Babelgo dorrea barruko patioan | Kultura | Berria\n2022ko maiatzak 24\nAsteartea, 2022ko maiatzak 24\nBabelgo dorrea barruko patioan\nDonostiako Tabakalerako barruko patioan atondu dute Europa Bat-batean jardunaldien hirugarren saioa. Tabako, ron ta kanelaz izena eman diote emanaldiari. Dozena erdi aulki multzo, izaera propioa duten hiru oholtza eta argi moreak. Mimoz prestatutako saioa da Tabakalerakoa. Ez dira sarrera guzti-guztiak saldu, baina bete egin da aretoa.\nUxue Alberdi, Maialen Lujanbio eta Rebeca Limon 'Tesy', emakume inprobisatzaileen topaketan. Jon Urbe / Argazki press\nAne Zuazubiskar Iñarra -\n2016ko uztailak 14 17:30\nGoizean Miramar jauregian egin duten mahai inguruan, generoak ahozko inprobisazioan duen eraginaz aritu dira mundu osoko ikerlari eta inprobisatzaileak; eta emakumezkoak dira gaurko saioan arituko diren inprobisatzaile guztiak ere.\nAretoko atea ireki, eta ilaran sartu dira patiora inprobisatzaile, musikari eta itzultzaileak. Bakoitzak bere bidea hartu du, eta gelaren ertzak hartu dituzte. Atetik gertuen dagoen oholtzara igo dira Mexiko eta Kubako inprobisatzaile eta musikariak. Mexikarrak dira Las Alondras taldeko partaideak; musikariak, eta ahozko inprobisatzaileak —trobadore izena hartzen dute Mexikon—. Diana Hernandez, Sofia Limon eta Rebeca Limon Tesy-k osatzen dute hirukotea. Kubako punto kantua ordezkatzeko, berriz, Yunet Lopez repentista eta Eduanis Lopez musikaria igo dira agertokira. Bigarren oholtzan daude Miren Amuriza eta Maialen Lujanbio bertsolariak, Kristina Solano trikitilaria eta Maribel Servera glosadore katalana. Hirugarren oholtza bat ere ezarri dute; forma biribila du, eta bertan jarri dira Karen Owen galestarra eta saioa aurkeztuko duen Uxue Alberdi. Mikrofonora hurbildu da, eta gorritu egin dira ordura arteko argi moreak: hasi da saioa.\nMundu bat lau hormen barruan\nEmanaldiaren lehen zatian, nor bere moldean aritu dira sortzen. Karen Owen galestarrari jarri dio Alberdik lehen gaia. “Europa” hitza entzun, eta paperean eta tintaz ekin dio sortzeari Owenek; gisa horretan aritzen dira Galesko barddak. Owenek idatzi bitartean, beste inprobisatzaileek egin dute euren saioa: Gitarra doinuekin kantuan aritu dira mexikarrak, indarrari buruz kantatu du Maribel Servera glosadoreak, “euskara neska al da?” galderari erantzuten ahalegindu dira bertsolariak eta aurkezleak emandako esaldieei tiraka aritu da Yunet Lopez repentista. Oweni begira jarri dira orduan entzuleak, paperean sortu eta buruan gorde duena errezitatzeari ekin dio begiak itxita: “Noiz etorri zen gorrotoa Erresuma Batura? / Noiz sartu ziren labankada hauek? / Zergatik etorri zen besteenganako gorroto hau? / Esaten digute armekin seguruago gaudela / neskoi ere esaten digute labanarekin seguruago gaudela / baina seguruago gaude labanarik behar ez denean”.\nOrduan hasi da egiazko kultura trukea. Bakoitza bere moldean, bakoitza bere hizkuntzan, baina elkarrizketan jarri ditu inprobisatzaileak Uxue Alberdik: kantatu dute musikarekin repentistak eta trobadoreak; musikarik gabe Lujanbio eta Serverak; errezitatu du Owenek entzuleen txalo kolpeez lagunduta; aritu dira elkarren ispilu izan nahian Amuriza eta Tesy; historiak oroitu ez dituen emakumeez Maialen Lujanbio; eta sexuaz hausnarketan Servera eta Lopez. Aurpegi asko dituen txanpona da inprobisazioa; txanponaren aurpegi emeak bildu dira gaur Tabakaleran.