» 2010 » Uztaila Zumaiako Arraun Elkartea\nArchive for Uztaila, 2010\tMaila eman du\nPublished 2010(e)ko Uztailak 28\tAlbisteak\nLeave a Comment\tBosgarren izan da Zumaia Euskadiko Txapelketan, gaur, Zierbenan. Berez, seigarren bukatu du, baina Urdaibai kaleratu dutenez epaileek, postu bat irabazi du Telmo Deunek. Baina postua gorabehera, emandako itxura ona izan da, eta horrek balio du orain. Lehen txandan aritu da, eta bigarren izan da, Orioren atzetik; Zierbena eta Isuntza utzi ditu atzean, KAE 1 Ligakoak. Kaikuk irabazi du Txapelketa, oso erraz; bigarren Orio izan da, eta hirugarren, Hondarribia.Luxia pozik da arraunlarien lanarekin: “Gure maila eman dugu, nahiz eta bueltako luzeetan etortzeko kale ona ez eduki. Baina ondo ibili gara. Garbi dugu San Miguel Ligatik ez jaisteko kanporaketa jokatuko dugula, eta balizko bi aurkari izan daitezkeenak, Zierbena eta Isuntza atzean utzi ditugu. Bi talde horiek onenak atera dituzte, eta gustura gaude gure lanarekin. Gainera, Zierbenak talde onena atera du, propioen muga kontuan hartu gabe (kanporaketan errespetatu egin behar da muga), eta hala ere, aurretik izan gara. Gustura gaude, bai”Gaurko denborak: http://estropa.net/berriak/archive/2010/07/28/kaiku-euskadiko-txapelduna\nLeave a Comment\tEtzi, ostiralean, Zumaiako Arraun Elkarteko bazkideei kamixeta gorri bana oparituko die Arraun Elkarteak. Kalari Tabernaren inguruan izango da, 18:00etatik 20:00etara. Bazkide-txartela dutenek erakutsi egin beharko dute; txartelaren jabeak ezin badu azaldu, besteren batek hartu ahal izango du bere izenean, baina betiere txartela erakutsiz. Dena dela, zenbait bazkidek oraindik ez dute jaso txartela etxean, baina horiek ere izango dute kamixeta, bazkideen zerrendan agertzen baitira. Asteburuan, Zumaia gorriz jantzi behar dugu denon artean.Kamixetak banatzeaz gain, bazkide egiteko aukera ere egongo da, bete beharreko orria bertan hartzeko aukera egongo baita. Aukera ederra da arrauna bultzatzeko, arraunlariei laguntzeko eta klubeko partaide izateko.\nPublished 2010(e)ko Uztailak 27\tAlbisteak\nLeave a Comment\tGizonezkoak bai, gizonezkoak Euskadiko Txapelketan aterako dira. Bihar, Zierbenan, 19:00etan, lehen txandan aterako dira, Zierbena, Isuntza eta Oriorekin batera. Bigarren eta azken txandan, Kaiku, Urdaibai, Hondarribia eta San Juan lehiatuko dira. Aukera ona da zumaiarrentzat KAE 1eko bi ontzi indartsunetakoekin lehiatzeko (Zierbena eta Isuntza). Irailean, horietako bat aurkari izan daiteke KAE 1era ez jaisteko kanporaketan, eta erreferentziak ikusteko probestu behar da biharko estropada.\nLeave a Comment\tGipuzkoako Txapelketa irabazi zuten arren, emakumezkoen traineruak ez du parte hartuko bihar, Euskadiko Txapelketan. Euskadiko Federazioak ezarri duen arau batek galarazten dio aukera. Arau horrekin ez daude ados arraunlariak, eta idatzi hau plazaratu dute:\nZumaiako neskak ez goaz Euskadiko Txapelketera\nGipuzkoako txapeldunak izan arren, Euskadiko Federazioaren araudiak ez digu uzten parte hartzen. Gaur jokatuko da Euskadiko Txapelketa Zierbenan, baina emakumezkoetan, onenak ez dira ariko. Gipuzkoako txapeldunak, esaterako, ez dugu parte hartuko. Euskadiko Federazioaren araudiak ez digu uzten txapelketa preziatu horretan parte hartzen. Gu irrikaz geunden Gipuzkoan lortutakoa uretan erakusteko, baina ez digute uzten. Federazioak erabaki duelako jubeniletako hiru arraunlari bakarrik atera daitezkeela ontzi bakoitzean. Eta guk, trainerua osatzeko, gehiago ditugu, oso taldea gaztea baita gurea. Ez dugu ulertzen araudi hori. Arrazoi askorengatik. Hauek dira : 1. Gipuzkoako Txapelketa jokatzeko ez genuen arazorik izan, ez zegoelako mugarik adinari dagokionez. Orduan ez ziguten hiru jubenilen araudi hori ezarri. Zergatik ez du gauza bera egin Euskadiko Federazioak ? 2. Joan zen urtean ez zuten irizpide bera erabili. Gure kasuan, zortzi jubenilekin egin genuen arraunean, eta horietako hiruzpalau lehen urteko jubenilak. Aurten, hiruzpalau horiek ezin dute parte hartu. Zertara dator aldaketa hau? Ez dauka logikarik gure ustez. Urtebete zaharragoak dira, baina Federazioak ez die uzten parte hartzen. 3. Araudi honekin, emakumezkoen arraunari ez zaio behar duen bultzada ematen. Kontrakoa egiten zaio: ahuldu, indarra kendu. 4. Ulertzen dugu araudiak araudi direla, baina garai honetan, jakinik emakumezkoen arraun talde gehienetan jubenil asko daudela, egokiago litzateke araudiari beste interpretazio bat ematea, Gipuzkoako Federazioak oraingoz egin duen bezala. 5. Euskadiko Txapelketaren maila asko jaisten da arraunlari gazteenei mugak jarriz. Gure kasuan, ez gara osatzen, eta beste klub batzuek ezin izango dute talde onena atera. Horrek guztiak mesede baino kalte gehiago egiten dio emakumezkoen arraunari. 