Mendelen legeak - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMendelen legeak (orokorrean mendeliar genetika gisa ezagutzen direnak) organismo gurasoek euren ondorengoei herentzia genetikoa nola transmititzen dieten azaltzeko oinarrizko arauen multzoa dira. Genetikaren oinarria dira. Legeak Gregor Mendelek, austriar agustindar monje batek, landareen arteko gurutzamenduei buruz egindako lanetik eratortzen dira, 1865 eta 1866an argitaratua, denbora luzez ezezaguna izan zen, 1900. urtean berraurkitu zen arte.\nGregor Mendel, bere abizena eramaten duten legeen egilea\nZientziaren historian mugarri da mendeliar herentzia biologiaren bilakaerari dagokionez, eta fisikaren arloan Newtonen legeek izan zuten inpaktuarekin aldera daiteke. Balorazio honen oinarria ulertzeko, jakin behar da Mendel izan zela lehena herentziaren teoria berri bat zehaztasun osoz formulatzen, "Mendelen legeak" deitutakoan adierazia, herentziaren teoria ez oso zorrotzari odol nahasketa bidez aurre egiten ziona. Teoria horrek genetika modernoaren oinarrizko nozioak ekarri zizkien ikerketa biologikoei.\n1 Herentzia izaki bizidunetan\n1.1 Zuhaitz genealogikoa\n1.2 Herentzia gainartzaileak\n1.3 Herentzia errezesiboak\n4.1 Mendelen lehenengo legea: lehen belaunaldi filialeko hibridoen uniformetasunaren printzipioa\n4.2 Mendelen bigarren legea: bereizketaren printzipioa\n4.3 Mendelen hirugarren legea: aleloen transmisio askearen legea\n5 Mendeliar herentziaren patroiak\n6 Mendeliar bereizketak aldatzen dituzten fenomenoak\n6.1 Sexuari lotutako herentzia\n6.1.1 Sexuak eragindako eta sexura mugatutako herentziak\n6.1.2 Y kromosomaren egitura genikoa\n6.1.3 X kromosomaren dosi-genikoa konpentsatzeko sistema\n6.2 Gene edo mutazio espezifiko baten penetrantzia\n6.3 Gene edo mutazio espezifiko baten adierazkortasuna\n6.4 Gene edo mutazio espezifiko baten efektu pleiotropikoa\n6.5 Heterogeneotasun genetikoa\n6.6 Adierazpen gainartzailea duten mutazio berriak\n6.7 Hilgarritasun-efektua genotipo espezifiko batean\n7 Ondorioak eta iruzkinak\nHerentzia izaki bizidunetanAldatu\nBeste edozein espezialitate medikotan bezala, genetikan garrantzi handia hartzen du gaixo dagoen gizabanakoaren eta haren senideen galdeketak, baina, horrez gain, ezinbestekoa da eragindako gizabanakoen eta ustez osasuntsuak direnen arteko senidetasun-loturak ezartzea. Horregatik, zuhaitz genealogiko edo pedigree erabiltzen da. Honen bidez, nazioartean ezagunak diren sinboloen bidez deskribatzen dira familia baten osaera, gizabanako osasuntsu eta gaixoak, baita ere abortuen kopurua, hildakoak eta abar ere.\nEzaugarri (edo gaixotasun) jakin bat sortzen duen genea gurasoetako bakar batean egonda ere ondorengoan agertzen denean, gainartzaile deitzen zaio, eta jariatzen den leinuetan zuhaitz genealogiko bat erakusten da, non, erregela gisa, hainbat banakok adierazten duten eta kaltetuek ere guraso kaltetu bat duten. Hala ere, aldeak daude genea autosoma batean edo X kromosoma batean dagoen.\nHerentzia autosomiko gainartzailean honako egitate hauek betetzen dira:\nKaltetutako hainbat pertsona.\nKaltetuak kaltetuen seme-alabak dira.\nBerdin eragiten die gizonei eta emakumeei.\nArau gisa, afektatu baten ondorengotzaren erdiak heredatzen du afekzioa.\nGizaki osasuntsuek seme-alaba osasuntsuak dituzte.\nKaltetutako gizonak gizonen seme-alabak dira ( gene hau X kromosoman kokatuta egoteko probabilitatea kentzen duena, gizonezkoetan amatik datorrena).\nPatroiak itxura bertikala du.\nKasu horretan, kaltetutako banakoek heterozigotikoak izaten dira, eta % 50eko probabilitatea dago ugalketa-ahalegin bakoitzean ondorengoak gaixotasuna izateko, sexua edozein izanda ere.\nX kromosomari lotutako herentzia gainartzailean, genea gainartzailea izan arren, X kromosoman badago, zuhaitz genealogikoak desberdintasun batzuk erakusten ditu gainartzailea den herentzia autosomikoarekin alderatuta:\nKaltetuak normalean kaltetuen seme-alabak izan arren, eta ondorengoen erdiak afekzioa badu ere, ezin ditugu aitaren afekzioa oinordetzan jaso duen gizonik identifikatu, hau da, ez dago gizonen arteko transmisiorik, gurasoek seme-alabei Y kromosoma ematen dietelako.\nEra berean, deigarria da kaltetutako emakumeak nagusi direla, izan ere, horiek amaren edo aitaren genea heredatu dezakete, gizonek, aldiz, amarengandik bakarrik eskuratzen dute genea.\nKaltetutako emakume bat, bere oinordetzaren %50 kaltetuta izango du, aldiz, gizonek, bere oinordetzaren emakumeen % 100 kaltetuta izango da, eta gizonen % 0 kaltetuta izango da\nAfekzioa eragiten duen genea errezesiboa denean, normalean, kaltetuen kopurua askoz txikiagoa da eta bikote baten ondorengoetara mugatzen da, baina nabariagoa da transmisioan dagoen aldea, mutazioaren arabera, autosoma batean edo X kromosoman kokatuta dagoen.\nHerentzia autosomiko errezesiboan deigarria da aurrekaririk ez duten bi familien ondorengoak kaltetuta egotea. Hau gertatzen da, indibiduo honen bi guraso heterozigotikoak direnean mutaziorako, eta hau, errezesiboa izateagatik, ez da adierazten, gainartzailea den alelo normal bat existitzen delako, baina, Mendelen legeen arabera, haurdunaldi bakoitzean % 25 dago, bi gurasoek alelo mutatua transmititzeko, gizabanako berriaren sexua alde batera utziz. Eskuarki ezkontza baten ondorengotzan agertzen denez, bere patroia horizontala dela esaten da. Aipatu beharreko beste alderdi bat da, odol-ahaidetasuna dagoenean, handitu egiten dela horrelako gaixotasunak agertzeko probabilitatea, bi gurasoek partekatzen baitute beren genomaren zati bat, beren arteko ahaidetasun-mailarekiko proportzionala.\nX kromosomari lotutako herentzia errezesiboan argi dago kaltetutako gizabanako guztiak sexu maskulinokoak direla; hori justifikatzen da, emakumeak bi X dituelako eta gene errezesibo delako, alelo gainartzaile arruntak haren adierazpena eragozten duelako, eta gizon hemizigotikoak, mutazioa badu, adierazi egingo duelako. Halaber, ikusi da kaltetutako bi gizonen artean emakume bat dagoela, mutazioa duena. Mutazioa daraman gurasoaren sexuaren araberakoa izango da kaltetutako ondorengotza izateko probabilitatea:\nGaixo dagoen gizon batek % 100 alaba eramaileak izango ditu eta % 100 seme-alaba osasuntsuak.\nEmakume eramaile batek, alaba eramaileen % 50 eta seme-alaba gaixoen % 50 izango ditu.\nNahasketa bidezko herentziaren teoriak esaten du karaktereak gurasoetatik seme-alabetara transmititzen direla gorputzeko jariakinen bidez, eta behin nahastuz gero, ezin direla banandu. Beraz, ondorengoek gurasoen karaktereen nahasketa izango diren karaktereak izango dituzte. Teoria hau, pangenesi deitua, lore gorrien eta lore zurien gurutzaketak lore arrosen landareak sortzen dituela bezalako gertaeretan oinarritzen zen. Pangenesia, Anaxagorasek eta Demokritok defendatu zuten, baita, aldaketa batzuekin, Charles Darwinek ere.\nMendelek Charles Darwinen "Espezieen jatorriaz" liburuaren kopia pertsonal bat zuen, eta honetan oinarritu zen. 1856 eta 1863 artean Gregor Mendelek Pisum sativum (ilarra) espezieko 28.000 landare inguru landu eta probatu zituen. Bere esperimentuek bi ondoriotara eraman zuten, gerora Mendelen Legeak izango zirenak. Ondorioak "landareen hibridazioari buruzko esperimentuak" izeneko artikuluan deskribatzen dira (honen alemanezko jatorrizko bertsioa Versuche über Pflanzenhybriden deitzen da),1865eko otsailak 8an eta martxoak 8an Brnoko Historia Naturaleko Elkartean irakurri zena eta ondoren 1866an argitaratua.\nMendelek Karl Wilhelm von Nägeli botanikari suitzarrari bidali zion bere lana, garai hartako autoritate handienetako bat zena biologia arloan. Berak aholkatu zion Hieracium generoko espezie batzuetan esperimentuak egiteko. Mendelek, ezin izan zituen bere emaitzak erreplikatu, eta bera hil ondoren, 1903an Hieraciumetan partenogenesi mota berezi bat gertatzen zela aurkitu baitzen, espero ziren mendeliar proportzioetan desbideratzeak eraginez. Hieraciumekin egindako esperimentutik, Mendelek ziuraski, bere legeak espezie mota jakin batzuei bakarrik aplika zitezkeela pentsatu zuen, eta ondorioz, zientziatik aldendu eta monje zen monasterioaren administrazioan aritu zen. 1884an hil zen, mundu zientifikotik erabat baztertuta.\n1900ean Mendelen lana Europako hiru zientzialarik berraurkitu zuten, Hugo de Vries holandarrak, Carl Correns alemaniarrak eta Erich von Tschermak austriarrak. Bakoitza bere aldetik egin zuen berraurkikuntza, eta Mendelen lanak ezagutu gabe, bere ondorio beretara iritsi ziren. De Vries izan zen legeei buruz argitaratu zuen lehena, eta Corrensek, bere artikulua irakurri eta argitaratutako bibliografian bilatu ondoren, Mendelen artikulu ahaztua aurkitu zuen. Hau ikusita, Mendelek aurreratu egin zela eta De Vriesen lana ez zela originala adierazi zuen. Egia da, faktoreak partikula fisikoak zirelaren ideia ez zen XX. mendearen hasierara arte ezarri. Litekeena da Mendelek herentzia-faktoreak filosofia neoaristotelikoaren arabera interpretatzea, ezaugarri errezesiboak potentzialtasun gisa interpretatuz eta dominanteak eguneratze gisa.\nEuropan William Bateson izan zen 1900ean Mendelen legeen ezagutza bultzatu zuena. Baratzezaintza Elkartean hitzaldi bat eman zuenean, Mendelen lanaren berri izan zuen Hugo de Vriesen lanaren bidez, eta honi esker, esperimentatzen aritu zenaren berrespena aurkitu zuen. Berak eman zituen Ingalaterran Mendelen ikerketen lehen berriak. 1902an "Herentziaren oinarri mendeliarrak" argitaratu zuen, Mendelen hibridazioari buruzko jatorrizko lanen itzulpenarekin batera. Gainera, "Genetika", "Gene" eta "alelo" bezalako terminoak zientzia biologikoko emaitza hauek deskribatzeko erabili zituen lehena izan zen.\n1902an, Theodor Boveri eta Walter Sutton zientzialariak, modu independentean lan eginez, ondorio berera iritsi ziren, eta mendeliar printzipioentzako oinarri biologiko bat proposatu zuten, herentziaren teoria kromosomikoa deitua. Teoria honek geneak kromosometan aurkitzen direla dio. Gene batek okupatutako toki kromosomikoari locus deitu zitzaion (loci esaten zaio, zenbait genek okupatutako kromosomaren tokiari erreferentzia egiten bazaio). Biak ohartu ziren mendeliar faktoreen (aleloen) segregazioa bat zetorrela kromosomen segregazioarekin zatiketa meiotikoan zehar, hau da, kromosomen eta geneen arteko paralelismoa zegoela.\nOndoren, biologo eta estatistikarien lan batzuek, Ronald Fisherren The Correlation between Relatives on the Supposition of Mendelian Inheritance lana adibidez, Mendelek egindako esperimentuek espezie guztietan globaltasuna zutela erakutsi zuten, naturaren adibide zehatzak erakutsiz. Bereizketa ekitatiboaren printzipioak (Mendelen 2. legea) eta herentziaren transmisio independentea (Mendelen 3. legea) gurutzaketa genetikoen gurasoaren behaketatik eratortzen dira. Hala ere, Mendelek ez zituen fenomeno horiek eragiten zituzten prozesu biologikoak ezagutzen.\nHorrela, Mendelen legeek meiosian zehar izandako portaera kromosomikoa islatzen dutela esan daiteke: lehenengo legeak meiosiaren II anafasean zehar kontrako poloetara egindako kromosoma homologoen ausazko migrazioari erantzuten dio, eta bigarren legeak, berriz, kromosoma homologoen ausazko segregazioari, meiosiaren I anafasean.\nMendelek ilarrekin egindako saiakuntzak 1865ean eta 1866ean argitaratu zituen. Pisum Sativum espeziea organismo eredu bezala aukeratzeak abantaila ugari ekarri zizkion: merkea izatea, azkar haztea, ondorengo asko izateko ahalmen handia, espezie beraren barnean erraz identifika daitezkeen ezaugarriak dituzten barietate ezberdinak (kolorea, forma eta tamaina, besteak beste)...\nPisum sativum landare autogama da, hau da, autoernaltzen da. Mendelek hau saihesten saiatu zen, hauek irenduz(anterak kenduz). Horrela, soilik nahi ziren barietateak gurutzatu zituen. Loreak ere isolatu zituen, loraldian kontrolatu gabeko polen hibridoak babesteko. Kontrol esperimentu bat egin zuen, bi belaunalditan zehar gurutzaketak eginez autoernalketa bidez, karaktere bakoitzerako lerro garbiak lortzeko.\nMendelek gurutzatze mota berdina erabili zuen bere saiakuntza guztietan. Bi barietate edo lerro puru desberdin gurutzatu zituen karaktere bat edo gehiago direla eta. Emaitza gisa, lehen belaunaldi filiala (F1) lortu zuen, non hibridoen uniformetasun fenotipikoa ikusi zuen. Ondoren, F1 hibridoen autoernalketak, bigarren belaunaldi filiala (F2) lortzen zuen, eta horrela hurrenez hurren. Elkarrekiko gurutzaketak ere egin zituen, hau da, guraso landareen fenotipoak txandakatzen zituen:\n(P guraso belaunaldia izanez, eta 1 eta 2 azpiindizeak hauek fenotipo desberdinak)\nSaiakuntzak hau frogatu zuten:\nHerentzia partikula elementuen bidez transmititzen da (nahasketen herentzia deuseztatuz).\nArau estatistikoak jarraitzen dituzte, bere bi printzipioetan laburtutak.\nMendelen hiru legeak indibiduo baten karaktere fisikoak (fenotipoak) nolakok izango diren azaldu eta aurresaten dituzte. "(Ondorengoei) karaktereen transmisioa azaltzeko legeak" bezala deskribatu dira askotan. Karaktereen transmisioaren ikuspegitik begiratuta, ez genuke Mendelen lehen legea (uniformetasunaren legea) kontuan hartu behar. Oso hedatuta dagoen akatsa da, pentsatzea Mendelek bere saiakuntzetan ikusi zuen hibridoen egonkortasuna transmisio-lege bat dela, baina gainartzaletasuna ez du zerikusirik transmisioarekin, genotipoaren adierazpenarekin baizik. Honen ondorioz, batzuetan mendeliar "ohar" hau ez da Mendelen legetzat hartzen. Horrela, Mendelen hiru legek azaltzen dituzte bi banakoren ondorengotzaren ezaugarriak, baina bi baino ez dira transmisioko mendeliar legeak: karaktere independenteen bereizketari buruzko legea (2. legea, uniformetasunari buruzko legea kontuan hartzen ez bada, 1. lege gisa deskribatzen dena) eta karaktereen herentzia independenteari buruzko legea (3. legea, batzuetan 2. lege gisa deskribatzen dena).\nMendelen lehenengo legea: lehen belaunaldi filialeko hibridoen uniformetasunaren printzipioaAldatu\nEsaten du, bi linea puru gurutzatzen badira karaktere zehatz baterako, lehen belaunaldiko ondorengo guztiak berdinak izango direla beraien artean, fenotipo eta genotipoaz hitz egitean, eta guraso baten fenotipo berdina izango dute(genotipo gainartzailearena), gurutzamenduaren norabidea kontuan hartu gabe. Letra maiuskulekin jarrita gainartzaileak (A=horia) eta minuskulekin errezesiboak (a=berdea), horrela izango litzateke: AA x aa= Aa, Aa, Aa, Aa. Hau da, ezaugarri bakoitzarentzat faktore batzuk daude, gametoak eratzen direnean banandu egiten direnak eta ernalketa gertatzen denean berriz elkartzen direnak.\nMendelen bigarren legea: bereizketaren printzipioaAldatu\nLege honek esaten du, gametoen sorkuntza bitartean, bikote bakoitzeko alelo batek aldentzen dela bestetik, filial gametoaren osaera genetikoa zehazteko. Oso ohikoa da hibridazioaren posibilitateak irudikatzea Punnetten koadroaren bitartez.\nMendelek lege hau lortu zuen indibiduo heterozigotikoen barietate ezberdinak gurutzatzean (diploideak eta barietate aleliko bereko bi aldaerekin: Aa), honekin, bere saiakuntzetan, ikusi zuen ilar hori asko eta berde gutziago lortzen zituela (3/4 horiak ziren eta 1/4 berde), hau da, Aa x Aa=AA, Aa, Aa, aa.\nGaur egungo interpretazioaren arabera, bi aleloak, ezaugarri bakoitzerako kodifikatzen dutenak, aldendutak dira gametoen eraketan banaketa meiotiko batean. Honek esan nahi du, gameto bakoitzak alelo bakarra izango duela gen bakoitzerako. Hau baimentzen die gurasoei aleloak konbinatzea ondorengoan, birkonbinazio genetikoa lortzeko.\nEzaugarri bakoitzerako, organismo batek bi alelo heredatzen ditu, hau da, guraso bakoitzetik bat. Honek esa nahi du, zelula somatikoetan alelo bat aitarengandik datorrela eta bestea amarengandik. Hauek heterozigotikoak edo homozigotikoak izan daitezke.\nMendelek esan zuen: "Orain argi da hibridoek bataren edo bestearen ezaugarri bereizgarridun haziak sortzen dituztela, eta haietatik erdiek garatzen dutela izaera hibridoa, beste erdia egonkor mantentzen den bitartean eta azken horiek ezaugarri gainartzaile eta errezesiboak kopuru berean jasotzen dituztelarik."\nMendelen hirugarren legea: aleloen transmisio askearen legeaAldatu\nMendelek, ezaugarri ezberdinak, forma askean heredatuak direla ondorioztatu zuen, ez dago euren artean erlaziorik, eta, beraz, ezaugarri baten herentzia-patroiak ez du beste baten herentzia-patroian eraginik izango. Soilik lotuta ez dauden geneetan betetzen da (hau da, kromosoma ezberdinetan daudenak) edo kromosoma berean daudenak baino oso urrun. Kasu honetan, ondorengotza proportzioak jarraitzen dituzte. Letrekin irudikatuz, bi ezaugarriko gurasoetatik AALL eta aall (non letra bakoitzak ezaugarri bat eta maiuskulaz edo minuskulaz nagusitasuna adierazten duen), arraza garbien gurutzaketagatik (1. Legea), bi ezaugarriri aplikatuta, honako gameto hauek aterako lirateke: AL x al = AL, Al, aL, al.\nGameto hauek gurutzatzean hau lortzen da: AALL, AALl, AAlL, AAll, AaLL, AaLl, AalL, Aall, aALL, aALl, aAlL, aAll, aaLL, aaLl, aalL, aall.\nKonklusio bezala, 9 "A" eta "L" gainartzailekin daude, 3 "a" eta "L", 3 "A" eta "l", eta 1 gene errezesiboekin, hau da, "aall".\nMendelek esan zuen: "Beraz, zalantzarik ez da frogetan kontuan harturiko karaktere guztiei aplika dakiekeela hibridoen desendentziaren printzipioa, zeinetan oinarrizko karaktere ezberdin ugari konbinatzen baitira, konbinazio sorta baten aldagaiak barne hartzen baititu eta hau karaktere diferentzialen bikote bakoitzaren garapen serieen elkartea baita."\nMendeliar herentziaren patroiakAldatu\nMendelek bi motatako faktoreak(geneak) deskribatu zituen, ondorengotzan duten adierazpen fenotipikoaren arabera, gainartzaileak eta errezesiboak, baina organismo dioikoietan kontuan hartu behar den beste faktore bat dago, eta da, sexu femeninoko indibiduoak bi X kromosoma dituztela(XX) eta maskulinoak kromosoma Y bat eta X bat dutela(XY), eta beraz, lau modu geratzen dira, eta hauen araberakoa izango da mutazio baten transmisioa:\nAutosoma batean kokatutako gene gainartzailea(herentzia autosomiko gainartzailea).\nAutosoma batean kokatutako gene errezesiboa(herentzia autosomiko errezesiboa).\nX kromosoman kokatutako gene gainartzailea(X kromosomarilotutako herentzia gainartzailea)\nX kromosoman kokatutako gene errezesiboa(X kromosomari lotutako herentzia errezesiboa)\nMendeliar bereizketak aldatzen dituzten fenomenoakAldatu\nSexuari lotutako herentziaAldatu\nKromosoma sexual bikoteari lotutako herentzia da. X kromosomak gene ugari eramaten ditu, aldiz, Y kromosomak bakar batzuk darama eta gehienak maskulinitatearekin lotutak daude. X kromosoma bi sexuetarako komuna da, baina bakarrik maskulinoa Y kromosoma dauka.\nSexuak eragindako eta sexura mugatutako herentziakAldatu\nSexura mugatutako herentzietan gene-mutazioak kromosoma autosomikoekin konprometituta egon daitezke, eta kromosoma horien adierazpena ugal-aparatu maskulino edo femeninoko organoetan baino ez da gertatzen. Adibide bat, zeharkako septum baginal akatsa da, herentzia autosomiko errezesibokoa, edo 5 α erreduktasaren urritasuna, testosterona dihidrotestosterona bihurtzen duena, kanpoko genital maskulinoen bereizketan eragiten duena, eta, beraz, haren gabeziak genital femeninoak simulatzen ditu haurra jaiotzen denean.\nMutazio batek sexuarengandik eraginda egon dezake, arrak eta emeak bereizten dituen metabolismo endokrinoaren eraginez. Adibidez, gizakiengan, burusoiltasuna autosomiko gainartzaile gisa adierazten den gene baten ondorioa da; hala ere, gene horren segregazioa dagoen familia batean, gizonek bakarrik dute burusoiltasuna, eta emakumeek menopausiaren ondoren izango dute ilerik eskasena. Beste adibide bat glukokortikoideen metabolismoan esku hartzen duen 21 hidroxilasa entzimaren urritasuna izan daiteke. Entzima hori ez dagoenean, glukokortikoideen sintesia testosterona eratzera bideratzen da, eta hormona hori konprometituta dago gizonaren kanpo-genitalen enbriogenesian; beraz, fetu eme baten garapenean ezohiko presentzia izateak genital femeninoen maskulinizazioa eragiten du, eta feto maskulino baten kasuan, berriz, ezaugarri maskulinoen garapena soilik areagotzen du. Horrelako anormaltasun batek, jaioberriaren genitalen azterketan oinarritutako neskato batengan mutiko batengan baino diagnostiko kliniko azkarragoa susmatzea ahalbidetuko du.\nY kromosomaren egitura genikoaAldatu\nX kromosoma bakarra dutenez, sexu maskulinoko banakoei ezin zaie "homozigoto" edo "heterozigoto" terminoak aplikatu kromosoma horretan kokatuta dauden eta Y kromosoman ez dauden geneei. Izaera gainartzailea edo errezesiboa adierazten duten geneak izanda ere, X kromosoman kokatuta badaude, gizonek beti adieraziko dute eta hura daraman gizabanakoari homozigoto deitzen zaio.\nAurrekotik ondorioztatzen da, emeek kromosoma sexual mota bakarra dutenez, X, bere gametoak beti izango dute 22+X dotazio kromosomikoa, eta maskulinoek, berriz, X bat eraman dezakete, banako femenino bat sortuz (XX), edo Y bat eta, beraz, banako maskulino bat sortuz (XY). Horregatik esaten da emakumeak homogametikoak direla (haien gameto guztiek osaera bera dute) eta gizonak heterogametikoak direla (22+x eta 22+Y gametoak dituzte).\nX kromosomaren dosi-genikoa konpentsatzeko sistemaAldatu\nIntsektuetan, Drosophila espeziean ikusi den bezala, dosien konpentsatzaile gisa jarduten duen gene baten existentzia aurkitu zen, dosi bakarrean dagoenean (arretan gertatzen den bezala), X kromosomaren geneen adierazpena aktibatzen du. Ugaztunetan ez da aurkitu funtzio baliokideko generik.\nX kromosomen lionizazioa edo inaktibazioa gertatzen da, Y kromosomak ez bezala, X kromosomak produktu garrantzitsuak kodifikatzen dituzten gene aktiboen kopuru handia duelako, koagulazioaren VIII faktorea bezalakoak. Pentsa liteke, beraz, emeek bi X badituzte kromosoma horretan dauden geneen produktu edo entzima bikoitza izan behar dutela sexu maskulinoko banakoekin konparatuz, baina hori ez da horrela gertatzen.\nUgaztunetan ikusi da sexu femeninoko zelula somatikoetan (44+XX) bi X kromosometako bakar bat dela aktiboa. Bestea ez dago aktibo, eta interfasekan dauden zeluletan agertzen da, kolore handiko gorputz trinko bat bezala, nukleoaren periferian inaktibatzen dena eta bilgarri nuklearrari atxikitzen zaiona, eta Barr gorputza izena jasotzen duena. X kromosomaren inaktibazioa morula egoeran gertatzen da, fertilizazioaren ondorengo hirugarren egunaren inguruan, eta enbrioia sortuko duten barne zelulen masan osatzen da, enbrioia garatuko den lehen astearen amaieran. Inaktibatuko den X kromosomaren hautaketa, normalean ausazkoa den fenomeno bat da, ernalketa gertatzen denean X kromosoma bakoitzak amaren eta aitaren jatorria duela kontuan hartuta, zelula batzuetan amaren X (Xm) inaktibatuko da eta beste batzuetan aitaren X (Xp). X kromosometako bat inaktibatzen denean, ondorengo zelulek X kromosoma inaktibo bera mantenduko dute eta klon zelularra (Xm) edo (Xp) aktibo bat sortuko da. Hau da, inaktibazioaren hasieran, ausaz gertatzen da; lehenik, bi X horietako edozein inaktibatzen da ausaz, dela amarengandik dela aitarengandik oinordetutakoa; baina, behin gertatutakoan, X kromosoma bera mantentzen da, klonaren lehen zelulan inaktibatu zena, eta hortik eratortzen diren zelulek, hazkuntza- eta garapen-prozesuan zehar, aurrerantzean X kromosoma bera inaktibatuta mantenduko dute.\nX kromosomaren inaktibazioa (desaktibazioa) XIST geneak zehazten du. Gene hau lehentasunezko metilazio-mekanismo baten bidez funtzionatzen duen inaktibazioaren transkripzio espezifikoan sartuta dago. Horrek esan nahi du, genoma femeninoaren X kromosometan egitura-alteraziorik ez badago, inaktibazioa ausaz gertatu behar dela, baina X kromosometako baten funtzioan konpromiso handia duen alterazioren bat balego, aktibazio hori ez litzateke guztiz ausazkoa izango. XIST genearen "locusa" Xq13.3an dago.\nXren inaktibazioak ondorio genetikoak eta klinikoak eragiten ditu:\nDosien konpentsazioa: gene-produktuen dosia hemizigotikoarekin berdintzen du X kromosoman kokatutako geneentzat, eta zehazten proteina-kontzentrazio antzekoak egotea bi sexuetan, X kromosomari lotutako geneentzat.\nAldaketak eme heterozigoen mutazioen adierazpenean: adibidez, A edo B hemofiliaren eramaileak diren emeetan sintoma larriak edo ez hain larriak egotea, Duchenne muskulu-distrofia, Xri lotutako retininiar distrofia errezesiboak.\nOrgano femeninoek mosaikoak bezala jokatzen dute. Fenomeno hau, alelo bat agertzen den eremuetan (amaren X-tik datorrena) eta beste alelo bat agertzen den beste eremu batzuetan ager daiteke. Felino eme batzuen ilajearen kolorea bezalako fenomenoetan ikusten da, hala, hiru koloreko felinoak emeak dira, eta bi kolorekoak arrak; X-ri lotutako begietako albinismo errezesiboan, edo Duchenne distrofia muskularrerako eme heterozikoengan distrofina detektatzeko test immunohistokimikoan.\nGene edo mutazio espezifiko baten penetrantziaAldatu\nPenetrantzia, banakoen-populazio baten barruan guztiaren edo ezerraren adierazpen zehaztua aipatzeko erabiltzen den hitza da. Mutazioa banako eramaileen edo heterozigotikoen % 100 baino gutxiagotan adierazten bada, mutazioak penetrantzia txikia duela esaten da, eta familian aztertzen den izaera edo gaixotasunerako itxuraz "osasuntsua" den gizabanako horrek bere ondorengoei transmititu diezaiekeela mutazioa, eta horiek akatsa adieraz dezaketela. Dirudienez, mutazio horren eta genomaren beste gene batzuen arteko erlazioaren efektua da penetrantzia murriztua, zeinekin zeluletako batean elkarreragiten ari baita.\nGene edo mutazio espezifiko baten adierazkortasunaAldatu\nAdierazkortasuna fenotipoan agertzen den zorroztasun-maila adierazteko erabiltzen da. Termino klinikoetan, grabitatearen sinonimoa da. Gene baten adierazpena, geneak genomarekin duen harremanaren araberakoa da, baina baita genoma-giroa harremanaren araberakoa. Mailaketa fenotipiko hauei erreferentzia egiteko genearen edo mutazioaren adierazkortasun aldakorra terminoa erabiltzen da.\nGene edo mutazio espezifiko baten efektu pleiotropikoaAldatu\nGene baten pleiotropia edo efektu pleiotropikoa terminoarekin, mutazio soil baten bidez azal daitezkeen organo edo sistema desberdinetako adierazpen fenotipiko guztiak aipatzen dira. Adibide klasiko bat Marfan sindromea da. Haren mutazioak FBN1 geneari eragiten dio, fibrilina proteina kodetzen duena. Proteina hori ehun konektiboan dago, eta sindromearen ezaugarri diren adierazpen eskeletikoak, okularrak eta kardiobaskularrak azaltzen ditu.\nTermino hau fenotipoan antzeko adierazpena sortzen duten kromosoma ezberdinetan kokatutako geneen mutazioei (heterogeneotasun ez-alelikoa) eta gene bereko hainbat gunetan eragina duten mutazioei (heterogeneotasun alelikoa) aplikatzen zaie. Kategoria honek izugarri zailtzen du jatorri genetikoko garapenaren aldaeren azterketa etiologikoa, eta garapenaren dibertsitate genetikoaren iturri zabal eta funtsezkoa da.\nAdierazpen gainartzailea duten mutazio berriakAldatu\nGenotipo heterozigotiko batean gainartzaile gisa adierazten den novo mutazio bat gertatzen denean, mutazioaren eragina ez duten gurasoek, mutazioa duen ondorengo bat izan dezakete. Familia-aurrekaririk ez izateak, genearen sarkortasun murriztua eta adierazkortasunaren gutxieneko aldaketak bezalako fenomenoak baztertu ondoren, zaildu egiten du novo mutazioa planteatzea, literaturan akatsa edo gaixotasuna lehenago jakinarazi ez denean, herentzia-mota espezifiko batekin.\nHilgarritasun-efektua genotipo espezifiko bateanAldatu\nMutazio batzuk hain modu larrian adierazten dira, genotipo espezifiko batean hilgarritasuna eragiten dutela. Adibide bat izan liteke gainartzaile gisa adierazten den mutazio baten dosi bikoitz baten efektua edo genotipo hemizigotiko baten efektua, pigmenti inkontinentzian gertatzen den bezala, X kromosomari lotutako giza gaixotasun gainartzailea.\nOndorioak eta iruzkinakAldatu\nOso hedatuta dagoen akatsa da pentsatzea Mendelek bere esperimentuetan behatu zuen hibridoen uniformetasuna transmisio-legea dela, gainartzailetasuna ez baitu zerikusirik transmisioarekin, genotipoaren adierazpenarekin baizik. Beraz, mendeliar ohar hau ez da legetzat hartzen. Mendeliar transmisio-legeak, beraz, bi dira: karaktere independenteen bereizketa-legea (1. legea) eta karaktere independenteen jaraunspen independentearen legea (2. legea).\nWikipediaren webgunean zehar, gertaera hau ikus daiteke, adibidez, ingeles, frantziar eta portugaldar bertsioetan Mendelen legeak bi direla uste dute. Aldiz, katalana, alemana eta italiarra bezalako beste bertsio batzuetan Unitatearen legea Mendelen lehen legetzat hartzen jarraitzen dute, hertsiki karaktereen transmisiorako legea izan gabe.\n↑ (Ingelesez) Fairbanks, Daniel J.; Abbott, Scott. (2016-10-01). «Darwin’s Influence on Mendel: Evidence from a New Translation of Mendel’s Paper» Genetics 204 (2): 401–405. doi:10.1534/genetics.116.194613. ISSN 0016-6731. PMID 27729491. (Noiz kontsultatua: 2021-04-10).\n↑ Henig, Robin Marantz. (2000). The monk in the garden : the lost and found genius of Gregor Mendel, the father of genetics. Boston : Houghton Mifflin ISBN 978-0-395-97765-1. (Noiz kontsultatua: 2021-04-10).\nMendelen legeak eta Teoria Kromosomikoa Hiru.eus\nAzken aldaketa 23 ekaina 2021(e)an, 11:00(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 23 ekaina 2021, 11:00.