\n“Eskerrik asko zigorragatik”\nIndarrez jo dute txalo entzuleek, eta Uxue Alberdik hartu du hitza. Banan-banan aipatu ditu inprobisatzaile eta musikariak, eta larunbateko zita gogorarazi du: 19:00etan izango da Europa Bat-batean jardunaldien itxiera ekitaldia, Donostiako Kursaalean. Las Alondras taldeko kideak zutitu egin dira Alberdik hizketan amaitu bezain pronto, eta Katamalo talde euskaldunaren izen bereko kantuaren gainean inprobisatzeari ekin diote. Nork bere hizkuntzan jarraitu diete inprobisatzaileek, eta agurtu dute publikoa. Txalo zaparrada amaitzean, ordea, berriz ekin diote mexikarrek, eta lehenengo oholtzan elkartu dira parte hartzaile guztiak. Katamaloren kantua abesten hasi dira mexikarrak, euskaraz. Alboan jarri, eta segi egin diete bertsolariek.\nHiru oholtzatan eta lau hizkuntzatan hasi dute saioa bost herrialdetako inprobisatzaileek, eta oholtza bakarrean eta euskaraz kantuan amaitu. Eta ez; ez dira sarrera guzti-guztiak saldu, baina bete egin da aretoa. Bete dute txaloek, emozioak eta konplizitateak. Eta bete dute Uxue Alberdiren azken hitzek ere: “Hizkuntza ezberdinak hitz egitera derrigortu zituen jaungoikoak Babelgo dorrearen eraikitzaileak. Mesede ederra egin zigun jaungoikoak edo dena delakoak, mintzo bakarraren zigorretik libratuta. Eskerrik asko zigorragatik.”\nJoseba Sarrionandiak 'Munduari bira eman zion ontzia' liburua kaleratu du\nIdazlearen nahia da gazteek Euskal Herriko historiari buruzko gogoetak irakurtzea, euskaraz, Elkanoren mundu bira abiapuntu hartuta. Ares marrazkilari kubatarrak sortu ditu liburuko irudiak, eta Pamielak atera du.\nHutsetik berrabiatzeko boza\nErrobiko festibalak kantua izango du protagonista aurten. Uztailaren 21etik 24ra eginen dute\nIsmael Manterola Ispizua\nKaleko arteen zirkuitua egingo dute Bilbon datorren astetik aurrera\nEszena Kalera zirkuituak zirkua, clowna, dantza, magia, musika eta kale antzerkia bilduko ditu. Irailera bitartean, 63 ekitaldi egingo dituzte\nHaizea Beruete bertsolari iruindarra zendu da\nKaxildak salatu du «gertakari larriak» bizi izan dituztela asteburuan 'La Sapa de los Aperribay' liburuaren harira\nBeñat Parra - Irutxuloko Hitza\nDepakineren «egia» argitu arte\nEuskararen aldeko «olatu berri bat» altxatzera deitu du Euskara Aurrera-k\nAne Zuazubiskar Iñarra\nElkarrizketa. "Nire ahotsa entzun dezaket orain"\nErtz askoko emakume ahotsak


AMERIKA AUR |authorSTREAM\nKOLON 1451ean jaiotako Genovako marinela Bere familia merkataritzan aritzen zen eta gaztetatik asko bidaiatu zuen. Bere gogoa: ASIARA HELTZEA MENDEBALDERATZ JOATEN ATLANTIKO OZEANOA ZEHARKATUZ. Portugaleko erregeari bere Proiektua aurkeztu zuen baina ez zioten onartu. HORREXEGATIK GAZTELARA ABIATU ZEN.\nErreginaren laguntza Gaztelako Isabelek diru laguntza eskaini zion Kolonen abentura aurrera ateratzeko. Atera baino lehen, Erreginak eta Kolonek itun bat sinatu behar zuten: SANTA FE KAPITULAZIOAK ITSASONTZIEN PRESTAKUNTZA\n1492ko urriaren 12a


Durangoko Azokaren webgune berria — CodeSyntax\nHasiera > Bloga > Durangoko Azokaren webgune berria\nJoan zen astean sareratu du Gerediaga Elkarteak azokaren webgune berria. Eduki aldetik ondo hornituta, erabiltzeko erraza eta itxura aldetik webgune erakargarria osatu dute.\nAzokaren webgunea egiteko orduan, bere lekua egin zaio elkarte antolatzaileari: Gerediaga elkarteari. Bere nortasuna adierazten ahalegindu gara, Azokaren eta Elkartearen arteko lotura nabarmenduz. Itxuraz ere, ezberdin baina antzeko dira www.durangokoazoka.com eta www.gerediaga.com atariak, biak ere Codesyntaxek sortuak.\nEduki estatikoez gainera, agenda, bloga eta albistegi automatikoa gehitu zaizkio.