6. Gizonezkoen eta emakumezkoen berdintasuna sustatu behar dela esaten da, baina arraunaren kasuan gero eta aparteago gaude. Gizonezkoek, Euskadiko Txapelketan, arraunlari guztiak sartzeko aukera daukate, propioen eta ez propioen muga ez baita ezartzen; baina emakumezkoetan, ez zaigu uzten talde onenak ateratzen, adinaren muga horregatik. 7. Arraunlari gazteenei jartzen die debekua Euskadiko Federazioak, eta ez dugu ulertzen. Beraiek direlako etorkizuna. Beraiek dira zaindu beharreko arraunlariak, eta beraiek jokatu behar dituzte estropadak. Beste Federazioek eta beste Ligetan Euskadiko Federazioaren bidea hartu izan balute, arraunlari gazte horiek ezingo lukete arraunean egin, eta ondorioa larria izango litzateke: arraunean aritu beharrean, beste kirol batera joango lirateke. Horrekin batera, ezin izango ziren Euskotren Liga, Gipuzkoako Liga eta beste hainbat estropada antolatu. Garbi esanda: ez zen egongo emakumezkoen estropadarik. 8. Euskadiko Federazioak irizpidea aldatu du hilabete gutxian. Trainerilletako txapelketan, gure ontzian sei arraunlari ziren jubenilak, eta ez zuten orain ezarri duten debekua ezarri. Baina, Federazio berdinak antolatzen duen traineru txapelketan, debekua jarri dute. Ez da erraza ulertzen zertara datorren aldaketa hau. Horiek dira gure arrazoiak, eta ez ditugu bota gure mesedetan soilik direlako. Emakumezkoen arrauna bultzatzeko iritzia da gurea. Urtez urte sekulako lana ari gara egiten klubean, eta beste taldeak ere horretan dabiltza. Euskadiko Federazioaren araudi honekin justu kontrakoa gertatzen dela uste dugu. Bide horretatik segituz gero, akabo emakumezkoen arrauna. Ez dugu eskatzen araudi osoa aldatzeko. Jubenilen muga ez jartzeko, araudiak ematen du aukerarik, baina oraingoan, Euskadiko Federazioak ez du aukera hori baliatu. Horixe salatu nahi dugu, emakumezkoen arrauna bultzatzen ari garelakoan. Besterik gabe, Zumaiako emakumezkoen traineruko arraunlariak eta entrenatzaileak\nPublished 2010(e)ko Uztailak 26\tAlbisteak\nLeave a Comment\tEz da ohikoa izango datorren asteburua Zumaian. Arraunak bereganatuko du arreta handia, hiru estropada jokatuko baitira gurean. Larunbatean, 12:00etan, KAE 2 Ligako bederatzigarrena ikusteko aukera egongo da, eta igandean, Euskotren Ligako seigarrena (11:35ean) eta San Miguel Ligako hamargarrena (12:00etan). Hiruretan ariko da Zumaia, eta ederra litzateke zumaiarrak gorriz janztea, arraunlariei merezi duten babesa emateko.Hiru estropaden aurkezpena etzi egingo da, 12:00etan, Algorri Interpretazio Zentroan.\nPublished 2010(e)ko Uztailak 25\tAlbisteak\nLeave a Comment\tKAE 2 Ligako estropada Santanderren (Espainia) izan da gaur, eremu zeharo baldarrean, eta halakoetan kale onak izatea erabakigarria izaten da. Zumaia Bri ez zaio halako zorte onik egokitu, eta zazpigarren egin du. Lehen kalean zen onena, eta hortik irabazi dute azken hiru txandetako garaileek, erraz asko. Bigarren kalean joan dira zumaiarrak. Aldeak oso txikiak izan dira bosgarrenaren eta bederatzigarrenaren artean, hiru segundoan sartu baitira bost traineru horiek, eta Zumaia B erdian gelditu da sailkapen txiki horretan. Gaurko emaitzaren eraginez, atzera egin du sailkapen nagusian, eta ohorezko txandatik kanpo da orain: bosgarren dago.Gaurko denborak: http://www.liga-arc.com/eu/regata/68/xli-ciudad-de-santanderLigako sailkapena: http://www.liga-arc.com/eu/resultados\nLeave a Comment\tBere-berean ibili da Zumaia San Miguel Ligako bi estropadetan, Pasaian. Atzo hamargarren eta gaur hamaikagarren. Denboraldia hasi zenetik hor ibili da ia beti, eta asteburuan ez da aparteko berririk egon. Emaitzak gorabehera, orain arraunean gustura egitea da helburua, ez jaisteko kanporaketara konfiantza bete-betean iristeko. Horixe da helburua, eta egiten den guztia iraileko asteburu horretara bideratuta egongo da.Gaurko denborak: http://www.ligasanmiguel.com/resultados/ver.php?id=eu&r=1269259153Ligako sailkapena: http://www.ligasanmiguel.com/resultados/index.php?id=eu Zumaia atzoko estropadan, Pasai Donibanen. KLAUSSER\nPublished 2010(e)ko Uztailak 23\tAlbisteak\nLeave a Comment\tZortzigarren estropada du KAE 2 Ligak igandean. Santanderren, 12:00etan. Hantxe izango da Zumaia B, sailkapen nagusiko postu bikainari eusteko asmoz, eta aukera badu, hobetzeko intentzioz. Lan ona egiteko, ordea, kale zozketak aldekoa izan beharko du, eremua zeharo baldarra delako. Sekulako aldea egoten da kale batetik bestera, eta hori gutxi ez, eta bertako ontzien jabeek estropada eremua gurutzatzeko ohitura txarra daukate, lehiaketa jokoan dagoenean. Edozer gerta daiteke, beraz. Azkeneko txandan aterako da Zumaia B, Portugalete, Getaria eta Santoñarekin.Liga oraintxe bukatuko balitz, zumaiarrek KAE 1era igotzeko kanporaketa jokatuko lukete. Hirugarren dira sailkapenean, 81 punturekin. Bigarren Getaria da, 86rekin, eta aurrena, Portugalete, 95ekin. Laugarren eta bosgarren Ondarroa eta Santoña daude, 77na