduera xedatuko duena. Osasungintzan, hizkuntza kontzientziak berezkoak ditu hizkuntza gaitasuna, hizkuntzak pazienteen izaera pertsonalean duen garrantziaz jabetzea, eta aldi berean jarrerak pertsonaren arabera aldatzea, osasun-langilearen gaitasun maila egokia izan dadin, zerbitzuaren kalitatea bermatze aldera.\nGiza-kapitalaren eredu gisa, gurean hiztun aktiboaren kontzeptua erabil daiteke: eremu diglosiko batean, elebidun edo elanitza den osasun profesionala, bere erakundearen jarduera-ereduarekin, kode etikoekin eta lerro estrategikoekin lerrokaturik euskararen erabilera bultzatuko duena, betiere pazienteari lehentasuna emanez. Hortara, osasun-sistema elebidun batean hiztun aktiboa izatea lanerako gaitasuna litzateke, betebeharreko gaitasuna kalitatezko zerbitzua eskaini nahi bada.\nAzpiegitura kapitala: osasun-erakundeak eta akademia\nAzpiegitura kapitala nahitaezkoa da, osasun arloko euskal komunitatea eratuko bada. Ezarpenerako palanka izango den giza-kapital ekintzailea hainbat eragile zein erakundeen arteko elkarlan eta sinergiei esker sortuko da; osasun erakundeak, publiko zein pribatuak; gizarte eragileak, eta akademia. Azpiegitura kapitala unibertsitatea eta osasun erakundeak izango dira batez ere: osasun arreta eta osasun profesionalen prestakuntza euskaraz bermatuko dutenak. Besteak beste: Osakidetza, Osasunbidea, UPV-EHU, Mondragon Unibertsitatea, UEU, eta hizkuntzaren inguruko eragileak, hala nola OEE, Soziolinguistika Klusterra eta Eusko Ikaskuntza.\nAkademiaren eta osasun zerbitzuen antolakuntzan eta garapenean, hizkuntza kontuan hartuko da, eta aldi berean erabiltzaileak zein komunitate osoa hizkuntzaren erabileran sentiberatu eta aktibatu, eskaintza aktiboaren bitartez. Osasun arloa, hortaz, euskal komunitatearen euskarri eta arnasgunea bilakatuko da.\nGiza eta azpiegitura kapital sendoak dauzkagula esan daiteke; baliabide egokiak osasungintzatik, arretaren normalizazioaren bitartez, euskararen normalizazio-prozesuan egundoko ekarpena egiteko.\nAskorentzat euskara mehatxu bat da. Horregatik, hain korapilatsua den hizkuntzaren gaian, ikuspegi akademiko eta profesionala gakoak direla esan daiteke, gatazka soziala ahal den neurrian saihesteko eta, adi berean, euskararen suspertzean era eraginkorrenean laguntzeko. Arretaren normalizazioa aukera bat da, hortaz; nazioartean osasuna eta hizkuntzaren gaian lidergoa lortzekoa, bai ebidentzia sortzeko orduan baita ezarpenaren arloan ere. Mundu mailako prestigioa ekar diezaieke osasun-erakundeei zein akademiari, esparru honetan aitzindari izateagatik. Erakundeak erreferente bilakatuko dira munduan, gogoa baldin badago: berrikuntzan, sorkuntzan eta ezarpenean aitzindariak. Hizkuntza bera gure kapitala izango da.\nOsasun arloa, hortaz, euskal komunitatearen euskarri eta arnasgunea bilakatuko da. Horixe da gure helburua eta proposamena.\nMARTIN RETEGI, Jurdana / SANTAQUITERIA ETXARRI, Ainara


Hobetu egin da kontsumitzaileen babesa EAEko ibilgailuak saltzeko establezimenduetan - KontsumoBIDE-Kontsumoko Euskal Institutua\n2020an eta 2021ean, Kontsumobidek ikuskaritza-kanpainak egin ditu ibilgailuak saltzeko establezimenduetan, ibilgailu berri bat edo bigarren eskuko bat erosteko kontratu bat egin aurreko informazioak indarreko legeria betetzen duela egiaztatzeko. Gainera, saltzaileek berek emandako finantzaketari buruzko kontratu aurreko informazioa ere aztertu da.\n2021eko kanpainak bi alderdi izan ditu ardatz: batetik, 2020an bisitatu ez ziren establezimenduak ikuskatu ziren eta, kasu horretan, irregulartasunak antzeman dira, kasuen % 29,7an (% 31,58 ibilgailu berriei dagozkienak eta % 27,77 bigarren eskuko ibilgailuei dagozkienak). 2020an, % 45,38 eta % 42,85 ziren, hurrenez hurren.\nKanpainaren beste zati bat 2020an ohartarazitako establezimenduek irregulartasunak konpondu zituztela egiaztatzera bideratu zen. Kanpainaren bigarren zatian, ohartarazitako eta akatsak zuzendu ez zituzten establezimendu guztiei zehapena ezarri zitzaien.\nArau-hauste ohikoenak, kontratu aurreko informazioari dagokionez, honako hauek izan dira: ibilgailua entregatzeko moduari buruzko eta alderdi saltzaileak onartu behar duen epearen inguruko konpromisoari buruzko informaziorik eza.\nIbilgailuen finantzaketa ere aztertu da; izan ere, funtsezko alderdi bat da horrelako transakzio ekonomikoetan. Eremu horretan izan diren hutsuneak honako hauekin lotu dira: finantzaketaren kostu osoari buruzko informazio eza; atzera egiteko eskubiderik eza; kontratatu beharreko lotutako produktuei –esaterako, aseguru bat– buruzko informaziorik eza, eta ez ordaintzeagatiko ondorioei, berandutze-interesei eta urteko tasa baliokideari buruzko informaziorik eza.


In vitro toxikotasun saioak (1. aldia) - UPV/EHU\nGaur egungoko eskaintza/\n1. Alorra: Zientzia Esperimentalak/\nIn vitro toxikotasun saioak (1. aldia)/\nEtengabeko Prestakuntza Erakutsi/izkutatu azpiorriak\nIn vitro toxikotasun saioak (1. aldia)\nKREDITUAK: 4 ECTS kreditu (*)\nMATRIKULA TASA: 600 €\nARDURADUN AKADEMIKOA: Miren Cajaraville\nGaurkotasun handiko ikastaroa da, Biozientzia eta Osasun arlo guztietan aplikazio kontaezinak dituena. Ikastaro teoriko-praktiko honetan animali zelulen hazkuntzarako oinarrizko kontzeptu eta teknikak azalduko dira eta baita ere kultibo zelularren aplikazio desberdinak in vitro toxikotasun saio edo testetan, kutsatzaileek eta orokorrean toxikoek gizakiaren eta ingurumenaren osasunean izan ditzaketen arriskuen ebaluaziorako tresna moduan. Ikastaroa Ingurumenaren Kutsadura eta Toxikologia IKT masterraren modulu bati dagokio. Proposamen honen helburua da kultibo zelularren tekniketan eta in vitro toxikotasun saioetan interesa daukaten graduondoko ikasleak erakartzea, masterraren ikasleekin bat egin dezaten.\nBa al zenekien kosmetiko, farmako eta beste hainbat konposatu kimikoek giza osasunaren gain izan dezaketen arriskua ebaluatzeko zelulen hazkuntzak eta in vitro toxikotasun saioak erabiltzen direla? Eta ba al zenekien teknika berak gero eta gehiago erabiltzen direla ingurumeneko kutsatzaile desberdinek ekosistemen gain izan ditzaketen arriskuak ezagutzeko? Ikastaro honetan animali jatorriko zelulen hazkuntza tekniken ezagumendu teoriko eta praktikoak zureganatu ahal izango dituzu eta baita in vitro toxikotasun saioak garatu ahal izango dituzu zelula eredu desberdinetan. Zatoz animalien esperimentazioaren metodo alternatiboak ezagutzera!\nZelulen hazkuntzarako teknikek Biozientzia eta Osasun arlo guztietan funtsezko eta zeharkako izaera dutenez, ikastaroak aukera emango dizu zure ikerketa lana garatzeko edota enpresa edo administrazioetan I+G+b jarduera burutzeko menperatu behar dituzun teknika multzoa osatzeko. In vitro toxikotasun saioak ezinbestekoak dira kosmetiko, farmako, agrokimiko eta ingurumen kutsatzaileen arriskua ebaluatzeko garaian. Lanbide irteerak Ekotoxikologian eta Toxikologian.\nPraktikak derrigorrezkoak dira eta Zoologia eta Animali Zelulen Biologia Sailean, Zientzia eta Teknologia Fakultatea eta Itsas Biologia eta Bioteknologia Esperimentalerako Ikerketa Zentroa, UPV/EHUn burutuko dira. Ikasleak 20 ordu praktika burutuko ditu guztira, 4 ordu eguneko sesioetan. Egitarau praktikoa: Zelula lerro egonkorren mantenua: erein, batu eta azpikultiboa. Kultibo primarioak ezartzea. Zelulen kontserbazioa eta gordetzea: lerro zelularren izozketa. Zelulen proliferazioaren zinetika saioa. In vitro toxikotasun saioa.\nBeharrezkoa da Biozientzietan edo Osasun Zientzietan lizentziatua edo graduatua izatea: Biologia, Biokimika, Bioteknologia, Zientzia Biomedikoak, Medikuntza, Farmazia, Albaitaritza, Ingurumen Zientziak, Itsas Zientziak eta antzekoak.\nHobe da masterreko edo doktorego ikasketak egiten ari diren ikasleak.\nHASIERA ETA AMAIERA DATA: 2018/12/10 al 2018/12/14\nEMATEKO TOKIA: Zoologia eta Animalia Zelulen Biologia Saila; Zientzia eta Teknologia Fakultatea; Biologian eta Itsas Bioteknologia Esperimentalen Plentziako Itsas Estazioa PiE, UPV/EHU\nINFORMAZIOA / KONTAKTUA\nIKASTEGIA: Zientzia eta Teknologia Fakultatea\nSAIL EDO ORGANO ARDURADUNA: Zoologia eta Animalia Zelulen Biologia Saila\nHELBIDEA: Sarriena auzoa, z/g. 48940 Leioa (Bizkaia)\nTELEFONOA: 94 601 24 86 - 94 601 84 50\nPOSTA ELEKTRONIKOA: montserrat.ortiz@ehu.eus\n(Beste leiho bat zabalduko du)Kurtsoaren orria behera kargatu (pdf ,163.40 Kb)


Hidrogarbigailuarekin garbiketa bereziak egiten ari dira Alde Zaharrean - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nHidrogarbigailuarekin garbiketa bereziak egiten ari dira Alde Zaharrean\nAlde Zaharreko lanekin amaitzerakoan herriko gainontzeko puntuetan lanean hasiko dira.\nUdal langile bat hidrogarbigailuarekin lanean Alde Zaharrean. Argazkia: Bermeoko Udala\nBermeoko Udala Alde Zaharrean garbiketa bereziak egiten hasi da hidrogarbigailua erabilita. Herriko puntu honetan “garbiketa sakona egitea, lurzorua ahal bezain garbi uztea eta alde irristakorrak desagerraraztea” dute helburu. Astelehenean hasi ziren ur presio sistema darabilen makina berezi horrekin lanean.\nAlde Zaharreko lanak amaitzerakoan, makina berezi horrekin, herriko gainontzeko puntuetan lanean hasiko dira udal langileak; helburua berdina izango da. Gainera, azken egunotan egin diren desinfekzio lan sendoen ondorioz, zenbait puntutan lirdinga ere agertu dela azaldu dute udal arduradunk. Hidrogarbigailuari eta erabiliko diren zenbait produktu bereziei esker, kendu ahal izango dela diote.