\nKatalogoa ere berria da; bisitarientzat, ustez, erabilgarriagoa izango da. Eta, berehala berrituko da aurtengo Azokan erakutsiko diren liburu, disko eta bestelakoekin. Azken bi urteetako edizioetako argazkiez gain, argazki zaharren galeria txiki bat ere sareratu dute. Eta aurtengo argazkiak sortu ahala ikusteko aukera ere izango da. Horretaz arduratuko da Txelu Angoitia argazkilari durangarra, aurtengo kartelaren egilea.\nUrte guztirako webgunea\nWebgunea urte osoan irauteko asmoz sortu da: Azokaren eta Gerediagaren inguruko informazio historikoa ere badauka. Gogoratu, tarte hau, aurten bereziki, aipagarria dela oso, izan ere, Azokak zein Gerediaga elkarteek 40 urte betetzen dituzte. Katalogoa ere urtean zehar eguneratu egingo da.\nWebgunea orain jaio da, baina datozen aste eta hileotan indartzen joango da, eta uste dugu epe motzean euskal kulturan erreferentzia bilakatu daitekeela.\nAzaroaren 23an aurkezpena\nAzoka abian da webgunearekin batera, baina "aurtengo edizioaren aurkezpena": azaroaren 23an izango da, asteazkena, Durangon bertan: kartel berria (ikusgarria), egitaraua, argizaiola omen-saria nori emango zaion, katalogo berria, eta abarrak.\nWebgune berriaren ardura teknikoa Codesyntaxek izan du, eta erredakzio-lana Lekukom Lekuko Komunikazio Zerbitzuak enpresaren esku egon da.\nDurangoko Azokaren webgune berria.


Eduard Punset dibulgatzailea hil da, 82 urterekin | Bizigiro | Berria\nEduard Punset dibulgatzailea hil da, 82 urterekin\nGaixotasun luze baten ondorioz hil da. Familiak eman du haren heriotzaren berri. Zientziari buruzko liburuengatik eta programengatik egin zen ezagun Punset.\nZientziari buruzko dibulgazio programek egin zuten ezagun Eduard Punset dibulgatzaile katalana. Ugari izan ziren zientziari lotuta argitaratutako liburuak eta lanak ere. Horren aurretik, baina, Espainiako ministro ere izan zen Punset. Diktadura amaitu osteko lehen urteetan, Europarekiko harremanetarako ministro izan zen, eta, horren aurretik, baita Generalitateko Ekonomia kontseilari ere.\nBartzelonan jaio zen Punset, 1936an, eta Zuzenbidea ikasi zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. Ondoren, Ekonomia Zientziak ikasi zituen Londresen eta Parisen, eta BBCn eta The Economist-en aritu zen kazetari gisa lanean.1996an hasi zuen Espainiako telebista publikoan Redes programa, eta, han, zientzia eta teknologiarekin lotutako gaiak jorratzen zituen. Horrez gain, izen bereko aldizkariaren zuzendari ere bazen, eta Grupo Punset ekoiztetxeko buru.\nFamiliak eman du gaur haren heriotzaren berri, Twitterren zabaldutako mezu batean. Hor azaltzen dute, Bartzelonan hil dela Punset, 82 urterekin eta gaixotasun luze baten ondorioz. Omenaldi gisa, telebistan eta jendaurrean egindako hainbat agerraldiren irudi bilduma bat egin dute.\n"Zoriontasunak konpromisoa eskatzen du, benetakoa bada"


Fundación Estadio - Deskontuak\nArabatik kanpo ikasten ari bazara edo familia ugariaren agiria badaukazu, deskontuak izan ditzakezu Estadioren urteko kuotan.\n2. edo 3. mailako mendekotasuneko egoera onartua dutenek, Estadion, % 50eko deskontua goza dezakete urteko kuotan (ezin da metatu ikasle deskontuarekin edo familia ugariarenarekin). Aski duzu harrera lekura ekartzea mendekotasun horren egiaztagiria, Gizarte Ongizaterako Foru Erakundeko Orientatzeko eta Balioesteko Zentroak emana. Mendekotasuna behin-behingoz aitortuz gero, dokumentazioa urtero aurkeztu beharko da (azaroaren 4tik abenduaren 31ra bitartean).