Data My Pet » 5 Galdera eskatu beharko duzu On First Data\nAzken eguneratzea: Jan. 17 2020 | 2 min irakurri\nLehen datak elkarrizketak bezalakoa izan daiteke, baina zure maitasuna bizitzarako. Zuk bai urduri eta ilusioa egiten dute. Eta batzuetan, beraz, kontsumitzen zeuk zure data dituzun pentsamenduak dataren amaierarako aurkitu ahal izango duzu, Nik zuten deus ikasi duzula konturatzen zara.\nEz fret, ez dago irtenbide bat da hau.\nHauek 5 galdera jaramonik duzula zure lehenengo data konfiantzaz jakitea duzu horiek berriro ikusten interesa izanez gero bermatuko du.\nZein da zure gogoko gauza?\nHau gurekin asko maite geure buruari buruz hitz egiten geroztik simple bat da. Arreta piztu duzu zure data aukera emango du, eta benetan ikasteko zer ekartzen poza. Normalean, galdera hau eskatu duzun, data euren erabiltzaileri ezagutzeko,. Hartu positibo eta negatiboak ohar - beren erantzunak ezkutatuta bigarren data bat ideia handi bat oinarritutako bere interesak izan daiteke.\nZenbat denbora egon zara bakarra?\nHau deseroso galdera bat bezala dirudi, baina garrantzitsua da. Data aukeratzen bada single versus horietako bakar izatearen baina aktiboki bila izan jakitea, zure denbora zentzuzkoa inbertitzen ari bazara lehen data honetan sartu ezagutzen dizu. Ziur zure harremana helburuak bat egiten duten egin nahi duzu. Nahi duzun azken gauza da, zuk bi gauza ezberdinak nahi eta hau geroago aurkitu datak asko.\nAnai-arrebak ez duzu?\nGaldera hau galdetu handia da berriro delako, foku inflexio ari zara zure data on. Zuk ere bere familia pentsamenduak sartu atea joka ari. Ere agerian ahal izango dute, azkenean, gero euren familia bat hasteko nahi luketen. Galdera hau asko hitz emango dituzu, anai-arreba gaia inguruko istorio handia da beti geroztik.\nZein da zure zeinua?\nHau oldie bat baina goodie da. Ideia ona da galdera hau galdetu dataren hasiera hartan, nahi baduzu. Pertsonak dira beren zodiako zeinu atxikia eta ez dute, nahiz eta hogei sinesten, oraindik erabat dakizuna beren seinaleak buruz berrri irekiak dira. BETAGARRI seinaleak beste geure burua luzapena dira, eta gizakiak ez dago ezer geure buruari buruz gauza berriak ikasteko baino gehiago maite dugu.\nZer bazkide bilatzen duzu?\nHau lehenengo data galdera garrantzitsua da. Zerbait daters asko saihestu eskatuz, ez baitute beste pertsona uxatzeko nahi da. Baina galdera hau eskatuz data en begi harrapatzeko eta non sortu pilatu alderatuz jende motaren insight emango. Saiatu ez gehiegi beren erantzunen judgmental izan nahi ez baduzu, haiekin ados. Hau da, norberaren interesak oinarritzen da, eta, besteak beste, onartuko da. Ondoren, galdera hau planteatzen da, ziur jakingo lehenengo data honen potentziala zerbait askoz gehiago sartu blossom badu.


Estrukturala | Iritzia | Berria\nAsko ikasten da kartzeletara bisitan joanda. Ez seguru barruan ikas daitekeenaren laurdenaren laurdenik ere (laurdenkatu zifra hau ere beldur gabe), baina aitortzen hasita, asko adinbat pertsona moduan, eta asko eta gehiago herritar gisa. Nahikoa da begiak zabal, belarriak erne eta eskuak gertu eramatea.\nBisitan joanda, mintzalekuan sartzeko zain, ikusi egiten da nor duzun ondoan. Hazpegi zigortuetan erreparatzen duzu, adjektibatu egiten dituzu, izendatzeko modu desegokiak darabiltzazu (produktu kulturalak gara). Inoiz ere gu izango ez diren horiek guztiak, elkarrekin hizketan, norberari galdez, funtzionarioen harrokeria primarioaren apeten biktima. Umiliatuak han ere, gidoiak halaxe eskatuta.\nPreso bat hil da Zaballako kartzelan asteon. Hilik aurkitu dute izenik gabea, berrehun zaintza-kamera dauden arren bertan. Hirugarrena da aurten. Albistegiek auto-istripu baten trataera eman diote, errepidearen egoera txarra aipatzeke, beti ere. Generalitateak esatera, 41 preso hil ziren iaz Kataluniako espetxeetan. Espainiako erresuman, aurten, 30 hil dira berrogei egunean. Beren beregi herdoilduko zaigun kontaketa, nolanahi ere. Banku-zuzendaririk, medikurik, irakaslerik ezean, estatistika ere klasista da.\nOdoluste honen aurrean, kopetara harria: noren ardura da horien heriotza, administrazioak baditu zaintzapean? Eta amets egiten dut inoiz gertatuko ez denarekin. Saio bat legebiltzarrean kartzelak hil dituen guztien izenak ahazturatik ateratzeko... instituzio penitentziarioetako buruak, arduradun ohiak eta funtzionarioak direla harmailetan. Amets egin dut, burua makur, onartu egiten dela (zenbat zor diogun argudiaketa feministari!) estrukturala izan dela zanpaketa. Dinamikak halakotuta, sektore jakin batzuk baino ez direla izan kartzela-politikaren biktima, hautu ideologikoak askatu dituela gainerakoak heriotzatik.\nAsko eta gehiago irabaziko genuke.


Ikasleen Hitza Arloak - Irutxuloko Hitza : Irutxuloko Hitza\nAntzerkiaz gozatuz eta ikasiz\nEmozioen kudeaketa, talde lana, ahoskera… Jakina da antzerkiak ikasgai eta bizipen andana eskaintzen dizkiela ikasleei. Ia 200 ikasle elkartu gara Aitor Ikastolaren Antzerki Astean. Egiako kultur etxean egin ditugu hamar emanaldi, senide, ikaskide eta beste ikastetxe batzuetatik etorritako lagunentzako. Guztiak bat gatoz esperientziaren balio onean.\nLH5-eko ikasleak. Aitor Ikastola\nGaur (ere) berandu\nSanto Tomas Lizeoko 3. DBH-ko bertsolaritzako ikasleak\nEskolako patioaren aldaketak\nAskotan, grafitiak ikusten dira auzoetan, eta normalean, ezkutuan egoten dira. Gure eskolan betidanik egon dira grafiti ezezagunak, eta oso politak ez zirenez, proiektu bat egitea pentsatu genuen guztion artean. Hona hemen gure proiektuaren prozesua:\nGu geu kazetari Aiete ikastetxean... eta gehiago!\nAitor ikastolako irratsaioekin gozatuz\nAxular Lizeoa, frenorik gabeko Ferraria\nDBH 1A eta DBH1B-ko ikasleak, Axular News proiektuko kideak


FAOk hegazti-gripearen aurkako neurriak areagotzeko eskatu dio Nigeriari | Consumer\nFAOk hegazti-gripearen aurkako neurriak areagotzeko eskatu dio Nigeriari\nErakundeak dio merkatuetan higiene eta kontrol gehiago izateak gizakiengan H5N1 birusaren arriskua murrizten lagunduko lukeela\nHedapen horren arrazoietako bat ibilbide komertzialak dira, eta horrek arriskuan jartzen ditu inguruko herrialdeak, hegaztien ezkutuko mugimenduaren ondorioz. Joseph Domenech FAOko albaitari-buruaren arabera, H5N1en giza kutsaduraren lehen kasu berretsiak «frogatzen du arriskuarekin jarraitzen duela pertsonengan, hala nola, oilasko hilak edo gaixoak erabiltzean». FAOren arabera, eskortako hegaztiak Afrikako txoko guztietatik iristen dira Aintziren merkatuetara, H5N1 agerraldiak izan dituzten estatuak barne.\nBorroka-plana eraginkorra izan dadin, birusak nola zirkulatzen duen jakin behar da, erakundeak ezagutzen du. Gainera, giza kutsaduraren arriskua murrizteko, neurriak hartu behar dira merkatuetan, hala nola albaitaritza-ikuskapenak, higiene-hobekuntzak, eta jendea kontzientziatu behar da animaliak ez sakrifikatzeko, ez bakarrik Nigerian, baita Afrikako herrialde askotan ere.\nGomendio bat da hegaztien txertaketa selektiboa serioski kontuan hartzea beharrezkoa den kasuetan, kalitatezko txertoak erabiliz eta kontrol neurri zorrotzekin.


FUW standak baserrietako ministroak eta polizia komisarioa hartzen ditu Denbigh & Flint ikuskizunean - EU Reporter\nFUW standean nekazaritza ministroak eta polizia komisarioa daude Denbigh & Flint ikuskizunean\nFarmers 'Union of Wales (FUW) standak Denbigh & Flint County Show-n, ostegunean, abuztuaren 15ean, eskualdeko funtzionarioei eta kideei aukera emango die Galesko iparraldeko Galiziako komisario berria eta nekazaritzaz arduratzen diren ministroak topatzeko eta galdetzeko. Erresuma Batuko gobernuak.\nBazkalorduan, Winston Roddick Polizia komisarioak standera deituko du Denbighshire eta Flintshire eremuetako landa-poliziako bi ofizial berriekin, indarraren landa-poliziaren ekimen berriari buruzko galderak erantzuteko.\nArratsaldean zehar, David Jones Galesko Estatu idazkaria standera joango da Owen Paterson Ingurumen, Elikadura eta Landa Gaietarako Estatu idazkariarekin batera.\nEta 14: 45ak aldera, Alun Davies Natur Baliabide eta Elikagai ministroa standera joango da eskualdeko funtzionarioekin eta kideekin elkartzeko, sindikatuko presidentetza taldeko kideekin batera, gaur egungo gaiak eztabaidatzeko, besteak beste, Galesen NPB erreforma ezartzeari buruzko kontsulta.\nFUWeko langileak standean egongo dira egun osoan zehar nekazariek hondakinen salbuespenak berritzeko datozen epea nabarmentzen.\nZiurtagiriaren sistema berriak eskatzaileek lehendik dituzten ziurtagiriak eguneratzea edo lehen aldiz eskatzea eskatzen du irailaren amaierako epea baino lehen.\nDavis Meade Jabetza Aholkulariak eta E.ONeko ordezkariak ere bertan egongo dira gai ugariri buruzko aholkuak emateko. E.ONeko ordezkariek energia kostuak aurrezteko ekimenari buruzko informazioa emango diete FUWeko kideei.\nRhys Roberts FUW konderriko zuzendari nagusiak esan zuen: "Irrikitan gaude gure gonbidatu ospetsuei standean harrera egiteko, hala nola, landa-polizia eta NPB erreforma bezalako gai garrantzitsuak eztabaidatzeko tea kopa batez".\nGai erlazionatuak:Alun DaviesDavid JonesDenbigh & Flint County ikuskizunaNekazarien Galesko UnionFUWOwen PatersonWinston Roddick\n#UKinEU: 'EBren erreferendumerako data norabide egokian ongi etorritako urratsa da' dio FUWek\nEnpresaDuela 11 ordu\nTaiwanDuela 14 ordu


Bikotekide ohia aizto batekin zauritzeagatik, 33 urteko gizon bat atxilotu dute Bilbon\nActualizado 30/07/2021 13:30 CET\nERTZAINTZA - Archivo\nErtzaintzako agenteek 33 urteko gizonezko bat atxilotu dute ostira honetan Bilbon, genero indarkeriako delitu baten egilea delakoan. Antza denez, bikotekide ohiari aizto batekin eraso eta aldaka parean ebakia eragin dio. Biktima ospitalera eraman behar izan dute.\nSegurtasun Sailak jakinarazi duenez, ostiral honetako 00:40 inguru, Ertzaintzari jakinarazi diote Bilboko Matiko auzoko etxebizitza batean ustez genero indarkeria kasu bat gertatu dela. Herritarren babeserako patruilak bertaratu eta biktimarekin harremanetan jarri dira. Emakumeak odola zerion zauria zuen aldakan.\nEmandako informazioaren arabera, emakumearen bikotekide ohiak egin zion zauria. Dirudienez, eztabaida baten ondoren, bikotekide ohiak aizto batekin mehatxu egin dio, eta libratu nahi izan duenean eragin dio zauria.\nEmakumea Basurtuko Ospitalera eraman dute, anbulantziako zerbitzu medikoen arabera puntuak behar baitzituen. Ustezko erasotzailea etxe inguruan aurkitu eta, bidezko egiaztapenak egin ostean, atxilotu egin dute. Ertzaintzak erasoan ustez erabili den arma zuria ere aurkitu du. Atxilotua epaitegira eramango dute polizia eginbideak amaitu bezain laster.


Getxoko Zurrumurrurik Ez Estrategiak ekainean emango dio hasiera bere jardunari - Getxo - Hiruka.eus\nGetxoko Zurrumurrurik Ez Estrategiak ekainean emango dio hasiera bere jardunari\nErredakzioa 2020-05-28 10:57\nDatozen egunotarako antolatutako mintegietan parte hartzeko izena eman daiteke daborduko. Jarduera denak online izango dira, 18:00etatik aurrera, eta lehenengoa ekainaren 3an, eguaztenean, izango da. Horretan, kazetaritza, sare sozialak eta buloen inguruan jardungo dute, Andres Jimenez Maldita.es hedabideko kazetariak gidatuta.\nBestalde, Paula Guerra Madrilgo SOS Arrazakeriako presidenteak ekainaren 10eko mintegian parte hartuko du, osasun-alarmako egoeran dauden arrazakeria-geruzei eta herritarren estrategiei buruz hausnartzeko, Zurrumurruen aurkako diskurtso sendo bat egin ahal izateko.\nBi mintegiak 18:00etan hasiko dira, Zoom aplikazioaren bidez.\nAzkenik, ekainaren 17an, 17:30ean, Asier Gallastegik dinamizatutako topaketa birtuala egingo da (Zoomen bidez ere), Zurrumurrurik Ez Estrategiaren ibilbidea eta etorkizuna aztertzeko.\nHiru jardueretarako izena emateko, antirumores@getxo.eus helbidera bidali behar da mezu bat.\n"Atzerriko jatorria dutenei buruzko zurrumurruen sorreran garrantzia izaten dute emozioek: beldurra, mesfidantza..."\nUnai Brea mai 24 Leioa\nAida Ochoa Amekadi elkarteko kidea da. Eurak arduratzen dira Bizkaiko hainbat udalerritan (besteak beste Leioan eta Getxon) Zurrumurrurik Ez Estrat...