Bizitza bakarra da - Artzape\nBizitza bakarra da\nLH4 – Ipuina – Aipamen berezia\nJulene Basurto Olaizola\nMaddi 10 urteko neska da, lekeitiarra. Oso neska alaia da eta bere gelakideen artean oso maitatua. Neska beltzarana da, argala eta begi berdeak ditu bere ahizpa Norak bezala. Eskolan, oso langilea da, oso emaitza onak ateratzen ditu, argia baita. LH 4 kurtsoan dabil.\nOrain dela bi urte biriketako gaixotasun bat zuela esan zion medikuak. Bi urte igaro ditu alde batetik bestera, ospitale batetik bestera, sendatu nahian.\nMaddiren osasunak larri jarraitzen du. Egunetik egunera arnasteko arazo gehiago ditu. Eskolan, soinketa egiteko momentuan, ezin du bere gelakideek bezala korrika egin, nekatu egiten baita. Klaseko orduetan askotan eztulka dabil eta beti soinean daramatza, poltsa txiki batean sartuta, hartu beharreko botikak.\nGaur maiatzaren 7a da. Maddiren gurasoek dei bat jaso dute esanez, Bilborako bidean, familia batek istripu larria izan duela eta familia horretako 12 urteko Markel mutikoa hil egin dela. Maddi lehenbailehen ospitalera eramateko esan diete, mutikoaren birikak transplantatzeko.\nMaddi, albistea jakiten duenean, irribarre handi bat ahoan duela, ospitalera abiatzen da. Bertan, zain ditu mediku eta erizainak. Medikuak albiste ona eman dio:\n— Berri on bat daukat zuri emateko, Maddi! –esan dio Iñaki medikuak.\n— Zer esan nahi didazu? Birika horiek niretzat direla? –galdetu dio Maddik.\n— Probak egin ditugu eta zuretzako egokiak dira. Beraz, gaur bertan jarriko dizkizugu –esan dio medikuak.\nEta horrelaxe izan da.\nAstebete igaro du Maddik ospitalean. Bera bezala gaixorik egon diren Aloña eta Unai lagun handiak egin ditu. Karmele erizainak ere asko lagundu dio. Bere bizitzako esperientzia berri bat izan da hau, bizitza erabat aldatu zaio Maddiri, bizitza bakarra baita.\nAstebete igaro ondoren, Maddi poz-pozik dator etxera bi birika berriekin, bizitza berri bati hasiera emateko prest. Pertsona baten heriotzak beste pertsona bati bizia eman baitio.


