Biteriko zubiaren inguruko tarte baten, errekako landaredia landatu dabe\nUraren Euskal Agentziak (Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Sailari atxikitakoa) Arratia errekearen ertzeko 52 metro leheneratu ditu Arteako Biteriko zubitik errekan gora metro gitxira.\nMaterial naturalak erabili dira esku-hartze honetan.\nIbilguak 3,5 eta 4,5 metro arteko sakonerea eta 16 metro inguruko zabalerea ditu tarte horretan, eta ertz bietan ia bertikalak diran ezpondak eukazan. Erreka ertzaren egoera txarra konpontzeko, enborrak eta buztin lurrak erabili dira. Jutezko manta bategaz estali da ezponda barria, eta erreka ondoko zugatz espezie autoktonoak landatu dira, aldaxkak erabiliz.\nOin, lanok zati hori landatzen eta landareztatzen jarraitzen dabe. Aldaxkak egiteko landare-materiala ingurutik jaso dira: saratsak (Salix atrocinerea, Salix eleagnos eta Salix alba) eta zuhandorra (Cornus sanguinea). Aldaxkatik aurrera eta ezpondaren gailurreraino, haltzak (Alnus glutinosa), leizarrak (Fraxinus excelsior), hurretxak (Corylus avellana) eta elorri zuria (Crataegus monogyna) landatu dira.\nLandaredi honek aukerea emoten dau ornobakoentzako eta arrainentzako mikrohabitat egokiak sortzeako, eta ugaztunen eta hegaztien joan-etorriak errazteko edo uren kalidadea hobetuteko.\nProiektuak Eskualde Garapenerako Europako Funtsaren (EGEF-FEDER) finanziazinoa jasoten dau.\nMugak Zabalduz karabaneak topaketea egingo dau\nAurreko urteetan, Madrilen, Salamancan eta Valentzian batu ziran. Aurten, Ongi Etorri Errefuxiatuak Bizkaia Plataformea izango da anfitrioi eta Arteako herria topaleku. Urtailaren 24tik 26ra, Mugak Zabalduz karabanea osotuten dabezan estaduko lurraldeetako kolektiboen ordezkariak biduko dira Artean, aurreko karabanearen ebaluazinoa egiteko, datorrenaren norakoa ebatzi eta planifiketako, sarea leku barrietara zabalduteko eta ekimenak eta kanpainak konpartiduteko.\nHori dala-eta, publikoari zabalik izango diran kontzertuak egongo dira Herriko Bentan bariku eta zapatu gaubean, 22:30etik aurrera.\nHerritarrakaz batzarrak egiten hasi da Arteako Udala aurrekontuak egiteko\nUrri bigarrenaren 24an izan zan auzoen lehenengo batzarra eta zemendiaren 7an izango da hurrengoa. Herri batzarra zemendiaren 14an izango da.\n2020ko aurrekontuak egiteko prozesu parte hartzailea, urri bigarrenaren 18an hasi zan Ogasun Batzordea eta Batzorde Informatiboagaz. Ondoren, auzoen batzarrak hasi ziran.\nLehenengo batzarrera deituta egozan Biteri, Ugarte, Astui, Garantxe, Esparta, Larrazabal, Garai, San Martin, Bildosola, Mendieta, Gaztelu, Agarre, Bistalegre, Eleixabeiti, Gallao, Madaria, Ibarretxe, Olabarri, Ugaldeta, Igertza, Sarasola, Garaiurkiola, Kukutze, Murga, Iturria, Laureta, Errotazahar eta Medietagoikoako auzotarrak. Bigarren batzarra, zemendiaren 7an, 19:30ean, Kultur Etxean izango da, eta han, Herriko Plaza, Kalleja eta Astuibekoakoak egin ahal izango dabez euren ekarpenak. Hurrengo astean, hilaren 14an, 19:30ean, herritar guztiak dagoz deituta Kultur Etxeko batzarrera.\nBatzarrotan, herritarrak euren eretxian hurrengo urtean eginbeharrekoen barri emoten deutsee udal ordezkariai, eginbehar horreek aurrekontuetan sartu eta diru partida bat izan dagien.\nOndoren jasotako ekarpenak aztertuko dabez eta abenduaren 2an Ogasun Batzordea batuko da. 2020ko aurrekontuak onartzeko ez ohiko Osoko Bilkurea, abenduaren 13an izango da.\nMusikea eta baserria buztartuko ditu MerkArtea azokeak\nGoizean, 10:00etatik, 15:00etara egunari izena emoten deutsan baserri produktu eta artisautza azokea egongo da.\nAzokan EuskOrleans Dixie Bandek ipiniko dau musikea, euskal musikako kantu klasikoak 1920 eta 1930 hamarkadetako New Orleans-eko musika estiloan joten dauz. Uxue Alberdi eta Sebastian Lizaso bertsolariak egongo dira eguerdian zehar poteoa girotzeko eta giza proba erakustaldia egongo da Ustrukue Gunean. Umeak ostera, puzgarriakaz eta artisautza tailerragaz eukiko dabe ondo pasetako aukerea.\nBaina, azokea amaitutakoan ez da jaia amaituko. Izan be, arrasti partean, Kantu Bat Gara taldea ibiliko da herrian zehar kantetan, Korrontzi taldeak ikuskizuna eskainiko dau plazan eta gauean erromeria egongo da Gora Herria taldeagaz.\nUrri lehenengoak 21, zapatua\n10:00etatik 15:00etara, MerkArtea, baserriko produktuen eta artisautza azokea.\n-EuskOrleans Dixie Band.\n-Uxue Alberdi eta Sebastina Lizaso bertsolariakaz poteoa.\n12:00etan, giza probak probalekuan.\n13:00etan, motozerra erakustaldia.\n-Umeentzako puzgarriak eta artisautza tailerra.\n18:00etan, Kantu Bat Gara taldeagaz abestu herritik zehar, Ustrukue Gunetik hasita.\n21:00etan, Korrontzi taldearen ikuskizuna plazan.\n24:00etan, Gora Herria taldeagaz erromeria plazan.\nApache eta MG Bandaren kontzertuak jaietan\nArteako jaiak zati bitan bananduta egoten dira: andramariak eta MerkArtea. Andramarietan, Apachek, MG Bandak eta Erabatera taldeak eskainiko dabez kontzertuak. Erromeriai jagokienean, Lehian, Jokaldi eta Luhartz taldeak animauko dabez gauak zein domekako arrastia.\nGainera, Areatzako BatucAKKB batukadeak, Rockalean Elektrotxarangeak eta DJ Isma igorreztarraren musikeak girotuko dabe herria jai egunetan. Umeak be eurentzako musika eskaintza izango dabe egunotan, izan be, DJ Xaiborrek, play-backak eta Kantu Kolorek ipiniko ditue jantzan txikerrenak.\nMerkArtea aurten hilaren 21ean izango da. Goizeko 10:00etatik 15:00etara Barazki eta Artisautza Azokeak hartuko dau protagonismoa. Bertatik ibiliko da Euskorleans Elektrotxarangea, eta Uxue Alberdi eta Sebastian Lizaso ber- tsolariakaz poteoan egiteko aukerea egongo da.\nGiza proba erakustaldia be egongo da; baita, besteak beste, umeentzako puzgarriak eta jolasak, Korrontzi taldearen ikuskizuna eta Gora Herria taldeagaz erromeria.\nUrri lehenengoak 6, barikua\n18:00etan, txupinazoa Kultur Etxean eta Areatzako BatucAKKB batukadea herrian zehar.\n21:30ean, Rockalean Elektrotxarangea.\n23:00etan, kontzertua: Apache.\n02:00etan, erromeria Lehian taldeagaz.\nUrri lehenengoak 7, zapatua\n11:00etan, umeentzako puzgarriak eta jolasak frontoian. Tortilla Txapelketea plazan.\n14:00etan, Tortilla Txapelketako sari banaketea eta tortillen dastaketea plazan.\n18:30ean, DJ Xaibor Batzokiko plazan eta umeen play-backa.\n20:00etan, erromeria Jokaldi taldeagaz plazan\n23:00etan, kontzertuak: MG Banda eta Erabatera taldeak.\n02:00etan, DJ Isma.\nMozorro gaua. Gaia: 1960, 1970 eta 1980eko hamarkadak.\nUrri lehenengoak 8, domekea\n18:00etan, erromeria Luhartz taldeagaz\n21:00etan, jaien amaierea.\nKeko Alonso: "Prozesu naturalen aldeko basogintzea errentagarria izan daiteke"\nKeko Alonso biologoaren ustez, pinuak emon ditu bere urterik onenak eta zerrenda marroiaren gaisotasunak eredua aldatzeko momentua heldu dala pentsau arazo deutso pinudi jaube askori. Pinua, eukaliptoaren monolaborantzeagaz ordezkatu beharrean, lurrarentzako hain kaltegarriak ez diran eta ingurumen eta personentzat hain arriskutsuak ez diran beste alternatiba errentagarriak badagozala uste dau Alonsok. Izan be, basoaren prozesu naturalen alde, eta ez kontra, lan eginda eta imajinazinoa erabilita, errentagarritasuna atera ahal jakola basoari esan eban Basogintza Bizkaian. Eta orain zer? izenpean Artean emondako berbaldian.\nBizkaiko azalerearen %40 herriak, kaminoak eta abar osotuten dabe; hau da, "azalera humanizaua" deitu ahal dana da; beste %60a barriz, mendia da, "arbolduna". Baina mendietan baso gitxi dagoz, plantazinoak dira nagusi, %75 hain zuzen be. Kostaldean, Armintzan, Lemoizen, Bakion... eukaliptoa dago eta hegoaldean, Arratian, berbarako, radiata edo insignis pinua batez be; Monterreyko (Kalifornia) pinua, hain zuzen be. Eukaliptoak 20.000 hektarea inguru hartzean ditu honezkero; horreetako, 3.000 hektarea lursail publikoetan. Bertako basoak, arboldun lurraren %25 hartzean dabe: Gorbeia inguruko basoak, eta Lekeitio eta Urdaibaiko arteagak dira horreetako batzuk.\nBaina "basoen gainean egiten dogunean berba, kontuan izan behar da nor dan lurraren jaubea. Hemen %75 lur partikularrak dira" esan eban Alonsok.\nRadiata pinuaren gainbehera\nRadiata pinuaren krisia ez da aurtengo udan hasi zerrenda marroiagaz. "2005 edo 2006an egurraren prezioak jeisten hasi ziran eta gaur egun, tonak edo metro kubikoak 2000 urtean balio eban erdia balio dau. Gainera, lur sailak ez dabe produziduten hainbeste egur hektareako eta urteko. Eta produktibidadea eta prezioak txikiagoak izanda, kontuak ez dira urteten". Krisi hau berau, Europan be gertatu zan oin dala urte batzuk, beste espezie batzukaz, izeiagaz, esate baterako.\nPlantazinoak ez dira basoak. Basoa, arbol egiturazko ekosistemea da. Basoan, arbolak espezie, edade eta forma desbardinetakoak dira. Plantazinoetan, danak dira edade berekoak, ez dago basoperik eta hil be arbol guztiak batera hilten dira. "Ikusten dogunean pagadi baten pago guztiak adin berekoak dirala eta sasoi berean moztu deutseezala adarrak, orduan zugazti baten aurrean gagoz, hori ez da basoa".\nBasoan, hildako egurra be egon behar da, etzanda eta zutunik eta zugaskak, garoa, bedarra, likenak eta onddo mikorritikoak be bai. Ondoren, ekosistemearen beste organismoak garatuko dira: hegaztiak, orkatzak, hartzak...\nBiodibersidaderako arbol zaharrak eta onddo mikorritikoak garrantzi handia daukiela esan eban adituak.\nIzan leiteken basoa, baso kaduzifolioa\nIzan leiteken basoaren kontzeptuak, ehun urtez gizakirik ez balego egongo litzateken basoari egiten deutso erreferentzia. Keko Alonsoren arabera, hemen, harestiaren eremua bederatzi aldiz handiagoa izango litzateke; harestiaren %90 deuseztauta dagoalako eta %10 baino ez daukagulako. Haltzaga be, antzeko egoeran dago.\nBizi garan lekuan, zugatzen estrategia nagusia hostoak galtzearena da. Euria egiten dau, ez da lehorte luzerik izaten eta ez dau hotz handirik egiten. Zugatzak handiak izaten dira, 20 metroko altuerara erraz heltzean dira, eta horregaitik, haizea izaten da arazoa. Hori dala-eta "belauntzi baten antzera, tenporala dagoanean arbolak hosto tonak botaten dabez ez apurtuteko. Urtero, belak modukoak diran hostoak jaurtitzen dabez lurrera". Eta hosto horreek bakterio eta onddoen lanari esker desegiten dira eta zizareak hori jaten hasten dira. Zizareak zuloak egiten dabez eta zizareak jaten dituen satorrak be bai. Prozesu honeri esker, lurrean airea sartzean da eta ur asko dagoanean ez dira putzuak egiten, lurra esponja baten modukoa dalako. Baina plantazinoetan, "makineria sartzean dogunean lur sail baten, airea sartzea eta ura urtetea bermatzen dauan egitura osoa sun- tsitzen dogu". Eta 2017ko neguan moduan, hiru hilabetetan 900 litro euri egiten baditu, mendi hegala jausi egiten da, Larrabetzu eta Fika artean gertatu zan moduan.\nHori gitxi balitz, baso kaduzifolioetan humus-buztina sortzean dala eta honek klima manteniduten zelan lagunduten dauan azaldu eban Alonsok.\nSartutako zugaztiak, mediterraneokoak\nAtzen hamarkadetan sartu doguzan zugatzak mediterraneoko klimakoak dira. "Hiru urterik behin botaten dabez hostoak eta bota aurretik nutriente guztiak hartzean ditue. Kaduzifolioak sortutako lurretan sartu doguz mediterraneoko klimako zugaztiak", lur emonkorretan beraz eta hasikera baten etekin handia emoten dabe. Baina zugatzok nutrienteak hartzean ditue baina ez ditue lurrera bueltetan eta arbola mozterakoan, nutrienteen prozesu zirkularra eten egiten da. Gainera pinuaren hostoak, lurra azidifiketan dabezan substantzia batzukaz babestuta dagoz.\nBeraz, arbol honeek materia organiko gitxi eta kalidade txarragokoa emoten deutsie lurrari eta azkar hazten diranez, ur eta nutriente asko behar dabez. Lurra agortu egiten da. Horregaitik, hasikera baten, pinuak etekin handia emoten baeban be, lur emonkorretan sartu zalako, gaur egun, lurrak antzutu egin diranean, ez da hain errentagarri urteten. Hau da, pinudiak produktibo izan dira lehenengo belaunaldian, hostogalkorren lurretan sartu diranean, bigarren belaunaldiak mantenidu egin dau produktibidadea, baina ezin izan dau luzaroan mantenidu errentagarritasuna.