puntuz. Igandekoa zorte kontua izango denez, hobe onena pentsatzen jartzea: dena aldekoa bada zer?Zumaia B, Getxoko estropadan. KLAUSSER\nLeave a Comment\tSan Miguel Ligako beste bi estropada jokatuko dira asteburuan, biak Pasaian: bihar Pasai Donibanen (17:30ean), eta etzi, Pasai San Pedron (12:00etan). Han izango da Zumaia. Joan zen asteko emaitzen eraginez, oso zaila dauka jaitsierako kanporaketa saihestea, eta estropada horietan jarri du arreta. Hala ere, Ligako lehiak garrantzitsuak dira zumaiarrentzat, lehiatzeko sena ez galtzea funtsezkoa baita. Asteazkenean erakutsi zuten gai direla arraunean ondo egiteko, Gipuzkoako Txapelketan emaitza ona lortu baitzuten (laugarren izan ziren). Gustura aritu ziren arraunean, eta sentsazio horiei eustea izan daiteke erronka asteburu honetan.Pasaiko bi estropadetan, ez dira eremu berdinetan ariko. Bihar, ibaian jardungo dute, modu bitxian, gainera: txandako bi ontzi alde baterantz aterako dira, eta beste biak besterantz. Zumaia lehen txandan aterako da, Zarautz, Kaiku eta San Pedrorekin. Igandean, erlojuaren aurka ariko dira; zati bat badia barruan egingo dute, eta bestea itsasoan, Pasai San Pedron ohikoa den bezala.\nPublished 2010(e)ko Uztailak 21\tAlbisteak\n1 Comment\tSekulakoa egin dute Zumaia Kiroljokoa ontziko arraunlariek Donostian. Balentria. Gipuzkoak txapeldun dira. Emakumezkoak traineruetan lehiatzen direnetik, hauxe da aurreneko bandera Zumaiarentzat (lehen urtean irabazi zituen hainbat, baina getariarrekin bat eginda, Zumaia-Getaria izenarekin). Gaurkoa berezia da, hortaz. Getaria-Tolosa zen faboritoa, baina aise menderatu dituzte zumaiarrek. Hasieratik joan dira buruan, eta azkenean, 30 segundoko aldea egon da. Egundoko estropada zumaiarrena. Lau luzetara jokatu dute, besteetan bi izaten dituzten arren.Poza da nagusi arraunlarien artean, eta halaxe da Joseba Urbieta entrenatzailea ere: “Oso gustura gaude. Estropada latza jokatu dugu, hasieratik nagusi izan gara. Pentsa, bigarren ziabogan, 23 segundo aurretik ginen. Itsaso txarra zegoen, eta ederki moldatu gara”.Gaurko lehen postuak beste sari bat ere badu: Euskotren Ligako azken bi estropadetan, Zarautzen, zumaiarrek egingo dute arraun Gipuzkoaren izenean.Sailkapena: 1. Zumaia (24.22,32); 2. Getaria (24.53,16); 3. San Juan (25.44,12); 4. Orio (27.35,18); 5. Hondarribia (27.40,16 ) ARGAZKIAK: KLAUSSERArgazki gehiago hemen: http://picasaweb.google.com/Arrauner/GipuzkoakoTxapelketa210710#\nIdoia(e)k Emakumezkoei arraunean hasteko deialdia bidalketankudeatzailea(e)k Bazkide egiteko aukera, opariak… bidalketanGalderak(e)k Bazkide egiteko aukera, opariak… bidalketaniel(e)k “Estropada latza” bidalketanitzurun(e)k Zumaia dotore Camargon: seigarren bidalketan 2010(e)ko Uztaila


PSOEk esan du CISek ez duela Monarkiari buruz galdera zientifikoak egiten\nRafael Simancasek argudiatzen du gai "zientifikoa" dela CISek Monarkiari buruz galdetzeari utzi izana.\nIkerketa Soziologikoen Zentroko galdeketetan monarkiari buruzko galdera sartzeari edo ez sartzeari buruzko azken bozketa asteazken honetan izango da, baina emaitza jakina da. PSOE eskuinarekin eta eskuin muturrarekin lerrokatuko da, sartzea defendatzen duten taldeek duten ordezkaritzagatik soilik, sartu beharko litzatekeen galdera bat egitea saihesteko.\nSimancasek orekak egin behar izan ditu eta emaitza oso txarra izan da. Monarkiarekin jarraitu nahi den ala ez galdera ez dela sartzen esan du, zientzialari eta autonomoa den erakunde batean hala erabaki dutelako. Adierazi duenez, gai honek ez ditu herritarrak gehien kezkatzen, langabeziak edo epidemiak sistematikoki kezkatzen baititu.\nBere datuen arabera, Konstituzioaren zein alderdi erreformatu beharko liratekeen galdetu zuen azken aldian, % 1,5ek soilik aipatu zuen estatu-eredua – "Zifra diskretu bat" –, eta hileroko barometroetan monarkia espainiarren arazo handiena bezala aipatzen da galdetegien % 1,5ean, "32. postuan".\nJaume Asens Podemoseko kideak defendatu zuen proposamena, eta dikotomia gisa planteatu zuen: "CIS demokraziaren zerbitzura jartzen den edo zenbait partiden, Errege Etxearen eta monarkikoen zerbitzura jarraitzen duen erabaki behar da".\n"Inkestarik onena erreferenduma litzateke", esan du Jon Iñarritu eh bilduko diputatuak, eta Marta Rosique ERCko diputatuak ere ideia horren berri eman du; izan ere, bere alderdiak zuzenketa bat aurkeztu du CISek Errepublikari buruz ere galde dezan eta Katalunian autodeterminazio erreferenduma egitea komeni den ala ez galdetzeko. CUPek, Juntsek eta EAJk ere babestu dute Union Podemosen ekimena.\nEskuindarren aldetik, hori "ke gortina" bat dela defendatu du PPk. Dena Podemosek espainiarrak manipulatzeko duen asmoaren parte dela defendatu du Voxek. Ciudadanosek, bere aldetik, "Erakundeen parasitazioaz" hitz egin zuen, baina, jakina, Ahal Dugu aipatzeko, eta ez Errege emeritua.