Zer dira Google Analytics Bounce Rates? & Ndash; Semaltek erantzuna ematen du\nZer dira Google Analytics Bounce Rates? - Semaltek erantzuna ematen du\nWebguneen jabeek jakin behar dute zenbat jende bisitatzen duten beren webguneak eguneroko zeregina ebaluatzeko. Portzentaje horiek neurtzeko erabilitako metrikoetako bat errebote-tasa da, orrialdeko lurrak biltzen dituen pertsona kopurua erregistratzen duena.\nBisitarien jarduera hori ez da Google Analytics-en erreakziorik eragiten. Jack Miller-ek Semalt Senior Bezeroaren Arrakastaren Kudeatzaileak azaltzen du errebote-tasak web jabeek orri baten edo bere ikusleen kalitatea ebaluatzen laguntzen dutela. Ikusleen kalitatea gunea bere xedeetarako egokia den ala ez adierazten du .\nGoogle Analyticsen Errebote tasak kalkulatzea\nGoogle-k errebote tasak kalkulatzen ditu saio erabilgarri guztien saio orri bakar bat zatituz.\nWeb orrialde baten errebote-tasa handia edukitzea hiru inplikazio izan ditzake:\nOrri jakin horren kalitatea ez da egokia.\nHelburuko audientzia gaizki dago gunean argitaratutako edukietarako.\nOrri jakin horretan informazioa nahikoa izan zen.\nBounce Rate eta SEO\nBilatzaileek errebote-tasak sailkapen-faktore gisa erabiltzen dituzten eztabaida handia izan da. Google-k Google Analytics-en datuak hartzea zaila iruditzen zaizu webguneak sailkatzeko erabiltzen denean. Pentsamenduaren arrazoia honakoa da: jabeak GA ez badu behar bezala ezartzen, orduan informazioa ez da fidagarria. Edonola ere, erraza da bouncer tasak manipulatzea. Garrantzitsua da ziur aski jendea biltegi bilatzaile batetik bat jartzea. Itzulerako mota hori sailkapeneko faktorea izan daiteke, baina ez GAen moduan.\nErrebote Tarifak interpretatzea\nOrriaren helburua informatzea bada, errebote-tasa handia ez da nahitaez txarra. Esperientziak jabeek bisitari berrien artean soilik dauden segmentuak sor ditzakete. bisitariek kudea daitezen gunea hobetzeko.\nOrrialdea bisitarietara bidaltzea bada, errebote-tasak gehitzea negozioentzat txarra da. Orriaren optimizazioa akats hori zuzentzeko modu bat da. Errebote-tasa handien kausak daude, eta horietako gehienak iragarpen pretentious bat da. Deskribapena ez badu edukiarekin bat datorren, bisitariek orria urrundu egingo dute. Gunearen jarduerei buruz argi eta garbi badago, beherakada txikia publikoaren kalitatearen adierazgarri da.\nErrebote tasa eta bihurketa\nErrebote tasak neurtzen dute arrakasta, eta handitu egin behar da jabeak diseinua aldatu egiten du bihurketan hobetzeko. Halaber, trafiko-iturriek zergatik jende asko erreboteak zehazten lagundu dezakete. Buletinak, erreferentzia webgunea eta AdWords errebote tasak laguntzen dute. Horrelako begirada zorrotz bat mantentzen laguntzen du arazoa arintzeko eta bihurketa tasak hobetzeko.\nKontuz ibili marrazketaren ondorioak\nIrteerako tasa negatiboki baxua GA-ren eragile bat bidaltzen duen zerbait da, akatsik ez dagoenean. Jabeari ezarritako popup-ak edo auto-erreproduzitzeko bideoak izan litezke. Errebote-tasa txikia izatea, korritutako kontuak kontrolatzen dituzten gertakizunetan gauza ona da.\nBounce Rates murriztuz\nHorretarako modu bakarra konpentsazio-kalitatea analizatzea da. Iturri indibidualen errebote-tasa altuak jabeak behatu eta ebaluatu behar ditu bisitariaren itxaropenak. Eragiketak ongi badira, baina oraindik errebote-tasa handiak izaten jarraitzen baduzu, orrialde-orrialde osoa erabatekoa izango da.\nJende askok errebote tasak eta irteera tasak akatsak izaten dituzte. Utzi tasak erabiltzailearen azken saioari eta zergatik amaitu zuten orri jakin horretan\nErrebote tasak zehaztu beharko lirateke gunea helburuko audientzien itxaropenekin bat badago. Halaber, erabiltzaileei ingurune gehiago eskaintzeko lagungarriak izan beharko lukete.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzak kezkatuta jarraitzen du baina oraindik Almuniaren erabakia aldatzeko denbora dagoela uste du\nEusko Jaurlaritzak kezkatuta jarraitzen du…\n\nEusko Jaurlaritzak kezkatuta jarraitzen du baina oraindik Almuniaren erabakia aldatzeko denbora dagoela uste du Iturria: Irekia\n\nIñigo Urkullu Lehendakariak kezka adierazi du gaur Bruselan, ontziolen sektoreak bizi duen egoeraren aurrean. Hala eta guztiz ere, ziur dago “Europar Batzordeak gaurko bileraren ondoren baduela oraindik tartea ontziolen itxiera saihestuko lukeen erabaki bat hartzeko”.\nUrkullu lehendakariak, Industriako ministro José Manuel Soriak, Galiziako presidente Alberto Nuñez Feijóok, Asturiasko presidente Javier Fernándezek eta sektore eta sindikatuetako ordezkariek bilera egin dute Bruselan gaur goizean Almunia komisariorarekin. Bertan, Almuniak entzun egin ditu ebazpen-proposamena aldatzeko eskatuz aurkeztutako arrazoiak baina ez du esan aintzat hartuko dituenik. Erabakia aldatuko ez balu Europako Batzordeak 2.000 milioi euro ordaintzera behartuko luke sektorea eta ondorioz, sektorea ixtera behartuko litzateke.\nLehendakariak eta gainerako ordezkariek argudio juridiko, ekonomiko, politiko eta sozial sendoak eman dizkiote berriro komisarioari, honen iritzia aldatzeko helburuarekin.\nBileratik irtetean, Iñigo Urkulluk “kezka” adierazi du, Almuniak “ez baitie behin betiko erantzunik eman mahai gainean jarritako argudioei”. Nolanahi ere, uste du “oraindik denbora dagoela Almuniari iritzia aldarazteko”. “Denbora hori bereziki baliatu behar dugu Europako Batzordeko kide guztiei argudioak azaltzeko”, zioen Lehendakariak. Gainera, dei egin dio Espainiako Mariano Rajoy presidenteari, Europar Batzordeko presidente Durao Barrosorekin hitz egin dezan gai honen inguruan.\nBestetik, Lehendakariak dio Batzordearen azken erabakia laguntzak itzultzearena balitz ere, prestatuko lukeen txosten horretan Europak baduela nahikoa tarte, balizko itzulketa horrek ontziolen etorkizunari ez diezaion eragin. Gaineratu du “ulertezina litzatekeela 2005etik hasitako isuna ezartzea, baizik eta kontuan hartu beharrekoa txostenaren hasiera data izan beharko litzatekeela”. Iragarri du bestetik, datozen egunetan Eusko Jaurlaritzak lanean jarraituko duela maila guztietako hartu-emanekin.\nJaurlaritzak ez luke sektorearen etorkizunari kalte egingo liokeen erabakirik ulertuko, Euskadiko, Espainiako eta Europako ontzigileak ixtera eramango bailituzke. Euskadin 14.800 enplegu zuzen eta zeharkako galduko lirateke, eta Espainiako Estatuan, berriz, 87.000.\nIñigo Urkullu lehendakariak eta Eusko Jaurlaritzak euskal ontzigintzaren etorkizuna defendatzeko konpromisoa berresten dute, iritzita jarduera industrial hori bideragarria dela ekonomikoki eta lehiakorra mundu-mailan, bere maila teknologikoa dela-eta. Hala, elkarrekin estrategia bat prestatuko dute, sektorearen jarraipena bermatzeko.\nintervencion_lhk_interbentz... behera kargatu (400 KB)