Gazteria Zerbitzua “Haur eta nerabeek elkarrekin egoteko benetako beharra zuten” - Azkoitiko Udala\nGazteria Zerbitzua “Haur eta nerabeek elkarrekin egoteko benetako beharra zuten”\nGazteria Zerbitzuak “Uda Haur eta Nerabeekin” egitasmoa tarteko, haur eta nerabeekin izan duten esperientziaz oso balorazio positiboa egin du. Covid 19arengatik Udazblai udalekuak bertan behera utzi behar izan eta gero, Gazteria Zerbitzuak egitarau alternatiboa garatzea erabaki zuen, haur eta gaztetxoek aisialdiko jarduerez gozatzeko aukera izan zezaten, segurtasun neurri guztiak beteaz. Izan ere, “haur eta nerabeek elkarrekin egoteko benetako beharra zuten” konfinamenduan asteak eman ostean.\nHorretaz jabetuta, Gazteria Zerbitzuak ahalegin berezia egin du jarduerak egun bizi dugun egoerara egokitzeko eta haur eta nerabeei aukera emateko lagun artean gozatzeko udako egun beroak aprobetxatuz.\nEkainaren 29tik uztailaren 18ra bitartean, HH4 eta DBH4 bitarteko 138 haur eta gaztetxok hartu dute parte ekimenean.\nCovid 19aren azken agerraldien ondorioz, Eusko Jaurlaritzak berriro itxiarazi ditu udalekuak. Azkoitian aurreko ostiralean eman zitzaien bukaera jarduerei, justu Osasun sailak iragarritako murrizketak berriro indarrean sartu aurretik.


Batera - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArtikulu hau euskal presoen aldeko plataformari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Batera (plataforma)».\nBatera 1999ko irailean euskal presoak Euskal Herriratzearen alde sortutako plataforma da.\nLizarrako Ituna sinatu zuten alderdi, sindikatu eta taldeak eta Senideak presoen senitartekoen elkartea izan ziren plataformaren oinarria, eta herritar eta pertsonaia ezagun asko bildu ziren ekimenera. Sortu zenetik, kontzentrazio isilak egin izan ditu Baterak hamabostean behin euskal presoak hurbiltzearen alde eta dispertsioaren aurka. Aurreneko kontzentrazioa 1999ko azaroaren 26an egin zuten, eta manifestaldiak ere deitu izan dituzte beren aldarrikapenari eusteko.\nOrriaren azken aldaketa: 10 abendua 2019, 10:12.


Tomateen dastatze herrikoia eta CPAEN-NNPEKen 25. urteurrena ospatzeko erakusketa izanen dira Plazara! merkatuan larunbat honetan | Plazara\nDatorren larunbatean, irailaren 11n, goiz osoan, Lizarrako Foruen plazan Plazara! tokiko produktuen merkatuaren beste edizio bat eginen da. Bi berrikuntza izanen ditu, hala nola, 12:30ean eginen den tomate-dastatze herrikoia eta CPAEN-NNPEKen 25. urteurreneko erakusketa kalean.\nBi jarduera horiek bat egiten dute eskualdeko ekoizleek jarriko dituzten saltokiekin, hogei bat inguru oraingoan. Sasoiko produktuek izanen dute protagonismoa, baratzeek produkzio betean jarraitzen duten unean, eta hainbat berrikuntza izanen da, hala nola sagarra, fruta-arbolei dagokienez.\nTOMATE DASTATZE HERRIKOIA\nNafarroako Hazien Sareak antolatu du larunbat honetako tomate dastatzea, baratzezaintzan aritzen direnentzako topaleku eta trukerako gunea. 12:30ean hasiko da. Parte hartu nahi dutenek 11:00ak baino lehen entregatu behar dituzte tomateak (3 barietate bakoitzeko), antolatzaileek dena prestatzeko denbora izan dezaten.\nDastatze irekia da, eta, Covid-19aren mugak direla eta, 35-40 pertsonak parte hartu ahal izanen dute. “Tomate-dastatzeak oso ikusgarriak dira beti, oso barietate desberdinak lantzen dira, eta tomatea aukeratzen dugu, baratzeetako produktu oso ezaguna delako”, azaldu dute Hazien Saretik. Dastatzea sustatzeko, CPAEN-NNPEKak sari txiki bat emanen du.\nCPAEN-NNPEKen 25. URTEURRENEKO KANPAINA\nMerkatua egiten dela aprobetxatuz, CPAEN-NNPEK proiektuaren 25. urteurrena dela eta, “Hazkuntza ekologikoan” izeneko erakusketa ibiltaria ikusi ahal izanen da kalean. Aste hauetan Nafarroan zehar ibiliko den erakusketa honetan, produktu ekologikoen erreplika erraldoiak ikusiko ditugu.\nHorren bidez, erakunde horrek ziurtagiri publiko baten alde egiten duen lana erakutsi nahi da. Izan ere, CPAEN-NNPEKek mende-laurden bat darama elikagai jasangarri eta osasungarrien ekoizpena sustatzen, etengabe hazten ari dena, Europak markatzen duenarekin bat datorren ekoizpen-eredua lortzeko.


#brigadak2015 aurkeztu ditu Askapenak | HerriKolore\n#brigadak2015 aurkeztu ditu Askapenak\nBorroka internazionalista ilegalizatu eta espetxeratu nahi duten honetan, Askapenako kideek lanean tinko jarraitzen dute. 28 urte luze hauetan zehar asko eta asko izan dira udaran motxila internazionalista bere egin eta brigadatan etorri diren kideak. Orain, ekaitz berri honen atarian, herrion arteko xamurtasun eta elkartasun zubiak eraiki, eta askapen borroka esperientziak ezagutzeko #brigadak15 aurrera ateratzeko apustuarekin jarraitzen du Askapenak. Ildo berean, 28 urte hauetan herrion arteko elkartasun sua bizirik mantendu duten brigadistei argazkia atera eta bidaltzeko deia luzatu diete.\n28 urte luze hauetan hamaika izan dira burututako brigadak. Salvador, Nikaragua, Cuba, Palestina, Venezuela.... urtez urte erronka eta brigada helmuga berriak markatzen joan dira. Pasa den urtean, Espainiar Estatuko nazio zapalduetara eta aurten Galizia, Mexiko, Brasil eta Kurdistanera antolatu dituzte. Hauekin batera orain arteko brigadak ere indartzeko apustua egin dute eta beraz, beste udara batez, Sahara, Palestina, Gaztela, Herrialde Katalanak, Argentina, Uruguay, Bolivia eta Venezuelako eguneroko borroka, hausnarketa eta askapena prozesuak bertatik bertara ezagutzeko gonbidapena luzatu nahi dute.\nIldo beretik, urteetan herrion arteko xamurtasun sua elikatu eta bizirik mantendu duten brigadistei, beraien berotasuna eta indarra argazki batean bildu eta bidaltzeko deialdia luzatu nahi diete. Dagoeneko argazki batzuk jaso dituzte, Venezuelan izandako kideak, 95ean Salvadorren egondakoak, Argentinan....


Ikerbasquek 290 ikertzailerekin eta 35 milioi euroko funtsak erakarrita itxi du 2020. urtea | Zientzia | Naiz\n2021 MAR. 11 - 14:00h\nIkerbasquek 290 ikertzailerekin eta 35 milioi euroko funtsak erakarrita itxi du 2020. urtea\nIkerbasquek 290 ikertzaile zituen 2020. urtearen amaieran, eta 35 milioi euroko funtsak lortu zituen bere lanetarako. Hori dela eta, Zientziarako Euskal Fundazioak 14 urteko ibilbidean zifra altuenak lortu zituen joan den ekitaldian.\nZientziarako Euskal Fundazioaren 2020ko emaitzen berri emateko agerraldia. (IREKIA)\nIkerbasquek 290 ikertzaile zituen 2020. urtea bukatzerako, eta 35 milioi euroko funtsak lortu zituen bere lanetarako. Hori dela eta, Zientziarako Euskal Fundazioak 14 urteko ibilbidean zifra altuenak lortu zituen joan den ekitaldian. Gainera, ikertzaileek 1.345 artikulu argitaratu zituzten zientzia aldizkarietan.\nJokin Bildarratz Lakuako Hezkuntza sailburuak eta Fernando Cossío Ikerbasqueko zuzendari zientifikoak Zientziarako Euskal Fundazioaren 2020ko emaitzen berri eman dute ostegun honetan.\nBildarratzek nabarmendu du Ikerbasque «ikertzaileak erakartzeko erreferente» bihurtu dela Europan, eta EAE «ikerketa aurreratuko» eskualde gisa agertu dela nazioartean.\nFundazioak 290 ikertzailerekin amaitu zuen 2020. urtea, hiru kategoriatan banatuta. Horietatik 170 ikertzaile finkatuak dira, kualifikazio handikoak, eta etengabe ari dira lanean EAEko unibertsitateetan eta I+G zentroetan.\nGainera, Ikerbasquek 78 ikertzaile gazte zituen goi-mailako harrobi bat sustatzeko. Bildarratzek Fundazioaren helburua azpimarratu du: orain atzerrian lan egiten duten talentu gazteak EAEra itzultzea.\nJoan den urtearen amaieran 42 ikertzaile «Research Associate» ere bazeuden, aurreko biak osatzen dituen kategoria bat, non zientzialariei nolabaiteko egonkortasuna –5 urtekoa– eskaintzen zaien beraien ikerketak garatzen jarraitzeko.\nIkerbasqueko 290 ikertzaile horiek 36 herrialdetakoak dira, eta, batez ere, nazionalitate hauek dituzte: espainiar edo euskalduna (169), italiarra (27), alemaniarra (16), britainiarra (9), errusiarra (8), kanadarra (6) eta AEBarra (6). %75 gizonak dira eta %25 emakumeak.\n%53 zientzia esperimentaletan adituak dira, %22 medikuntza-zientzietan, %13 ingeniaritzan eta %12 gizarte-zientzietan eta giza zientzietan.\nFuntsak eta lanak\nZientziarako Euskal Fundazioko ikertzaileek 35,3 milioi euro (2019an baino 3 milioi gehiago) lortu zituzten beren lanak egiteko. 2007az geroztik 240 milioi euroko funtsak izan dituzte.\nHezkuntza sailburuak nabarmendu duenez, jasotako euro bakoitzak bi euroko «itzulera zuzena» du ikerkuntzarako.\nBildarratzek nabarmendu duenez, Ikerbasquek 2021ean Europako Batzordearen 4 milioi euro jaso ditu datozen lau urteetan 36 ikertzaile kontratatzeko.\nFundazioko ikertzaileek 2020an lortutako funtsei esker, zientziari lotutako 1.190 profesional ere kontratatu zirela azpimarratu du, Ikerbasqueko ikertzaileek gidatutako taldeetan lan egiteko.\nIkerbasqueko profesionalek 812 proiektutan lan egin zuten iaz (2019an baino 99 gehiago), eta horietako 14k Europako Ikerketa Kontseiluaren laguntza izan zuten.\nFernando Cossíok Ikerbasqueko zientzialariek garatutako zenbait proiektu nabarmendu ditu, besteak beste, Biodonostia Jesús Bañales ikerlariarena. Europako beste zientzialari batzuekin batera, ikerketa batean parte hartu zuen, eta, pandemiaren urtean, koronabirusa duten gaixoetan arnasketa-akats baten arriskuari eragiten dioten ezaugarri genetikoak identifikatzen lagundu zuen.


Bidasoak bustitzen dituen bi hirietatik, bertan ostatu hartzeko 2.000 plazatik gora izanik hotel, landa etxe eta kanpinetan, ezagutu daitezke lurralde gipuzkoar, nafar eta Ipar Euskal Herriko leku interesgarri gehienak bide luzeak egiteko beharrik gabe, antzinatik ospetsuak diren hiri eta paisaietatik hurbil egoteagatik.\nSoilik 15 minutura dago Donostia, Europako hiri ederrenetako bat; Biarritz hiri frantses aristokratikoak xarma handia gordetzen du 20 minutu edo zertxobait gehiagora; euskal itsas ertzeko bidetik joan gaitezke Donibane Lohizunen barrena kostaldeko paisaia ederrak ikusiz; 25 minutura dugu Zarautz, hiri xarmagarria benetan, 75 minutura daude, berriz, Bilbo eta bere Guggenheim museoa.\n30 minutu baino gutxiagora, era berean, zaleek aukera bikaina izango dute Nafarroako iparraldeko haranetako ikuspegiez gozatzeko, Baztango harana, esate baterako. Pio Baroja nobelagile handiak, haren etxeak oraindik dirau Nafarroako Bera herrian, haran horretan kokatu zituen bere pertsonaietako asko. Eta ordubete baino gutxiagora Ipar Euskal Herriaren barnealdeko haranetan egongo gara, Pirinio mendikatearen magalean, eta hainbat leize geologiko ikus daitezke bertan.