Ikasteko gai al dira robotak? - ZientziaEus\nIkasteko gai al dira robotak?\n1995/10/01 Zelaia Jauregi, Ana Iturria: Elhuyar aldizkaria\nZergatik dute robotek ikasteko beharra?\nEguneroko bizitzan makina bat iharduera burutzen dugu ia pentsatu beharrik izan gabe. Erabat arrunta deritzogu esaterako, ezagutzen ez dugun gela batera sartu eta gela horretako objektuak jo gabe ibiltzeari.\nRobotak, bizitza errealean lagungarri izan dakigun, lan egin behar duen ingurunera egokitzeko gauza izan behar du, hau da, ingurune horretan lan egiten ikasi egin behar du.\nIngurunea edozein izanik, robotak ere bere helburua lortzeko gai izan behar du lan erabilgarriren bat egitea nahi badugu. Gaur egungo konputagailuen konputagarritasun ahalmena handia dela kontutan hartuz, zergatik ez eman robotari ingurunearen deskribapen zehatza? Deskribapen hori erabiliz izan ere, robota bere betebeharra burutzeko gai izango da, ingurunea nolakoa den eta bertan nola jokatu behar duen ikasteko beharrik izan gabe.\nHori guztia jostailuzko mundu artifizialen batean posible izan zitekeen, baina ez bizitza errealeko inguruneetan. Robotari ezin izango diogu ingurunearen deskribapen zehatzik eman, konplexuegia izan daitekeelako edo ingurunea bera aldez aurretik ez dugulako ezagutzen. Beharbada, robot hori ingurune batean baino gehiagotan lan egiteko gai izan dadila nahiko dugu. Eta, ingurunea dinamikoa edota aldakorra balitz? Bertan jendea atzera eta aurrera ibiliko balitz? Nola programatu robota ingurune horietan lan egiteko?\nGarbi dago beraz, robotak, bizitza errealean lagungarri izan dakigun, lan egin behar duen ingurunera egokitzeko gauza izan behar duela, hau da, ingurune horretan lan egiten ikasi egin behar duela. Ikasi diogunean, zera esan nahi dugu: robotak bere jokaera hobetzeko gai izan behar duela, jokaera hori unean uneko ingurunearekiko egokiagoa eginez.\nIndarkari bidezko ikasketa\nAdimen artifizialean asko dira ikasteko erabiltzen diren metodoak. Hemen aztertu nahi den ikasketa metodoa indarkari bidezko ikasketa da, izena indarkari deritzon baliotik datorkiolarik. Indarkaria zer den ulertzeko azter dezagun ikasketa-prozesua pausoz pauso.\nRobotak bere portaera ingurunean egokitzeko, inguruneari buruzko informazioa jaso beharko du. Hori sentsoreen bidez egiten du: argi-sentsoreak, ukipen-sentsoreak, ikusmen-sistema artifiziala, etab.\nRobotak ingurunetik informazioa jaso eta gero, burutu ditzakeen ekintzen artetik bat aukeratu eta exekutatuko du. Horren ondorioz, ekintza zenbaterainoko egokia izan den adierazten duen datu bat jasoko du.\nRobotak ingurunetik informazioa jaso eta gero, burutu ditzakeen ekintzen artetik bat aukeratu eta exekutatuko du (Adibidez: pauso bat eman aurrerantz). Horren ondorioz, ekintza zenbaterainoko egokia izan den adierazten duen datu bat jasoko du robotak. Balio horri indarkaria esaten zaio.\nPositiboa izango da (saria) burututako ekintzak egoera hobeagora eraman badu robota (hobea beti ere, lortu behar duen helburuarekiko) eta negatiboa (zigorra) ekintza burutu aurreko egoera baino okerragoan utzi badu. Robotak esperientzia guzti horiek gorde egin beharko ditu, hurrengo egoeratan ekintzarik komenigarriena erabaki ahal izateko.\nTestuinguru horretan "ikastea" robotak jasoko duen balio indarkaria maximizatzeko une bakoitzean exekutatu behar duen ekintza zein den erabakitzen jakitea da. Demagun bi gurpilen bidez higitzen den robot sinplea dugula eta ingurunean badela argi iturri bat, robota argi-iturrirantza higi dadila nahi dugularik. Ingurunetik informazioa jasotzeko bi argi sentsore ditu: ezkerraldera zuzenduta bata eta eskuinaldera bestea. Robotak bost iharduera-mota buru ditzake: gelditu, aurrera joan, atzera etorri, ezkerraldera biratu eta eskuinaldera biratu. Sentsoreen bidez, hiru egoera desberdin bereizteko gai da: ezkerraldeko sentsoreak neurtutako argitasun orokorra eskuinaldekoak neurtutakoa baino handiagoa dela, txikiagoa dela eta berdina dela.\nEgoera horietan egonik eta iharduera horiek exekutatzeko ahalmena izanik, robota ingurunean higitzen hasiko da. Jasoko duen indarkaria positibo altua izango da egoera berrian neurtutako argitasun orokorra aurreko pausoan neurtutakoa baino handiagoa bada.\nGauzak horrela, robotak ikasi behar duen egoera eta ekintza arteko egokitzapena ondorengoa izango da:\nEzkerreko argitasuna eskuinekoa baino handiagoa bada, ezkerraldera biratu.\nEzkerreko argitasuna eskuinekoa baino txikiagoa bada, eskuinaldera biratu.\nEzkerreko argitasuna eta eskuinekoa berdinak badira, aurrera jarraitu.\nAlgoritmo sinple bat: tartearen estimazioa\nAlgoritmo hau estatistikan oinarritzen da, Bernoulli-ren probabilitate-banaketan, hain zuzen ere.\nRobotak ingurunean eragiten duen neurrian, jasotako informazioa gorde egingo du. Horretarako bi dimentsioko bi taula erabiltzen ditu, taulako laukitxo bakoitza egoera/ /ekintza bikote bati dagokiolarik.