Mariana Pablo: «Gure hizkuntza ahaztuz gero, nola mintzatuko gara gure historiaz?» | Bizigiro | Berria\nMixtec hizkuntzan hitz egiten du Mariana Pablok (Tee Kua, Oaxaca, Mexiko, 1995). Iragan astean Gasteizen egon zen, Higan: Hizkuntza Gutxituetako Hiztun Gazteen II. Topaketetan. 75 gaztek baino gehiagok parte hartu zuten EHUren Udako Ikastaroen programaren barruko ekinbide horretan. Horien artean, mixtec hizkuntzaren berri izan zuten parte hartzaileek, eta beste hizkuntzen hiztunekin esperientziak partekatu zituzten.\nZein da mixtec hizkuntzaren egoera gaur egun?\nMixtecak 30 aldaeratik gora eta 471.000 hiztun inguru ditu. Nahiz eta herriak gertu egon, askotan ez dugu elkar ulertzen. Galtzen ari da hizkuntza, ez dagoelako arau orokor bat. Konkistak, kolonizazioak, eta, orain, globalizazioak, eragina izan dute. Gazteenek ez dute hitz egin nahi, indigena izatea Mexikon lotsaren sinboloa baita, analfabetoa zarela esan nahi du, iraindu egiten zaituzte... Lehengo garaietan mixtecez hitz egiten zuten soilik; orain 50 urte, nire familiako kide bati amak ez zion uzten mixtecez hitz egiten, bazterkeria askoz handiagoa zelako, eta berak ezkutuan hitz egin behar izaten zuen.\nEgon al da noizbait batasun bat lortzeko saiakerarik?\nEz, orain ari da INALI [Mexikoko Hizkuntza Indigenen Institutua] arau estandar baten bila. Hiztun gehien duen aldaerarekin dabil, baina lan handia dago oraindik. INALIk esaten duen horretan sinistu dezakegu bakarrik. Idatzizkorako eta ahozkorako behar dugu batasuna, gauza errazenak esateko ere modu asko ditugulako.\nBadago kultur ekoizpenik mixtecez (musika, literatura, kazetaritza)?\nEz, literaturarik ez dago; norbaitek poema bat idazten duenean, bere aldaeran idazten du. Ez dugu egunkaririk, baina bai, ordea, musika tradizionala.\nEgunerokoan hitz egiten duzue zuen hizkuntzan?\nBai, hitz egiten da, batez ere familia esparruan. Kalean, lotsarik ematen ez dienek baino ez dute hitz egiten mixtecez. Badira familiak beti mixtecez hitz egiten dutenak. Gainerako herri indigenekin elkartzean, hitzak partekatzen ditugu, baina, kasu horretan, oro har, gazteleraz hitz egiten dugu.\nZure hizkuntza jazarria izan da?\nEz, ez da jazarria izan zuzenean, baina haurrek ez dute hitz egin nahi. Askotan, amek haurrei hitz egiten diete, eta horiek ez dute mixtecez erantzun nahi izaten. Herri indigenen kontrako bazterkeria handia dago; horregatik, hizkuntza indigena erabiltzeak lotsa ematen du, analfabetoa zarela esan nahi du. Telebistan agertzen diren ereduak beti dira gazteleradunak. Gainera, beste kulturen eragin handia dugu: esaterako, AEBena.\nGobernuak nolako jarrera dauka hizkuntza indigenekin?\nLege asko aldarrikatu dira; esaterako, konstituzioan bilduta dago informazioa gure hizkuntzan jasotzeko eskubidea dugula, baina ez da betetzen. Oraindik lan izugarria dago egiteko.\nBadituzue eskola elebidunak?\nEskolaren izena Eskola Elebiduna da, baina praktikan ez da horrela: klaseak gazteleraz ematen dira. Oso oinarrizko gauzak irakasten dira, ez dutenak elkarrizketa bat izateko aukera ere ematen. Arazo handienetako bat irakasleak bertakoak ez izatea iruditzen zait. Beste herri indigena batzuetako irakasleak daude gure eskoletan; zapotecak, kasurako. Horiek ez dakite mixtecez; beraz, klaseak gazteleraz ematen dituzte.\nEmigrazio handia dago zure herrian? Eragiten al du horrek hizkuntzaren galeran?\nNire herritik joaten direnak hiriguneetara joan ohi dira, baina ondoko herrietatik asko AEBetara joaten dira. Askotan ez dute gaztelera menperatzen, eta ingelesa ikasi behar izaten dute. Hala ere, itzultzean berriz janzten dute jantzi tradizionala, eta beren identitatea eta hizkuntza berreskuratzen dituzte. Gehienbat, arrazoi ekonomikoengatik joaten dira. Ziur nago baldintza ekonomiko onak baleude hizkuntzaren egoera ere hobetuko litzakeela.\nZer uste duzu galduko lukeela munduak hizkuntza bat galduta?\nHizkuntzak zaporeak bezalakoak dira. Zapore bat faltako balitzaigu, dena izango litzateke gazia? Dena gozoa? Denek iraun behar lukete; bestela, denok izango ginateke berdinak, denok izango ginateke Mariana. Ez luke zentzurik izango leku bat ezagutzeak denak berdinak balira. Hizkuntzak garrantzitsuak dira: zerbaitek izen hori badu, atzean historia bat duelako da. Gure hizkuntza ahaztuz gero, nola mintzatuko gara gure historiaz? Kultura zerbait integrala da; osagai guztiak behar ditu: ezin da jateko ezer egin osagai guztiak izan gabe.


Taldea - Andra Mari Eskaut Taldea\nGure helburua da aisialdian heztea 8 eta 18 urte bitarteko neska-mutilak. Heziketa hori, gure lan egiteko ideietan jasotzen den bezala, hiru premisatan oinarritzen da: hezkuntzarako aukera,gizarterako aukera eta federako aukera.\nGuk jardueratzat jotzen ditugunetan, jolastu egiten gara, mendira joaten gara, proiektu humanitarioetan laguntzen dugu… Baina, jakina, neska-mutil guztiekin ez dugu gauza bera eta aldi berean egiten; hori dela eta, adar izeneko adin-taldeetan banatzen ditugu gazteak. Jarraian, adar guztiak daude, eta horrek esan nahi du gure taldean guztiak ditugula zabalik:\nKoskorrak : 8-10 urteko neska-mutilak\nKaskondoak: 11-12 urteko neska-mutilak\nOinarinak: 13-14 urteko neska-mutilak\nAzkarrak: 15-16 urteko neska-mutilak\nTrebeak: 17-18 urteko neska-mutilak\nGure web-orrialdea ezagutzera animatzen zaituztegu eta, zalantzarik izanez gero, gurekinharremanetan jartzera. Edozein ideia, iradokizun edo kritika konstruktibo ongi etorria izango da.


Abenduaren 20ko hauteskunde orokorretarako kanpaina bihar gauerdian hasiko da — Berbia\nAbenduaren 20ko hauteskunde orokorretarako kanpaina bihar gauerdian hasiko da\nKartelak itsasteko panelak jartzen ari dira dagoeneko ohiko lekuetan\nGuztira, 60 panel jarriko dira. Bidaurretako errotonda inguruan eta mojen monasterioko horman, Galartza etxearen aurrealdean, Kultur Etxeko horman eta Bidebarrieta kalean kiroldegiko horman ari dira hauteskunde propagandarako panelak jartzen. Foruen enparantzako arkupetan ere, zutabeetan, alderdien propaganda itsatsi ahal izango da. Gune bakoitzean 10na panel ezarriko dira.\nOhiturak aldatzen ari dira eta kanpaina egiteko bideak ere aldatzen ari dira. Alderdi baten edo beste baten aldeko botoa eskatzeko geroz eta kartel gutxiago itsasten dira. Hala ere, legez, oraindik, halako panelak jartzeko derrigortasuna dago. Zenbat panel eta non kokatu, gainera, Hauteskunde Batzordeari jakinarazten zaio. Udal langileek atzo goizean hasi ziren panelak jartzen eta guztia prest izango da bihar gauerdian kanpaina hasten denerako.\nHamaikana hautagaitza izango dira Espainiako Diputatuen Kongresu eta Senaturako Gipuzkoan. Euzko Alderdi Jeltzalea, Alderdi Popularra, Sozialista, Ciudadanos, UPyD, Euskal Herria Bildu, Partido Animalista, Recortes Cero-Grupo Verde, Unidad Popular-Orain Batera, Podemos-Ahal dugu eta Libertad Navarra dira Gipuzkoan hautagaitza aurkeztu dutenak.\nKongresurako sei diputatu hautatuko dira Gipuzkoan eta Senaturako berriz, lau kide. Aipagarria da, Senaturako zerrendak irekiak direla eta boto emaileak sigla jakin bateko zerrenda ez baizik eta senatari-gaiak aukeratu eta markatu beharko dituela.\nBihar gauerdian hasiko den hauteskunde kanpaina abenduren 18ko gauerdian amaituko da.


Tuterako herritarrek hautatuko dute bozketa bidez 12 proiekturen artean zertan erabili Udalaren aurrekontuko 120.000 euro – Nafarroako Udal eta Kontzejuen Federazioa\nTuterako herritarrek hautatuko dute bozketa bidez 12 proiekturen artean zertan erabili Udalaren aurrekontuko 120.000 euro\nIruña, 2016ko urriaren 3a. Tuterako Udalak, aurrekontu parte-hartzaileak berreskuratuta, herritarren erabakiaren menpe jarriko du Udalaren aurrekontuko 120.000 euroren erabilera. Hamabi proiekturen artetik, bozkatuenei esleituko zaie dirua.\nOrain herritarren erabakiaren menpe jartzen diren proiektuak, bere aldetik, aukeratuak izan ziren lehenago udal arlo desberdinetan aurkeztu ziren 21 proiektuen artetik. Proiektuen jarduketek honako hauekin dute lotura: adinekoak, drogen kontrako udal plana, aisialdi osasungarria kuadrillentzat, Monreal dorreko sarbidea eta argiteria hobetzea, haur parke bat hobetzea, zakurrentzako parkeak sortzea, Zaragoza etorbidea zolatzea, igerilekuetako berdeguneak handitzea edo kirol pabilioi baten zorua hobetzea.\nProiektuak hautatzeko prozesuan, informaziorako eta eztabaidarako fase bat dago hasieran, eta, ondoren, bozketa loteslea.


Zahagi Dantzaren haria etengabe, gaztetxoen lezioari esker — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Zahagi Dantzaren haria etengabe, gaztetxoen lezioari esker\nZahagi Dantzaren haria etengabe, gaztetxoen lezioari esker\nHaurrek hartu zuten testigua, Aranoko Inauterietan: «espero genuenaren kontra, oso bestelako buelta eman genion Inauterietako Zahagi Dantzaren historiari. Oso inportantea da herriarentzat», dio Ainhoa Ansa alkateak.\n«Oso harro gaude gaztetxoek egin dutenaz, nahiz eta beraiek ez diren kontziente benetan zer egin duten. Oso inportantea da, Arano bezelako herri txiki batentzat», nabarmendu du Ainhoa Ansa alkateak, aurreko larunbatean, Inauterien egunean, Aranon bizi zutena deskribatuz.\nZahagi Dantzaren testigua hartu zuten herriko haur eta gaztetxoek. 5 eta 14 urte bitartekoek egin zuten dantza, eta erdiko pertsonaiak ere, herriko bi mutikok antzeztu zituzten: «lezio ederra utzi digute gure bihotzetan, prest daudela gure ohiturari jarraipena emateko», azaldu du Ansak.\n«Oso frexkoa, espontaneoa eta emozionantea izan zen»\nEgunean zehar animatu ohi dituzte bi herritar, Zahagi Dantzako antzerkia egiteko: «baina aurten, asumitu xamarra geneukan ez zela inor aterako, ez zegoelako perfil horretako inor. Belaunaldi bateko hutsaren kolpea bere gain dauka Aranok». Bazkalostean, ordea, galdezka hasi ziren haurrak, Zahagi Dantza ez ote zen egingo, eta zergatik.\nOrduan, haur eta gaztetxoak bildu ziren hitz egiteko, eta bi mutiko kozkorrenak animatu ziren erdiko pertsonaiak antzeztera: «espero genuenaren kontra, oso bestelako buelta eman genion Aranoko Inauterietako Zahagi Dantzaren historiari. Bere hariak etengabe jarratzen du, eta horrela izan dadila denbora luzez», dio Ainhoa Ansak.\nEta azaldu du, «oso frexkoa, espontaneoa eta emozionantea» izan zela Zahagi Dantza, irudikatu zuelako nola hartzen zuten testigua herriko txikiek.\nPuxka biltzen, 30 bat lagun\nGoizean goizetik hasi zuten Inauteri eguna aranoarrek, eta puxka biltzera abiatu ziren baserriz baserri. «Talde haundi xamarra bildu ginen», dio Ansak, 30 lagun ingurukoa, haurretatik hasi eta helduetaraino, adin guztietakoak.\nGiro ederrean eta eguraldi politarekin iritsi ziren herrira eguerdian, eta soziedadean bazkaldu zuten.\nZahagi Dantzaren ezusteko eta pozaren ondoren, herri afaria ere egin zuten soziedadean bertan, 55 lagun elkartuta. Eta Gari eta Iñakiren doinuekin, ordu txikietara arte luzatu zen festa eguna Aranon.\nBatukada tailerra, etzi\nHurrengo zita, astelehen honetan izango dute, Aranoko haurrek. Batukada tailerra antolatu dute herriko txikienentzat, arratsaldeko 17:30etatik aurrera. Soziedadean egingo dute, eta eguraldiak laguntzen badu, elkartearen arkupeetara aterako dira, herria batukadaren hotsez betetzera.\nHaur eta gaztetxoak izan ziren protagonista Zahagi Dantzan, aurreko larunbatean.