On Kixote Mantxako. Bigarren Zatiko 66garren atala\nIrakur dezanak ikus eta irakurtzean adi dezanak entzun dezakeenaz.\nBartzelonatik irteitean, On Kixotek lur jota gelditu zen guneari so egin zion, eta esan:\nHementxe Troia izan zen! Hementxe nire zori gaiztoak, ez nire koldarkeriak, lorturiko nire aintza guztiak eraman zizkidan; hementxe asturuak nahas-mahas ibilarazi ninduen; hementxe nire egitandiak txikitu, hementxe, azkenean, nire eskualdia betiko erori zen inoiz ere ez berjaikitzeko!\nSantxok entzun eta erran zion:\nBihotz zangarrek, ene jauna, zorigaitza eramaiten bezain zoriona gozatzen dute jakiten; eta hauxe niregatik diot, bereziki: jaurlari nintzenean botzik nengoen, urus nintzen, orain oinezko ezkutari naiz eta ez naiz ilun ez goibel; nonbait entzuna dut, ezen Asturu delako hori emazteki hordia eta lakrikuna dela, eta itsua guziz ere; ez daki, honetaz, nor erorarazten duen, ez dakusa zer egiten duen, ez daki nor gailenarazten duen.\nFilosofo hutsa haiz, Santxo, edo sofofilo, edo jakintzale – On Kixotek – ; hori eritzi-jario zentzuzkoa, ez zakiat nork irakasten dian. Bazakiat, baina, lurbiran ez dagoela halabeharrik, zer edo zer gerta ere, on ala gaitz, zeruak nahi ez duenik, eta honegatixe esaera hori: nor bere halabeharraren egile dela; nik neure honelabeharra bezala hik heure horrelabeharra duk. Ni neureaz ez nauk behar bezain zuhur ibili, eta nire harroak apaldu dituk; lehendik bururatu behar izan zitzaidaan ezinezkoa zela Ilargi Zurikoaren zalditzar sendorraren aurrean Rozinante ahulak gogor egitea. Azarri ninduan, azkenik; ahal nuen guztia egin nian; eraitsi nindian; eta ohorea galdu banuen ere, ez nian galdu, ezin nian galdu, nire hitza betetzeko dohaina. Zaldun ibiltari nintzenean, bipil eta bihoztun, nire egiteez, nire eskuez nire eginkizuna betetzen nian; orain, oinezko ezkutari naizenean, nik emandako hitza nire hitza betez bermatuko diat. Ibil hadi, bada, Santxo adixkide, goazen gure herrian urtebeteko asperrialdia egitera, apaizgai bagina bezala, eta sarritxita egon ondorean, berriro nik ahantzi ezin dudan iskilu.iharduerara dohain eta gogo berriez itzuliko gaituk.\nJauna, oinez ibilte hau ez da batere atsegingarri, ez ibilaldi luzeak egitera eiatu ez gogoa berotu egiten dit. Utz ditzagun iskiluok zuhamu baten adar batetik zintzil, urkatu baten lekuan, eta ni astoaren bizkarrera igoko naiz, oinak lurretik eraikiz, eta ibilaldia berorrek nahi bezala, neurtu bezala, eginen dugu; oinez ibiliz eta luzez egin behar dudala gogoratu hutsez gogorik bage gelditzen naiz.\nOngi esan duk, Santxo, edo erran; eseki ditzagun nire iskiluok garaikur baten antzera, eta haien azpian, edo aldamenean, Errolanen iskiluen "trofeoan" idatzita zegoena guk zuhaitzetan irarriko diagu:\nEz bitza nehork uki\nErrolanen aitzinean ezin badu iharduki\nHori guzia berebiziko iruditzen zait – Santxok erantzun berriro –; eta, biderako behar ez bagenu, Rozinante bera era hor zintzilik utz bageneza on lekiguke.\nEz horixe, ez eta iskiluak ere – ihardetsi zion On Kixotek – ez ditiat urkatu nahi, ez dezala inork esan mirabe onari sari gaiztoa!\nEderki errana du berorrek hori, astoaren errua ez omen zaio bastari egotzi behar, zuhurren errana hauxe: eta gertaera honetaz errua berorrek duenez gero, zigor beza berorrek bere burua; ez dadila leher berorren aiherra edota herra iskilu eten eta odolduen aitzi, ez Rozinanteren otzanagatik, ez nire oinen uxterraren kaltetan, nahikoa baino gehiago ibil daitezelako nahikeriaz.\nIbilian-ibilian, egun hura guztia, horrelakoxe ele-mele edo solasetan eman zuten, eta egun bakar bat ez, beste lau ere baizik, ibilera okertzeko deus berezirik gertatu ez zitzaielarik; bostgarrenean, herrixka bateko sarraldean, txiriboga edo "jatetxe" baten ondoan, atarian, lagun ugari aurkitu zuten, jaia zela eta hantxe irri-mirri. On Kixote hurrerakoan, nekazari batek goraki esan zuen:\nHor datozen jaun bietako baten batek, alderdiak ezagutu ez eta, gure "apostu" honetan zer egin behar den esango digu.\nBai, esanen dut, bai horixe – erantsi zion On Kixotek – guztiz zuzenkiro, nondik nora doan ikasiz gero, noski.\nBa, zera, hauxe da – nekazaria mintzo – jaun zintzo, hemen auzo batek, hamaika arroa lodi denak, beste auzo bati, bost baino gehiagoko "pisua" ez duenari, lasterka egiteko erronka egin ziola. Baldintza hauxe zuen, hala ere, hots, ehun urratseko lasterraldi bat egin behar zutena, baina "pisu" berdinarekin; axut egileari hori nola egin galdetu eta erronka hartzaileak, bost arroakoak, gainean sei arroa burdina eroanez egiteko, eta honela lodiaren hamaikekin bat mehearen hamaikak.\nHori ez – sartu zuen hitza Santxok, On Kixotek erantzun aurretik – Niri dagokit, duela egun guti jaurlari eta epaile izaitetik jalgi bainaiz, mundu guziak dakien bezala, zalantza hauek argi eta auzi guzietan ebaztea.\nErantzun, bai, Santxo, ordu onean – On Kixotek esan zion – ni ez nagok mitxinari apurrik emaitekotan, honen bainator burua kezkaturik, zentzua nahasirik.\nBaimen hau jasorik, Santxok nekazariei, inguruan ugari eta denak ahoa zabalik honen ebazpenaren zain zegozenei, hauxe:\nHaurrideok, lodiak edo gizenak nahi duena ez da bidezkoa, ez da zuzentzaren hatzik ere; erronka hartzaileak bere iskiluak hautatzeko aukera omen du, agidanean, beti, eta, honengatik, ez du egoki garaile gertatzeko debeku edo eragozgarri izan litezkeen zerak hartzea bere gain; honen kariaz, alta, lodi axutariak behar luke mehetu, argaldu eta mehastu behar luke, krokaildu, han moztu hemen moztu, bere soinetik sei arroa edekitzearren, ahal edo nahi lukeen erarik hoberenaz, eta honela, bortz arroa hazta geraturik, bertzearen bortzekin berdindua, lasterka egin ahal izanen dute.\nArranoa! – Santxoren ebazpena entzun zuen nekazari batek esan zuen – bai ondo hitz egin duela gizon honek, bai kalonje baten antzera ebatzi ere! Lodiak, alabaina, ez dut uste bere haragitik apur bat ere moztu nahi lezakeenik, sei arroa are gutxiago.\nOnena lasterkarik ez egitea dute – beste batek gehitu – , mehekoa, zama gainean, aunatu egin ez dadin, eta ez gizena mirriztu; bota apostuaren erdia ardotan, eraman ditzagun hauek jaunok garestiko ardanetxera, eta nire gainean... euria egiten duenean kapusaia.\nEskertzen dizuet, jaunok – On Kixotek – baina ezin trika naiteke, ez eta gesu baten ere geldi, zeren, burutapen eta gertaera ilunak baititut gogoan eta arintto ibili beharra dut, bidean aurrera, gaizki-ikasia dirudidan arren.\nRozinanteri orpokada bana eman zion eta aurrerantz joan zen, han ziren guztiak harrituta utzirik, hala haren itxura bakana ekusita nola haren morroetzat hartu zuten Santxoren zuhurtasuna ikasita. Nekazari batek orduan:\nMorroia horren zuhurra bada, nolakoa behar du nagusiak? Lepoa egingo nuke, horiek Salamankara ikastera joanez gero, aurki Gorteko alkate, biak; den-dena hutsa da, ikasi eta gehiago ikasi egin ezean, eta halabeharra ondoan beti aldeko; eta honela, usterik gutxienean gizonak makila eskuan, edo buruan "mitra".\nGaua nagusi-morroeek bide erdian eman zuten, landa zabalean, oskarbipean, eta biharamunean, bideari berriz ere lotu eta laster, gizon bat oinez, lepoan zorroak, azkona eskuan, beraienganantz zetorrela urkusi zuten; itxuraz oinezko "postaria" edo mezulariren bat. On Kixoteren aldera orduko, urratsa arinduxe zuen, eta antxintxika ondoratu zitzaion; eskuineko izterra besartetu zion, gehiago ezinik eta, alai baino alaiago:\nOi, ene jaun On Kixote Mantxako, zein pozik jarriko den nire jaun Dukearen bihotza, berori gaztelura itzultzen dela jakinik, bertan nire andere Dukearekin dagoena!\nEz zaitut ezagun, elaide – On Kixote mintzo – ez dakit nor zaitudan, zuk esan ezik.\nNi, On Kixote jaun – mezulariak erantzun – Tosilos naiz, Duke jaunaren zamaltzaina; zera, berorrekin Rodriguez etxanderearen alabaren ezkontzagatik, zertu nahi izan ez nuena.\nJaungoikoari! Zu ote zarea nire etsai sorgintzaileek zaltzain bilakatu zutena, borroka haretako aintza niri kentzearren?\nIsil, jaun ona; han ez zen gertatu inolako sorginkeriarik, ez inoren antzaldaketarik: Tosilos zaltzain nintzen eta Tosilos zaltzain borroka-toki haretatik irten. Neska politetsi nuen eta gatazkarik bage ezkondu gogo nintzen, baina nahiaz beste gertatu; berori gaztelurean aldendu bezain laster Duke jaunak oloak eman zizkidan, ehun makilkada emanarazi, borroka baino lehenago berak agindu zidana doi-doi bete ez nuelako; azkenean, neska lekaime sartu da, Rodriguez etxanderea Gaztelara itzuli, eta ni Bartzelonara bidean, erregeordeari gutun-mordo bat nire nagusiagandik eramaitera. Berorrek xurrupadatto nahi badu, hona hemen, bero badago ere, edan-kui bat bete ardo garesti, eta Trontxon-go gazta zati batzuk, egarria iratzartzeko ona, baldin egarria lotan badago.\nNahi dut – esan zion Santxok hitzetik hortzera – begoz geldi gurrak eta agurrak, isuri Tosilos zintzoak nahi adina, eta hor konpon Indietako sorgintzaile guziak.\nHondarrean, Santxo – iharduki zion On Kixotek – hi haiz ludiko sabeldarraiorik handiena, eta lurbirako ezikasiena, ez ohartzea, gero, mezulari hau sorginduta dagoenik, Tosilos hau zeharo itxuraldatua dela ez ekustea, gero, hik! Gera hadi horrekin, ase hadi; ni, ttaka-ttaka, aitzina noak, etorriko hatzait.\nZaltzainak barre egin zuen, kuia eskuan hartu, gazta-zatiak zorrotitu zituen, eta ogitto bat ateratu zuen; bera Santxorekin belar hezearen gainean eseri, eta bare-bare biak elkarrekin on-onean dena irentsi zuten, zorroetako hondarkinak eta guzti, den-dena ustiratu zuten, hain zapa-zapa mizkindu, ezen, azkenean gutunen azalak ere, gazta-usaina zutelako, miazkatu zituztela. Tosilosek Santxori:\nHire nagusi horrek, Santxo adiskide, zoro behar dik\nNolatan behar dik? – erantzun Santxok – behar, beharrik ez dik horrek, oro nahi, oro ahal dik, zeinbait zorokeria bada, areago. Nik ongi ikusten zioat, eta erran ere erraiten zioat; baina, zertarako? Orai are txarrago, guziz burutik eginik zoak eta, Ilargi Zuriko Zaldunak menpean hartu duelako\nGertaturiko guztia aletzeko eskatu zitzaion Tosilos; Santxok' hantxe bere nagusia aitzina joanez bakarrik uztea gizalege oneko ez zela adiarazi zion, eta beste egun batean jaulkiko ziola, baldin beste behin elkartzeko aukerarik egon baledi. Zutitu ziren lurrerean papar eta bizar aldeak apurrez garbitzeko astindu zituzten, astoari ahokotik heldu zion, eta "adio" esanda, Tosilos bertan utzi zuen; nagusia zuhaitz baten gerizpean itxaraiten zegoen eta hara bildu zitzaion.