Liburutegiaren eguna ospatzeko ekintza ugari - Elgeta - Goiena.eus\nLiburutegiaren eguna ospatzeko ekintza ugari\nAnder Larrañaga 2014-10-23 14:12\nSaroa Bikandi Elgetako liburutegian ipuinak kontatzen.\nElgeta Udalak, bestalde, liburuzain lan poltsa berritzeko deialdia egin du, eta zabalik du izenemate epea urriaren 31ra arte.\nBihar, urriak 24, Liburutegien Eguna da, eta Elgetan hiru urtetik gorako umeendako Ipuinen Ordu berezia iragarri dute. Ipuinak entzun eta eskulanak egingo dituzte umeek, 17:20ean udal liburtegian hasiko den saioan.\nAstelehenean, hilak 27, 2012an eta 2013an jaiotako haurrendako saioa egingo du Saroa Bikandi ipuin kontalariak. Bestetik, 12-16 urte bitarteko gaztetxoei zuzendutuko Ezetz Igarri! lehiaketako lehenengo pista azaroaren 3an argitaratuko dute.\nLiburuzain lan poltsa\nLiburuzain jarduteko lan poltsa berritzeko deialdia egin du Elgetako Udalak, eta interesatuek urriaren 31ra arte epea dute izena emateko. Esperientzia, formazioa eta azterketa idatzia baloratuko dituzte. Bete beharrekoen artean daude ikasketa maila, hirugarren hizkuntza eskakizuna, eta Elgetan erroldatua egotea.


Francesco Primaticcio - Wikipedia, entziklopedia askea.\nFrancesco Primaticcio, izengoitiz Le Primatice (Bolonia, 1504ko apirilaren 30a - Paris, 1570), italiar margolaria izan zen. Fontainebleauko eskolako maisuetako bat izan zen, baina haren lan batzuk baino ez dira gorde.\nBolonia, 1504ko apirilaren 30a\nParis, 1570 (65/66 urte)\nPonce Jacquiot (en)\nHenri Lerambert (en)\nmargolaria, arkitektoa, dekoratzailea, eskultorea eta plasterer (en)\nFrancesco Primaticcioren margolana: Il rapimento di Elena 1530-1539, Bowes Museum.\nImola, Bagnacavallo eta Giulio Romanoren ikaslea izan zen, eta azken horrekin lan egin zuen Mantuako Te jauregian. Frantziara deitu zuen Frantzisko I.ak Fontainebleauko jauregia dekora zezan, eta lanaren zuzendaria izendatu zuten 1540an. Beste jauregi batzuk ere dekoratu zituen, Frantzisko I.aren eta Henrike II.aren hilobiak diseinatu zituen, eta italiar artearen eragina zabaldu zuen Frantzian.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Francesco Primaticcio


Neurri bakarra • ZUZEU\nNeurri bakarra –\nErabat normalizatuta daukagun kontzeptu bat da neurri bakarreko arroparena, herrietako denda txikietan batez ere. Eta frustratzen nau; asko frustratzen nau.\nNeurri bakarra. Gorputzen batez bestekoaren ondorio? Edo zeren ondorio? Zeren… zenbat pertsona ezagutzen dituzue neurri bakarreko arropa ondo geratzen zaienak? Eroso sentitzen direnak? Eder ikusten direnak? Zeren gauza bat da merkatuko leotardo super-elastikoak neurri bakarrekoak izatea (nahiz eta hori ere gaizki iruditu, gorputz guztiak ez baitira bertan sartuko), baina beste bat arropa denda batean neurri bakarreko kamisetak izatea.\nArropa erostera joan, erakusleihoko galtza batzuekin maitemindu, barrura sartu zure neurriko galtzak probatzeko esperantzarekin eta TU etiketan. TU; talla única. Aber, nola sartuko zait ondo neurri bakarreko galtza pare bat, neurri bereko galtza ezberdin guztiak ondo gelditzen ez bazaizkit? Nola? Inork azalduko lidake, arren?\nBateko aldakak, besteko gerria, besteko ipurmasailak… Ezinezkoa da neurri bakarrarekin jendea gustura egotea. Posible delako forma konkretu horrek nire gorputzean nolako tolesdurak egiten dituen ez gustatzea; edo nire gorputza galtzak baino handiagoa izatea, edo txikiagoa; eta izterretatik gora ez igotzea, edo jantzi eta lotu arren erortzea.\nNeurri bakarra. Zeinen modu ezkutu baina inplizitua gorputzak baztertzeko, estereotipoak indartzeko. Zeinen modu zuzena 38 neurria ez duen pertsona baten autoestimua kolpe batez jaisteko. Eder sentitzearen zilegitasuna, gorputz zehatz batzuetan egongo balitz bezala.\narropa, estereotipoak, gorputza, moda\n4 pentsamendu “Neurri bakarra”-ri buruz\nE 2020-11-17 08:38\nMaddi Etxeberria 2020-11-19 09:02\nEz dut zure galdera ulertzen!\nE 2020-11-20 08:33\nZer ondoriotara heldu nahi duzu testuan esandakoarekin?\nMaddi Etxeberria 2020-11-20 13:07\nPlazaratzeko moduko hausnarketa iruditzen zait. Ez dut ondorio zehatz batera iritsi nahi, jeandeak bere ondorioak atera ditzan nahi dut; oso normalizatuta daukagun errealitate bat dela uste dudalako.


Kopuru-irizpideak aintzat hartuta, Espainian, 10.000 biztanletik beherako guneak landa-udalerritzat hartzen dira, eta 10.000 biztanletik gorakoak hiritzat.\nPopulaketak landagunetzat edo hiritzat hartzeko beste irizpide bat biztanleriaren ekonomia-jarduera nagusia izaten da. Landaguneetako biztanleak nekazaritzan edo abeltzaintzan aritu dira beti, eta, beraz, lehen sektorea izan da nagusi. Gaur egun, ordea, bestelako jardueretarako eremuak ere badituzte: nekazaritzarako, abeltzaintzarako, bizilekuetarako, industriarako, garraioetarako edo zerbitzuetarako eremuak, alegia. Toki horietako asko babestuta daude, ingurumena zaintzeko, eta garrantzi ekonomiko handia dute, bizileku-eremu bihurtu direlako edo landa-turismorako edo ekoturismorako erabiltzen direlako.\nZenbat biztanle ditu zure udalerriak? Nolako lanbideak daude? Zer da: landa-udalerria ala hiria?\nLanda-inguruneetako biztanleriaren banaketa nolakoa den kontuan hartuta, hiru populaketa mota bereizten dira:\nPopulaketa sakabanatua: Etxebizitzak lurraldean zehar han-hemenka daude kokatuta, gehienetan familia bakoitzaren ustiategiaren ondoan.\nPopulaketa kontzentratua: Toki jakin batean, herrian edo herrixkan, kokatutako etxebizitza multzoa da. Etxebizitza guztiak toki berean daude, nekazaritza- eta abeltzaintza-jarduerak egiten diren guneetatik bereizita.\nTarteko populaketa: Aurreko bi moten nahasketa da. Batzuetan, populaketa kontzentratua eta, ez oso urruti, etxebizitza edo herrixka sakabanatuak aurkituko ditugu.\nEspainian, landa-populaketa sakabanatua ohikoagoa da iparraldeko autonomia-erkidegoetan (Galizian, Asturiasen, Kantabrian, EAEn). Erdialdeko mendialdeetan, Mediterraneoko kostaldean eta uhartedietan, populaketa sakabanatu tartekatua da nagusi.\nHerrietako biztanleek landa-giroa eta tokian tokiko ohitura zaharrak, kultura eta sustraiak bizirik iraunarazten dituzte. Dena den, herrietako bizimodua bete-betean ari da eraldatzen. Horrela, aldaketa ekonomikoei eta garraiobide eta balio berriei (ingurune naturaletan bizitzearekin zerikusia dutenei) esker, zenbait landagune suspertzen ari dira.\nEsanak esan, landaguneetako bizimoduak baditu zenbait alde txar ere: osasun- eta hezkuntza-zerbitzu gutxiago, lanbide-garapenerako muga gehiago, jarduera fisikoak, aisiarako aukera gutxiago…. Horregatik, hiriburuetarako exodoa ez da desagertu, oro har.\nFenomeno horri aurre egiteko, zenbait tokitako agintariek landa-alorreko jarduera berriak garatzeko eta etxebizitzak eta egiturak hobetzeko politikak sustatu dituzte, gune jakin batzuetako despopulazio-prozesua geldiarazten eta jende gaztea erakartzen laguntzeko.\nEtorkizuneko landa-giroak ez du izango nekazaritzaren eta abeltzaintzaren beharrik, beste zenbait alderdi erakargarri (naturaren balioak, ingurumena, elkarbizitza, estresik eza…) eskainiko baititu.\nHerrira joan nahi dut! testua irakurri ondoren, bila ezazu kontzeptu hauen inguruko informazioa: neobaserritartasuna, ekoherrixka eta landa-zaletasun berria.\nAukeratu mila biztanletik beherako herri bat.\nNon dituzte institutu, ospitale eta unibertsitaterik hurbilenak?\nZenbat denbora behar dute bertako biztanleek merkataritzagune batera heltzeko?\nZein da herri horretako ekonomia-jarduera nagusia?\nHerrietako bizimoduak hirietakoak ez bezalako zailtasun jakin batzuk (asistentzia-, hezkuntza- edo aisia-zerbitzu gutxiago) dituen arren, ez dugu ahaztu behar alde onak ugariak direla. Gainera, landa-mundua errotik ari da eraldatzen, eta, ondorioz, zerbitzu guztiak hobetzen ari dira, besteak beste.\nOhiko nekazaritza- eta abeltzaintza-funtzioetan jarduteaz gain, landa-munduak ekonomia-jarduera berrietan parte hartu duelako gertatu dira aipatutako aldaketak.\nOso ohikoa izan da, hirietatik gertu dauden herrietan. Hirietan lan egiten duten biztanle asko herrietan finkatzen dira.\nIndustriagune asko landaguneetan kokatu dira, azalera libre handiak eta lurzoru merkeagoak daudelako.\nHerri askok paisaia, klima, hondartzak, bizimodua, jaiak, inguruak… aprobetxatu dituzte, jarduera turistikoak garatzeko.