\nArabatik kanpo ikaslea baldin bazara, 1995-2004 bitartean jaio bazara eta baldintzak betetzen badituzu... prestatu zure paperak! 2020. urteko zure kuotan % 50eko deskontu honetaz baliatzeko, ondorengo hau egin behar duzu:\n- Entrega ezazu 2019/2020 ikasturterako egin duzun matrikula.\n- Entrega ezazu Arabatik kanpo duzun bizilekuaren ziurtagiria. Ikastetxe nagusiaren edo unibertsitate egoitzaren ziurtagiria izan daiteke; edo erabiltzen duzun etxebizitzaren kontratuaren kopia, kontratuan zure datuak zehaztuta izanik; edo bizileku duzun herriko udalak emandako ziurtagiria.\n- Entrega ezazu dokumentazio hori harrera lekuan, edo bidal ezazu recepcion@fundacionestadio.com helbidera, 2019ko azaroaren 4tik abenduaren 31ra bitartean.\nGogoan izan: izapide horiek urtero egin behar dituzu, berdin dio aurreko urtean dagoeneko deskontua gozatu baduzu ere.\nAzken orduan presaka ez ibiltzeko, presta ezazu zure dokumentazioa ikasturtearen hasieran bertan.\nBestalde, gogoan izan ezazu Estadio Fundazioak elkarrekikotasun hitzarmenak dituela Arabaz kanpoko beste klub batzuekin. Zatoz harrera lekura, zure Acedyr ziurtagiria eskatzeko.\nBeraz, etxetik kanpo ikasten ari zarenean kirola egin nahi baduzu, beharbada instalazioren bat izango duzu hurbilean, ateak zabalduko dizkizuna. (Argibideak)\nFamilia ugariari dagokion deskontua:\nFundación Estadio Kirol Elkarteak % 10eko deskontua egiten du familia ugariaren agiria duten abonatuen kuotan. Egoera horretan bazaude eta oraindik ez baduzu eskatu, egizu Harrera-gunean, familia ugariaren agiri eguneratuaren kopia entregatuz, originalarekin batera. Beste alde batetik, 2019an ere deskontua egin bazitzaizun eta agiriaren muga aurtengo urtea izan bada, gogoratu orain berritu egin behar duzula eta Harrera-gunean entregatu agiri eguneratu berriaren kopia.


360.000 eurotik gorako isuna Irakurleen Zirkuluari, bezeroen datuak lagatzeagatik | Consumer\n360.000 eurotik gorako isuna Irakurleen Zirkuluari, bezeroen datuak lagatzeagatik\nHirugarren konpainien publizitate-kanpainak egiteko bazkide ohien fitxategia erabiltzeko akordioa zuen\nDatuak Babesteko Agentziak (APD) 360.607 euroko isuna jarri dio Irakurleen Zirkuluari, Datuak Babesteko Legea “oso larri” hausteagatik, beste enpresa bati informazio pertsonala eman baitio publizitatea bidaltzeko.\nEbazpenaren testuaren arabera, Vigoko (Pontevedra) Auzitegi Nazionaleko A.M.S. aretoan berraztertzeko errekurtsoa jar daiteke APDren aurrean edo Arvato Services erakundeari 2002ko azaroan salatu zien, hirugarrenei datuak lagatzeagatik eta haiek erabiltzeagatik.\nSalatzaileak APDri jakinarazi zion 2002ko azaroaren hasieran finantza-erakunde baten publizitate-bidalketa bat jaso zuela, hau da, hura egiteko zerrenda Bertelsmann Direct enpresak egin zuela, eta hara jo behar zuela datuetara iristeko, haiek zuzentzeko eta ezabatzeko eskubideak erabiltzeko.\nEnpresa horrekin harremanetan jarri ondoren, jakinarazi zioten datuak Irakurleen Zirkuluak eman zituela, berak baimenik eman ez arren. Joan den urteko apirilean, APDk egiaztatu zuen Irakurleen Zirkuluak kontratu bat zuela Arvato Services-ekin (lehen Bertelsmann Direct zena), eta, horri esker, enpresako bazkide ohien fitxategia erabil zezakeela hirugarren konpainien publizitate-kanpainak egiteko.