Etsaia burua azaltzen lubakian, urrun, ezaxolatua. Berriro jaso zituen prismatikoak begietara, begi zorrotz haietara. Bizkarraren distira. Zeroiak zintz egin eta bere kokagunea adierazi zuen zehatz ur zurrusta haren erruz. Milia barru. Pieza ona zen, ezin zion ihes egiten utzi. Konbaterako aginduak eman zituen. Matzakutik hogei bat miliatara, Bilboko Abraren bertikalean. Bataila gogorra izan zen. Zati gehienak irin fabrikara ekarri zituzten. Gainerakoa lumera ateratzeko erabili zituzten teilatuetan eta paretetan MEIPI letra handitan ageri zituen lantegian, industriarako eta arrantzarako kai eta instalakuntzetan. Emakumezkoak eta gaztetxoak gazitua latetan sartzen. Lan zikina, hezea, ordain murritzekoa. Laurdenkatu ere bertako kaian egin zuten. Egunetarako sartu zitzaigun kiratsa sudurrean. Erromeria bat ume triskantza ikusteko ahoa miresteko hatzak haginetan pasatzeko. Langileei galdezka noiz aterako zizkioten gibelerraiak. Behorren hiltegira joan ohi ziren horrelakoak ikustera. Hirurogei tonako garabi flotanteak ekarri zuen putzutik kaira. Luzuriagan egina zen, alemanek motorizatua.\nOrduan leihora jalgi ginen.\nPortuko itsas komandantea bi miliatan barneratu zen itsasoan Nervion minadragari harrera egitera. Lehen sarrera zuen ontzi hark portuan, eta errespetuz hartu zuen korbeta kapitainak, portuan ainguratzeko baimena eskatu zion. Nekatu samarra zegoen. Eskolta lana ez zen txol atsegina, endemas yate batena. Zahartzen hasitako ontzia zen, baina itsastarra. Atoiontzi kapitainera igoko omen zuten laster, eta algara egin zuen. Bokalean sartu zirelarik, arroketan zeuden eguzkizaleak zutitu egin ziren bafada beltz luzea botzen zuen tramankulu hark ababorrean zekarrena hobeki ikustearren. Zeroi bat isatsetik lotua. Francoren balentria berria. Hamasei metro eta hogeita hemezortzi tona. Gerora jakin zen Nervion minadraga bataila gogor eta luze batetik zetorrela, ikatz ugari erreta. Hamasei nudo eta erdi hartzen zituena, orduko bost nudotan heldu zen. Latza, bataila. Soldaduak laneko grisean jantzirik zeudela prest ziurtatu zion portuko itsas komandanteak. Krakoak baionetak estatxak aizkorak. Minadraga portuaren erdialdeko buietara hurbildu zen. Eskalak luzatu zituzten alfonbrak pirrilaka bezala, zurezko mailek sortzen zuten hots harekin kroskoaren burdinan jotakoan. Marinel bi jaitsi ziren. Zeroiaren bizkar gainean zutik agertu ziren berehala gorputzean iltzatuak zeuzkan arpoietan goiti eskalatuz. Loturak askatu zituzten eta teknika bera erabiliz hurbildu ziren mailadira. Ontziak, libre, buietara egin zuen. Irabazia zeukan atsedena. Zeroia hantxe geratu zen, zintzo, komandantziako txaluparen zain gure portuko putzuaren erdian. Inguratu zitzaion aurrena Rafael Artista Fotografo izan zen, gaztetxo batek arraunean zekarren batelikoan. Klixe historiko batzuk lortuko zituen. Putzura ematen zuten balkoi guztiak jendez beteak zeuden. Distritu batetik bestera joatekoak zirenak ere moilan geratuak zeuden, ikustekoari beha. Motoristek gangiletan estekatu zuten, inork ez zeukan inorako presarik. Hogeita hemezortzi tona haiek uraren azalean, muino gris ilun distiratsua putzuaren erdian. Itsas komandantziako entxufatu haien aldia zen.\nOrduan kaira jalgi ginen.\nKonbaterako aginduak eman zitueneko, Franco brankaren bertizean bertan kokatu zen, eta Azor yatea, ontzi astun eta gogor hura, gerrako destroierra bihurtu zen. Inork agindurik eman baino lehen prestatu zuten kanoia marinelek, ibili luzeko ehiztariak ziren. Martxa apalduz, etsaiaren posiziora hurreratu ziren hogeiren bat metrora kokatzeko. Max Bassolsek, Caudilloaren arrantza maisua izan zen gobernadore zibil ohiak, betiko artarekin zabaldu zuen Greener Harpoon Gun Mark II karabinaren kutxa berdea. Francok besoa jaso zuen. Zeroiaren buru azpira apuntatu zuen kanoilariak. Makina zintzoa zeukan besotan, Norvegiatik ekarritako jostailua. Mussolini hila zen, Hitler hila zen, Francok zeroiak ehizatzen zituen. Besoa jaitsi zueneko irten zen hemezortzi kiloko arpoia bere isats luzearekin. Odola jario hasi zen zeroia. Abante guztia istriborrera, eta abante guztia istriborrera ahoz aho pilotuarenganaino. Zeroia bertikalean murgildu zen, maltzur, batailatik ihesi. Berrogei bat metro estatxa behar izan zuen. Tiro bikaina, eta ahoz aho tiro bikaina arpoilariarenganaino. Denek zekiten puska batean ez zela berriz azaleratuko, eta Franco beti brankaren bertizean. Horixe zen Francoren adurra, pazientzia, fermutasuna. Kafe hotza prestatu zion zerbitzariak. Hurrupa txipi bat eginda itzuli zuen Francok, dastatzeko lain, gerlari sikua zen, sikua tiro bat lez. Bere moro guardiak hurrupatxo bat te berak hurrupatxo bat kafe, eskuz esku kikarak bidea ostera tantarik isuri gabe. Arpoiak bezain zorrotzak ziren begietara prismatikoak. Etsaia txopatik ager zitekeen, edo istriborretik. Hogei minuturen buruan estatxa hasi zen azaltzen ababorretik, zeroia ez zen hainbeste mugitu. Murgildua zen posiziotik milia erdira ikusi zuten berriro. Abante guztia, eta ahoz aho abante guztia, baina pilotuak agindua iritsi aurretik emana zion, estatxa biltzea zetorren orain, zeroia ihesian hasiko zen laster arpoia kendu ahal izanen zuelakoan. Segundo batzuk galtzea aski zen piztia hark estatxa tinkatu eta eten zezan. Hurbiltzen ziren heinean, Norvegiako kanoiak zintzo egin zuen lana: hemezortzi kiloko lau arpoi, hamar kiloko hamabi. Indar gaitzeko tresna zen. Segurtasun neurriak zirela kausa, ez zuen Francok maneiatzen. Hilaginean geratu zen etsaia. Arriskurik larrieneko unea zen hura. Azken ahalegin bat eginen zuen bizitzari atxikitzeko, isatsarekin joka amorratuko zen, ur handiak harrotuko zituen. Francok bere postuan jarraitu zuen ordea, izarrik ez daukan gauean argi ematen duen farolaren antzera hantxe, bederatzi ordu eta bost minutu tente, ankertasunari buru eginez brankaren bertizean, ehiztari mitiko ekaitzen garaile bidearen mugarri. Arriskurik larrieneko une hartan, Fusila esan zion Francok Max Bassolsi, eta fusila ahoz aho, eta fusila eskuz esku. Etsaia errematatzeko zeremonia zetorren orain, eta Franco odol hotz harrigarrian hasi zen zeroiari tiroka, bat, bi, hiru, lau, bost, sei, zazpi, zortzi, bederatzi, hamar, hamaika, hamaika estatuburu Francoren bekaitzez, hamabi, hamahiru, hamalau, hamabost, hamasei, hamazazpi, hemezortzi, hemezortzi hurrupa txipi Francok kafe hotzari, hemeretzi, hogei, hogeita bat, hogeita bi, hogeita bi Franco beti kristau, hogeita hiru, hogeita lau, hogeita bost, hogeita sei, hogeita zazpi, hogeita zortzi, hogeita zortzi Franco beti harrigarri, hogeita bederatzi, hogeita hamar, hogeita hamaika, hogeita hamabi, hogeita hamahiru goiaingeru Francoren loa zaintzeko, hogeita hamalau, hogeita hamabost, hogeita hamasei, hogeita hamasei ordu jarraian Franco brankaren bertizean, hogeita hamazazpi, hogeita hemezortzi, hogeita hemeretzi, berrogei, berrogeita bat, berrogeita bi, berrogeita hiru, berrogeita lau, berrogeita bost, berrogeita sei, berrogeita zazpi, berrogeita zazpi tonakoa Francoren adurra, berrogeita zortzi, berrogeita bederatzi, berrogeita hamar, berrogeita hamaika, berrogeita hamabi, berrogeita hamahiru, berrogeita hamalau, berrogeita hamalau bedeinkazio Aita Santuak Francori, berrogeita hamabost, berrogeita hamasei, berrogeita hamazazpi, berrogeita hemezortzi, berrogeita hemeretzi, berrogeita hemeretzi mila lege zuhur Francok sinaturik, hirurogei, hirurogeita bat, hirurogeita bi, hirurogeita hiru, hirurogeita lau, hirurogeita bost, hirurogeita sei, hirurogeita zazpi, hirurogeita zazpi urte Francok, hirurogeita zortzi, hirurogeita bederatzi, hirurogeita hamar, hirurogeita hamar urte Francok behin eta berriz, hirurogeita hamaika, hirurogeita hamabi, hirurogeita hamahiru, hirurogeita hamahiru Franco denak berdin, hirurogeita hamalau, hirurogeita hamabost, hirurogeita hamasei, hirurogeita hamazazpi, hirurogeita hamazazpi deskalabru Franco akabatu ezinez, hirurogeita hemezortzi, hirurogeita hemeretzi, hirurogeita hemeretzi zakur Francoren katetik, laurogei, laurogeita bat, laurogeita bi, laurogeita hiru, laurogeita hiru urte eta beste bi kaxa kartutxo eskatu Francok, laurogeita lau, laurogeita bost, laurogeita sei, laurogeita zazpi, laurogeita zortzi, laurogeita zortzi milioi boto Francoren alde, laurogeita bederatzi, laurogeita hamar, laurogeita hamaika, laurogeita hamabi, laurogeita hamahiru, laurogeita hamahiru bake urte Francori esker, laurogeita hamalau, laurogeita hamabost, laurogeita hamasei, laurogeita hamazazpi, laurogeita hemezortzi, laurogeita hemeretzi, laurogeita hamar, laurogeita hamar mila etsai eta Francok pultsua tinko, ehun, ehun urte eta nolako gerlaria Franco, ehun eta bat, egun eta bi, ehun eta hiru, ehun eta lau, ehun eta bost, ehun eta sei, ehun eta zazpi, ehun eta zortzi, ehun eta zortzi mila eper Francoren platerean, ehun eta bederatzi, ehun eta hamar, ehun eta hamaika, ehun eta hamabi, ehun eta hamahiru, ehun eta hamalau, ehun eta hamalau zeroi Francoren balentria, ehun eta hamabost, ehun eta hamasei, ehun eta hamazazpi, ehun eta hemezortzi, ehun eta hemeretzi, ehun eta hogei, ehun eta hogei fusil tiro Francok banan-banan pertsonalki.\nOrain kalera jalgi naiz.\nKalera irten gara haserre, kalera irten gara Piazza del Popolo guztietara elkarrekin egoteko, elkarren berotasuna sentitzeko bizitza izoztu honetan, barruan daukagun sumindurari egitura politikoren bat emateko asmoz. Sobera urte zornea biltzen. Lehertu behar batek eraman gaitu, urradurek sortzen diguten higuina eztarritik libratzera esaka, oihuka, kantuka. Eta Piazza di Spagnan masta hutsik Espainiaren eta Vatikanoaren armarrien artean, leihoak itsu, atea itsu, Espainia itsu gure kolera ulertu ezinik. Espainia kristaua gor Aita Santuaren urriki eskeari. Bat, bi, hiru... eztanda gorriz bete da Espainiak Vatikanorako daukan enbaxadaren aurrealdea. Franco assassino. Turistek argazkiak egin dizkigute. Agian ez dira turistak. Haiengana hurbildu eta informazio orriak eskaini dizkiegu. Alemanak dira. Franco, aipatu diegu, Hitlerren aliatua. Baietz egin digute, bazekiten. Multzoa mehetzen hasi da Palazzo Borghesera joateko, batzuek metroa hartu dute lehenbailehen iristeagatik. Zeinen guti garen, zeinen guti egun izoztu honen berotasunean, zeroikume batzuk baino ez guri deika turistez beteriko bateaux-mouchesen artetik Senaren erdian. Banderolak, pankartak batu zaizkigu, eta Place de la Bastillen zeudenekin nahasi garelarik trafikoa eten ahal izan dugu, bost minutu eskatu diegu, bost minutu tutu joka bost fusilatuen izenean bosna notako oihuan Fran-co a-ssa-ssin, Fran-co a-ssa-ssin. Zuek denak, espainiarrak zarete? Ez, batzuk bakarrik. Zer ari zarete, espainiarrei beren arazoak konpontzen? Diktadurak, zure ustez, barne arazo dira? Tira, egin dezatela espainiarrek iraultza geuk egin genuen moduan. Place de la Bastille, zer edo zer adierazten du, ezta? Bai, burgesen iraultza. Nondik zatoz zure autoan, lanetik noski? Etxera heldu nahi dut, nekatua nago. Egalité, non ote zaude, Egalité! Espainiako enbaxadarantz hartu dugu Rua do Salitren beheiti, uholde batean heldu gara Avenida da Liberdadeko izkinara, hantxe Francoren delegazioa, Avenida da Liberdaden. Kazetariak, argazkilariak, RTPko kamerografoak. Masta hutsik. Bandera ezkutatua, edo eramana. Bi soldadu ate zaindari. Norbaitek Revoluçao hitza aipatu die. Elkarrizketa labur bat izan dugu. Orain, une honetan bertan, herria da aginduak ematen ari zaizuena. Bazterrera egin dute eta gurekin etorritako batzuek musuak eta besarkadak ematen dizkieten bitartean besteok atea jotzen leihoak apurtzen hasi gara. Franco assassino margotzen kamerek filmatzeko. Jendea leihoetarik sartu da, istantean egin dute hegan karpetek aulkiek mahaiek errezelek. Su eman die neska batek alfonbrei, garrak leihoetarik. Puska betean egon gara hantxe, suhiltzaileei ere Revoluçao hitza aipatu ahal izateko. Gure ekintza zer den, Francoren aurka gaztetasunak egin adierazpenen arteko bat. Hori da, hain zuzen, jazar hau, sute hau: adierazpen bat, Inkisizioa bera erretzea. Espainiako lurraldea inbaditzen ari garela ordea. Portugaleko estatua kolokan jartzen ari gara. Baldintzak ari omen gara sortzen Estatu Batuek eskuin kolpe bat eragin dezaten. Kazetariak, unean uneko jakintsuak. Iduri luke ez dugula Krabelinen Iraultza bat eduki, urtebete nahikoa izan da egarria asetzeko. Bost fusilaketa egin ditu Francok egunsenti honetan. Portugalek ez ditu deskargak entzun? Francok entregatu zien Humberto Delgado PIDEko hiltzaileei. Bai edo ez, esadazue. Beraz, zer egin behar du Portugalek, ohar bat? Espainiak ezin du Portugal eraso, esadazu nola dagoen Espainiako herria une honetan. Zer dio zuen berriemaile bereziak? Hilabete oroz dago greba nagusi bat Euskal Herrian. Agian ez daki. Madrileko hotel batetik idazten dizue. Ez dakizu Katalunia nola dagoen. Portugalek bi egunez eusten baldin badio, Espainiaren Armadak atzera eginen du. Kolapsoaren bezperan Espainia dago, ez Portugal. Askatasuna opa baldin badiezu Espainiako herriei, har ezazu eskutada bat su horretarik. Bertan utzi ditugu, Praça de Espanhara jo dugu. Ez gara hainbeste, aitortzekoa da. Baina multzo bat gara, fusilatu berpiztuak, multzo bero bat. Avenida da Liberdaden goiti sumindu gehiago, aitzina jarraitu dugu kantari Grandola vila morena. Eta leihoetarik Terra da fraternidade erantzuten digute han edo hemen. Seinale bat da. Revoluçao hitza aipatu diegu aspertuak daudenei. Jauzi batean iragan dugu burdinazko hesia. Enbaxadak abandonatuak dauzkate hiriburu guztietan. Zabaldu, eraitsi, birrindu, jaurti. Ehun eta hogei taupada minutuko. Urteetako ahaleza. Praça de Espanhan apirilaren hogeita bosteko iraultzaren egunak arrapiztu dira. Lagundu ote digute espainiarrek ezertan inoiz? Barre egin diot. Guk ere Egalité, non zaude Egalité! eginen dugu hasperen halako batean. Krabelinen Iraultza palmondoetan hasi zen, Afrikako oihanean, Ginean, Angolan, Mozambiken, Sao Tomen. Kolonietako liberazio mugimenduek irakatsi zieten gure kapitainei zer egin, guztiek bertan hil nahi ez bazuten. Helburu iraultzailerik gabeko iraultza egin dugu. Eta tristatu egin nintzen, ez zen hausnarturiko prentsamendua, ez dakit nondik irten zitzaidan gordinkeria hura. Tristatu egin nintzen, oroz gain, egia zelako eta ez neukalako eskubiderik halakorik esateko ordu latz batean nazionalitate berria eman zidatenei, aterpea, ogia eta maitasuna ematen didatenei. Gau luzea izan zen, gau guztiak ziren luzeak ukimenez eta intuizioz aurrera egiten ikasi nahi genuen itsuontzat egun haietan Portugalen. Debate ageri batera eraman ninduten, MFAko zenbait kapitain azaltzekoak omen ziren. Eskaileretan geratu behar izan genuen. Nolako isiltasuna gure artean, eskaileretan jesarrita, sarrerako ate erraldoiari beha edo paretetako margo historikoei edo geure zapatei, ozengailuek ekartzen zigutenari bizkar emanik. Nolako ernetasuna sozialismoa finkatzeko eman beharreko urratsei buruz ari ziren Vasco Lourenço eta Otelo de Carvalhoren hitzak buruz ikasten. Eta, ezagutzen ez nuen batek, nire ezkerrean zegoen emakumezko batek, belarrira: helburu iraultzailerik gabeko iraultza egin dugu, baina bankuak nazionalizatu ditugu.\nOrain errealitatera jalgi naiz.\nBizkaiko Golkoan inoiz harrapatu den zeroi handienaren agonia bezain luzeak izan ziren lehorrera jasotzeko portuan eman zituen lanak. Rafael Artista Fotografok klixe historikoak egin zituen: garabi flotanteko marinelak zeroiaren inguruan altzairuzko kableak azpitik pasatzen jaso ahal izateko, kableak berak lotzen, kakoan sartzen. Hurbiletik hartutako argazki sail bat, bitxia. Baina Rafaelek moilako garabi batera igota atera zuena da egun Francoren balentriaren froga nagusia. Motoran ontziratzeko gangilaren pareko aterpe modernistaren ondoan geratutako jende ilara lehen planoan bizkarrez, putzura beha, eta hirurogei tonako garabi flotantea, Luzuriagan egina eta alemanek motorizatutako huraxe aurrez, mekano estruktura zeukan moko indartsuarekin eusten duela portuan inoiz ikusi izan den itsasokorik ikusgarriena. Zeroia airean, hamar metro urazaletik gora hogeita hemezortzi tonako piztia, Francoren mezua, Francoren mezu astuna, Francoren mehatxua. Aski ezaguna da argazkia. Ez du adierazten ahal jendearen isila, jendearen izua. Albistearen apaingarri atera zuen La Voz de Españak. Rafael Artista Fotografok anpliazio bat egin zuen eta itsas komandanteari oparitu zion. Honek beste kopia bat eskatu zion, kalitate berekoa eta marko egoki batean sartua, ordaintzekotan. Francori berari helarazteko moduko markoa. Portuko Agintaritzak negatiboa erosi zion. Antza denez, Rafael Artista Fotografok ez zituen klixeetan hilezkortu laneko grisean hain prest zeuden kubertak garbitzen ibili ordez komandantzian entxufatutako soldaduek egin zuten lana. Minadraga zeroia askatzen hasi zela heldu ziren ingurura. Lehorreko Babcock & Wilcox nº 8tik tentuz jaitsi eta etorria zen bizikletan abiatu zen lasai MEIPIrantz argazkilaria. Han lehorreratuko zuten, han laurdenkatuko zuten, ez zen lehen zeroia. Minadraga hastandu egin zen ekarria zuen zama komandantziako mutilen esku utziz. Portuko itsas komandanteak arpoiak lehorrean errazago kenduko zizkiotela argudiatu zuelarik, korbeta kapitain gazteak, Nervion minadragako komandanteak, bizkarrak harrotu zituen doi bat, ez nabarmen, begiak bilduz. Arpoi guztiak albait arinen ekartzeko eskatu zuen Azor yateak. Eta Azor yateak eskatu zuela jakinik agerikoa zen Francok baino larderia handiagoko baten agindua zela, itsasoan Francoren ahotsa hartzen zuen Max Bassols jaunarena, Caudilloaren maina guztien asmatzaile zintzoarena. Ez da samurra haragian sarturiko arpoia ateratzea. Gorputza uretan dagoen zeroia baldin bada, ez da samurra gorputzaren bizkarrera iristea. Ez zuen nahi bere mutilak barregarri ikustea inork. Jolasak utzita arrapaladan igo genituen denok etxeko eskailerak. Nola edo hala saiatzen ziren alferkerian ohitutako latoi lustratzaile haiek. Aitaren prismatiko alemanak atera nituen. Kaian zegoen jendeak hautsi egin zuen ilara, estatxa askatzeko eskatu zioten motoristari, beste distritura joatekoak ziren eta ez zeukaten gogorik harakintza hura ikusteko: baionetak gorputz hila ikertzen krakoak mamia zarrastaka papurtzen aizkorak arpoiaren gezirainoko bidea egiten giharrean, soldaduak min hartzen madarikatzen txalupara erortzen uretara labaintzen, matarife ezikasien izerdia. Groteskoa eta sumingarria zen hura. Hori dena orain dakit, orain dakit interpretatzen. Prismatikoek hurbiltzen zuen mundua bestelakoa zen, arraroa, gogorra, ezkutua, behor hiltegian ikusten genuena ez bezalakoa. Mekanika zabarra, garbitasunik kuxidaderik gabeko lana. Azor yateak albait arinen behar zituen arpoi guztiak. Franco edozein egunetan jaiki zitekeen balentria harrigarriago bat egiteko gogotan. Biharamunean bertan, ausaz. Eta bat, bi, hiru, berrogeita zazpi, hirurogeita hamabost, laurogeita bederatzi, ehun, ehun eta hogei arpoi behar zitzaizkion osorik garbi osorik zorrotz piztiak akabatzen jarraitu ahal izateko tiroka, berak, pertsonalki.\nOrduan Max Bassolsek prentsa irakurri zuen.\nOhikoa ez zuen ardura sintaktikoarekin hartu zituen La Voz de España, El Diario Vasco, Unidad, Francoren balentriari buruzko kronikak berriro irakurtzearren. Hantxe ageri zen berbakondo hura, hamar bat aldiz errepikatua albistean barrena. Berdin zen falangistetan zein tradizionalistetan. La Vanguardia eskuratu zuen eta zabaldu zueneko, albistea laburragoa zenez, begira etorri zitzaion berba testu masan nabarmen, berba madarikatu hura, hainbat bider entzuna hainbat bider irakurria, eta berak berberak hainbat bider esana. Abuztua, nola harrapatu katedratikoren bat? Hiriburuko ateneora jo zuen, Espasa entziklopedia besterik ez zeukaten. Ez zen pozik geratu entziklopedian irakurri zuenarekin. Eguerdia zen eta alderdi zaharrera jo zuen, Gaztelubideko lagunekin martini batzuk hartzera. Nautikora hurreratzen ari zela, Aquarium begi bistan letra nabarmenez portuko moilarrien gainean. Lauretan irekitzen zutela jakin zuen atean. Gaztelubidekoek kezkatua ikusi zuten, hitzurri. Ohi zuen sutsutik urrun kantatu zituen bazkalondoko habanerak. Laurak eta laurdenetan Aquariumean zen berriz. Zuzendaria, goizetan bakarrik. Dei ziezaiotela etxera. Pipa bat errez itxaron zion eraikinaren gaineko terrazan, ukondoak eskudelean. Badiaren erdian Azor, yate gogor eta astun hura. Zer egiten zuten gobernadore zibilek? Itsuak al ziren zentsurakoak? Francoren zerbitzura zeuden marinel bermeotar haietariko batek berba ahoskatu zuen tonuak sortua zion susmoa. Zenbatetan errepikatu ote zuen hura bera tonu hartan? Berba zantarra zen, errima guztiak zantar egiten zituena. Eta idatzian efektu bera egiten zuen, izen hark biko zentzua zeukan erregimenari atxikiak ez zirenen artean. Aquariumeko zuzendariak barkamen eske agurtu zuen, abuztuko arratsaldeak omen zituen oporraldi bakarra. Harritu egin zuen Max Bassolsen galderak. Nomenklatura zientifikoan, piztia haren izena balaena biscayensis zela argitu zion. Francoren intimoak eskua emanez eskertu zion, zurrun. Ez zen egokia izen hura, hura ere ez. Manipulazio politikoetarako bidea ematen zuen. Biscayensis baino, cantabriensis izan balitz! Edo cantabriarum, batek daki! Informazio eta Turismo Ministerioko telefonoa zenbakitzen ari zela heldu zitzaion Espasan bertan irakurria zuen Cetáceo terminoa. Aurikularra urkuluan utzi eta ahoan erabili zuen Cetáceo. Hura bai, latinaren eta gaztelaniaren artekoa zirudien, jasoa, dotorea. Ministerioko telefonoa zenbakitu zuen berriro prentsari jakinaraz ziezaioten Francok ez zuela Cachaloterik harrapatzen, Cetáceoak baizik. Ilunabarrean Azorreko kanoilaria etorri zitzaion Nautikora, arpoi guztiak ontzian zeudela, garbirik eta zorrotzik. Murgil eder bat egin zuen Max Bassolsek pasarelatik itsasgoran. Itsasoan bakarrik ez, lehorrean ere bataila interesgarriak bazeudela deskubritu zuen. Gauerdi beranduan, Tenis Cluben, txalo zaparrada batean jaso zuen bizartsu kapeludunen festako lehen saria.