Pentsiodunak kalera atera dira aldarri egitera, beste behin - Tolosa - Tolosaldeko ataria\nPentsiodunak kalera atera dira aldarri egitera, beste behin\nTolosaldeko Ataria 2019-05-04 13:53\nPentsio justu eta duinaren alde lelopean ehunka lagun elkartu dira Tolosan manifestazioa egiteko.\nManifestazio jendetsua egin dute, beste behin, eskualdeko pentsiodunek. Gaurko agerraldian, aldarrikapenak gogorarazteaz gain, datozen deialdien berri eman dute. Astelehenero moduan, datorren honetan Villabonan elkartuko dira, eta hurrengoa Tolosan egingo dute. Bestalde, maiatzaren 11an erronka berria jarri dute: Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako hiriburuetan manifestazioak egingo dituzte, 18:0etan, "eskarien alde borrokatzeko prest" daudela azaltzeko. "Ez dago jokoan pentsiodunen etorkizuna bakarrik, jendartearen gehiengoarena dago", azaldu dute.\nAldarrikapenen zerrenda osatuta dute, eta hori lortzeko bidean jarraituko dutela azaldu du Maria Luisa Lizarza Gipuzkoako Duintasuna elkarteko kideak. Honakoa eskatzen dute:\nPentsioen Sistema Publikoa blindatzea, pentsio duinak bermatzeko.\nLegez eta betirako bermatu gure urteroko eros-ahalmena KPIaren ordaina gutxienez.\n1080 euroko gutxieneko pentsioa ezarri. Azpimarratu nahi dugu bai Euskadiko eta baita Nafarroako gobernuek eurena egin eta osa dezatela gaurko pentsioak kantitate horretara hel daitezen.\nPrekarietatea areagotu duten lan erreformen indargabetzea eta 2011 eta 2013ko lan eta pentsio erreformen alde atzerakoak indargabetzea.\n40 urte kotizatutako erretiro aurreratuei zigorrik ez.\nGizon eta emakumeen arteko generoaren arrazoiengatik pentsioen arrakalaz bukatzeko neurri eraginkorrak.\nEz abantaila fiskalik pentsioen plan pribatu eta EPSV-entzat.


Kontzertua: Jose Mª Goicoechearen omenez (Nafarroako Ganbera Abesbatza) - Berako Agenda\nKontzertua: Jose Mª Goicoechearen omenez (Nafarroako Ganbera Abesbatza)\nberakoagenda asteartea, 2018\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_'k2018\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_' urria\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_'k\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_' 2 Albisteak\nPrograma honek “Zeure presentzia goresten dut” du izenburu\nZendutako lehenengo ohorezko kidearentzako omenaldia: José M.a Goicoechea Aizcorbe, (Bera, 1924 – Santander, 2017)\nEguna: urriaren 6a, larunbata\nArgibide gehiago: www.coraldecamaradenavarra.com\nNafarroako Ganbera Abesbatzak Aita Goicoechea lehenengo ohorezko kide izendatu zuen 2011n eta parte hartu zuen Ars Incognita Fundazioak Iruñean antolatu zuen omenaldi esanguratsu batean, autorearen beraren presentziarekin.\nKasu honetan kontzertu monografiko bat antolatu da, berak egindako lanez osatua. Ideia ondoko hau da: Iruñeko Erredentziotarren komunitateak komentua utziko du hemendik gutira, non Goicoechea bizi zen; Beran Nafarroako organo hoberenetariko bat dago; Raúl del Toro organista handiak Aitaren lanak landu ditu…\nEgitaraua: organoa, abezbatza a capella eta abesbatza eta organoa; kasu gehienetan, obra erlijiosoak dira (Iruñean, Donostian eta Beran).\nNafarroako Ganbera Abesbatzako talde klasikoa\nOrganoa: Raul del Toro Sola


Mar Del Platako Euskal Etxeak bere 75. urteurrenaren urteko programa hasi eta 2018ko Euskal Astearen data ipini du\n2018ko Mar del Platako Jaialdia\n2018ko Argentinako Euskal Aste Nazionalaren egoitza izango den elkarte mardelplatatarrak elkarretaratzearen data jakinarazi du. Jaia urriaren 29tik azaroaren 4ra iragarri du. Bestalde, 2018 honi hasiera emateko, bere Jaialdiaren hirugarren edizioa ospatu du Denak Bat-ek, proposamen oparoz: danborrada, dantzak, kantak eta sukaldaritza, euskal etxearen egoitzan eta baita kalean ere. Jaialdiaren baitan, FEVAren bazkideen urteko lehenengo bilera ere egin da azken asteburu honetan.\nMar del Plata, Argentina. 75 urte beteko ditu aurten Mar del Platako Denak Bat Euskal Etxeak eta urtean zehar ospatuko du, mota askotako ekintzekin. Handiena eta jendetsuena, zalantzarik gabe, Euskal Aste Nazionala izango da. Izan ere, kostaldeko hiriak hartu du bere gain 2018ko euskal diaspora argentinarraren jai nagusiaren antolaketa eta herrialde osoko euskal etxeak euren partaidetza prestatzen hasi ahal izan daitezen, elkarretaratzearen datak eman ditu aditzera Denak Batek: urriaren 29tik azaroaren 4ra izango dela jakinarazi dute antolatzaileek.\nHirugarren urtez jarraian dantza eta musika ikuskizuna eskaini die urte hasiera honetan Euskal Etxeak hiritar eta turistei. ‘Jaialdi’ izeneko festa otsailaren 3an izan da, eta Plaza de los Artesanos enparantzan hasi zen danborrada eta dantzekin. Plazan muntatutako eszenatoki batean eta Miguel Vicente zuzendari, danborrada jo zuten Mar del Platako Euskal Etxeko kideek, Necocheakoek eta Buenos Airesekoek lagunduta. Horren ostean, dantzariak izan ziren protagonista dantzen zerrenda honekin: Txikiek Ipurdi dantza, Fandango, Arin Arin, Polka, Txulalai, Makilak eta Orpo Punta taularatu zituzten. Ertainek Uztai mistoak, Lore Uztaiak, Ezpatadantza, Kuadrille, Fandango eta Suite bat. Euren txandan Makilak, Uztaiak, Suletino (Xiberotarra), Aurresku, Matakulebra, Fandango eta San Migel aurkeztu zituzten helduek.\nKaleko ikuskizuna bukatuta, partaideak Euskal Etxera joan ziren afaltzera eta festarekin jarraitzera. Sukaldaritza standetan pintxoak, txistorra, paella eta tortilla eskaini zizkieten antolatzaileek gonbidatuei. Kultur standetan, euskara, genealogia, kirola eta musikari buduzko informazioa zabaldu zen. Denak Bat-en egoitzan, musika eta dantza ikuskizunak jarraitu zuen, Etxeko abesbatza ere partaide.\nJaialdiaren baitan, urteko bere lehenengo bilkura egin zuen FEVAko Zuzendaritza Batzordeak. Hona parte hartu zuten bazkideen zerrenda: Hugo Andiazabal, lehendakaria; Juan J. Olasagastia, 1. lehendakariordea; Arantxa Anitua, 2. lehendakariordea; Javier Ederra, idazkaria; Maria Cristina Arregui, diruzaina; eta Federazioko bazkide diren euskal etxeetako agintari hauek: Susana Mendizabal (Olavarria), Carlos Miguelena eta Ethel Arregui (Pergamino), Maria Angeles Oñederra (Jose. C. Paz), Arantxa Zubillaga (Necochea), Gerardo Bautista Echeverria (Villa Maria), Asier Iriberri Plazaola eta Juan Gonzalez (Mar del Plata), Damian Cebey (San Nicolas), Pablo Pavesa (Chacabuco) eta kontu ikuskatzailea den Ana Idigoras.\nJorratutako gaiei dagokienez, Udako Barnetegiaren balantzea egin zuten, FEVAren ohiko biltzarraren data ipini zuten (apirilaren 21ean izango da), eta urteko egitaraua adostu.\nDanborrada Argentinako kostaldean\nEuskal dantzak Euskal Etxean (I)\nEuskal dantzak Euskal Etxean (II)\nEuskal dantzak Euskal Etxean (III)


Los Santxez — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Ingelesen hilerria / Los Santxez\nmoblog 2004/07/30 14:13\nEuskal abizenen inguruko kontu batzuk dakartza Administrazioa Euskaraz aldizkariak bere azken alean, Mikel Belasko hizkuntzalariak idatziak. Beste gauza batzuen artean, abizenen top-ak errepasatzen ditu: deitura ugarienak EAEn eta Nafarroan. EAEko ranking-a: 1. Garcia 2. Fernandez 2. Gonzalez 4. Rodriguez 5. Lopez 6. Martinez 7. Perez 8. Sanchez 9. Martin 10. Gomez Nafarroakoa: 1. Garcia 2. Martinez 3. Perez 4. Fernandez 5. Lopez 6. Gonzalez 7. Jimenez 8. Sanchez 9. Rodriguez 10. Goñi EAErako 17. lekuan Agirre aipatzen du Belaskok. 18. Bilbao eta 20. Larrañaga. Nafarroarako, 19. Iriarte. Kuriosoa delakoan...\nNik uste det kuriosoa baino, pixka bat pentsatzen jarrita, galdetuta, edonork aterako lukeen emaitza dela. Honek gogora ekartzen didana zera da: duela gutxi Patxi Lopezek bota zuen bat, Euskadiko bi komunitate "historiko"ak integratzeari buruz. Grazia egiten dit nola espaiÃ±olek, duela 300 urte galdutako Gibraltar hain grina biziz erreklamatzen duten, gure historiarekin beste denbora erregela bat erabiliz. Duela zenbat urtetxo ditugu hemen "bi" komunitate historiko? Hola deituta, abizen zerrenda hori betidanik horrela izan dela dirudi, eta ez ba. Emigrazioak, eman zen baldintzetan, (frankismoa, post-frankismoa) ze nolako eragina izan duen euskaldunon izaera eta kulturan estali nahi da, inportantzia kendu.