\nLehen taulan, egoera/ekintza bikotea zenbat aldiz esperimentatua izan den gordetzen du.\nBigarrenean, egoera/ekintza bikotearen komenientzia edo egokitasun-maila gordetzen du.\nIngurunean ekintzaren bat exekutatzen duen bakoitzean bi taula horiek eguneratu egingo ditu: lehenengoan egoera eta ekintza horiei dagokien laukitxoko balioa 1-ez gehituko du eta jasotzen duen indarkaria (positiboa edo negatiboa) bigarren taulan dagokion laukitxoan gehituko zaio.\nBi taula horiek izanda eta kalkulu estatistikoak erabiliz zera lor daiteke: robota egoera batean egonik, ekintza bat exekutatuz gero 1 balio indarkaria lortzeko probabilitaterako estimatzen den konfidantza-tartea. Tarte hori izanda, algoritmoak zein ekintza exekutatu jakingo du, robotak erakusten duen jokabidea optimoa izan dadin.\nTarte-estimazioaren algoritmoa darabil robot honek. Bi gurpilen bidez higitzen da. Argitasun-mailari buruzko informazioa jasotzeko lau argi-sentsore eta inguruko objektuak detektatzeko beste bost sentsore ditu. Horrez gain, robota sentsore biribil batez inguraturik dago talkak detektatzeko.\nGailu guzti horiek direla medio, robotak inguruneari buruzko informazioa 5 bitetan jasotzen du.\n0,1 bitak: Argitasun handiena nondik datorkion robotari.\n- 00: aurrealdetik\n- 01: ezkerraldetik\n- 10: eskuinaldetik\n- 11: atzealdetik\n2 bita: Eskuinaldeko talka-sentsoreak objekturen batekin topo egin al du? Bai ala ez.\n3 bita: Ezkerraldeko talka-sentsoreak objekturen batekin topo egin al du? Bai ala ez.\n4 bita: Erdiko hiru talka-sentsoreetatik gutxienez batek objekturen bat jo al du? Bai ala ez.\nRobotaren jokabidearen arabera, ondorengoak dira jasoko dituen indarkariak:\nBaldin robotak zerbaiten aurka jo badu: indarkari negatiboa\n- Banaketaren batezbestekoa: -2\n- Desbidazio estandarra: 0.5\nRobotak ez badu bere burua ezeren aurka jo: indarkari positiboa\n- Baldin argitasuna(orain)> argitasuna(lehen) orduan\n* Batezbestekoa: 1\n* Desbidazioa: 0.2\n- Baldin argitasuna(orain) argitasuna(lehen) orduan\n* Batezbestekoa: 0\nGuzti hori horrela izanik, Spanky robota objektuen aurka ez jotzen eta argi-iturrirantz abiatzen saiatzen da. Spanky 20 aldiz baino gehiagotan jarri zuten martxan. Guztietan estrategiarik hoberena ikasteko gai izan zen 2-10 minutuko tartean.\nGerora jasotako indarkaria\nIkusitako algoritmoak ekintza burutu ondoren jasotako indarkariaren arabera aldatzen du robotaren jokabidea.\nAlabaina, robotak jasotako indarkari guztien batura maximizatzea da guri interesatzen zaiguna eta horretarako, ekintza bakoitza burutu ondoren jasotako indarkariaz gain, gerora jasoko dituen indarkariak ere kontutan hartu behar dira. Beharbada, beste ekintza bat burutzeagatik ez litzateke indarkariarik handiena jasoko, baina luzarora begira, jasoko liratekeen indarkarien baturak kontutan hartuz gero, handiagoa izango da.\nBada horretarako algoritmorik. Q ikasketa izena duen algoritmoa horietako bat da, eta nahikoa ona gainera. Algoritmoak Q ikasketa izena du, Q balioak gordetzen dituelako. Zer adierazten dute Q balio hauek? t unean dago robota eta i sarrera-egoera jasotzen du. Nola edo hala, a ekintza exekutatzea erabakitzen du une horretan eta r indarkaria jasotzen du.\nGauzak horrela, aurrerantzean ere estrategiarik hoberenari jarraituz jokatuko duela suposatzen du robotak eta r (1), r (2)... indarkariak jasotzea espero du. Geroago jasotzea espero dituen r (j ) hauek, j = 1..., kontutan izango dira, baina zenbat eta denboran urrutiago egon, orduan eta eragina txikiagoa izango da. Hau γ deskontu-faktoreari esker lortzen da. Hasieran γ balioa 1-aren gertu egongo da eta gero eta txikiagoa izango da 0 ra hurbilduz.\nQ balioa: a ekintzaren erabilgarritasuna i egoeran\nγ: deskontu-faktorea, 0 < γ < 1\nr(t): t unean jasotako indarkaria\nEgoera batean ekintza bat exekutatzeak zer nolako erabilgarritasuna duen adierazten du Q balioak.\nHorrelako balio bat gordeko du egoera eta ekintza bikote bakoitzerako. Taula bat osatzen joango da robotaren esperientzia gordez.\nRobotak ingurunean saioak egingo ditu eta jasotzen dituen emaitza guztiak bere taulan gordeko ditu, aurrerantzean erabili ahal izateko.\nRobota halako batean i egoeran aurkituko da eta egoera horren erabilgarritasuna jakin nahiko du. Zein da egoera horretan egonik exekutatu beharko lukeen ekintza gerora jasoko duen indarkaria maximoa izateko? Taulan begiratu eta egoera horretarako Q baliorik handiena duen ekintzak duen balioa izango da erabilgarritasun hori eta ekintza hori, ez besterik, burutzea erabakiko du.\ni egoeraren erabilgarritasuna.\nDaukagun informazioarekin nahikoa daukagu ikasketa-algoritmo eraginkorra eraikitzeko. Algoritmo horrek taulako Q balioak eguneratu egiten ditu etengabe. Bere funtsezko lana horixe da, hortik eratorriko baitu robotak bere jokabidea. Horrela aldatuko ditu algoritmoak taulako balioak:\nQ (i (t), a (t)) = r (t) + γ U (t+1))\nQ balioen taula.