Txus Martin eta gaixo dauden beste presoak etxeratzeko exijitu dugu Gasteizen, Jaurlaritzaren aurrean | LAB SINDIKATUA\nEkintza Politikoa Txus Martin eta gaixo dauden beste presoak etxeratzeko exijitu dugu Gasteizen, Jaurlaritzaren...\nTxus Martin eta gaixo dauden beste presoak etxeratzeko exijitu dugu Gasteizen, Jaurlaritzaren aurrean\nLAB Osakidetzako delegatuek eta kideek Eusko Jaurlaritzaren aurrean elkarretaratzea egin dute, Gasteizen,Txus Martin euskal preso politikoaren egoera larria salatzeko. Hain zuzen ere, Txus Martinek bihotzeko ebakuntza larri bat zuen gaur.\nTxus Martin euskal preso politikoarekiko elkartasunean bildu gara gaur, Eusko Jaurlaritzaren aurrean, Gasteizen. Preso honek gaixotasun larriak dauzka, bai fisikoak, bai psikologikoak, espetxe politika honek eraginda. Isolamenduak, urrunketak, dispertsioak…presoak gaixotzen ditu heriotzera eraman arte.\nEspetxe politika honek heriotza zigorra ezartzen die euskal preso politikoei.Txus Martin presoaren bihotzeko ebakuntza oso larria baldin bada, medikuen arabera postoperatorioa oraindik eta larriagoa izan daiteke. Beraz, etxean behar du egon bizirik eta onik jarrai dezan.\nGaur 21 gurutze ekarri ditugu elkarretaratzera, heriotza zigorra ezarri zaielako 21 euskal presori. Gaur, berriz ere, beraien eskubideen alde borrokan jarraituko dugunaren konpromisoa berretsi nahi dugu. Etxean eta bizirik nahi ditugu.\nLAB Osakidetzatik, Nekane Murga kontseilari berriari, Osakidetzako buruari, argi utzi nahi diogu 21 euskal biztanle hauek ere bere ardura direla. Gaixo dauden 21 euskal presoak euskal herritarrak dira, eta Euskal Herrian ez badaude, espetxe politikak, dispertsioa politika krudel honek, herritik ehundaka kilometrora urrunduta dituelako da. Baina Osakidetzako erabiltzaileak dira. Eta Osakidetzako erabiltzaile diren heinean, beraien eskubideak bermatu behar ditugu. Osasuna eskubide unibertzala da. Pertsona orori dagokiona, baita preso daudenei ere.\nBeraz, Nekane Murgarekin hitzordua eskatu dugu, batetik momentu honetan Txus Martinen egoeraren larritasuna jakinarazteko, baita beste 20 presoen berri emateko ere, eta, bestetik, arazo honi konponbideak bilatzen saiatzeko.\nOsakidetzan lan egiten dugunok badakigu gauzak ondo egin daitezkela, baina argi daukagu ere ardurak nork dituen.\nHorregatik egin dugu elkarretaratzea, Eusko Jaurlaritzaren aurrean. Mendeku garaiak alde batera utzi eta goazen konponbide garaiak jorratzera. Mendeku garaiak utzi eta ekar dezagun Txus Martin etxera, baita gaixo dauden beste 20 presoak ere. LAB Osakidetzatik argi dugu horretan jarraituko dugula lanean, orain arte bezala.


Clèo de 5 a 7 - Agnès Varda. in Memoriam - Nafarroako Filmoteka\nMaiatzaren 3a, ostirala\nCleo abeslari gazte bat da eta, ezinegonez, mediku azterketa baten emaitzen zain dago. Kartak irakurtzen dituen igarle batek minbizia duela eta hil daitekeela esaten dionean, bere ezinegona areagotuko da. Emaitzak jaso arte denbora betetzen saiatzen ari den bitartean, Cleok soldadu gazte bat ezagutuko du, Arjeliara soldaduska egitera berehala joango dena. Cleok heriotzari dion beldurrari buruz hitz egingo dio.\nFilmak bizitzarekiko maitasunari buruz, umiltasun gabeziari buruz eta heriotzari buruz hitz egiten du. Cleo gazte txolin eta burgestua da, bere edertasunaz baino kezkatzen ez dena eta bat-batean, heriotzak mehatxatzen duena. Eta Cleorentzat, heriotza itsuskeria da: Ederra zaren bitartean, besteak baino biziago egongo zara.\nAgnès Vardaren bigarren film luze honek, hizkuntza zinematografikoaren erabileran abilezia gramatikalez beteta dagoena, gazte zelarik, bere irudiaren inguruan erakarri zuen arreta. Filmak Nouvelle Vague delakoaren ukitu argia du, garai horretan bor-borrean zegoen mugimenduarena, alegia.\nArgazkigintza: Jean Rabier (Zuri beltzean)\nAktoreak: Corinne Marchand, Antoine Bourseiller, Dominique Davray, Dorothée Blanck, Michel Legrand, José Luis de Vilallonga, Loye Payen.


Lau jaiotzatik hirutan amak 30 urte baino gehiago izan zituen\nHomeGaiakJaiotzakPrentsa Oharrak Lau jaiotzatik hirutan...\nJAIOTZEN ESTATISTIKA (JAIE) 2007ko 1. hiruhilekoa\nJaiotakoen erdia baino gehiago lehenengo seme-alabak izan dira.\nEUSTATek egindako Jaiotzen Estatistikako 2007ko lehen hiruhilekoko datuetan, 4.858 jaio jaso ziren, hots, iazko aldi berean izandakoen antzeko kopurua. Lurraldez lurralde, Araban 707 haur jaio ziren, Bizkaian 2.462, eta Gipuzkoan 1.689.\nJaiotza-hurrenkeraren arabera, 2007ko lehen hiruhilekoan, erdiak baino gehiago, 2.778 haur, lehenengo seme-alabak izan ziren; 1.740 (%35,8) aurretik beste bat bazen familietara iritsi ziren; eta hirugarren eta ondorengo seme-alaben portzentajea %7ra iritsi zen.\n34 urteko amen taldea oraindik ere nagusi dela argi eta garbi, haien artean gertatu baitziren erditzeen ia erdiak. Ondoren, goragoko taldea dago, hau da, 35\n39 urte artekoa (%27,3) eta 25\n29ko taldea beherago geratu da, erditzeen %16,8 ekarri baititu. Muturreko adinak dituzten taldeetan, 25 urtez behera amatu zirenak %6,2 izan ziren, eta 40 urtez gorakoen taldeak, berriz, jaiotzen %5 ekarri zuen.\nAma ezkongabe gehiago dago\nEzkontzaz kanpo jaioek guztizkoaren %26,7 hartzen dute, eta bi puntu igo dira 2006ko lehenengo hiruhilekoaren aldean. Gipuzkoa (%25,4) izan da Euskal AEko kopuru orokorra baino txikiagoa izan duen lurralde bakarra. Talde horren erditze-adina haurrak eduki zituzten amen multzo osoarena baino txikiagoa izan zen, ama ezkongabeen %16,5 25 urtetik beherakoak baitziren.\n1. taula: Bizirik jaioak Euskal AEn. Taula konparatiboa.\n1. grafikoa: Jaiotzen hilez hileko mugimendua.


Aholkularitza Juridikoaren garrantzia Negozio-kontratuetan Dubai-n, EAE 00000\nIruzkin bat idatzi\t/ defendatzaileak, Bloga, Enpresa Zuzenbidea, Dubai Abokatuak, legelari bulegoak / By Sarah\nNegozio Kontratuak Dubain, EAE\n“Azkenean, bakoitza bere kontratuen erantzule da. Inork ez gaitu behartu sinatzera ”. -Mats Hummels\nGreat negozio kontratuak edozein negozio lortzeko oinarrizkoak dira eta zaindu beharreko lege moderno desberdinak adosten dituztela bermatuko da. Enpresa kontratua beste edozein kontratu bezala, enpresa bakoitzaren eta ordezkari baten arteko konpromisoa da, alderdi bakoitzaren konpromisoak eta pribilegioak zehazten dituena.\nAkordio honek negozioaren ideian, alderdien arteko loturan eta elkarretaratze bakoitzak egin beharreko betebehar eta eskubideetan oinarritzen diren hainbat egituren aurka egin dezake. Baldintza finkorik ez dagoen ala ez, legeak bat ondorioztatuko du.\nHorregatik, kontratua hobetu egiten da zure kontratuaren beharretara egokitutako baldintza argiak zehazten dituen kontratua izateko. Garrantzitsuena, baldintza batzuk bete beharko lirateke negozio-kontratua legean adostu eta hautemateko.\nEnpresa Kontratuaren inguruko aholkularitza juridikoa izateak arazo egokia konpontzeko irtenbidea bermatu dezake.\nZergatik da garrantzitsua Lege Aholkularitza Kontratuei dagokienez?\nOsagai ugari daude enplegua eta ordezkariek beren burua ziurtatzeko kontuan hartu behar dituzte. Kontratua aholku juridiko bidez egiaztatuta edukitzea da planteamendu egokiena, guztia txertatuta dagoela bermatzeko.\nAbokatu batek ezezkoa izan dezakeen edozein termino bereizteko gaitasuna izango du Arrazoia euskalki legearena da, ezin izango duzu bereiztu beste aldearentzako akordio bat zatitzen denean. Abokatu batek sor dezake hitzarmenak zure interesei berme onak ematen ez dizkienean eta baldintza horiek ez onartzera bultzatu zaitezke.\nGutxieneko estandarrak bermatzen direla betetzen daEnpresa-kontratu batek Enplegu Arauetan zehaztutako oinarrizko baldintzak onartu behar ditu, sistema nazionaleko ordezkari guztiei eman behar zaizkien 10 gutxieneko kualifikazioak azaltzen baititu. Hitzarmenak, era berean, aplikatu beharreko diru-laguntzak, hitzarmenak edo erregistratutako beste baieztapenak onartu beharko lituzke. Enpresaburuak legezko betebeharrak ezagutzen dituela bermatu behar du. Bereziki, ezinbestekoa da jakitea ordezkaria nazioko edo WA beka baten bidez ziurtatuta dagoen eta dagokion sariak eskatzen dituen soldata tasekin eta konpromiso desberdinekin koherentzia bermatzea.\nHitzarmen edo kontratu bat alderdien beharrizanak eta gutxieneko baldintzak betetzeko baldintzak kontuan hartuta osatu beharko litzateke.\nEnpresaburuek eta langileek maiz arriskuan jartzen dute sarean deskargatutako kontratu formatu okerreko adierazpen okerrak. Hauek zaharkituta egon daitezke eta lan harremanetarako baldintzak eraikitzeko ezinbesteko osagaiak baztertu. Alderdien beharrizan berezietarako kontratu duina ezinbestekoa da kontratua gauzatzeko eta ohiko negozio harremanetarako.\nEzartzen da abokatuek trebeak direla kontratuak egiteko orduan. Ezagutzaz hornituta daude alderdiek egindako negozio-kontratuaren testuingurua bereizteko eta zehatz-mehatz azaltzeko. Abokatuak zure egoera zehatzerako hitzarmenean zer baldintza sartu beharko liratekeen azaldu eta lerro bakoitza ikertu dezake, koherentzia izugarria dela ziurtatzeko.\nErredundantzia eta baja\nEpaitegiek, kontzejuek edo batzordeek aldizka aztertuko dute lan kontratua negozio kontratuaren arabera amaiera edo errepikapena zuzendu den ala ez eta arrazoizkoa den erabakitzen duten bitartean. Alderdiek beren burua ziurtatu beharko lukete amaiera eta gehiegikeriari buruzko baldintzak argi eta garbi zehaztuta daudela eta zentzuzkoak direla bermatuz.\nEnplegu abokatuen bulego batek argibideak eman ditzake baldintza hauek kontuan hartzen diren guztiekin arrazoiz idazten direla bermatzeko.\n5. Merkataritza klausulen murriztapena berrikustea\nEnpresako langileek aldian-aldian abantaila eta botere posizioa izaten dute, negozioaren datu sailkatuak, inprimakiak, metodologia, bezeroen datuak, barruko datuak eta jabetza intelektuala trukatzen dituztelako. Horrek langilearenganako betebehar fidagarrietara igotzea eskain dezake.\nHorretaz gain, lehiarik gabeko edo salerosketarik gabeko baldintzak eta merkataritza murriztea saiatzen dira ordezkariak bezeroei eta langile desberdinei eskaera eta bortxaketa mantentzen eta, gainera, datu sentikorrak agerian uzten saiatzen dira.\nZenbait kasutan kasu zehatzetan, adibidez, langilea negozioaren funtsa denean, murrizketa batek, era berean, lanaren ondoren negozioarekin lehiatzea galar dezake. Hala ere, baldintza zehatzetan edukia ez den baldintza betearazlea izango da.\nKasu guztietan, murrizketa klausulek negozio interes legitimoen segurtasunera egokituta egon behar dute, bestela ez dira betearazleak. Murrizketak oso zabalak izanez gero, interes zintzoa eta zilegia estaltzen badute ere, ez dira indarrean jartzen eta ez dago segurtasunik. Horregatik, aholkularitza juridikoa ezinbestekoa da.\nMerkataritza klausulen mugaketaren inguruko legea ezin da aurreikusi. Eraiki beharko liratekeen murriztapenak eta klausula nola itzuli eta onartuko den, negozioak eta langileak duen zatian oinarrituko dira. Aholkularitza juridikoa funtsezkoa da negozio-kontratuaren zati hau zuzena izan dadin eta gero gaietatik aldentzeko.\nProkuradoreak zure hitzarmena berrikusi dezan, ziurtatu dezakezu gai garrantzitsu guztiak zuzentzen dituela. Kontratuek konplexutasun ugarirekin edo emaitza txundigarriekin maiz korapilatsuak izan daitezkeen negozioak dira. Akordio batek erabat ezarri beharko luke zer gertatzen den eta zein diren zure eskubideak horrelako egoeretan, eta baita eztabaidak nola konpondu behar diren ere.\nKontratu desberdinak zuzendu dituen negozio aholkulari juridiko batek pentsa litezkeen konplexutasunak behar bezala aurreikusteko eta zure akordioak zirkunstantzia horiek izateko probabilitatea bermatzeko gaitasuna izango du, zure abantailak erabat bermatuta izateko helburuarekin. Gauzak horrela, negozio-kontratuan inkoherentziak konpontzen ez badira, abokatuek Dubai auzitegietara jo dezakete bitartekotza.


