Gainditu gabekoen azterketak (martxoa)\nDBHko ikasle berrien onarpen-egutegia 2021-22 ikasturterako\nRosa Huertas idazlearekin topaketa online\nCovid-19agatik hartutako neurriak direla eta, jarduera osagarriak eta eskolaz kanpokoak gutxiagotu egin dira aurten. Ezin dira jarduera bat egiteko (adibidez, idazle batekin elkarrizketa presentziala) maila bereko ikasle guztiak bildu.\nEdelvives argitaletxeak topaketa online egiteko aukera eskeini digu eta praktikan jarri dugu.\nInstitutuko DBH1eko bost geletako ikasleak gaur Rosa Huertas idazlearekin solasean egon dira telematikoki, lehenengo ebaluazioan irakurritako "¿Qué sabes de Federico?" eleberriaz.\nTopaketa oso ondo baloratu dute ikasleek, Gaztelaniako irakasleek, argitaletxeak, baita idazleak berak ere. Honegatik ildo horretatik jarraitzeko asmoa daukagu.\nFrantseseko departamendutik zorionak eman nahi dizkiegu DELF (Diplôme d 'Études en Langue Française) probetara aurkeztu eta B1 eta B2 diplomak lortu dituzten ikasle guztiei.\nBigarren urtez jarraian, frantseseko hiru ikaslek osatutako talde bat "Institut Français" eko azterketetara joan da eta guztiek gainditu dute.\nIazko deialdian 9 ikasle aurkeztu ziren B1era, eta deialdi honetan, bi ikasle B1era eta ikasle bat B2ra.\nGure zorionik beroena lortu duzuen ikasleei, zuen ahaleginarekin eta dedikazioarekin lanak merezi duela erakusten baituzue. Diploma horrek, nazioartean ezaguna denak, etorkizun hurbilean lan-aukera berriak emango dizkizue, ziur.\nPentsa ezazue bereizketa hizkuntza bat gehiago hitz egitean datzala.\nJa Bilbao! lehiaketa\nDBH2-4ko June de Orbe eta Arane Malatsetxebarria ikasleak, DBH3-4ko Lorena Fernándezekin batera, ESKOLAKO UMORE GRAFIKOAREN 6. LEHIAKETAN finalistak suertatu dira. Lehiaketa Umorezko Literaturaren eta Artearen Nazioarteko Jaialdiak antolatzen du, xede honekin: umoreak kultura -eta hezkuntza- adierazpen moduan duen garrantzia gaztetxoei barneratzea eta pertsonen eskubide –eta aukera- berdintasuna azpimarratzea, aintzat hartu gabe jatorria, adina, sexua, gaitasuna, sexu-orientazioa edo erlijioa.\nIrabazleen lanak eta finalistenak Erribera Merkatuko ERAKUSKETA-ESPAZIOAN egongo dira abenduaren 19tik 27ra arte.\nBIZKAIDATZ Txikia 1. Saria\nClaudia Novoa Napoles, DBHko 1. mailako ikasleak 1. saria irabazi du Gaztelania modalitatean, Haur Mailan, Bizkaiko Foru Aldundiak antolatutako Bizkaidatz Txikia 2019-2020 Haur eta Gazteen VI. Literatur Saria lehiaketan.\nHorregatik, tablet bat eta diploma bat jaso ditu, baita saritutako lanekin argitaratutako liburuaren 5 ale ere.\nHezkuntza Sailak digitalizazio-esperientzia pilotu bat egin du gure ikastetxean (Batxilergoko 1. mailako bi taldetan), irakaskuntza presentziala eta online modalitatea uztartuz azaroaren 30etik abenduaren 4ra bitarteko astean.\nEsperientzia pilotuaren helburuen artean, ikastetxeen profil digitala hobetzea edo, hala badagokio, ikastetxeak pedagogikoki eta teknikoki prestatzea, balizko bigarren agertoki baterako.\nBigarren egoera irakaskuntzako bi modalitateak konbinatzen dituena da: presentziala eta online.\nAlbistea DEIAn eta EL CORREOn ikus dezakezue.


Taurus eta Capricorn - Sexuan, maitasunean eta bizitzan bateragarritasuna - Taurus\nTaurus Eta Kaprikornio\nTaurus Kaprikornioarekin bateragarritasuna maitasunean, bizitzan, sexuan, komunikazioan, adiskidetasunean eta konfiantzan. x\nTaurus eta KaprikornioSexu eta intimitatearen bateragarritasuna\nTaurus eta Capricornio nahiko zurrunak izan daitezke sexuari dagokionez. Horixe da, hain zuzen, bikote perfektua bilaka ditzakeena. Zodiakoko beste zeinu batzuekin konbinatuta, zaila izan daiteke irekitzea eta esperimentatzeko beharra sentitzea, nahiz eta Capricornioek ahal duten guztia egingo duen sexuari dagokionez zein burutsuak diren erakusteko. Elkartu eta elkar hurbiletik ezagutzean, erlaxatzea zer den ikasiko dute. Capricornioak ez du erakusteko beharrik sentituko eta Taurusek min hartzeko beldurra utziko du.\nEuren harremanaren arazoa Ilargiaren ulermenean ezkutatu daiteke, Taurusek goraipatzen baitu, eta Kaprikornioari ez zaio asko gustatzen. Maila emozionalean konektatzeko arazoak izan ditzakete Kaprikornio ez bada nahikoa maitemintzen edo konfiantza arazoak baditu. Hau Taurus-ek baldintzarik gabe maitatu beharrarekin biderkatuko du begizta amaigabean erakusten dutena, Kaprikornioa uxatzen.\nminbiziak eta kilo bateragarriak dira\nSexu sena eta maitasunaren konbinazioaren ikuspegi desberdinak dira haien artean hutsune bat egin dezaketena. Taurus-ek ekimenarekin eta oldarkortasunarekin arazo bat du, ez du Marte hain ondo ulertzen, Capricornioek ekimena, indar fisikoa eta Marteri eusten dio behar duen bitartean. Beren sexu-bizitzan, honek Capricornio bikotekidearen emozio falta ekar dezake, eta Taurus-en frustrazioa eragin dezake, oinarri emozionalrik gabeko libidoak uxatzen duena. Bi bikotekideengan inpotentzia eta sexu-desira orokorra eza izatera irits liteke, euren sexualitatearen izaera intimoari eusten ez badiote eta behar jakin batzuk dituzten gizabanako ezberdin gisa hurbiltzen ez badira.\nTaurus eta KaprikornioKonfiantza\nKaprikornio besterik ez da gezurretan ari. Ez dute epaitu ere egiten baina alferrikako eta ergela iruditzen zaie. Gezurra esaten dutenean ere, kasu gehienetan beste gizakiekin egindako esperimentua da egia non dagoen asmatzen duten ikusteko. Intimo inplikatuta daudenean, haien eta bikotekidearen arteko gauzak garbi eta egiazkoak gustatzen zaizkie. Taurus erraz sumatzen du hori eta nahikoa seguru sentituko da bikotekideari gauzak ezkutatzeko noizbehinkako beharrari amore emateko. Taurus Artizarrak gobernatzen du, Piscisen zeinuan goratu den planeta, beraz, sekretuaren garrantziaren ulermen hori dute maiteminduta daudenean. Kaprikornioarekin, beren intimitatea mundutik ezkutatzeko modu bat aurki dezakete eta oso-oso denbora luzez beren maiteari leial egoteko.\nTaurus eta KaprikornioKomunikazioa eta adimena\nIzaera desberdinak dituzten arren, oso ondo ulertzen dute eta elkar hazteko motibatzen dute, bakoitzak behar duen norabidean. Haien desberdintasunak bikote perfektua izateko daude, elkarren arteko zeinu kontrajarriak baino modu sotilago batean osatzen dutelako.\nIlargiaren ulermen sakona Taurusek bedeinkatzen duen zerbait da eta Capricornioak bere muinean falta du. Emozioaren beldurra erraz bihur daiteke euren behar emozional pertsonalekiko utzikeria eguneroko errutina. Taurusek Kaprikornioak beti izan behar duen samurtasunaren garrantziaz irakasteko eginkizuna du. Horren truke, Kaprikorniok Taurusi ardurari aurre egiten lagunduko dio eta bere helburuak distraigarririk gabe nola lortzen irakatsiko dio.\nEz zaie beti erraza izaten elkar ulertzea, baina beste pertsonarekiko sentitzeko erruki eta irekitasun nahikoarekin, beste zeinu-bikote batek ezin duen moduan elkarri lagundu diezaiokete. Azken finean, Lurraren elementuari dagozkio, eta gure errealitate materialean magia egin dezakete beren desberdintasunak uztartzen dituztenean.\nTaurus eta KaprikornioEmozioak\nZaila da ziurtasunez esatea elkarren artean betetasun emozionala aurkituko dutela, biak kontu handiz ari direlako maitasunari dagokionez. Harreman bat hasten dutenean hautsi beharreko eredua izan ohi da hau, denbora eta pazientzia nahikoa baitute elkarrekiko. Taurus-en ikuspuntutik, agian ez da inoiz izan duten kontaktu emozionalrik onena, baina Capricornioaren ikuspegitik, gauzak ezin dira Taurus bikotekide batek maitatua izatea baino askoz hobetu.