Turismoa %11 hazi da Debabarrenean abuztuaren 31ra arte — Debabarrena turismo\nTurismoa %11 hazi da Debabarrenean abuztuaren 31ra arte https://www.debabarrenaturismo.com/eu/albisteak/turismoa-11-hazi-da-debabarrenean-abuztuaren-31ra-arte https://www.debabarrenaturismo.com/eu/albisteak/turismoa-11-hazi-da-debabarrenean-abuztuaren-31ra-arte/@@download/image/Deba pantalan barkua.jpg\nUrtarrila eta abuztua bitartean, eskualdeko bi Turismo Bulegoetan –Deban eta Mutrikun– guztira 30.185 bisitari jaso dituzte.\nUda sasoian, ekainaren 1etik abuztuaren 31ra, bisitarien kopurua %6 igo da.\nDebako pantalanak, pasa den uztailaren 29an martxan jarri zenetik, 431 bidaiari jaso ditu.\nAurtengoa urte ona izaten ari da Debabarrenean turismoari dagokionean. Uda sasoian, ekainaren 1etik abuztuaren 31ra, %6 hazi da eskualdeko bi Turismo Bulegoetara jo duten bisitarien kopurua. Guztira, 22.413 bidaiari hurbildu dira turismo bulegoetara informazio bila, iaz baino 1.245 gehiago. Hein handi batean, igoera hau estatuko bisitarien gorakadarengatik izan da, %10,2ko igoera izan baita.\nDebabarreneko bi Turismo Bulegoetan jasotako datuen arabera, estatuko bidaiarien igoera bereziki nabarmentzekoa izan da, guztira 9.019 bisitari aurten, eta iaz 8.183 izan ziren. Nazioarteko turismoari dagokionean, datuak mantendu egin dira iaztik hona. Debabarrenera hurbildu diren bisitarien %26,3 atzerritarrek osatu dute. Barne turismoari dagokionez, %2,5 hazi da ekaina eta abuztua bitartean.\nBidaiarien jatorriari erreparatuz gero, estatuko bisitarien barruan, kataluniarrak eta madrildarrak izan dira gehienak. Beste herrialdeetatik etorritako turistei dagokienez, frantziarrak eta alemaniarrak bertaratu dira gehienbat.\nEskualdeko alojamenduen kasuan, okupazioa oso altua izan da bai kostaldeko herrietan zein barnealdean.\nGeoturismoa eta Euskal Kostaldeko Geoparkeak antolatutako bisita gidatuak izan dira turista eta bisitarien erakargarri nagusia. Goi denboraldia ez da oraindik bukatu Geoparkean – irailean ere egunero eskaintzen dira irteera gidatuak– baina ekaina eta abuztua artean irteera gidatuetan parte hartu duten bisitarien kopurua %48 igo da, 2014ko datuekin alderatuz.\nDebako pantalan berria uztailaren 29an inauguratu eta jarri zen martxan, Deba eta Zumaia arteko ibilbidea itsasoz egiteko bi irteera gidatu proposatuz. Hilabete bakarrean 431 lagun hartu ditu eta 26 irteera gidatu antolatu dira.\nBestalde, Santiago Bideak ere datu onak utzi ditu gure eskualdean. Uda sasoian, ekaina eta abuztua artean, 6.118 erromesek egin dute lo Debako aterpetxean, 2014an baino %10,5 gehiago. Erromesen %48 estatutik zetozen, beste %48 atzerritarrak eta gainerako %4 erkidegokoak.\nUrtarriletik abuztura bitartean\nUda sasoian Debabarreneko eskualdean jaso dituen datu onak urte hasieratik izan dira nabarmenak. Urtarrila eta abuztua artean, 30.185 lagunek jo dute bi turismo bulegoetara infomazio eske, 2014an baino %11 gehiago.\nDebegesa garapen agentzia arduratzen da Debabarrenean turismoaren dinamizazioaz eta promozioaz. Debegesak datuen balorazio baikorra egin du, sektore turistikoaren goranzko tendentzia konfirmatzen baitute. Era berean, urtetik urtera hobetzen jarraitzeko beharra azpimarratu nahi du Debegesak, bidaiarien esperientzia hobetze aldera eta, batez ere, turismoak eskualdearen garapenerako aukerak zabal ditzan. Helburu horrekin, irailean hasiko da turismoaren Plan Estrategikoaren idazketa Debabarrenerako 2016-2020 eperako.


erabili.com/ Espainiako hizkuntza gutxituei buruzko txostena argitaratu du Europako Kontseiluak\nSarrera | Mapa |\nGuri buruz |\nHemen zaude: Sarrera » Sare-aldizkariak » Berri berriak » Espainiako hizkuntza gutxituei buruzko txostena argitaratu du Europako Kontseiluak\nEspainiako hizkuntza gutxituei buruzko txostena argitaratu du Europako Kontseiluak\n2012-10-29 / 09:50 / Eusko Jaurlaritza - HPS\nEspainiako estatuak Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Itunaren betetze-mailari buruzko hirugarren txostena ezagutzera eman du Europako Kontseiluak, adituen batzordeak zehazki egindako txostena.\nEuropako Kontseiluaren adituen batzorde horrek egindako txosten horretan hainbat irizpen egiten dira eta, Euskal Autonomia Erkidegoan euskararen sustapenari dagokionez, arlo askotan neurri positiboak hartu direla azpimarratzen du Europako Kontseiluak. Horrela, adituen arabera, Gutunaren konpromiso gehienak betetzen dira modu eredugarrian. Hala ere, arazoak antzematen dira oraindik ere osasun eta ongizatearen alorrean.\nTxostenean adierazten denez, hizkuntza bera partekatzen duten erkidegoen arteko elkarlana arazotsua suertatzen da hainbat esparrutan, bereziki hezkuntza eta hedabideen alorrean; horregatik beharrezkoa da erkidego horietan hizkuntzak babesteko sentimendu partekatua garatzea. Bestalde, elkarlana ere hobetu behar da erkidego ezberdinetan dauden Estatuko administrazioetako tokiko zerbitzuen artean, bereziki hizkuntza bera duten erkidegoen artean. Txostenean Europako Kontseiluak Espainiako agintariei hainbat gomendio egiten die, adituen batzordeak egindako ohar eta iradokizun guztiak kontuan har ditzan, eta ondorengo lehentasunak jartzen ditu:\nMarko juridikoa egokitu dezatela, espresuki adierazita gera dadin autonomia erkidegoetako agintaritza judizial, penal, zibil eta administratiboek euren prozedurak hizkuntza koofizialetan bideratuko dituztela, alderdietako batek hala eskatuz gero.\nBeharrezkoak diren neurri juridikoak eta praktikoak har ditzatela ondorengoa ziurtatzeko: Gutunaren 9. artikuluak erreferentzia egiten dituen autonomia erkidegoetan diharduten langile judizialek, horien proportzio egoki batek izan dezala behar besteko hizkuntza-gaitasunik euren eginkizun profesionalak dagokien hizkuntzetan bete ahal izan ditzaten.\nBerrazter ditzatela Estatuko administrazioaren zerbitzuko langileen sarbidearen, lan-garapenaren eta lan-prestakuntzaren antolaketa, autonomia erkidegoetan diharduten langileen proportzio egoki batek izan dezan hizkuntza-gaitasun nahikorik euren eginkizun profesionalak dagokien hizkuntzetan bete ahal izan ditzaten.\nZiurta dezatela tokiko hizkuntzen edota eremu urriko hizkuntza guztien presentzia, estatuaren zerbitzu publikoetan.\nZiurta dezatela tokiko hizkuntzen edota eremu urriko hizkuntza guztien presentzia, osasun zerbitzuetan.\nEuropako Kontseiluak egindako txosten horren inguruan, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuorde Lurdes Auzmendik, balorazio positiboa egin du eta, aldi berean, adierazi du "konpromisoa hartzen dugula hutsuneak hauteman diren alorretan, osasunean eta justizian bereziki, lanean jarraitzeko eta pixkanaka egoera aldatzen joateko". Horrez gain, estatuko administrazioari dagokionez, legea bete behar dela dio, "eta Jaurlaritza gainean egongo dela hori hala gerta dadin. Ildo horretatik, Jaurlaritzak ateak zabal-zabalik izango ditu behar duten guztian laguntza emateko", azpimarratu du Auzmendik.\nEremu urriko hizkuntzak babestu eta sustatzeko, Eskualdeko edo Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Gutuna onartu zen 1992an, Europako Kontseiluak sustaturik. Guztira, hogeita hamaika estatuk izenpetu dute orain arte. Kopuru horretatik, hogeita hiruk berretsi ere egin dute. Espainiak 1992. urtean bertan izenpetu zuen, eta 2001ean berretsi. Frantziak 1999an izenpetu bazuen ere, ez du orain arte berretsi. Ezagutu berri den txostena, Espainiak Gutuna onartu zuenetik hirugarren epealdiari dagokiona da. Aurreko txostenak 2005ean eta 2008an eman zituen Europako Kontseiluaren Ministroen Kontseiluak.\nEuropako Batzordearen txostena 2012 (ingelesez)\nEuropako Batzordearen txostena 2012 (frantsesez)\nIldo bereko artikuluak:\nETB hedatzea Nafarroako Gobernuaren betebeharra da, Europak dioenez\nEuroituneko konpromisoak betetzeke\nEuskara babesteko eskatu du Europak\nTel.:943-814518 Faxa: 943-811947


Argi izpiak Debagoienean - - Goiena.eus\nArgi izpiak Debagoienean\nAintzane Oiarbide 2014-11-29 00:00\nUrtebete Fagor Etxetresnak itxi zela, urtebete Debagoienean lurrikara itzela jasan genuela.\nKooperatiben eredua zalantzan jarri zuten askok, Fagorren itxieraren errudunen bila ibili ziren bertakoak eta kanpokoak. Ondorio nabarmenena ehunka familiaren egonezina, kaltea, aurrezkiak galtzea, lanposturik gabe geratzea.\nGure bailarak ez du tamaina horretako zaplaztekorik sekula hartu, baina orain gutxi telebistan entzun nuen kaleko gizon bat honen inguruan galdetu ziotenean: "Arrasaten beti jakin izan dugu estualdietatik irteten eta orain ere halaxe egingo dugu". Zorionez, urtebetera argi izpiak ikusten hasiak gara. Fagor Etxetresnak kataluniar enpresarien esku dago orain; Eskoriatza eta Garagartzako lantegiak martxan daude. Bergarako Geyserrek aurrera jarraitzen du, eta 279 lanpostu berreskuratu ditu Fagor CNA taldeak.\nAtzo jakin genuen, gainera, urte bukaerarako 300dik gora langile izango direla eta inork espero ez zuen berri pozgarria jaso genuen titular handi bezala: garbigailuen produkzioa ere martxan jarriko dela datorren hiruhilekoan. Oraindik lehen urterako 700 lanpostuetatik urrun, baina pozgarria da kooperatibistek hainbeste esfortzurekin sortutako lantegiak berriz martxan egotea. Argi izpiak Debagoienean, azkenaldiko iluntasunean tokia eginez.


Bilboko Udaltzaingoak ibilgailuen abiadura kontrolatuko du aste honetan - Deia\nBilboko Udaltzaingoak ibilgailuen abiadura kontrolatuko du aste honetan\ndeia.eus | bilbao 03.10.2021 | 16:39\nBilboko Udaltzaingoak abiadura kontrolatzeko erabiltzen duen erradarra. Bilboko Udala\nBilboko Udaltzaingoak abiadura kontrolatzeko erabiltzen duen erradarra.\nBilboko Udaltzaingoak ibilgailuen abiadura kontrolatzeko kanpaina berri bat jarriko du martxan astalehen honetan, urriak 4. Kanpaina hau datorren igandera arte luzatuko da, hau da, hilaren 10era arte, eta Euskadiko Bide Segurtasunerako eta Mugikortasun Segururako Plan Estrategikoaren barruan egingo da.\nHorrela, Bilboko Udaltzaingoak egunero batez beste lau kontrol egingo ditu kanpainaren zazpi egunetan, urian baimendutako abiadura zenbat ibilgailuk gainditzen duten ikusteko. Era berean, radarretan ezarritako muga gainditzen dutenak salatuko dituzte.\nKasu batzuetan, udaltzainek unean bertan jakinaraziko diote arau-hausleari, kanpaina dibulgaitzailea baita. Horrekin, gidatzean duten erantzukizunaz jabe daitezen lortu nahi da. Besteetan, aldiz, jakinarazpena etxean jasoko dute.\nBestalde, Bilboko Udaltzaingoaren Segurtasunaren Dibisioan jasotako datu guztiak taula batzuetan sartuko dira, estatistikak egite aldera, eta datuak horretarako aldez aurretik ezarritako adierazle batzuetara egokituko dira.\nGogoan izan behar da abiadura orduko 30 kilometrora murrizteak zuzeneko eragina duela harrapatze bat izanez gero izaten diren lesioen larritasunean, bai eta heriotza-arriskuan ere, talkaren energia txikiagoa delako eta balaztatze-distantzia txikiagoa delako. Zenbat eta abiadura txikiagoa izan, orduan eta istripu gutxiago eta ez hain larriak, halakorik gertatuz gero.\nAbiaduraren murrizketa hori Bilboko erdigune osoan ezarri zen iaz.\nGainera, araudiaren arabera, maiatzaren 11tik aurrera, abiadura-murrizketa hauek aplikatu dira Estatuko gainerako erkidegoetan:\nOrduko 20 kilometro, galtzada eta espaloia plataforma bakarrean dauden bideetan.\nOrduko 30 kilometro, noranzko bakoitzeko errei bakarra dagoen bideetan.\nOrduko 50 kilometro, noranzko bakoitzeko errei bi edo gehiago dauden bideetan.\n2020AN EGINDAKO KANPAINETAKO DATUAK\nIaz Bilboko Udaltzaingoak abiadura kontrolatzeko hiru kanpaina egin zituen; horietan 240.529 ibilgailu kontrolatu eta 1.113 salaketa jarri zituen, hau da, guztirakoaren % 2,16.\nEuskaltegietan matrikulatzeko kanpaina hasi du Getxok.\nGurasoak euskara ikastera animatzen ditu Bermeoko Udalak.\nDonostiak martxan jarri du euskaltegietan matrikulatzeko kanpaina.