\nOindino okerragoa da eukaliptoaren kasua, kaltea handiagoa dalako. Eukaliptoaren hostoak sustantzia toxikoak ditu eta lurra gehiago azidifiketan dau. Materia organiko bako eta esponja baten moduan funtzionetan ez daben lur horreetan, putzuak sortzean dira udan eta eukaliptoaren hostoak bertan jausten diranean, toxinak sortzean dira uretan. Eta oso azkar hazten diranez, 12 edo 15 urterik behin, moztu egiten dira arbol guztiak, mendi hegal osoa galtzeako arriskua handituz.\nHori gitxi balitz, sute handiak eta eukaliptoa lotuta dagozala dino Alonsok. "Zer gertatzen da eukalipto sail handiak daukaguzanean etxetik hur? Zer gertatu da Portugalen eta Galizan? Zenbat jente hil da suteetatik iges egin guran?" Eukaliptoak sutatik babesteko sustantziak dituala eta sua zabaltzen lagunduten dauala dino.\nAtzenik, eukaliptoa ipini ezkero, sano gatxa da kentzea, ze moztutakoan barriro hazten da.\nBerezko baso errentagarriak\nEuropako herrialde batzuetan hasi dira bertako espeziekaz lanean eta arbolak danak batera ez mozten. Zenbat eta gehiago hurreratu "izan leiteken basora" orduan eta egonkorragoa izango da. Zenbat eta gehiago aldendu, arriskutsuagoa.\nBaina zelan atera errentagarritasuna baso honeei? Ondo pagetan dan egurra sartuz eta beste bide batzuetatik errentagarritasuna ateraten. Bide alternatibo horreetako batzuk aitatu ebazan Alonsok. Esate baterako, Sorian, perretxikoetan joateko lizentziak kobretan dabez eta Asturiasen shiitake onddoak produziduten dabez; Japonian, basoan egotearen balio terapeutikoari ateratzen deutsie etekina; Alemanian, saiatzen dira basoai errentagarritasuna ateraten basoak hilerri bihurtuz; eta hemendik sano gertu, arbol gainean txabolak ipini ditu Kataluniako enpresa batek eta jenteak 120 euro pagetan ditu gau bat bertan emotearrean. "Emon denporea zure lursailari, ikusi zer gertatzen dan eta gero hartu ebatzia. Gizarteak gero eta balio handiagoa emoten deutso naturara buelteteari, basoan pasealdi bat emoteko, perretxikotan joateko edo hildakoak gogora ekarteko".\nIzan leiteken basoetatik ateratako egurra be askoz karuago saldu daitekela dino Alonsok. Eta egurraren prezioak oso aldakorrak izan arren, "egur merkea eta kalidade handiko egurraren arteko prezioaren aldea mantenidu" egiten dala esan eban.\nAndrazko bilakatzeko prozesua aztertuko dabe Artean\nArratiako Andren Jabekuntza Eskolearen programazinoaren barruan, abenduaren 14 eta 15erako egoan aurreikusita Kattalin Minerren eskutik, Nola egiten gaituzte andrazko ikastaroa. Baina aldaketa bat dala eta ikastaroa hilaren 21 eta 22an izango da Arteako Andran Gelan.\nIkastaroak saio bi izango ditu. Lehenengoa, barikuan, hilak 21 izango da, 17:00etatik 20:00etara eta bigarrena zapatuan 10:00etatik 13:00etara.\nAurrekontuak egiteko prozesuan herritarrakaz batzarrak egingo ditu Udalak\nZemendiaren 9rako deituta dago Batzorde Irekia, egutegia eta metodologiaren barri emoteko. Ondoren, hilaren 14an, Biteri, Ugarte, Astui goikoa, Garantxe, Esparta, Larrazabal, Garai, Goiko eta San Martin auzoetako batzarra egongo da 19:00etan. Hilaren 15ean, eskola-umeakaz batuko dira eskolan goizean eta 19:00etan bigarren auzo batzarra egingo da Kalleja, Astui behekoa, Herriko Plaza eta Infante auzoetakoakaz. Hurrengo egunean alkarteetakoakaz batuko dira kezkak eta ekarpenak jasoteko 18:00etan, egun berean hirugarren auzo batzarra egongo da beste auzo guztiakaz 19:00etan. Batzar guztiak Kultur Etxean izango dira.\nBatzarretako ekarpenak aurrekontuetan sartuta egongo dira zemendiaren 21erako. Ondoren, etxeetara bialduko dabe aurrekontuen zirriborroa, inbersino proposamenakaz, eta herritarren biltzarrerako deialdia eginaz. Arteaztarron biltzarra, abenduaren 4rako aurreikusten da. Batzorde Irekia hurrengo astean batuko da eta abenduaren 19an, aurrekontuak udalbatzan onartutea espero dau udal gobernuak.\nArteaztarren kultura ugaritasuna ezetuten\nArteaztar barrien jatorrizko lurraldearen egoera politikoa, gastronomia, musikea, jantzak eta kulturea ezetuteko aste interkulturala antolatu dabe. Maiatzaren 28an hasi zan eta bagilaren 3ra arte luzatuko da. Hauxe da bagileko egitaraua.\n19:00etan, kafe solasaldia Mundutik Arteara Herriko Bentan. Arteaztar barrien jatorrizko herriak (Busumala, Khaenifra/el-kbab, Castillejos, Totonicapan).\n12:30ean, Zeanuriko Etzanderak jantza taldea plazan.\n13:00etan bermut kontzertua. Afrikako musika eta jantza Kawadeni taldea plazan.\n17:30ean, Ongi etorri lagun antzerkia plazan.\nHiru eguneko egitaraua prestatu dabe presoentzako dirua batzeako\nArteako herritar batzuek TattooArtean izeneko ekimena prestatu dabe aprilaren 12tik 14ra. Espetxeen gaineko jardunaldi honeetan, tatuajeak egiteko aukerea egongo da astegoienean zehar eta batutako dirua euskal presoentzat izango da. Euria egin ezkero plazako ekintzak Kultur Etxean egingo dira.\nHilaren 9tik 14ra, Km 0. Dispertsioaren 11 aurpegi erakusketea egongo da Kultur Etxean.\nAprilak 12, eguena\n19:00etan, aurkezpena eta jarraian zineforuma Hemen right now Angela Davis eta espetxeen gaineko dokumentalaren egileakaz.\nAprilak 13, barikua\n11:00etatik 19:00etara, tatuajeak Mataderoan.\n16:00etan, Buruz buruka dj-ak.\n19:00etan, berbaldia Eskubide zibil eta politikoak urratzeko tresna berriak: errepresio zuria Eleak taldearen eskutik, Kultur Etxean.\n20:30ean, Bertsxortan ikuskizuna Kultur Etxean. Bitartean talojana eta ostean akrobazia "antikartzelarioak".\nAprilak 14, zapatua\n11:30ean, umeentzako jolasak plazan.\n11:00etatik 15:00etara, presoen kolektiboen azokea plazan.\n12:00etan, Aterabidetik dispersinoaren inguruko filma, Sare Gernika-Lumoko kideakaz Kultur Etxean.\n13:30ean, Abereh kontzertua Mataderoan.\n15:00etan, herri bazkaria plazan. Txartelak Arteako Herriko Bentan, Igorreko Herriko Tabernan, Dimako Baltzola tabernan, Areatzan Bixerren eta Zeberion (10 euro).\n17:30ean, Altsasuko gazteen aldeko konzentrazinoa eta argazki erraldoia.\n19:30ean, Martularen La Brigadista klown ikuskizuna plazan.\n22:00etan, kontzertuak plazan. HDH, Elortegi anayak eta AK dj.\nIngurumenaren gaineko dokumental sarituak Artean\nAurten hirugarren urtez, Ekozinemaldiko bost pelikula ikusi ahal izango dira Artean, saio bitan. Lehenengo saioa martiaren 21ean izango da eta El otro lado de la tecnología, Frontera invisible eta Tipi-Tapa bagoaz ikusi ahal izango dira. Hilaren 23an barriz, Desierto líquido eta Caminar sobre el abismo de los límites izango dira ikusgai egongo diran pelikulak. Saioak arrastiko 18:00etan izango dira Kultur Etxean.\nEl otro lado de la tecnología, Jose Prieto eta Leonardo Llamasen film saritua, sistema honek produzidutako soberakinen gainekoa da. Izan be, hondakinokaz zer egin jakin ez, eta herrialde pobretuetara bialtzen dira. Filmak zor ekologikoaren kontzeptua landuten dau.\nFrontera invisible filmak be hainbat sari jaso ditu. Kolonbian biodiesela ekoizteko erabilten diran palma afrikarren laborantzez eta horretaz informatze hutsak suposatzen dauan arriskuaz da filma. Pelikulan parte hartu eban ekintzaileetako bat, Hernan Bedoya, Kolonbian estreinau eta gitxira erail eben.\nTipi-Tapa bagoaz, bizimodu iraunkorrak egiteko kanpainako bideoa be ikusi ahal izango da lehen saio honetan.\nDesierto líquido Alba Azaloa eta Daniel Carrasco euskal zuzendariak ekoiztutako dokumentala da. Mauritania eta Senegaleko egoerak aurkezten ditu. Aztergaiak itsasoa eta arrantza, eta kapitalismoa eta larregizko ustiaketearen inpaktuak dira.\nCaminar sobre el abismo de los límites dokumentala klima aldaketearen gainekoa da.\nPresoai lagunduteko ekimena aurkezteko bertso-afaria egingo da martiaren 2an\nEuskal presoen gaia gizarteratzeko ekimen berezi bat ipini dabe martxan Arteako hainbat bizilagunek. Aprilean, tatuatzaile boluntarioak etorriko dira herrira jentea tatuatzera eta tatuajeakaz batutako dirua euskal preso, igeslari eta errefujiduentzako izango da. Hiru egunez iraungo dau ekimenak eta egitarau oparoa prestau gura dabe ordurako: dokumentalak, berbaldiak...\nEkimenaren aurkezpena, martiaren 2an, 21:00etan, Arteako Kultur Etxean izango da. Horretarako, bertso-afaria egongo da. Arkaitz Estiballes eta Fredi Paia izango dira bertsolariak eta Igor Menika gai-jartzailea. Afarirako tiketak, Arteako Herriko Bentan, Igorreko Axular Herriko Tabernan eta Gau Loran, eta Areatzako Bixer tabernan erosi daitekez. Batutako dirua ekimena martxan ipinteko izango da.\n2018ko aurrekontuen zirriborroa aurkeztuko dau Udalak hilaren 30ean\n"Arteoztarron biltzarra", herri asanblada orokorra zemendiaren 30ean izango da, 19:00etan, Arteako Kultur Etxean, 2018ko aurrekontuen zirriborroa herritarrai aurkeztuteko. Han, herritarren atzen ekarpenak jasoko dira Ogasun Batzordeak aurrekontuen atzen proposamena egin aurretik. Atzen proposamena abenduaren 8an aurkeztuko da eta abenduaren 19an bozkatuko dira 2018rako Arteako Udal kontuak.\nGanadu erakusketea indartuko da XIX. Azokan\nIgaz ganadu alkarte barri bat sortu zan Zeberion eta Zeberioko ganaderuen alkarteak, ganaduen presentzia handitu gura izan dau Bertoko Produktuen Azokan. Hori dala-eta, ganadu erakusketea be egongo da. Azokea zemendiaren 26an izango da plazan 10:00etatik aurrera. Udalak antolatuten dau Gorbeialde Landa Garapenerako Alkartearen laguntzeagaz.\nAzokan 35 postu egongo dira eta horreetatik 12 inguru Zeberioko ekoizle edo alkarteenak izango dira. Bizkaia, Araba eta Nafarroako baserritarrak egongo dira gainontzeko postuetan produkturik onenak eskeintzen. Eztia, gaztaia, euskal pastela, baserriko ogia, artisautza eta baserriko produktu asko egongo dira salgai azokan. Gorbeialdek bertoko produktuen otzara bat zozketatuko dau.\nTrikitixearen soinuak eta taloak animauko dabe azokea.\nAna Otadui, Izaskun Landaida eta Sara Gutierrez arratiarrakaz berbetan\nEAJ-PNVren Arratiarrakaz berbetan tertulia zikloaren hurrengo saioa, andren ikuspuntutik izango da. Ana Otadui, Bizkaiko Batzar Nagusietako presidentea; Izaskun Landaida Emakundeko Zuzendaria eta Sara Gutierrez Areatzako zinegotzi ohia, Arteako Kultur Etxean egongo dira zemendiaren 23an, esparru politikoan egiten daben lanean izandako esperientziak bertaratutakoakaz konpartiduten.\nHizlariak gizon eta andren bardintasunerako abiatutako ekimenak kontauko dabez. Landaidak garapen bidean dagoan Emakumeen eta Gizonen arteko Berdintasunerako VII. Planaren gainean egingo dau berba eta Gutierrezek orain dala gitxi arte martxan egoan Areatzako Emakumeen Foroaren gainean, besteak beste.\nAndren osasuna bultzatzeko ikastaroa egongo da Arteako Kultur Etxean\nArratiako Andren Jabekuntza Eskolako programazinoaren barruan eta Arteako Udalak antolatuta, urri bigarrenaren 20 eta 21ean, gorputza ezetu eta osasuna jagoteko ikastaroa emongo dau Patricia Verdes Bardintasunerako agentea, psikologoa eta sexologian adituak.\nIkastaroak saio bi izango ditu. Barikuan, hilak 20, 17:00etatik 20:00etara eta zapatuan, 10:00etatik 13:00etara. Ikastaroa gaztelaniaz izango da.\nHausnarketarako eta praktikarako espazioa da eta partaideak andren osasun mobimentuak sortutako osasun praktikak ikasi eta beste "osasun praktikak sortzeako asmoagaz, zalantzan jarri, esperimentau eta ikertu" egingo dabe.\nAzokea eta jaia Artean\nBaserriko produktuen azoka baino gehiago da MerkArtea; egun biko jaia be bada. Holan, Arteako jaiak hurrengo bariku-zapatura luzatuten dira. Niko Etxart eta Ruper Ordorikaren kantaldiak animauko dabez gaubak.\nAzoka bezperan, urri lehenengoaren 15ean, jubiladuak bazkaria izango dabe herriko plazan. Bazkalostean Iñagariak taldearen kantaldia egongo da eta gaueko 23:30ean Niko Etxart eta Hapa Haparen kontzertua.\nHurrengo egunean, goizeko 10:00etan zabalduko dan MerkArtea Azokan, goiz osoan, ortuariak, gaztaia eta baserrietako beste produktu asko egongo dira salgai jaigiroan. Giroa alaitzeko, 11:00etan, EinGO Kantan eta Dantzan taldeak betiko abestiak kantauko ditu eta herri kirol eta joko parte hartzaileak egongo dira plazan. 12:30ean, bertso poteoa Amets Arzallus eta Angel Mari Peñagarikano bertsolariakaz. Jaiari behar dauan amaiera dotorea emoteko, Ruper Ordorikak kantaldia eskeiniko dau iluntzeko 20:30ean. Hamabietan erromeria egongo da Tximeleta taldeagaz.