\nHala ere, ia jasanezina den asebetetze bat dago Taurus-ek epe luzerako zulaketak Capricornio bikotekidearen muin emozionalera iristen direnean. Kontaktu horretara iristen denean, oso gutxitan sentituko dute berriro haietatik bereizteko beharra. Kaprikornioari norbaitek bere bihotza literalki ukitu zuela dirudi eta ziurrenik ez du inoiz Taurus bikotekidea joan nahi utzi nahi.\nTaurus eta KaprikornioBalioak\nMundu materialaren balioaren zentzu partekatuarekin, bi hauek oso urrun irits daitezke elkarrekin. Taurusek sortu eta motibatuko lukeen bitartean, Capricornioek arrakastaren eta finantza segurtasunerako bidea emango luke. Helburuak edozein direla ere, erraz irits litezke elkarrekin, hasiera batean balio material berdinak partekatzen dituztelako. Hala ere, ez dute hain egoera melokotorik izaten emozioei eta familiari buruzko ikuspegiari dagokionez. Euren nortasunaren alde desberdinak suntsitzaileak izan beharrean osagarri gisa behatu beharko lituzkete eta elkarbizitzarako modua aurkitu behar dute elkarren itzalari balioa emanez.\nTaurus eta KaprikornioJarduera Partekatuak\nEsan liteke Taurus alferra dela eta Capricornioak ez diola lan egiteari uzten, baina hori ez da hain zuzen. Zodiakoko zeinuren batek atseden behar badu, Capricornio izango litzateke. Haien anbizio handiak energia baxuko egoera batera eraman ditzake eta Taurus hor dago beren Arima nekatua janari ederrekin eta poztasunerako denborarekin konpontzeko. Bestalde, Taurus-en alde sortzaile eta motibagarria bere Capricorn bikotearen izaera ahaleginak esnatzen badu, alferra izan ezik, dena bihurtuko da eta biak pozik eta pozik egon daitezen lortutakoarekin. Laburbilduz, elkarrekin edozer gauza egin dezakete, jarduera eta atseden oreka fin bati eusten dioten bitartean.\nTaurusek eta Kaprikornioek hain harreman sakona sor dezakete, ezen materialaren esparruan duten sormen-ahalmena zodiakoko beste zeinu batzuentzat eskuraezina dirudi. Modu leun eta motelean elkar osatzeko gaitasuna dutenez, kanpoko bikoterik aspergarriena dira, mundutik ezkutuan geratzen den barne jarduera zirraragarriena dutenak. Taurus-ek Capricorn bikotekidea motibatzen badu eta Capricornioek lorpen-bidea erakusten badio Taurus bikotekideari, elkarrekin lan egin dezakete, haurrak hazi eta biek ohituta dauden baino dibertigarriagoa den bizitza partekatu dezakete, edo, besterik gabe, hautsi ezin den lotura bat osatu. Haien emozio sakonak nahasten direnean, elkarri lotuta daude betiko.\nAries Kaprikornio Akuarioa Minbizia Sagitario\npiscis emakumea eta gemini gizona\nAquarius gizona eta piscis emakumea bateragarritasuna


"Guk sentitu, Lauaizetako parkea sentitzen dugu gure" : Irutxuloko Hitza\nAitor Zapirain, baserritarra\n"Guk sentitu, Lauaizetako parkea sentitzen dugu gure"\nAitor Zapirain (Errenteria, 1997) Lauaizeta parkeko Bordazar baserrian bizi da, eta bertan ateratzen du bizibidea: baserritarra da. Aitaren bideari jarraituz, esnearen ekoizpenean dabil buru-belarri. Bordazarreko behien esneak, Kaiku hornitzeaz gain, Easo eta Irun plazetako esne makinetan du salmenta puntua. Bordazarreko urre zuriak sakrifizio handia du atzean, baina gustura egiten du Zapirainek.\nAitor, nola definituko zenuke zeure burua?\n24 urte dauzkat, eta txikitatik baserria gustatu izan zait. Bi urte dira baserrian titular sartu nintzela. Beraz, bere txikitako ametsa betetzen ari den gazte bat naiz.\nBordazar baserrian, zein da zuen jarduna?\nOrain esne behiak bakarrik dauzkagu. Aitonaren garaitik aita gaztea izan den arte denetarik egin izan da: baratza, sagardoa, esnea… Gero, Europan sartu ginenean Eusko Jaurlaritzak esan zuen ezin zela dibertsifikatu eta denetarik egin: hobeto zela zerbaitetan espezializatzea, eta horretan atera behar genuela indarra. Nire aita nire antzeko egoeran hasi zen esne behietan espezializatzen, eta ahal zen berrikuntza gehienekin profesionalizatzen, ahal zen hoberen egiten gauzak. Berak orain arte egindako lan guztiaren ondoren, nik jarraitzen dut baserriarekin, asmo antzekoarekin. Ahal bada, pauso bat atzera eman eta pixka bat dibertsifikatuko dugu, esnea ateratzeaz gain beste produktu batzuk ere ekoitziz. Pentsatzen ari gara hasiera batean jogurta egitea, eta, gero, produktu ekologikoko zigilua lortzeko beste aldaketa batzuk egingo ditugu.\nAitzindariak izan zarete hirian esne makinak jartzen.\nBai. Elizondon jarri zuten lehenengo esne makina, eta gero honantz etorri zen. Italiatik dator ohitura hori: Italian ohikoa zen esne makinak edukitzea. Elizondon jarri eta gero, Gipuzkoan bat baino gehiago hasi ginen makinak jartzen. Guk lehenago ekoizpen altuagoa geneukan, edo gehiago saiatzen ginen ahal zen kopuru gehiena ateratzen, baina aitak aldaketa bat egin zuen: behi gutxiago jarri zituen, eta aldaketa horretan esne makinak sortzeko aukera sortu zitzaigun. Horren helburua izan zen Gipuzkoan, Bizkaian eta Araban baserritarrek ahal zen gertuena eduki zezaten salmenta puntua, ahal zen gertukoena izateko produktua. Errenterian jarri zuen beste baserritar errenteriar batek, eta guk Donostian jarri genuen Igeldoko Esnearekin batera. Garberan eta Trintxerpen ere jarri genituen, baina horiek gero kendu egin ziren.\nZertan da jogurtak egiteko proiektua?\nObra bukatzen ari gara eta produktua nahiko bukatuta daukagu. Galdetegi bat ere sortuta daukat Donostia eta Errenteria inguruko jendeari beraien gustuak zeintzuk diren galdetzeko: krematsua, zaporeduna, naturala, azukrearekin… Gehiengoak nahi duena egin eta ahal den heinean bezeroaren gustura egindako produktu bat sortu nahiko genuke.\nBordazarreko behiek ematen duten esne guztia esne makinetan saltzen duzue?\nKaikuko bazkide ere bagara. Esne makinak jarri aurretik esne guztia Kaikura eramaten genuen, Gipuzkoako gainerako baserritarrek bezala. Guk zati bat esne makinetan saltzen dugu, eta gainerako guztia Kaikukoei ematen diegu. Betidanik horrela egin dugu, eta egia esan, ondo funtzionatzen dugu.\nKaletarrek baloratzen dute bertako produktuak kontsumitzea?\nNik uste dut baietz. Esnea, produktu moduan, ez da baloratu izan: supermerkatuan ura baino merkeago saldu izan da. Esne makinetara eramaten hasi ginenean esne freskoa, pasteurizatua eta ahal den tratamendu gutxienarekin, jendea erostera etortzen hasi zen, eta gainera, beraiek eskertzen ziguten. Guk esaten genien: “Eskerrik asko erosteagatik”. Eta beraiek: “Ez. Eskerrik asko zuei horrelako esne natural goxoa ekartzeagatik”. Orduan, jendeak eskertzen du, eta gu asko asetzen gaitu horrek: energia handia ematen digu.\nBaserritarren kopurua murriztuz joan da. Nola bizi duzu hori?\nAita gaztea zenean, 4.000 baserrik ematen zieten esnea Kaikuri Gipuzkoan: orain 150 geratzen gara. Ez da kontuan hartzen, ez da baloratzen, eta kalean ere ez da arrisku hori ikusten. Orain baloratzen hasi dira pixka bat, baina azken urte hauetan kostuak igotzen ari dira: gasoila, pentsua, argia… Eta esnearen prezioa ez da hobetzen. Gure kasuan, egoera ez da oso ona. Kalean jendeak agian ez du ikusten nolakoa den geurea, bakoitza berean zentratuta dagoelako. Gure esnea baloratzen du jendeak, baina atzean dagoen lan guztia ez hainbeste.\nEuropako Batasuneko nekazaritza politikak nola eragin dizue zuei?\nGure eremuan, daukagun orografia aldapatsuarekin, ez du kostu bera litro bat esne ateratzeak, Galizia, Leon eta Kataluniako lautadekin konparatuz. Hor askoz azkarrago sortu dezakezu janaria kostu gutxiagorekin, eta hemen, berriz, garraioan, salmentan eta ekoizpenean kopuru txikiagoak sortzen dira proportzioan. Orduan, Europatik egin dena izan da zerbait orokorra, eta ez dira kontuan hartu zati bakoitzak dauzkan zailtasunak edo ezberdintasunak.\nZenbat behi dituzue?\nOrain jezten, 70 inguru. Gero, gazteak ditugu. Guztira, 150 inguru.\nGuztira 150 behi inguruk osatzen dute Bordazar baserriko ganadua. (Argazkia: Joseba Parron San Sebastian)\nIrakasle ikasketak egin zenituen, baina baserritarra zara. Nolatan?