Inplizitua eta esplizitua (inplizituki eta esplizituki) – Gizapedia\nInplizitua eta esplizitua (inplizituki eta esplizituki)\nZerbait inplizitua dela esaten da, beste zerbaiten baitan dagoenean, azaldu edo adierazi ez den arren. Tazito eta inplizitu sinonimotzat har daitezke, testuinguru batzuetan desberdinak diren arren. Esplizitua inplizitua denaren guztiz aurkakoa da: esplizitua espreski adierazi den zerbaiten propietate edo ezaugarria da. Zerbait inplizituki ulertzen dela esaten da, hura adierazi gabe ere egiazkotzat hartzen denean; eta esplizituki adierazten dela, espreski aipatu behar denean.\nAdibidez, "Kontratuan aipatzen ez den arren, obligazio hori inplizitua da" (obligazioa bete egin behar dela ulertzen denean), "Irakasleak azalpen esplizituak eman behar ditu irakasgaia gainditzeko moduei buruz" (irakasleak aurrez aipatu behar duenean zer egin behar den gainditzeko), "Hori inplizituki ulertzen da" (esan gabe doa), "Esplizituki adierazi behar zenidan hori" (espreski aipatu behar zenidan).\nEduki inplizitua da baliabide literario interesgarria da, idazleak espreski aipatu gabe, irakurleari istorioa bere kabuz eraikitzeko aukera ematen diolako. Giza harremanetan berriz, pertsona batek beste bati buruz inplizituki ulertzen duena, besteak aipatu gabe alegia, gaizki ulertzeen sorburua izan daiteke. Sexu harremanetan, berriz, onespen esplizituaren aldeko mugimendua abiarazi zen XXI. mendearen hasieran, beste pertsonaren egiazko baietza harekin sexu harremanak izateko ezinbesteko baldintza dela exijitu eta horren ezean sexu abusua, sexu erasoa edo bortxaketa egongo dela aldarrikatzeko.\nTazitoa eta tazitoki\nZerbait tazitoa dela esaten da, espreski adierazi gabe ere egiazkoa dela ulertzen denean. Tazitoa den hori tazitoki ulertzen dela ere esaten da. Adibidez, "Klasean adi egon behar dela,…


'Oskola' musika saioa azaroaren 19an estreinatuko da - Gasteiz - Alea.eus\n'Oskola' musika saioa azaroaren 19an estreinatuko da\nErredakzioa 2020-11-18 12:35\nOstegun honetan, azaroaren 19an, musika talde berriak ikusaraztea helburu duen Oskola euskarazko musika saioa estreinatuko du Urko Saenz de Buruaga gasteiztarrak. Gazte Sortzaileak bekari esker grabatu zen saioa 2019an.\nGasteizko Udalak eta Arabako Foru Aldundiak sustatutako Gazte Sortzaileak bekaren laguntzaz, Urko Saenz de Buruaga gasteiztarrak 2019an sortutako musika saioa YouTube bitartez estreinatuko da ostegun honetan, 19:45ean.\nAtal bakoitzean, musika talde edo bakarlari euskaldun bat izango da protagonista. Elkarrizketak dira emanaldien oinarria, eta ordu laurden inguruko solasaldietan, musikari bakoitzak bere ibilbidea, sortze prozesua eta bere musika inguratzen duten hainbat gai jorratuko ditu; jarraian, hiruna abesti joko dituzte.\nAzaroaren 19an igorriko den lehenengo saioaren protagonista Beitia izango da, Gasteizko bakarlaria. Euskaraldiaren hasierarekin kointzidituko duen saio horretan, Beitia bezalako euskaldun berri baten elkarrizketa dela nabarmendu du saioaren zuzendariak, eta euskaraz sortzera nola hurbildu den entzuteko aukera izango da. Estreinaldian, ikusleek iruzkinak egin ahal izango dituzte; Beitia bera eta saioaren zuzendari Urko Saenz de Buruaga ere zuzenean izango dira, komentatzen eta galderak erantzuten.\nHurrengo hiru saioetan —momentuz grabatuta daudenak— Irune Goñi bakarlaria, Ziakhus rap abeslaria eta Red Iron Squad rock taldea izango dira. Saioaren inguruko xehetasun gehiago topatu daiteke Oskolaren Facebook eta Instagram kontuetan.\nLau atal, momentuz\nOskola musika saioa 2019an grabatu zen Zabalganeko gizarte etxean, Gasteizko Udalak eta Arabako Foru Aldundiak sustatutako Gazte Sortzaileak bekaren laguntzarekin, eta Mikel Ezkerrok —argazkilaritza zuzendaria eta errealizadorea—, Josu Campok —kameraria—, Eder Herrerosek —soinu teknikaria— eta Urko Saenz de Buruagak —proiektuaren sustatzailea eta aurkezlea— osatutako lantaldeari esker.\nProiektuaren sortzaileak azaldu duenez, estreinatuko diren lau atal horiek jendearen interesa piztea lortzen badute, saioari jarraipena emateko asmoa du. "Mundura azaltzeko itxaroten ari den izakiaren eta aukerez beteriko mundu horren arteko hesia da oskola. Bizitzarako lehen urratsa oskol hori apurtzea da; geure burua ezagutzera emateko lehen urratsa ere ezkutatzen gaituen oskola apurtzea da", azaldu du Saenz de Buruagak.\nHain zuzen ere, horixe bera da programaren izenak adierazi nahi duena: "Musikaren munduan bere tokia aurkitzen saiatzen ari diren taldeei oskola apurtzen laguntzeko sortu da, eta ideia hori logoan ere islatzen saiatu gara: arrautza-oskol baten barnetik estaldura hori apurtuz eztanda egiten ari den hedatze-uhina".


Kalera irteten hasi: nagusientzat ezinbesteko - Berriak | SOINHEZI SL Servicios Socioculturales\nKalera irteten hasi: nagusientzat ezinbesteko\nKonfinamendu luze honek guztiongan du eragina, baina bate ere pertsona nagusien kolektiboari, besteak beste. Ariketa fisiko ezak, ibili ez izanak, argi naturalaren faltak… maila emozional, fisiko eta psikologikoan izan ditzake ondorioak, batez ere bakarrik bizi diren pertsona horiengan, are gehiago, desiatutako bakardadea ez denean. Neurrien lasaitzeak eta tarte batez kalera irten ahal izateak, osteoporosia ekiditeko hain garrantzitsua den eguzki hartzeko aukera emango digu, baita mugikortasuna sustatzekoa; baina badira ere, arazo bihur daitezkeen hainbat efektu, hala nola, irteteri beldur izatea eta honek sortaraziko duen larritasuna. Hori dela eta gure nagusien jarraipen berezia egiten segitzea ezinbestekoa da.\nOndorio fisiko eta psikikoak\nNormala da antsietatea, beldurra eta kezka sentitzea, zer edo zerk arriskuan jar gaitzakeela sentitzean, baina honek ezin gaitu paralizatu. Prebentzio jarraibideak eta ezarritako jokabideak kontuan izanda, irtetea ezinbestekoa.\nArtikulu honek adierazten duen bezala, geriatra eta terapeutek ohartarazten dute konfinamendu lar luze batek ondorio oso garrantzitsuak sor ditzakeela pertsona nagusiengan maila emozional, fisiko eta psikologikoan.\nAriketa ezak, ez ibiltzeak, arazo baskularrak eta fisikoak dakartza: belaunak gogortu egiten dira, aldakak…\nAgorofobia, gogo-aldarteen nahasmendua, non pertsonak beldurra sentitzen duen, eta ondorioz leku publikoetan egotea ekiditen duen, nabarmenago egiten da. Irteteari beldurra, larritasuna, kalteak eragiten hasi da askorengan, batez ere, konfinamendua aukeratutakoa izan ez den bakardade baten bizitzen ari diren nagusiengan, psikologikoki asko eragiten duen egoera latza.\nPsikologoen arabera, ez dakigu etorkizunean nola jokatuko dugun, baina normala ei da antsietatea, beldurra eta kezka sentitzea, zer edo zerk arriskuan jar gaitzakeela sentitzean agertzen diren emozioak dira eta.\nSOINHEZIk ematen dituen jarduera fisikodeportibo, memoria, marrazketa eta margolaritza, eskulan… tailerretan parte hartzen duten Basauriko nagusi askok, zeinekin telefono bidezko harreman izaten segitu dugun konfinamendu honetan zehar, euren etxeetako babesean horrenbeste denbora eman ostean kanpoaldearekiko beldur eta ikara adierazten dute, hainbatetan etxeko atetik irtetea lan gogorra izan daiteke.\nSOINHEZIk Whatsapp bidez, ariketa fisikoak eta estimulazio kognitiboa lantzeko ariketak bidaltzen dizkie ikasleei, ahal den heinean buru eta gorputza mugitu eta egoera sasoian manten ditzaten.\nGure nagusiek inoiz baino gehiago behar dute gure maitasuna, laguntza eta elkartasuna, eurek merezi dute eta.


Fagor Ederlan Taldeak bi lantegi berri inauguratu ditu Mexikon\nProiektu bietan egindako inbertsioa 80 milioi eurotik gorakoa izan da, eta 350 langile inguru dute.\nFagor Taldeko Euskara planak ezagutzeko bisita egin dute Gipuzkoako Foru Aldunditik\nPasa den ostiralean, Gipuzkoako Foru Aldundiko Hizkuntza Berdintasuneko zuzendari Mikel Irizar eta Euskararen Normalizazioko atalburu Joxean Amundarain izan ziren Fagorreko bulegoetan.\nFagor Ederlan Tafallak, GERNAk eta Mundukidek Elkartasun Erronkarekin bat egin dute\nFagor Ederlan Tafallaren hamargarren urteurrenaren harira sortu da FET 10 elkartasun erronka. Tafallan kokatuta dagoen kooperatiba industrialetik aktibatu da elkartasun erronka oso bestelakoak diren bi erakunderi laguntza eskaintzeko: Mundukideri eta GERNAri.\nOinarrien bidetik normalizaziorantz\n'Eman minutu bat egunero'\nFagor Taldeko bazkideek bat egin dute Mundukideren 'Eman minutu bat egunero' kanpainarekin. Ekainean eta uztailean Fagor Taldeko kooperatibetan gauzatu da kanpaina eta datozen egunetan beste zenbait kooperatibetara ere eramango dute.\nFagor Ederlan Groupek 560 milioiko salmentak eduki ditu 2016an\nFagor Ederlanek mugarri eta ekitaldi garrantzitsuekin amaitu zuen 2016a. Esaterako, IZB azokaren 2016ko edizioan presente egon zen, “British Foundry Medal” saria eskuratu zuen, eta erreferentziako hornitzaile global gisa sendotu zen sektorean.


Hasiera » Azken albisteak » Bidaia Segurtasuna eta Larrialdiak » Salomon Uharteak: Sarrerako turistek elgorriaren aurkako txertoa frogatu behar dute\nNazioarteko Azken Albisteak • Azken Bidaia Albisteak • Gobernuko berriak • Berriak • Segurtasuna • Salomon Uharteak Azken Albisteak • Turismo • Bidaiaren helmuga eguneratzea • Travel Wire News • Joerak • Hainbat Albiste\nThe Salomon Uharteak Osasun eta Mediku Zerbitzuen Ministerioak (MOHS) berehala eragin duela iragarri du Salomon uharteetara sartzen diren bidaiari guztiek elgorriaren aurkako / esposizioari buruzko txertaketari buruzko osasun deklarazio inprimaki berria bete behar dutela.\nInprimakiak bidaiarien eskura egongo dira fakturazio-leihatiletan eta Solomon Airlines-eko sarrerako hegaldi guztietan eta baita Salomon Uharteetara doazen aire konpainiek ere.\n28ko abenduaren 2019tik aurrera, elgorriak kaltetutako herrialdeetatik datozen Salomon uharteetara sartzen ez diren biztanle guztiek, besteak beste, Samoa Amerikarra, Samoa, Fiji, Tonga, Australia, Zeelanda Berria eta Filipinak (herrialde horietatik igarotzea barne) egiaztatutako ziurtagiria aurkeztu beharko dute Elgorriaren aurkako txertoa iritsi baino 14 egun lehenago gutxienez. Hori egin ezean, herrialdera sartzea edo deportazioa ukatuko da.\n28ko abenduaren 2019tik aurrera, elgorriak kaltetutako herrialdeetatik Salomon uharteetara itzultzen diren biztanle guztiek, besteak beste, Amerikako Samoa, Samoa, Fiji, Tonga, Australia, Zeelanda Berria eta Filipinak (herrialde horietan zehar igarotzea barne) kontrako txertoa egiaztatzeko ziurtagiria erakutsi beharko dute. elgorria iritsi baino 14 egun lehenago gutxienez.\nKontuan izan txertoa frogatzen ez bada, Salomon uharteetara iristean 21 eguneko berrogeialdian sartuko dela.\nTxertaketa-baldintzak ez zaizkie aplikatuko sei (6) hilabete baino gutxiago dituzten haurtxoei, haurdun dauden emakumeei edo elgorriaren aurkako txertaketaren kontrako adierazpenen agiri frogagarriak dituztenei, hala nola immunitate-gabeziari eta alergiei. Egoera horietan medikuaren ziurtagiria behar da.\nMOHS zuzentarauak eragin diezaiekeen Salomon Uharteetara doazen bidaiariek dagokien aire konpainiekin harremanetan jarri beharko dute informazio gehiagorako.


Gure behar ez hainbateko ausardiaz emandako lehen pausu literarioak SUSAkoekin batera eman genituenok hitz bat daukagu zerebeloaren zain-mutur urrutienean zizelkatuta: krisia. Izan ere, euskal literaturan eta euskal kulturan duela bederatzi bat urte eman zen gainbeheratik atera nahian hasi ziren prohombre guztiek hitz bera errepikatzen zuten 80.aren garai haietan, itsasuntzia salbatu nahiean baborretik nahiz estriborretik salbabidak boteaz ibiltzen direnen gisara: krisia erabatekoa zela, krisia dexente zela, krisia lau kilotakoa zela, e.a. Lehenagoko ildo orokorretatik abiatuta, krisiaren asunto hori ulertzeko Rikardo Arregik asmatu eta Arestik esbozatutako projektu kulturala bertan behera amildu zeneko garaietara itzuli beharko genuke begibista. Rikarko eta Arestiren inguruan (sinplistegia ote?) muntatutako kultur projektu minimoki globalak alde batetatik jendea martxan jarri bait zuen, eta bestetik martxan zeuden zenbait pertsona norabide konkretu batetarantz zuzendu. «Lur» editorialaren barruan halako itzulpena edota halako saioa egiten zuenak lan eta projektu zabalago baten barnean kokatzen zuen bere lana. Halaber, alfabetatze-mugimendu sortuberrian eginahalak luzatzen zituenak. Gerora projektu hori lurrak jo bezain laster, idazleak ere projektu globalagoarekiko atxekimendua galduz joan zirela pentsa liteke.\nIzan ere, idazlea eta bere obra gainerako lerrotze eta kondizionamenduetatik at geratuz gero, orokorrean hartuta jarrera posible bi geratzen zaizkio literaturgileari: idaztearen beraren plazerraz aritzea, ala bertan uztea idaztearen kontu denak. Lehenengo jarrerakoek krisi sozial bat jarrera pertsonal baten bitartez gainditu dezakete, oihartzunik eta konprentsiorik gabe idatz dezakeenaren indar bakarrez. Hala gertatu zen 75.ko krisitik kopuru aldetik emankor irten ziren euskal eskritoreekin. Askoz ugariagoak izan ziren, berriz, idazteari utzi ziotenak, eta batik bat horiexek izan ziren (kulturaren desenkantoan jauzitakoak, alegia) handik urte batzutara krisiaren haizatzeari ekin ziotenak. Azken finean krisia gora eta behera erabiltzearen kontu hori (eta hau distantziak ematen duen hoztasunak eragindako pentsamendua da), beren projektu kulturalaren porrotari buelta ezin ematearen islada bilakatu zen. Esan nahi bait da, halako kultur projektu global baten faltaz sortzen den dinamika, askoz neurri haundiago batez legokeela antzutasunaren bidean emankortasunarenean baino. Modu horretaz defini genitzake neuk literatura umezurtzaren deiturapean sartu ditudan literaturgintza mota horiek, norbere prozesu pertsonalean murgildurik beren obrei bestelako projekzio kolektiboagorik kausitu ezin dieten idazleenak, hain zuzen ere.\nEskribatzea (iharduera gisa) maila pertsonaletik maila kolektibora igarotzen denean (gizarte-mailan bilakatzen hasten denean), ez luke aski behar izango hizkuntzaren edertasunez edota literaturaren plazerraz mintzatzeak. Bi kontzeptu horiek sorkuntzaren edo irakurketaren momentu puntual eta pertsonalei dagozkie, ez dira literaturaren kontzepzio dinamiko eta sozialari erabateko esplikazioa eman diezaioketen terminoak. Konkluitu liteke literaturaren integrazio soziala dela iharduera pertsonal bati azken-azkeneko zentzua ematen dion prozesua plazer pertsonalaz gain bestelako xederik dagoen kasu guztietan derrigorrezko pausua gertatzen delarik. Pausu hori da nire aburuz literaturari umezurtz izatetik emankortasunaren gailurrera pasatzeko ahalmena ematen diona. Pausu hori da ene ustez gaur egungo literaturgintza berri guzti honi derrigorrezkoa bihurtu zaion helburua. Egia da gaur baino kalitate eta kantitate haundiagoz inoiz ez dela literaturarik egin. Euskal Herrian egia da garai batetako konsakratu gehienek gaur egun lotsa baino ez luketela pasako haien izkribuak gaurko idazle hasi berri gehienenekin alderatuz gero. Gauza guzti horiek egia dira baina ez dira aski. Egunotako literaturgintzan nabari den ugaltze eta hobetze honen baitatik halamoduzko kultur projektu global batekiko atxekimendurik sortzen ez bada emankortasunaren erdia alperrik galduko zaigu, asuntoa izan zitekeenaren laurdenean baino ez zaigu geratuko. Hari horri tira eginda ere bistan da horretarako herri honetako kulturaren inguruan dagoen mugimendu guztiari buruzko eztabaida sakon bat zabaltzea ezinbestekoa izango zaigula. Era berean bistan da horrek euskararen berreskurapen prozesuaz mintzatzera eramango gaituela, halaber nazio bezala pendiente dauzkagun hainbat korapiloren konponbideaz. Bokazio hori ukaezina zaio gure arteko literaturari.\nAzken finean herri honetako kultura erakargarriagoa eta emankorragoa gerta dadin lanean ari diren talde guzienganako atxikimendu- eta idetifikazio-bideak zabaltzea hil ala bizikoa zaio gaur egungo literaturgintzari. Umezurtz izatean utzi nahi badio bederen.