IKT ikasten: 2014\nNahiz eta egia ez iruditu, aste hau lauhileko honetako IKT-ko azkenengo astea izan da. Aurreko aste guztietan bezala saio teorikoan aurkezpenekin jarraitu dugu. Azkenengo bi aurkezpenak izan dira gaur, lehenengo taldeak PLE eta Mook-ei buruz azalpen oso zakona eman digute eta bigarren taldekoen aurkezpena oso dibertigarria eta desberdina izan da. Haien aurkezpena telebista programa baten modukoa izan da, klasean geundenei galderak egiten genizkigun, aukerak eman eta bat aukeratu ondoren egokiaren azalpena ematen zuten.\nSaio praktikoari dagokionez, saio hau urteko laburrena izan da, izan ere irakasleak hamabietan alde egin genezakeela esan digu, eta normalean hirurak eta erdiak arte egoten gara klasean.\nSaio honi hasiera emateko QR ( Quick Response Barcode)-ren inguruan mintzatu gara, link berezi honi esker informazioa modu askar batean eskuratu dezakegu.\nKlasearekin jarraitzeko UNITAG programa landu dugu. Programa honen bitartez beste pertsona baten QR-a jarri dugu gure blogean. Horretarako nire klasekidearen blogaren link-a aukeratu dut, web orri horretan kopiatu dut eta nire blogera eraman dut.\nJarraian INFOGRAFIA eta EASELLY erabiltzen ibili gara. Lehenengoa irudi bakar batean testua, irudiak, grafikoak...txertatzeko erabiltzen da. Easelly programa erabilera berdina dauka. Programa hauek zailtasun maila handia dute Lehen Hezkuntzako ikasleentzat, nagusiagoentzak erabilgarria da. Bikoteka jarri gara eta programa hauekin irudi bat sortu dugu.\nAzkenik klasearekin eta lauhilekoarekin bukatzeko, bideo bat ikusi dugu non honako kontzeptu hauek landu ditugun:\n- Mook: Massive online course esan nahi du. Ikastaro irekiak dira eta gure kontura erabili ditzakegu.\n- PLE: personal learning enviroment. Zenbait material gure eguneroko bizitzan erabiltzea, esaterako, whatsapp, mugikorra, prezzi...\n- LSM: learning management system. Ikaskuntza kudeatzeko sistema da.\nEgilea: laura sanchez mayo ordua: 19:41 iruzkinik ez: Mezu honetarako estekak\nEgun on berriro ere irakurleok!\nLehenengo ariketa eta klasearekin hasteko HOT POTATOES programa erabiltzen ikasi dugu. Programa hau jolasak egiteko erabilgarria da. Nire kasuan animalien inguruan gurutzegrama bat sortu dut.\nLehengo hitzak idazten dira, eta “añadir pista” sakatu behar da, hitz bakoitzari pista bat jarri eta jokoa sortuta dago. Hau gordetzeko hurrengoa egin behar da:\nCrear página web>página web para navegador V6>guardar> publicar en hotpotatoes>crear cuenta demo\nSaio praktikoarekin aurrera jarraitzeko PIXTON izeneko programa erabiltzen ibili gara.\nPrograma hau komikiak sortzeko erabiltzen da. Lehenik eta behin kontu bat sortu behar duzu, doakoa dena. Behin hori sortuta komikiarekin hasteko pertsonai bat sortu behar duzu eta pasai bat aukeratu. Hori eginda komikia sortzen has gaitezke.\nBigarren saio teorikoan ISSUE eta CALAMEÓ programak erabili ditugu. Bi programa hauek antzekoak dira eta ikasleek egindako lanak biltzeko erabiltzen dira. Adibidez ikasleak ipuin bat egin badute, ipuin guztiak programa honetara igo eta aldizkari moduan agertzen dira guztiak batuta.\nSaio praktikoarekin bukatzeko podcast-en inguruan lanean jarri gara. Programa hau laugarren mailaik gora erabiltzeko egokia da. Honen bitartez hiztegigintza, ipuinak, musika... landu dezakegu. Honekin erlazionatuta dauden beste bi programa landu ditugu, klase erdiak bat eta beste erdiak bestea; Goear eta Poderato.\nNiri goear programarekin egotea egokitu zait. Programa honen bitartez audioak entzun eta igo daitezke, horregatik binaka jarri gara eta mikrofono batez baliatuz audio batzuk grabatu ditugu eta goear-era igo dugu.\nSaio honetan ikusitako programa guztiak niretzat berriak izan dira, beraz oso saio interesgarria iruditu zait.\nEgilea: laura sanchez mayo ordua: 18:52 iruzkinik ez: Mezu honetarako estekak\nSeigarren aste honetako astearteko azken orduan euki dugun saio teorikoan beste bi aurkezpen jaso ditugu interneten arriskuen eta erabilera egokiaren inguruan hitz egin dute, bigarren aurkezpena lehenengoaren jarraipena zelako.\nPraktiketako klasean hainbat programa desberdin landu ditugu, guztiak umeekin ariketak egiteko edo haientzat ariketak prestatzeko erabilgarriak direnak. Lehenik eta behin Ardora izeneko programarekin aritu gara. Progama honekin ariketak sortzeaz gain, bideoak ere ikusi daitezke eta zenbakiak eta neurriak lantzeko programa oso egokia da ere.\nKlasearekin jarraitzeko zonaclick programa erabili dugu. Programa honekin matematikako ariketa batzuk ikusi ditugu klase guztia batera eta komunikabideen inguruko beste ariketa bat ere. Gero gure kabuz frogak egiten ibili gara.\nBigarren saio teorikoan EducaPlay programa erabiltzen ibili gara. Programa hau erabili ahal izateko bikoteka jarri gara eta kide bat harpidetu egin da. Programa honekin bi ariketa egin ditugu:\n1. Hizki sopa: gure hizki sopa hamar hitz asmatu behar dituzte eta animalien inguruan izan da\n2. Ipuina: bigarren ariketa ipuin bat sortzea izan da.\nAste honetan ikusi ditugun programak ez nituen ezagutzen eta ordenagailuaren bitartez umeentzako ariketak modu errazago batean sortzeko programa erabilgarriak eta onak direla uste dut.\nEgilea: laura sanchez mayo ordua: 18:46 iruzkinik ez: Mezu honetarako estekak\nKlaseko bostgarren astean gaude jada, eta aurreko saio teorikoetan bezala klasekideen beste bi aurkezpen jaso ditugu. Bi taldeen aurkezpenak gai berdinaren inguruan izan dira "horizonte proiektua".\nSaio teorikoari sarrera emateko informazioa tratatzeko eta errespeatzeko metodologia ati buruz hitz egiten hasi gara; WEB QUEST. Iralasleak web- quest baten hainbat atal dituela azaldu digu. Lehenik sarrera dago, geero zeregina, jarraian prozedura, horren ondoren baliabideak, gero ebaluazioa eta azkenik ondorioak. Web quest-ak ikasleak haien kabuz baina modu gidatu batean informazioa bilatzeko eta erabiltzeko modu bat da. Bere ezaugarrien artean hauek aipatu zituen irakasleak:\n- ikasleen ezagutzatik abiatzen da.\n- malgua da.\n- transmititu eta konpartitu daitekeen metodologia da.\nWeb quest-en inguruko informazioarekin amaitzeko hauek zailkatzeko modu bat dagoela azaldu digu irakasleak, sailkapen hau iraupenarn arabera egiten da; iraupen motza, luzea eta mini web quest-a. Gero taldeka web quest batzuk begiratu dtugu eta klasekideei azaldu diegu zer eta nola egin behar zen.\nHonekin bukatu ostean padlet aplikazioan murgildu gara. Programa hau gure kabuz binaka nola doan begiratu dugu. Horma irudiak sortzeko programa da. Binaka horma irudi bat sortu dugu eta batzuk klase aurrean erakutzi ditugu.\nPraktika saioarekin amaitzeko audacity programa erabili dugu. Horretarako lehenengo youtubetik mp3 ra programa erabili dugu, youtubetik jaitsitako abestiak mp3 formatoan jartzeko audacityrekin erabili ahal izateko.\nHori egin ondoren aukeraturako abestia moztu, ahotsa gainetik jarri, zatiak errepikatu...hau da, modifikatu egin dugu.\nHausnarketa moduan esan behar dut klase praktiko hauk oso erabilgarriak iruditu zitzaizkidala. Web quest programa oso erabilgarria da LH ko ikasleekin, baliabide berri bat erabiltzen dugulako gelan baina naiz eta bakoitzak bere ordenagailuak egon kontrolatuta daude ariketa egitean. Padlet programarekin mural oso politak egin daitzeke, baina gu ez garenez harpidetu aukerak murriztuta geneuzkan. Azkekin, audacity programa ezagutzen nuen, ala ere zelan erabiltzen den gogoraraztea erabilgarria iruditu zait.\nEgilea: laura sanchez mayo ordua: 12:00 iruzkinik ez: Mezu honetarako estekak\nArratsalde on berriro ere!\nAste honetako astearteko saio teorikoan klaseko bi taldeen aurkezpena entzun eta baloratu dugu. Saio praktikoetan gauza berri asko ikasi ditugu.\nSaioari hasiera emateko bibliografiari buruz hitz egin genuen. Lanak egiterakoan bibliografia modu egokian jartzeko arau batzuk daude eta horiei buruz azalpena jaso dugu. Lehenik eta behin jakin beharra dago bibliografia modu desberdinean jartzen dela liburua, aldizkaria, liburuaren zatia edo web orrialde bat bada.\n- web orrialdea: abizena, Izena (urtea): Artikuluaren izenburua. Esteka. Noiz kontsultatua\n- Liburua: abizena, Izena (urtea): Liburuaren izenburua. Non argitaratua: Argitaletxea.\n- Aldizkaria: abizena, Izena (urtea): Artikuluaren izena. Aldizkariaren izena, alearen zenbakia, orrialdeak\n- Liburuaren zatia: abizena, Izena (urtea): Atalaren/kapituluaren izenburua. Liburuaren izena (zein orrialdetik zein orrialdera). Non argitaratua: Argitaletxea.\nHorren ondoren Delicious programa erabili genuen. Programa honi esker gustoak ditugun web orrialdeak bertan gorde ahal ditugu eta nahi dugun guztietan hauen bilatu barik haietara joan. Delicious-en antzeko beste programa batzuk ere ikusi ditugu: diigo, connotea eta scoop.it.\nKlasearekin amaitzeko musika bideo batzuk ikusi ditugu. Bideo hauetan irudi adaketak noiz izan behar diren ikusi dugu eta musika kontuan izanda bideoa noiz mostu eta noiz bukatu ikasi dugu ere.\nKlase hauei dagokionez ikaskideen aurkezpenak oso luzeak eta astunak egin zaizkit eta klase praktikoak, bibliografiari dagokionez erabilgarria da, baina irakasle askok azaldu digute eta gainera e-gelan arauak dauzkagu. Delicius programa eta bideoei dagokionez oso interesgarria eta guk etxean edozein egunetan erabili ahal dugun zerbait dela uste dut.\nEgilea: laura sanchez mayo ordua: 13:29 iruzkinik ez: Mezu honetarako estekak\nKlaseko hirugarren aste honetan saio teorikoan taldeak osatu ditugu lauhilekoan zehar gai bati buruzko aurkezpena prestatzeko. Hori egin ostean talde bateko aurkezpena entzun dugu eta bakoitzak talde hori baloratu du.\nSaio praktikoari dagokionez, lehenik eta behin beste blog baten albisteak gurean zuzenean agertzeko zelan egin ikasi dugu. Gero gure blogak lizentziapean jarri ditugu Creative Common deituriko programa baten bidez. Gure blogari babesa ematen jarraitzeko copyscape programa erabili dugu, plagiorik ez egoteko, hau da blogaren autoria mantentzeko.\nBlogaren babesa alde batera utziz argazkiak editatzeko The Gimp programa erabili dugu. Programa honen bitartez irudi bat moztu, handitu, txikitu eta irudiaren pisua aldatu dugu.\nGero irudien inguruan programa desberdinak frogatu ditugu, lerro bakoitzak bat eta gero lerro bakoitzeko batek aurrera atera eta klase osoari programa zertarako den erabilgarria azaldu du. Frogatu ditugun programak hauek izan dira: Bloggif, Pixlr, Bomomo, Picturetrail, Flockdraw eta Fotoflexer.\nAzkenik, klaseareki amaitzeko planeoen inguruan zerbait hitz egin dugu gainetik. Bost plano mota ikusi ditugu;\n- Plano generala: oinak agertzen badira.\n- Hiru laurdeneko planoa: belaunetik gora ikusten denean. Erlazioak ikusteko erabiltzen dira.\n- Plano laburrak: bularretik gora egiten diren planoak. Informazio asko kentzen dituztenez plano subjetiboak dira.\n- Plano pikatua: goitik behera egindako, gauzak txikitzeko erabilgarria da.\n- Plano kontrapikatua: behetik gora egiten dena, gauzak handitzeko erabiltzen da.\nAste guzti hau saio teorikoa zein praktikoa oso interesgarriak iruditu zaizkit eta gauza berriak ikasi ditut. Adibidez irudiak eraldatzeko programa asko, eta hauek niretzat oso erabilgarriak izango dira. Gainera, plano motak ikasi ditugu, egin beharreko modulu laneko bideoan erabili ahal ditugunak.\nEgilea: laura sanchez mayo ordua: 16:00 iruzkinik ez: Mezu honetarako estekak\nSarrera berri honetan aurreko astean zehar klase torikoak eta praktikakoan egindakoari buruzko azalpen laburra eta gogoeta berri bat nire ikuspuntua eta ikasitakoaren erabilerari buruz argitaratuko dut.\nAsteartean eukitako klase teorikoak Web 2.0 proiektuaren inguruan azalpena jaso genuen. Web 2.0 proiektua oraindik beta fasean dago, hau da, bukatu gabe, hobekuntzak behar ditu. Web 2.0 hobeto ulertzeko gelan proiektu honen ezaugarri batzuk argitu ditugu:\nEstandarizazioa: sofware gehienak aparailu gehienentzat erabilgarriak dira eta haien helburu nagusia erabiltzeko errazak izatea da.\nKonbergentzia: gauzak euren artean gero eta erlazio estuagoa dute.\nParte-hartzea: web 2.0 honako hau bultzatzen du. Argitaratzen diren gauzak guztioentzat dira.\nErabilerraztasuna: denok erabiltzeko modukoa, sinplea.\nPraktikari dagokionez saioarekin hasteko zaindegia zer den ikasi dugu, EHU-k daukan web orri bat non 200 MB-rainoko pisua duten dokumentuak igo daitezkeen eta 48 ordu gordetzen diren. Dokumentu horiek inor gehiago ez ikusteko pasahitza jartzeko aukera daukagu.\nAzkenik klase praktikoarekin bukatzeko Power-Point ona egiteko argibideak jaso ditugu:\nDiapositiba bakoitzeko ez jarri bost elementu baino gehiago.\nGradualak izan behar dira.\nMezua argia izan behar da.\nLetra egokia, apaindurarik gabekoa, esaterako arial edo sans-serif eta haren tamaina 24-28 bitartean egon behar da.\nPower-Pointean bideoak edo musika jartzerako orduan eta hauek gordetean, arazorik ez eukitzeko, komenigarria da PUBLICAR erara gordetzea eta bertan EMPAQUETAR PARA CD eta usb-an gorde.\nHau izan da gure astean ikasitako guztia, Web 2.0-ri buruz hitz egitea entzun dut behin baino gehiagotan baina ez nekien ondo zertarako eta nola erabiltzen zen. Power-pointaren inguruan informazio oso erabilgarria iruditu zait, unibertsitatean aurkezpen asko prestatu behar ditugulako.\nEgilea: laura sanchez mayo ordua: 20:24 iruzkinik ez: Mezu honetarako estekak\nGaur IKT-ko lehenengo saio praktikoarekin hasteko web horri desberdinei buruzko azalpen labur bat entzun dugu; web orria (http://www.), posta elektronikoa (.....@......) eta blog-ak (......blogspot.com)\nsarean, zehazki Google-en bilaketak modu azkar eta eraginkorrean egiteko era berriak ikasi ditugu. Alde batetik, eremu geografiko zehatz bateko informazioa bilatzeko gehi simboloa erabiltzen da, adibidez bizkaian dauden jaiei buruzko informazioa bilatzeko jarriko genuke jaiak +bizkaia. Bestalde, esaldi osoa bilatzeko eta ez hitzez- hitz beti egiten duen modua, esaldia kakotxoen artean jarri behar da, adibidez "korrika jaiako kontzertuak bizkaian".\nHau oso erabilgarria iruditu zait, gure graduan ikerketa lan asko egin behar ditugu eta hau ez nekienez denbora asko galdu dut informazioa bilatzen, Google-en bilatzean aukera asko ematen dituelako eta gehienak ez dira zure lanerako erabilgarriak.\nKlasearekin aurrera egiteko, Blogger plataforma erabili dugu. Plataforma honi esker zure blog-a doain sortu dezakezu. Lehenengo eguna izan denez, blog-a sortzeko azalpena jaso dugu ehenik eta behin. Blog-a sortu ahal izateko Gmail kontu bat izatea ezinbestekoa da. Behin Gmail kontua izanda Blogger sarean bilatu eta programan sartu blog-a sortzeko. Blog-a sortzeko titulu bat jarri behar duzu eta ondoren helbide bat jarri behar duzu (helbide hau sarean blog-a bilatzeko erabiliko da) eta azkenik izango duen fondoa aukeratu behar da, hori egitean blog-a sortuta dago.\nHurrengo pausua sarrera bat nola sortzen den ikasi dugu. Sarreretan argazkiak, bideoak, soinuak\npower-pointak eta liburuak jartzeko aukera dago eta bakoitza sarreran sartzeko modua ikasi dugu.\nOndoren, blog-a editatzen ikasi dugu. Sarrera bakoitzari etiketakjartzen ikasi dugu, hauek oso garrantzitsuak dira, hitz gakoak dira gendeak interneten bilatzerakoan Google-en zure blog-a agertuko da. Horrez gain, letraren koloreak, tamainak eta formak aldatzen ikasi dugu, bai eta orduaren formatoa aldatzen ere. Hau oso gaarrantzi handikoa da blog-aren itxura gendeak irakurtzea edo beste web-gune batera joatea eragingo du. Honekin batera argazkien formatuen azalpena eta bakoitzak duen berezitasunen azalpena etorri da; BMP (jatorrizko argazkien formatua, sarearentzat gehiegi okupatzen du), JPG (1200kb okupatzen duena 400kb okupatuko du adibidez, eta ez da kalitatea hainbeste jaisten), tif (inprimatzean kalitate hoberena duena, baina sarean asko okupatzen du eta ez zaigu interesatzen), gift (mugitzen diren irudientzat dira), png (gift antzeko kalitate ona du baina mugitzen ez diren irudientzat dira, eta asko okupatzen du).\nBlog-arekin hasieran pizka bat galduta sentitu naiz, inoiz ez nuelako blog bat sortu. Baina klasea aurrera joan ahala konturatu naiz hasieran dirudien baino askoz ere errazagoa dela eta gainera gure eguneroko bizitzan erabiltzeko erabilgarria izan daiteke. Klasea oso dinamikoa izan da eta horregaitik gustora egon naiz.\nEgilea: laura sanchez mayo ordua: 15:22 iruzkinik ez: Mezu honetarako estekak\nOngi etorri nire blog-era. Bilboko Magisteritza eskolako Lehen Hezkuntzako 2.mailako ikaslea naiz. Blog honetan, IKT-ko ikasgaian emandako informazioa eskuratuko dizuet, astero sarrera berri bat jarriz. Informazioa emateaz gain horri buruzko hausnarketa bat idatziko dut ere.\nEspero dut zuentzat erabilgarria izatea.\nEgilea: laura sanchez mayo ordua: 12:18 iruzkinik ez:


Kataluniarekin lotutako adierazpen instituzionala egitearen alde dago EAJ - Arrasate - Goiena.eus\nKataluniarekin lotutako adierazpen instituzionala egitearen alde dago EAJ\nXabi Gorostidi 2017-09-22 16:03\nEz dute beharrezko ikusten gaiari buruzko osoko bat egitea, eta Gure Esku Dagok proposatutako testua babestea ikusten dute zentzuzkoen. EH Bilduk hasieratik adierazi dio EAJri testua babesten duela, baina gaiaren garrantziagatik ezohiko osoko bat egingo luketela. EAJk kritikatu egin du, Baleikek eta Irabazik, EAJri erantzunik eman gabe, ezohiko osokoa deitu izana.\nGure Esku Dagok Arrasateko Udalean, Irailak 13an, hurrengo eskaera egin zuen: "Arrasateko Gure Esku Dagok:\nKataluniako herriari eta urriaren 1eko erreferendumari babesa eta elkartasuna adierazteko mozioa aurkeztu dugu, Arrasateko Udaleko Plenoak hurrengo bileran eztabaidatu dezan. Erreferendumaren dataren aurretik ezin bada Plenoaren bilerarik egin, Arrasateko Udalak Kataluniako eta urriaren 1eko erreferendumari babesa eta elkartasuna jasotzen duen adierazpen instituzionala egiteko aukera aztertu dezala eskatzen dugu”.\nKomeni da aipatzea, urriaren 1a baino lehen osoko baten mozioa eztabaidatzeko, ezohiko osoko bat egitea beharrezkoa izango litzatekeela, urriko osoko bilkura urriaren 3an egingo delako.\nEAJk ez zuen osoko bilkura egitea beharrezko ikusi, baina adierazpena adoste aldera udalbatzako alderdi politiko guztiei luzatu zien Gure Esku Dagok proposatutakoa. EAJk ohar bidez komunikatu duenaren arabera, EH Bildu izan zen lehena erantzuten. Testuarekin ados zeudela esateaz gain, gaiaren garrantziagatik ezohiko osokoa egiteko nahia adierazi zuten. Baleike taldearen erantzunik ez zuten jaso, eta Irabaziko zinegotziak esan zien ez zela posizionatu, aurretik bere alderdiko kideekin adostu gabe. Aipatu behar da oharrean ez dela PSE-EEren erantzuna zein den esaten, eta horri buruz galdetuta ez dute erantzunik eman nahi izan. Alderdi sozialistako Oscar Garciarekin kontaktuan jartzen ahalegindu da Goiena, baina ez du lortu.\nEH Bilduk, Baleikek eta Irabazik gaur goizean bertan egin dute ezohiko mozioa egiteko eskaera ofiziala. "Gure Esku Dago-ren proposamena heldu zitzaigunetik, hasieratik eduki dugu garbi gaiak osoko bilkura bat eskatzen zuela, batez ere, udalbatzako alderdiak gaiaren aurrean garbi posizionatzeko. Gainera, aste honetako atxiloketak ikusita, pisuzko arrazoi gehiago daude osoko bat egiteko" azaldu du EH Bilduko Eneko Barberenak. Legez, 15 eguneko epea du alkateak ezohiko bilkura egin edo ez erabakitzeko, baina EAJk garbi esan du hasieratik ez duela osoko bilkura egitea beharrezkotzat jotzen.\nOsoko bilkurarik ezean, adierazpena\nOsoko bilkura egiten ez bada adierazpen instituzionala da mahai gainean geratuko litzatekeen aukera bakarra. Arrasateko Udalaren kasuan, hori lortzeko ez da alderdi guztien babesa behar, zinegotzien gehiengoarekin egin izan baitira adierazpenak aurretik ere. EH Bilduk sinatzearen alde egingo lukeela azaldu du Eneko Barberenak, nahiz eta osokoa egitea zen euren asmoa. Orain ikusteke dago, urriaren 1a baino lehen PSE-EEk, Baleikek eta Irabazik testuarekin bat egingo duten ala ez.\nGure Esku Dagoren mozioa\nXabi Gorostidi 2017 ira 21 Arrasate\nGure Esku Dago dinamikak Kataluniari buruz bi proposamen helarazi dizkio Udalari: gaiari buruzko ezohiko bilkura egitea, edo adierazpen instituzion...