\nTxiki-txikitatik gehiena gozatu izan dut baserrian, eta baserritarra izan nahi izan dut. Batxilergoa egitera bultzatu ninduten, eta selektibitatea ere badaezpada egin nuen. Nahiko ondo atera zitzaidan. Baserrian aurrera jarraitu ezin izateko arriskua egon badago, eta horregatik, unibertsitateko gradu bat ikasteko esan zidaten, badaezpada. Baserria kenduta, gehien gustatzen zaizkidanak umeak dira. Irakaskuntza asko gustatzen zait, eta irakasle ikasketak egitea erabaki nuen. Ikasketak egiten nituen bitartean berdin-berdin jarraitu nuen hemen lanean aitari laguntzen, eta amaitu eta gero hemen geratu naiz. Eta oso gustura nago, egia esan.\nAmara Berrin bizitza egiten duzu. Zure lagun kaletarrek nola ikusten dute zure bizitza?\nAma Amara Berri ikastetxeko irakaslea zen, gu umeak ginenean. Gu Errenteriako azken baserrian bizi gara, baina antzeko geratzen zaigu Errenteriara joatea ala Donostiara joatea. Txikitan erosoagoa zelako amarekin eskolara joatea, Amara Berrin ikasi dugu. Lagunak bertakoak ditut, eta beti bizitza Donostia aldera egin izan dugu. Lehenago ere aita eta beti Altzara gehiago joaten ziren Errenteriara baino. Altzako baserri gisa hartzen dugu Bordazar, nahiz eta Errenterian egon.\nTxikitatik baserritarra izan nahi izan dut: eskolako aurkezpen eta ahozkoak beti ziren lehenengo sektoreari buruz. Betidanik ikusi izan dute lagunek baserria gustatzen zaidala, baina ikusten dute oso gogorra dela lana. Agian hilabetean behin elkartzen naiz soilik lagunekin: beraiek astean hiru aldiz elkartzen badira, ni azaltzen naiz larunbaten batean hilabetean behin edo horrelako zerbait.\nDenbora asko kentzen dizu baserriak?\nIa denbora guztia hemen ematen dut, bai. Beraiek ikusten dute gogorra dela, eta alde horretatik pixka bat arinago ibiliko banintz hobeto izango zen. Hala ere, gustatzen zait nire lana, eta ezin duzu eduki bulegoko ordutegia. Ez dugu marjinarik larunbatak eta igandeak jai izateko. Prezioak altuagoak izango balira agian aukera izango genuke beste enpresetan bezala beste langileren bat hartzeko. Orain egoera larri dagoenez, dauzkagun bi langileek astelehenetik ostiralera egiten dute lan, eta asteburuetan guk egiten dugu. Zuk zure aldetik gehiago jarri behar duzu, aurrera ateratzeko.\nBordazar baserria Errenterian dago, baina zuek errenteriar sentitzen zarete?\nBaserria Errenterian dago, baina bizitza beti Donostian egin dugu: ikasi Amara Berrin, eta parrandak Parte Zaharrean. Nire birraitonaren garaian Errenteriara joaten ziren, baina gerra garaian familia osoa salatu zuten. Nire birraitona eta bederatzi semeak San Markosko kartzelan sartu zituzten. Ordutik, Altzara joan dira beti nire aitona, aita eta denak. Guk sentitu, Lauaizetako parkea sentitzen dugu gure: Altza, Errenteria eta Astigarraga hartzen ditu. Herri baten erdian ez dagoenez, ez dugu herri bateko nortasuna sentitzen. Lauaizeta parkekoak sentitzen gara.\nAitor Zapirainek irakasle ikasketak egin ditu, baina baserritarra izatea zen bere umetako ametsa; bete du. (Argazkia: Mikel Elkoroberezibar Beloki)\nBaserritarrek zer behar duzue?\nGure produktua baloratzea, eta atzetik dagoen sakrifizioa ikustea. Adibidez, ni lagunekin elkartzen naizenean aitak sakrifizio handiagoa egin behar du berak lan gehiago eginez. Bizitzeko modu bat da, eta herrira edo hirira produkturik ahalik eta naturalena eta osasuntsuena eramateko, guk atzean sakrifizio handia egin behar dugu. Beraz, jendeak hori baloratu dezala, eta merkatua handitzen doan heinean gure produktuen prezioak igo daitezela pixka bat, horrela lasaiago bizi gaitezen. Azkenean, lehen 4.000 baserri zeuden lekuan orain 150 egotea da horretatik bizi ezin den seinale. Bizitzeko zer behar da? Soldata duinago bat. Aldaketa agian zaila da, baina behar dugu agian baloratzea zein sakrifizio egiten dugun. Inguru hau guztia baserritarrok mantentzen dugu garbi. Animalien aurkako tratu txarrak direla esaten duenik bada, beganismoa indartzen ari da… Horrelako kasuetan, animaliak kenduko bagenitu, ingurua ez zen garbi egongo ez genukeelako belarrik beharko. Gasoila xahutu beharko litzateke belarra mozteagatik eta garbi mantentzeagatik bakarrik. Beraz, guk egiten dugun lanak eragina du inguruan, eta hori baloratzea gustatuko litzaiguke.\nAntondegiko surf parkeak kalte egingo lioke Bordazar baserriari\nBordazar baserriaren ondoan dago Antondegi lursaila. Azken hamarkada luzean hainbat hirigintza proiektu kokatu dituzte han. Donostiako Udalak lurrak desjabetu zituen etxebizitzak egiteko. Gerora, Loiolako kuartelak hara eramateko aukera sortu zen. Orain olatu artifizialen surf parke bat jarri nahi dute han. Wavegarden enpresaren proposamena da udalak aurrera eraman nahi duena, eta hainbat talde ekologista antolatzen hasi dira proiektua gelditzeko.\nBordazarren ere ez daude gustura proiektuarekin. Izan ere, Antondegi gaineko belardia Zapiraindarrek kudeatzen dute: “Gure behientzako elikagaia sortzeko leku garrantzitsua da. Batez ere, belarra eta artoa”, azaldu du Aitor Zapirainek. “Guk baimena dugu eremua erabiltzeko: eremua garbitzearen truke erabil dezakegu, eta horrela nahi dugun probetxua atera diezaiokegu belardiari”, gaineratu du.\nBazka hori gabe geratzeak kalte egingo die Bordazarrekoei: “Kanpotik erosten hasiko bagina janaria, kostuak igoko ziren, prezioak dauden bezala. Antondegiko lursaileko belarrik eta artorik gabe, askoz estuago ibiliko ginateke”, esan du Zapirainek.


Euskararen Nazioarteko Eguna: Udal adierazpena eta "Eibarko ermitak historiaren lekuko" dokumentala — Kultura — Eibarko Udala\nEuskararen Nazioarteko Eguna: Udal adierazpena eta "Eibarko ermitak historiaren lekuko" dokumentala\nEuskararen Egunaren bezperan, ekitaldi berezi bat egingo da udaletxean. Euskararen aldeko adierazpen bat irakurriko da eta Eibarko ermitei buruzko dokumentala ikusi ahal izango da. Ekitaldian, halaber, euskara-plana egin duten hainbat kirol-taldek parte hartuko dute. Streaming bidez jarraitu ahal izango da etxetik.\nIkusteko esteka: https://youtu.be/fK2w9D99dL8\nEuskararen Egunaren bezpera dela-eta, alkateak, Udal Taldeetako bozeramaleek eta hainbat herritarrek euskararen aldeko agiri bat irakurriko dute udaletxeko Batzartokian. Ondoren, Eibarko euskaran jasotako ahozko testigantzetan oinarritutako dokumental bat ikusi ahal izango da. Ikus-entzutezkoak gure herriko ermiten historia, ohiturak, errituak eta usadio zaharrak ezagutzeko aukera emango digu, hain gertukoa eta aldi berean hain ezezaguna den historia. Ermitok ondo ezagutu eta zaindu dituztenek kontatuko dizkigute aspaldiko ohiturak eta errituak. Badihardugu elkarteak Ahotan-erako egindako elkarrizketei zor diegu ezagutza zahar hori, Eibarko euskararen doinuz eta kolorez jantzia.\nBestalde, gure umeak eta gazteak kirolean aritzeko orduan euskara erabil dezaten, euskara-plana egin duten Eibarko kirol taldeen lana aitortzeko parada izango dugu. Izan ere, euskararen erabilera indartzearren, Eibarko hamar kirol klubek egin dute euskara-plana 2021/2022 denboraldirako, eta ardatza euren eguneroko jardunean jarri dute. Hauxek dira euskara-plana egin duten taldeak: Eibar Eskubaloia, Eibar Rugby taldea, Eibartarrak FT, Eibar Igerixan kirol kluba, Club Gimnasia Ritmica Ipurua, Kalamua Judo Kluba, Klub Deportiboa, JAZ Eibar triatloi taldea eta Urbat urpolo taldea.\nEuskararen aldeko agiria irakurriko dute bai alkateak, bai Udal Taldeetako bozeramaleek, bai dokumentalean aritu diren herritarrek, bai kirol-klubetako ordezkariek. Ekitaldia Batzartokian izango da arratsaldeko 18:00etan. Egoera dela-eta, streaming bidez jarraitzeko aukera egongo da.