Oneka: 'Eusko Jaurlaritzaren proiektuarekin pentisoen osagarriek mozketekin jarraituko dute' - leihoa.info\nOneka: ‘Eusko Jaurlaritzaren proiektuarekin pentisoen osagarriek mozketekin jarraituko dute’\n2019 February 3, Sunday adminLeioa, Sarrera, Uncategorized\nOneka, euskal emakume pentsionisten plataformaren iritziz, Gobernuaren «DSB-ren (RGI) prestazioak igotzeko proiektuaren igoerarekin mantendu egingo dira orain arteko mozketak eta ez du legeak berak agintzen duena ere, beteko». Ondorioz, «pentsioen osagarriak, orain arte bezala, mozketekin jarraituko dute».\nDSBa (RGI) jasotzen duten pentsionistentzat %4,5eko igoera proposatzen dute. Horrekin gutxieneko penrtsioa 765 €taraino osatuko lukete. Baina, Onekaren ustez, «DSBren (RGI) legeak dioena ezarriko balute, 2019rako osagarria, 900 €raino igo beharko litzateke 14 ordainketetan edo 1.050 € 12 ordainketetan». Jaurlaritzaren erabakiak, aitzitik, «765 €tarainoko igoera izan da, beraz mozketa horren ondorioz, 315 € galduko ditugu hilero».\nOnekak gogoratu duenez, «emakume pentsiodunok gara pentsio baxuenak jasotzen ditugunak. Emakumeen %56ak, lanbide arteko gutxiengo soldataren (900€) azpitik kobratzen dugu eta 213.000tik gora, pobreziaren mugatik beherako pentsioa daukagu». Eta, Jaurlaritzaren proposamenarekin, Onekaren iritziz, «emakumeek jasan behar dugun pobrezia egoera gehitzen joango da eta gero eta gutxiago izango gara bizitza duina lortzeko aukera izango dugunak».\nEmakume pentsionisten plataformak «bere ardurari ihes egiten dion Gobernu hau salatu nahi dugu, izan ere, ez du berea den legea betetzen. Horren ondorioak pertsona behartsu eta ahulenentzat nabariak dira. Exijitzen diogu, legez, 1.080 €ko gutxiengo pentsioa jasotzeko, osagarria ezar dezala eta gure gizarteak jasaten duen pobrezia gainditzea, lehentasun izatea».\nHau guztia dela eta, Onekaren ustetan «emakumeok kalean jarraitu behar dugu. Orain arte lortu duguna mobilizazioei esker izan da baina ez dugu bermerik, 2011 eta 2013ko pentsio erreformak indarrean dauden bitartean». Eta, diotenez, «gure oinarrizko beharrak ez ditugu beteko 1080€ko gutxiengo pentsioa lortzen ez dugun artean». Horregatik, Estatuko, Euskal Erkidegoko eta Nafarroako Gobernuei «exijitzen diegu, jadanik, beste dezaten bere erantzukizuna: pentsio sistema publikoa eta pentio duinak bermatzea».


‘Altsasu (Gau Hura)’ amaitzeko crowdfunding kanpaina abiatu dute\nBy Erredakzioa|2021-05-25T16:14:22+02:0029 apirila, 2021|\nMarc Parramon dokumentalgile katalana eta Amets Arzallus bertsolari eta kazetari euskalduna Altsasuko gertaeraren ondorengoak erretratatzeko dokumentala prestatzen aritu dira azken lau urte luzeetan, eta orain, postprodukzioa bukatu eta proiektua nazioarteko zabaltzeko finantzaketa eskuratzeko, crowdfunding kanpaina abiatu dute Verkami plataforman.\n2016ko urriaren 15eko zorigaiztoko gauean Altsasuko taberna batean jazotako liskarrak zortzi gazteren atxiloketa eta gizarte oso baten altxamendua eragin zituen. Gertaeren berri jakindakoan, Marc Parramon dokumentalgileak eta Amets Arzallus kazetari eta bertsolariak Altsasura joan eta behaketa-ikerketa abiatzea erabaki zuten, ikuspegi intimo eta poetiko batetik, espetxeratzeak eta epaiketak hartu dituen hiru urteetan, hainbat protagonistaren egunerokoa jarraitzeko.\nLanaren grabaketak eta muntaketa amaitu dituzten honetan, postprodukzio fasean sartutako dago proiektua, eta astelehenean, apirilak 26, crowdfunding kanpaina jarri zuten abian Verkami plataforman. Koloreari, soinu edizio eta nahasketari, kredituei, azpidatziei zein kopiei lotutako kalitatezko akabera lortzea eta nazioarteko emanaldien zirkuitua egitea dituzte helburu, eta horretarako, 25.000 euro lortu nahi dituzte; bada, lau eguneko epean ia 10.000 euro jaso dituzte.\nZuzendarien hitzetan, Altsasuko kasua bizilagunen arteko gatazkatik harago doa, eta gure gizarteak hainbat hamarkadatan jasandako indarkeriaren zauriak sendatzeko zailtasunen isla da. Gizabanako guztioi eragiten diguten alderdiak ditu, hala nola, terrorismo kontzeptuaren erabilera zabalegia, gobernuaren autoritarismoaren hazkundea, poliziaren eta botere judizialaren arteko harremana… Egileen hitzetan, Altsasutik hasi, Minneapolisetik igaro eta Istanbuleraino, bada mundu osoa inguratzen duen auzi bat: gorputz armatuen aurreko herritarren babesgabetasuna.\nBartzelonako Massa d’Or Produccions ekoiztetxea eta Marmoka Films bilbotarra arduratzen ari dira ekoizpenaz, eta soinu banda Goya saria eskuratu berri duen Maite Arroitajauregi Mursego sortzaileak osatuko du.\nInformazio osagarria eskuratzeko eta ekarpenak egiteko, sartu hemen.


Klase-lasterketa jarriko dute martxan Britainia Handian – Izparringia\nGizartea 2013(e)ko apirilak 22 Iruzkinik ez\nAzken aldiko ezinegonari erantzunez, Britainia Handiak klase-lasterketa abiatu du, mugikor bidezko bozketa bat egin ostean. Hainbat kolektibo galduta eta nola jokatu asmatu ezinik zebilen, pasa den hilabetean BCCk egin eta Sociology Journalen argitaratutako ikerketa batek bertan zazpi klase sozial daudela aldarrikatu zuenetik.\nLehenik boxeo, taekwondo eta judo izarrekin bildu zen Gobernua, zazpien arteko klase borroka kudeatzeko moduen bila. Proposamenek baina, epel utzi zituzten denak, eta beste bide batzuk baloratzen aritu dira azken asteetan. 000001 zenbakira mezua bidalita, herritarrek borroka hori gauzatzeko moduak bozkatzeko aukera izan dute. Atletismo Batzordeak plazaratutakoa, borroka lasterketa bihurtzea proposatzea, alegia, izan da bozkatuena.\nKamiseta bustien lehiaketa egiteko ideia izan da bigarren bozkatuena, 800 bozen aldearekin. Tropela elkarteak bere lehiaketetara gehitzeko asmoa iragarri du. Goi-erdi mailako klase baxua da faborito zenbait adituren ustetan. Erdi-mailako klase baxu-erdiak aldiz, ez ei du zereginik.\nRT @izparringia: Klase-lasterketa jarriko dute martxan Britainia Handian http://t.co/ymqj0vGPRP\nZeinek irabaziko du 7 klase sozialen arteko lasterketa? | http://t.co/Ca8W6KnfLe\nKlase borroka jada ez da lehen zena… http://t.co/Cw1kOWMMOp\nKlase-lasterketa jarriko dute martxan Britainia Handian http://t.co/NFwGj4Op76\n2013(e)ko apirilak 28


Mende Baten Aldarria - Xabier Amuriza eta Jon Maia (2011/11/17) - Bilbo Zaharra Euskaltegia\nHasiera Mende Baten Aldarria – Xabier Amuriza eta Jon Maia (2011/11/17)\nMende Baten Aldarria – Xabier Amuriza eta Jon Maia (2011/11/17)\n2011-11-17 2015-08-06 , Bilbo Zaharra Forum, 0\nNoiz: Azaroak 17, 19:00.\nNon: Euskaltzaindiaren egoitzan, Bilboko Plaza Barrian.\nEtxanon jaiotako idazle, kazetari, irakasle eta bertsolari den honek, politikaren alorrean ere aritu da urte luzez. Bi aldiz izan da Euskal Herriko bertsolari txapelduna: 1980an eta 1982an. Hainbat liburu eta disko argitaratu ditu, horietako asko bertsolaritzaz. Abeslari askorentzat ere zenbait letra eta bertso idatzi izan ditu.\nUrretxun jaioa baina txikitatik Zumaian bizi izandakoa. Bertsolari, abeslari eta idazlea da. Bertsolaritzan nabarmendu bada ere, azpimarratzekoa da musikaren arloan Karidadeko Benta taldearekin egindako lana. Hamaika urte zituela hasi zen Zumaiako bertso-eskolan eta lau aldiz hartu du parte Bertsolari Txapelketa Nagusian. 2001ekoan laugarren eta 2009koan hirugarren sailkatu zen.


Kultura Eskubideen Alorreko Txostengile Bereziaren kontsulta publikoa: narratiba historiko eta memorialak gizarte zatituetan\nJoan den uztailaren 5ean, Kultura Eskubideen Alorreko Txostengile Bereziak, Farida Shaheed andreak, kontsulta publiko bat antolatu zuen honako gai honi buruz: narratiba historiko eta memorialak gizarte zatituetan.\nTxostengile bereziak erabaki du bi txosten idaztea jarraian “narratiba historiko eta memorialak gizarte zatituetan” gaiari buruz, honako hauekin lotuta:\na) historiako testuliburuak eta\nb) memorialak eta museoak; batez ere, historia-museoak.\nTxostenak Batzar Nagusiari aurkeztuko zaizkio 2013ko urrian, eta Giza Eskubideen Kontseiluari, 2014ko martxoan.\nGiza Eskubideen Kontseiluak 23. bilkuran onartutako L.20 ebazpenaren arabera, txosten horiek egitea lagungarria izango da argitzeko nola eta zeren bidez sentsibilizatu behar diren erakundeak eta gizartea gure aniztasun handiko kultura-ondareari buruz, eta nola areagotu behar den erakundeen arteko lankidetza ondare hori babesteko eta sustatzeko.\nMemoria historikoarekin eta kultura-eskubideekin lotutako funtsezko gai bat da.\nKontsulta Genevan egin da, Nazioen Jauregian, eta beren ikuspegia aurkezteko aukera eman zaie gobernu arteko erakundeei, giza eskubideen defentsan diharduten erakunde nazionalei, gobernuz kanpoko erakundeei eta bestelako alderdi interesdunei.