\nDemagun t unean gaudela, robotak i (t) egoeran ikusten duela bere burua eta a(t) ekintza exekutatu duela. Horren ondorioz, i(t+1) egoeran aurkitzen da eta r indarkaria jaso du. Orduan, algoritmoak Q balioen taulara joko du eta i(t +1) egoera berriaren U (i (t +1) erabilgarritasuna kalkulatuko du, lehen adierazi bezala. Erabilgarritasun hau γ parametroaren bidez deskontatuko du, jaso berri duen r (t) indarkariari gehitzeko. Guztiarekin, exekutatu berri duen a (t) ekintzaren erabilgarritasuna dauka, eta taulan dagokion lekuan gordeko du, aurrerantzean behar izanez gero erabiltzeko. Badaki zer nola joan zaion a ekintza i egoeran; zenbateraino ona izan den berau exekutatzea.\nRobota munduan eragiten hasi berria denean, taulan gordetzen dituen Q balioak ez dira oso esanguratsuak, baina algoritmo horren egile den Watkins-ek frogatu zuenez, algoritmoak laster jotzen du benetako Q balioetara. Behin konbergitu duenean, robotak ikasi egin du ingurune horretan mugitzen eta estrategia hoberenari jarraituz jokatuko du beti. Algoritmoa dinamikoa da eta etengabe taulako Q balioak aldatuz doa aldakorra izan litekeen ingurunera moldatu asmoz.\nZertan ari zara pentsatzen? Konputagarritasun-konplexutasuna izugarria izan daitekeela? Ba, bai! Hala da. Ezin dena eduki...\nArazo izugarria da konputagarritasun-konplexutasunarena. Aurreko Spanky robotaren kasuan, sarrera-egoera 5 biten bidez adierazita datorkio, hau da, 25 = 32 egoera desberdin bereizteko gai da. Jakina, Spanky jostailuzko robota besterik ez da. Errealitatean robotak bit gehiagoren bitartez jasoko du sarrera-egoerari buruzko informazioa eta ekintza ezberdin gehiago exekutatzeko gai izango da. Zein tamainatako taula erabili beharko du algoritmoak? Bai espazio eta denbora aldetik, konbinazio lehertzapena gertatzen da.\nAlgoritmo honek egoera desberdin guztiak zehaztuak izatea eskatzen du eta ikusi dugunez, eskatzen duen espazioa izugarria da. Tamalez, ez da hori arazo bakarra.\nSarrera-egoeren orokortzearen arazoa\nIzaki bizidunaren jokaera aztertuta, egoera berrietan nola jokatu behar duen ez badaki ere, antzeko egoeratan izandako esperientzia erabiltzen duela ikus dezakegu. Horrek adierazten digu Izakia orokortzeko gai dela. Normalean egoeren artean nolabaiteko erlazioa dago eta zenbait egoera oso antzekoak dira. Egoera baten aurrean nola jokatu baldin badakigu egoera horri buruzko esperientzia badaukagulako, antzeko egoera desberdin eta berri batean egonez gero, antzera jokatuko genuke.\nNola jakin dezake robotak egoera bat beste baten antzekoa dela? Hori jakiteko modurik balu, egoera berrietan nola jokatu jakiteko antzeko egoeren esperientzia erabiliko luke, antzeko ekintzak sortzeko.\nArazo hau konpontzeko eratako bat Hamming distantzia erabiltzea da. Robotari egoerari buruzko informazioa bit-segiden bidez datorkio. Bit-segida horien arteko Hamming distantzia kalkula daiteke; bi bit-segidek duten bit desberdinen kopurua adibidez.\nBide onetik al goaz? Asko dira arazoak. Zer esanik ez. Baina orain artek saiakuntzak oso positiboak izan dira eta robotak ikasle on bihur daitezkeela ikusi dugu. Lan pixka bat gehiago egitea besterik ez da behar.\nPrimeran! Orokortzearen arazoa gaindi daiteke. Hala ere, egoera desberdin guztiak gorde behar al dira? Konbinazio-lehertzapenaren arazoa hor dago oraindik!\nHori gainditzeko ere izan dira saiakerak, talde estatistikoak erabiliz. Dena den, lan asko dago egiteke oraindik.\nBide onetik al goaz?\nZer deritzozue? Gauzak badabiltzala ematen du, ezta? Oraindik aipatu ez badugu ere, bada guzti honetan arazotxo bat.\nAzaldutako algoritmo guztietan robota egoera jakin batean dagoela emanik, eta ekintza bat burutu ondoren, beste ezer kontutan hartu gabe hurrengo unean zein egoeratan aurkituko den badakigula suposatu dugu, egoeren arteko trantsizioa Markoviarra dela, alegia. Aitzitik, ez dugu inoiz oraingo egoeran egon aurretik zein egoeratan egon garen kontutan hartu eta hau garrantzitsua izan daiteke.\nJo dezagun robota azkarra dela eta aurrerantz doala ziztu bizian. Halako batean, aurrealdean oztoporen bat dakusalako edo, eskuinaldera biratzeko erabakia hartuko du. Biratu ondoren zein egoeratan aurkituko da? Gure algoritmoaren arabera, robotak angelu zuzena deskribatzen duela diogu, baina hori hala ez dela denok dakigu. Orain arteko esperimentuetan erabilitako robotak nahikoa mantsoak dira eta arazoa ez da oso nabaria izan. Horrela jarraituz gero ordea, gaizki goazela konturatuko gara, robotak egiten duena eta egiten duela uste duena oso desberdinak izatea gerta daiteke eta.\nAsko dira arazoak. Zer esanik ez. Baina orain arteko saiakuntzak oso positiboak izan dira eta robotak ikasle on bihur daitezkeela ikusi dugu. Lan pixka bat gehiago egitea besterik ez da behar.\nC programazio-lengoaia (II). Oinarrizko datuak