Probintzia Guztiak A Coruña Alava Albacete Alicante Almeria Andorra Asturias Avila Badajoz Baleares Barcelona Burgos Caceres Cadiz Cantabria Castellon Ceuta Ciudad Real Cordoba Cuenca Gerona Granada Guadalajara Guipuzcoa Huelva Huesca Jaen La Rioja Las Palmas Las Palmas Las Palmas Leon Lerida Lugo Madrid Malaga Murcia Navarra Orense Palencia Pontevedra Salamanca Santa Cruz De Tenerife Santa Cruz De Tenerife Santa Cruz De Tenerife Santa Cruz De Tenerife Segovia Sevilla Soria Tarragona Teruel Toledo Valencia Valladolid Vizcaya Zamora Zaragoza\nbasetxea - Nijar (OTRAS)\nPAG 1/72 - TOTAL 859 Jabetzak\n145.000€ - 800€/hilabetea\nMerkataritza-lokala - Almeria (Centro) , Eraikitako azalera 159m2, 2 bainugelak.\n240.000€ - 1200€/hilabetea\nMerkataritza-lokala - Almeria (Zapillo) , Eraikitako azalera 105m2.\ngarajea - Almeria (Tagarete) , Eraikitako azalera 16m2, Igogailua.\nMerkataritza-lokala - Almeria (Los molinos) , Eraikitako azalera 25m2.\nSalmenta 32.000€ - Eskualdatzea 28.000€\nMerkataritza-lokala - Almeria (C. granada) , Eraikitako azalera 112m2, Kanpoko guztia.\nEgin klik hemen WhatsApp bidez edozein zalantza argitzeko12:31


22 sep 09 - 4 jun 14\n880 idazle / 4.170 idazlan\n6.245 esteka / 4.479 kritika / 1.828 aipamen / 4.921 efemeride\nasteazkena, ekainak 4\nEkainak 4: Itxaso Araqueren Damutzen ez direnak nobela aztertuko dute ekainaren 4an (asteazkena) 19:30ean Durangoko liburutegian.\nEkainak 5: Unai Baztarrikak Ezinbestean poema liburua aurkeztuko du ekainaren 5ean (osteguna) 11:30ean Bilboko Arenalean.\nEkainak 5: Ramon Saizarbitoriarekin Martutene nobelari buruz solastatuko dira ekainaren 5ean (osteguna) 18:00etan Bilboko Bidebarrieta liburutegian.\nEkainak 5: Birgit Vanderbekeren Muskuiluak afaltzeko liburuaz ariko dira ekainaren 5ean (osteguna) 19:00etan Basauriko Pozokoetxe kultur etxean.\nEkainak 6: Birgit Vanderbekeren Muskuiluak afaltzeko liburua aztertuko dute ekainaren 6an (ostirala) 19:00etan Iruñeko Biltokin.\nEkainak 9: Birgit Vanderbekeren Muskuiluak afaltzeko liburuaz mintzatuko dira ekainaren 9an (astelehena) 17:00etan Igorreko kultur etxean.\nEkainak 9: Luis Garderekin Maizter arrotza poema liburuaz jardungo dute ekainaren 9an (astelehena) 19.00etan Baztanen, Iruritako jauregian. Solasaldiaren ondoren errezitaldia izango da.\nEkainak 11: Miren Agur Meaberen Kristalezko begi bat nobelaz solas egingo dute ekainaren 11n (asteazkena) 19:00etan Iurretako liburutegian.\nEkainak 12: Lourdes Oñederraren Intemperies nobela aztertuko dute ekainaren 12an (osteguna) 19:00etan Markina-Xemeingo liburutegian.\n[hitzordu guztiak ikusi]\nIgor Estankonaren Ehiza eta nekea\nHirugarren poema liburua zuen Igor Estankonak orain hamar urteko Ehiza eta nekea (Kutxa, 2004), aurreko Anemometroa (1998) eta Tundra (2002) bildumetan ageri zen poeta leun eta indartsuaren heldutasunezko emaitza. Ikusten dena eta ikusten ez dena gogoetaren lagungarri hartuz, doi bat ironiko, doi bat autokritiko, leihoa, etxea, ibaiertza nahikoak ditu frogatu ahal izateko inguratzen gaituen guztia ez dela natura edo eraikidura, "pentsamendu erraldoia" baizik. Errazkeriatik ezin urrunago dauden poema gardenak egiteko ahalmen berezia dauka Estankonak, liburu honen muina izan litekeen "Minutu bat zuretzat" poema eredu. Sentimendua ez ezik, ideia ere pentsamendu erraldoi horren apurretan elikatu behar izan gabe daki bideratzen. Behe lainoak urtuko dira, baina berriro datoz: tolesdurek osatzen dute zoriona. Inoiz oreka galtzen ez duen maitale edo kritiko, tradizio kultuaren onenekoak paletan dauzkan pintore modernoa dugu Igor Estankona.\nDANELE SARRIUGARTE: «Ez dut berriro horrelako libururik idatziko»\nHitzen uberan, 2014-05-23\nANTTON LUKU: «Politika biziki inportantea da kultura baldintzatzen baitu»\nMIKEL ETXABURU: «Poesiak berezkoa dauka musikaltasuna»\nHitzen uberan, 2014-05-16\nIdentitate pertsonalaren eraikuntzaren gaineko kontakizuna, sexu orientazioaren kontzientzia-hartze prozesua, banakako askatasunaren aldeko aldarria, ipar eta hego gatazka kulturalen gaineko hausnarketa, literatur tradizioa berrasmatzeko saioa... horiek guztiak dakartza berekin Itxaro Bordak.\nSufritu dutenen alboan jartzen denean edo tragedia bat kontatzen digunean, surrealismozko erliebe minbiziaz azpimarratzen du gaia, elipsien aurresentipenean gakoturik premia larrizko esaldi motzen bidez, baina sentiberatasunaren hatza gainetik pasatuz.\nJule Goikoetxearen Tractatus\nGerra txikia, Lander Garroren nobela berria\nHarri eta herri, 50 urte\nMaiatz, 30. solasaldiak\nUrtzi Urrutikoetxea, Utzidazu karmina kentzen\nPatxi Salaberri, Uretan idatziak\nHodeiak zapatetan, Mikel Etxabururen poema berriak\nJoxerra Garziaren poema ohartarazleak


Urte berria, asmo berriak - : Euskal Herriko AEK\nUrte berriarekin batera, asko izaten dira jendearen asmo onak: erretzeari uztea, kirola egitea, osasuntsuago jatea... AEK-k ere baditu bere asmoak 2020rako, berriak ez badira ere: herritarrak euskalduntzen eta alfabetatzen jarraitzea eta herrian euskararen erabilera bultzatzea.\nHoriek betetzeko euskara eskolak (2 orduko eskolak, ikastaro trinkoak, on-line eta autoikaskuntza ikastaroak, barnetegiak) eskainiko dizkiegu urte berri honetan euskara ikasteko asmoa dutenei, titulu ofizialen bat lortu nahi dutenei, euskara maila hobetu nahi dutenei...\n2020an euskara ikasi, hobetu edota praktikatu nahi baduzu, galdetu hurbilen daukazun AEKren euskaltegian edota 673 200 100 · 946 464 000 telefono zenbakietan.\nEuskara eskolak ez ezik, AEK-k bestelako zerbitzuak ere eskaintzen ditu: mintzapraktika egitasmoak; enpresa, administrazio zein erakundeetan euskararen erabilera sustatzeko jarduerak eta zerbitzuak; itzulpengintza eta zuzenketa zerbitzua...\n2020an ere, ikasi euskara praktikoa AEKn!\nIrakurri 2784 aldiz\tAzken aldaketak Astelehena, 30 December 2019 08:08\nAstelehena, 30 December 2019 07:51\nKategoria honetako gehiago: « Uda barnetegiak: datak prest\tBaionan euskara ikastaldia martxoan »


Igandean Libertimendua eginen dute Donapaleun, hainbat berrikuntzarekin — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Igandean Libertimendua eginen dute Donapaleun, hainbat berrikuntzarekin\nInoiz baino Libertimendu gehiago ari dira jokatzen aurten. Lapurdin lau, Baxenabarren beste hainbeste. Nafarroa Garaian ere izanen da, lehen aldikoz, Iruñean. Heldu den igandean Donapaleun, urtetik urtera gero eta arrakastatsuagoa.\nOtsailaren 24an, igandez, Libertimendua izanen da Donapaleun. Karrika dantza Airetik aretotik abiatuko da Goizeko 10:00etan. Herriko abere-merkatu plazan 11:00ak inguruan bilduko dira partehartzaileak.\nOspakizuna plazan izanen da. Antolatzaileek aditzera eman dutenez, zirtzileria doi bat berritua izanen da aurten. Arrazoiak: belaunaldi aldaketak direla eta, batetik; eta bestetik, Burgaintziko txarangak eta dantzariek ekitaldirako espresuki sortu duten jauzi bat estreinatuko dutelako.\nZabalik elkarteko lagunek eguraldi ederra igurikatzen dute, beraz, Libertimenduaz eguzkian gozatzeko gogotsu daude.\nBazkarian parte hartzeko aukera asitzera eman dute antolatzaileek, eta lehenbailehen izena emateko prremia gogoratu. Hona deiaren lema: “Besta egun osokoa da! Inauteriak bazkaltiarren jokoa behar du baitezpada!”.


«Salbuespenezko garaietarako, salbuespenezko aurrekontua»\nElma Saizek 2021eko aurrekontuaren lege proiektua eman dio Unai Hualde parlamentuko lehendakariari. Azken bozketara arte legebiltzarrean egin beharreko bidearen abiapuntua da.\nBi preso Euskal Herriratuko dituzte, eta bertze hiru hurbildu\nOskarbi Jauregi eta Oier Andueza Euskal Herriratuko dituzte. Mikel Azurmendi, Maite Pedrosa eta Joseba Lerin Sanchez Zuerara mugituko dituzte.\nUsansolon 2021eko azken hiruhilekorako aurreikusten dute galdeketa\nBatzorde mistoaren lehen bilera egin dute gaur, galdeketa egiteko beharrezko memoria prestatzeko asmoz.\nPello Alcantarilla euskal preso ohia atxilotu dute Irun eta Hendaia arteko mugan\nEH Baik eta EH Bilduk salatu dute Fijaiten ezarritako neurrien urratzearekin lotua dela atxiloketa. Hendaiako komisarian pasatuko du gaua.\nGazte bat atxilotu du Espainiako Poliziak, Gasteizen, antza U-30eko grebarekin lotuta\nLau gazteri polizia etxera joateko esaten zieten atzo Espainiako Poliziek, Gasteizen. Haietako bi bere kasara joan ziren atzo, eta aske geratu ziren. Gaur hirugarren gazte baten bila joan dira, eta polizia etxera eraman ostean, aske utzi dute arratsaldeko lehen orduan. Laugarrenaren bila joan dira, baina ez dute etxean topatu\n"Gauzak ez badira okertzen", Espainiako aurrekontuen alde egingo du EH Bilduk\nArnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaileak esan du negoziazioa ez dagoela itxita, baina bai aurreratuta, eta bozkatzerako gauzak "asko okertzen" ez badira baiezkoaren alde egingo dutela. Pablo Iglesias Espainiako Gobernuko presidenteorde bigarrenak "albiste ontzat" jo du, txio bidez eman duen erantzunean.\nForo Sozialak salatu du «hurbilketen datuen anabasa elikatzen» ari dela eragile bat\n«Espetxe politikaren aldaketaren aurka dagoen eragile» bat, «zenbait komunikabidek emandako oihartzuna baliatuta», zabaltzen ari da 103 direla guztira hurbildutako presoak. Foro Sozialaren arabera, 69 lekualdaketa egin dira 2018ko irailetik.\nBiktimak erdigunean jartzeko beharra azpimarratu dute alderdiek\nSostengatuak, sostenituak eta bemolak\nMemoriaren arloan gazteek ekarpenak egin behar dituztela azaldu du Urkulluk\nMemoriaren Eguneko ekitaldi ofizialean, bi gaztek gogoeta egin dute aurrera begirakoaz eta zertarako balio izan dieten biktimen esanek\n2016ko asmoak oinarri legegintza programan\nDatozen lau urteetarako lege egutegia aurkeztu du Jaurlaritzak: 36 lege proiektu bideratu nahi ditu. Aurreko legealdian agindutako 28 legegaietatik hemeretzi jaso ditu 2020-2024ko aldirako xedeen artean


Eneritz Furyak – Morau-enea\nPosted-on 24 apirila, 2017 24 apirila, 2017 By lineBylinetalo_andoni_9q436eu8\nFolk kantari batzuk folketik baino gehiago edaten dute rocketik, eta uste dut horixe dela Kasernarat taldeko kantari Eneritz Furyaken kasua. Melodia planoak dira, urgenteak, bilutsiak, edergarri gutxikoak. Diskoa abiada bizian hasten da, nahiz eta, amaiera aldean pixka bat gehiago pausatzen den, eta kantariaren gitarra eta kantaera urduria dira protagonista ia bakarrak. Musikalki “tosko” samarra dirudien arren, hitzen aldetik, oso bestelakoa gertatzen da diskoa, eta azpimarragarria da kantu guztiek duten karga poetiko, ilun xamarra, dena esan behar bada. Zerbaiterako balio badu, hurrengoaren zain gaude jada.\nCategoriesBerria MusikaTags,iruzkina kritika\nPrevious PostPrev Article Gauza niminoen mapa\nNext PostNext Article Solasaldi ederrak