Herri abandonatuen hezkuntza berreskuratzea | Consumer\nHerri abandonatuen hezkuntza berreskuratzea\n14 urtetik gorako 4.000 ikasle inguruk dute doako programa honetan parte hartzeko aukera\narabera: Igandea, 2009ko urtarrilaren 04a\nIrudia: Gabriel Villena\nLanbideak eta tailerrak goizez, jolas-jarduerak arratsaldez. Hori izango da, hain zuzen ere, 2009an herri abandonatuak berreskuratu eta hezkuntzan erabiltzeko jardueretan astebetez parte hartzeko laguntzak jasotzen dituzten 111 ikasle-taldeek egin ahal izango duten eguneroko lanaldia. Programa hori Hezkuntza, Gizarte Politika eta Kirol Ministerioak sustatu du, hainbat autonomia-erkidegoren laguntzarekin.\nBubal, Granadilla eta Umbralejo 2.800 herri abandonatu baino gehiago izan litezke, eta, Estatistika Institutu Nazionalaren (INE) datuen arabera, Espainiako geografian banatzen dira, 60ko eta 70eko hamarkadetako migrazio handiaren ondorioz. Baina ez, hiru herri horiek, Huesca, Caceres eta Guadalajara probintzietan, hurrenez hurren, desberdinak dira, urtean ia zortzi hilabetez 4.000 ikasle gazte inguru bizi baitira.\nIzan ere, 1984an herri horiek herri abandonatuak izatetik ikastetxeak izatera igaro ziren, horietan Herri Abandonatuak Berreskuratu eta Hezkuntza, Ingurumen eta Etxebizitza ministerioek batera abian jarritako Herri Abandonatuak Hezkuntza Berreskuratu eta Erabiltzeko Programa (PRUEPA) garatzen hasi baitziren. Aragoiko, Extremadurako eta Gaztela-Mantxako gobernu autonomikoek ere parte hartzen dute hezkuntza-proiektu horren bidez, gazteak modu didaktikoan hurbildu nahi dira landa-bizitzaren errealitatera, eta, aldi berean, herrietan instalazioak birgaitzeko eta berreskuratzeko jarduerak egiten dituzte.\nHainbat jarduera egiten dituzte, hala nola baratze bat mantentzea, hormak berreraikitzea edo arotz-lanak.\nHala, astebetez, hainbat komunitatetako 25 ikasleko bi edo hiru taldek, ondo pasatzeaz eta elkarrekin bizitzeaz gain, hainbat betebehar eta erantzukizun bete behar dituzte, eta hainbat jarduera egin behar dituzte, hala nola baratze bat mantentzea, hormak berreraikitzea, arotz-lanak egitea, animaliak zaintzea edo lorezaintza-lanak. Helburua da kultura- eta gizarte-ondarearen aberastasuna ikastea eta bizitza osasungarriaren onurak egiaztatzea.\nPrograma hori sustatzeko, urtero, Hezkuntza Ministerioak hainbat laguntza antolatzen ditu ostatu-, mantenu- eta garapen-gastuak finantzatzeko (ez da lekualdatzea barne hartzen). Hala, 20 eta 25 ikasle arteko 110 talde baino gehiagok, irakasle batekin edo birekin, parte hartu ahal izango dute aste batean, igandetik larunbatera. Laguntza hauek bi txandatan ematen dira: udan, martxoaren 15etik ekainaren 20ra, eta udazkenean, irailaren 27tik azaroaren 28ra.\nBizikidetza errazteko, taldeak adinetan bat etortzea nahi da, txanda desberdinetan antolatuta.\nDerrigorrezko Bigarren Hezkuntzako 2. zikloa, Batxilergoa, Erdi Mailako Lanbide Heziketa edo Hasierako Kualifikazio Programak egiten ari diren 14 urtetik gorako gazteentzat da BBBPB. Jardueran parte hartzen duten taldeen arteko bizikidetza bultzatzeko, ahalegina egiten da talde horiek adinetan bat etor daitezen. Hala, 14 eta 16 urte bitarteko ikasleek lehenengo aldian (martxotik ekainera) eta 16 eta 18 urte bitartekoek (irailetik azarora) bakarrik har dezakete parte. Era berean, programa Goi Mailako Lanbide Heziketako eta unibertsitate-mailako ikasleentzat ere zabalik dago, nahiz eta txanda bakoitzean astebete bakarrik parte har dezaketen: martxoaren 15etik 20ra udako txandan eta azaroaren 22tik 28ra udazkeneko txandan.\nPrograman parte hartzeko eskaera ikastetxeen bidez egin behar da beti; 20-25 ikasleko talde bat osatu behar da, irakasle laguntzaile batekin edo birekin batera. Irakasle horiek izango dira programan parte hartuz bultzatu nahi diren helburu orokorrak eta herrian egon aurretik eta ondoren egingo diren jarduerak jasoko dituen parte hartzeko proiektua prestatzeko arduradunak. Parte hartzeko proiektua, jarduera egin nahi den herria edo herriak adierazten dituen eskabidearekin batera, Lurralde Lankidetzako Zuzendaritza Nagusira bidali behar da, Beken eta Hezkuntza Sustapenaren Zuzendariordetza Nagusira.\nTaldeak hautatzen dira aurkeztutako hezkuntza proiektuen kalitatea eta eduki pedagogikoa baloratuz.\nOndoren, epaimahai batek hautatzen ditu talde parte-hartzaileak. Epaimahai horrek aurkezten diren proiektuak balioesten ditu, haien kalitatea eta eduki pedagogikoa kontuan hartuta, eta interes berezia jartzen du etengabe ikasteko jarrera eta kultura-aberastasunarekiko errespetua sustatzen dutenen alde. Halaber, hautaketan kontuan hartzen dira talde eskatzailearen ikastetxearen ezaugarri sozioekonomikoak, bai eta ikastetxeak programan lehenago parte hartu duen ere, ikastetxe berrien parte-hartzea sustatzeko.\nIkaskideekin taldean parte hartzeaz gain, hala nahi duten ikasleek banaka parte har dezakete programan udako hilabeteetan. Horretarako, Hezkuntza Ministerioak otsailean edo martxoan horretarako antolatzen dituen 700 laguntzetako bat jasoko dute.\nBanakako programan, taldeko ikasle-profil berak parte har dezake, baina modu berean eska dezakete Europar Batasuneko beste herrialde batzuetako ikastetxeetan matrikulatuta dauden eta Bigarren Hezkuntza edo Goi Mailako Irakaskuntza egiten duten ikasleek, baldin eta 25 urtetik gorakoak ez badira. Laguntza baten onuradun izateko irizpide nagusia ikasleak aurreko ikasturtean izandako errendimendu akademikoa da, baina kontuan hartzen da ikasleak programan lehenago parte hartu ez duen edo eskatzaileak hiritik heldu diren.\ngrupos-eu herri abandonatuen hezkuntza ikasleak programa-eu urteak


BBK MENDI FILM BILBAO-BIZKAIA zinemaldiko pelikula onenen Mendi Tour eskaintza Espainia osora zabaldu da 2019an, hasi urtarrilean eta azarora bitarte. 50 hiri edo herritan eskaini dira saioak, eta 16.000 ikusletik gora bildu dira haietara. Mendiko zinema zaleek, eta orohar, kalitatezko zinema zaleek, bikain baliatu dute mendia, abentura, muturreko kirolak eta natura gaiak jorratzen dituzten pelikulak ikusteko aukera esklusibo hau.\nMugarri berria da, iazko 14.500 ikusleko langa gainditu baita. Mendiko zinemagintza eta Mendi Tour eskaintza indarrean daude. Estatuko 13 Erkidegotan, 20 probintzia bisitatu ditu Mendi Tourrak. Euskaditik abiatuta, Nafarroa, Errioxa, Kantabria, Asturias, Galizia, Gaztela eta Leon, Extremadura, Andaluzia, Valentzia, Katalunia, Aragoi eta Madrilen egin dira saioak.\nMundu osoan sarituak eta txalotuak diren pelikulak ikusteko parada eskaini du Mendi Tourrak, The Dawn Wall, Everest Green, The Search for the Wooo, Viacruxis, Bayandalai Lord of The Taiga… Estreinaldiz jositako opari dotorea, inspirazio iturri diren gaiak jorratuz: mendia, alpinismoa, eskia, eskalada, mendiko bizikleta, ur lasterrak, parapentea...\nJoan deneko asteburu honetan burutu da azken saioa, Kantabriako Potesen, Liebana eskualdean, Europako Haitzen magalean. Beraz, harreta guztia, orain, urteko hitzordu nagusiak jaosko du: BBK MENDI FILM BILBAO-BIZKAIA zinemaldiaren 12. edizioak, abenduaren 6tik 15era.\nIkusmin handia dago aspaldidanik aurtengoari begira. Uda hasieran jarri zen abian sarrera packak eskuratzeko kanpaina, eta ia eskaintza osoa agortu egin zen. Joan zen ostiralean, berriz, sarrera salmenta orokorra aktibatu zen, eta lehen salmenta egunek oso erantzun ona izan dute.\nZANGOZA urtarrilak 25 eta otsailak 1\nGASTEIZ martxoak 4-6-7-8\nIRUÑA martxoak 25-26-27-28\nMADRID* martxoak 26\nBURGOS* martxoak 28\nSANTUTXU (Bilbo) apirilak 2 eta 4\nSANTIAGO de COMPOSTELA* apirilak 8\nARRATZU apirilak 12\nDONOSTIA maiatzak 8 eta 9\nZALDIBAR maiatzak 9 eta 16 URNIETA maiatzak 10\nARRASATE maiatzak 21\nAZPEITIA maiatzak 23\nORIO maiatzak 24\nBALMASEDA maiatzak 28 eta 31\nMONZÓN maiatzak 31\nMALLABIA ekainak 13\nMONTANEJOS uztailak 6\n*The Dawn Wall Mendi Tour 2019