SOLOKOETXE BHI : ANDONI LLOSA\nANDONI LLOSArekin solasean\n2017-18ko ikasturte honetan, eta zehazki, Bio-Geo-ko arloan materiaren nortasuna zela eta, taldeka jarri eta bakoitzak gure inguruko gai bat jorratzea erabaki genuen. Geroago, Bilboko Zientzia Azokan, gure ikerketa aurkeztuz eta ondorioak azalduz.\nHorrela ba, Zientzia Azokan aurkezteko gaien artean, Bilboko inguruetako txoriena nabarmendu zen. Gai hau lantzeko, gure irakasleak profesional batekin hitz egin genezan SEO eta BirdLife -ko ordezkaria den Andoni Llosa ekarri zigun eta berak lagundu ahal zigun horretan lana hobetuz.\nAndoni, euskarazko irakaslea izan zen eta bere betidaniko naturarekiko pasioa ogibidea bihurtu zuen. Horrela SEO BirdLife (Sociedad Española de Ornitologia) erakundearen partaidea egin zen, eta elkartearekin lan egitera pasatu zen eta gaur gai honen aditua da.\nOrdu bat egon zen gurekin eta txoriei buruzko informazioa eman zigun, besteak beste, hegaztien mokoen edo hanken desberdintasunak funtzioen arabera, emigrazio motak, hegan egiteko erak, etab azaldu zizkigun. Izan ere, Euskal Herrian ikusi ahal diren txorien artean desberdintasun asko eta oso nabariak daude ekosistema eta bizimoduaren arabera.\nGeroago, klasea bukatu ondoren, lehen aipatu dugun taldearekin joan zen txorien zenbatzeko moduak etab. praktikan jartzeko. Gainera, SEO BirdLife-ko gida txiki bat eman zigun hegaztien informazioarekin.\nGure iritziz oso interesgarria izan zen eta ez genekizkien gauza asko eta asko ikasi genituen, adibidez, txorien behaketa egiteko metodo desberdinak eta, gainera, txoriak behatzeko bolondres egiteko konbentzitu gaitu.\nOIER ILLERA eta KEVIN BILE (1. batxiler)\nArgitaratzailea NAGUSIA noiz 17:21


Eli Beobide: "Karroza egitea lan polita da, azken batean herrirako lan bat egitea baita" - Azpeitia - uztarria.eus\nUztarria.com 2004-01-13 17:01\nSan Sebastian egunez txikien danborradan aterako den karrozak hiru urteurren gogoraraziko ditu: Frontoi Txikia egin zela 175 urte direla, Gernikako zuhaitza Azpeitira ekarri zela ehun urte direla eta Txikuri pilotaria jaio zela ere ehun urte direla. Azken lau urteetan karroza egiteko proiektuen lehiaketa bat antolatu du Udaleko Festa Batzordeak eta urte hauetan Eli Beobideren proiektua aukeratu da. Aurten hiru lehiakide izan dira aurkeztu direnak. Uztarria Eli Beobiderekin izan da karrozaren nondik norakoen berri jakiteko.\n- Laugarren aldia da zuk egindako karroza aterako dena San Sebastian egunean?\nBai. Lau urte dira karroza egiteko lehiaketa egiten hasi zela eta lehenengo bi urtetan inor ez zen aurkeztu lehiaketara eta niri esan zidaten karroza egiteko. Azken bi urteotan, aldiz, lehiaketara proiektua aurkeztu eta nire proiektuak aukeratu ditu epaimahaiak.\n- Noiz hasten zara karroza egiten?\nProiektua abenduan egin eta karroza egiten duela egun batzuk hasi ginen. Baina normalean Santo Tomasetan hasten gara karroza egiten.\n- Nolako lana da San Sebastianetarako karroza egitea?\nLan polita da, azken batean herrirako lan bat egitea baita. San Sebastianak azpeitiarrek gehien sentitzen ditugun festak dira. Karroza egitea talde lan bat da, jende askok parte hartzen du eta hori azpimarratu beharra dago. Izan ere, arotzak, pintoreak eta abar urte askotan ari dira San Sebastianetarako karroza egiten.\n- Karroza gainean ateratzen diren haurren arropak ere zuk diseinatzen al dituzu?\nJantzien ideiak eta neuk ematen ditut eta oihalak ere nik aukeratzen ditut. Lan pixkat estresantea izaten da, baina pena merezi du. Nik jendea karrozaren proiektuaren lehiaketan parte hartzera animatuko nuke.\n- Aurten karrozak hiru urteurren bilduko ditu. Nolako gaia da aurtengoa?\nAurtengoa gaia nahiko zaila da, Gernikako zuhaitza eta pilota ditu gai nagusi eta hauek elkarrekin lotu behar dira karrozan. Biak ere euskal gaiak dira eta azkenean lema bat atera dugu eta karroza egiteko garaian lemari lotuta egin dugu lan.\n- San Sebastian eguneko txikien danborradako karroza ikusteko ikusmin handia izaten du jendeak. Zu nola sentitzen zara?\nNi neu urduri egoten naiz eta behin dena bukatzen denean asko lasaitzen naiz. Hor eguraldia izaten da gakoa eta hori bai gure esku ez dagoela. Jendeak asko begiratzen du karroza eta zorionak ere jaso izaten ditut. Urduri eta pixkat kezkatuta egoten naiz, baina urteen poderioz bat egin egiten da.