Kang Sue-jin-en mezua\nCovid-19aren hondamendiak eten egin du bizitza, guk hain libreki ezagutzen genuen huraxe, eta tragedia honen erdian, berriro jarri gara "dantza" eta "dantzari" hitzen esanahiaz hausnarrean. Antzina batean, dantza ezinbesteko bitartekoa zen keinuen bidez espresatzeko eta komunikatzeko, eta arte eszeniko bihurtu zen, arima inarrosten eta ikus-entzuleak inspiratzen zituena. Unez osatutako artea da, baita arte zaila ere osatu ondoren bere jatorrizko forman berrezartzeko, gorputzetik eta arimatik sortzen baita. Dantza une iheskorrez egina da, eta horrek daramatza dantzariak etengabe higitzera. Baina Covid-19ak murriztu eta are geldiarazi egin du dantzaren artea bere jatorrizko eran.\nEgoerak hobetzera egin du, baina oraindik ere murrizpen asko ezartzen zaizkie dantza-ikuskizunei. Horrek oroitzapen ederrak dakarzkigu gogora, dantzak eta dantzariek, bitxiak bezala dizdizka, mundua argitzen zutenekoak, gizakien larridura eta goganbeharra adieraziz, bizitzeko borondatea eta itxaropena.\nOrobat, garrantzitsua da gogoratzea ezen, Erdi Aroko Europan sortutako izurrite beltzak gerora izan zuen agerraldietako batean, 1841eko ekainaren 28an, Giselle balleta estreinatu zutela Parisko Operan, heriotzaz haragoko maitasunaren adierazgarria, eta egundoko erantzun beroa izan zuela. Harrezkero, Giselle Europa osoan eta mundu osoan eman izan da, pandemiak zafratutako gizateriaren gogoak berotzeko eta pizteko. Halaxe ulertzen dut nik Giselle, lehen emanaldi hartan agertu zen bezala: mundua astintzen duten gaitzen larritasunetik ihes egiten saiatzen den dantzari baten gogo bikaina da.\nIkus-entzule bakarti eta nekatuak dantzarien begikotasunaren eta kontsolamenduaren egarri dira. Dantzari garen aldetik, uste dugu gure hegalak astintzeak itxaropena daramala dantzaren artea maite dutenen bihotzetara eta pandemia gainditzeko adoretzen dituela.\nBihotza hasia zait pilpiraka.


Esanosteko interpretari batek, izenak berak iragartzen duen bezala, mintzatzaileak bere hizketaldia amaitu ondoan hasi behar du hizketaldi hori errepikatzen beste hizkuntza batean. Horregatik, eta alde batera utzita hizkuntzen arteko itzulpenak berez eragin ohi dituen arazoak, bere jarduna egokiro burutu ahal izateko aurkituko dituen oztopo nagusiak bi dira: ulermena alde batetik, eta oroimena bestetik. Arazo berberak aurkituko lituzke, jakina, hiztunak erabilitako hizkuntza berean errepikatu beharko balu ere horrek esandakoa. Zentzu horretan, bi alderdi horiek dira interpretari-gaiak, itzuliz zein itzuli gabe, landu behar dituenak, eta lantze hori izan zen ikastaro honetan egin nahi zena. Haren parterik handiena ulermena lantzeko ariketek bete zuten, ulermena bait da, hain zuzen, oroimenaz baliatzen hasi baino lehenago interpretariak erabili behar duen ezinbesteko dohaia. Hortxe zegoen ikastaroan parte hartu genuenok, edo nik bai behintzat, hartu genuen lehen ezustekoa, zeren eta esperientziarik ezak—edo esperientzia murritzak—eraginda, interpretatzean ahalik eta hitzik gehienak isladatu behar direla uste bait nuen (lehen pertsonaz arituko naiz zuhur beharrez), bai eta hala jokatu ere, ondorio tamalgarri samarrez, pentsa daitekeenez. Lehen ikasgaia, hortaz, interpretazioa hizkuntzarekiko operazio bat ez, baina hizkuntzaren bitartez esaten den mezuarekiko operazioa dela gureganatzea izan zen. Beraz, ulermena lantzeko saio ugari eta era askotakoak egin ziren ikastaro guztian zehar; ezjakintasunak ematen duen ausardiaz esan liteke hizketan ikasten dugun une beretik lantzen dugula ulermena, bestela itxurazko komunikaziorik betetzen nekez asmatuko bait genuke elkarrizketa batean, esate baterako. Baina ikastaro honetan, interpretaria entzule huts baino zerbait—askoz— gehiago dela eta, beraz, entzule hutsak baino lan gehiago egin behar duela konturatzeko aukera izan genuen, gutxienez. Izan ere, interpretariak testua aztertu behar izaten du, deskodifikatu edo biluztu, baten batek esango lukeen eran, eta ideiak atera: ideia nagusia edo nagusiak, beste maila xeheagokoak, eta gainerako osagaiak (lotura elementuak, esaterako, baina baita edergailu eta betegarriak ere). Irakasleek erabilitako hizkeran esanda, gakoa eta zirkunstantziak. Eta horretarako, era askotako testuak, idatzizkoak eta grabatuak, aztertu ziren, eta inoiz ere ikusi ahal izan zen ideia nagusiari zehatz antzematea beti ez dela iduri dukeen bezain lantegi erraza. Lehen ikastaro horren bigarren partean, berriz, giza oroimena zeinen ahul eta ezleiala den ohartzeko egokiera izan genuen. Zeruari eskerrak, hala ere, irakasleek berehala lasaitu gintuzten "oroimenak ez duela berebiziko garrantzirik interpretatze-prozesuan, lagungarri gertatzen den arren" abertituz. Izan ere, oroimena bitan banatzen da interpretarien zereginari dagokionean: testuaren oroimena dago alde batetik, eta zentzuarena bestetik, eta berau, ulermenaren