Emanaldia 19:00etan hasiko da\nGertaera zinematografiko harrigarri bat da. Hu Bo-k (Hu Quian, eleberrigilea) zinemagintza ikasi zuen Bela Tarr-ekin, eta 2014an graduatu zen (26 urterekin); urte hartan, bi labur egin zituen. 2017an, bere hirugarren laburra idatzi eta zuzendu zuen, eta aldi berean, bi eleberri idatzi zituen. Berak idatzitako Huge Crack eleberrian oinarritzen da lehen filma egiteko.\nBertan, egun bat igarotzen da, egunsentitik iluntzera arte, eta hainbat pertsonaia tren bat hartzen saiatzen dira beren bizitza tristeetatik urruntzeko, itxiak sentitzen diren hiri ilun eta kaotiko batetik urruntzeko.\nGuztiak ari dira Manzhouilera iritsi eta elefante handia eserita ikusteko ahaleginetan; lo dagoen erraldoia bera, Txinaren beraren alegoria moduan.\nItzelezko lana, bere perfekzioagatik harritzen duena, are gehiago lehenengo filma dela kontuan izanda. Harribitxi bat.\nHu Bok filmatzeaz bukatu zuenean bere buruaz beste egin zuen, 2017ko urrian. 2018ko otsailean Berlinalen estreinatu zen, bere 234 minutuekin, eta saria eman zioten opera prima onenari; FIPRESCI saria ere jaso zuen.\nBela Tarr triste batek adierazi bezala, ‘Hu Bok utzi egin gaitu, baina haren lan aparta bizirik dago’.\n2365 SAIOA - 2019/10/29\nDA XIANG XI DI ER ZUO · Txina ∙ 2018 ∙ 234 m.\nZuz.: Hu Bo ∙ G.: Hu Bo ∙ M.: Hua Lun ∙ Arg.: Fan Chao ∙ Akt.: Zhang Yu, Peng Yuchang, Wang Uvin, Li Congxi


Flora eta Faunaz.12342014-01-23T12:26:38+00:00\nZangozan, ibai handietako ibar guztietan bezala, laborantza handia egon da eta badago. Mendi txikietako hegal aldapatsuak aprobetxatu izan dira duela hamarkada gutxi arte.\nOlibondoak, mahastiak eta almendrondoak izaten dira, ordenarik gabe, gero eta nagusiago den lehorreko zerealaren artean. Muino eta zuhaitzik gabeko eremuen artean abariztiak daude, eta horien aberasgarri ezpelak daude iparraldeko aldeetan, hurbileko Pirinioen iragarle. Nekazaritza eta abeltzaintzaren presioa handia izan denez, eta sute anitz izan direnez, ezkai-zelaiak, ote zuriak eta albitz-belardiak dira orain, baita artemisia-belar zuri eta erromero-sailen bat ere, arra bete lur bakoitzean higaduraren aurka aritzen direnak borrokan. Landa aldapatsuak utzi ondoren, karraskala eta abaraztia ari dira garai batean hartuak zituzten eremuak berreskuratzen. Horrela, hainbat gune sortzen dira, balio handikoak fauna, flora eta lurra kontserbatzeari begira.\nSasi horietako batzuetan baso berritzeko pinudiak daude. Ibarraren gibelean, Irati eta Onsella ibaiek Esako urtegitik atera berri den Aragoi ibaiarekin nahasten dituzte urak, paisaia lehorraren monotonia urratuta. Bertako ibar-basoak dira, askotan, landaretzaren azkeneko zokoak, faunaren babes eta sorlekua; laborantza handiko eremu batean ezohikoa den aniztasun ekologikoa aurkitzen dugu bertan. Merezi du ibar-basoak bisitatzea Blanco, Entrambasaguas eta Kasedako presetan, Onsella eta Pastorizako meandroetan, etab.\nUraren hurbiltasunaren arabera, landaredi jakin bat izaten da. Horrela, sakontasun gutxiko uretan, sakanetan eta ibai ertzeetan, lezkak izaten dira. Eskalan hurrengoak ihiak ditugu, sakontasun gutxiko edo batere sakontasunik ez dagoen lekuetan. Zume jatorrak, sahatsak eta haltzak, noizbehinka uholdeak behar dituztenak, ertzean bertan izaten dira. Makaldiek eta lertxundiek osatzen dituzte benetako ibar-basoak; hala ere, beste espezie batzuk ere badira: ezpela, basoko fruta-arbolak, artziak, lizarrak, etab. Zumardia ibar-basoaren kanpoalderago dagoen eremua da, eta inguruko landaredi mediterraneo tipikoarekin muga egiten du.\nZangozako landaredi potentziala artadia edo karraskala da, beraz, bertan aurki dezakegun fauna inguru horri dagokiona da. Hala ere, iparraldetik Pirinioek egiten duten eraginak eta hegoaldeko eragin mediterraneo-kontinentalak ekosistema horietako animaliak ere ikusteko aukera ematen digute.\nZangozan ibai-ertzetan burzuntzak eta makalak izaten dira, eta haltz gutxi batzuk ere bai.\nEzin ditugu ahaztu gure geografia gurutzatzen duten sakanak, txikiak izanagatik garrantzitsuak baitira: Salmacio, Gayán, Peña, Fuente Aragón, La Estanca, La Val, Pontarron eta Baraiñones sakanek urak bildu eta ibaira bideratzen dituzte. Flora eta faunarentzako gune garrantzitsuak dira.\nGaitasun, erabilera eta istorio handiko landare anitz gutxietsi dira askotan xumeak izateagatik edo, besterik gabe, ezjakintasun hutsagatik. Basoan, haritzek eta arteek berenganatzen dute aireko espazio gehiena. Kultura askotan ohoratutako zuhaitzak dira, indarraren sinbolo, eta herri gehienen mitologian aurkitzen dira. Eneko Aritzak –Nafarroako errege IX. mendean– zuhaitz horienganako mirespenaren adibidea da; hain zuzen ere, ezizen hori, Aritza, hartu zuen. Ezpel, elorri zuri eta otxar sasi txikiak ageri dira nonahi. Perretxiko batzuk, goroldioa, ipurua, abaritza eta beste landare ugari biltzen eta erabiltzen dira antzinatik. Eztabaidagai den pinuak ere opari ugari ekartzen ditu. Pinuen, makalen, ezkien eta abarren gainean ezartzen den mihura sakratua zen jada garai bateko druidentzat. Ezkai eta abaritz belardiak, lore eder eta perfume onekin, digestio-laguntzaile gisa erabiltzen dira. Ote zuri, ipuru eta patxaran sasiak, arantza anitzekin.\nUraren egoeraren araberakoa izaten da bertako arrain-fauna. Horrela, ur hotza amuarrainentzako eta txipentzako ingurune egokiena da, eta ur epeletan barboak, loinak eta karpak egoten dira. Karramarroek, gure gastronomian ongi errotuak egoteaz gain, betebehar ekologiko garrantzitsua ere betetzen dute, uretatik haratustela garbitzen baitute.\nZangoza estrategikoki kokatua dago; iparraldean Leire eta hegoaldean Peña mendiak dituenez, hegaztiak ikusteko leku bikaina da gure ingurua. Hortxe ditugu Leiren, eta neguan Zangozako mendietan ere, bisitan etortzen zaigun ugatza, atalarra eta basoilo txikia, baita uretako hegaztiak ere, migrazio bidean ibaian edo Mueda izeneko urmael txikian etenaldia egiten ohi dutenak.\nGure zeruetan hegan aritzen dira sai arreak, arrano beltza eta arrano sugezalea. Beste hegazti batzuk, lertxunak esate baterako, hemen sortzen ez badira ere negua gurekin ematen dute, eta zikoina, miru beltza eta kukua ere gurekin izaten dira eguraldi ona etortzen zaigunean.\nAnimalia guztien artean ugaztunak dira ikusten zailenak, batez ere gauez ibiltzen baitira eta izaera mukerra baitute. Basurdea da denetan handiena, eta 100 kg-tik gorakoak ere izaten ahal dira. Orkatza ere ugaztun handi bat da. Nafarroan garai batean hartzen zuen eremua kolonizatzen ari da berriz, eta Zangozan ditugun baso urrietan ere sartzen da; hala ere, inor ez da haren presentziaz ohartzen. Azeria, untxia eta erbia, azkonarra, erbinudea, katajineta… Eta desagertu zaizkigunak ere gogoratuko ditugu: igaraba, katamotza eta otso mitikoa, duela gutxi gure artean zeudenak.


Konpromisoa kalitatearekin - Obrasespeciales\nObras Especiales taldean, balioa etengabe sortzeko, zerbitzuak hobetzeko eta eraikuntza-prozesuak perfekzionatzeko politika baliatzen dugu, ekoizpen-kalitatea handiagotze eta lehiakortasuna hobetze aldera.\nGure helburua bezeroei ahalik eta zerbitzurik onena ematea da.\nGure eraikuntza-prozesuak kontrolatzeko, Kalitatea Kudeatzeko Sistema erabiltzen dugu, Bureau Veritasek egiaztatua ISO 9001:2015 arauari jarraituz.\nHobetzeko ildo horretan, ikerketaren alde egiten dugu, eta etengabe inbertitzen dugu IKT azpiegituren eremuan, punta-puntako eraikuntza-teknikak txertatzeko (BIM, Baliabideen Plangintza Sistemak, saldu ondorengo zerbitzurako eta proiektuak kudeatzeko, etab.).\nHobetzeko konpromisoaren haritik, berrikuntzako eta garapeneko zenbait elkarteren bazkide gara; adibidez, ERAIKUNE, Innobasque, FND eta Institución Futuro elkarteetakoak.\nDeskargatu ISO 9001:2015 ziurtagiria.