\nAndramari jaietarako eta MerkArtearako dana prest\nArteako jaiak zati bitan dagoz bananduta. Eguenean hilak 7, txupina bota eta Andra Mari jaiak ospatuko ditue Artean. Lau egun horreetan rock musikea izango da nagusi: Eskean Kristö, Vinagre de Moderna, Rockalean eta Raust! taldeak animauko dabez gauak. Erromeriak be ez dira faltauko iluntze eta gauetan, eta egunean zehar kalejirak, antzerkia eta lehiaketa gastronomikoak egongo dira beste ekintza batzuen artean.\nHurrengo bariku-zapatuan, MerkArtea dala-eta, euskal musikeak hartuko dau protagonismoa. Niko Etxart eta Ruper Ordorika mitikoak egongo dira Artean. Iñagariak eta EinGO Kantan eta Dantzan talde barriagoak be betiko kantak kantau arazoko deutseez bertaratutakoai. Bertso-poteoa be egongo da Amets Arzallus eta Angel Mari Peñagarikanogaz.\nUrri lehenengoak 7, eguena\n18:00etan, txupinazoa udaletxean, kalejirea, buruhandiak eta batukadea.\n20:00etan, erromeria Bide Batez triki taldearen eskutik.\nUrri lehenengoak 8, barikua\n12:00etan, kopautxoa jubiladuentzat.\n17:00etan, kale antzerkia Atsuak dantzan.\n20:00etan, oilasko jana.\n22:30ean, Umeen Play-back Lehiaketea.\n00:30ean, kontzertuak: Eskean Kristö eta Vinagre de Moderna.\nUrri lehenengoak 9, zapatua\nMozorro gaua: tribu afrikarrak\n10:00etan, Tortilla Txapelketea.\n11:00etan, puzgarriak eta zezen mekanikoa frontoian.\n12:00etan, kalejirea herrian zehar Musika Eskolearen eskutik.\n21:30ean, Rockalean taldearen kontzertua.\n00:00etan, Raust! taldearen kontzertua.\n01:00etan, erromeria Iratzar taldeagaz.\nUrri lehenengoak 10, domekea\n13:30ean, Arteako Dantza Taldearen emonaldia.\n16:00etan, umeen txokoak.\n16:00etan, Mus eta Briska Txapelketea.\n20:00etan, erromeria Jokaldigaz.\nUrri lehenegoak 15, barikua\n14:00etan, jubiladuentzako bazkaria herriko plazan.\n17:00etan, Iñagariak taldearen kantaldia.\n23:30ean, Niko Etxart eta Hapa Haparen kontzertua.\nUrri lehenengoak 16, zapatua\n10:00etan, Azokearen hasikerea.\n11:00etan, herri kirol joko parte hartzaileak plazan.\n11:00etan, betiko abestiak EinGO Kantan eta Dantzan taldeagaz.\n12:30ean, bertso-poteoa Amets Arzallus eta Angel Mari Peñagarikano bertsolariakaz.\n20:30ean, Ruper Ordorikaren kantaldia.\n00:00etan, erromeria Tximeleta taldeagaz.\nArteako udaletxeak abenduaren 6ean ateak zabalik eukiko ditu\nArteako udaletxea zabalik egongo da abenduaren 6an. "Konstituzinoak Euskal Herriaren izakerea eta existentzia bera ukatuten eta zapalduten dauanez, arrotza irudituten jakie arteaztarrai jai egun hau ospatutea". Holan adierazo dau Igor Etxaniz Arteako alkateak egun horretan udaletxea zabalik izateko ebatzia. Hori dala eta, udaleko langile batzuk, zinegotziren batek eta alkateak berak lan egun normaltzat hartuko dabe eguna.\nGainera, "jai egunaren izakera arrotza salatzeko", eguerdiko 12:00etan sarreran, Areatzatik Artearako noranzkoan, mural bat egiteko asmoa daukie, eta bertan parte hartzera konbidatuten dabez Arteako herriko eta inguruetako bizilagunak.\nAurrekontuetako batzarrak egiten hasi dira\nIgazko metodologia bera erabiliko dabe Artean aurrekontuak egiteko. Igazko moduan hiru batzar egongo dira, urri bigarrenaren 27an, zemendiaren 3an eta zemendiaren 10ean, eta laugarren bat, Arteaztarren Biltzarra, zemendiaren 24an.\nBatzar honeetan, 2016 urteko errepasoa egingo da. Udalak zer bete dan eta zer ez dan bete azalduko dau. Igor Etxaniz Arteako alkatearen arabera, "% 90 eginda dago eta urtea amaitu baino lehenago egingo da falta dana". Ondoren, 2017. urterako diru sarreren, ohiko gastuen eta inbersinoen estimazinoa azalduko dabez, eta herritarren proposamen eta eretxiak jasoko ditue, ahal izan ezkero aurrekontuetan sartzeako. Ekarpen horreekaz, Udal Batzordeak aurrekontuen proposamena egingo dau hilaren 17an. Arteaztarren Biltzarra, hau da, herri asanblada orokorra, zemendiaren 24an izango da. Biltzarrean auzo batzarretako aktak emongo dira jakitera eta Udalak 2017rako aurrekontuen proposamena azalduko dau. Barriro udal batzordetik pasauko dira abenduaren 1ean, eta abenduaren 13an Udalbatzan bozkatuko dira.\nBaserri Modernoaren jaia MerkArtean\nUrri lehenengoaren 17an izango da MerkArtea, baserria, artisautza eta musika batzean dituan azokea. Goizean, azokan 41 postu baino gehiagotan gaur egungo baserritarrak euren produkturik onenak ipiniko ditue salgai: Arratiako produktuak, ahate produktuak, trufak, txakolina eta, beste produktu askoren artean, Euskal Herriko garagardoa dastatu ahal izango dira bertan. Eskuz egindako bitxiak, lore sikuak eta narruzko gauzak be, eskeiniko ditue artisauak. Iluntzean hasi eta goizaldera arte, kontzertua, Tximeleta taldeagaz erromeria eta DJ Bull-ek musikea ekarriko dabe Arteara. Kontzertua, Kalakan taldeak joko dau, Madonnagaz joten jirea egin eban taldeak. Eueri esker, Madonnak euskal kanta tradizionalak kantau ebazan mundu osoan, rock-a eta euskal tradizinoaren fusinoa eginez.\nGauza tradizinolai buelta bat emon eta gizarte modernoari egokitzeko joerea dago gaur eta MerkArtean antolatu dituen ekintza guztietan, egokitze hori ikusi ahal izango da. Azoka bitartean, egurragaz olgetako aukerea izango dabe umeak; izazn be, Zuresku, egurrezko jolas tradizionalak egongo dira plazan hamaiketatik ordu batetara.\n12:30ean, Gibelurdinak kalejirea egingo dabe. Igaz be egon zan Fredi Paiaren taldea. "Oso arrakastatsua izan zan Gibelurdinen igazko emonaldia eta barriz be euren presentziagaz gozatutea gura dogu" azaldu deutso BEGITUri Iker Atutxa zinegotziak.\nOndoren, umeak ogia egiteko aukerea izango dabe labe mobikorran eta 13:00etan, herri kirolak egongo dira Ekomuseoan. Irati Astondoak eta Esti Olibaresek, trontza, azkora eta lokots batzeako erakustaldiak egingo dabez.\nIluntzean, Kalakan taldeak kon- tzertua eskeiniko dau eta ondoren erromeria eta DJa goizaldean.\nSorkun eta Niketz taldeak joko dabe Arteako jaietako zapatu gauean\nSorkun (Sorkunde Rubio, Errenteria 1977) kantari polifazetiko eta ibilbide luzedunak eta euskal rock gogorra egiten dauan Niketz taldeak ipiniko deutsie martxea jaietako zapatu gauari. Rock musikeak Artea hartuko dau jaietan, eta ez bakarrik eszenalekuan, kaleetan be rock-a entzun ahal izango da Rockalean elektrotxarangearen eskutik. Gainera, buruhandiak, ume eta nagusientzako antzerki eta ikuskizunak, erromeriak, kuadrilen olinpiadak eta txapelketak jasoten ditu aurtengo egitarauak.\nAndra Mari jaiak giro onean ospatutea da Arteako Jai Batzordearen helburua. Horregaitik "Jaiak errespetuz bizi" aukeratu dabe lema moduan. Ondo pasetako eskubidea danona dala gogoratu, eta horretan inpliketako eskatzen deutsee Jai Batzordekoak herritarrai. "Inpliketea, parte hartzea eta euskereagazko konpromisoa gauzatzeagaitik aurrezdik eskertuz, ondo pasa!" dinoe.\nUrri lehenengoak 7, eguaztena\n18:00etan, txupinazoa. Txupineroak eta buruhandiak.\n18:30etik 20:00etara, Zunba saioa.\nUrri lehenengoak 8, eguena\n12:00etan, jubiladuentzako kopautxoa plazan.\n17:00etan, umeentzako pailazo ikuskizuna, Tomaxen abenturak.\n19:00etan, erromeria Joxe Mendizabalegaz.\nUrri lehenengoak 9, barikua\n18:00etan, kale antzerkia Putinen guardasola.\n21:00etan, umeen Play-Back-ak.\n21:30etik 23:30era, Rockalean elektrotxarangearen kontzertua.\n00:00etan, erromeria Laiotz taldeagaz.\n01:00etan, nagusien Play-Back-ak.\nUrri lehenengoak 10, zapatua\n11:00etatik 15:00etara, umeentzako parkea frontoian.\n12:00etan, kalejirea Musika Eskoleagaz.\n12:00etatik 14:00etara, Beldur Barik mahaia.\n14:00etan, Tortilla Txapelketea eta bazkaria.\n18:00etan, kuadrilen olinpiadak.\n23:00etan, kontzertuak: Niketz eta Sorkun. Ondoren erromeria Haitzama taldeagaz. Mozorro gaua. Gaia: ipuinak.\nUrri lehenengoak 11, domekea\n12:00etan, umeen eskupelota partiduak.\n13:30ean, Arteako jantza taldea.\n16:00etan, Mus eta Briska Txapelketea. Umeentzako mahai-jokoak.\n19:00etan, erromeria Jokaldi taldeagaz.\nArteako Kultura Dinamizetako Parte Hartze Prozesua\nGaragarrilaren 1ean, Arteako Kultura Dinamizetako Parte Hartze Prozesuaren, eta horren bidez orain arte egindakoaren barri emongo dabe partaideak. Arrastiko zazpiretan Kultur Etxean izango da ekitaldia. Bertara, herritarrak eta herriko alkarte guztiak dagoz konbidauta.\nAlex Carrascosaren gidaritzapean, parte hartze prozesuaren bidez, kalidadeko kultur ekintzak antolatu eta Kultur Etxea berrantolatuteko asmoz, zezeiletik bagilera hainbat saio egin ditue Artean. Saiootan landutakoa ipiniko dabe mahai gainean.\nEkitaldiaren ostean mokadutxoa egongo da bertaratuten diran guztientzat.\nHerriaren mantenurako lanpostua sortuko dau lehenengo aldiz Udalak\nLanpostu bi sortuko ditu Arteako Udalak. Bata, lehendik baegoana, eraikin, kale, azera eta arketen mantenu lanetarako; eta bestea, barria dana, herriaren mantenu orokorrerako.\nEskeintza sei hilabetekoa izango da, beste lau urtez luzatuteko aukereagaz. Pliegoakaz, Udalak "enpresak langileen soldata bajuen eta kontratu prekarioen kontura aberastea ekidin gura dau, langileen lan baldintzak zainduz".\nLangileak kontratuan gitxienez 22.000 euroko soldata gordina eta 30 ordu asteko eukiko dabe. Urgentziazko lan bat izatekotan, langileak Arteako Udalean egon beharko dira 20 minutuko epean eta herritarrakaz euskeraz zein gaztelaniaz berba egiteko gaitasuna eskatzen da. Horretarako, urtebeteko epea emongo jakie beharginai euskerea ikasteko.\nArlo ekonomikoari jagokonean 27.000 eurotik 30.000 euro arteko eskeintzak puntuauko dira.\nPliegoak Arteako Udalaren webgunean dagoz eta proiektuak aurkezteko azken eguna, BAOn argitaratzen danetik 20 egunera izango da.\nHerrikoaren esleipena egitean, arlo sozial eta kulturalak izango dau lehentasuna\nArteako Herriko Benta taberna, jatetxe, ostatu eta etxebizitzaren 15 urteko lizitazinoa, maiatzean amaituko da eta aprilaren 12ko Osoko Batzarrean, Udalak sei urterako eskeintza egitea onartu eban, beste lau urtez luzatzeko aukereagaz. Adjudikazinoa egiterakoan, proiektuaren arlo sozial eta kulturala, ekonomikoaren aurretik lehenetsiko da, eta Udalak beharrizana ikusi ezkero, Herriko Bentako ostatua emergentzia sozialeko etxebizitza moduan erabili ahal izango dau. Pliegoak Arteako Udalaren webgunean dagoz eta proiektuak aurkezteko atzen eguna BAOn argitaratzen danetik 20 egunera izango da.\nHerriko Benta eraikin publikoa danez, Eusko Jaurlaritzaren kontratazino legeari lotuta dago. Hori dala eta, lanen eskeintza publikoa eta zabala izan behar da. Hau da, edozein persona fisiko nahiz juridiko aurkeztu daiteke, eta Arteako izatea ezin da puntuatu, bardintasun printzipioak ez daualako ixten. Interesatuak gutunazal zarratuetan aurkeztuko dabez euren proiektuak, izen eta abizen barik, eta teknikoak balorauko dabe proiektu bakotxaren puntuazinoa.\nHerriko Benta ustiatzeko soldata justuak eskeintzea eta euskeraz jakitea derrigorrezkoak izango dira. Gitxieneko soldatea Bizkaiko ostalaritza konbenioan oinarrituko da, eta bezeroakaz euskeraz zein gazteleraz hartu-emonak izateko gaitasuna eskatzen da. "Euskeraz ez dakienak urtebeteko epea dauka ikasteko. Artean erroldatuta badago, % 100eko diru laguntzea dauka horretarako" azaldu deutso BEGITUri Igor Etxaniz Arteako alkateak.\nGainera, puntuagarriak izango dira kultura ekintzen dinamizazinoa, gastronomia, lehen sektorea bultzatzea eta kontratauko diran langileak. Hau da, kontuan izango dira antolatzen diran ekintza kulturalen kopurua, tabernako barran eskeintzen diran pintxoak, produktu ekologikoak edota Arratiako ekoizleen produktuak konsumidutea eta lanaldi osoan edo erdian kontratautako langile kopurua.\nUrteko kuotea merkeagoa\nBaldintza honeek arlo sozial eta kulturalari lehentasuna emotea daukie helburu. Horregaitik, urteko kuotea jeistea ebatzi dau Udalak. Urteko kuotea 4.000 euro (BEZ kanpo) izango da, aurrekoa 8.400 eurokoa zan bitartean. Dana dala, hasikeran 12.000 euro gehiago jarri beharko dira. Horregaz diruagaz eta Udalak ipiniko dauan beste diru bategaz konponketak egingo ditu Udalak Herriko Bentan.\nKulturea dinamizetako prozesua ipiniko da abian\nArteako kulturea dinamizau guran herritarren parte-hartze prozesua abiatuko dau Udalak, zezeiletik maiatzera bitartean. Prozesuaren helburuak dira ekintza kultural aberatsagoak antolatutea eta Kultur Etxea berrantolatzea, Arteako kultur alkarte eta eragileak txoko egokia izan dagien. Alex Carrascosak, artearen bidezko "Dia-Tekhne" metodologiaren sortzaileak, gidatuko dau prozesua. Aurkezpena zezeilaren 11n, 19:00etan Kultur Etxean izango da.