EH Bilduk jaietako aurrekontua kulturara bideratzea eskatu du - Noticias de Gipuzkoa\nEH Bilduk jaietako aurrekontua kulturara bideratzea eskatu du\nArrasateko San Juan festetako diru-partida kultur eragile eta norbanakoetan berrinbertitzeko proposamena luzatu du\n– a.dominguez 22.05.2020 | 01:14\narrasate – Arrasateko Udalak "orain arte ezagutu ditugun" San Juan jaiak bertan behera utzi dituela iragarri zuen asteazkenean. Horren harira, EH Bildu udal taldeak festak antolatzeko gordetako aurrekontua, 150.000 eurokoa, kulturan berrinbertitzeko eskatu dio Udal Gobernuari.\n"Hainbat dira Arrasaten kultur arlo ezberdinetan lan egiten duten enpresa, eragile eta norbanakoak. Eta eurak, herriko beste hainbatek moduan, osasun krisialdi honen eraginak paira-tzen ari dira (eta jarraituko dute)", azpimarratu du EH Bilduk prentsa ohar baten bidez. Testuinguru honetan, koalizio abertzaleak aipatutako dirua "urte honetan zehar gelditzen diren hilabeteetan inberti-tzeko" eskatu du. "Hau da, kultura sustatzen duten eragileei, artistei, musikariei eta, orokorrean, herrian kulturaren inguruan lan egiten duten pertsona eta elkarteei lagun-tzeko bideratzea proposatzen dugu jaietarako aurreikusitako zegoen dirua", gehitu du EH Bilduk.\nAzken hilabeteetan "kulturarik gabe ezer gutxi gelditzen dela gozatzeko" argi geratu dela uste du koalizio aber-tzaleak. "Artista askok, boluntarioki, euren lana oparitu digute isolamendua errezago eramateko. Hori dena bueltatzeko garaia iritsi da; badago Arrasaten talentu nahikoa dirua inbertitzeko herri osoaren gozamenerako", nabarmendu du EH Bilduk.\nUdalak San Juan jaiak irudikatzeko "ekintza sinbolikoren bat" egitea ez du baztertu. Beraz, hurrengo asteetan, egoera aldakorraren arabera, era bateko edo besteko ekitaldiren bat aurkeztuko du.\nGaur itxiko da Errenteriako Kultur Labea, artisten leihoa.\nAstigarragak haurren marrazkiak bilduko ditu.


Zorutik. Haur txikien autonomia eta zaintzen garapenerako espazioa.\n0 eta 3 urte bitarteko haurren familientzako\nBILBON eta SOPELAN\nHaur txikien autonomia eta zaintzen\nJolas eta Behaketa Taldeetako FAMILIEN ikuspuntua\nZorutik proiektuaren eta Jolas eta Behaketa Taldeen aurkezpena\n“Zertarako nire haurra behatzeko espazio bat?”\n“Ezin dira ulertu zaintza eta jolasa bata bestea gabe”\nHazi Hezi aldizkarirako egin diguten elkarrizketa\n“Mi viaje a EMMI. Reflexiones de un curso en Tumbaco, Ecuador”\nGure kidea den Iratik idatzitako artikulua, Pikler-Loczy pedagogian oinarritutako bi proiektu ezagutu zituenekoa.\nZORUTIK proiektutik familiei haurren hazkuntzarako akonpainamendua eman eta tresna batzuk elkarrekin eraikitzeko gune bat eskaintzen dugu. 0-3 urteko haurren autonomia eta zaintzen garapenerako espazio bat eskainiz\nGure jarduera nagusia jolas eta behaketa taldeak dira. Espazioa haurrak modu autonomoan jolasteko prestatua dago, eta helduok haurraren jarduera eta gaitasunak behatzeko ariketa egiten dugu\nJarduera osagarri moduan, lehenengo haurtzaroarekin zerikusia duten gaien inguruan formatu eta hausnartzeko elkarguneak egiten ditugu hilean behin\nGurekin harremanetan jarri nahi baduzu idatzi zorutikgunea@gmail.com\nAhalik eta lasterren erantzungo dizugu


Ardietatik artilea: Ilerik gabeeeee | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nArdietatik artilea: Ilerik gabeeeee\nNeolitikoan hasi zen gizakia artilea ehun moduan erabiltzen, eta nazioartean sortu zen lehen erakundeetako bat ere, artilearen inguruan sortu zen: Artilearen Nazioarteko Idazkaritza (Londresen du egoitza, eta egun ere eusten dio bere funtzioari). Hirurehun urteko bidea egina da erakunde hori, eta horrexek uzten du agerian zenbateko garrantzia eduki duen zuntz natural hori eskuratzeko eta merkaturatzeko ahalmenak; bilakaera ekonomiko eta kulturalak sortzerainokoa, hain zuzen. Garai batean, ardiak mozteko lanak egin ondotik, artilea garbitu eta Flandesera bidaltzen zuten; han prezioa jarri eta ehungintza-lantegietara eramaten zuten. Egun, ez du egiten gisa horretako bidaiarik, baina egun ere nahitaezkoa da ardiak moztea: hil egin daitezke ilaje hori guztia kendu ezean. Merkatuan ere ez du lehengo pisurik, eta beste erabilera batzuk ematen hasi zaizkio artileari: hormetan isolatzaile moduan jartzen dute, xurgatzaile industrial moduan baliatzen, eta garbiketa-tresnen zati moduan. Ile-moztaileek, berriz, lanean jarraitzen dute, milaka urte dituen lanbide beharrezko eta zehatz baten testigantza emanez.\nEskuz, bost minutu\nApirila heltzearekin bat, uda gainera erori aurretik, moztaileek gogotik egin behar izaten dute lana, animalien osasunak eskatzen du eta: artilerik gabe aurre egiten diete beroari, horretara ohitzen dituzte-eta txiki-txikitatik. Atzeko laurdenak mozten dizkiete, saihetsaldea eta sorbalda ingurua. Artileak lehor-lehorra egon behar du mozteko unean. Bere bolumena halako berrogei xurga dezake ura artileak, eta, horrexegatik, moztu baino egun batzuk lehenago, estalpean sartzen dute artaldea, beharrezko bada. Eskuz ari den moztaileak bost minutu behar izaten ditu ardia zuri-zuri uzteko.\nMakinaz, bi minutu\nMakinaren laguntzarekin, bi minutu aski izaten ditu ardi bakoitzarekin. Azkar eta ongi egin nahi izaten dituzte lanak, eta ardiari minik ez emateko, oso garrantzitsua da ongi jarrita egon dadin: hankak lotzen dizkiete, edo kutxa moduko batean sarrarazten dituzte. Estres pixka bat sortzen zaio animaliari, baina derrigorra izaten da artilea kentzea. Adin batetik aurrerako ardiek, adibidez, ez dute eragozpenik jartzen mozterakoan.\nOrdena eta zehaztasuna\nSabel azpitik hasten dira mozten, hankak egiten dituzte gero, eta gainerako guztia ondoren. Artzain bakoitzak izaten du, hala ere, bere hurrenkera. Sabelaldeko artilea kalitate apalekoa izaten da, eta ez zaio ematen erabilera handirik, hondatua eta etena egoten baita; kokotsekoa izaten da onena. Hondo-hondotik mozten diete ilea, larruaren arrasean, eta gauzak ongi eginez gero, aski izaten da behin moztea. Guraizeak bigarren aldiz sartuz gero, punta batzuk nabarmenduta geratzen dira, eta horrek gutxitu egiten du artilearen kalitatea.\nGuraizeek ere badute zeresana\nArdiaren arrazak, genetikak eta elikadurak, hiru alderdi horiek baldintzatzen dute artilearen kalitatea, baina baita ilea moztu aurretik, mozterakoan eta moztu ondotik erabiltzen diren teknikek ere. Goi mailako artileak ile-xerlo ongi zehaztua edukitzen du, kizkur onekoa, luzea, sendoa eta kolore homogeneokoa. Ilea moztu aurretik, ezin izaten da jakin zer ezaugarri izango dituen; moztu eta gero jakiten da hori, era guztietako material hondarrak kenduta: landare arrastoak, arantzak, lastoa, zaborrak eta beste hainbat zikinkeria.\nEskuila pasatzea izaten da hurrengo lana, ur-xaboiekin garbitu, eguzkitan lehortzera jarri eta zakuetan gordetzen da artilea. Duela urte batzuk -ez hainbeste ere-, tratularia etorri zain egoten ziren, eta hari saltzen zioten artilea. Hark ere utzi zion ibiltzeari. Garai berriek beste ehun batzuk ekarri dituzte, sintetikoak: akrilikoa, nylona, poliesterra eta polipropilenoa. Artile-biltzailea ere desagertu da, artilea bildu eta tolesteaz arduratzen zen artzaina. Ardiak mozteko lana, askotan, ez da joaten ilea moztetik harago, bere horretan bukatzen da.\nEko-moda eta industriarako materiala\nArtilea gai preziatua da orain ere. Kalitatezko ehunek zigilu bereizgarria eraman ohi dute, Nazioarteko Idazkaritzak emana, eta horren bidez jakin liteke Artile Garbi Birjina erabiliz egin dituztela. Horrez gain, eko-modaren arloa ere indarra hartzen ari da. Zuntz naturalen aldeko korronteak sortu dira (kotoia, lihoa, kalamua, zeta...), eta horien helburua da arropa iraunkorra lortzea eta tokiko ekonomia laguntzen duten aukera arduratsuak sustatzea. Gainera, material bikaina gertatu da goi mailako teknologiarentzat, eta halaxe erabiltzen hasi dira automobilgintza-industrian, eraikuntzan eta panel termoplastikoetan ere bai.


Ezagutu gure aliatuen osasun koordinatzaile berria! - Hinds Feet Farm\nPostu berria Baserrian beteta!\nBrittany Turneyk duela gutxi kargu berria hartu du Allied Health Coordinator baserrian. Brittanyk baserrian hasi zuen bere karrera, TR (Aisialdi Terapeutikoko Espezialista) bekadun gisa, Huntersville Eguneko Programan. TR lizentzia jaso eta gutxira, hemen hasi zen lanean baserrian Eguneko Programan. Urte batzuk igaro ondoren, Brittany eskolara itzuli zen OTA (Terapia Occupational Assistant) titulua jasotzeko. Eskolan denbora osoan zehar, Bretainiak baserrian lanaldi partzialean jarraitu zuen egoitzako zaintzaile gisa.\nOrain, bere eskola atzean eta 2 lizentziarekin, Brittany-k bi trebetasun-multzo bikain horiek ondo erabiliko ditu gure egoitza-programetan. Kide bakoitzarekin plan indibidualizatuak sortu eta gauzatuko ditu astean zehar, aisialdirako eta lanbide/habilitaziorako trebetasunetan arreta jarriz.\nEspero dugu Bretainiak gure bizilagun bakoitzarekin egingo dituen gauza zoragarriak!