Sare sozialak | BARRENETXE\n13/1999 Lege Organikoa, abenduaren 13koa, Datu Pertsonalen Babeserako (LOPD) eta RGPD (2016/2016 Araudia (pertsona fisikoen babesari buruzkoa) araudia berria da. Europar Batasuneko herrialdeetako datu pertsonalen tratamendua arautzen duen Europar Batasunak batzen du, Barrenetxe Sociedad Cooperativa erabiltzaileei sare sozialetan presentzia izan dezaten.\nC / Okerra 7, 48270 Markina-Xemein BIZKAIA\nBARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVAk zure datuak prozesatuko ditu sare sozialean zure presentzia modu egokian kudeatzeko, jarduerak, produktuak, zerbitzuak edo sustapenak informatzeko, baita Gizarte Sareen araudia onartzen duen beste edozein xede ere.\nSare sozialetan jarraitzen duten pertsonen (eta / edo konexioaren edo konexioaren bidez ekintza sare sozialen bidez) egiten diren datuen tratamendua BARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVAren orri ofizialetan egingo da. Atal hau, baita erabiltzeko baldintzak, pribatutasun politikak eta sartzeko sarbide arauak kasu bakoitzean egokiak direnak eta erabiltzaileak onartu baino lehen.\nErabiltzaileak gizarte-sarean duen profila du, BARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVAk sortutako gure orrialdera atxikita. Horretarako, bere profileko datu pertsonalak tratatzeko baimena ematen du. Erabiltzaileak edozein unetan Gizarte Sareko pribatutasun-gidalerroak sar daitezke, baita profila konfiguratu ere, pribatutasuna bermatzeko. BARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVA-k erabiltzailearen informazio publikoarekin sarbidea eta tratamendua du, batez ere, bere kontaktuaren izena. Datu horiek Soinu-Sarearen barruan soilik. BARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVA-k honako ekintzak egingo ditu:\n• Profileko informazio publikorako sarbidea.\n• BARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVA webgunean argitaratutako informazio guztia erabiltzaileen profilan argitaratzea.\n• Bidali mezu pertsonalak eta banakakoak sare sozialaren bidez.\n• Erabiltzailearen profilan argitaratuko den orriaren egoera eguneratzeak.\n• Erabiltzaileak beti bere konexioak kontrolatzen ditu, jada interesatzen ez zaien edukia ezabatu eta konexioak partekatzen dituztenek mugatzen dute, horretarako, euren pribatutasun ezarpenak sartu beharko dituzte.\n- Nazioko, erkidego edo nazioarteko araudien ustezko legez kanpokoa dela edo ustezko legez kontrako jarduerak burutzen dituztela edo fede oneko printzipioak ez betetzea.\n- Jendearen funtsezko eskubideak mehatxatzen ditu, sarean adeitasunik eza, erabiltzaileek edo hirugarrenen iritziak negatiboak edo iruzurrak sor ditzakeela, eta, oro har, BARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVAk jotzen duenaren arabera.\n- Oro har, legezkotasunaren printzipioak, zintzotasuna, erantzukizuna, giza duintasunaren babesa, adingabeen babesa, ordena publikoaren babesa, pribatutasunaren babesa, kontsumitzaileen babesa eta jabetza intelektuala eta industrialaren printzipioak kontrajartzen ditu.\n- Era berean, BARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVAk eskubidea du web gunearen edo enpresaren sare sozialetik aldez aurretik jakinarazi gabe.\nBARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVA-k sare soziala erabiliko du bere produktuak hedatzeko, edozein kasutan, kontaktu-datuak tratatzeko merkataritza-prospekzio ekintzak zuzentzea erabakitzen badu beti izango da LOPD eta LSSI-CEren legezko eskakizunak betetzen. BARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVA beste erabiltzaile batzuei gomendatzeko, sustapenez gozatu ahal izateko edo haien jarduerari buruz informatuta ez da publizitatea izango. Jarraian BARRENETXE SOCIEDAD COOPERATIVAk erabiltzen dituen sare sozialen pribatutasun-politika :


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila" author_facet:"Euskadi (Autonomia Erkidegoa). Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Egilea: Euskadi (Autonomia Erkidegoa). Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila


Euskararen erabilera sustatu eta normalizatzeko Udal ordenantza - Azpeitiko Udala\nEuskararen erabilera sustatu eta normalizatzeko Udal ordenantza\nAzpeitiko hirian eta udalean euskeraren erabilera sustatu eta normalizatzeko udal ordenantza.\nAzpeitiko Udalbatzak, 2005eko abenduaren 1ean egindako bilkuran, Azpeitiko Udalean eta Udalerrian Euskararen erabileraren sustapena eta normalizazioa bermatzea helburu duen Udal-Ordenantzari haserako onarpena eman zion.\nErrealitatearen eta indarrean dagoen legediaren arabera, Azpeitiko berezko hizkuntza euskara da. Horregatik, Ordenantza honen helburua da, Azpeitiko Udalean ezezik, udalerri-eremuan ere, euskararen normalizazioa bermatuko duten ondorio juridikoak garatzea, bertoko errealitate soziolinguistikoa aintzat hartuta.\nAutonomia Estatutuaren 6. artikuluari jarraiki, eta hizkuntza-alorrean garatzen duen legediari ere -funtsean 10/1982 Legea, azaroaren 24koa-, Euskal Autonomia Erkidegoko berezko hizkuntza euskara da. Eta, euskara nahiz gaztelania, biak hizkuntza ofizialak dira.\nHorren guztiaren ondorio da gure Erkidegoan bi hizkuntzak erabil daitezkeela eraginkortasun eta balio juridiko osoarekin, mota guztietako harreman publikoetan zein pribatuetan. Alabaina, Ordenantza honen artikulatuan ez da garatzen, hizkuntza ofizial gisa gaztelania erabiltzeko dagoen eskubidea. Izan ere, soilik euskararen normalizazioa du xede. Alegia, eraginkortasunez bermatzea Azpeitiko berezko hizkuntzaren erabilera erreala -eta ez bakarrik teorikoa-, hiritarrek bi hizkuntza ofizialen artean aukera egin dezaketenean.\nHartara, udal-izaera daukan araudi honen oinarrizko helburua da, Azpeitiko administrazio-eremuan, kultura-alorrean eta mota guztietako harreman sozialetan, euskararen erabilera ahalmentzea, sustatzea, erraztea, eta bermatzea, bere normalizazioa erabatekoa izan dadin.\nHalaber, Ordenantza honek adierazten du, udal-Administrazio barruko lan-harremanei dagokienean -baita Administrazio instituzionaletako nahiz bere menpe dauden sozietate guztietakoei ere-, lan-hizkuntza euskara dela, baldin eta bertan lan egiten duen pertsonalak, dagokion lanpostuari zor zaion hizkuntza-eskakizuna eskuratua duen.\nAzkenik, araudi honen xedea da, Azpeitiko udalerrian hiritar guztiak, edozein harremanetan edo jarduera sozialetan, euskaraz bizi ahal izatea, kontuan hartuz, 2001. urteko azken biztanleria-erroldaren arabera, Azpeitian erroldatuta dauden 13.000tik gorako biztanleen %5ak bakarrik ez duela euskara ezagutzen.\nJakina, bi hizkuntza ofizialen ikuspegitik, Azpeitiko biztanle guztiei, oro har, bermatu behar zaizkie euren hizkuntza-eskubideak. Aitzitik, onartu beharra dago, ia XX. mende osoan zehar, euskara baztertu egin dela Azpeitiko udal-administrazioan ezezik, harreman publikoetan ere. Hortaz, gaur egun, Azpeitiko Udalaren lehentasuna da euskara sustatzea, hemengo berezko hizkuntza delako. Eta errespetatzea ere Udalarekin harremanetan jartzen diren hiritarren hizkuntza-eskubide oro, hizkuntza dela-eta inolako diskriminaziorik egitea ez baita onartzen.\nHonenbestez, Ordenantzaren testu artikulatuan, lehenik eta behin, xedapen orokor multzo batek ñabarki aditzera ematen ditu erregelamendu honen oinarri juridikoak. Jarraian, udal-Administrazioaren menpe lan egiten duen pertsonalari dagozkion xedapenak zehazten dira; baita euskararen erabilera arautzen dutenak ere, udal-administrazioan, gainerako toki-erakundeetan eta bizitza sozialaren bilakaeran. Honek guztiak zera du helburu: Gure udalerriko eremu guztietan, azpeitiar orok euskara erabiltzeko daukan eskubidea sustatzea eta bermatzea.\nLEHENENGO ATALA.XEDAPEN OROKORRAK\n1. artikulua.Euskararen ofizialtasuna.\nEuskara da Azpeitiko udal-barrutiko eta bere erakunde publiko guztietako berezko eta ofiziala den hizkuntza, eta hiritarrek erabili ahal izango dute, balio eta eraginkortasun juridiko osoz, mota guztietako harreman publikoetan zein pribatuetan. Herritarrei ezagutu eta erabiltzeko eskubide ukaezina dagokie.\n2. artikulua.Berezko hizkuntza.\nEuskara da Azpeitiko berezko hizkuntza, baita bere erakunde publiko guztietakoa ere.\n3. artikulua.Udal-zerbitzuetako lan-hizkuntza.\nEuskara Azpeitiko udal-administrazioaren menpe dauden udal-zerbitzu guztietako lan-hizkuntza izango da.\n4. artikulua.Hizkuntza dela-eta diskriminaziorik eza.\nAzpeitiko udal-zerbitzuek, hiritarrei harrera egiterakoan eta emandako erantzunetan, hizkuntza dela-eta ez dute inor diskriminatuko. Herritarrak udal-langileekin harremanetan jartzeko erabiltzen duen hizkuntza ofizialean jasoko du udal-langileen erantzuna.\n5. artikulua.Hizkuntza-eskubide orokorrak.\nHiritarrei aitortzen zaizkien hizkuntza-eskubideak:\na)Euskaraz harremanetan jartzeko eskubidea udal-zerbitzu eta erakunde guztiekin, ahoz nahiz idatziz, zerbitzuaren edo erakundearen izaera juridikoa, publikoa ala pribatua den, formalki kontuan hartu gabe.\nb)Udalaren eta bere menpeko erakundeen edo sozietateen jakinarazpenak nahiz argitalpenak euskaraz jasotzeko eskubidea. Baita komunikabideen bitartez Udalak argitara ematen dituen berriak ere.\nc)Ogasun publikoak diruz lagundutako udal-ekintza sozial, kultural eta aisialdiko guztiak, udalerriko berezko hizkuntza den aldetik, euskaraz izan daitezen eskubidea. Edo gutxienez, euskarari lehentasunezko tokia ematea.\nd)Udal-argitalpen nahiz komunikabide guztiak, udalerriko berezko hizkuntza den aldetik, euskaraz izateko eskubidea. Edota gutxienez, euskarari lehentasunezko tokia ematea.\ne)Euskara erabiltzeko eskubidea, kontsumitzaile edo erabiltzaile gisa, udal-barrutian diharduten enpresekin, saltokiekin edo establezimenduekin harremanak izaterakoan. Eta hori, 6/2003 euskal Legearen arabera, baita Legea garatzen duen araudiari nahiz Ordenantza honi jarraiki ere.\n6. artikulua.Hezkuntza-arloko hizkuntza-eskubideak.\nHiritarrei aitortzen zaizkien hezkuntza-eskubideak:\na)Erakunde publikoek diruz lagundutako irakaskuntza mota oro euskaraz burutzeko eskubidea.\nb)Hezkuntza-ziklo guztietan, hasierakoan nahiz etengabekoan, udalerriko ikastetxe nahiz ikastegi orok euskararen irakaskuntza eraginkortasunez berma dezala.\nc)Heziketa-maila guztietan euskara ikasi ahal izateko eskubidea.\n7. artikulua.Hiritarren hizkuntza-eskubideak osasun-arloan.\nUdala arduratuko da hiritarrei ondokoa berma diezaieten:\na)Udal medikuntza-zentroetan euskaraz harrera egin eta erantzun diezaieten eskubidea.\nb)Osakidetzaren sail guztietan euskaraz harrera egin eta erantzun diezaieten eskubidea.\nc)Kontsumitzaile eta erabiltzaile gisa, medikuntza-zerbitzu pribatuetan euskaraz harrera egin eta erantzun diezaieten eskubidea, 6/2003 euskal Legeko 40. artikuluaren arabera.\n8. artikulua.Hiritarren hizkuntza-eskubideak justizia-eremuan\na)Justizia-sail guztietan, atzerapenik gabe, eraginkortasunez euskaraz harrera egin eta erantzun diezaieten eskubidea.\nb)Izapide judizial guztietan euskara hizkuntza ofiziala bezala erabiltzeagatik, diskriminatuak izan ez daitezen eskubidea.\nc)Erregistro Zibileko asientoak euskaraz beteko dira, baldin eta, Erregistro Zibilean aurkeztutako agiriak euskaraz idatzita badaude, edo herritarrak ahozko adierazpenak euskaraz egiten baditu. Erregistro Zibilean aurkeztutako agiria elebiduna bada, aurkezten duenak aukeratuko du asientoa zein hizkuntzatan egingo den.\n9. artikulua.Hizkuntza-eskubideak polizia-harremanen esparruan.\na)Udaltzaingoak eta Ertzaintzak eraginkortasunez euskaraz harrera egin eta erantzun diezaieten eskubidea.\nb)Estatuko indar eta segurtasun-kidegoek eraginkortasunez euskaraz harrera egin eta erantzun diezaieten eskubidea.\n10. artikulua.Hizkuntza-eskubideak eta funtzio publikoen jarduera pribatua.\na)Jabego-erregistroan, atzerapenik gabe, eraginkortasunez euskaraz harrera egin eta erantzun diezaieten eskubidea. Baita erregistroari dagozkion agiri guztiak euskaraz eskuratzeko eskubidea ere.\nb)Notario-jardueran eraginkortasunez euskaraz harrera egin eta erantzun diezaieten eskubidea. Baita notariotzari dagozkion agiri guztiak euskaraz jasotzeko eskubidea ere.\n11. artikulua.Nomenklaturak eta toponimoak.\nEuskaraz ezarriko da Azpeitiko udalerriko kaleen, errepideen, auzoen, mendien, ibaien eta ubideen nomenklatura ofiziala, baita, oro har, bertako toponimo guztiena ere, baldin eta euren jatorrizko deiturak beste hizkuntza bati dagozkionak ez diren heinean.\nBIGARREN ATALA.UDAL-ADMINISTRAZIOAREN MENPEKO PERTSONALA\n12. artikulua.Derrigorrezko hizkuntza-eskakizunak Administrazioan.\n1. Funtzio publikoari dagokion legediaren arabera, baita legedi hori garatzen duen araudiari jarraiki ere, udal-administrazioaren zerbitzuan jarduten duten langile-zerrendan, bertako lanpostu orori derrigorrezko hizkuntza-eskakizuna esleituko zaio, ondoko helburuarekin: Administrazio-unitate guztiek euskaraz lan egin eta zerbitzua euskaraz eman ahal izatea.\n2. Udal-Administrazioaren zerbitzuan jarduten duten langile guztiek, eurei egokitutako hizkuntza-eskakizuna egiaztatu beharko dute, dagokion lanpostua eskuratu edo euren lanpostuei atxikita jarraitu ahal izateko, legedi autonomikoarekin bat.\n13. artikulua.Udal-administrazioaren menpeko sozietateak eta erakundeak.\n1. Udal-administrazioaren menpe dauden edo berak sortutako sozietate eta erakunde publikoetan nahiz pribatuetan jarduten duten langileei, zera ezarriko zaie: Zuzenean Azpeitiko Administrazioaren menpe lan egiten duen pertsonalari ezartzen zaion hizkuntza-araudi berbera.\n2.Udal-Administrazioaren menpeko sozietateetan nahiz erakundeetan jarduten duen pertsonalak, zera egiaztatu beharko du: Bere lana burutzeko galdatzen zaion euskararen ezagutza-maila egiaztatu beharko du, baita, hala badagokio, euskaraz zerbitzua emateko ezagutza-maila ere.\n14. artikulua.Zerbitzu publikoen emakidadunak.\nEmakidadun batek edo Administrazioaren zerbitzuan jarduten duen pertsonala ez denak ematen dituen zerbitzu publiko guztietan, Udalak zera bermatu beharko du: Udalak zerbitzuaren erabiltzaileari harrera egin eta erantzun diezaioten, ordenantza honen arabera, udal-administrazioari galdatzen zaizkion hizkuntza-baldintza berberetan. Honetara, kontratuaren esleipena, klausula hau betetzearen menpe egongo da.\n15. artikulua.Udalaren hizkuntza-plangintza.\nDagokion hizkuntza-plangintza abian jarriko edo egokituko da, ondoko helburuarekin: Administrazio-unitate guztiek euskaraz lan egin eta zerbitzua erabat euskaraz eman ahal izatea, udal-administrazioaren zerbitzuan jarduten duten langile guztiek, euren lanpostuari egokitutako zereginak burutzeko galdatzen zaien euskararen ezagutza-maila egiazta dezaten.\n16. artikulua.Pertsonala izendatzea eta kontratatzea.\n1.Udalak, bere menpe lan egingo duen pertsonala hautatzeko prozesuan, ondoko irizpideekin bat jardun beharko du: Objektibotasuna, argitalpena, berdintasuna, meritua eta gaitasuna, alegia. Udalak irizpide horiei men egin beharko die, bai zuzenean Udalaren zerbitzuan jardungo duen pertsonala hautatzerakoan, baita bere menpeko erakundeetako edo sozietateetako pertsonala hautatzen duenean ere. Eta irizpide berberak jarraituko dira, langile hori funtzionarioa, kontratatutakoa, finkoa ala bitartekoa denean, betiere, euskal funtzio publikoaren Legeari jarraiki, baita helburu horretarako onartu diren oinarriei ere.\n2.Azpeitiko Udalaren menpeko lanpostu bat eskuratzen duen langile orok -baita bere menpeko erakundeetakoa eta sozietateetakoa lortzen duenak ere-, Udalak benetan izenda edo kontrata dezan egiaztatu beharko du, lanpostu horren funtzioak euskaraz burutzeko gaitasuna baduela.\n3.Enpresa-emakidadunetan lan egiten duen pertsonalak, edo zerbitzu publikoak emateko Udalak kontratatzen dituen enpresetakoak, zera bermatu beharko du: Zerbitzu hori emango duela, udal-administrazioari galdatutako hizkuntza-baldintza berdinetan.\n17. artikulua.Zerbitzu publikoetako pertsonalaren hizkuntza-obligazioak.\n1. Udal-Administrazioan lan egiten duen pertsonalak -baita bere erakunde instituzionaletakoak nahiz menpeko sozietateetakoak ere- euskaraz burutu behar du bere lana.\n2. Udal-Administrazioan lan egiten duten udal-langileek -baita bere erakunde instituzionaletakoek nahiz menpeko sozietateetakoek ere -, hiritarrei lehenengo hitza euskaraz egin behar diete. Baina hiritarrak hizkuntza ofizial baten hautua egiten duenean, udal-langileak hizkuntza ofizial horretan erantzungo dio herritarrari.\nHIRUGARREN ATALA.EUSKARAREN ERABILERA UDAL-ADMINISTRAZIOAN\n18. artikulua.Udal-organoetako lan-hizkuntza.\n1.Udal-organo guztietako ohiko lan-hizkuntza euskara izango da, udalerriko berezko hizkuntza delako.\n2.Udal-organo guztien batzarretarako deialdiak, eguneko gai-zerrendak, mozioak, boto partikularrak eta proposamenak, baita informazio-batzordeen irizpenak ere, euren hartzaileei euskaraz jakinaraziko zaizkie. Dena den, hala eskatzen duten udal-organoetako kideei, beraiek hautatutako hizkuntza ofizialean ere igorriko zaie dokumentazio guztia.\n3.Udal-organoetako bilerak euskaraz burutuko dira. Dena dela, udal-ordezkaritzat hautatu diren organoetako kideek, ofiziala den edozein hizkuntza ere erabil dezakete.\n19. artikulua.Udal-organoetako aktak.\nUdal-organo guztien bileretako akten jatorrizko testuak euskaraz idatziko dira. Dena dela, beharrezkotzat jotzen denean, galdatutako hizkuntza ofizialera itzuliko dira. Akta-liburu ofiziala euskaraz idatziko da.\n20. artikulua.Liburuak eta udal-errolda.\n1. Euskaraz idatziko dira, sarreren eta irteeren erregistro-liburua, urteko aurrekontu-liburua, baita udalerriko gainerako liburu ofizialak ere.\n2.Udaleko administrazio-erregistroan euskaraz inskribatuko dira, Azpeitiko Udaleko erroldan aurkeztutako dokumentuak, baita Udalak berak igortzen dituenak ere.\n21. artikulua.Txostenak eta proiektu teknikoak.\nUdal-organoek eskatutako txosten nahiz proiektu tekniko guztiak, gutxienez euskaraz idatziko dira.\n22. artikulua.Hiritarren eskura dauden inprimakiak eta agiriak.\n1.Udal-organo guztiek hiritarren eskura uzten dituzten inprimaki eta dokumentu ofizial guztiak euskaraz idatzita egongo dira.\n2. Hiritarrek eskubidea izango dute halaber, eurak hautatutako hizkuntza ofizialean udal-dokumentuak eta inprimakiak eskuratzeko.\n23. artikulua.Administrazioen arteko harremanak.\n1.Udalak edo udal-organoek, euskara ofiziala den lurralde batean kokatuta dauden beste erakunde publiko batzuei bidali beharreko idazki guztiak, euskaraz bakarrik igorriko dizkie.\n2.Udalak edo bere udal-organoek, beste erakunde ofizialetatik jasotzen dituzten eta gutxienez euskaraz idatzirik ez dauden idazki guztietan, 10/1982 Legeko 8. artikulua betetzea galdatuko da, ezargarria den heinean.\n24. artikulua.Arauzko xedapenen argitalpena.\nUdal-korporazioko organoetan, arauzko xedapenak euskaraz eztabaidatuko eta egingo dira. Dagokion itzulpena egin ostean, Autonomia Erkidegoko bi hizkuntza ofizialetan, Aldizkari Ofizialean elebitan argitaratuko dira.\n25. artikulua.Administrazio-egintzen jakinarazpena.\nAzpeitiko errealitate soziolinguistikoaren arabera, udal administrazio-egintzak euskaraz jakinaraziko dira. Dena dela, bi hizkuntza ofizialak erabili ahal izango dira, kargazko administrazio-egintzak jakinarazteko, edota interesdunak Udalari hala eskatzen dion kasu guztietan. Hartara, Administrazioarekin harremanetan jartzeko hizkuntza ofizialetako bat hobetsi duten azpeitiarren errolda bat antola dezake Udalak.\n26. artikulua.Udal-bulegoetako errotulazioa.\nAdministrazioaren zerbitzuan jarduten duen pertsonalak bakar-bakarrik erabiltzen dituen udal-bulegoen barnealdean, errotulazioa euskaraz baino ez da izango. Halaber, euskara hutsean dauden errotuluak jar daitezke: Udal-zerbitzuaren izenak Autonomia Erkidegoko bi hizkuntza ofizialetan antzeko grafia duenean, edo mezuak piktogramen bitartez ere adieraz daitezkeenean.\nLAUGARREN ATALA.EUSKARAREN ERABILERA TOKI-ERAKUNDEETAN ETA BIZITZA SOZIALAREN BILAKAERAN\n27. artikulua.Udalaren menpeko toki-erakundeak.\nUdalari ezargarria zaion erregimen juridiko berbera ezarriko zaie, udal-korporazioak bertan eratu dituen Udalaren menpeko erakundeei, baita hala badagokio, udal-zerbitzu publikoen emakidadun diren enpresei ere.\n28. artikulua.Diruz lagundutako entitate pribatuak.\nEuskal Administrazio publikoek diruz lagundutako entitate pribatuek, edota edozein euskal Administrazio publikorekin lankidetza-hitzarmen bat izenpetu dutenek, Eusko Legebiltzarraren 6/2003 Legearen 39. artikuluaren arabera, Azpeitiko udal-barrutian, kontsumitzaileak eta erabiltzaileak diren pertsonen hizkuntza-eskubideak bermatu beharko dituzte:\na)Idatziz zein ahoz, gutxienez euskaraz harrera eginez eta erantzunez, baita euren zerbitzuei buruzko informazioa emanez ere.\nb)Gutxienez euskaraz errotulatuz euren lokalak eta argitalpenak.\nc)Gutxienez euskaraz eskainiz euren jarduerari dagozkion inprimakiak, oharrak, dokumentazioa, eskaintzak edo gainerako zerbitzuak euskaraz eskainiz.\n29. artikulua.Interes orokorreko zerbitzuak ematen dituzten pertsona juridikoak.\nInteres orokorreko zerbitzuak -unibertsaltzat legez ziurtatutako zerbitzuak edo antzeko kategoria baten arabera ziurtatutakoak- ematen dituzten pertsona juridikoek, edo unibertsaltasun nahiz berdintasun erregimen juridiko baten menpe dauden zerbitzuak -hots, garraio, telekomunikabide edo energia-zerbitzuekin gertatzen den bezala- ematen dituztenek, Azpeitiko udal-barrutian, kontsumitzaileak eta erabiltzaileak diren pertsonen hizkuntza-eskubideak bermatu beharko dituzte:\nb)Gutxienez euskaraz errotulatuz euren lokalak, zerbitzuak eta argitalpenak euskaraz errotulatu.\nc)Gutxienez euskaraz eskainiz euren jarduerari dagozkion inprimakiak, oharrak, dokumentazioa, eskaintzak edo gainerako zerbitzuak euskaraz eskaini.\n30. artikulua.Enpresak eta merkataritza-establezimenduak.\nAzpeitiko enpresek eta merkataritza-establezimenduek euren zerbitzuak gutxienez euskaraz errotulatuko dituzte, eta eurei euskaraz zuzentzen zaizkienei, udalerriko berezko hizkuntzan ahoz zerbitzua emango diete.\n31. artikulua.Udal hizkuntza-paisaia.\nUdala arduratuko da Ordenantza honetan jasotzen diren xedapenak bete daitezen, bereziki lortzeko, gutxienez euskaraz errotula daitezela hiritarrei zabaldutako dauden udalerriko establezimendu guztiak. Hartara, udal-erabaki bitartez egokitzat jotako diru-laguntzak finkatu ahal izango dira, euskararen erabileraren normalizazioari buruzko 10/1982 Legearen 27. artikuluaren babesean.\n32. artikulua.Azpeitian merkaturatutako produktuen etiketak.\nAzpeitian merkaturatutako produktuei etiketak jarri ahal izango zaizkie, bertako hiritarrek erraz ulertzen duten hizkuntza ofizialean. Nolanahi ere, Azpeitian eginiko artisau-produktuei euskara hutsean etiketak jarri ahal izango zaizkie.\n33. artikulua.Sustapeneko jarduera publiko orokorra.\nBizitza sozialaren bilakaeran, mota guztietako jardueretan euskara sustatzearren, Azpeitiko Udalak egokitzat jotako neurriak abiaraziko ditu. Honen helburua da, hiritar orori erraztea, udalerriko berezko hizkuntzan bizi daitezela. Bereziki lehentasuna emango zaio euskararen normalizazioari eta sustapenari, merkataritzako, elkartze, kirol eta kontsumo-jardueretan, euskararen normalizazioari buruzko 10/1982 Legearen 26. eta ondorengo artikuluen arabera, lehentasuna emango zaio baita kontsumitzaileei eta erabiltzaileei buruzko 6/2003 Legearen 37. eta ondorengo artikuluei jarraiki ere.\nLehenengo xedapen gehigarria.Euskara Batzordea.\nUdaleko Euskara Batzordeari dagokio, Ordenantza honen ezarpenaren segimenduaz arduratzea, baita Azpeitiko udalerrian hizkuntza-normalizatzeko proposamenak egitea ere.\nBigarrengo xedapen gehigarria.Azpeitiko Euskara Patronatua.\nAzpeitiko Euskara Patronatuari dagokio, Ordenantza hau ezartzeko beharrezkoak diren neurri teknikoak zuzentzea. Halaber, hiritarrek ager ditzaketen kexak izapidetuko ditu, ondoko helburuarekin: Kexak bidezkoak izango balira, eurak zuzentzeko egokitzat jotako neurriak har daitezela.\nHirugarrengo xedapen gehigarria.Udal-proiektuak.\nUdal proiektu eta programa guztietan aintzat hartuko da, Ordenantza honek bizkarrezur duen hizkuntza-normalizazioaren irizpidea. Hartara, Euskara Batzordeari eta Azpeitiko Euskara Patronatuari zera dagokie: Egokitzat jotako proposamenak egitea, Ordenantza honen helburuak egokitu eta benetan bete daitezen.\nLehenengo xedapen iragankorra.Udal-zerbitzuetako lan-hizkuntza.\nUdal-langileek dagokien hizkuntza-eskakizuna egiaztatzea lortu ez duten udal-zerbitzuetan, euskara bertako lan-hizkuntza bezala gauzatzea denboran geroratu ahal izango da.\nBigarrengo xedapen iragankorra.Pertsona juridiko pribatuak\nPertsona juridiko pribatuek Ordenantza honetan ezartzen zaizkien xedapenak betetzeko obligazioa daukate, Ordenantza argitaratzen denetik urtebeteko epean. Hartara, obligazio horiek bete ditzaten, Azpeitiko Euskara Patronatuaren laguntza eta aholkularitza jasoko dute.\nIndargabetuta daude Ordenantza honek ezartzen duenarekin bat ez datozen xedapenak eta, baita Ordenantza ezeztatzen duten erabakiak ere indargabetuta gelditzen dira.\nOrdenantza hau indarrean sartuko da, Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratu eta biharamunean.