\nKirol-kultur ekintzak, jai parte-hartzaileak, alkarteen ekitaldiak, ohitura eta tradizinozko ospakizunak, kultura eta historia ondarea, ingurune naturala, eskolaz kanpoko jarduerak eta Kultur Etxea landuko dira kultura dinamika honetan.\nDinamikeak lau atal izango ditu, Gogoa, Abian, Bidean eta Artean izenekoak. Gogoa atalak saio bakarra, zezeilaren 20an; Agian atalak saio bi, martiaren 5 eta 18an; Bidean-ek hiru saio, aprilaren 15, 23 eta 30ean eta, azkenik, Artean atalak saio bat izango dau maiatzaren 13an.\nAurrekontuak egiteko lehenengo auzo batzarrak\nHogetabat lagunek hartu eben parte urri bigarrenaren 22an, aurrekontuetarako lehenengo auzo batzarrean. Lehenengo aldia da metodologia parte-hartzaile hau erabilten dala Artean, eta Igor Etxanizek (EH Bildu) Arteako alkateak ondo balorau dau jentearen parte-hartzea eta egindako ekarpenak. Auzo batzarretatik eta Ogasun Batzordetik pasau ostean, "Arteaztarron Biltzarra" egingo dabe aurrekontuen zirriborroa aurkezteko. Aurrekontuak abenduaren 15ean bozkatuko dabez Udalbatzan.\nOrain arte, auzo batzar bi egin dira; bata, urri bigarrenaren 22an eta bestea 29an. Hirugarrena zemendiaren 5ean egingo da. Batzarrotan, Udalak 2016. urterako diru sarreren, ohiko gastuen eta inbersinoen estimazinoa azalduten dauz, miloe bat euro inguru, eta herritarren proposamen eta eretxiak jasoten ditu, ahal izan ezkero aurrekontuetan sartzeako.\nOndoren, Ogasun Batzordetik pasauko dira kontuak eta hilaren 26an, "Arteaztarron biltzarra", hau da herri asanblada orokorra, egingo da. Biltzarrean, auzo batzarrerako aktak emongo dira jakitera eta Udalak 2016rako aurrekontuen proposamena azalduko dau.\nBarriro Ogasun Batzordetik pasau ostean, aurrekontuak abenduaren 15eko Udalbatzan bozkatuko dira.\nBertoko produktuak eta zetreria MerkArtean\nUrri lehenengoaren 19an, MerkArtea XXII. Artisautza eta Nekazaritza Azokea egingo dabe Artean. Azokan, Euskal Herri osoko produktuak egongo dira salgai, baina aurten Arratiako produktuai emon gura izan deutsee garrantzirik handiena. Kalidade handiko ogia, esnekiak, eztia, txakolina, konserbak, ortuko produktuak, zerbeza, gaztaia, txokolatea, taloak eta pastelak erosi ahal izango dira MerkArtean.\nBaserriko produktuak erosteaz gainera, beste gauza asko egiteko aukerea egongo da. Holan, Mankomunidadeak konpostajearen jaia antolatuko dau, erakusmahaia, berbaldi praktikoak eta abar eskeiniz. Zetreria erakustaldia be egongo da Ekomuseoaren ondoan, eta arrastian eta gaubean kontzertuak eta erromeria goizaldeko ordu txikiak arte.\nArtisautzari jagokonean, egurrezko eta harrizko produktuak egongo dira; bitxiak eta artilea, izaten dira gehien saltzean diran produktuak. Jatekoari jagokonean, ogia, gaztaia eta frutea izaten dira produkturik salduenetakoak.\nEñaut Elorrieta, Ken Zazpi taldeko abeslariak kontzertua eskeiniko dau iluntzeko 20:30ean, Arteako plazan. Elorrietak Deserriko kantak izenagaz estrenau eban 2013an bakarkako bere lehen diskoa. Deserria, bakardadea eta norbere burua berrasmatzeko aukerea da, sentimentu unibersala. Lan hau ezagutzera emoteko bira maiatzean amaitu eban arren, duda barik, disko honetako kantuak entzuteko aukerea egongo da Artean.\nGoizean zehar azokea.\n11:00etatik 13:00etara, Zuresku. Egurrezko jolasak familientzat plazan.\n12:00etatik, 15:00etara, Gibelurdinek musika taldea, Maurizia, Leon eta Fasio erraldoiakaz.\n13:00etan, zetreria erakustaldia Ekomuseo ondoko landan.\n20:30ean, Eñaut Elorrietaren kontzertua plazan.\n23:30ean, erromeria Garilak 26 taldeagaz.\n03:00etan, DJ Festa.\nJaiak parekideak izateko helburuagaz, aldaketak eskatu ditu Jai Batzordeak\nHerriko jaietarako sei eguneko jai egitaraua prestatu dau aurten Arteako Jai Batzordeak. "Parekidetasunean jai lemapean ospatuko dira aurten Arteako jaiak, urri lehenengoaren 8tik, 13ra. Helburua jaien gozamenerako danok, andra zein gizon, neska zein mutil, aukera bardintasunean aurrera pausuak emotea da. Hau lortzeako danon parte hartzea beharrezkoa izanik, pentsakera, jokabide eta praktika batzuen berrikusketea eta aldaketea dakar- kuz, plazan zein etxeetan" dinoe Jai Batzordekoak. Eta jaiak euskeraz biziteko konpormisoa be ekarri dabe gogora. "Ez dago sobran akorda arazotea euskereari asko gustetan jakola jai giroa eta beragaz daukagun konpromisoari helduta... ondo pasau Arteako jaiak".\nUrri lehenengoak 8, martitzena\n12:30ean, mariatxiak plazan.\n18:30ean, txupina udaletxean eta kalejirea buruhandiakaz.\n19:00etan, Gau alai taldeagaz erromeria.\nUrri lehenengoak 9, eguaztena\n17:30etik 19:30era, umeen txokoak plazan.\nUrri lehenengoak 10, eguena\n18:00etatik 21:00etara, zunbatoia plazan.\nUrri lehenengoak 11, barikua\n18:00etan, umeentzako antzerkia frontoian. Kondaira baten truke antzezlana.\n20:00etan, txarri jana plazan.\n21:00etan, umeen Play-back Lehiaketea.\n21:30etik 23:30era, Rockalean elektrotxarangea herritik zehar.\n24:00etan, Luhartz taldeagaz erromeria.\n01:00etan, nagusien Play-back Lehiaketea.\n04:00etan, DJ Festa.\nUrri lehenengoak 12, zapatua\n11:00etatik 14:00etara, umeen parkea frontoian.\n12:00etan, kalejirea Arratiako Musika Eskolearen eskutik.\n14:00etan, Tortilla Txapelketea. Aurkezpena. Plazan.\nOndoren, herri bazkaria.\n17:00etan, Kuadrilen Olinpiadak plazan.\n19:00etan, antzerkia frontoian. Desentxufatuak antzezlana.\n23:00etan, Arcada Social taldearen kontzertua. Ondoren erromeria Oxabi taldeagaz eta DJ Festa.\nMozorro gaua. Mozorroen gaia: pelikulak.\nUrri lehenengoak 13, domekea\n12:00etan, pala partidua frontoian.\n13:30ean, Arteako umeen euskal jantza taldea plazan.\n16:00etan, nagusientzako Mus eta Briska Txapelketak. Umeentzako mahai jolasak. Plazan.\n21:00etan, txokolatea plazan.\nKalidadearen aldeko apustua MerkArtean\nHilaren 20an, XXI. MerkArtea, Euskal Elikadura eta Artisautzaren Azoka egingo dabe Artean. Bertara Euskal Herriko sei lurraldetako ekoizleak joango dira euren produktuak erakutsi eta saltzeako asmoagaz. Berrogeta hamar erakusketari inguru izango dira, kalidade handiko produktuak erakusten. Gure Musikariak, txotxongilo erraldoien desfilea be egongo da eguerdian eta arrastian, Aiko-k, Oreka TX-k eta Luhartz taldeak ipiniko dabe musikea jenteak jantzan egin daian.\nAlberto Etxebarria Arteako alkatearen eretxian, azoka honek ez dau indarrik galdu eta horretarako sekretua kalidadearen alde egitea da. "Ikusten dogu feriak gero eta indar gitxiagogaz dagozala, jente gitxiago ibilten dala ferietan, baina gurea mantenidu egin da eta holan jarraitutea da gure helburua. Bidea, nik horixe dala uste dot: kalidadearen alde egitea apustua. MerkArtean espositore gitxi dagoz baina kalidade handikoak" dino alkateak.\nHego Euskal Herriko lurralde guztietatik eta Behe Nafarroatik eta Lapurditik etorriko dira ekoizleak euren produktuakaz. Iparraldekoak ahate produktuak ekarriko dabez batez be, eta horreekaz batera, Euskal Herri osotik ekarritako ogia, gaztaia eta frutea izaten dira arrakasta handiena daukien produktuak janariari jagokonean. Artisautzari jakokonean, barriz, egurrezko edo harrizko produktuak, bitxiak eta artilea dira jente gehienaren interesa biltzean dabenak.\nArrastia jantzan Aiko eta Luhartz taldeakaz\nAzokea 10:00etatik 14:00etara izango da. Eguerdian, 12:30 aldera, Arratiako jenteak egindako Maurizia, Leon eta Fasio irudikatzen dabezan txotxongilo erraldoien desfilea izango da.\nAzokea amaitutakoan ez da jaia amaituko. Izan be, MerkArtearen egunean, "kontzertu potenteak egoten dira, beti euskereagaz lotuta", alkatearen arabera. Aurten, Aiko taldekoak etorriko dira jantzak erakustera, gero frontoian Oreka TX taldeak bere ikuskizuna eskeiniko dau eta amaituteko, gaubean, erromeria egongo da Luhartz taldeagaz plazan.\nHerriko jaiak urri lehenengoko andramarietan\nBabel Covers, Izerdi Gorria, Gaupasa eta Jokaldi taldeak joko dabe Arteako jaietan estilo desbardinetako erromerien bitartez danan jantza egiteko gogoak asetuteko. Holan, Juanma Labandibarren Babel Covers bandak, jatorri desbardinetako rocka eskeiniko dau. Labandibar teklista arteaztarra Alekarre taldeko partaidea izan zan eta gaur egun, Babel Covers bandan joten dau. Bariku gauean izango da eta jaietatik etxera bueltetako autobusa egongo da gau horretan. Goizaldeko 02:30ean eta 04:30ean hartu daiteke autobusa, autobus geralekuan Arratiako beste herrietara itzultzeko.\nZapatuko erromerian Izerdi Gorria taldeak joko dau. Taldean, Amaiur erromeria talde ezaguneko partaide izandakoak joten dabe. Eta astelehen arrastia Gaupasa eta Jokaldi taldeak animauko dabe.\nUrri lehenengoak 5, barikua\n17:30ean, txupinazoa eta buruhandiak.\n20:30ean, taloa, txorizoa eta urdaia plazan.\n22:30ean, jantzaldia Babel Covers taldeagaz.\nUrri lehenengoak 6, zapatua\n11:00etan, haur parkea frontoian.\n14:00etan, Tortilla Txapelketea eta bazkaria plazan.\n17:00etan, Thor magoa.\n18:30ean, Arratiako esku pelota eskolen erakustaldia.\n22:30ean, erromeria Izerdi Gorria taldeagaz.\nMozorro gaua: Erroma.\nUrri lehenengoak 7, domekea\n12:30ean, motozerreagaz erakustaldia Ikusgarri taldeagaz.\n17:30ean, Mus eta Briska Txapelketak.\n19:30ean, kale antzerkia.\nUrri lehenengoak 8, astelehena\n12:30ean, Gaupasa taldea.\n18:00etan, jantzaldia Jokaldi taldeagaz.\n20:00etan, txokolatea plazan.\nHileon amaituko da organoaren konponketea\nBediako parrokiko organoari motorea aldatu eta isilago bat jarri deutsie Alejandro Turanzas eta Sergio del Campo maisu organogileak. Gainera, organoak dituan 600 tutuak soltau, garbitu eta euren lekuan ipini ditue barriro.\n"Organoa, erretaula baten moduan, arte tresna bat da eta bere mantenua behar dau" dinoe konpontzaileak. Bediako organoa 1958. urtekoa da, Begoñan, Bilbon Juan Dourtek egindakoa. Tekladu bi eta pedala ditu, tutuak egurrezkoak eta eztainuzkoak dira.\nArteako organoa konponduta\nTuranzas eta Sergio del Campo maisu organo-egileak Arteako organoa be konpondu dabe. Uste baino luzeago jo dabe behar honeek, baina amaituta dagoz eta aurkezpen "ofiziala" egingo da martiaren 14an Arteako parrokian. Bertan, organo egileak egindako beharra azalduko dabe, argazkien bitartez, zelan egoan eta zelan geratu dan erakusteko. Kontzertua be egongo da.\nArteako organoa Alemanian egina da, Weikerheim-en, eta aita Honorio karmeldarrak muntau eban 1976. urtean. Organo honek konsola bi ditu, bata koruan eta bestea altare ostean. Bietatik jo daiteke organoa.\nEuskal Herri osoko baserriko produktuak MerkArtean\nHogei urte beteko ditu aurten, MerkArtea janari eta artisau azokeak. Hilaren 21ean izango da eta bertara ekarriko dabez Euskal Herriko herrialde guztietako baserritarrak euren produktuak.\nBerrogeta hamar erakusmahai ingurutan baserrietan ekoiztutako frutea, gaztaia, ogia eta ortuariak egongo dira, beste jateko batzuen artean. Eskuz egindako beste produktu batzuk be egongo dira artisau azokan.\nEuskal Herriko produktuak baina baita Arratiako bertako produktuak be egongo dira MerkArtean. Holan, batzuk aitatzearran, Zeanuriko gaztaia, Igorreko frutea eta San Kristobaleko ahuntz gaztaia topau ahal izango dira bertan.\nErakusmahaiak, frontoian, eta frontoi eta udaletxe inguruan egongo dira.\nAzoka ostean jaia\nMerkArtea urri lehenengoaren hirugarren zapatuan izaten da. Batzuetan, beraz, Andra Mari jaien hurrengo astegoienean izaten da, eta beste batzuetan, aurtengo moduan, astegoien bat egoten da tartean. Dana dala, herriko jaien inguruan izan ala ez, jaietako egitarauan sartu ala ez, jai eguna izaten da azoka eguna eta arrastian kontzertuak eta jantzaldiak egoten dira berandura arte.\nAurten, kontzertua Gontzal Mendibilek eskeiniko dau. Kantari zeanuriztarrari entzuteko aukerea bederatzi t’erdietan izango da plazan. Kontzertu honen ostean jantzaldia egongo da.\nLos Cinco Bilbainos eta metal musikea jaietan\nMusika ugaria Arteako jaietan. Jantzaldiak bariku eta zapatuan Luhartz eta Arizgoiti taldeagaz egongo dira eta Los Cinco Bilbainos-en emonaldia domekan. Bariku gauean frontoian metala. Crows crowd fest izeneko festan, metal kontzertuak izango dira 21:00etatik aurrera herriko frontoian.