Senez-ek 20 urte bete ditu — EIZIE Elkartea\nZenaz eta denaz hizketan orain arteko hiru zuzendariekin\nSenez aldizkariak 20 urte egin ditu. 1984an ilusioz eta gogoz, itzultzaileen eta itzulpengintzaren premiez ohartuta, aldizkari hau sortzeko lehenbiziko pausoak eman zituztenek nekez imajinatuko zuten, segur aski, oraingo une hau. Bizitzan eta lanean ona da noizean behin geldialdi bat egin eta atzera begiratzea. Gazi-gozoak ditu egindako lanak. Komenigarria da, beraz, egunean eguneko, zenbakian zenbakiko neke eta zailtasunak ahantzita, begiratu lasai bat ematea egindako bideari, une zailetako gaziek gain har ez diezaguten, une errazetako gozoek lasaikeriara eraman ez gaitzaten.\nElkarrizketa honetan, bada, aldizkariaren beraren historiari egin diogu lekua, emandako pausoei erreparatuta, orduko egoera eta helburuak gogoan, aldizkariak aurrera segi dezan itzultzaileen eta itzulpengintzaren mesedetan.\nJosu Zabaleta, Koldo Biguri eta Gotzon Egia iruditu zaizkigu egokienak gogoeta-lan honetarako, haiexek izan baitira Senez-ek orain arte izan dituen zuzendariak. Haiek izan dute, arduraz gain, lan karga nagusia. Zein egokiago, beraz, ibilbideaz hitz egiteko?\nSenez: Hogei urte joan dira sortu zenetik. Senez sortu zenean, nik dakidala, honako helburuok ezarri zizkion bere buruari: lehenik, itzulpen lanetan ari direnentzako gogoeta eta erreflexioa eskaintzea; bigarrenik, itzulpengintzaren eta terminologiaren arloan ari direnen problemak eta kezkak plazaratzeko eta elkarren berri izateko gunea izatea; hirugarrenik, kanpoko teorizazioetatik baliagarri izan daitekeen guztiaren berri ematea. Ona izanen litzateke agian gogoraraztea nola sortu zen aldizkaria, nolakoa zen orduko egoera, zer izan gogo zuen Senez-ek.\nGotzon Egia: Aldizkariaren sorreran egon zirenek dakite hobekien nola eta zertarako sortu zen. Josuk asko esan diezaguke, baina nik dakidanaren neurrian esango dut hastapeneko urte haietan aldizkaria itzulpengintzaren «abangoardian» zegoela; niri, behintzat, hala iruditu izan zait beti, baina indar bereziz hasierako urteetan.\nGogoan dut 1984an edo 1985ean ez naiz oso ongi oroitzen Koldo Mitxelena zenari hitzaldi bat entzun niola aurrezki kutxaren aretoan, euskararen egoerari buruz. Garai hartan, bizi-bizirik zegoen UZEIren hiztegigintzaren inguruko eztabaida, eta Mitxelenak berak kritika zorrotzak plazaratuak zituen hiztegigintza molde jakin baten aurka, gauza gogorrak esanez gainera. Hitzaldi hartan kezka bat azaldu zuen: hizkuntza bat ez daiteke «normala» izan bere testu ekoizpenaren hirutik bi itzulpen bidez egina baldin bada. Arrazoia izango zuen, noski, errenteriar maisuak, batez ere lexikografiaren nazioarteko arauez gaindi eginak ziren hiztegi baldarrak orpoz orpo sinestea dogmatzat hartua zeukaten itzulpenei eta itzultzaileei buruz.\nHogei urte igaro dira eztabaida haietatik, bide luzea egin du euskarak modernizazioaren bidean, eta euskal itzulpengintzak, berriz, jauzi ikaragarria egin du alderdi guztietan. Ez dut uste, inolaz ere, gaur euskarazko letretan hirutik bi itzulpen bidez eginak direnik, ez gara halako mailara iritsiko ziurrenik, baina hala izango balitz ere, ez zait iruditzen Mitxelenak orain dela hogei urteko iritzi bera izango zuenik. Gure garaiotan, hiztegigintza asko hobetu den arren, gutxi izango dira hiztegien esanak besterik gabe jarraitzeko prest diren itzultzaileak. Prestakuntzan aurrerapen izugarria egin dugu, eta iruditzen zait Senez aldizkariak, eta EIZIEren jardunak oro har, guztizko eragina izan dutela itzultzaileon aitzinamendua eta lanbidearen estimua hobetzeko. Senez tresna aitzindari bat izan da beti, nik hala ikusi izan dut behintzat, euskal itzultzaileon lanbidearen etorkizuneko bidea markatu izan duena.\nJosu Zabaleta: Helburuak horiek ziren, bai, zuk galderan aipatu dituzunak. Dena dela, iruditzen zait garai hartako testuingurua eta beste zenbat datu xeheago ezagutzeak pixka bat lagunduko digula ulertzen Senez aldizkariaren lehen garaia egiaz zer izan zen eta aldizkari honen sorrerak zer ekarri zuen.\nAldizkaria sortzeko erabakia eta ekimena Martuteneko Itzultzaile Eskolak hartu zuen bere gain. Martuteneko Itzultzaile Eskola 1980an sortu zen, Euskaltzaindiak, Joan San Martin jagon-sailburuaren bitartez, emandako bultzadaz, Senez aldizkaria sortu baino lau urte lehenago. Ikastaro normalez eta ikastaro laburrez gainera, Martuteneko Itzultzaile Eskolak bideratu zuen ekimen nagusietako bat izan zen beraz. Lau urte horietan, egia da, Martuteneko Itzultzaile Eskola euskal itzultzaileen erreferentziarik garrantzitsuenetako bat bilakatua zen. Eskolak ez zuen, ordea, «bere» aldizkari bat sortu nahi, Eskola bera euskal itzultzaileen elkargune bihurtu nahi zuen bezala, aldizkaria ere euskal itzultzaileen elkargune izateko asmoz sortu nahi izan zuen, bere kabuz ibili eta biziko zen elkargune bezala hain zuzen.\nHorregatik, hain zuzen, lehen ekimena Martuteneko Itzultzaile Eskolarena izan bazen ere, Senez aldizkariaren lehen alearen lehenengo orrialdean berean ikus daitekeenez, Martuteneko Itzultzaile Eskolarekin batera, UZEI eta Elhuyar elkarteak ere partaide izan ziren aldizkari honen sorkuntzan. Une hartan, Itzultzaile Eskolarekin batera elkarte horiek, itzulpengintzan eta batez ere terminologiari zegokionean, nahitaezko erreferentziak baitziren. Hala, bilera batzuk egin ziren elkarte horietako arduradunekin, eta Senez aldizkaria sortzea, haren izena, formatua eta erredakzio taldea erabaki ziren. Niri eman zidaten zuzendaritzaren ardura; Itzultzaile Eskolaren izenean ordezkaria neu izan nintzelako eta lehendik eta orduan ere argitalpenen munduan (Hordago argitaletxean) ari nintzelako inondik ere.\nSenez: Eta aldizkaria sortzeko zer ereduri jarraitu zenioten? Zein ziren zuen erreferentziak?\nJosu Zabaleta: Aldizkariaren eredua une horretan Bartzelonako Unibertsitate Autonomoak argitaratzen zuen Quaderns de Traducció i Interpretació aldizkaria izan zen. Hori egiaztatzeko ikusi besterik ez dago orrialdeen formatua bera, adibidez; haren kopia ageri-agerikoa da. Azala, berriz, Laura Esteve donostiar margolari eta diseinatzaile ezagunak egina izan zen.\nLehenengo zenbaki hori aurkezpen zenbakia izan zen batez ere: aldizkaria argitaratzeko ekimena hartu zuten elkarteen aurkezpena, euskal itzulpenak hartzen zituen eremuen aurkezpena, eta aldizkariak gerora hartuko zuen tajuaren erakusgarria.\nSenez: Baina oker ez banago, berehalaxe gertatu ziren lehenbiziko aldaketak, ez da hala?\nJosu Zabaleta: Bai. Bigarren alerako, UZEI elkarteak alde egin zuen aldizkariaren bultzatzaile taldetik, eta hala egiazta daiteke bigarren ale horren lehen orrialdean. Erabaki horren berri ematean garai hartako UZEI elkartearen gerenteak adierazi zidanez, elkarte horretako zuzendaritza batzordeko zenbait kide ez bide ziren oso-oso ados elkarte horrek aldizkari honetan maila horretan parte hartzearekin. Hala ere elkarte horretako zenbait kidek, nork bere izenean, Senez-en parte hartzen jarraitu zuten. Une horretatik aurrera, beraz, Martuteneko Itzultzaile Eskola agertu zen aldizkari honen arduradun bakartzat, beste elkarte batzuetako kideen partaidetzarekin.\nEgia esan, Senez aldizkaria argitaratzea pertsona bakar baten ekimena izan da ia beti, zuzendariarena. Horretan badu antza zenbait eskoletan izan ohi diren aldizkariekin: zuzendari «factotum» baten fruitua izaten dira; hark hartu behar izaten du ia guztiaren karga: artikuluak eskatu, eginarazi, telefonoz deitu, eta gainerako guztiak. Lehenengo garai horretan, hala ere, antolamendu lan gehiena pertsona bakarraren gainean egonagatik, haren atzean Martuteneko Itzultzaile Eskola, eta UZEI eta Elhuyar elkarteetako kideak eta beste zenbait pertsona egon izan ez balira, ez dut uste Senez aldizkariak izan zuen maila eta maiztasuna izan ahal izango zituenik; ezinezkoa izango zen. Haiei esker argitaratu zen aldizkaria, eta geroago, EIZIE sortu zenean, garbi ikusi zen EIZIE zela Senez aldizkariari bere izatez zegokion lekua.\nSenez: Elkarte bat sortzen denean, maiz bere aldizkaria argitaratzeko premia ikusten du. Baina gure kasuan, harrigarria, alderantzizkoa izan zen prozesua, beraz.\nJosu Zabaleta: Bai, gogoratzekoa da EIZIE bera sortzeko ekimena ere Senez aldizkari honetan egindako proposamen baten inguruan mamitu zela. 1986ko apirileko zenbakian euskal itzultzaileen artean egindako inkesta baten emaitza jakingarriak argitaratu ziren, eta horrekin batera gure inguruan ziren beste zenbait itzultzaile-elkarteren berri eskaini zen, gure artean horrelakoxe elkarte bat sortzeko gonbita garbia eginez. Hartutako erantzuna kontuan hartuta, itzultzaile zirela frogatzeko inoren bermerik behar ez zuten 25 itzultzaile bildu ziren, eta haiek osatu zuten EIZIEko lehenengo kide taldea.\nInkesta hori egin zen unerako Senez aldizkari honek euskal itzultzaileen artean zer leku betetzen zuen ezagutzeko, aski da gogoratzea inkestari erantzun ziotenek itzulpenari buruz aipatzen zuten bibliografian lehenengo lekuan ageri zela, alde handiarekin.\nSenez: Nolako balorazioa, nolako oroitzapenak dituzu, Josu, lehenbiziko etapa hartaz?\nJosu Zabaleta: Nire iritzian, oso denbora laburrean euskal itzultzaileen erreferentzia bihurtu izanak, haiei itzulpenari buruzko gogoetarako bideak zabaldu izanak (bertan pentsatutako artikuluen bidez, itzulpenen bidez eta beste liburu eta aldizkarien aurkezpenak eginez) eta euskal itzultzaileak elkarte batean antolatzen lagundu izanak nahikoa eta gehiago justifikatzen dute aldizkari honek egindako lana, zein gizatalde urrian sortzen zen kontuan hartuta batez ere.