"Gizarteak egia jakiteak arinduko luke pixka bat gure sufrimendua" - Baleike - Baleike.eus\n1984ko martxoaren 22an Espainiako Poliziak Komando Autonomo Antikapitalistetako lau kide hil zituen Pasaian. Haietako bat Dionisio Aizpuru zen, Peio Aizpururen anaia. Justiziaren bidea ia erabat agortuta, 32 urtez baztertuta eta ahaztuta sentitu ondoren, gau hartan Pasaian benetan gertatutakoa jasotzen duen dokumentala ari dira lantzen, "gizarteak egiazko errelatoa jakin dezan". Pasaiako gertaerez eta 32 urte hauetan sufritu dutenaz hitz egin du Peio Aizpuruk Baleike aldizkarian argiraratutako elkarrizketa honetan.\nPasaiako hilketen inguruko hamaika dokumentu dauzka bilduta Peio Aizpuruk. Argazkia: Gorka Zabaleta\n1984ko martxoaren 22ko iluntze hartan, Peio Aizpuru (Azpeitia, 1963; Zumaian bizi da 1990etik) amarekin zegoen etxean. Arreba zaharrena Gasteizen bizi zen, gazteenak Donostian pasatzen zuen astea, eta aita ordurako ohean zegoen, fundiziora lanera goiz joaten zen eta. Anaia Dionisiok hilabeteak zeramatzan etxetik alde eginda. "Ni garai hartan soldaduska ari nintzen egiten, Cadizen (Andaluzia); hilabeteak neramatzan etxera ia etorri ezinik, Gabonetan ere bizpahiru egun baino ez; baina martxo hartan hilabeteko baimena izan nuen". Eta han zegoen, etxean amarekin, irratian lehen albistea eman zutenean: "Tiroketa Pasaian; hildakoak tartean; Komando Autonomoak ote diren susmoa". Beste daturik ez lehen informazio hartan. Gauerdiko albistegian xehetasun gehiago: hildakoak Komando Autonomoko lau kide ziren. Gau hartan beldurra eta kezka izan zituen ohelagun Peio Aizpuruk, eguna noiz argitu zain.\n"Goizean amak esnatu ninduen. Hildakoen artean Dioniren izena aipatu zutela, '35 urteko gizasemea'; baina akaso oker zeudela, Dionik21 urte izanda, ez zela posible 35 urteko batekin nahastea; agian ez zela gure Dioni...". Larritasun hartan, esperantza txikienari heldu nahian zeudela, hoska hasi zen etxeko telefonoa. Iparraldetik deia. Baietz, Dionisio tartean zela. Albistea asimilatzeko astirik gabe, aitaren bila bidali zuen amak, fundiziora. "Hura izan zen..., latza..., oso gogorra [arnasa hartu behar izan du eztarriko korapiloa askatzeko]; aitari esan behar semea hil egin dutela". Handik, zuzenean, Pedro Maria Isart Pelitxo Pasaian hildako beste azpeitiarraren etxera joan zen. "Neuk bakarrik joan behar izan nuen... Eta haiek ez zekiten ezer... Etxera sartu eta neuk eman nien notizia. Handik irten eta amarengana itzuli nintzen. Goizeko zortziak edo bederatziak izango ziren".\nDionisio Aizpuru Kurro, Pedro Maria Isart Pelitxo, Rafael Delas Txapas eta Jose Maria Izura Pelu ziren Pasaian 1984ko martxoaren 22ko gau hartan hildako lauren izenak. Garai hartako gobernadore zibil Julen Elgorriagak eman zuen lehen bertsio ofizialaren arabera, komandoko kideak zodiac batean iritsi ziren Iparraldetik Pasaiara; Espainiako segurtasun indarrak zain zeuzkaten, atxilotzeko; baina, lehorrera iritsi baino lehen, poliziak zeudela ohartu, txalupa bizkortu, eta ihes egiten saiatu omen ziren. Orduan tiroketa hasi eta komandoko lau kide hil zituzten. Lehen bertsio ofizial hark, baina, ez zuen gehiegi iraun. Jakin zen lau hildakoez gain, komandoko bosgarren kide bat bizirik zegoela, eta lehorreratzen hasita zeudenean atxilotu zutela. Bertsio ofiziala egokitu zuten orduan: komandoa lehorreratzen ari zen unean, "¡Alto!, Policía!" oihukatu eta komandokideak tiroka hasi zirela, poliziek erantzun, eta tiroketa hartan hil zirela laurak. Baina hutsune eta kontraesan gehiegi zeuzkan kontakizun hark.\nPeio Aizpuru amarengana bueltatu eta handik gutxira abokatuek deitu zuten. "Donostiara joan behar genuela, gorpuak identifikatzera. Gure familiatik neu joan nintzen, pelitxotarrekin, kotxerik ez neukan eta. Polloera. Hura izan zen bestea... [etenaldia egin behar izan du berriro] Bizi guztirako grabatuta geratzen zaizun irudia. Kanpoan, sartzeko zain geundela, poliziak barrezka, irainka... Oso krudela". Peio Aizpuru izan zen gelara sartzen azkena. "Anaiaren gorpua zegoen urrutien jarrita, eta laurak ikusi behar izan nituen... Gorpuak txikituta zeuden, balaz josita... Oso latza". Gero jakin zuen, forentsearen autopsiak eskuratu zituenean, lauren artean 113 bala zulo zeuzkatela. Polloetik gorpuekin bueltatu ziren etxera. "Aurrena Azpeitiko udaletxeko arkupeetan egon ziren, bizpahiru orduz. Hilkutxak zigilatuta zeuden, baina buru aldean kristalezkoa zen estalkia eta aurpegia ikusten zitzaien. Biek begi bana hustuta zeukaten, balaz". Gero etxean eduki zituzten, hileta ordura arte.\nPeio baino hamahiru hilabete zaharragoa zen Dionisio, eta harreman estua zuten bi anaiek. Azkoitiko lanbide eskolan ikasi zuten, Dionisiok delineazioa eta Peiok metalgintza. "Garai mugituak ziren haiek; asanbladak, grebak, manifestazioak... Mobilizazio asko izaten ziren, eta haietan parte hartzen zuenetako bat zen Dionisio; eskolan ere ikasleen ordezkaria zen. Baina hortik aurrera, neuk ez nion beste ezer sumatu. Bizimodu normala egiten zuen".\nDionisiok berak amari azaldu zionez, bere izenean alokatutako kotxe bat ekintzaren bati lotuta agertu zen, eta haren ondorioz egin behar izan zuen hanka. "Abisua jaso zuen anaiak, poliziak bila joango zitzaizkiola, eta orduan erabaki omen zuen alde egitea. Hori izan zen amari eman zion esplikazioa". Eta, bai, poliziak agertu ziren etxera. Ama eta arreba gaztea estu hartu zituzten, etxea miatu zuten, baina ordurako beste aldera pasata zegoen Dionisio. 1983ko udan zen. "Neu ordurako soldaduska hasita nengoen, Cadizen. Ez nekien ezer, abuztuan lagun batzuk bisitan etorri zitzaizkidan arte. Haiek kontatu zidaten ihes egin zuela". Anaia ez zuen gehiago ikusi, Polloeko tanatorioan haren gorpua identifikatzera joan behar izan zuen arte.\n"Ama eta arreba bai, tarteka joan zitzaizkion beste aldera bisitan". Baina 1983ko uda bukaera aldera gauzak zailtzen hasi zitzaizkien. GAL ekintza armatuak egiten hasia zegoen, eta iheslariek bizimodua erabat aldatu behar izan zuten, segurtasun neurriak zorroztuz. 1983ko urrian, Lasa eta Zabala bahitu, torturatu eta hil egin zituzten. GALen lehen hildakoak izan ziren bi haiek. Handik 17 urtera, 2000. urtean, krimen harengatik epaitua eta kondenatua izango zen Julen Elgorriaga, Pasaiako badiako gertakizunen bertsio ofiziala eman zuen gobernadore zibila.\nPasaian gertatu zena\nPasaian gertatutakoaren abiapuntua hilabete lehenago jartzen du Peio Aizpuruk, 1984ko otsailaren 23an. Egun hartan, Komando Autonomoek Enrique Casas senatari sozialista hil zuten, Gipuzkoako sozialisten buruzagi garrantzitsua. "Hilketa haren mendekua izan zen gero martxoaren 22an gertatutakoa". Eta Pasaian gertatu zena hasi da kontatzen.\n"Egun batzuk lehenago Poliziak Rosa Jimeno bahitu zuen [martxoaren 18an, Donostiako Pio XII.a plazan, kotxerantz zihoanean]. Bazekiten Komando Autonomoen inguruan zebilela. Lanera [Orioko udaletxera] eta etxera deiarazi zioten, pistola buruan jarrita, haurdun zegoen lagun batekin zegoela eta egun batzuetan kanpoan izango zela, hari laguntzeko. Jimenoren gurasoek susmo txarren bat izan zuten, eta Donostiako komisaldegira joan ziren, alaba han ote zeukaten galdezka. Erantzuna ezetz, ez zegoela inor izen harekin. Izen faltsu batekin erregistratu zuten. Egun haietan sekulako torturak egin zizkioten Jimenori, eta Iparraldeko telefono bat aurkitu zioten [Ziburuko etxe bateko telefonoa zen]. Telefono hartara deitu eta hitzordua jartzera behartu zuten, pistola buruan jarrita". Martxoaren 22an, 22:00etan, Pasaiako badian.\nEguna iritsita, iluntzeko 19:00ak aldera, Izura, Isart, Delas, Aizpuru eta Merino komandokideak Pasaia aldera abiatu ziren itsasoz, zodiac batean. Merinoren txakurra ere beraiekin eraman zuten. Uretako jantziak zeramatzaten soinean, badaezpada, eta hainbat arma, plastikozko bi poltsatan sartuta. Pasaiako badiara iritsi zirenean, Rosa Jimenok linternarekin egindako argi seinaleak ikusi eta lehorrerantz gerturatzen hasi ziren, "dena lasai" zegoelakoan.\n"Pasaiako badian, Donibaneko aldean, herria pasa eta muturrerantz doan bidearen azpian dagoen txoko bat aukeratu zuen Poliziak komandoa harrapatzeko. Rosa han behean jarri zuten, haitzaren gainean, soka batez hanketatik lotuta. Rosaren atzean, lurrean etzanda eta ezkutuan, polizia batek heltzen zion sokari. Rosa zeharo larrituta zegoen, Pasaiarantz abiatu aurretik komisaldegian ikusitako arma eta polizia mugimenduarekin ohartu baitzen hura ez zela atxilotzeko operazio bat. Dozenaka polizia eraman zituzten Pasaiara; tartean, Guadalajaratik ekarritako GEO [Poliziako talde bereziak] konpainia bat". Adostutako argi seinaleak egin zituenean, zodiaca haitzera gerturatu eta komandokideak lehorreratzen hasi ziren. "Pelitxo [Isart] izan zen haitzera igotzen lehena, gero anaia, eta ondoren Merino zihoan. Armaz betetako poltsak eta Merinoren txakurra zodiacetik lehorrera ateratzen ari zirela, ¡Alto! ¡Policía! oihua entzun, argiak piztu, eta segidan sekulako tiro zaparrada".\nMerino artean zodiacean zegoen, eta tiroak entzun orduko, uretara egin zuen salto. Inguruko haitz artean aurkitu zuen babesa une batez. Tiro zaparrada bukatu zenean, Guardia Zibilaren bi zodiac segituan gerturatu zitzaizkion, eta lehorretik aterarazi zuten. "Han ikusi zuen nire anaia Dioni, bizirik, eta eskuak buru gainean jarrita zeukatela. Handik gutxira, Rafael Delas nafarra ere uretatik atera zuten, bizirik hura ere. Hirurak han zeudela, beste bien arrastorik ez zen artean. Orduan, identifikatzeko agindu zieten poliziek hirurei. Merinok bere izena esan zuenean, poliziek segituan erantzun zioten, Tú eres el coronel. Enrique Casasen hilketarekin lotuta zeukaten Merino. Albo batera baztertu zuten Merino, pare bat metro. Delas eta anaia, haitz ertzean jarri zituzten, eskuak buru gainean. Eta hala zeuzkatela, hiru polizia aurreratu ziren, metraileta, subfusil eta eskopeta banarekin, biengana gerturatu, ahora os vamos a matar esan, eta bertatik bertara fusilatu zituzten. Animaliak bezala akabatu zituzten". Rosa Jimeno eta Jose Luis Merino komisaldegira eraman zituzten, atxilotuta. Komandoko beste bi kideak, Izura eta Isart, lehen tiro zaparradan hil ziren.\nGau hartan Francisco Etxeberria forentsea zegoen guardian. Eduardo Calvo Rojas epailearekin batera [gaur egun Espainiako Epaitegi Goreneko epailea da], hari egokitu zitzaion Pasaiara joatea. "Baina ez zituzten gertaeren eszenatokira eraman, Pasaiako badian barrena kilometro batera dagoen Itsas Komandantziara baizik", jarraitu du Aizpuruk kontatzen. "Hil zituzten lekutik gertu arrapala asko daude gorpuak lehorrera ateratzeko, baina Itsas Komandantziara eraman zituzten. Epaileak eta Pacok [Etxeberria] ez zuten hilketaren lekua ikusi. Beraz, ezin izan zuten frogarik aurkitu, ezin izan zituzten gertaerak irudikatu eszenatokian bertan. Gero, autopsiarekin eta datu gehiago jakin zirenean, bertsio ofizialak hutsuneak zituela ohartu zen Etxeberria".\nEpaileak eta forentseak gorpu bakarra ikusi zuten Itsas Komandantzian, Dionisio Aizpururena, hain zuzen ere. "Beste hildakoren bat ere egon zitekeela entzun zieten poliziei, eta bat bizirik zegoela eta komisaldegira eraman zutela. Epaileak erabaki zuen harengana joan behar zutela. Beste hiru hildakoak ez zituzten ikusi ere egin". Zuzenean Polloera eraman zituzten.\nFrancisco Etxeberria arduratu zen lau hildakoei autopsia egiteaz. Aizpuruk izan du Etxeberriarekin hitz egiteko aukera, eta senideak prestatzen ari diren dokumentalean parte hartzeko prest agertu da. "Sekula ez omen du halako txikiziorik ikusi. Delasen kasuan, eskopetako postek eragindako 11 zulo zeuzkan bularrean [ordurako debekatuta zegoen poliziek postak erabiltzea], eskumutur baten neurriko eremu batean denak, elkarren ondoan. Oso gertutik egindako tiroa zen, postak sakabanatu egiten baitira eskopetatik atera orduko. Beste tiro bat zeukan garondotik sartu eta kopetatik ateratzen zitzaiona, goranzko norabidean. Poliziak goiko bidetik ari baziren tiroka beherago zeuden haitzetara, nola da posible tiroa garondotik sartu eta kopetatik ateratzea? Eta tiro hura noiz jaso zuen Delasek, bularraldekoaren aurretik edo ondoren?". Dionisio Aizpururen kasuan ere badaude xehetasun deigarriak. "Anaiak zeukan tiro gehien gorputzean, 36. Zortzi garondoan zeuzkan. Zortzi. Garondoan jasotako lehen tiroak akabatu al zuen? Bigarrenak? Hirugarrenak? Zenbatgarrenak? Beste tiro bat begian zeukan, eta gainontzekoak gorputzean. Sekulako txikizioa egin zuten. Gorrotoz beteriko ekintza".\nBertsio ofiziala kolokan jartzen zuten datuak ezagutu ahala, asko izan ziren gertatutakoa salatu zuten ahots kritikoak. Euskadiko Ezkerrako Juan Maria Bandres izan zen gogorren mintzatu zenetako bat; fusilamendutzat jo zuen gertatutakoa: "Zigor edo mendeku operazio bat izan da, erasotzailearen nagusitasun nabarmenarekin, heriotza eragiteko helburuarekin; hori dena kontuan hartuta, hilketa [asesinato erabili zuen zehazki] izan dela esan daiteke". EAJko EBBk operazioaren emaitza aurreikusita ez ote zegoen galdetu zuen prentsa ohar gogor batean; Donostiako eta Iruñeko gotzainek ere heriotzen kontra hitz egin zuten; Gipuzkoako Batzar Nagusietako presidente Xabier Aizarnak "erailak" izan zirela adierazi zuen senitartekoei bidalitako telegraman; eta beste hamaika dira garaiko prentsan aurki daitezkeen salaketak eta iritzi kritikoak, gertaerek eragin zuten egonezinaren seinale. Ezker Abertzaleak greba orokorra deitu zuen martxoaren 28rako.\nEpaitegiak eta isiltasuna\nBaina beroaldia pasata, indarkeriazko hilketak astero izaten ziren urte gordin haietan, Pasaiako gertaeren oihartzuna medioetatik desagertu zenean, hildakoen senideak bakarrik gelditu ziren. "Bakarrik eta baztertuta, 32 urtez". Kasuak ez du sekula bide emankorrik egin epaitegietan; behin baino gehiagotan artxibatu dute, eta senideen kemenagatik baino ez da lortu zabalik mantentzea. "Ez da ikertzeko borondaterik egon. Castells abokatuak esaten du hau estatu krimena dela, informazio guztia karpeta batean gordeta egongo dela, baina Estatuak ez duela inoiz ezagutarazteko baimenik emango". Merino eta Jimeno lekukoen deklarazioekin gertatutakoa jarri du Aizpuruk kasuak izan duen ibilbide bihurriaren adierazgarri: "Biak kartzelan zeuden eta deklarazioa hartzeko eskatu zen, lekuko zuzenak zirelako. Deklarazioa hartu zieten, baina txosten haiek ez ziren iritsi sekula Donostiako epaitegira. Sumarioan ez zeuden".\nEskatu izan dute autopsia berriro egiteko, balistikako frogak egiteko, baina behin eta berriro ukatu zaie. Etxeberria forentseak berak jakinarazita, autopsian zehar poliziek egindako argazkiak eta bideoak ere eskatu zituzten. Argazki gutxi batzuk baino ez ziren iritsi epaitegira, gainerako materiala eskuratu orduko bidaliko zutela esanez. Material hura ez zen inoiz agertu. Eta operazioan parte hartu zuten polizia batzuk epailearen aurrean deklaratzera deitzea lortu dutenean, haiek ez dute inolako informaziorik eman: "Ez zeudela han, ez zirela gogoratzen, ez zekitela... Horiek izan ziren erantzunak".\nKasua gaur egun Epaitegi Konstituzionalera bidean dago, baina Aizpuruk eta senideek ez dute itxaropen handirik. "Konstituzionalera jo dugu, bete beharreko urratsa delako gero Europara jo ahal izateko. Han daukagu gure esperantza bakarra. Europak gaia beste begi batzuekin ikusi eta Espainiari kasua behar bezala ez ikertzeagatik zigorra jartzea, hori da geratzen zaigun bakarra".\nJustiziaren bidea ia agortuta, egia jakinaraztea da orain Aizpururen eta gainerako senideen borroka. "Urte hauetan guztietan gu oso bakarrik egon gara, ez gaituzte aintzat hartu. Orain badirudi garai berriak etorri direla eta gizartea eta hedabideak prest daudela gure historia entzuteko. Pasaian benetan gertatu zena ezagutzea nahi dugu. Gazteek ez dute gertatutakoaren berri; helduek, askotan, bertsio ofiziala dute gogoan, enfrentamendu batean hil zirela". Pasaiako hilketen egia zabaltzeko dokumental bat ari dira grabatzen. "Gure iritzien gainetik, datuak emango ditugu dokumentalean, datu zehatz asko daudelako; lekukotasunak ere badauzkagu, Merino eta Jimenorenak; Paco Etxeberria ere prest dago parte hartzeko. Eta orduko PSEko kideren baten parte hartzeko ahalegina ere ari gara egiten, alde bakarreko errelatoa izan ez dadin, baina oraingoz ez dugu lortu".\n-Senideok bake pixka bat izan dezazuen, zuen mina pixka bat arintzeko, zer jaso nahiko zenukete? Zer eskatzen diozue gizarteari?\nEz da erraza erantzuna. Hainbeste urtetan hainbeste sufritu eta gero, hain kasu gogorra eta nabarmena da... Pelitxoren amak galdetzen zuen, "Ezin al da ezer egin, hain garbi egonda? Ez da posible...". Rafael Delasen aita urtarrilean hil zen, 91 urterekin, eta oraindik ez zuen esperantza galdu: "Hau dena egunen batean jakingo da", esaten zuen. Gure aita, hil zen. Pelitxoren gurasoak hilda daude. Peluren aita hilda dago. Gurasoek ez dute izan ez aitortzarik, ez egiarik, ez ezer. Hori hainbeste urtetan pairatzea oso gogorra da, oso krudela da. Zerk arinduko lukeen sufrimendua? Batez ere, dokumental honen bitartez gizarteak egia jakiteak, horrek arinduko luke pixka bat gure sufrimendua.\nBestalde, pentsatzen duzu zure anaia eta Delas fusilatu zituzten hiru polizia haiek eta arduradun politikoak kalean dabiltzala inolako zigorrik gabe... Non dago justizia? Non egia? Non erreparazioa? Aitortuko al dute? PSOEk aitortuko al du? Hori egingo balute, behintzat, egia izango genuke. Eta egia da gehien balio duena. Justizia? Hainbeste urte pasa eta gero, ez daukagu esperantza handirik. Eta erreparazioa... Aitortza egiten badigute, horrek lagunduko digu.\n-"Azken finean, hiltzaile batzuk ziren eta merezitakoa jaso zuten", entzuten duzunean, zer sentitzen duzu?\nHori demokrata batek esaten du, ezta? Demokrazian edozerk ez du balio helburua lortzeko. Haiek ez dakit zer zirelako zilegi da hiltzea? Nork eta sistema demokratikoa defenditu behar duenak, justiziaren gainetik fusilamendu batzuk eginaz? Batzuek alde batekoa bakarrik ikusten dute, eta hura bakarrik justifikatu. Ustez demokratak direnengandik horrelako argudioak entzuteak sekulako mina ematen dit. Noizbait galdetu izan didate ea beste biktimengana inoiz gerturatu ote garen, haiengandik kezkatu ote garen. Galdera horiek guri bakarrik egiten dizkigute. Seguru nago haiei ez dietela galdetu ea inoiz gugana hurbildu ote diren... Guk inork baino hobeto dakigu edozein biktimak zer sentitzen duen, zenbat sufritzen den; inork baino hobeto dakigu hilketak eragiten duen mina. Besteek duten tratu berbera baino ez dugu eskatzen. Errelatoa esaten dute. Gure umeei kontatu egin behar zaie zer gertatu den herri honetan. Historia hauek nork kontatzen ditu eskoletan? Hau ere gertatu zen hemen, hau ere bai.\nMaiatzeko ohiko plenoa egingo da bihar\nEH Bilduren prozesu eratzailea: bihar Aurkezpen Foroa, Forondan\nEH Bilduren prozesu eraikitzailea: aurkezpen foroa Zumaian, maiatzaren 24an\n[BIDEOA] Maiatzaren 7ko egunaren laburpena\n[ARGAZKIAK] Eguneko azken argazkiak\n2.791 botorekin gauzatu du Zumaiak erabakitze eskubidea\n[BIDEOA] Plaza dantzak festa giroan