\nZortzi talde izango dira bertan, gehienak Bizkaikoak, baina ez bakarrik. As Light Dies Madriletik datoz euren avant-garde metala eskeintzera. Abra Ke Amputar (harcore punk), Shrapnel Meat (Trash), Blood as inr (street punk), Jardin Infierno (rock), Preokupales (punk), Lyrikan Style eta DJ Funi eta Noxbleed (Death/Trash metal) be egongo dira Artean, metal gau honetan.\n17:30ean, txupina eta buruhandiak.\n21:00etan, kontzertuak frontoian.\n22:30ean, jantzaldia Luhartz taldeagaz.\n17:00etan, pailazoak: Monda eta Lironda.\n22:30ean, jantzaldia Arizgoiti taldeagaz.\n02:00etan, DJ Andeka. Mozorro gaua eta bideojolasak.\n12:30ean, Los Cinco Bilbainos-en emonaldia.\n17:30ean, Mus eta Briska Txapelketak\n19:30ean, kale antzerkia. Hiru (Loli Astoreka, Miren Gojenola, Ana Elordi eta Zuhaitz Gurrutxaga).\nArteako Kirol, Kultur eta Euskera Taldeak bere eguna ospatuko dau maiatzaren 25ean. Bigarren urtea da hau ospatuten dala. Ospakizunak plazan izango dira eguraldiak lagunduten badau, eta holan ez bada, frontoian izango dira. Umeentzako puzgarriak egongo dira, babalapiko txapelketea, eta bazkari herrikoia antolatuko dabe taldekoak. Eguna amaituteko DJ Mariskal-egaz erromeria egongo da.\nArteako alkarte hau 200 bazkide inguruk osotuten dabela emon deutso jakitera begituri Iñigo Ramos alkartekoak.\nKalidadea dauka helburu MerkArtea azokak\nUrri lehenengoaren 15ean, MerkArtea XIX. Janari eta Artisau Azokea izango dogu. Bertara ekarriko dabe Bizkaiko ekoizleak euren produkturik onenak. Izan be, hori bermatzeko baldintza zorrotzak ipinten deutsez Udalak parte hartzaileai. Holan, artisaurako nekazaritza ustiategiak bakarrik hartuko dabe parte eta ez beste mota batzuetako industriak, hau da, salmenta masifikauak egiten dabenak; txakolinak, Bizkaiko Txakolina Jatorri izena izan behar dau; eztiak, Euskal Kalitate-Labela euki behar dau eta gaztaia Idiazabal jatorri izenekoa izango da.\nKalidadea bermatuta, produktuok modu erakargarrian erakustea komenidu da. Erakusteko itxurea jagoteko, stand lehiaketea antolatu dau Udalak eta standen dekorazinoa eta eskulangileen janzkerea sarituko da. Holan, publikoarentzat gozagarria izatea eta Bizkaiko baserriko produktuan salmentak bultzatzea espero dabe antola- tzaileak eta parte hartzaileak.\nGoizeko hamarretatik arrastiko hirurak arte izango da azokea, baina ez da izango egun horretako ospakizun bakarra. Izan be, bederatzi t’erdietan Mikel Markez eta Erramun Martikorena entzuteko aukerea egongo da plazan. Eta ondoren, gaueko hamaiketan, erromeria Aire Aire taldeagaz.\nAnje Duhalde jaietan\nHiru eguneko jai egitaraua prestatu dabe Artean herriko jaiak ospatuteko.\nZapatuan, Andra Mari egunean, euskal musikan hain itzal handia daukan Anje Duhaldek emongo dau kontzertua bederatzi t’erdietan. Hurrengo egunean, barriz, herri kirolak izango dabe protagonismo osoa. Izan be, aizkolariak, trontzalariak eta harrijasotzaileak erakutsiko dabe euren lana Arteako plazan.\n17:30ean, txupina, buruhandiak eta trikitixea.\n18:00etan, haur parkea.\n22:00etan jantzaldia Izargi taldeagaz.\n22:30ean, umeen play-backa.\n11:00etan, haur parkea.\n13:00etan, kalejirea trikitixeagaz.\n17:00etan, kanta herrikoiak.\n21:30ean, Anje Duhalderen kontzertua.\n23:00etan, berbenea Akerbeltz taldeagaz.\nMozorro gaua: lanbideak.\n12:30ean, herri kirolak:\nAizkolariak: Iñaki Azurmendi, Euskadiko txapelduna eta Aitzol Atutxa Bizkaiko txapelduna.\nMotozerra eta trontzan: Larreatarrak.\nHarrijasotzaileak: Zelai IV eta Urdax Magunazelaia.\n20:00etan, jantzaldia Jokaldi taldeagaz.\n21:00etan txokolatea plazan.\nIñigo Iruarrizagari alkarrizketea bizkaie.biz-ek\nBizkaierazko bizkaie.biz agerkari digitalak Begituko kudeatzailea dan Iñigo Iruarrizaga alkarrizketatu dau. www.bizkaie.biz helbidean irakurri zeinkie


Arte paleokristaua - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Arte paleokristau» orritik birbideratua)\nArtzain Ona askotan irudikatzen zen\nArte paleokristaua lehenengo kristauek egindako artea dugu. Erromatar inperioaren baitan eman zen eta datak argi ez dauden arren III. eta IV. mendeen artean kokatzen da.\n2.1 Milango Ediktua arte (K.o. 313)\n2.2 Milango Ediktuaren ondoren\nErromatar Inperioaren barruan, Ekialde Hurbilean jaio zen Jesus, baita han hil ere. Bere jarraitzaileek erlijio berri bat sortzen dute ordura arte politeista zen inperioan. Jesus jaio zenean, Augusto zen enperadore eta Herodes Palestinako agintaria historialari batzuen arabera. Erlijio berri hau isilean (debekaturik baitzegoen) eta pixkanaka Ekialde Hurbiletik hedatu egingo da mendebalderantz, inperioa kristautuz.\nFenomeno honen iturriak, Ebanjelioak, Bibliako apostoluen kontakizunak, gutunak eta gertakizunak ditugu.\nErlijio berria apostoluek hedatu zuten eta ez zen prozesu erreza izan, beste erlijioekin arazoak izan baitzituzten eta fede berria jipoitua izan zen. Eliza jazarriaren garaiak izan ziren k.o. 64. urtetik, 303. urtera arte. Erromatarrek enperadorea gurtzen zuten bezala, kristauek Jainkoa gurtzen zuten.\nII. mendetik aurrera kristauak ugaritu egingo dira eta lehenengo komunitateak sortuko dituzte klandestinitatean. 313. Urtean Tolerantziako Ediktu bat sinatuko du Konstantino I.a Handia enperadoreak eta 395. Urtean Teodosiok Tesalonikako Ediktuaren bitartez kristautasuna inperioko erlijio ofiziala izendatuko du.\nSakontzeko, irakurri: «Arkitektura paleokristau»\nBeren kultoa aurrera eramateko eraikinak behar zituzten, otoitz egin, bataiatu,...\nMilango Ediktua arte (K.o. 313)[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nGarai honetan, kristautasuna debekatuta zegoen, beraz, errituak ezkutuan egiten ziren. Hala ere beren errituak aurrera eramateko eraikinak behar zituzten:\nCella Memoriaeak: Latinez oroitzapeneko gela esan nahi du. Bertan martirien gorpuak hilobiratzen ziren. Gorpu hauek bereziak bilakatzen ziren eta mirariak egiten dituzte, honela erlikia bihurtzen zirelarik. Hauek IV. mendean hasi ziren eraikitzen, kristautasunaren ofizialtasuna gertu zegoenean. Eraikinek hirusta forma dute. Eliza onartzen denean, gehiago eraikiko dira eta martyrium deituko dira.\nMilango Ediktuaren ondoren[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nKristautasunak ez du ezkutatu beharrik eta jendetza ugari gehitu zaio, honen ondorio, erlijioak dituen beharretarako eraikin ezberdin berriak behar dira. Askatasun erlijiosoa izan arren oraindik ez du ofizialtasuna lortu. Konstantinok sinatu zuen tolerantzia ediktu hau eta bera kristau ez izan arren babes handia eman zion eta gortearekin batera sustatzaile nagusiak izango dira. 395. urtean Tesalonikako Ediktua sinatzean eta kristautasuna ofizial bihurtu zenean, kristau erakin monumentalak sortuko dira. Jendetza handia biltzen zuen erlijio honek tamaina haundiko eraikinak behar zituen bere kultoak aurrera eramateko.\nErromatar garaiko teknika erakitzaileak erabili zituzten, baita paganoen zenbait tenplu berrerabili ere. Tamaina handikoak ziren eta kanpotik xumeak izan arren barrutik luxuzkoak ziren. Mosaiko eta urreztadurak erabili zituzten barneko alde distiratsuak sortzeko.\nMomentu honetan hiru gune garrantzitsu egongo dira inperioan; Erroma (San Pedro hor hilobiratua izanik hiriburu izpirituala zen), Konstantinopla (hiriburu politikoa) eta Lurralde Santua. Pelegrinazio jendetsuak hasi ziren batez ere Belen eta Jerusalem-era eta hauei harrera egiteko bi basilika garrantzitsu eraiki ziren, Hilobi Santua eta Jaiokundearen basilika.\nMargogintza[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nEukaristia adierazten duten arraia eta ogia\nKatakonba batean topatutako agapea\nHiru hebraitarrak labean. Ordo comendationis animae\nEliza jazarria zegoenean hasi zen eta katakonba eta Domus Ecclesiaetan ematen zen, hilobien testuinguru honek gaiak baldintzatuko ditu, oso erlazionaturik egongo baitira heriotzakin. Milango Ediktoaren ondoren margogintza garatu egingo da eta basilika, mausoleo, bataiategi eta martyriumetan aurkituko dugu.\nErabilitako teknika freskoa zen eta margogintza hau arkitekturari egokituta azalduko zaigu. Bere aurrekaria garaiko mundu erromatarrean eginiko margogintza dugu, beraz erromatar tradizioan oinarritzen da eta ez du estilo berririk sortzen, hausturarik egin gabe, baliabideak bereganatu eta beren beharretara egokitu zituzten.\nEdukia da garrantzitsua irudietan. Balore erlijiosoa duten idei berriak azaldu nahi dituzte eta honetarako ulergarritasuna da nagusi, kristauek ezagutzen duten kodea erabiliz. Autoritate eklesiastikoak erabakitzen du zer, nola eta non margotu.\nFormari ez diote garrantzi handirik ematen eta hau, toskoa, zakarra, xumea izango da. Zirriborro bat balitz bezala. Nahiz eta garaian ematen ari zen margogintza erromatar paganoa nahiko garatua egon formari zegokionez (perspektiba adibidez), lehen margolari kristauei ez zaizkie aurrerapen formal hauek batere interesatzen. Irudiak ez dituzte testuinguruetan kokatzen, ez diote arkitekturari garrantzirik ematen eta hondo neutroetan kokatzen dituzte. Xehetasunik gabeko irudietan lerroa izango da nagusi eta erabilitako koloreak biziak eta kontrastatuak izango dira. Gaiei dagokionez, beren idei berriak zabaltzeko erabili zituzten eta batez ere hiru dira nagusiak:\nSinboloak: Kristauen ideiak azaltzeko erabili zituzten. Kontutan hartu behar dugu anikonismoa eman zela. Bigarren mandamenduak Jainkoaren irudikapenik ezin dela egin dio eta IV. mendera arte ez da irudi figuratiborik (ulergarriagoak) egingo. Bi sinbolo nagusi erabiliko dituzte, alde batetik krismoia eta bestetik arraia (honek bataioa zein eukaristia adierazten ditu).\nIrudi paganoak: Mundu erromatar paganoko irudiak bereganatu eta egokitu zituzten, esanahia aldatuz. Honela paumak, berpizkundearen esanahia hartuko du adibidez. Gehien erabilitako irudien artea Herkules, artzai ona, otoizlaria eta agape edo refrigerium-a ditugu. Herkules azaltzeak bi azalpen izan ditzake; alde batetik Kristo errepresentatzen duela eta bestetik, katakonbetan paganoen hilobiak ere aurkitu dira, beraz beraien gaiak mantentzen zituztela. Agapeak azken afaria adierazteko erabili ziren, zentzu eukaristikoa gehituz.\nOrdo commendationis animae: Garaian hildako baten inguruan gehien erabiliko den otoitza dugu. Itun zahar zein berriko gaiak aukeratu zituzten. Aukeratutako pasarteetan beti pertsonai bat (edo gehiago) heriotz arriskuan izango da, honek Jainkoari otoitz egingo dio eta Jainkoak salbatu egingo ditu. Betiko bizitzaren leia eta hilezkortasuna adierazten ditu. Beti gai positiboak izango dira. Pasarte batzuk: Daniel lehoien artean, Hiru hebraitarrak labean, Noe eta dilubioa, Abraham eta Isaac, Lazaroren berpiztea eta Jonas besteak beste.\nSakontzeko, irakurri: «Eskultura paleokristaua»\nGaraiko testuinguruan kokatu behar dugu. Eskultura erromatarrak izugarrizko garapena izan zuen eta paleokristauak hau hartu eta margogintzan bezala, beraien beharretara egokitu zuten. bi tipologia dira nagusi:\nMukulu biribileko eskultura\nMultimedia: Paleochristian art\nOrriaren azken aldaketa: 21 urtarrila 2020, 15:33.


Film laburren aukeraketa martxan – HUHEZINEMA\nPosted by huhezinemajaialdia on 2021/02/24\nAurreko otsailaren 16an amaitu zen filmak aurkezteko epea. Pandemiaren ondorioz murrizketa asko egin dituzten arren, ohorez esan genezake film laburren ekoizpena ez dela horietako bat izan. Aurtengo XIV. edizioa dugun honetan, hainbat izan baitira aurkeztutako film laburrak.\nGarai bereziki gogor hauetan jaialdiak sekulako arrakasta izan du. Izan ere, 82 labur jaso ditugu guztira. Eta fikzioa gailendu den arren, aniztasunak tartetxo bat hartu du aurtengo edizioan; izan ere, horietatikan hamalau dokumentalak dira. Eta guztira, 22 dira emakumezko zuzendariak.\nHuhezinemako programazio taldea jada hasi da film guztiak baloratzen eta aukeratzen, eta martxoaren hasieran argitaratuko dituzte aukeratutakoak. Bitartean, euskal zinemazaleak harro egon daitezke kulturaren sustapenaz, Huhezinemak martxan jarraitu baitu eta hala egingo duelako egoera zailenen aurrean; kulturak inoiz baino bultzada handiagoa behar duenean, hain zuzen ere.\nAurreko bidalketa Film laburrak bidaltzeko epea irekita!\nHurrengo bidalketa Haymar Manzisidor, kartel lehiaketaren irabazlea!