ondorio dena, da testua berregiten lagunduko diguna. Errepikatu beharreko hizketaldia laburra denean arazo askorik ez da egongo, baina bai testua luzea edo konplexua denean. Holakoetan, interpretariak notaketaz baliatu behar izaten du oroimenaren, zentzuaren oroimenaren lagungarri bezala. Hortaz, ikastaroaren bigarren parte honetan halako zeinu grafiko edo laburduren bidez ideiak—eta ez horrenbeste hitzak—irudikatzeko teknikaren edo tekniken hasi-masiak gureganatzen saiatu ginen. Hemen, nagusiki, ikasi genuen kontua ez dela den-dena notatzea, ulertu edo oroimen "pasibo"-an gelditu den ideiaren eduki semantikoa baizik, geroago zeinu horien laguntzaz jatorrizko testua berreman ahal izateko. Hala, bada, jakin genuen notaketa ez dela hizketaldiaren transkribaketa, ezpada lagungarri hutsa, gure oroimen pasibo horretan erdi ilunean geratu dena gogoratzeko bitartekoa, eta hortaz notek ahalik eta bisualenak izan behar dutela, begiratu batez erraz ulertzeko modukoak. Zentzu honetan, idazketaren kulturak baitaratu digun horizontaltasunarekin borrokan ibili behar izan genuen uneoro, hitzak, ideiak edo dena delakoa lerro jarraietan kokatzeko ohiturarekin, alegia.\nOrdea, mintzamena lantzeko burutu ziren ariketak beste bizio bat nabarmenki galtzeko baliagarri izan ziren: hitz jarioan alferreko lotura elementuez eta soinu betegarri edukingabeez baliatzeko ohitura oharkabekoa, alegia. Izan ere, bigarren ikastaro honetan lehendabizikoan lantzeke utzitako alderdi garrantzitsu bat—ahoskera, deklamazioa, mintzoaren zuzentasuna eta modulazio egokia—jorratu ahal izan genuen, hain zuzen, guztiz dohaia funtsezkoa bait da interpretariarentzat, adi edukiko duen entzulea gogaituko ez badu. Ikastaroan ezegokitzat hartu zen, baina ondo pentsatuta landu beharreko gauza da, elkarrizketa mailako testuak erabiltzea. Beharbada ikasten ari garenontzat, eta bidenabar irakasleontzat ere, frustragarri gertatzen zen elkarrizketa edo bapateko solasak itzultzen saiatzea, halako mintzaldi prestatugabeek sarritan izaten dituzten anakoluto, amaigabeko esaldi eta aurrera-atzerakoengatik; baina begien bistan dago interpretariak ezin duela mahuka hutsa den hizlaririk eskatu beti, eta, beraz, kalitate oneko testuak bezala txarrekoak ere txuliatu beharko ditu suertatzen zaion plazan. Aieneka berriz hasiz, denbora gehiagoko ikastaldi batean horrelako lanketa zorrotzak burutzeko parada egongo da, ez ordea guri egokitu zaigun erakoetan, eta, beharbada, kontutan hartu beharreko gauza izango da etorkizunari begira. Ikastaro-emaileak saiatu ziren azken partean langaien graduazio bat tajutzen, zailtasunak gutxinaka ugalduz, solasaren abiada bizkortuz, eta gaiak ere trinkoagotuz. Agian, hutsunerik bazen, nola den administraziorako interpretariak trebatzeko logikoki erabili beharko diren euskarazko langai administratiboen urritasuna, kontutan hartuz gure administrazio sailetan jarduten garen itzultzailefinterpretariok, salbuespenak salbuespen, euskarazko mintzaldiak erdaratzen baino ez garela aritzen gehienetan. Hau noski administrazio horri leporatu beharreko errua da, baina interpretaritzaren egitateaz at dagoen kontua denez gero, bego hartan; hori bai, honetan bezala egiten diren ahaleginei zernolako errentagarritasuna ateratzen zaion, argitu gabeko galdera da oraindik. Izan ere, 120 ordu gauza askorik egiteko aski badira ere, dudarik ez dago bai ikasleok bai irakasleok hainbat alderdi ezinbesteko sakontasunaz landu edo ikutu gabe utzi izanaren sentsazioaz geratu ginela. Egin zitezkeenen artean, batzuk aipatzearren, kabinetan grabaturiko geure interpretazioak entzun eta iritzi orokor edo azalekoak komentatu ez ezik, emandako testu osoak transkribatzea dago, geroago haien azterketa xehea egiteko parada aberasgarria izango bait genuen horrela; edota gaztelania eta euskararen arteko konparazio/kontrastaketa egitea, lan ezinbesteko eta egin gabe dagoena, interpretarientzat bezala itzultzaile hutsentzat ere. Edota, eskatzen hasita, ikasle gutxi ginela probetxatuz, bakoitzaren puntu ahulak eta pausu okerrak zuzentzeko ariketak egitea. Zentzu honetan, ikastaroan parte hartu genuen guztiok, ikasle zein irakasle, geure kontura trebatzen jarraitzeko beharra ikusi eta hartarako hitza eman genuen, grabatutako testuak interpretatuz eta taldeka interpretazio-lan horiek aztertuz ikastaroan gureganatutako dohaiak zorrozteko. Interesgarria litzateke, hala ere, premia hauek borondatez ez ezik bitarteko egokiez ere beteko balira, etorkizunak ezustean harrapa ez gaitzan. Geure aldetik begiratuta, bi ikastaroetan ibilitakook zer ikasirik franko izan genuen ehun ordu motz horietan. Alabaina, ikasitako hori gure lanerako nahikoa ote den, edota Euskal Herriak gero eta gehiago behar eta beharko dituen interpretariak prestatu eta trebatzeko era horretako ikastaldiak aski ote diren, bestek erantzun beharko dituen galderak dira.