\nAldizkariak kanpora begira izan zezakeen irudiaz zerbait esateko, kontuan hartu behar da itzultzaileen munduaren antolamendua oso urria zela zentzu guztietan gure inguruan, Espainian batez ere. Baziren itzultzaile elkarte batzuk: APETI, galegoen elkartea, Kataluniako itzultzaileen elkarte bat, gero desagertu zena; oso unibertsitate gutxitan irakasten zen itzulpena; orduantxe hasi zen irakaskuntza hori zabaltzen, neurriz goitik zabaldu ere, agian. Testuinguru horretan oso harreman gutxi zegoen hizkuntza bateko eta besteko, edo alde bateko eta besteko itzultzaileen artean, eta Senez aldizkaria kanpora ere bidaltzen bazen ere, ez zen askorik ezagutzen; ezagutzen zutenak, ordea, txunditurik zeuden. Pasadizo batek argitu dezake zenbateraino: Valentziako unibertsitatean kongresu bat egin zen itzulpenaz, haiek ere tentatuta baitzeuden filologian itzulpen adar bat zabaltzeko. Senez aldizkariaren bilduma bat eraman genien; bildumaren tamaina ikusi zuten arte ez ziguten kasurik egin, baina kasu, egiaz kasu, kongresura itzulpenaren «guru» bezala gonbitatua zuten Julio Cesar Santoyo jaunak, gu ezagutzean, bere aurkezpenean Senez-ekoei buruz *«no sabemos qué dicen, porque escriben solamente en euskara, pero son los que más publican sobre traducción en España; su revista es la revista de traducción más gruesa del mundo»* esan zuenean egin ziguten.\nGure inbidia Traduire, Babel, Meta, Contrastes aldizkariak eta horrelako beste batzuk ziren. Haien mailara ez ginen iristen, bistan da, baina haiek genituen beti begien aurrean. Garai hori, gurean ez ezik, mundu osoan zen, itzulpenaren munduan, gogoeta garaia. Itzulpenaren irakaskuntza sistematizatua ia hasi berria zen munduan, esateko; ez gure artean bakarrik. Sobiet Batasuneko eta haren inguruko herrialdeetan aurretatuxeagoa zegoen itzulpenaren irakaskuntza, eta harekin batera itzulpenari buruzko gogoeta; baina handik kanpora oso gauza gutxi aurki zitekeen; Espainian, adibidez, García Yebraren eta Vázquez Ayoraren liburuez aparte, ezer gutxi. Aldizkari horiek ziren, beraz, itzulpenari buruzko gogoeta mamitzen ari zen gunea, eta benetan itzultzailearen begiak bere lanbidearen eremu askotarako zabaltzen zituzten gogoetak eskaintzen zituzten. Gure inguruan ere itzulpenari buruzko gogoetak eta intuizioak formulatzen eta sistematizatzen ari ziren unea zen.\nGure kasuan oraindik ere nabarmenagoa zen, beharbada, prozesu hori. Egia esan, kasu berezia ere bazen. Beste pasadizo batek argitu lezake ongi ikuspegi hau: oraindik ere gogoan dut itzulpenari buruzko nazioarteko bilera edo topaketa batean ez naiz gogoratzen zeinetan Jean-René Ladmiral edo Henri Besse frantses teorialarietakoren batekin bietakoren batekin hizketan, euskal itzultzaileon egoera, gure langintza eta euskararen normalizazio prozesuan genuen pisua azaltzean, harrituta eta ia inbidiaz begiratzen ziguten: *«mais vous vivez dans un laboratoire!»*. Eta ez zen gezurra, esaten ari zirena. Gogoetaren begiak zabalik eta pentsamenduan behar beste dioptria zituen edonork begien aurre-aurrean zuen, gure artean, itzulpenaren eragina nabarmen-nabarmen erakusten ari zen esperimentua: itzulpenak lehen mailako protagonismoa zuen hizkuntz normalizazio prozesu bat, oso egitura desberdineko bi hizkuntza bi batez ere, une hartan: gaztelania eta euskara; oraindik ere halaxe jarraitzen du; baina esan beharra dago zenbait alorretan, literaturan eta abar, bitasun hori asko zabaldu dela geroztik, bi hizkuntza kateatzen zituen itzulpengintza batek gogoeta asko eskatzen zuen baina inprobisatzen ari ginen itzultzaileak urratzen ari ginen lanbide bat bazirudien hizkuntza normalizatu batean prestamen normala zuen itzultzaile batek eman zezakeen kalitate maila bera emateko, berebiziko artista izan behar zela gure artean. Pauso guztiak ez ziren zuzen emanak izango, jakina; baina ongi emanak gehiago izan ziren gaizki emanak baino, antza denez, zeren nork egiten du dudarik gaur egun gure itzulpenaren egoera, oro har, nahikoz hobeto dagoela orain orduan baino.\nSenez: Aldizkariak zure ardurapean egin du denbora gehiena. Zuk ere, Koldo, asko duzu esateko, noski.\nKoldo Biguri: Nik 1989an hartu nuen nire esku, eta 1998ra arte iraun zuzendaritzan; bederatzi urtez, 8. aletik 20.era, biak barne. Denbora gehiena, beraz, nire esku pasatu du. Tarte horretan, gainera, itxuraberritu ere egin zen.\nHasieran, bazegoen erredakzio batzorde bat, noizean behin bildu eta gaiak proposatzen zituena; baina gero zuzendariak behar zituen martxan jarri: artikulugileari deitu, konbentzitu (ez beti gauza erraza) zerbait idazteko; ondoren, jaso, zuzendu, txukundu eta argitaratzeko moldean jarri. Zuzendaria beti izan da «factotum» bat Senez-en; eta hori arazo handi bat da, jendea nekatu egiten duelako; gainera, ez da hain erraza artikulugileak aurkitzea: jende gehiena EIZIE barruko kide eta itzultzaileak izanik, gutxik dute euren lanari buruzko gogoeta idatzirik egiteko kemena; askok uste dute beraiek ez direla nor, edo ez dutela ezer interesgarririk edo maila egokia duenik esateko.\nGauza bitxia da Senez: itzultzaileek berek egindako gogoeta-gune bat, baina ez, beste aldizkari asko diren bezala, traduktologoek egindakoa; eta desberdina da itzultzaile izan edo traduktologo izan. Gaur egun, honelako aldizkarietan artikuluak idazten dituzten gehienak horixe dira, traduktologoak. Vasos Comunicantes aldizkaria bakarrik izango da gurearen modukoa. Eta era honetako aldizkariek denbora eskatzen diote ateratzen dituenari: errazago da hori Unibertsitatean aurkitzea (traduktologoen artean, alegia), geure etxean baino.\nSenez: Hasieran, behinik behin, erredakzio talde baten sostengua bilatzen zen, ezta? Ez du funtzionatu egitura horrek?\nKoldo Biguri: Antolamenduari eta egiturari dagokionez gauza bat aitortu behar dugu: erredakzio talde bat zegoen, baina kontuan izan denbora dexentean «erredakzio talde» birtual samarra izan zela. Zuzendaria aritzen zen bakarrik lanean.\nAurrekoarekin lotuaz, arazo larriena zen halako jarraitasun edo programazio bat egitea: hasieran, halako «gai nagusi» bat egon zen, eta baten batzuk animatzen ziren horren inguruan idaztera. Baina denborarekin, oso zaila bihurtu zen, eta artikulu solteak edo elkarrekin zerikusirik gabekoak argitaratzen ziren, zer etorri, huraxe jasotzen baitzen, bestela ez baitzen ezer aterako.\nBestetik, aprobetxatzen hasi ginen, baita ere, antolatzen genituen ekitaldietan aurkezten ziren materialak (adibidez, EHUren Udako Ikastaroetan aurkeztu zirenak, euskaraz ez ezik, beste hizkuntzetan ere bazirenak; ale berezi bezala atera genituen).\nSenez: Zu zara, Gotzon, oraingo zuzendaria. Zu arduradun egon zaren denboran zer balorazio egiten duzu? Zein dira zure agintaldiko datu esanguratsuenak?\nGotzon Egia: Nik aldizkariaren zuzendaritza hartu nuenean, 1999an, Senez-en 20 zenbaki kaleratuak ziren harrez gero; beraz, ongi finkatua zegoen. Aurreko zuzendaritza taldeek lan bikaina egina zuten, batez ere hastapeneko garaietan, askoz ere egoera zailagoan. Euskal itzulpengintzaren esparruan dena egiteko zegoen garaian, iruditzen zait EIZIEko aitzindariek lan handia egin zutela, lehenik gure itzulpengintzaren historiaren irakasbideak azaltzeko, eta bestetik euskal itzultzaileei prestakuntza profesionalerako tresnak eskaintzeko. Garai biziak izan ziren, adiskide arteko langintzaren bitartez elkartea, aldizkaria eta Martuteneko Itzultzaile Eskola aitzinera eramateko adorea izan zuten EIZIEren sortzaileek.\nEta hasierako etapa goraipatu behar den bezala, iruditzen zait bigarren aro bat zabaldu zela 1992an, aldizkaria urtekari bihurtzea erabaki zuenean EIZIEk. Koldo Bigurik eta bere taldeak bederatzi urtez egindako lanari esker, euskal itzultzaileon lanbidearen muinean ongi errotutako aldizkari profesional sendoa bihurtu zen Senez.\nBeraz, gauzak errazago izan dira atzetik etorri garenontzat; zailena aurreko mailari eustea dela iruditzen zait, kale ez egitea, Senez-ek lortua duen esparrua behar den bezala lantzen jarraitzea.\nGaraian garaikoak, iruditzen zait teknologiak itzulpengintzara, bizitzaren beste alderdi gehienetara bezala, ekarri dituen aldakuntza sakonei adi egon beharra daukagula, ikerketaren eta prestakuntzaren gaiak atzera utzi gabe, noski.\nSenez: Urtean hiru-lau aldizkari ateratzetik urtekaria izatera pasatzea, ez duzu gauza txartzat hartzen?\nGotzon Egia: Urtekaria da orain Senez, eta uste dut hori dela bere pausaera naturala, hori dela EIZIEren antolamenduak eta jardunbideak eman dezakeen neurria. Hortik gora joaten saiatuko bagina, ziurrenik ez genuke aldizkariaren mailari eusterik izango.\nOrain urtean 120 bat orri argitaratzen ditugu, eta ez da gutxi! Batez beste, 6-8 artikulu izaten dira, horietatik «finkotzat» jotzen ditugun hastapeneko poema itzuliena eta amaierako elkarrizketa. Aldizkaria uda aurretik ateratzeko ahaleginetan saiatzen gara urtero, biziki saiatu ere, baina nik 21. zenbakian zuzendaritza hartu nuenez geroztik, ez dugu inoiz lortu. Beraz, esan daiteke ekainerako asmoz azaroan kaleratzen den urtekaria dela Senez.\nAspaldiko ohitura bat ere berreskuratu dugu joan den bi urte hauetan: erredakzio batzorde batek eztabaidatzen ditu aldizkarian argitaratu beharreko gaiak eta artikuluak; nolabait ere, urteko zenbakiaren norabidea erabakitzen du batzordeak. Iruditzen zait formula osasungarria dela, aldizkariaren leihoak zabaltzeko modu bat baita, eta artikuluen edukia hobeki aztertzeko bidea.