Elkartruke programatan murgilduta daude herriko bigarren hezkuntzako ikastetxeak — Berbia\nElkartruke programatan murgilduta daude herriko bigarren hezkuntzako ikastetxeak\nOstiralean, Alemania, Bretainia eta Frantziako hiru ikasle taldek bat egin zuten Oñatin\nZuazola institutukoekin elkartrukea egitera etorri ziren frantziarrak larunbatean itzuli ziren etxera baina bezperan, Elkar Hezikoek gonbidatutako alemaniarrak iritsi ziren eta ostegunean berriz, ikastolakoek gonbidatutako bretoiak. Guztiek bat egin zuten ostiral ilunkaran Oñatin.\nIkastetxeetan lantzen duten atzerriko lehen edo bigarren hizkuntza praktikatzeko elkartrukeak dira hiru kasuetan gauzatzen ari direnak. Txantxiku ikastola eta Zuazola institutuko ikasleek frantzesa eta Elkar Hezikoek ingelesa praktikatzeko aukera izaten dute eta Bretainia, Frantzia eta Alemaniatik etorritakoek, gaztelera. Aldi berean, herrialde, kultura eta ohitura ezberdinak ezagutzeko aukera izango dute hango nahiz hemengo ikasleek. Izan ere, elkartrukeak horixe du, egun hauetan hemen diren edo izan diren ikasleei bisita itzultzen zaiela. Elkar Hezikoen kasuan, oñatiarrak izan ziren bisita lehenik egin zutenak, urtarrilean Alemaniako Ditzingen herrian izan baitziren. Egun etxean Bretainiako Diwan lizeo bateko ikasle lagunak dituzten ikastolakoak eta larunbatean frantziarrak agurtu zituzten institutukoak berriz, Aste Santuko oporren bueltan joango dira Karaez-Plougêr eta Argenton Sur Creuse herrietara.\nElkartruke hauetan DBH4 edota batxilergoko lehenengo mailako ikasleek parte hartzen dute, eskolan ikasten duten atzerriko lehen edo bigarren hizkuntzaren maila pitin bat aurreratuta dutela, beti ere, elkartrukeari ahalik eta etekin akademiko hoberena ateratze aldera. Baina halakoak hizkuntza aldetik ez ezik, esperientzia pertsonal aldetik ere aberasgarriak izan ohi dira ikasle eta familientzat. Gurean dauden bitartean, kanpoko ikasleei Oñati eta inguruak eta euskal hiriburuak erakutsi ohi zaizkie. Baina ikastetxeetan ere izaten dira hainbat eskola elkarrekin ematen. Oñatiarrak hara joaten direnean ere, beste inguru, hezkuntza eredu, bizimodu eta familiak ezagutzen dituzte.\nBigarren hezkuntzako herriko ikastetxeek atzerriko hizkuntzak lantzeko elkartruke proiektu ezberdinetan parte hartzen dute. Elkar Hezikoak Alemania eta Holandako ikastetxeekin dute harremana eta Txantxiku ikastolakoak Bretainiakoekin ez ezik, Eslovakiako beste ikastetxe batekin ere egin izan dute elkartrukea.


Undak eta Irribarriak jasoko dute Mirotza Saria, Orioko Garagardo Azokan - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nOrioko alkate Joxe Angel Zaldua eta Orio Arraunketa Elkarteko idazkari Iñaki Arostegi. (Aiora Larrañaga/Hitza)\nGaur eguerdian aurkeztu dute Orioko V. Garagardo Azoka. Orio Arraunketa Elkarteak antolatzen duen garagardo festa ohitura bihurtura da herrian, eta aurten ere oriotarrek eta bisitariek asteburu polita pasatzea espero dute arraun elkarteko kideek. “Denak ongi-etorriak izango dira Orioko Garagardo Azokara” Ostiral arratsaldean izango da Garagardo Azokaren irekiera ekitaldia, eta aurten Orio Arraunketa Elkartearen Mirotza Saria Maider Unda borrokalariak eta Iker Irribarria pilotariak jasoko dute. Arraun elkarteko idazkari Iñaki Arostegik adierazi duenez, bi kirolariek bizi duten momentuak “kirol ibilbidearen hasiera eta amaiera” adierazten du. “Maider Undak bere kirol ibilbideari amaiera eman dio errendimendu maila onean zegoenean. Ondoan etorkizun handiko kirolaria izango du, Iker Irribarria. Igandean ez zuen txapela irabazterik izan, baina seguru gaude gipuzkoarrok asko gozatuko dugula berarekin”. Garagardo Azoka Orioko V. Garagardo Azoka ostiralean eta larunbatean 01:00ak arte izango da irekita, eta igandean lehenago itxiko duten arren, afariak ere emango dituztela nabarmendu dute antolatzaileek. Zazpi garagardo eskainiko dituzte azokan: Paulaner, Fosters, Amstel Oro, Radler, Guiness, Affligem eta Desperaos. Jateko ukondo eta saltxixa erreak prestatuko dituzte elkarteko kideek, eta gogoratu dute plazan prestatutako janaria etxera eramateko aukera izango dutela herritarrek. Garagardo eta otordu eskaintzaz gain, ekitaldi sorta ere antolatu du arraun Orio Arraunketa Elkarteak astebururako: erromeriak eta kirol ekitaldi mordoa izango dira. Besteak beste, iaz Mirotza Saria jaso zuen Idoia Etxeberria harri-jasotzaileak 100 kiloko harri kubikoarekin marka saiakera egingo du igandean.\nGARAGARDO AZOKAKO EGITARAUA Ostirala, ekainaren 2a 19:00. Mirotza Sariak emango ditu Orio Arraunketa Elkarteak. Gero. Erromeria Bide Batez taldearekin. 21:30. Erromeria Bide Batez taldearekin. Larunbata, ekainak 3a 13:15. Beteranoen estropada. 20:45. Champions futbol txapelketako pantaila handian emango dute. Ondoren. Erromeria Fan&Go taldearekin. Igandea, ekainak 4a 12:00. Gipuzkoako Aulki Mugikorreko Txapelketa. 19:30. Idoia Etxeberriak errekor saiaketa egingo du, 100 kiloko harri kubikoarekin.\n“Eskerrak arraun elkarteari” Orioko alkate Joxe Angel Zalduak Orio Arraunketak Elkarteak garagardo azoka antolatzeko egiten dun ahalegina aitortu nahi izan du aurkezpenean. “Eskerrak eman nahi dizkiot Orio Arraunketa Elkarteari herrian mota horretako festa antolatzeagatik. Udalak garagardo azoka antolatzeko baliabideak eskaintzen ditu, baina arraun elkartea arduratzen da edari eta janariaz, eta elkarteko boluntarioen lanari esker da posible Orion Garagardo Azoka egitea”, adierazi du Zalduak. Era berean, Orio Arraunketa Elkarteak Garagado Azoka laguntzen duten enpresak aipatu ditu. “Eskerrik asko Zipri Edariak enpresari, Garagardo Azoka antolatzeko ematen digun ezinbesteko laguntzagatik; baita, Murgil enpresari ere. Horrez gain, Babyauto gure babesle nagusiak ematen digun laguntza ere nabarmendu nahi dugu”.


Gestio onarekin Zubillagako hiltegiak aurrera egin dezakeela dio Siadecok - Debagoiena - Goiena.eus\nLarraitz Zeberio Lekuona 2005-02-28 10:21\nBideragarritasun txostenean Siadecok hiru kudeaketa formula aztertzen ditu. Asteotan bilerak egingo dira proiektu bat landu eta Mankomunitateari aurkezteko.\nHiltegia Bizirik plataformak gaur arratsaldean, astelehena, aurkeztuko du jendaurrean Siadecok bere enkarguz urriaz geroztik Zubillagako hiltegiari buruz egin duen bideragarritasun azterketa. Aurkezpena 18:30ean egingo da Oñatiko institutuan. Baserritar, harakin eta interesa duen guztiendako zabalik dago.\nHiltegia bideragarria da\nTxostenak jasotzen du gestio on batekin Zubillagako hiltegiak bere jarduerarekin aurrera egin dezakeela eta etorkizunerako hiru kudeaketa formula planteatzen ditu: zerbitzu publikoa izaten jarraitzea, kudeaketa mistoko formula hautatzea edo ustiapen guztiz pribatua ematea. Gutxieneko baldintza batzuk betez gero, hirurak jotzen ditu jasangarritzat Hiltegia Bizirik plataformak. Hiltegia ixteak eragingo dituen kalteak ere jasotzen ditu egindako azterketak.\n"Oñatiko hiltegiak dituen ondorio ekonomikoez jabetzeko balioko du txosten honek", adierazten du Hiltegia Bizirik plataformako Mari Karmen Iturbek. "Azterketa hau abiapuntua da, sektoreak bizi duen egoera jasotzen duelako eta hiltegiaren itxierak gizarteari ekar diezazkiokeen kalteak aztertu dituelako".\nIturberen esanetan, baserritarrek, harakinek, hiltegiko langileek eta udal arduradunek ezagutu beharreko txostena da. Aurrerantzean, etorkizunerako proiektu egokiena adostu eta gauzatu ahal izateko ezinbesteko tresna izango delakoan dago.\nHiltegia Birizik plataforma, beraz, lan fase berri batean murgilduta dabil. Datozen asteotan eztabaida talde txikiak antolatuko dituzte sektore ezberdinen iritziak jasotzeko. Siadecok, hala ere, kaltetuen iritziak jaso ditu inkesta bidez. Baserritar eta harakinei galdetu zaie hiltegiaren itxierak zein eragin izango lukeen euren jardunean eta kudeaketa mistoko formula batean ea diruz laguntzeko prest leudeken. "Iritzi horiek ezagutzea oso garrantzitsua da guretzat", adierazten du plataformako kideak. "Proposamen bat egin behar diogu Mankomunitateari apiril amaierarako eta badakigu zein irizpide jarraitu".\nPlataformak, bestalde, argi dauka hiltegiaren itxierak inguruko udalerri asko kaltetuko dituela. "Haiekin ere elkartuko gara irtenbide bat adosteko".