Mesozoikoa - Wikipedia, entziklopedia askea.\nFanerozoikoko eonaren (eta eontemaren) era (eta eratema), Paleozoikoaren ondorengoa eta Zenozoikoaren aurrekoa, duela 245 milioi urtetik duela 65 milioi urtera arte iraun zuena. Hiru periodo (eta sistema) ditu: Triasikoa, Jurasikoa eta Kretazeoa.\nMesozoikoa fanerozoikoko bigarren garai geologikoa da, orain dela 245-65 milioi urteetan igarotakoa. Hiru aldi nagusitan banatzen da aro mesozoikoa, zaharrenetik berrienera: triasikoa, jurasikoa eta kretazeoa. Aro mesozoikoan aurreko aroetan baino bizidun ugariago egon ziren. Ammoniteak eta belemiteak garatu ziren, baina batez ere, narrastiak garatu ziren gehienbat. Azken arrazoi hau dela eta, askotan aro mesozoikoa narrastien aroa bezala identifikatzen da.\nAro honetan azaldu ziren lehenengo ugaztunak: trikodontoak, pantoterioak, simetrodontoak, martsupialak eta intsektujale karendunak. Hegazti batzuk ere garai honetan azaldu ziren: arkeopterixa, iktiosauroa eta hesperonia. Landareei buruz, palmondoak eta dikotiledoneoak agertu ziren kretazikoan.\nOrografiari buruz, ez zen aldaketa handirik izan aurreko aroarekiko ekialdeko hemisferioan. Europa eta Asiaren arteko guneetan, Alpeen lehenengo mendiak jaio ziren. Amerikan eta Asian, Ozeano Barearen inguruko kostetako mendiak sortzen hasi ziren, adibide bezala Andeak.\n4 Kretazeoa Euskal Herrian\nTektonikari dagokionez Paleozoikoren bukaeran egon zen plaken tektonika indartsuaren ostean Mesozoikoan eman zen deformazioa askoz lasaiagoa izan zen. Gertakari nagusiena Pangea superkontinentearen haustura izan zen. Pangea gutxinaka-gutxinaka beste kontinente batzuetan hautsi zen, hasieran iparraldean Laurasia eta hegoaldean Gondwana. Honek margen kontinental pasiboak sortu zituen, batez ere Ozeano Atlantikoaren kostaldean.\nGaraiaren bukaeran, kontinentean gutxi-gora-behera gaur egun duten itxurarekin hautsi ziren. Laurasiatik Ipar Amerika eta Eurasia sortu ziren eta Gondwana Hego Amerika, Afrika, Australia, Antartika eta Indian bereizi zen. Azken horrek Asiarekin talka egin zuen Zenozoikoan, eta halaxe sortu zen Himalaia.\nTriasikoa orokorrean lehorra izan zen, Karboniferoan hasi zen joera bat, eta urtaroek eragin handia izan zuten, batez ere Pangearen barnealdean. Itsasoaren maila baxuak ere klimaren aldaketak eragin zituen, hauek nabariagoak eginez. Urak duen bero espezifiko altua dela eta tenperatura egonkortzeko joera egoten da eta uretatik gertu dauden lur eremuetan (batez ere ozeanoen inguruan) tenperaturen aldaketa txikiagoa da. Pangeako lurrak ozeanoetatik oso urrun zeudenez, tenperaturen aldaketa oso altua izan zen eta litekeena da Pangearen barnealde osoa basamortu bat izatea. Garai honetan aurkitu diren sedimentu gorriak eta ebaporitak garrantzitsuak dira, batez ere Germaniar faziesetako Keuper faziesean.\nItsas-maila igotzen hasi zen Jurasikoan, litekeenez itsasoen zabalketa dela eta. Lurrazal berriaren sorrera itsasoetako urak mugitu zituen eta uraren maila 200 m. inguru igo zen, kostaldeko hainbat zona urperatuz. Are eta gehiago, Pangea hausten hasi zenez lur gehiago jarri zen urarekin kontaktuan eta Tethys Itsasoa sortu zen. Tenperaturen gorakada gelditu zen eta hezetasuna igo zen, basamortuen atzerakadarekin.\nKretazeoko klima ez da hain ziurra eta eztabaidak daude horren inguruan. Karbono dioxido gehiago egon zen atmosferan eta uste denez ez zen egon desberdintasun klimatiko handirik iparraldetik hegoaldera, hau da, tenperaturak antzekoak ziren planeta osoan. Hala ere tenperatura gaur egun baino 10ºC altuagoa zen. Berez Kretazeoaren erdialdean hain ziren altuak tenperaturak ezen urak beroegiak zirela itsas-bizirako ekuatore aldean. Oxigenoaren zirkulazioa itsaso-sakonean gelditu zela ere uste da. Gertakari honek materia organiko handia metatu zuen itsa-sakonean eta arbela beltza izeneko petrolio metakinak sortu ziren.\nPermiarrean egon zen desagertzen masiboaren ondoren erradiazio adaptatibo berri bati ekiteko aukerak izan zituzten hainbat bizitza forma. Dinozefalo belarjale eta haragijaleen desagerpenarekin ekonitxo nahiko libre geratu ziren. Batzuetan cynodonoak eta dicynodontoak sartu ziren, baina desagertu ziren. Batez ere narrasti handiek okupatu zituzten bizileku guztiak: dinosauroak, pterosauroak eta ichtyosauro, plesiosauro eta mosasauroek lurra, airea eta ura okupatu zuten hurrenez-hurren.\nJurasikoa izan zen arkosauroen erradiazio erraldoiaren garaia eta lehenengo hegazti eta ugaztun karenadunak ere agertu ziren. Angiospermak ere garai honetan agertu ziren, Kretazeoa bitarte, hasiera batean tropikoetan eta geroago iparralde eta hegoalderago. Kretazeoaren bukaeran angiospermek zuhaitzen artean indar gehiena zutenak ziren, nahiz eta beste zuhaitz batzuk oraindik ere ugariagoak izan zitezkeen. Intsektuen erradiazio handia ere egon zen landare berri hauek zirela eta. Berrikuntza anatomiko ugari egon ziren.\nGaraiaren bukaeran, K-T muga baino lehen, hainbat ugaztun mota baziren, primateen kasu. Garaiaren bukaeran dinosauroak desagertu ziren, baina hegazti eta ugaztunek biziraun zuten.\nKretazeoa Euskal HerrianAldatu\nMesozoikoaren hasieran mundu osoa biltzen zuen superkontinentea zegoen, Pangea izenekoa. Superkontinente hau hausten hasi zen eta orogenikoki lasaia izan bazen ere Euskal Herrian metakin ugari daude garai honetatik.\nEuskal Herrian agertzen diren gesaltza ugariek triasikoko diapiroetan dute orokorrean oinarri\nMesozoikoaren lehenengo atala Triasikoa da. Bertan germaniar fazies izenarekin ezagutzen diren metakinak egon ziren, Permiarraren oso antzekoak eta askotan bereizezinak. Triasikoan hiru geruza nagusi metatu ziren fazies honetan: buntsandstein, munschelkalk eta keuper. Lehenengoa hareharriz osatua dago, bigarrena kareharriz eta hirugarrena buztin eta gatz ebaporitikoz. Azken geruza honek garrantzi berezia izan zuen Euskal Herrian, leku askotan aurkitzen diren diapiroak sortzen baititu. Gainera ofita izeneko arroka ere sortu zen, jatorri bolkanikokoa, faila nagusiak jarraituz.\nHigadura zela eta Euskal Herrian zeuden mendi asko ia lautu egin ziren eta itsas-mailaren jaitsiera orokortu bat dela eta laku eta fadura ugari sortu ziren. Beste gune batzuetan deltak egon ziren. Ingurune hauetan sortu ziren germaniar faziesak, leku batzuetan harea metatzen zen bitartean beste batzuetan ebaporitak agertu baitziren.\nAiako Harriaren eta beste mazizoen inguruan pikor larriko sedimentuz osatutako arrokak ikus daitezke, antzinako kostaren hedapenaren seinale. Triasikoaren bukaeran eta Jurasikoaren hasieran karbonatozko sedimentuak metatu ziren.\nJurasikoan itsas maila asko igo zen eta horren ondorioz ia lurralde osoa urpean egon zen. Urak beroak zirenez fauna ugari agertzen da fosil ezberdinetan eta ammoniteak ugariak dira. Lehen azaldu bezala diapiroak keuper faziesko arroka triasikoz osatua dago eta hau hain moldagarria izanda gero egon ziren esfortzuen aurrean hausturak egin zituen. Bere gainean kokaturiko arroka jurasikoak dira, beraz, orogenia alpetarraren ondorioz azaleratzen diren lehenengo arroka gogorrak puntu askotan. Hala ere beste leku askotan higatua izan da eta beraz zaila da serie osoa aurkitzea.\nGarai honetan Burgos inguruan Asturiasko mendiei loturik zegoen altugunea sortu zen, baita Akitania eta Ebro inguruetan ere. Honek geroago Kantauri Itsasoa izango zenaren eta geroago Mediterraneoa izango zenaren urak bereiztu zituen eta Eusko-Kantauriar arro berri bat sortu zen.\nArro guztian zehar eta orokorrean Mesozoikoan ofita ugari agertu ziren. Daniarrean zehar egoera estentsiboa izan zen eta horregatik agertzen dira arroan zehar. Pirinioetan magma toleitikoa agertzen da, Triasikoaren bukaeratik Jurasikoko Lias garairaino.\nGarai honetan kareharrizko mazizoak sortu ziren, uharrien ondorioz askotan. Horietako batzuk Aralarren ageri dira, bai eta Euskal Herriko arkuko mendietako batzuetan ere.\nBehe eta Jurasiko Ertainean klima beroa eta hezea izan zen, sedimentazio karetsua sakonera handitan emanez. Jurasikoaren bukaeran klima lehorragoa bilakatu zen eta kareharriaren sedimentazioa eten egin zen.\nKretazeoko bulkanismoak bi lerro nagusi jarraitzen ditu Euskal Herrian. Irudian bata gorriz eta bestea urdinez agertzen dira. Elkarrekin egiten duten gunea morez agertzen da. Hexagonoa Fruizen agertzen den zutabe disjuntzionarena da.\nDeba eta Zumaia artean dagoen flyscha\nKretazeoa da Euskal Herrian arroka bolumen handiena ematen duena. Kretazeoaren hasieratik Eozenora leku batzuetan 10.000 metro sedimentu metatu ziren eta beste batzuetan 2.000. Hau subsidentzia ezberdintasunengatik da, baina hala ere oso bolumen handia da.\nGarai honetan itsas-hondoak sakonera txikikoak ziren eta klima epela zegoen. Koral errezife handiak sortu ziren ekialde-mendebalde norabidean. Kareharri urgoniar izenarekin ezagutzen dira eta horiek orain dela 120 milioi urte inguru hasi ziren sortzen. Kareharri urgoniarrak agertzen diren mendi nagusiak Aralar, Aizkorri, Ernio, Izarraitz, Anboto, Gorbeia, Udalaitz... daude.\nGarai honen hasieran hegoaldean Iberiar kontinentea zegoen eta delta eta zingira ugari sortu ziren Euskal Herritik hegoaldera. Errioxan dinosauro lorratzak aurkitu dira garai honetan. Arabako Gatzaga Buradon eta Urizaharra, herrietan mundu eremuko garrantzia duten anbar ustiategiak aurkitu dira. Orain dela 120-130 milioi sortu ziren eta bi biotopo ezberdinen adierazgarri dira. Urizaharrakoa hondartza bateko ingurunea litzateke, eta Gatzaga Buradongoa lur-barnekoa.\n↑ a b EDESO, J. M. Euskal Herriko Geologia Esparrua\n↑ a b c d Euskal Herriko historia geologikoa\n↑ a b ABALOS, B. Tectónica Comparada. X. gaia.\n↑ J. Canérot, C. R. Geoscience 338 (2006).\n↑ GALAN, C. Espeleologia física del Karst de Aralar.\n↑ J. AROSTEGUI, M.C. ZULUAGA, F. VELASCO, M. ORTEGA-HUERTAS eta F. NIETO DIAGENESIS OF THE CENTRAL BASQUECANTABRIAN BASIN (IBERIAN PENINSULA) BASED ON ILLITE-SMECTITE DISTRIBUTION. Clay Minerals (1991) 26, 535-548\n↑ Un segundo yacimiento de ámbar sitúa a Araba como puerta del Cretácico Inferior. Gara. 2007-03-08\nAzken aldaketa 3 maiatza 2020(e)an, 17:09(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 3 maiatza 2020, 17:09.


GAUR8 - Landare, 20 urte eta aurrera\nNEKAZARITZA ETA ELIKADURA EKOLOGIKOA - Landare, 20 urte eta aurrera\nOrain dela 20 urte, La Tortuga Perezosa hiri-txirrinduzale taldeko kideek sortu zuten Landare, Iruñeko kontsumo ekologikorako elkartea. Garai haietan, oso zaila zen elikagai ekologikoak topatzea Iruñean, leku gutxitan baitzeuden, eta gainera, garestiak baitziren. Egoerari irtenbidea topatu asmoz, Donibane auzoko lokalean hasi ginen, 1992an. Gerora, Donibane utzi eta Arrotxapeara pasatu ginen, eta handik urte batzuetara, beste «sukurtsal» bat zabaldu genuen, Atarrabian.\nBi hamarkada bada zerbait, eta egun, 1.700 kidek osatzen dugu Landare. Udazkenerako, Arrotxapeako gure lokal zaharra utzi eta beste handiago batera pasatuko gara, auzo berean. 12 lanpostu sortu ditu elkarteak, eta milioi eta erdi euro fakturatzen ditugu, urtero. Kide bakoitzak 36 euroko kuota ordaintzen du urtero (kide berriek 42 euroko sarrera kuota jarri behar dute).\nKontsumo elkarte bat baino gehiago\nLandareko kideak batzen gaituen ezaugarriren bat aukeratzekotan, bi azpimarratuko genituzke: alde batetik, produktu ekologikoetan daukagun konfiantza; eta bestetik, ama lurrarekiko maitasuna.\nHorrenbestez, Landare gizartearen eraldaketarako tresna bezala irudikatzen dugu (gure txikitasunetik, noski), eta horretarako lan egiten dugu. Iruñeko Ekonomia Alternatibo eta Solidarioaren Sareko partaide gara, eta auzoetako ekintza eta festetan parte hartzen dugu.\nHurrengo hauek dira Landareren baitan garatutako zenbait ekimen:\nArrotxapeako Herri Jantokia\nJantoki ekologiko eta beganoa, egunero 40 lagunentzako bazkaria prestatzen du. Elikagai ekologikoak garestiak direla esan ohi da, baina hori ez da egia, eta jantoki hau da adibiderik onena: 3 lanpostu sortu ditu, egunero 40 lagun ingururi ematen dio jaten, eta menuaren prezioa 6,5 eurokoa da.\nJantokiaren proiektua elkarlanean sortu da, baina datorren urterako Landaretik emantzipatuko da. Lehengaien horniketan lagundu dugu, eta gurekin lan egiten duten nekazarien soberakinak salneurri apalagoetan jantokira bideratzeko kudeaketan lagundu dugu.\nBerriozarreko baratze esperimentala\nBerriozarren garatu duten auzo-baratze proiektu handiago baten barnean, Landarek 600 metro karratuko arlo baten ardura hartu du. Bertan, baratzezaintza eta frutagintza tekniken esperimentazioa egitea da gure helburua, baita bertoko barietate zaharren berreskurapena eta mantenimendua bultzatzea ere.\nElkarteko kideek boluntarioki eskaintzen duten zerbitzua da, nolabaiteko denbora-bankua. Horrez gain, urtero 70 ikastaro inguru antolatzen ditugu, guztiak doakoak, eta ikastaro horietan hainbat gai jorratzen ditugu.\nHelburu asko bete baditugu ere, oraindik hamaika erronka geratzen zaizkigu gainditzeko. Plangintza Estrategiko berrian, helburu berriak zehaztuko ditugu. Guztietan garrantzitsuena, inguruko nekazari ekologikoen artean sinergiak sortzea da, beraien eta elkartearen mesederako. Ahaztu gabe, noski, Landare osatzen dugun guztion arteko harremanak indartzea, eta elkartearen sorreran zeuden baloreak zabaltzea. Esan bezala, gizarte-ohiturak eraldatzeko sortu ginen. Ahora sartzen dugunaren garrantzia aldarrikatzea da gure modua, eta bertoko elikagai ekologikoak dira tresna. Janari ekologikoa eta bertokoa baita proiektu honen funtsa.