AGINDUA, 2020ko abuztuaren 24koa, Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako sailburuarena eta Osasuneko sailburuarena, 2020ko nekazaritza-kanpainetarako sasoiko langileen kontratazioa erantzukizunez adierazteko betebeharra ezartzen duena, COVID-19 pandemiak eragindako osasun-krisiari aurre egiteko. - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nAGINDUA, 2020ko abuztuaren 24koa, Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako sailburuarena eta Osasuneko sailburuarena, 2020ko nekazaritza-kanpainetarako sasoiko langileen kontratazioa erantzukizunez adierazteko betebeharra ezartzen duena, COVID-19 pandemiak eragindako osasun-krisiari aurre egiteko.\nOrgano arau-emailea: Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Saila; Osasun Saila\nCOVID-19 gaitza zabaltzeak eragin duen osasun-larrialdiaren ondorioz, gobernuek neurriak hartu behar izan dituzte kutsadura-boladaren aurka borrokatzeko eta eragiten ari den ondorio ekonomiko eta sozialak arintzeko.\nNekazaritzako produktuak biltzeko jarduerak eta nekazaritzako aldi baterako langile ugari laster Euskal Autonomia Erkidegoko hainbat eremu geografikotan egoteak prebentzio-neurri espezifikoak hartzera behartzen ditu sektoreko enpresaburuak, kutsadura-arriskua murrizteko eta, horrela, kanpainen garapen normala bermatzeko.\nGaur egun, sasoiko lanarekin lotutako nekazaritza-jardueren ondorioz hainbat eta hainbat gaitzaren agerraldi gertatzen ari direla ikusten da; horregatik, beharrezkoa da prebentzio-neurriei eustea eta zabaltzea, COVID-19ari eraginkortasun handiagoz aurre egiteko, eta ezinbestekoa da nekazaritzako aldi baterako lan-eskariaren aurreikuspenak xehetasun handiagoz ezagutzea.\nEra berean, ezinbestekoa da kutsatuta dauden edo kutsatuta egon daitezkeen langileak bakartzeko eremu egokiak izatea, eta beharrezkoa da enpresek eta botere publikoek azpiegitura horiek prestatzeko dituzten erantzukizunak indartzea eta argitzea.\nEgoera hori kontuan izaki eta mahats-bilketako eta patatako kanpainak gertu daudenez, beharrezkoa izan da nekazaritzako ustiategietarako segurtasun higieniko-sanitarioaren arloan dagoen protokoloa hobetu eta egokitu duen jarduera-protokolo bat diseinatzea. Protokolo horretan zehazten dira sasoiko langileak kontratatuko dituzten nekazaritzako ustiategietan eta haiei emandako ostatuetan ezarri beharreko jardunbide egokiak, COVID-19a langileen artean kutsatzea eta infektatzea prebenitzeko.\nEkonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duen apirilaren 11ko 74/2017 Dekretuan xedatutakoaren arabera, sail horri dagozkio nekazaritzako ekoizpenak hobetzeko eskumenak, bai eta nekazaritzako elikagaien sektorea eta horri lotutako zerbitzuak arautzekoak ere.\nOsasun Sailari dagozkio arlo hauetako eskumenak: informazio, zaintza eta esku-hartze epidemiologikoa; zaintza epidemiologikoa planifikatzea, koordinatzea eta kudeatzea eta gaixotasun transmitigarrien eta agerraldi epidemikoen kontrola, Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duen apirilaren 11ko 80/2017 Dekretua aplikatuta.\nHorregatik guztiagatik, Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak eta Osasun Sailak batera ematen dute agindu hau, bi dekretuotan esleitutako eskumenekin bat etorrita.\nAgindu honen xedea da 2020ko nekazaritza-kanpainetan indarrean dauden kontratazioak eta sasoiko langileak kontratatzeko aurreikuspenak adierazteko betebeharra ezartzea, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 69. artikuluan ezarritako erantzukizunpeko adierazpena aurkeztuz, COVID-19 pandemiak Euskal Autonomia Erkidegoan eragindako osasun-krisiari aurre egiteko.\nBigarrena. Erantzukizunpeko adierazpena.\n2020ko nekazaritza-kanpainetan sasoiko langileak enplegatuta dituzten edo enplegatuko dituzten nekazaritza-ustiategiak, zuzenean nahiz enpresa bitartekarien bitartez kontratatzen badituzte, behartuta daude erantzukizunpeko adierazpenean agertzen diren datuak Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailari jakinaraztera (eredua eranskin gisa doa).\nAdministrazioak adierazpen horietan aurkeztutako datuak eta aurreikuspenak egiazkoak direla egiaztatu ahal izango du, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorraren datu-baseekin eta beste administrazio batzuekin datuak erkatuz.\nHirugarrena. Aurkezteko epea.\n2020ko nekazaritza-kanpainetako sasoiko langileen egungo enpleguari eta enplegu estimatuari buruzko erantzukizunpeko adierazpenak, bai kontratazio zuzenei buruzkoak, bai bitarteko enpresen bidez egindakoei buruzkoak, gehienez ere zazpi egun balioduneko epean jakinarazi beharko dira, agindu hau argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera. Aldaketaren bat gertatuz gero, beste erantzukizunpeko adierazpen bat aurkeztu beharko da, aurretik aurkeztutako datuak eguneratzeko.\nLaugarrena. Aurkezteko modua.\n2020ko nekazaritza-kanpainetan sasoiko langileak enplegatzen dituen edo enplegatu behar dituen pertsona pertsona fisikoa denean, adierazpena aurrez aurre edo elektronikoki aurkeztu ahal izango du.\n2020ko nekazaritza-kanpainetan sasoiko langileak enplegatzen dituen edo enplegatu behar dituen pertsona administrazioarekin harreman elektronikoa izatera behartuta dagoenean, urriaren 1eko 39/2015 Legearen 14. artikuluan xedatutakoaren arabera, behartuta egongo da administrazioarekiko harreman elektronikoa izatera, eta kanal elektronikoaren bidez soilik izapidetu ahal izango da.\nAurreko apartatuetan adierazitakoaren arabera, aurrez aurre edo bide elektronikoaren bidez aurkeztuko da, agindu honen eranskin gisa doan ereduaren arabera. Eredu hori eskuragarri egongo da web-helbide honetan: https://www.euskadi.eus/zerbitzuak/1107701 (lehen komunikaziorako); https://www.euskadi.eus/zerbitzuak/1107702 (datuak aldatzeko/eguneratzeko, hala badagokio).\nAurrez aurre: adierazpenak Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailaren bulegoetan aurkeztuko dira (Donostia kalea 1, 01010 Vitoria-Gasteiz), edo Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 16.4 artikuluak xedatzen dituen tokietariko edozeinetan, bat etorriz Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorraren eta haren erakunde autonomoen erregistroen sorrera, antolaketa eta funtzionamenduari buruzko apirilaren 29ko 72/2008 Dekretuarekin. Eskatzaileak postetxe batean aurkezten badu eskabidea, gutun-azal irekian egin beharko du, postako langileek zigila dezaten eta data ezar diezaioten.\nModu elektronikoa: https://www.euskadi.eus/zerbitzuak/1107701 (lehen komunikaziorako); https://www.euskadi.eus/zerbitzuak/1107702 (datuak aldatzeko/eguneratzeko, hala badagokio). Kasu horretan, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoaren egoitza elektronikoan identifikazio eta sinadura elektronikorako onartutako bitartekoak erabili beharko dira, helbide honetan eskuragarri: https://www.euskadi.eus/ziurtagiri-elektronikoak\nHala badagokio, adierazpenaren osteko izapideak, bide elektronikoz, helbide honetan egingo dira: https://www.euskadi.eus/nirekarpeta\nBosgarrena. Osasun-kontrola eta -jarraipena.\nAgindu honek Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera izango ditu ondorioak, eta 2020ko nekazaritza-kanpainak amaitu arte egongo da indarrean.\nAgindu honek amaiera ematen dio administrazio-bideari, eta, beronen aurka, gora jotzeko errekurtsoa jarri ahal izango zaio Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako edo Osasuneko sailburuari, hilabeteko epean. Bestela, zuzenean administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jarri ahal izango da Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salan, bi hilabeteko epean. Kasu bietan, agindua Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunean hasiko dira epeak.


Gereziondo bat nola landu eta zaindu\nHorixe da arlo hortan aditua den Gabriel Durruty Hazpandarrak erakatsiko daukuna ekainaren 10ean, larunbatez, goizeko 10:00etan hasirik.\nIgande huntan dugu Itsasun ohiko Gerezi Besta, lehenago Kermeza deitzen ginuena, Itsasuarrak batasunak antolaturik. Ekainaren 4an beraz.\nOdol altxatzeak eginen dira aste huntan bi egunez, ostegun eta ostiralean, ekainaren 1ean eta 2an, Sanoki gelan, 15:30etarik 19:00ak arte.\nGerezi Kofradiaren Besta\nAsteburu huntan iraganen da Gerezi Kofradiaren urteko besta handia.\nOndoko igandean eginen da ohiko Gerezi Besta, lehenago Kermeza deitzen ginuena, Itsasuarrak batasunak antolaturik.


Ja(ki)tea eta Lumagorri eskutik | Gastrofesta\nEka 23, 2014 | Oraitz García Recondo | No comment | Berriak, Despentsa, Janari-denda\nAste honetan aurkeztu dute elkarrekin sinatutako akordio berrria Ja(ki)tea Elkarteak, euskal sukaldaritza tradizionalaren aldeko elkarteak, eta Lumagorrik, Eusko Labeldun Baserriko Oilaskoa.\nEkimena Lumagorriren Zeraingo egoitzan ospatu zen. Prentsaurrekoan Xabier Zabaletak, Ja(ki)tea Elkarteko lehendakariak; Ramon Irazu, Lumagorriko presidenteak; eta Marijose Murua, Lumagorriko kudeatzaileak hartu zuten parte. Aurkezpenean bi elkarte hauen arteko akordioaren xehetasunak eman zituzten ezagutzera, helburua: Eusko Labela duen baserriko oilaskoaren erabilera bultzatzea. Lumagorri eta Ja(ki)teak hainbat ekintza antolatuko dituzte elkarlanean, horien guztien gainetik bi nagusitzen direlarik: Euskal Herriko Parrila Txapelketan parte hartuko duten sukaldariek oilaskoa prestatzea; eta oilaskoaren astea, non Ja(ki)teako kide diren jatetxeek oilaskoa protagonista duten hainbat errezeta eskainiko dizkiguten.\nBehin prentsaurrekoa amaituta, eta koktel txiki baten ostean, baserriko oilaskoa nola hazten diren gertutik ezagutzera joan ginen Gabiriara. bertan ikusi genuen oilaskoa egoera libre batean hazten direla, euren elikadura, belarra, garia eta artoa direlarik. Oilaskoa 88 egun dituztenean, gutxigorabehera, sakrifikatzen dira.\nBehin Lumagorriko oilaskoen hazkuntza gertutik ezagututa, Zerainera itzuli ginen Eusko Label produktuekin prestaturiko bazkazi goxo batekin gozatzeko, non baserriko oilaskoa izan genuen protagonista nagusi, ezin zen bestela izan. Tomate eta iparraldeko hegaluze entsalada batzuen ondoren, Lumagorriren produktu berria dastatzeko aukera izan genuen, konfitaturiko oilaskoa, bertaratu ginen guztioi gustatu zitzaiguna, baserriko oilaskoa jateko beste era desberdin eta goxo bat, konfit hau, ahatearena baino leunagoa eta jaten errazagoa da. Jarraian, parrilan eginiko oilasko izarra jan genuen, Kattalin erretegiko Juan Manuel Garmendiak prestaturiko pikilo piper bikain batzuen laguntzarekin. Azkenburukotzat, Idiazabal Gazta.\nBetiko euskal sukaldaritzaren eta gure produktuen aldeko ekimen bat izan zen, non oilaskoa era desberdinetan dastatzeko aukera izan genuen. Gure lur eta baserrietan hazitako produktu hori bultzatu nahi dute Lumagorri eta Ja(ki)teak.