Allerruren laugarren 'makilkada' : Oarsoaldeko Hitza\nAllerruren laugarren 'makilkada'\nAllerru Kirol Elkartearen gizonen talde nagusiak 7-1 gainditu du Plazetan Urnieta. Sasoiko laugarren gol festa da lezoarrentzat.\nAllerruren Gazte Mailako B taldea.\nSasoi berrian laugarrenez, Allerruren gizonen talde nagusiak, Erregional Preferente Mailakoak, eskandaluzko aldeko emaitzarekin beste partida bat irabazi du: azkena larunbatean Urnietaren kontra jokatutakoa, 7-1 irabaziz Plazetan. Ligako zazpigarren jardunaldiko partida izan zen.\nLehen jardunaldian 7-0 jipoitu zuen Plazetan Roteta; hori gutxi ez, eta bigarrenean Lesakara joan eta 1-6ko aldeko batekin itzuli ziren lezoarrak, Gure Txokoa dardarka utziz. Bosgarren jardunaldian egin zuen gol festa handiena (urriaren 12an), Kostkas 8-1 dardarka utziz. Hala, zazpi partida jokatuta, mailako bigarren dira lezoarrak 14 punturekin; Vasconia (15 puntu) dute soilik aurretik. Orotara, aldeko 32 gol eta kontrako 9 dituzte zuri-berdeek.\nBestelakoan, jarraian, Lezoko kirol talde nagusiek asteburuan izan dituzten emaitzak:\nPasaia-Allerru B 1-0\nAllerru A-Touring 2-0\nMunttarpe-Donibane Eskubaloia 24-10\nUxoa-Jaixki AFT (emaitzik ez du lortu HITZAk)\nGaintxu AFT-B17 1-6\nIbaeta Berabera-Kurkubi 59-40


Kontseilua - …Gobernuari, ausardia. Behingoz.\n2019ko urriak 21\tKontseilua\tIruzkinik ez\nJustizia, berdintasuna eta kohesioa. Horiek dira zalantzarik gabe gizarte demokratiko eta justu bat eraikitzeko ardatzak. Eta ozen esan behar dugu Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiko epaiak hiru ardatz horiekin talka egiten duela, talka zuzena.\nHau paradoxa, eskubideen zaintzarako instituzioak eskubideak bermatzeko neurrien kontra egitea. Izan ere, justiziaren, berdintasunaren eta kohesioaren kontra egitea da herritarren eskubideak bermatzeko neurriak bertan behera uztea.\nEpaia jakin eta gure lehen erreakzioa zera izan zen: oso larria da, baina ez gaitu harritzen. Eta zergatik ez gaitu harritzen? Gaur egun, hemen, justiziaren, berdintasunaren eta kohesioaren kontra, herritarrei eskubide desberdinak aitortzen dizkien marko juridikoa, eta bereziki lege bat, dugulako.\nDuela urte bat Parlamentuan, beste behin, esan genien parlamentarioei egungo marko juridikoak, euskararen legeak, herritarrak babesgabe uzteaz gain, eskubideak bermatzeko hizkuntza-politika egokiak abian jartzea oztopa zezakeela.\nEta epaiak halaxe erakutsi du. Eta, lagunok, hemen kontua ez da erakustea ea zeinek duen arrazoia. Hemen kontua da, ez dela justiziarik, berdintasunik eta kohesiorik egongo, egungo legediak indarrean dirauen bitartean. Eta guk jarraituko dugu lanean nafar guztiak berdintasunean hartuko dituen lege berri bat erdiesteko. Badakigu zen den harresia, badakigu zein den egun dugun gerrikoa… Nafar guztiontzat baliagarria den jantzia behar da, josi behar dute, josi behar dugu.\nHalere, gaur Gobernuaren aurrera etorri gara, Gobernuari zuzendu nahi gatzaizkiolako. Hiru hitzetara ekar dezaket gaurko hitzartzea: AUSARDIA, AUSARDIA, AUSARDIA (eta nahi izatera, hiru harridura-marka erantsi azkenari).\nAusardia herritarren eskubideen bermerako neurriak hartzeko; ausardia politika eragingarriak abian jartzeko, ausardia euskal gehiengo sindikalaren eskaerei erreparatzeko; ausardia euskararen presentzia errotulazioan, argitalpenetan, seinaleetan eta abarrekoetan bermatzeko; ausardia herritar guztien hizkuntza-eskubideak bermatuko dituzten langileak kontratatzeko; ausardia epaiari helegitea jartzeko (eta, bai, badakigu bide hori laburra dela, baina desadostasuna agertzeko modua ere bada); ausardia euskaraz bizi nahi dugunoi bidea errazteko.\nHizkuntza-politika egiteko bi bide daude. Itzul daitezke duela urte batzuetako hizkuntza-politika ilunetara edo herritar guztiak bere egingo dituen politika abian jar dezakete.\nHau da, bi aukera ditu Gobernuak: bidegabekeria, bereizkeria eta injustizia ardatz dituen gizartea eraikitzea edo justizia, kohesioa eta berdintasuna ardatz dituen gizarte demokratikoaren bidea hartzea. Gure aldetik, beti esan izan dugun bezala, bide-lagun izango gaituzte, eta gaur, Nafarroako Gobernuaren egoitzaren aurrean hori berretsi nahi dut, bide-lagun izango gaituztela, bidea elkarrekin egin behar dugulako eta hori erakutsi dugu azken urteotan.\nBukatzeko, gaur hemen elkartu garen guztion presentzia eskertu nahiko nuke, Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluaren izenean. Langileok, familiok, adiskideok; nik, zuk, albokoak eta aurrekoak, lan esparruan, ikastetxean, euskaltegian, elkartean etxean, kalean… eremu guztietan, aurrera egiteko eskubidea eta gaitasuna badugu, ekin diezaiogun;\n…eta Gobernuari, esan bezala, ausardia. Behingoz.\nEtiketak: slide, euskara, nafarroa, kontseilua, behingoz, Epaia, elkarretaratzea\nIruzkinik ez "…Gobernuari, ausardia. Behingoz."


A Desalambrar │ Kataluniako egoera aztergai – Hala Bedi\nHala Bedi > Podcasts > Sociales > adesalambrar > A Desalambrar │ Kataluniako egoera aztergai\nA desalambrar: A Desalambrar │ Kataluniako egoera aztergai\nfebrero 1, 2018 A desalambrar 0\nGaurko irratsaioa benetan berezia izan da. Entzuleei agindu genien bezala tertulia izan dugu, gure estudiora etorri diren Lur Gil, Askapenako kidea eta Miren Ayesa, Gure Esku dagoko Arabako koordinatzailea alde batetik eta telefonoz eginiko elkarrizketak bestetik.\nHasteko Nuria Gilbert CUPeko idazkaritza nazionaleko kidearekin solastu gara. Ondoren Laia Altarriva Jornada egunkariko zuzendariarekin aritu gara. Jarraian Bernat Aranyó, Mataroko CDRko kidea eta amaitzeko Arnau Ítacako kidea ere izan dira gurekin.\nAktualitatea, analisiak, iritziak eta abar eduki ditugu, guztiak ere oso interesgarriak. Entzun ezazue!\n← A Desalambrar │ Maryam Fatih Afringo azken erasoei buruz eta Europako antolakundeen asanblada\nEL SONOTONE – 128 →


Presoner alemana.- George Salmon gure bide-zainak presoner aleman bat gelditu du. Espainiarat ihesi zoano: Mont-de-Marsan-etik eskapatua zen.\nSuprefeta.- Jaun suprefeta gure herrirat ethorri da centre Jules-Noampeuml;l behar zuela ikuskatu.\nDenbora berean gure konseiluen galdeak aditurik, jakin du zer diren hemengo beharrak eta eskasiak.\nOrai ikusiko zer abantail ethorriko zaikun.\nSortze.- Bizkaian sorthu da Jean Ipharaguerre: Guillaume Ipharaguerre eta Gracieuse Saint-Martinen semea eta.\nBasaburu Bernatenian François Itoiz, Victor Itoiz eta Marie Lamarens-en semea eta hau familiako seigarrena.\nGure komplimenduak guzieri.\nJosteta. Eguberri egunean bezperakondoan, patronageko barnean, nechka gaztek emanen dute josteta bat pollita.\nJoanen gare denak haren ikusterat.\nSemperen-bordan gerthatu dena jadanik urrun hedatua da, erakutsiz nahi duenari jandarmen beldurra jenden trankiltasunaren frinka leku mendrea dela.\nGau batez bortz gizon sartu dira Senperen-bordan, begitarteak estalirik: familia guzia bildu dute, eta errebolbera sudurraren aintzinean zakuketelarik, etche guzia ikertu. Urhea nahi omen zuten, bainan ez hatzemanez, zonbeit pezetarekin joan dira.\nEz zen behar bada biziki, galdu dutenentzat aski.\nBertze borda horiek kasu egin dezatela eta holako ukalri zerbeit jin gabe behar diren tresnak prest ezar. Bidarrin izan baitezakegu oraino horien beharra.\nSudiakre.- Gure herritar Bertrand Iratchet larunbatean sudiakre ordenatu dute. Goresmenak gure adichkide onari. Orai aldareko lehen maila iraganik, bertze biak ere jinen ahal dira lastersko. Jainko maiteak lagun dezala. Bihotz bihotzetik agur sudiakre berriari.\nAbisu.- Jaun auzaphezaz jakinarazten du Cartes d'alimentation direlakoen berritzea eginen dela, herriko etchean, ilabete hunen 16-etik eta 22-a artean.\nZakurren deklaratzeaz.- Zakur guziak deklaratuak izan beharko dire, herriko etchean, segetarioaren bulegoan, ilabete hunen 20-a barne.\nDeklarazione hau eginen ez dutenek beharko dute gero, zerga hiruetan pagatu.\nDantzariekin.- Begiraleak deitu batasuneko buruzagiek jakinarazten dute, dantza eskualdunetako enseioak asiko direla, 15-etik goiti. Huna zoin izanen diren egun eta tenoreak: Muttiko ttikientzat: asteazkenetan, aratsaldeko seietarik eta zazpiak artean; mutiko gaztentzat: astelehenetan, zazpietarik zortziak artean; nechka ttikientzat, igande goizetan, meza nagusi ondoan, eguerdi eterdiak artean nechkatcha gaztentzat aldiz, astelehenetan, zazpietarik eta zortziak artean.\nDantza eskualdunak ikasi nahi dituztenak balinbadire, galdatzen diotegu orai danik etortzea.\nAsiko da usaiako tenorean.\nFotbalean.- Ikasten dugu, elduden igandean jokatuko dela fotbal partida eder bat, gure herrian. Joko hau maite duten guziek atsegin artuko dute.\nSu-hiltzaleak.- Hendaiatik berria ethorririk gan den asteartean etche batean sua bazela, gure hiriko su-hiltzaleak harat gan dire, eta ichtant batez suari nausitu zaizko. Ederki, jaunak!\nEspagnolak samur.- Ainhoako aldean, jendea kechu bide da. Orok dakiten bezala, Dantcharineko aldean jendea badabila bethi muga bazterreko espagnolen baithan erospen zerbeiten egiten.\nOrai artio karabineroek kasu guti egiten zuten. Orai gaichtatu dira eta zinez gaichtatu eta tzartu. Jender kentzen dituzte Frantziarat ekartzen zituzten liranja, chikoria eta bertze guziak eta oro urerat botatzen. Arno untziak ostikoka hausten dituzte.\nHolako egitateak ez dautzuet erraite beharrik jendetasun gabekoak direla eta ondorio gaichtoak ekar ditzazketela.\nBainan ez da harritzeko, mugaz bertzaldekoen samurgo hori, egun guziez kaseta espagnolek gezurra dariotela, bihotzean erreberritzen baitiote Frantsesaren herra.\nCifra berriketariak zion berriki Espagnol gorriek Frantzia gainaren erdia ikaran daukatela, eliza bat ere erre dutela.\nDiario Basco Donostiako kasetak berriz Frantziarat heldu diren espagnol guziak preso altchatuak direla eta galeretan ezarriak. Aski flakatu artio sangraturik behar den hazkurria gabe, lan bortitzenetan ararazten ditugula eta holako.\nEginarazten dute politikeroek lan onik.\nHiru portuges aleman pasan.\n- Jules eta Raymond Dadsa anaiak, batek 20 urthe, bertzeak 21, gaztena frantses egina, eta Pereira, hau ere portugesa preso altchatu dituzte.\nJoanden egunean bi presoner aleman eskapatu dire Angelutik, beren nagusien bizikletetan. Polizak zerbeit asmaturik, gure Portugesen etchean hatzeman dituzte bizikletak.\nAithortu behar ukan dute bizikleta horietan truk alemanak Espainiarat lagundu zituztela.\nMunduaren azken orena ikusi behar othe dugun, gerlari buruz eginak diren entseguak ez badira baratzen?