\nAle berezi bat kaleratu genuen 2002an, ingelesez eta frantsesez, euskararik ez dakienari, eta geure kultur esparrua hurbiletik ezagutzen ez duenari, euskal itzulpengintza zertan den aditzera eman nahirik. Europako Literatur Itzultzaileen Elkarteen Kontseiluak (CEATL) urteko batzar nagusia Donostian 2002ko urriaren 2tik 5era bitartean egitearekin bat argitaratu genuen ale berezia, eta uste dut oso harrera ona izan duela. Azken urteotan Senez-en argitaratutako artikuluen bilduma bat jasotzen du ale berezi horrek, frantsesez eta ingelesez emana.\nArgitalpen elektronikoari 1999an ekin genion. Aurreko urtean, 1998ko udazkenean, zabaldu genuen lehenengoz gure webgunea, eta hurrengo zenbakitik aurrera paperezko edizioarekin batera sareko argitalpena egiten dugu. Aldizkariaren eduki osoa jartzen dugu sarean, testu gisa eta, hala behar den guztietan, irudi gisa. Tamalez, paperezko edizioaren aldean, ez dugu Juan Azpeitiaren lan bikaina jasotzen edizio elektronikoan, gure orriei zama kentzearren. Aldiz, argitalpen elektronikoak alde on asko ditu, besteak beste, aldizkariaren edukietan bilatzeko aukera. Gainera, sareko argitalpena ez dugu zenbaki berrietara bakarrik mugatu; atzera ere egin dugu, zenbaki zaharretan barna, eta lerro hauek idazterakoan 10. zenbakitik aurrera (1990az hona) zenbaki guztiak sarean dira. Hortik atzera ere egingo dugu laster, eta gauzak ongi direla, lehen zenbakiraino helduko gara 2005. urtearen erdirako.\nSenez-en beste alderdi bat nabarmendu nahi dut: aldizkariaren grafismoa. Juan Azpeitia marrazkilariak egundoko lan bikaina egiten du guretzat. Aldizkari gutxi izango dira, gure inguruan, halako maila grafikoa dutenak; zer esanik ez, begiratu besterik ez dago Europan eta munduan barrena diren itzulpen aldizkariak. Iruditzen zait «ohitu» egin garela, normaltzat hartzen dugula zenbaki bakoitzean halako kalitatezko portada eta irudiak izatea, baina gure gisako aldizkariekin alderatzen baditugu, ohartuko gara zer eratako pribilegioa daukagun.\nSenez: 20 urteotako historiari eta ibilbideari begiratuta, balorazio orokor bat egin beharko bazenute, zer esanen zenukete? Egin behar du Senez-ek aldaketa kualitatibo edo kuantitatiborik?\nJosu Zabaleta: Senez zabalkunde txikiko aldizkari handi bat izan da, da eta izan daiteke aurrerantzean ere; horretarako gaia, pertsonak eta kemena badu. Hitz gutxitan esanda, nik hala ikusten dut.\nGotzon Egia: Bai, hala da. Senez ez da inoiz aldizkari «handi» bat izango; ez zen horretarako jaio, eta iruditzen zait bere eragimena ez dela bakar-bakarrik banatutako ale kopuruetan neurtu behar. Euskal itzultzaileen mundua ez da, kopurutan begiratuta, oso mundu zabala, EIZIEko kideak asko ez diren bezala.\nHala ere, Senez-ek zalantzarik gabe lortu du bere esparru naturalean onarpena eta eragina izatea, itzultzaile profesionalen artean, alegia. Aldizkari profesional on bat dela uste dut, behar den eremu guztietara (itzultzaileak, esparru akademikoak, liburutegiak...) ongi heltzen dena. Alde horretatik uste dut gauzak ongi daudela.\nEz zait iruditzen Senez-ek ahalegindu behar duenik harpidedun edo irakurle kopurua handitzen kosta ahala kosta. Eginkizunak alderdi kualitatiboetan ditugula uste dut: euskararen munduan lan egiten duten itzultzaile profesionalen beharren arabera jokatzea, bide-urratzaile izatea, euskal itzulpengintza hobetzeko aitzindari, ikerle eta sustatzaile izatea, horra nola ikusten dudan datozen urteetako langintza.\nZorionez, EIZIEren barnean talde ona daukagu, lantegi horretan saiatzeko borondatea adina prestakuntza baduena. Beraz, urtez urte aldizkaria hobetzeko aukera profitatu behar genuke.\nKoldo Biguri: Lehenago esan dudan bezala, itxura zientifikoa duen aldizkari amateurra izan da, eta da, neurri handi batean; horrek ez du esan nahi, ordea, ona ez denik. Alderantziz, nire ustez, dagoen onenetarikoa da. Hainbat itzultzaile jarri ditu pentsatzen beraien lanaz, euskal itzulpenari buruzko lehen lan teorikoak argitaratuz: eta lan horiek itzultzaileek berek eginak dira, ez Unibertsitateko zientzialari, hizkuntzalari edo traduktologo esperientziagabeak. Baina, horrek badu berekin ifrentzua: lanean diharduen itzultzaileak asti gutxi izaten du, bai eta prestakuntza teoriko doi-doia. Beraz, traduktologoak ere behar dira euskaraz, eta horretarako Unibertsitatea dago. Gaur egun, badago lizentziatura bat, eta espero izatekoa da hortik itzultzaile ondo prestatuak ez ezik, euskal traduktologo onak ere irtengo direla. Itzulpen praktikak badu teoriaren beharrik ere, eta horretarako prestakuntza berezia behar da; eta gutako askok ez daukagu. Hortik ikusten diot etorkizuna, baina hori bai: horretara soilik mugatu gabe.\nSenez, produktu bezala, oso ona iruditzen zait, baita alderdi estetikotik ere. Baina, nolabait «profesionalizatu» beharko litzateke, iraungo badu; ezin du jarraitu borondate oneko «amateurren» esku soilik. Maila zientifikoa ere segurtatu behar zaio, orain arteko ibilbideari eusteaz gainera.\nHorretarako, Itzulpen karrerako ikasle eta irakasleen laguntza eta ekarpena beharko da; nik hortik ikusten diot etorkizuna. Baina horretarako, Unibertsitatean dihardugun irakasleok ere behar dugu partaide sentitu; edo sentiarazi: badaudelako «pentsatzeko astia» (zientzia egiteko astia, alegia) duten irakasleak, eta beste batzuk, aldiz, ez daukagu horrelakorik, ezta orain ere: irakasle lanaz gain, jarraitzen baitugu itzultzaile lanarekin. Troppo lavoro!\nHarrera aldetik, esango nuke mugatu samarra izan dela beti: itzultzaileak, batez ere bazkideak gainera... Oraingo ikasleen artean ere esango nuke asko ez dela zabaltzen ari. Ahalegintxoren bat egin beharko litzateke zentzu horretan.\nAntolamenduari dagokionez hirurok esan dugu nik ustez, zuzendari kementsu bati esker ateratzen da, ia bakarlanean; eta horrek asko nekatzen du. Nire ustez, Unibertsitatearekiko inplikazioa bilatu beharko genuke, baina alderdi zientifikoaz arduratuko den ondo prestatutako irakasleren batekin edo batzuekin: irakasle-ikasleek egiten dituzten lanek, horrela, aldizkaria elikatzen jarraitzeko balioko lukete, adibidez.\nJosu Zabaleta: Esperientzia hori hor dago oraindik, prozesu horretan parte hartu dugun guztion oroimenean: oroimenean ez ezik, gure eguneroko esperientzian ere bai, oraindik. Gertatu den guztia gogoetaren lapikoan egosi eta, bertako eta kanpoko esperientzien eta gogoaren argitan, behar diren lezioak ateratzeak asko lagundu dezake oraindik aurrerabiderako. Lapiko hori berotuko duen sua izatea du, beharbada, oraintxe eginkizun nagusia aldizkari honek. Astia eta kemena behar da horretarako. Zuk ere aipatu duzu astiaren kontua, Koldo. Astia, itzultzaile lanbideak ez du asko-asko uzten unibertsitateak, agian...; kemena, nork beretik jarri behar du. Euskal Herriko Unibertsitateak martxan jarria du itzultzaile karrera (bazenekiten?...); unibertsitatearen aldetik ez dakit nola sentitzen den lanbidearekiko lotura; lanbidearenetik badut susmoa nola sentitzen den lotura hori: urrun eta hotz. Ez dut uste batere ona denik, ez unibertsitatearentzat ez gure lanbidearentzat, elkarrekiko arroztasun hori. Nire iritzirako, Senez aldizkari hau elkargune egokia izan daiteke; elkargune ez ezik, topaketaren eragile ere bai; eta gogoetaren (unibertsitateko eta bestelako gogoetaren) eta lanbidearen arteko elkargune izatea izan daiteke, orobat, nire iritzian, aldizkari honentzat aurrerako biderik egokiena ere; komunikazio hori ez badago, nekez zuzenduko dute gogoetak esperientzia, eta esperientziak gogoeta, eta batak eta besteak lanbidearen irakaskuntza. «Sinergia» ez zaio esaten horri?\nSenez: Senez-en lehenbiziko zenbaki hartan, aldizkaria nork, nola eta zertarako egiten zen adierazi baino lehen, euskarazko itzulpenaren eta terminologiaren nolabaiteko diagnostikoa egiten zenuten, ongi kontuan hartuta, gainera, normalizatu gabeko hizkuntza zela gurea, eta itzulpengintzak berak ezaugarri bereziak zituela hori zela-eta. Orain dela 6 urte Koldo Bigurik, 20. zenbakian, zuzendari-karguari agur esatean, honela esaten zigun: «Aurrerapauso handiak egin diren arren, euskal itzulpengintzari oraindik ere falta zaio gizarte normalizatuetan duen funtzio eta onarpen maila berbera erdiestea, oraindik ere sektore batzuetan alboraturik edo behar bezain balioetsi gabe jarraitzen duen jarduera baita. Ildo horretatik jarraitu behar da lanean, baina ez da itzultzaileon ardura bakarrik». Diagnostiko berdina egiten duzue? Sumatzen duzue aldaketarik?\nGotzon Egia: Egia da ez dela itzultzaileon ardura bakarrik; guk zer esango dugu, bada, geure lanbideaz... gauza onik ez bada. Aldaketak, batez ere jendeak gertaera sozialen eta kulturalen inguruan duen ikusmoldeetan, ez dira goizetik arratsera gertatzen, ez dira hutsetik osorainoko aldaketa bat-batekoak izaten. Arian-arian gertatzen dira gehienetan, eta beharbada aldaketaren lastertasuna itzultzaileok nahi genukeen adinakoa ez delarik, irudi luke lehengo lekuan gaudela beti, baina ez da egia. Aurrera goaz, ez bakarrik itzultzaileen prestakuntza eta profesionaltasuna hobetzen, antolamendua trinkotzen, baliabideak ugaritzen, teknologien esparruan sakontzen. Aurrerapen horiez gain, uste dut urratsak ere egin direla itzulpengintzaren irudipen soziala ere hobetzen: orain ez da lehen bezain sarritan ikusten itzulpena bigarren mailako testutzat. Idazle batzuek, argitaldari batzuek, erakunde eta enpresa batzuek ikasi dute itzulpen on bat bereizten eta preziatzen; ikasi dute, baita ere, halako itzulpen bat ez dela zerutik jausten, baldintza egokiak eman behar zaizkiola itzultzaileari, itzulpen ona egingo badu. Hor, idazleen artean batez ere, baditugu aliatu batzuk, ongi zaindu beharrekoak.