Legezko abisua: Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas\nInterneteko www.minhap.gob.es domeinuaren jabea Ogasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioa da eta lege-ohar honek erabiltzeko eta sartzeko baldintza orokorrak jasotzen ditu.\nWeb gunea erabiltzeak erabiltzailea bertan sartzean indarrean dagoen bertsioaren baldintza orokor hauen berariazko onarpen betea dakar, web gunearen zerbitzu zehatz batzuetan ezarri litezkeen baldintza partikularrak baztertu gabe. Dena den, informazio eta zerbitzuen eguneratzea berehala egiten ez denez, baliteke ezberdintasunaren bat izatea. Horregatik, komeni da informazio, zerbitzu eta edukien indarraldia eta zehaztasuna egiaztatzea.\nWeb gune honen bidez edota postontzietan azaldutako galderei erantzunen bitartez lortutako informazioak herritarrei laguntzeko eta informatzeko bakarrik balio du, eta inondik inora ezin da informazio horretatik eragin juridiko loteslerik atera (208/1996 Errege Dekretuaren 4. artikuluak ezartzen duenaren arabera).\nCon el fin de mejorar las prestaciones del sitio web, el Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas, se reserva el derecho, en cualquier momento y sin previa notificación a los usuarios, a modificar ampliar o suspender temporalmente la presentación, configuración, especificaciones técnicas y servicios del sitio web, de forma unilateral.\nLinks eta hiperestekak\nAldaketa hauek webgunean dauden hiperesteketan eragina izan zezaketen eta hirugarren web orrietara bideratu. Ogasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioak ez du orrialde horietako eduki, informazio edo zerbitzuen inguruko inolako erantzukizunik hartuko bere gain. Izan ere, Ministerioari ez dagokio aipatutako orrien jabetza eta ez du informatzeko soilik izango diren edukien berriztapenik egiten eta horrek ez du inolaz ere esan nahi Ministerioak orrialde horretako edukien titularrak diren pertsona edo erakundeekin inolako harremanik duenik.\nDomeinuko estekari dagokionez, hiperesteka ezartzeak ez du esan nahi Ogasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioaren eta dagokion web orriaren jabearen artean harremanik dagoenik, ez eta Ministerioak web orri horretako edukiak edo zerbitzuak onartzen dituenik ere. Beraz, ez da aitortuko edo adieraziko Ministerioak hiperesteka hori berariaz baimendu duenik edo hiperesteka ezartzen duen web orri horretan eskainitako zerbitzuak gainbegiratu edo inola onartu dituenik ere.\nEl Ministerio no se responsabiliza en modo alguno ni garantiza la calidad, exactitud, fiabilidad, corrección o moralidad de contenidos o servicios que el establecimiento del hiperenlace pueda ofrecer. El usuario o la usuaria asumen bajo su exclusiva responsabilidad las consecuencias, daños o acciones que pudieran derivarse del acceso a la página web del hiperenlace.\nHiperesteka ezartzen duen web orriak ez du Ogasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioaren inolako marka, izendapen, logotipo, eslogan edo bestelako bereizgarririk izango, hiperesteka beraren parte direnak salbuetsita.\nHiperesteka ezartzen duen web orriak ez du legearen, moralaren eta oro har onartutako ohitura onen eta ordena publikoaren kontrako informaziorik eta hirugarren edozein eskubideren kontrako edukirik izango. terceros.\nHizkuntza anitzeko bertsioa\n1978ko Espainiako Konstituzioaren 3. artikuluaren arabera eta Autonomia Estatutuekin bat etorriz, Ogasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioaren atarian azaltzen diren edukiak dagokien autonomia erkidegoetan ofizialak diren hizkuntzetan argitaratzen dira. Hau da, katalana, euskara eta galegoa. Atzerriko hizkuntza batean ere azaltzen da (ingelesa).\nSakontasun-maila ezberdinen arabera itzuli dira atariko edukiak. Hala ere, atal batzuetako aldaketak oso azkar gertatzen direnez, eta zuzenbide-arauak kontutan hartuta, atal horiek ez dira itzuli, hala nola, “Prentsa”, “Nabarmendua” eta “Gaurkotasuna”.\nWeb-atari honetan ingelesez azaltzen diren “ezarpen bikoitza saihesteko hitzarmenak” informazioa emateko baino ez dira, hitzarmen hauen bertsio ofizialak Kanpo Arazoetako eta Lankidetzarako Ministerioko Itun-Bulegoan gordeta daudelako.\nOro har, gaztelaniazko bertsioaren eta beste hizkuntzez egindako bertsioen artean itzulpenetatik eratorritako desfasea izan daitekeela adierazten da.\nBaldintza orokorren betebeharrezkotasuna\nBaldintza orokor hauek, behin betikoak eta www.datos.gob.es/avisolegal orrialdean eskuragarri daudenak, agiriak berriro erabiltzen dituzten eragileak lotuko dituzte horietara, horien mendeko agiriak erabili izanagatik. Ondorio hauetarako, sektore publikoko informazioa (merkataritzarako dena edo ez dena) berrerabiltzen duten pertsona fisiko edo juridiko guztiak “eragile berrerabiltzaileak” izango dira.\nJabetza intelektualeko eskubideak berrerabiltzeko eta esklusiboki ez lagatzeko baimena.\nBaldintza orokor hauek horien mendeko agiriak helburu komertzial zein ez komertzialarekin berrerabiltzeko aukera ematen dute. Sektore publikoko informazioa berrerabiltzeari buruzko azaroaren 16ko 37/2007 Legea garatzen duen urriaren 24ko 1495/2011 Errege Dekretuaren 1.2 artikuluak xedatutakoaren arabera, berrerabilpentzat ulertuko da Estatuko Administrazioa Orokorreko organoen eta estatuko sektore publikoko beste erakunde eta entitateen esku dauden agiriak erabiltzea. Lege honek pertsona físiko edo juridikoek -helburu komertzial zein ez-komertzialekin- estatuko sektore publikoko informazioaren berrerabilpena arautzen du, baldin eta erabilera hori jarduera administratibo publikoa ez bada. Baimendutako berrerabilerak jarduera hauek barne hartzen ditu, besteak beste: informazioa kopiatzea, zabaltzea, aldatzea, egokitzea, berreskuratzea, berrantolatzea eta konbinatzea.\nSektore publikoko informazioa berrerabiltzeari buruzko azaroaren 16ko 37/2007 Legearen 3. artikuluaren 2. atalean xedatutakoa da agiri kontzeptua; beraz, informazio guztia biltzen du, euskarria -materiala edo elektronikoa- eta adierazpen grafikoa -soinua edo irudia- gorabehera, eta ondorioz, baita bereizitako datuak edo datu gordinak ere.\nBaimen horrek, era berean, agiri horien gaineko jabetza intelektualeko eskubideak doan eta modu ez esklusiboan lagatzea eragiten du: erreproduzitzeko, banatzeko, komunikazio publikoa egiteko eta eraldatzeko jarduerak baimentzen dira, baimendutako berrerabiltze jarduera garatzeko beharrezkoak direnak edozer modalitate eta formatuan, pertsona ororentzat eta Legeak onartutako epe luzeenean.\nBerrerabiltzeko baldintza orokorrak.\nHorien mende dauden agirien kasuan, hurrengo baldintza orokorrak aplikatuko dira horiek berrerabili ahal izateko:\nDebekatuta dago informazioaren esanahia aldatzea.\nBerrerabiliko diren agirien iturria aipatu beharko da: Aipamena honela egingo da: "Datuen jatorria: Ogasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioa".\nBerrerabili diren agirien azken eguneratze data aipatu beharko da, baldin eta jatorrizko agirian agertzen bada.\nEzingo da adierazi, hitz-erdika esan edo iradoki Ogasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioak, berrerabilitako informazioaren titularrak, berrerabiltze horretan parte hartzen, hori diruz laguntzen edo babesten duela.\nEguneratze datari buruzko metadatuak eta, hala behar izanez gero, barne hartzen dituen berrerabilera-baldintza aplikagarriak babestu behar dira berrerabiltzeko agirian ezer aldatu edo ezabatu gabe.\nOgasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioa ez da berrerabiltzen duten eragileen erabileraren erantzule izango, ez eta sortutako edo sor dezaketen kalteena edo galera ekonomikoena ere, zuzenean edo zeharka galera ekonomikoak, materialak edo datu galerak eragin ditzaketenak eta berrerabilitako informazioarekin egindako erabileran jatorria dutenak.\nOgasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioa ez du bermatzen berrerabil daitezkeen agiriak era jarraituan egongo direla eskuragarri, ez edukian ez forman, eta ez du bertan dauden akats edo ez esateen gaineko erantzukizunik hartuko.\nEragile berrerabiltzailearen erantzukizuna.\nEragile berrerabiltzaileak sektore publikoko informazioa berrerabiltzearen inguruan aplikatzen den Araudia bete beharko du, sektore publikoko informazioa berrerabiltzeari buruzko azaroaren 16ko 37/2007 Legearen 11. artikuluan aurreikusitako zigor-araubidea barne.\nOgasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioaren web atariko diseinu, logo eta beste irudien gaineko jabetza intelektualeko eta industrialeko eskubideak. Frames.\nAtariko diseinua, iturri-kodeak, logoak, markak eta bertan agertzen diren gainontzeko ikur bereizgarriak Ogasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioarenak edo bere erakundeenak dira eta dagozkien jabetza intelektualeko eta industrialeko eskubideek babesten dituzte. Era berean, atarian dauden irudiak ere babesten dituzte.\nErabat debekatua dago atariko edukiak erabiltzea, erreproduzitzea, banatzea, publikoki komunikatzea, eraldatzea edo antzeko beste edozein jarduera egitea, baldin eta Ministerio honek espresuki hori egiteko baimenik eman ez badu. Atari honetako edozein eduki erabiltzeko baimena, erabiltzaileari emanez gero, soilik da erabiltzaileak eduki hori behera kargatzeko eta modu pribatuan erabiltzeko, betiere eduki horiek oso-osorik mantenduta.\nOgasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioak aitortzen du hirugarrenen jabetza intelektualeko eta industria jabetzeko eskubideak errespetatzen dituela; horregatik, zure ustez, gune hau zure eskubideen aurka ari bada, mesedez, harremanetan jarri helbide elektroniko honetan: sugerencias.portal@minhap.es\nOgasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioak espresuki debekatzen du "framing" delakoak egitea, hau da, hirugarren pertsonek Atariaren diseinua, jatorrizko konfigurazioa edo edukiak aldatzen dituzten mekanismoak erabiltzea.\nIzaera pertsonaleko datuak babestea.\nWeb honetako postontzi eta harpidetze zerbitzuek eskatutako datu pertsonalak, abenduaren 13ko 15/1999 Lege Organikoan (datu pertsonalak babesteari buruzkoa) eta abenduaren 21eko 1720/2007 Errege Dekretuan (zeinaren bidez lege hori garatzeko araudia onartu baitzen) xedatutakoa betetzen duten fitxategietan sartuko dira.\nPostontzi eta harpidetze-formulario bakoitzean ezarritako zehaztapenekin bat etorriz, fitxategietan sartzeko, datuak zuzendu edo ezabatzeko eskubideak erabili ahal izango dituzte erabiltzaileek.\nWeb orriaren erabileraren gaineko estatistikak\nOgasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioaren webguneak Webtrends aplikazioa erabiltzen du eta horrek, denboraldi batez, “cookieak” instalatzen ditu baina estatistika-txostenak egiteko baino ez. Adibidez, orri bakoitzak izan dituen bisitak,bisiten ordua eta eguna\n“Cookieak” erabiltzailearen nabigatzailean sortutako fitxategiak dira eta erabiltzailearen jarduerak erregistratzeko helburua dute. “Cookieek” ez dute balio pertsona identifikatzeko, konputagailu-nabigatzaile-erabiltzailearen arteko konbinazioa ezagutzeko baizik. Aldi baterako indarraldia dute eta ez dira inolaz ere erabiliko norberaren datuak biltzeko.\nOgasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioak gai honetan ezarritako Lege-araubideak eta Datuak Babesteko Espainiako Bulegoak emandako arauak betetzen ditu.\nZehazki, honako cookie hauek instalatuko lirateke:\nWebtrends WEBTRENDS_JD “SDC” zerbitzariak sortzen du. “Third Party Cookie” bat da eta “tracking cross-domain” lortzeko erabiltzen da. Ez da inolaz ere erabiliko norberaren datuak biltzeko. Más información\nMinisterioaren ataria erabiltzeko ez da ezinbestekoa cookien instalazioa baimentzea: zuk zeuk ezgaitu ditzakezu zure nabigatzailean.\nLege aplikagarria eta jurisdikzioa. Legezko ohar hau osatzen duten baldintzak interpretatzerakoan sortutako eztabaida edo arazoen kasuan aplikatu beharreko legedia Espainiakoa izango da, baita oraingo Atariko zerbitzuekin lotutako beste edozein gairen kasuan ere. Atarira sartzeak edo eskaintzen dituen zerbitzuak erabiltzeak sor ditzakeen arazoak konpontzeko Ogasun eta Administrazio Publikoetako Ministerioak eta erabiltzaileak adosten dute erabiltzailearen helbideari dagozkion epaile eta auzitegien menpe jarriko direla, betiere helbide hori Espainian baldin badago.


COVID-19ren lehen olatuan osasun-arreta emateko teknologia digitala. NHS britainiarraren esperientziari buruzko hausnarketa - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nCOVID-19ren lehen olatuan osasun-arreta emateko teknologia digitala. NHS britainiarraren esperientziari buruzko hausnarketa\nThe impact of Covid-19 on the use of digital technology in the NHS Briefing (Nuttfield Trust, 2020)\nNuttfield Trust-ek egindako azterlan batek osasun- eta zaintza-arretaren hornikuntzan izandako aldaketak aztertzen ditu, baita COVID-19 delakoaren agerpenaren ondorioz Erresuma Batuko Osasun Sisteman (National Health Service, NHS) teknologia digitalak sartzeak dakartzan arriskuak eta desabantailak ere.\n2019an, Erresuma Batuko Osasun Sistemaren (National Health Service, NHS) eta Gizarte Zerbitzuen eraldaketa digitala (NHSX) zuzentzeko unitate bat sortu zen, eta, horrela, arlo digitala, datuak, teknologia eta segurtasuna – Hainbat agentzia, talde eta erakunderen artean banatutako eskumenak – uztartu ziren. Horrek agerian utzi zuen Britainia Handiko gobernuak garrantzi estrategikoa eman ziola bere osasun-sistemaren transformazio digitala nola eta norantz bideratu behar zuen.\nCOVID-19ren lehen olatuan, osasun-arretan teknologia digitalak sartzeari dagokionez identifikatutako aldaketa nagusiak, besteak beste, SARS-CoV-2 transmititzearen arriskuak murrizteko helburuarekin, honako hauek izan ziren:\nTriajea eta urruneko kontsultak areagotzea, lehen mailako arretan (telefono bidez) eta arreta espezializatuan –Akutuen ospitaleetan espazioa eta edukiera askatzeko, ahal izanez gero–.\nAurrez aurreko hitzorduetako datuak aztertuta, ikus daiteke lehen mailako arretako kontsultak erdira murriztu zirela COVID-10 pandemia hasi aurreko, aurrez aurreko kontsulten zifrekin alderatuta. Arreta espezializatuaren kasuan, zifrek adierazten dute 2020ko martxoan % 10 izan zirela telemedikuntzako mediku-hitzorduak, hau da, % 6,5 gehiago 2019ko martxoarekin alderatuta.\nTICak erabiltzea pandemiaren ondorioen kudeaketan laguntzeko telefono bidezko arreta-zerbitzuen bidez, informazioa, orientazioa eta aholkuak emateko COVID-19 kutsatze-susmoek edo COVID-19 sintomek eragindako isolamendu-kasuetan; testu-mezularitzako zerbitzuak (SMS) sintomak dituzten pertsonei jakinarazpenak bidaltzeko telefono-linearen bidez; COVID-19 berreskuratzeko prozesurako informazioa eta laguntza-programa pertsonalizatuetarako sarbidea duen web-orri bat; kontsulta-gela birtualak, osasun-talde profesionalen koordinaziopean. Pazienteei arreta mediko pertsonalizatua ematea beren etxeetan, ospitaleko alta jaso ondoren. Kasua, larrialdietatik Lehen Mailako Arretara bideratu ondoren edo COVID-19ren kasuan urruneko monitorizaziorako.\nAldaketa horiek azkar samar sartu dira, aldaketa horiek hedatzeko ardura duten instituzio eta erakundeen laguntzari esker. Aldi berean, txosten honetan nabarmentzen den bezala, osasun-profesionalek arintasunez egokitu behar izan dute baldintza eta behar berri horietara, pazienteei arreta modu berritzailean ematen jarraitzeko. Ildo horretan, txostenak azpimarratzen du NHSko erregistro digitalean, zerbitzu elektronikoen preskripzioan eta NHSko Appren deskargan gehien sartzen diren pazienteek soluzio teknologiko berritzaileak gero eta gehiago hartzen dituztela.\nHala ere, soluzio teknologiko horiek ez dira arreta-premia guztietara egokitzen, ez eta paziente mota guztietara ere, eta litekeena da konponbide berriak hartzeak osasun-desberdintasunak eta gizarte-bazterketako egoerak areagotzea – arrakala digitala areagotuta –, paziente batzuek egoera horiek eskuratzeko zailtasunak dituztelako edo alfabetatze digitalean mugak dituztelako.\nNuttfield Trust-ek azpimarratu du komeni dela zehaztea zer ondorio dituen TICak azkar txertatzeak praktika klinikoan, bereziki pazienteek arreta eskuratzeari dagokionez, esperientziaren balorazioan (adibidez, hipotesi hau erabiltzen da: gaixotasun kronikoak dituzten pazienteei arreta emateko eta haien jarraipena egiteko urruneko kontsultak eta gela birtualak erabiltzeak lortu duela pazienteek konpromiso handiagoa hartzea haien autozainketan eta larrialdietako kontsulten kopurua murriztea) eta arreta sanitario eta sozio sanitarioaren kalitaterako Erresuma Batuan.\nHalaber, txosten honen arabera, COVID-19ren lehen olatuan garatutako jardunbide egokiak modu jasangarrian txerta daitezen sustatzeak finantzaketa, azpiegitura eta beharrezko gaitasuna izatea eskatzen du – profesional gaitutzat hartuta –, antolamendu-aldaketak, datuak aztertzeko ikaskuntza-prozesuak eta abar, heldutasun digital handiagoko agertoki baterantz aurrera egiteko.\nIldo horretan, COVID-19k eragindako epidemia denboran zehar luzatzeko aurreikuspenak eskatzen du, Nuttfield Trust-en iritziz, laguntza-jarduera garatzearekin batera aztertzea teknologia digitalak nola lagun diezaiokeen osasun-arretari eta gizarte-arretari balioa gehitzeari, eta, aldi berean, zehaztea zer neurritan hobesten dituzten pertsonek urruneko osasun-laguntzako alternatibak (informazioa, monitorizazioa eta zaintza eta arretarako laguntza). COVID-19 bidezko epidemia, edo irtenbiderik onena aurrez aurreko laguntzaren diseinuan aurrera egitea da, laguntza-alternatibekin konbinatuta.\nNuttfield Trust think tank independente bat da, osasunari buruzko gaiak jorratzen dituena eta Erresuma Batuko arreta medikoaren kalitatea hobetzera bideratua, ebidentzian oinarritutako ikerketaren eta politiken eta informazioaren azterketaren bidez.\nGai honi buruz argibide gehiagorik behar izanez gero, kontsultatu ondorengo txostena: COVID-19aren eragina NHSn teknologia digitalen erabileran The impact of Covid-19 on the use of digital technology in the NHS. Briefing (Nuttfield Trust, 2020).