“Inoiz ez diogu erreparatzen aurkariaren sailkapenari” – Real Unión Club\n“Inoiz ez diogu erreparatzen aurkariaren sailkapenari”\nAitor Zulaika Real Unióneko entrenatzaileak agerraldia egin du gaur goizean Stadium Galeko prentsa aretoan, lehen taldeak larunbat honetan Stadium Galen Zamora CF taldearen aurka jokatuko duen partidaren atarian.\n“Kanpotik norbaitek emaitzei bakarrik erreparatzen badie, hasiera on baten eta bolada txar baten ondoren hazten ari garela eta emaitzak lagun ditugula esango du. Baina jokoari dagokionez, hori da interesatzen zaidana eta batez ere sasoi honetan, hazi egin gara baina ez dugu bolada txarrik izan. Hazkundea pixkanaka gertatu da. Uztailean eta abuztuan gauzak leuntzea falta da, eta orain azaroan ere bai. Zerbait bizia da eta egunero aztertzen eta leuntzen ditugu gauzak”, adierazi du Aitor Zulaikak kazetarien galderei erantzunez.\nKontrako taldeari buruz galdetuta, entrenatzaile azpeitiarrak esan duenez, “inoiz ez diogu erreparatzen aurkariaren sailkapenari, eta gureari oso gutxitan. Guk aurkariak zer egiten duen begiratu behar dugu, nola jokatzen duen. Eta zentzu horretan, partida honi begira galderak ditugu, entrenatzaile aldaketa bat dagoelako. Zamorako partidak aztertu ditugu, baina baita iragan denboraldikoak ere, Compostelarenak, eta ñabardura desberdinak daudela ikusten dugu. A plana eta B plana prest izan beharko dira, eta C plan bat ere aurreikusi beharko da”.\nLehen multzoko 14. jardunaldiko partida larunbatean jokatuko da, Stadium Galen, 19:00etatik aurrera.