Sanagustin kulturguneak zortzi urte bete ditu - Kulturaz kooperatiba - Uztarria (Azpeitia)\n2019ko uzt. 22a, 16:15\nAzkar pasatzen da denbora. Atzo bertan izan zela zirudien Sanagustin kulturguneko ateak ireki zituen ekitaldi hark. Memoria abaniko baten gisakoa da, ordea, eta lehen begiratuan atzokoa zirudiena zabaldu egiten da norbere gogoan sakondu ahala; ohartzerako 1.340 kultur ekitaldi antolatzera iritsi gara, 270.000 ikus-entzule baino gehiago izan dituzte ekitaldiok, edota 40 kultur proiektu sustatzeko modua izan dugu. Urtez urte zenbakiak hobetezen ari gara, subjetiboa izan badaiteke ere, eskaintzen diren ekitaldien kalitatea ere asko hobetuz doala esan daiteke.\nAtzera begiratzea bezain osasuntsu eta beharrezkoa da, ordea, etorkizunari so egitea. Udazkena, esaterako, erronkaz beteta dator. Batetik, Dinamoa sormen gunearen irekiera izango dugu. Sormena lantzeko azpiegitura horrek dimentsio berri bat emango dio proiektuari. Bestetik, lehendik hasitako hainbat proiekturi jarraipena eman (Kultur Bonoa, Oholtzaberri antzerki proiektu integrala, 60 eta 70eko trikitiaren inguruko dokumentala eta liburua, Arkupehotsak, Zuzenekoak ON!, Dantzan!...) eta beste hainbat martxan jarriko ditugu (Hitzaren Eskola, DAPA sarerako kultur programa...). Azkenik, mota gutietako kultur ekitaldiz beteta dugu agenda: musika kontzertuak, arte eszenikoak (antzerkia, dantza...), ume eta gaztetxoentzako emanaldiak, Txisteratik magia asteburua, hainbat hitzaldi eta jardunaldi, erakusketak...\nEskerrak eman nahi dizkiegu kooperatibako bazkide diren kultur talde, sortzaile edo norbanakoei, bazkide norbanako parte-hartzaileei, kooperatibako langileei –profesionaltasuna eta boluntario lana uztartzeagatik–, Azpeitiko Udalari eta bidelagun dugun herritar sare zabalari. Zuek gabe ezinekoa litzateke.\n(Kulturgunearen zortzigarren urtemuga dela eta, 360 graduko argazkiak atera dizkiogu kulturguneari, Valen Garciaren laguntzarekin)\nPako Iriarte | 2019-07-22 : 23:14\nSan Agustin izena eta irudia buru. Hona hemen bere esaldi batzuk:\n"Norbait ezagutzea nahi baduzu. Ez galdetu zer pentsatzen duen. Galdetu iozu zer maite duen."\n"Ezagutu zaitez, onartu zaitez, gainditu zaitez."\n"Berandu maite zintudan, hain aintzinako eta hain berria zaren edertasuna. Berandu maite zintudan. Zu nire barruan ziñan eta ni kanpoan, eta kampoan zure bila."\n360 graduko argazkian nor bera ezin irten.


Azken urteotako gai "zailak" - FERNANDO MORILLO GRANDE idazlearen bloga\nEdonola ere, istorioek bizitza propioa dute. Alferrik da nik, egile gisa, edo egile izan arren, istorio batzuk “hutsetik” sortu nahi izatea. Nik neuk erabakitzea zer kontatu nahi dudan. Ezin da. Ezin dut. Istorioek ihes egiten dute orduan, ondo egin ere. Sormenak ez du horrela funtzionatzen. Ez nireak behintzat. Baina istorio horiek inguruan hasten zaizkizunean, xuxurlaka, garrasika, basa-dantzan eta mehatxuka, orduan bai. Orduan esan nahi du prest daudela. Burua atera nahi dutela, eta hor daudela aldarrikatu. Orduan nik hatzak astindu, eta hitz horien musika entzuteko prestatu behar dut. Gai “zailak” datoz azkenaldian. Ez da seinale gozoa. Ez da. Baina dramaren azpian istorio bikainak ezkutatzen dira sarri. Eta ni guztiak ezagutzeko irrikaz nago. Datozela ba, gai gautar horiek. Entzun dezagun oinazearen ahotsa. Minak min (ai), zauria sendatzen ahalegintzeko ezinbesteko pausoa da.


6,6ko bataz besteko nota ipini diote oñatiarrek Udal Gobernuaren lanari - Oñati - Goiena.eus\n6,6ko bataz besteko nota ipini diote oñatiarrek Udal Gobernuaren lanari\nMiren Arregi 2017-06-22 16:25\nUdal politiken inguruan herritarrek duten iritzia jaso du Udal Gobernuak agintaldiaren erdian. Aztiker Ikerguneak egin du azterketa eta 585 herritarri egindako galdeketa baten bitartez atera dituzte ondorioak. Gaur egin dute emaitzen aurkezpena eta Udal Gobernuko kideak pozik agertu dira emaitzekin.\nUdal Gobernuaren politiken inguruan herritarrek dituzten balorazioak eta iritziak jaso ditu Udal Gobernuak Aztiker Ikergunearen bitartez eta atzo egin zuten emaitzen aurkezpena udaletxean. Bost gai nagusiren gainean egin da galdeketa: udal kudeaketa, mugikortasuna, komunikazioa, hondakinak eta igerilekua. "Herritarrengandik gertu jardutea da Udal Gobernuaren helburua eta inkesta hau norabide honetan kokatzen da. Autokritikarako bidea ere irekitzen digu eta jarduna hobetzeko baliagarria da", zioen Mikel Biain alkateak.\nEsan bezala, Udalaren lanaren balorazioa 6,6koa da, batez beste. Bestetik, Udal Gobernua Oñatiko arazoak konpontzen ari dela uste duten herritarrak %36,2 inguru dira. Ia beste horrenbeste dira arazoak nola konpondu jakin bai baina denbora luzeagoa behar duela uste dutenak. %16,6k arazo horiek nola konpondu ez dakitela uste dute.\nBestetik, oñatiarren kezka nagusiak hiru eremutan sailka daitezke: kezka nagusia lan merkatuari eta ekonomiari lotutakoa da; mugikortasunarekin lotutakoak daude bigarren mailan eta adineko pertsonen arazoak hirugarren. Oñatik duen arazorik garrantzitsuenaz galdetuta, %16,5ek erantzun dute hori aparkaleku falta dela.\nAztikerreko eta Udaleko ordezkariek azaldu dutenez, mugikortasunaren alorrean hartu diren erabakiak, orokorrean, positiboki baloratzen dituzte herritarrek. Horren adibide da hartutako bost neurriri 7tik gorako nora ipini diotela herritarrek. Horiek dira Eskolara oinez egitasmoa (7,8), bidegorri sarea (7,6), herribusa (7,5), auzotaxia (7,4) eta Atzeko kalearen oinezkotzea (7,1). Aldiz, ez dira hain begi onez ikusten TAO (OTA) sistema (5,4) eta Zazpibidietako bidegurutzea oinezkotzea (4,8).\nUdal informazioa eskuratzeko medioei dagokienez, "korrelazio handia dago ezagutzaren eta erabileraren artean", dio Aztikerreko Asier Etxenikek. Erabiliena eta baloratuenetarikoa Kontzejupetik aldizkaria da. Gutxien ezagutu eta erabiltzen direnak, berriz, asteroko udal boletin elektronikoa eta Berbia Oñatin facebook orria. Aldi berean, ondoen baloratuenak dira azken horiek.\nHondakin bilketa sistemaz ere galdetu du Udal Gobernuak. Galdetutakoen %79,3 ondo edo oso ondo moldatzen dira gaur egungo bilketa sistemarekin. %48,9k dio sistemak ondo funtzionatzen duela eta %30,1ek uste du sistema ondo dagoela baina egokitzapenak behar dituela. Sistema aldatzearen alde, %21,1 azaldu da.\nIgerilekuan inbertitu beharra\nKiroldegiaren eta igerilekuaren gainean ere galdetu du Udal Gobernuak. Hala, igerilekuaren berrikuntza proiektuaz berba egiten entzun dutenen kopurua %68,6koa da. Igerilekuak berritu beharra duela uste dutenen bataz bestekoa, berriz, %69,1ekoa. Igerilekuan ez, beste zerbaitetan inbertitu beharko litzatekeela uste du %22,3k.\nOposizioaz ere galdetu du Udal Gobernuak. %41,5en ustez, Udal Gobernuari kritika eta oztopoak jartzen dizkio oposizioak. %17,3k dio Oñatiko arazoak konpontzeko proposamenak egiten laguntzen duela eta %42,3k ez du erantzun. Hemen argitu behar da, lehen bi aukerak aukeratzeko bidea eman duela Aztikerrek eta horregatik %100 baino gehiago da hiruren arteko batuketa.