Teslak elektrizitatea itzultzen du Puerto Ricoko haurrentzako ospitalera | Berriztagarri Berdeak\nTeslak elektrizitatea Puerto Ricoko haurren ospitalera itzultzen du\nTomas Bigorda | | Eguzki Energia Fotovoltaikoa, Eguzki energia termikoa, Energia berriztagarriak\nZoritxarrez, hilabete baino gehiago igaro da suntsitu zuen Maria urakan suntsitzailea izan zenetik Puerto RicoIzan ere, ia lurralde osoa moztuta eta argindarrik gabe utzi zuen.\nElon Muskek esan zuen uhartea lagundu nahi zuela berriro eraiki zure sare elektrikoa, ikusi beharko dugun zerbait. Oraingoz Tesla bere hitza betetzen hasi da eta dagoeneko eguzki energia sistema instalatu du ospitale batean.\nTeslak eguzki plaken eta Powerwall baterien sarea instalatu du San Juan hiriko Haur Ospitalean. Gainera, Muskek pertsonalki du eman 250.000 dolar Puerto Ricoko herritarrei laguntzeko.\nSistema denbora errekorrean eraiki zen. Guztiak instalatzeko astebete behar izan zuen panelak eta bateriakArabera komentatu du ospitaleko zuzendaritza batzordeko kideetako bat.\nKonpainiak esan duenez, haurren ospitaleko sistema antzeko hainbat proiektuetatik lehena da. Puerto Ricoko gobernuak asko eskertu zion Elon Musk biztanleria zibilari laguntzeagatik.\nBy Rossello gobernadorea:\n"Eskerrak ematen dizkiot Teslari gune hau aukeratzeagatik, haurren ahul asko mende baitago. Energiarik gabe, askok ezingo lukete beren tratamendu medikoa jaso ".\nTesla eguzki-sarea Haurren Ospitalean instalatzea Alejandro García Padilla Puerto Ricoko gobernadore izandakoaren ondoren etorriko da. argitaratu txioa bertan dauden baldintzak erakusten zituen bertaratzen Puerto Rico zati handi bateko gaixoei. Birala bihurtu den argazkian, telefonoen linterna erabiltzen ari diren medikuak ikus ditzakegu ikusteko.\nGaur egun, Maria urakana igaro eta hilabetera, Puerto Ricon 2,5 milioi pertsona baino gehiago (uhartean bizi diren 3,4 milioietatik) oraindik ere argindarrik gabe eta komunikaziorik gabe daude.\n1 Gogole eta AT&T\n2 Tesla proiektuak (Powerwall)\nGogole eta AT&T\nGoogle edo AT&T bezalako beste enpresa batzuk ere berreskuratzeko lanean ari dira konexioak elektrizitatea eta batez ere internet mugikorra uhartean.\nIzan ere, Alphabet-ek AT&T-rekin lankidetzan aritu da herritarrak konektatzen laguntzeko, Project Loon-en globo globoak (X Company konpainiak garatutakoak) eta LTE sarea erabiliz telefono operadorea. Gaur egun, lehenengo puxikak jaurtitze basetik atera dira, Nevada estatuan.\nGloboak Proiektuaren maileguaKonpainiaren arabera, 5.000 kilometroko lurraldea egin dezakete. Bere aldetik, AT&Tk ziurtatu du dagoeneko lortu dutela Interneterako sarbidea berreskuratzea Puerto Ricoko biztanleriaren% 60ri, baina oraindik badago egin beharreko lana. Interneterako sarbideaz gain, ahalegin handia egin behar da oraindik uharteko sare elektrikoaren arazoak eta hutsegiteak konpontzeko, batez ere horrelako zerbait berriro gerta ez dadin.\nTesla proiektuak (Powerwall)\nPowerWall konpainiaren bateria da Tesla Energia, Tesla Motors enpresaren filiala. Powerwall bateriak kargatzeko modukoak dira etxeko erabilerarako eta industria txikietarako. PInstalazio handiagoetarako Tesla-k eskaintzen du PowerPack hori mugagabe eskalatu daiteke GWh ahalmenetara iristeko\nHyperloop SpaceX garraio aeroespazialeko konpainiak erregistratutako izen komertziala da bidaiarien eta salgaien garraioa huts-hodietan abiadura handian.\nJatorrizko Hyperloop zirriborroa 2013ko abuztuan aurretiazko diseinu dokumentu baten bidez jendaurrean jarritako ideia zen. Los Angelesetik San Frantziskoko badiaraino, Estatu Batuetako 5. ibilbidearen paraleloan egin zuen ibilbide gehiena. Aurretiazko analisiek adierazi zuten ibilbide horretarako zenbatetsitako denbora izan zitekeela 35 minutu, hau da, bidaiariek 560 kilometroko ibilbidea batez besteko inguruko abiaduran zeharkatuko lukete 970 km / h, gehienez 1.200 km / h-ko abiadurarekin.\nSpaceX 2002ko ekainean sortu zuen Elon Musk-ek espazioko teknologia iraultzeko, helburu nagusiarekin jendeari beste planeta batzuetan bizitzeko aukera eman.\nIzan diren Falcon 1 eta Falcon 9 suziriak garatu ditu espazio-jaurtiketa berrerabilgarriak izateko helburuarekin eraikia. SpaceX-ek Dragon espazio-ontzia ere garatu du, Falcon 9 jaurtitzeko ibilgailuek orbitara jaurti zutenapaceX-ek osagai gehienak etxean diseinatu, probatu eta fabrikatzen ditu, Merlin, Kestrel eta Draco kohete motorrak barne.\nArtikuluaren bide osoa: Berriztagarri Berdeak » Energia berriztagarriak » Teslak elektrizitatea Puerto Ricoko haurren ospitalera itzultzen du\nIpar Itsasoan dagoeneko flotatzen ari den lehen parke eolikoa martxan da\nNatura turismoak gora egiten du Espainian


Eguenerako manifestazioa deitu dute Elgoibarren, 'Zaldibar argitu, orain!' leloa hartuta\nArgitaratua: 2020-02-19 15:39\nZaldibarko zabortegian izandako luziaren osteko gertaera guztiak argitzeko eskatzeko manifestazioa egingo dute eguen honetan, otsailaren 20an, Elgoibarren.\nArgitaratua: 2020-02-19 14:24\nMinbizia duten gaixoei eta familiartekoei laguntza ematen dien Gipuzkoako Asgicer elkartearen aldeko zumba saioa egin zuten, aurreko domekan, Olaizaga kiroldegian. Ehun lagun inguruk hartu zuten parte eta 1.000 euro baino zertxobait gehiago batu.\nBuruarinen kuadrilla prest inauterietako\nArgitaratua: 2020-02-19 12:13\nElgoibarko Izarrak antolatuta, buruarinen tailerra egin zuten joan zen zapatuan, Elgoibarko Udal Ludotekan.\nSaharako errefuxiatuen kanpalekuetara eramateko botika bilketa egingo dute Elgoibarren\nArgitaratua: 2020-02-18 20:14\nSahararen aldeko elkartasun maratoia egingo dute otsailaren 22an eta Euskal Herritik ere joango dira hainbat saltakari. Horiek, kanpalekuetan bizi diren errefuxiatuentzako laguntza eramateko probestuko dute bidaia. Botikak behar dituzte bereziki.\nArgitaratua: 2020-02-17 12:58\nTxankakua merkatari elkarteak Gabonen bueltan urtero antolatzen duen zozketako irabazleek jaso dute euren saria.\nArgitaratua: 2020-02-17 10:14\nEuskal Mendizale Federazioaren eta 'Pyrenaica'ren sariak banatu zituzten, joan den barikuan, Euskal Mendizaletasunaren Galan. Sarituen artean daude bi elgoibartar.\nIon Sanchez: “Txinatarren erantzun zorrotzak eragotzi du koronabirusa gehiago zabaltzea”\nArgitaratua: 2020-02-14 12:04\nLan kontuek eraman zuten Txinara Ion Sanchez Rovira. 32 urte dauzka eta Fagor Arrasatek Kunshanen daukan plantako erosketa arduraduna da. Bi urteko lan-kontratua sinatua du enpresarekin, eta beraz, gutxienez 2021eko abendura arte han biziko da, Shanghain, 24 milioi biztanleko hirian. 2019-nCoV koronabirusak 300 lagun gaixotu ditu Shanghain, eta kontrol-neurri zorrotzak ezarriak ditu Gobernuak. Gaitzaren kontrako neurriek egunerokoa aldatu dioten arren, lasai bizi dela nabarmendu du Sanchezek Shanghaitik idatziz egindako elkarrizketan.\nBABESTUTAKO EDUKIA: 'Lur eta Amets', Euskal Herriko abentura filma zinemetara iritsi da\nArgitaratua: 2020-02-14 09:44\nUraren kalitatea neurtzeko eskatu dute Eibar, Elgoibar, Mendaro eta Debako EH Bilduk\nElur gutxi Pirinioetan, baina eski gainean gozatzeko adina bai


Itxaro Bordaren ‘Boga boga’ eleberria, 109 ahotsetan | Hitzen uberan\n← 5. Literaturia Larrabetzun maiatzaren 31tik ekainaren 2ra\nAlice Munroren Zorion handiegia, Durangon hizpide →\nItxaro Bordaren ‘Boga boga’ eleberria, 109 ahotsetan\nPosted on 2013-06-03 by admin\nAsteazken honetan irakurriko dute, Hendaiako Mediaketan\nAsteazken honetan, ekainak 5, Irakurraldi Publikoaren laugarren edizioa egingo da. Aurtengoan, Itxaro Bordaren Boga boga (Susa, 2012) eleberria izan da hautatu dutena. Goizeko 11:00etatik aurrera, 109 lagunen artean irakurriko dute liburua, eta bakoitzak liburuko bi orrialde irakurri beharko ditu. Akelarre elkartea da Irakurraldiaren bultzatzailea eta ekimen honen bitartez euskaraz irakurtzeko ohitura sustatzea du helburu. Ez hori bakarrik. Irakurraldi Publikoaren bitartez, euskaraz idatzitako idazlan baten eta bere egilearen onespena eta oihartzun mediatikoa bilatzen du antolaketa batzordeak.\nIrakurraldian parte hartuko duten asko anonimoak izango dira, baina ezagunak diren herritarrek ere hartuko dute parte. Amets Arzallus, Sustrai Colina, Battitt Salaberri, Kotte Ezenarro, Agnes Dufau, Frank Dolosor, Paxkal Indo, Garbiñe Ubeda, Mikel Asurmendi, Beatrice Molle, Gorka Arrese… “Herri osoa ukitzen duen ekitaldia da, ikastetxeetatik hasi eta enpresetara ere luzatzen baita deialdia. Bestalde, aurten, Iparraldera eta Euskal Herri osora zabaldu dena”, Akelarrekoek aditzera eman dutenez.\nGoizeko 11:00etan hasiko dute irakurraldia eta 20:00etan bukatu, gutxi gorabehera. Zain daudenek zein irakurri behar ez dutenek, entzule bezala egoteko aukera izango dute Hendaiako Mediatekan. Emanaldi guztia grabatuko dute eta zuzenean Interneten emango dute, streaming bitartez, akelarre-hendaia.com webgunean.\n“Irakurmen publikoaren gozamena sustatzen dugu”\nIrakurraldi Publikoa 2010ean abiatu zen, Anuntxi Arana adituaren eskutik eta “Euskal Herriko legendak” hartu ziren irakurgai.\n2011n “Animaliak” gaiaren inguruan, Lucien Etxezaharreta eta bere “Interporcos” izan ziren protagonistak.\n2012an Hendaian kokatua den “Inesaren balada” (Hasier Etxeberria) irakurri zuten.\nAurten, Itxaro Bordaren Boga boga (Susa, 2012) izan da liburu hautatua.\nAntolatzaileen esanetan, sustraitzen ari den ekimena da hauxe: “eginaren eginez, ohartu gara irakurmen kolektiboaren gozamena sustatzen dugula parte hartzaileen artean eta nola ez aipa, euskara ikasten dutenei, euskara besteei emateko parada ere eskeintzen diegula”, Akelarre elkartekoek aditzera eman dutenez.\nAlazne Arrutiren iritzi artikulua: “(Su)rrealismoa”


"Nire burua zaindu, zu zaindu" ikastaroan izena emateko azken egunak - etakitto.eus\n“Nire burua zaindu, zu zaindu” ikastaroan izena emateko azken egunak\nETA KITTO 2015, Urr 15\nEuren burua ezagutzeko eta garapen pertsonalean aurrera egiteko lan zoragarriari bizitzako garai bat dedikatu nahi dioten emakumeentzako tailerra da “Nire burua zaindu, zu zaindu: Aldaketarako autoezagutza”.\nBizipen pertsonal propioak hobetu nahi dituen eta bere buruarekin zein gainontzekoekin harreman aske, osasungarri eta gozagarriagoak izaten ikasi gura duen edonorentzako baliabide erabilgarri da tailerra.\n8 saioetan zehar, zer eta nor garen ikertzeko prozesu bizian murgilduko dira, Kontxi Lopez Soriaren laguntzarekin. Saioak Andretxean izango dira, Azaroaren 2, 6, 9, 13, 16, 20, 23, eta 27an (Astelehen eta Ostirala), 10:30etik 12:30era.\nSaioa Eibarko Udaleko Berdintasun Sailak antolatu du, Emakumearen Mahaiaren lankidetzarekin. Eibarren erroldatuta dauden emakumeek 10€ ordaindu beharko dute eta Eibarren erroldatuta ez dauden emakumeek 15€. Matrikula egiteko Pegorara jo daiteke.\n« Sinatrari buruzko dokumentala eta erakusketa Untzagan Kontzertu-asteburua Ez Dok tabernan »


Porpol Antzerkia 1984an jaio zen, haien bultzatzaileek Denok antzerki-kooperatiba deuseztatu eta gero. Hiru hamarkada horietan zehar, hogei bat antzezlan profesional sortu ditu ekoizpenaren arloan, eta, hezkuntzari dagokionez, 1986tik aurrera Gasteizko Arte-Eszena Tailerra kudeatzen du.\nAntzerki-eskola horretan, urtero, adin guztietako (txikiak, gazteak, helduak) laurehun ikasle baino gehiagok ikasten dute, eta eskaintza maila zein gai ezberdinetan banatzen dira, antzerkiaren hastapenei buruzko ikastarotik eremu profesionalera arte. 1994an taldea hasi zen antolatzen Araia-Asparreneko Umore Antzerkiaren Jaialdia, 2001an Arabako Herrientzako Antzerkiaren Jaialdia batu zuena.\nGizarte-ingurunearekiko konpromisoa helburu, Gasteizko Zaramagako auzoan proiektu asko jorratu, gizarte-bazterketa pairatzen dutenentzako tailerrak garatu, eta ONG batzuekin batera lanak aurrera atera ditu. Eskenan elkartekidea da eta, 2012an, Bakea Sormena Arte Aplikatuen Jaialdia sortu zuen.\nLekuaErrege-Erregina Katolikoak kalea 4, - Vitoria-Gasteiz 1002