Gipuzkoan eskola kirolak 25 urte. Aukera galdua? | Iritzia | Berria\nGipuzkoan eskola kirolak 25 urte. Aukera galdua?\nBeñat Amenabar Perurena eta Juanjo, Sistiaga Lopetegi - EHUko Hezkuntza Fakultateko Irakasleak., Eskola Kiroleko Liburu, Zuriaren egileak\nAurten bete dira 25 urte Eskola Kirolaren lehenengo foru dekretuak argitaratu zirenetik eta gaur egun arte indarrean iraun dute bertan zehaztutako ereduak eta izpirituak, nahiz eta urtez urte zenbait egokitzapen egin diren. Urte luze hauetan, Gipuzkoan Eskola Kirolaren gaiak izan ditu hainbat tirabira, eta, egiari zor, ikuspuntu desberdinak plazaratu dira gaia jorratu denean.\nOrain, Gipuzkoako Foru Aldundiko Kirol arduradunek 2017-2018ko ikasturteetarako argitaratu behar den dekretu berria baliatu nahi izan dute, urteurren berezi honetan, hausnarketa bat abian jartzeko eta programa berrian behar diren egokitzapenak txertatzeko. Arduradunek diote hausnarketa prozesu hau parte hartze dinamika eta metodologia desberdinak erabiliz egin dela, bertara askotariko eragileak gonbidatuz: kirol elkarteren bat, ikastetxeren bateko arduradunak, guraso elkarteak eta abar. Guztiak Aldundiko kirol sailak gonbidatuak.\nProzesu hori guztiz amaitu gabe, Politikari arduradunak plazaratzen hasi ziren programa berriak jasoko zituen zenbait neurri. Adibidez, hastapen urtea 8 urtetik 6 urtera pasatzea. Azken egun hauetan, berriz, prozesuaren amaieran, beste hainbat neurri jakin dira, eta horiek kalapita handia sortu dute komunikabideetan; iritziak proposatutako neurrien kontra azaldu dira.\nArgi gera dadila, beraz, ez dugula balizko parte-hartze prozesu horretan gure iritzia emateko paradarik izan. Gure ustez, hausnarketa prozesu horrek ez du izan 25 urte betetzeak beharko lukeen hedapena; ez da zabaldu, ez dira eragileak behar bezala deitu, herritar soilari ere ez zaio aukera eman, eta horrek guztiak (beste batzuen artean, hezkuntza sailaren parte hartzearen falta sumatu dugu...), prozesua komunikabideetan iragartzeko modukoa bai baina benetako hausnarketa sakon bat egin gabe eta benetan dauden arazo, kezka eta ikuspuntu desberdinei heltzeko aukerarik eman gabe egin da. Azaldu den guztia itxurakeria bat izan dela dirudi; gainera, sortutako tentsioen ondorioz, badirudi atzerapausoak emateko prest dagoela Aldundia eta, beraz, azkenean kontua hainbat neurri «kosmetiko» hartuz amaituko dela eta, funtsean, programak bere horretan jarraituko duela.\nGainera, zalaparta honetan guztian, gure ustez, oso gutxi hitz egin da, benetan, Eskola Kirolaz... eskolan egiten den kirolaz, alegia. Ez da baliatu aukera eskola kirolak benetan bete beharko lituzkeen funtzioez eta helburuez hitz egiteko, horretarako jarraitu beharreko bide eta metodologiez, hori aurrera eramateko eragileak zeintzuk izan behar duten eta non kokatu behar den jarduera zehaztek , zein administraziok duen ardura eta zertarako, eta abar eta abar.\nHori horrela, ez bada Eskola Kirolaz hitz egin, zertaz aritu dira, bada? Galdetuko du batek baino gehiagok... Gure ustez, derrigorrezko eskola adineko haurrek egiten duten kirolez aritu dira; eta ez da gauza bera. Uste dugu azken horretaz ere hausnartu behar dela eta, batez ere, administrazio publikoek neurriak hartu behar dituztela, baina zehaztu dezagun. Eskola adineko haurren kirolaz ari garenean, jakitun izan behar du gizarte osoak, esparru horretan hainbat interes pilatzen direla. Horiek ez dute beti haurra babesten; are gehiago esango genuke: zenbait kasutan, haurren eskubideak urratzen dituzte.\nErrealitate hori hor egonik, Eskola Kirolaren dekretuak betidanik ahalegin berezi bat egin du adin txikikoen interesak eta eskubideak defendatzeko eta, noski, horretarako hainbat neurri mugatzaile ezarri behar izan ditu historikoki. Horiek izan dira gehienetan katramila sortu dutenak, eta beti Kirol Elkarteak (Federazioak), batetik, eta aldundia, udalak eta ikastetxeak, bestetik. Aipatzen ari garen aurtengo kasuan horixe da, hain zuzen, gertatu dena. Proposamenen artean badaudela (orain, akaso, malgutuko dituzte) neurri mugatzaile batzuk, eta horien aurka agertu dira hainbat Kirol Elkarte eta Federazio ere; batez ere, futbol mundu boteretsukoak, baina ez bakarrik.\nEzagun zaigu, zoritxarrez, neurri mugatzaile horiek gehiegizkoak direla esatea, hau da, mugatzaileegiak direla adieraztea eta norberak bere burua zuritzea («guk neurriz, proportzioan eta haurren eta gurasoen nahia errespetatzen dugu» esanez) eta, azkenik, aukera askatasunaren aldarria egitea. Gure jendarteak, dagoeneko, ongi daki aukera askatasunaz hitz egitean batzuetan zapalkuntza eta homogeneizazioa bultzatzen ariko garela; besteak beste, adibidez, hizkuntzari dagokion esparruan, parekidetasunaren alorrean... eta abar. Printzipio gisa, administrazio publiko batek mugarik gabeko aukera askatasunaren defentsa egingo balu, gure ustez, politika neoliberalak bideratzen arituko litzateke eta, honela, haurrak eta herritarrak guztiz babesik gabe utziko lituzke, eragileen eta interes desberdinen autorregulazioaren menpe/eskuetan. Azken batean, dagokion ardurari muzin egingo lioke.\nLaburbilduz, gure ikuspuntutik, Eskola Kirolaren programak 25 urte betetzen dituen honetan, aukera paregabea dugu Eskola Kirolaz benetako hausnarketa sakon bat egiteko eta, neurri zuzentzaileak hartu behar badira, izan daitezela adostasunez eta eragileekin landutakoak. Hitz egin dezagun eskola kirolaz behingoz, eta egin dezagun proiektu aurrerakoi eta hezitzaile bat. Iritzi artikulu hau amaitzeko, azpimarratzekoa da atsekabe sentsazioa nagusitu zaigula gai honek oro har izan duen trataeragatik eta antzeman diogun arinkeriagatik, eta, ondorioz, ezerezean geratzeko arrisku handia duela. Ea ez den horrela.