Zut - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBerun-hariaren norabidean doana\nArtikulu hau berun-hariaren norabideari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zut (argipena)».\nZut edo bertikala berun-hariaren norabidean doana da; lurrazalaren puntu bakoitzean, draiadaren noranzkoak, tokiko lerro zuta adierazten du zeru-esferarekin duen mozteek, eta zenit eta nadir izena hartzen dute. Zuta denaren nolakotasunari zutitasun deritzo. Lerro zutak eta horizontalak elkarzutak dira; halaber, lerro zutak eta lurreko ostertza elkarzutak dira. Errazago azaltzeko, aintzira baten ertzean egonez gero, ur erabat lasaiarekin, belaontzi bat posizio horizontalean egongo litzateke, eta bere masta zut.\nZabalkuntzaz, zut adigaia ez da horizontalarekin erabiltzen lotuta dauden lerro eta adigaiak deskribatzeko, ostertzarekin edo draiadarekin bat egin ez arren, garrantzia duen gauza bakarra, bien artean, angelu zuzen bat era dezatela da. Honela erabiltzen dira adigai hauek edozein planotan elkarzutak diren ibilbideak deskribatzeko, arkitektura, herri-lanen ingeniaritzan edo xakearen kasuan bezala, hiru adibide bakarrik emateagatik.\nOraindik errazago, lerro zutak (irudizkoa), bere ibilbidea, lurgaineko edozein puntutatik planetaren erdiguneraino du. Lerro horizontal bat zut batekiko defini daiteke: horizontalak eta lerro zutak elkarzutak dira.\n↑ «zut» Euskaltzaindiaren Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2021-03-08).\n↑ «bertikal» Euskaltzaindiaren Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2021-03-08).\n↑ «zutitasun» Euskaltzaindiaren Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2021-05-19).\nAzken aldaketa 24 ekaina 2021(e)an, 12:08(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 24 ekaina 2021, 12:08.


Pertsona ardatz duen arreta-eredua. Koaderno praktikoak. 7. koadernoa. Pertsona ezagutzea eta haren autodeterminazioa babestea. Arreta eta bizitza plana | Matia Fundazioa\nHasieraBlogaPertsona ardatz duen arreta-eredua. Koaderno praktikoak. 7. koadernoa. Pertsona ezagutzea eta haren autodeterminazioa babestea. Arreta eta bizitza plana\nAutodeterminazioaren kontzeptuak esan nahi du pertsona bere bizitzaren eragile kausala dela. Hainbat aukeraren aurrean aukeratu ahal izatetik harago doa hori. Prozesu konplexua da, bizitzan zehar eraikitzen dena, eta pertsona guztiengan, eta, bereziki, beren urritasun edo mendekotasunagatik, ingurunearen laguntzaren mende dagoena.\nMendetasun-egoeran dauden adinekoak zaintzeko testuinguruan, arreta eta bizitza planak banakako zaintza planetatik harago joan nahi du. Plan horietan, laguntza premia batzuk jasotzen dira, eta laguntza ematen da pertsonak, bere gaitasunen eta balioen arabera, bere bizitza eta eguneroko zaintza kontrolatzen jarrai dezan.\nArreta eta bizitza plana pertsona ardatz duten arreta-eredu bihurtzen da, erabiltzailearen, haren familiaren eta profesionalen arteko elkarrizketarako tresna. Bitarteko bat, arretan esku hartzen duten guztien jarduerak koordinatzeko eta, bereziki, esku-hartze profesionalak orientatzeko. Horrela, ikusitako zaintza-premiei erantzuteaz gain, laguntza pertsonalizatuak emango dira, pertsonak bere bizi-proiektuarekin aurrera egin ahal izan dezan eta bere balioekin eta lehentasunekin bat datorren moduan arreta jaso dezan.\nKoaderno honetan, arreta- eta bizitza-plana zer den eta adinekoen balorazio integralean zer alderdi sartu behar diren azaltzen da, dagoeneko ebaluatuta dauden dimentsio klasikoez gain. Pertsona bakoitzaren berezitasuna eta osotasuna aintzat hartuta, agerian geratzen da oso garrantzitsua dela pertsonaren alderdi biografiko esanguratsuak ezagutzea, haren gaitasunak identifikatzea eta ikusaraztea, bai eta eguneroko bizitzan, jardueran eta arretan dituen lehentasunak kontuan hartzea ere.\nAzkenik, koaderno honetan zerbait garrantzitsua hausnartzen da: autonomiaren mugak. Egia da autonomia pertsonalaren eta independentzia funtzionalaren gaitasunean eta sustapenean oinarrituta lan egiteak arriskuak hartzea dakarrela, baina onartu behar da zaintzan eta arretan dena ez dela beti posible. Ideia da ahalik eta ondoen bilatzea, adostasunez, profesionalen, erabiltzailearen eta familiaren artean.


Ricardo Baeza-Yates: "Yahoo!k dituen erabiltzaileen eta web gune guztien arteko elkarrekintza aztertzen dugu"\n2008/01/01 Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia\nInterneten informazioa bilatu nahi dugunean, aukeran dauden bilatzaileetara jotzen dugu askotan, askoz erosoagoa baita bilatzaileari hitz bat ematea eta hark egitea bilaketa-lanak, nork bere bidetik horri buruzko informazioa eman diezaiokeen helbide bat bilatzea baino. Bilatzaileak kudeatzen dituztenek erabiltzaileen portaera aztertzen dute, eta, horren bidez, beren web guneak hobetzeko bideak bilatzen dituzte. Lan horretan aritzen dira Yahoo! Research erakundean, Estatu Batuetan, eta hortik kanpo, Bartzelonan eta Txilen dituzten zentroetan. Azkeneko bi zentroetako zuzendaria da Ricardo Baeza-Yates.\nBai itxura ona!\n2007/12/01 Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia\nLaranjak, kiwiak, melokotoiak, marrubiak, gereziak, meloia, masustak... zer gozoak diren fruituak, batez ere puntu-puntuan harrapatzen baditugu! Ezagutzen ditugun fruituetan, badakigu desberdintzen noiz dauden onduta eta noiz ondu gabe, eta zein den jateko memento aproposena. Denbora ere izan dugu hori ikasteko; hain zuzen, ehiztari-biltzaile ginenetik biltzen ditugu fruituak.\ne zenbakiaren bila\n2007/11/01 Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia\n"Matematika leku guztietan dago" esaldia askotan entzun dugu denok. Garrantzi handia duela jakin badakigu, baina, ez denez begi-bistakoa, inor gutxi ohartzen da horretaz. Horixe bera gertatzen zaio gure protagonistari, matematikan asko erabiltzen den e zenbakiari: leku askotan agertzen da, oso garrantzitsua da, baina gehienek ez diote erreparatzen, ez baita agerikoa.\nNobel sarietan, zientzia nagusi\n2007/11/01 Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia\nAlfred Nobelek bost arlo aukeratu zituen bere izena daramaten sarietarako: Fisiologia edo Medikuntza, Fisika, Kimika, Literatura eta Bakea. Urriaren hasieran, astelehenetik ostiralera, ordena horretan jakinarazten du Nobel Fundazioak nor sarituko duten arlo bakoitzean. Beraz, aurrena zientzietako sariak izaten dira albiste, eta gero gainerakoak. Aurten, baina, arlo denetan ageri dira zientzia-gaiak.\nHegaztien artean murgilduta\n2007/10/01 Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia\nHegaztiak hegan ikustean, bati baino gehiagori piztuko zitzaion hegan egiteko gogoa, ziur. Demagun norbaitek horretarako aukera ematen digula, eta hegan egiteko modu bat aukeratzeko esaten digula. Zein aukeratu? Izan ere, hegaztien artean modu asko daude hegan egiteko: batzuek etengabe mugitu behar dituzte hegoak gora eta behera; beste batzuk, berriz, hegoak zabal-zabal ireki eta biraka aritzen dira, airean zintzilik egongo balira bezala, hegoak ia mugitu gabe.\nMario Molina: "Nobel sariari esker, politika publikoetan eragin ahal izan dut"\n2007/09/01 Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia\nMario Molina kimikari mexikarra kimikaren alor ugaritan ikertzen aritu zen munduko hainbat ikerketa-zentrotan 1972 urtera arte. Urte hartan, Sherwood Rowland-ekin lanean hasi zen, eta ozono-geruzan CFCek zenbaterainoko kaltea eragiten duten deskubritu zuten. 1995ean Nobel saria eman zioten horregatik. Horrek behin betiko aldatu zuen haren ibilbide profesionala. Harrezkero, ingurumen-arazoak gizartearen maila guztietara helarazteko lanetan dabil. Ekainaren 25ean, Tolosako Naturaldiak gonbidatuta, klima-aldaketari buruzko hitzaldi bat eman zuen Chillida Lekun, eta harekin hitz egiteko tartetxo bat izan genuen.\n2007/05/01 Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia\nJanari gaziren bat jaten dugunean, eguzkipean izerditan blai egon garenean, kirol-saio bat egin dugunean... gure gorputzak ura eskatzen digu, egarria dugu. Egarria ura edatera bultzatzen gaituen sentsazioa da.\nArrotzei eraso edo bereak babestu?\n2007/04/01 Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia\nAnimalia guztien immunitate-sistemek, bai ornodunenek eta bai ornogabeenek, funtsean, mikrobio patogenoak identifikatu eta hil egiten dituzte. Ornodunen immunitateak, horretaz gain, haien gorputzean bizi diren mikrobio onuragarriak babesten dituela uste du Wisconsin Unibertsitateko ikertzaile batek, mikrobio horiei kalte egitea animaliarentzat ere kaltegarria izango litzatekeelako.\n2004/02/01 Lakar Iraizoz, Oihane - Elhuyar Zientzia\nIzagirre Igartua, Oihana -\n‹‹ Aurrekoak 1 2 ... 8 9 10 11 Hurrengoak ››


Gabonetako zuhaitz naturalak batuko dituzte Mutrikun - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nDebabarreneko Mankomunitateak Gabonetako zuhaitz naturalak batuko ditu barikuan [urtarrilak 14] eta astelehenean [urtarrilak 17] eskualdeko herri guztietan. «Asmoa da batutako zuhaitzak konposta egiteko material egituratzaile bihurtzea».\nDiotenez, gehienetan zuhaitz horiek sustrairik ez dute edukitzen, eta ezin izaten dira birlandatu. Zehaztu dute aipatu bi egunetan zuhaitz naturalak edukiontzien ondoan utzi beharko direla, 20:00etatik 21:00etara bitartean. «Zuhaitza edukiontzien ondoan uzteko asmoa dutenek telefonoz deitu beharko dute aldez aurretik abisatzeko (943-70 07 99)». Dei horien arabera zuhaitzak jasotzeko plangintza egingo du mankomunitateak.