Bilaketa: "". 21190 emaitzak aurkitu zuten 28 milisegundotan. 21 -etik 30 -era 21190 -ek emaitzak erakutsiz.\nMartxoa, hilebete misiolaria da Bilbao, Donostia eta Gast e izko Eleizbarrutietan . Gaur, martxoak 19, Eleizbarrutietako Misinoen eguna ospatzen dogu, aurton, “ Misinoa, senidetasuna da / La misión es fraternidad ” gaiari lotuta. Iaz, kanpainaren eguna konfinamentuaren hasieran gertatu zan eta aurton be gure jarduerak erabat baldintzatzen dituan egoeran ospatzea dagokigu eta horregaitik bide barriak bilatu behar izan dabez hartu-emonerako eta misiolari sustapenerako. Esate baterako, aurreko hiru asteetan ibilaldi misiolaria egin da. Ibilaldien, kanpainaren eta laguntzeko bideen inguruan gehiago jakiteko, e steka honetan klikatu.\nBilboko Eleizbarrutiak Aste Santurako lagungarri barriak argitaratu ditu ‘Adiskide eta senide. Comunidades acogedoras’ kanpainaren barruan. Hainbat jardunbide proposatzen da senidetasun eta adiskidetasunari lotutako errealidade zehatzak agertzera emoteko eta horreen inguruan gogoeta egiteko, ‘Fratelli tutti’ aita santuaren entziklika barria aintzat hartuta. Pertsona guztiek, baita “ triste, bakarrik dagozanek, eta arazoren bat dabenek” ere lekua izango dabenn “munduko mahairik handiena” prestatzea da, esate baterako, egiten dan proposamenetako bat. Bideoak, animazinoak, puzzleak,… eta hartzaileei egokitutako materialak aurkezten dira.\nHainbat erakundek (Bizkaiko Caritas, Ellacuria Fundazinoa, Bidesari, Itaka, e.a.) osatzen dauan Migrazinoetarako Bilboko Eleizbarrutiko Mahaiak, Migrazinoetarako Pastoraltzak, hainbat erakundek (Karidade eta Zuzentasuna, Ekumenismoa eta Fede-zabalkunde eta Katekesia) eta Afrikar eta Hego Amerikar alkarteek dei egiten dabe bihar, martxoak 21, Arrazakeriak eragindako Bazterketa Deuseztatzearen aldeko Nazinoarteko Egunez, antolatu daitezan jardueretan parte hartu daigun. Era berean, argazki eta esaldiak argitaratzeko dinoe, ondorengo hashtagaz baliatuz: #LuchemosContraElRacismo #FightRacism #ArrazakeriarenAurkaEgin\nHainbat gai eta gertaeraren ingurukoak jaso dira aste honetan be eleizbarrutiaren web orrialdean, besteak beste: San Jose eguna; Misinoen eguna, Bilboko Mendiko San Jose eleizaren 50. urteurrena, Mesedetako monjen 400. urteurrena Loiun. "Adiskide eta senide. Comunidades acogedoras" kanpainako hirugarren bideoa argitaratu da, hiru esperientzia jasoz. Honeek eta beste hainbat ikusteko: www.bizkeliza.org\nEzkontzaren Urrezko eta Zidarrezko Ezteguak\nBegoñako basilika (18:00)


Ohera joateko garaia inoiz aurkitzen ez duen horietakoa al zara? Horixe gertatzen zaizu ez dakizulako loak eta ondo lo egiteak zuregatik eta zure kirolarengatik egin dezakeena; jakin ezazu kirolariaren “osagarri” onenak zure errendimenduarekin egiten duena!\nParadisuko toki batean zaude, lasai, izadiaz gozatuz, teknologia berririk, zaratarik, estresik eta zure bakea oztopatzen duen ezer gabe, eta bat-batean hondoan entzuten duzu gero eta ozenago den txistualdi bat, konturatu eta gogoratzen zaren arte eguna urratu behar duzula, eta hain justu ere gustura eta harmoniarik handienean zeundenean esnatzen zara. Nori ez zaio inoiz horrelakorik gertatu? Zenbat aldiz nahi izan dugu une hori 5, 10 edo 100 minutu gehiago luzatu? Zientifikoki, atsedena osagairik garrantzitsuenetarikoa da geure egunerokotasunean eta kirolean mailarik egokienean errenditu ahal izan dezagun. Zenbat aldiz entzuten diegu atleten, kirolari profesionalen, etabarren entrenatzaileei kexaka, beren pupiloek ez dutelako nahi izango zuten atsedena eduki, hain justu ere horrexeri egozten baitiote beren kirol “porrota”.\nArtikulu honetan lagunduko dizugu zeure helburuak lortzen eta amestu duzun errendimendua handitzeko gakoak emango dizkizugu, hain justu ere. Luzaroan pentsatu zen loa burmuinak bere jarduera murrizten zuen prozesu pasibo bat zela. Hala ere, azken hamarkadetan loaldian burmuinak duen jarduerari buruz egin diren hainbat ikerketak frogatzen dute hori ez dela horrela. Loa prozesu aktibo eta nahitaezkoa da, zeinetan burmuinak funtzio psikologiko eta fisiologikoak egiten jarraitzen baitu. Daukan garrantziaz jabe zaitezten, 90 urte izateko 30 igaro beharko ditugu lo eginez. Askori denbora galtze bat iruditu arren, kontrakoa da hain zuzen ere, 30 urte horiengatik ez balitz, sekula ezin izango ginatekeen guztizko 90 urte horietara iritsi. Hondartzez, festez edo loteria egokitzeaz mundua kurritzeko yate bat erosten dugula amets egiten dugun bitartean, gure “altuera”ren zati bat berreskuratzen dugu. Etzaterakoan, jarrera horizontalak ornoen arteko diskoen gaineko presioa askatzen du, eta horren bidez beren lodieraren parte bat berreskuratzen dute. Sinesten ez baduzu, neur ezazu zeure burua esnatu berritan eta oheratu aurretik. Egiaztatu ahalko duzu goizean altuera handiagoa zela. Gainera, gure artikulazioek atseden hartzen dute eta gorputzaren pisuak berengan egiten duen presiotik erlaxatzen dira. Loaldian hazkundearen hormona ospetsua isurtzen dugu, muskuluen eta gorputzaren hazkundea egiten duena, besteak beste.\nHorregatik, muskulua irabazten saiatzen ari garenean da hain garrantzitsua serio hartzea gure atsedena eta jakitea entrenatzea garrantzitsua dela, baina ez atseden hartzea eta ondo elikatzea baino gehiago. Loaldiko atsedenak gure sistema immunologikoa indartzen du. Lo gauden bitartean gorputzak interleuzina deritzan substantzia bat jariatzen du, eta hark antigorputzak sustatzen ditu eta sistema immunitarioa estimulatzen du. Zirkulazio-sistema da onuradunetako beste bat. Arterien presioa jaisterakoan, bihotzak bere bihotzeko gastua murrizten du, eta halaxe askatzen du egunaren barruan egiten duen lanaren zati batetik. Begiek azkura ematen badizute, edota haiei zabalik eustea kosta bazaizu, ez zaitez gehiago ahalegindu eta lotara joan zaitez. Lo-faltak alterazioak sorrarazten ditu gure korneak babesten dituen malkoen mintzean, eta horrek zuzenean du eragina gure ikusmenean. Ikasten ari bazara, jakin behar duzu, Pensilvaniako Unibertsitatearen lan baten arabera, aurrez buruz ikasi duzun informazioa ondo ere ondo gordetzeko modurik onena dela ordubete edo bi orduko loaldi suspertzaile bat izatea. Baina hori bai, saia zaitez hori egiten ikasi ondorengo 5 orduetan, gainerantzean ez du gehiago balio. Artikulu honetan loaldi on bat izateko gakoak biltzen ditugu.