Gaurko solasaldian… ANA BURGUI ALDUNATE – ANIMSA\nGaurko solasaldian… ANA BURGUI ALDUNATE\nANA BURGUI ALDUNATE, ANIMSAko AZPIEGITUREN ZUZENDARIA\n1.Azken egunetan SEPEk jasandakoaren moduko erasoek alarmak piztu dituzte erakunde askotan, eta benetan babestuta gauden zalantza eragin du. Zer neurritan dira zibersegurtasuneko arazoak funtsezko kezka toki-erakundeentzat?\nEraso zibernetiko batzuek gure arreta erakarri dute, eta zabalkunde handieneko eta ikus-entzule gehieneko hedabideetan agertu dira: telebista, prentsa eta sare sozialak. Horrela, sarean dauden arriskuez ohartarazten digute, eta egoera horiek eragiten dituzten erreakzioak eta sentimenduak klase askotakoak dira. Kontzientziatuta dauden langileek antzeko mehatxuetatik babestuta ote dauden egiaztatzen dute, eta halakoak saihesten saiatzen dira. Baina askok oraindik pentsatzen dute segurtasuna besteren erantzukizuna dela edo lan horretaz arduratzen diren enpresak kontratatu dituela erakundeak.\nHalaber, geure buruari galdetu behar genioke ea zerbitzariak geldirik eduki ditzakegun eta, hala bada, zenbat denboraz.\nInformazioaren segurtasunaz edo zibersegurtasunaz hitz egiten dugunean, sare korporatiboaren eta erabiltzailearentzako sarearen azpiegitura babesteaz ari gara. Denok geure harri-koskorra ekarri behar dugu erabateko segurtasuna izateko.\n2. Jabetzen al dira udaletako langileak zibersegurtasunaren beharraz?\nEnpresek (nola publikoak hala pribatuak) oraindik ez diote behar besteko garrantzia ematen segurtasun informatikoari.\nInternetera konektatutako plataformen arteko informazio erabakigarria egunero erabiltzen dugunok batzuetan beharbada ez dugu pentsatu zer den eraso informatiko bat edo, zuzenean, zer den zibersegurtasuna.\nMehatxuetatik babesteko modurik onena erabiltzaileak trebatzea da, lehenengo babes-barrera delako (eta, batzuetan, bakarra). Segurtasunaz hitz egiten dugunean, kate-maila ahulena pertsonak dira.\n3. Ezagutzen al dituzte toki-erakundeek beren legezko betebeharrak erabiltzen duten informazioari dagokionez?\nZibersegurtasuna konstituzionalki babestutako ondasun juridikotzat har daiteke, eta botere publikoek erabat babestu behar dute. Botere publikoak ohituta daude lege-terminologiarekin lan egitera.\nGai honetan interesatuta dauden guztientzat, esan beharra dugu Segurtasunaren Eskema Nazionala 11/2007 Legearen 42. artikuluak ezarri zuela, eta 3/2010 Errege Dekretuan, urtarrilaren 8koan, arautu zela (errege-dekretu hura urriaren 23ko 951/2015 Errege Dekretuaren bidez aldatu zen, hura eguneratze aldera, haren ezarpena, teknologiaren eta zibermehatxuen bilakaera eta nazioarteko eta Europako arauzko testuingurua kontuan izanda hartutako esperientziaren argitan).\nArau hauek horrekin erlazionatuta daude: 39/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearena; eta 40/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoarena (haren 156. artikuluak Segurtasunaren Eskema Nazionala biltzen du).\nHorrez gain, Zibersegurtasunaren Estrategia Nazionala ere badago, eta hark, Segurtasunaren Estrategia Nazionalarekin batera, ziberespazioa babestu nahi du.\n4. Behar bezain prestatuta al daude toki-erakundeak zibererasoei erantzuteko?\nSegurtasun-tresna hobeak edo gehiago izateak ez du esan nahi babestuago gaudenik. Eraginkorrak izateko, sare pribatuan eragina izan dezaketen alerta edo eraso posibleak konfiguratu, mantendu, kontrolatu eta aztertzeaz arduratzen diren teknikari espezializatuak izan behar dira.\nGaur egun, eraso-bektore nagusia posta elektronikoa da. Oso garrantzitsua da zerbitzariak ahalik eta eguneratuenak eta babestuenak izatea, nahi eta eskatu ez diren mezuen aurkako barrerak izatea eta ustekabeko desatseginei sartzen utziko ez dieten malwarearen aurkako programak edukitzea (birusetatik eta spywaretik babestekoak). Batzuetan saihetsezina da adibidez mezu elektroniko gisa mozorrotuta iristen diren iruzurrei aurre egitea, eta baliteke eraso baten biktima izatea. Segurtasuneko teknikariak oso garrantzitsuak dira, gorabeherarik izanez gero hura kudeatzeko behar diren prestakuntza eta tresnak baitituzte. Hortaz, zalantzarik izanez gero, ANIMSAko langileekin harremanetan jartzea gomendatzen dizugu.\n5. Ba al dakite toki-erakundeek zibererasoak EZ DIRELA segurtasun-arrisku BAKARRA eta segurtasun informatikoko arazoak BETI EZ DATOZELA KANPOTIK?\nBarne-erasoek kezka handiagoa pizten dute, bi arrazoirengatik: konfiantza-abusua dagoelako, eta etengabeko mehatxua direlako, ez baitago jakiterik noiz gertatuko diren.\nHacker baten eta enpresako langile baten arteko aldea da lehenak ez duela pasahitzik edo baimenik, eta ez dakiela ezer sartuko den sareari buruz. Horrela, norbaitek, nahi gabe, lan egiten duen enpresaren azpiegiturei eraso egin diezaieke bere kredentzialak erabiliz eta protokolo kaltegarri jakin batzuk exekutatuz. Eta gauza bera aplikatzen zaie administrazio publikoan lan egiten duten baina leialak ez diren, pozik ez dauden, zuhurtziaz jokatzen ez duten edo, besterik gabe, esperientziarik ez duten funtzionarioei ere.\n6. Konturatzen al dira toki-erakundeak egunero jasotzen dituztela zibererasoak?\nEgunero sortzen dira iruzur egiten saiatzeko moduak, kontuzko datuak eta informazioa lapurtze aldera. Herritarrok arriskuan gaude, egunero erabiltzen baititugu Internet eta gailu elektronikoak, baita lanerako ere.\nANIMSAk ez ezik, beste erakunde batzuek ere babesten dute gure zibersegurtasuna, eta lagundu egiten digute, behar izanez gero. Aipamen berezia merezi dute Zibersegurtasunaren Institutu Nazionalak (INCIBE), Internautaren Segurtasunaren Bulegoak (OSI), Kriptologia Zentro Nazionalak (CCN) eta Espainiako Udalerrien eta Probintzien Federazioak (FEMP).\nOhiko samarra da erakunde horiek segurtasun-arrakala eta ahulezia zabalduenen berri ematea inguruneari. Komunikazio horiei esker, informatuta gaude, eta azken gertaeren berri jasotzen dugu.\n7. Nola eta zertan lagun diezaieke ANIMSAk toki-erakundeei gai honetan?\nANIMSA oso kontzientziatuta dago segurtasun informatikoaren garrantziaz; hainbeste, ezen foru-erkidegoko toki-erakundeetara zabaldu nahi dugun lehentasunetako bat baita. 2019tik gaude Segurtasunaren Eskema Nazionalean ziurtatuta; hortaz, badugu ezagutza eta esperientzia arlo honetan. Gaur egun, Zibersegurtasunaren Bulegoa izeneko zerbitzu berri bati forma ematen ari gara. Zerbitzu horrek gobernantza-marko bat edo antolaketa-egitura bat ditu, eta segurtasun-plan gidaria, prozesuak, parte-hartzaileak eta gaiarekin erlazionatutako ekintza guztiak bilduko ditu. Ekimen horrek Kriptologia Zentro Nazionalaren babesa du; urtebete inguru daramagu zentro horrekin elkarlanean.\nGaur egun, segurtasunerako antolaketa-esparru bat sortu nahi da, antzeko ezaugarriak dituzten erakundeek erabil dezaten, Egoitza Elektronikoko zerbitzuak ematen laguntzen duten informazio-sistemei dagokienez Segurtasunaren Eskema Nazionalak ezartzen dituen segurtasun-neurriak gutxienez Nafarroako zazpi udalez osatutako lagin adierazgarri batean ezarrita.\nMartxoan, talde pilotua osatuko duten hogei erakundeei aurkeztu diegu proiektua eta, apirilaren erdialdetik aurrera, zibersegurtasuneko zerbitzu espezifiko hau gauzatuz joango gara.\n8. Zer eginkizun nagusi izango ditu Zibersegurtasunaren Bulegoak?\nZibersegurtasunaren Bulegoak eragiketak kudeatuko ditu. Horretarako, bi helburu nagusi ditu: udal-langileak informazioaren segurtasunarekin erlazionatutako gaien inguruan prestatzea eta aholkatzea, eta segurtasunaren arloan egiten diren jarduera guztiak ezartzea, kontrolatzea, zaintzea eta detektatzea eta haiei erantzutea, jarraibide teknikoak ezartzea barne, Segurtasunaren Eskema Nazionalak ezartzen duen moduan.\nZerbitzuak segurtasunaren alderdi guztiak aztertuko ditu (konfidentzialtasuna, eskuragarritasuna, integritatea, trazabilitatea eta benetakotasuna), Datuen Babeserako Erregelamendu Orokorrak berekin dakartzan pribatutasuna eta betebeharrak ahaztu gabe.\nMundua gero eta konektatuago dagoenez, ANIMSAk digitalki eraldatzen lagundu nahi die Nafarroako toki-erakundeei, haien datuak eta azpiegiturak babestuz. Zibersegurtasuna denontzako erronka bat da.\n9. Bizi al gaitezke gaur egun zibersegurtasunik gabe?\nInterneten menpe gaude erabat: Alexarekin esnatzen gara, eta harekin gosaltzen dugu; mugikorrean begiratzen dugu egunero zer eguraldi izango dugun kalera irteteko jantzi aurretik; prentsa digitala irakurtzen dugu; nabigatzaile bat erabiliz ibiltzen gara batetik bestera; bulegora iristean fitxatu egiten dugu; ordenagailu pertsonala erabiltzen dugu lan-tresna nagusi gisa; ezinbestekoa dugu posta elektronikoa; datu-base korporatiboak eta udal-kudeaketako aplikazioak erabiltzen ditugu; norberaren edo besteren sareko gordailu pribatu edo publikoetan gordetzen ditugun dokumentuak prestatzen eta kontsultatzen ditugu; bideo-deiak egiteko aplikazioen bidez biltzen gara lankide, bezero eta hornitzaileekin; mugikorretarako aplikazioen bidez mezuak bidaltzen dizkiegu lankideei, senideei eta lagunei; ordainpeko telebista-plataformetan ikusten ditugu gogoko telesail eta filmak… Are gehiago: batzuek gustuko dute beren bizitza, ekintza gogoangarriak eta bizipenak sare sozialetan ezagutaraztea. Garbi dago Internet oso garrantzitsua dela eguneroko bizitzan eta, eraso zibernetikoetatik salbu ez gauden arren, saihets ditzakegu, haien ondorioak minimiza ditzakegu, eta elkarrekin aurre egin diezaiekegu.\n10. Ezer aldatu al da zibersegurtasunaren gure ikuskera azken urtean? Zer ikasi dugu?\nGarbi dago eraldaketa digital bizkor baten lekuko izan garela. Lehen, zibersegurtasuna sareen perimetroak segurtatzean zetzan, suebakiak instalatuz. Orain, etxetik lan egiten duten pertsonak babestu behar ditugu. Gaur egungo zibererasoak erabiltzaile edo talde zehatz bati zuzenduta daude.\nANIMSArentzat erronka handia izan da, inoiz baino azkarrago jarri baititugu erabiltzaileak etxetik lanean, eta herritarrei oro har zuzendutako zerbitzuak ezarri eta aldatu baititugu.\nEstatistikek erakusten dutenez, konfinamendutik eraso informatiko gehiago izan dira. Zalantzarik gabe, pil-pilean dagoen gai bat da, eta ANIMSA gogor ari da lanean zibersegurtasunaren kultura herritarren artean zabaltzeko.


LANZITUZ, lan sozietateak sortuz V. Edizioa bukatu da\nApirilak 18an bukatu zen LANZITUZ programaren baitan antolatutako IDEIATIK ENPRESARA tailerra. Tailerrean eskualdeko langabetuek berauen negozio ideia ardatz harturik, ideiaren bideragarritasuna, enpresa bat martxan jartzeko pausoak eta berauen kudeaketaren inguruko gaiak landu dituzte.\tGehiago irakurri...\nIraurgi Berritzenen Enpresa Guneako ordezkariak bildu dira\nOtsailak 21ean Urola Erdiko Enpresa Gunea osatzen duten enpresa ordezkariak bildu ziren Iraurgi Berritzenen eskutik, enpresei zuzenduriko proiektu eta egitasmoak konpartitu eta aztertzeko bere sorreran adostu moduan.\tGehiago irakurri...\nIkasleak, beren ekimenez eskualdeko errealitate sozioekonomikoa ezagutzen\nProgramaren 1.Fasea martxoaren 8an bukatu zen. Martxoaren 19an 2. TREBATU Faseari hasiera emango zaio.\tGehiago irakurri...\nUrola Erdiko merkataritza mahaiak merkataritza txikia sustatzeko sentsibilizazio kanpaina jarri du abian\nOtsailak 6 asteartea, Urola Erdiko merkataritza mahaiak elkarlanean landu duen sentsibilizazio kanpaina aurkeztu zen Zestoako Lili jauregian.\tGehiago irakurri...\nBiele Group enpresara bisita Iraurgi ikastetxeko ikasleekin\nIraurgi Berritzen agentziaren koordinaziopean, pasa zen azaroaren 29an IRAURGI ikastetxeko ikasleek BIELE GROUP enpresa bisitatu zuten.\tGehiago irakurri...\nIB Sarea Kontseilua\nAbenduak 15ean bildu da IB Sare Kontseilua, eskualdeko enpresa, ikastetxe eta udalen ordezkariez osatutako mahaia. 2017 urteko ibilbidearen balorazio positiboa egin du eta datorren urteko ekintza planaren lan lerroak onartu.\tGehiago irakurri...\nBadirudi Azkoiti eta Azpeiti inguruan, etxez etxe dabiltzala komertzial batzuk, eta nahiz eta Iberdrolaren izenean datozela adierazten duten, beste enpresa batetik datoz, gasa eta argiaren fakturak erakusteko eskatuz errebisatzeko.\tGehiago irakurri...


Eñaut Beristain: "Ixilik bagaude boterea lasai eta gustura dago"\nData: maiatzak 02, 2020\nEz, saguzarretatik birusa etorri dela ez dut ezezkorik erranen baino errua dudarik gabe gizakiarena da.\nGerran ginen, gerran gaude eta seguraski gerran segituko dugu.\nIkasle bezala ordenagailuari konektatua egotea ez da gauzarik ederrena naturaren inguruan ikasten ari zarenean, eta ez da eraginkorrena ere.\nHorrez gain, bakardadea, lagunen falta, sozializatzeko aukerak,... anitz agertzen dira konfinamendu hontan.\nArgi dago ezetz. Desberdintasun anitz daude, hasteko, arriskuko jendea ahulagoa da eritasun eta neurrien aitzinean. Ahalmen ekonomikoaren arabera aukera desberdinak ditugu babesteko edo neurriak hartzeko eta horrela zapalketa guzietan.\nJardun esentzial gehienak zaintza lanak dira eta zaintza lanak feminizatuak dira hortaz, ez dire baloratzen, baino orai ikusten da hoiek duten inportantzia.\nAutonomo eta denda edo lantegi ttipien egoera txarrera doa. Lanean ari direnen lanak anitz murriztu direlako eta lanean ari ez direnek diru sarrerarik ez dutelako.\nBatetik segitu orai arte konfinamenduan egin dugun bezala; elkartasunez, elkar lagunduz eta komertzio ttipietan eta bertako produktuak kontsumituz. Bertzetik osasun zerbitzu duin eta oso bat lortuz, baliabide nahiko izanen dituena jendea ez kutsatzeko eta kutsatuak ongi zaindu eta sendatzeko.\nGarai hauetan bai bertze aukerarik ez dagoelako baino hau akitu eta gero espero interneta pixket baztertzea eta jendea herriko plazan, ostatuetan eta kanpoan ikustea.\nGauzak lortzeko bide bakarra. Borrokarik gabe etxean isilik gelditzen bagara ez digute deus musutruk emanen eta gu isilik bagaude boterea lasai eta gustura dago.\nIbrahima Balde eta Amets Arzallusek idatzitako Miñan liburua denek leitu beharreko liburua dela iruditzen zait. Afrikatik etortzen direnek bizi dituzten egoera gogorrak arras ongi kontatzen dituelako.