Oso ameslaria da zure heriotza ametsetan ikustea ". Beldur asko hasten dira etorkizun hurbilean emaitza bikainak lortzeko. Baina, hain zuzen ere, dena ez da hain argia. Hau da, ezezagun eta beste mundu osoko maisuek garai desberdinetan fenomeno hori interpretatu zuten moduan.\nAmets Elkarrizketa Maya\nAmets horiek esanahi ona eta txarra dute. Ona: imajinatu balute hildako izanez gero, etorkizun hurbilean orri garbi batetik bizitza hasteko aukera izango duzu. Ez egin ezer bereziki horretarako, bizitza bera bizitzera eskainitako aukera guztiak erlaxatu eta erabili. Gaiztoa: zure ametsetan zurea edo norbaiten heriotza ikusi baduzu, norbait dagoeneko zurekin hurbil dagoen norbaitengana jotzea edo maltzurki laster ezarriko da (hondamena). Zeure burua babesteko, saiatu zartaginean olioa bota, gatza bota eta oihal berdea jarri gainean. Biharamunean, oihala zatitu eta inguruko jendea hurbildu.\nAntzinako persiarren Taflisi liburu ametsa\nNorbaitek bere heriotza ametsetan ikusten duenean, etxean, berriz, bidaia luzea edo mugitzen du.\nAmeslaririk ez bada, orduan litekeena da etxera itzultzea aurreikusitakoa baino lehen.\nAmets hori gaixoarengana joatea bada, orduan azkar berreskuratuko du.\nAmeslaria espetxean baldin badago, laster kartzelaratzeak utziko ditu eta, azkenean, ganbera utzi ahal izango du.\nDuzu edo zure senide batek hildakoen ametsak baldin badituzu, ametsa abisu hau da. Gogorra da proba aurre egiteko, agian galera izango duzu.\nAmeslaria behin-hildako lagun bati entzuteko edo ikusteko - albiste txarrak.\nAmetsa amesten duen gizon bati, ametsa abisu bat da. Amesgaiz hitz egitea, hildako aita hilda da negozioaren eta horrekin lotutako guztia pentsatzeko bultzada. Loak zure aurka norbaitek marrazten dituen intrigueei buruz ohartarazten du.\nGizonak eta emakumeak, amets hori ikasi ondoren, beren jokabideari buruz arreta handiagoz pentsatu beharko lukete, eta haien ospea estutu.\nHildakoaren ama batekin ametsetako bat hitz egitea da zure mendekotasunak kontrolatzeko deia, osasunari arreta emateko. Hildako anaiari hitz egitea norbaiti benetan zure errukia eta zure laguntza behar duten seinale da.\nJadanik hilda dagoen norbait alaia eta pozgarria amesten badu, hau da zure bizitza gaizki antolatuta dagoela. Etorkizunean, zure pai osoa eragin zuzena izango duten akats larri hauek sor daitezke, nahi ez badituzu borondateak suntsitzen.\nHildakoen arteko erlazio batean solasean ari bazara, bat promesa egiten ari zarenean, hurrengo astinduari aurre egingo diozun abisu bat izango da. Negozioen beherakada epea egongo da, beraz senide eta lagunen aholku jakintsuagoak entzun beharko dituzu.\nHildakoen senide baten ametsa den ahotsa abisu ohargarria da kanpoko indarrek etorkizun hurbilean bidaltzen dituztela. Informazio hori zure garunean loak hautematen duen modu bakarra.\nParacelsok aholkuak ematen ditu - arretaz eta seriotasunarekin, hildakoen maitaleek amets batean esaten dutenaren tratamendutzat. Lurmuturra loaren hildakoen aholkuak jasotzeko gai da. Esperientzia praktikoak erakusten du ondorengo emaitzak lortzen dituztela. Hildako iturri hurreko irudiak burmuinaren lohiaren eremuak motibatzen ditu eta haiek ezkutatzen diren ezagutza eta trebetasunak azaleratzen ditu.\nZure heriotzaren ametsa zure maiteari ondoan zoriontsu bizitza luzea izango duen seinale da. Amets hauek diote Jainkoaren mezularia lurrean eramaten ari zarela.\nMunduan oso garrantzitsua den pertsona baten heriotza amesten baduzu, orduan profezia handia da. Laster, herrialde garatuetako batean gobernu jakintsua boterera iritsiko da, estatu ezberdinetako biztanleen arteko bakea sendotzeko gai izango dena.\nAmetsetan ikusi ahal izateko, jende askoren heriotza behin-behinekoa da. Amets hori bezain terrible epidemia baten profezia da, milioika biztanle hil egingo baitira. Gaixotasun horietako medikuei pertsona batek aurkituko die, inork ez du oraindik entzuten.\nHeriotza heriotzaz hiltzen ari den pertsona batek Europako herrialde garatuetako etorkizuneko buruzagiarekin borrokatu zuen gerra nuklear bat da. Gerra horren ondorioz, egoera bikaina lurrean aurpegitik desagertuko da, eta bizirik iraungo dute lehenago edo geroago heriotza izugarri hiltzen.\nAmets egin baldin bazen heriotza kliniko batean, orduan ilunpean egongo zara ezagun zaharren plan beltzak. Zoritxarrez, beren planak errealitate bihurtzeko gai izango dira, eta ondorioz jasango duzu.\nNostradamus de Sonn\nZure heriotza amestea oso luzea izango da. Zurekin hurbil dagoen norbait hiltzen edo hil egiten dela amesten bazenute, orduan hau da bizitza luzea eta pozik bizi dela.\nAmets batean ikusteko, jende askoren heriotza eta sufrimendua aldi berean gizakiak luzaro bizi nahi duen keinu bat da. Munduaren amaiera, denek eztabaidatzen ari direnik, ez dira datozen milaka urteetan.\nAmetsetan, munduko pertsona garrantzitsu eta ospetsu baten heriotza ikusteko lurreko distemper eta antsietatea profezia da. Etorkizunean, ziurrenik, pertsona oso garrantzitsua hilda egongo da. Haren heriotzaren ondoren, berehalako boterearen aldeko borroka gogorra hasten da, zibil zibil edota munduko gerra garrantzitsu bihurtu baita.\nAmets bat ikustea heriotz mingarri bat hiltzen ari da. Amets hauek esan nahi dute etorkizunean pertsona bat lurrean agertuko dela, jende askorengana joango den jendearen bizitza hartuko duenik. Horrelako ametsek pertsona krudel batekin topaketa azkar bat iragartzen dute, agian maniac ere.\nAmets bat ikustean, aldi baterako heriotza kliniko egoeran, zerbait gertatuko zaizu laster, urte askotan zehar orekatzeko. Denbora pixka bat erabat ez zaizu munduan gertatzen denaz arduratuko, herrialdean, baita zure familian ere.\nAmetsetako ametsak ametsak amets egiten ditu amets bat\nAmetsen liburu ezagun bat: zer iruditzen zaizu saguaren zuria?\nZure lagun gogokoena ametsetan ikusteko\nMendearen hogeiko moda\nStrawberry pistachio "bonba"\nZergatik jendeak elkar maite dute, baina parte?\nNola gogorra da hegaldiaren laguntzailea izatea?\nIndigo seme-alabak opari edo zigor bat dira?\nBelar medikua: cocklebur


Dantzaren bilakaera historikoa «sehaska ballet» ikuskizunean — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Dantzaren bilakaera historikoa «sehaska ballet» ikuskizunean\nDantzaren bilakaera historikoa «sehaska ballet» ikuskizunean\nBallet garaikideak eta euskal dantza tradizionalek bat egin dute Donostiako Kresala taldeak bihar Iruñeko Gayarre antzokian taularatuko duen «Sehaska ballet» izeneko ikuskizun berrian. Bertako zuzendari eta koreografo den Faustino Aranzabalek azaldu duen legez, «dantza historikoa abiapuntutzat hartuta, errenazimendutik hasi, barrokotik igaro eta aro modernora iritsi gara adierazpen artistiko honen eskutik. Beraz, ikuspuntu historikotik ikus daiteke bere eboluzioa». Koreografia bitan banatuta dago: izaerazko euskal dantzak eta garaikidea. Ordu eta laurden irauten duen emanaldian, Euskal Herriko zortzi eta garaikideko bost bakarsaio tartekatu dituzte, azken hauek Miriam Perezek antzeztuko dituenak. Gainontzeko dantzariei dagokienez, taldea berrogei pertsonek osatuta dago, eta horietatik Haritz Perez, Miriam Perez, Julen Sota, Idoia Arana eta Aitzol Iriondo dira protagonista nagusiak. Faustino Aranzabalek argi adierazi duenez, «ez dira dantza etnografiko soilak, tradizioaren elementu batzuk aukeratu eta zortzi pieza berri sortu ditugu, testuinguru berri batean sartuz. Nolabait, euskal dantza-saio guztiak oso modu ludikoan aurkeztu ditugu, beti ere ikuspuntu positibista eta erromantiko baten barruan. Eta kontrajarrian, arlo sentimendu pertsonalak (gabezia, galera, amatasuna, bakardadea, arroztea eta gabezia) adierazteko disziplina egokiena garaikidea zela iruditu zitzaigun, horregatik garaikideko bost obra txiki erabili ditugu».\nZortzi pieza horien hautaketa ez omen da oso zaila suertatu. Ikuskizun guztiaren abiapuntua «Sehaska dantza» izan zen, eta pixkanaka buruan zuten ideia gauzatzen eta osatzen joan ziren, oso modu naturalean. «Gorteetako dantzetatik antzokikoetara igarotzeko bidea zegoela ikusi genuen, beti ere koherentzia ildo bat jarraituz». Hori dela eta, XVII. mendeko «Kontrapas» barrokoak emango dio hasiera ikuskizunari, eta «Igitai dantzak» jarraipena. Ondoren, pastorala aitzakia hartuta, gorriak eta beltzen arteko bereizketan oinarrituta, koreografia berria sortu dute. Honez gainera, «Sagar dantza», «Zestapunta» (euskal pilota gai bezala hartuta, joko koreografiko eta akrobatikoa), «Sehaska dantza», «Mutil-dantza» eta azkenik «Karrika dantza» izenekoek osatuko dute emanaldia.\nHonez gainera, «Sehaska ballet»-en garrantzi handia dauka musikak. Sei musikarik joko dute zuzenean, orkestra tradizionalaren formatuan: Beñat Rallak (perkusioa eta teklatua), Xabier Irizarrek (txirula, txistua, silbotea, ttunttuna eta dultzaina), Ibon Otaegik (gitarra, txirula, txistua eta dultzaina), Jon Mendizabalek (akordeoia) eta Mikel Albisuk (alboka eta txalaparta). Bost bakarsaio osatzeko, Amaia Zubiriak a capella abestutako bost doinu hautatu dituzte, «bere kantak oso bortitzak baitira, ukitu gazi-gozoa ematen dio». Euskal dantzak duen berezko nortasunaren ikuspuntua da, indarrez beterikoa. Hitzei dagokienez, ikuskizuna Bittoriano Gandiagaren olerki batekin hasten da, «Hau ez da irudipen bat, hau ez da oroitzapen bat, baizik sentimendu bizi bat» aldarrikatzen duena. Emanaldia bukatzeko, aldiz, Tere Irastorzak amatasunaz idatzitako poema bat aukeratu dute. Aranzabalen ustez, «Barroko garaiko balletak, Luis XIV. urteetan sortu ziren antzezlanak, dantza, poesia eta antzerkia uztartzen zituzten lanak ziren, Luli edota Moliere esate baterako. Gu ere, modu apalean, hiru diziplinak uztartzen saiatu gara, olerkigintza, dantza eta antzerkia, alegia».\nEz da, ordea, Kresala taldeak sortu duen mota honetako lehenengo ikuskizuna, 2004an «Marixe» antzezlana aurkeztu baitzuen. Hark antzerki ukitu handiagoa zuen, nahiz eta balletak ere bere tokia eduki. Garai hartan hasi ziren proiektu berriari forma pixka bat ematen, dantza soila landuko zuen ikuskizuna.\nEstetikoki ere oinarri historikoa mantentzen saiatu dira. Zuzendariaren ustez, «dantzarako jantziak dira eta oinarri historikoa izan arren, ez dira erreprodukzio leialak, ez delako lan etnografikoa. Garrantzia pieza bakoitzari eman diogu, horregatik, koreografia bat osatzeko osagarriak behar izanez gero, jantzitegian sartzen ditugu».\nBeraz, musika, dantza eta poesia gustuko dutenek bihar Iruñeko Gayarre antzokian aukera ederra dute. Balletaren bilakaera historikoaren nondik norakoak ezagutzeko modu ezin hobea.


i) Henrike Knörr eta Iruña Oka – Iruña Veleia gorria\nHenrike Knörr eta Iruña Oka\nFilologoa eta euskaltzaina hil zaigu. Iruña Okako aurkikuntzei dagokiolarik ez da aseptikoa izan, maitasunak eta afektibitateak zuzendu du bere jarrera eta uste dut euskaldun askoren ordezkari bilakatu dela. Bere ahotik zuzenean entzun izan genuen eta egunkari zaharretan irakur daiteke adibidez, zenbat poztu zen Eliseo Gil-ek Iruña Okako indusketen zuzendariak, hots egin zionean esanez duela 1.700 urteko euskarazko hitzak azaldu zirela ostroketan (zeramika puskak grabatuak) eta ez zuen bere urduritasuna ezkutatzen aurkikuntzak zuen garrantziarekin. Zer poza hartuko zukeen Mitxelena jaunak aurkikuntzen berri izan balu. Beti defendatu du azaldutako euskarazko hitzen jatortasuna eta aintzinatasuna, arkeologoek emandako informazioen arabera, eta aurkakoa demostratzen ez den bitartean.\nEz dut ahaztu nahi bere ahotik zuzenean entzundako hitzak sortu zidaten zirrara, bere hitzaldi batean esan zuenean “Iruña Okan azaldu zirela hedabideetan argitaratutako hitzez gain, duela 1.700 urteko hirurogeita hamar bat esaldi motz (jan edan lo) eta ehun luze bat hitz euskaraz. Bakarrik bi eraikin arakatu omen dituztela Iruña Okako indusketetan eta zalantzarik ez izateko askoz ere euskal hitz gehiago azalduko zirela”.\nDuela 1.700 urteko Iruña Oka azaleraz eta biztanlez duela berrehun urteko Donostiaren antzekoa da, harresi eta guzti, gaur egungo Donostiako alde zaharra ezaguna alegia, jakina baita Boulevardean zegoela Donostiako harresi zaharra, eta zenbat euskal dokumentu dauzkagu Donostian duela berrehun urtekoak?. Aipatzerako Humboldt-ek duela berrehun urteko bere “Euskaldunak” liburuan aipatzen dituen zailtasunak euskal hiztegi bat bilatzeko.\nIruña Okako aurkikuntzen aurkako eszeptikoen kritikak areagotu eta deskalifikazio pertsonaletara igaro zirenean, zalantzan jarriz ikertzaileen ohore pertsonala ere, Henrike Knörr-en jarrera ere gardena eta ausarta izan zen, eta bera izan zen euskal filologo bakarra Veleiako komunikatua sinatu zuena ikertzaile taldearekin batera, non ozenki esaten den besteen artean,”Iruña Okako ostrakak erromatar garaikoak direla, bere garaiko beste milaka ebidentziekin batera azaltzen direla, erromatar garaiko geruzetan azaldu direla eta zigilatzen dituzten beste erromatar garaiko geruzen azpian”.\nEuskararen jatorriaren biltzarreko partaideak, batzutan ez gara bat etorri Knörr jaunaren iritziekin, gure biltzarretako ponentzietan irakur daitezke iberikoa eta euskararen harremanak defendatzen dituzten autoreak, berak deitoratzen zituenak, nahiz eta tradizio luzea izan Larramendi, Astarloa, Humboldt, Tovar, Krutwig… batzuk aipatzeagatik. Irakur daitezke ere euskararen aintzinatasuna eta mintzatzen zen azalera handia defendatzen dituztenen iritziak, atzerritarrak batzuk Humbolt-en eskolaren jarraitzaileak Bengtson, Vennemann, Openheimer eta euskaldunak besteak Krutwig, Mujika, Kapanaga, Naberan, Zubiaga eta Lizarduikoa.\n2 erantzun “i) Henrike Knörr eta Iruña Oka” sarreran\nPingback-a: Ostraka euskalduna » Blog Archive » Henrike Knorr lau urte\nPingback-a: Ostraka euskalduna » Blog Archive » Henrike Knorr hil zela sei urte