\nAgentziak egiaztatu zuenez, 2002ko urtarrilaz geroztik bazkide gisa agertzen zen erasandakoa, nahiz eta enpresak ez zuen alta-kontraturik, eta “LORTAD” eremuan “N” balioa ageri zen, “Irakurleen Zirkuluko ordezkarien arabera, bazkideak ez du hirugarren pertsonen publizitatea jasotzeko baimenik ematen”, adierazi du ebazpenak. Salaketaren xede zen publizitate kanpainaren hartzaileen fitxategia, OLTko datuak biltzen zituena, urte hartako irailaren 30ean sortu zen.\nIrakurleen Zirkuluak alegatu zuen ez zela daturik lagatu, baizik eta salatzailearen datuak “soilik sartu” zirela “publizitate-kanpaina bateko hartzaileen zerrenda batean, interesdunaren baimenarekin; izan ere, interesdunak adierazi zuen bere datuak publizitate-helburuekin tratatzearen aurka zegoela, publizitatea jaso ondoren”.\nAPDk maiatzean erabaki zuen Irakurleen Zirkulua 300.506 euroko isunarekin zigortzea Datu Pertsonalak Babesteko Legearen 11. artikulua (datuen jakinarazpena) urratzeagatik, eta 60.101 euroko isunarekin, 6. artikulua urratzeagatik (interesdunaren onespenari buruzkoa).\nbezeroak datuak multa-eu


Aldaialde eskolako familiek obren izapideak bizkortzeko eskatu diote lehendakariari - Gasteiz - Alea.eus\nAldaialde eskolako familiek obren izapideak bizkortzeko eskatu diote lehendakariari\nErredakzioa 2020-06-30 13:20\nIgandean, Aldaiaberri Guraso Elkarteak gutun bat helarazi zion Iñigo Urkullu lehendakariari, Aldaialde eskolaren egoera gogorarazteko, erantzunak eskatzeko eta Eusko Jaurlaritzak agindutako epeak errespeta ditzan exijitzeko.\nFamiliak Gorka Urtaran alkatearekin eta Iñigo Urkullu lehendakariarekin bildu ziren Gasteizko Dato kalean, ustekabean, eta bigarrenari gutun bat eman zioten.\nIdazkiaren bidez, Aldaialde HLHIren egoera azaldu zioten lehendakariari, eta eskatu zioten azaltzeko zer neurri hartuko dituen Eusko Jaurlaritzak, agindutako epeetan euren seme-alaben ikastetxea eraikitzen hasteko. Izan ere, Aldaialde 2016an sortu zen, eta, ordutik, lau ikasturte daramatzate modulu aurrefabrikatuetan, eta instalazioak ez du ebakuazio-plana betetzen. Bitartean, Zabalgana auzoan Aldaialde eskolaren eraikina egin arte itxaroten ari dira.\n"Diru publikoa xahutzen ari da modulu aurrefabrikatuak alokatzeko; modulu horiek alokatzeko aurrekontuarekin zentroaren eraikuntzaren kostuaren zati handi bat bete zitekeen", kritikatu dute gutunean. "Bidegabea eta umiliagarria iruditzen zaigu Administrazio Publikoak itunpeko eskola finantzatzea obra faraonikoak egin ditzan, eta eskola publikoko familiek gure seme-alabak barrakoietan ikastera eraman behar izatea".\n2019ko urriaren 30ean, hainbat urtez Udaleko zinegotzi eta teknikariekin bildu eta gero, gurasoen elkartea udalbatzara joan zen. Ondoren, Gasteizko Udalak baldintzapeko lizentzia eman zuen, eta prentsa ohar baten bidez ziurtatu zuen baimen horrekin Eusko Jaurlaritzak obrak kontratatzeko prozesua has zezakeela. 8 hilabeteko epean, gutxi gorabehera, ikastetxea eraikitzen hasi behar zen, atzerapen gehiagorik gabe eta Sustapen Ministerioak informazio-azterlan berria onartu arte itxaron beharrik gabe.\nHainbat hilabetez zain egon ondoren, eta obrak kontratatzeko zein gauzatzeko lizitazioa argitaratzeko epea agortzen ari zela ikusita, izapideekin aurrera egin gabe, Aldaiaberri gurasoen elkarteko ordezkariak berriz ere bildu ziren talde politiko guztiekin eta obra egiten ari ziren erakundeetako arduradun batzuekin.\nGurasoek azaldu dutenez, Eusko Jaurlaritzako Azpiegitura eta Baliabideen zuzendari Polentzi Urquijok jakinarazi zien Udalak emandako obra-lizentziak ez zuela bermatzen obrak arriskurik gabe kontratatzen hastea; beraz, proiektua bi zatitan banatuko beharko litzateke: alde batetik, lurperatzeak eragindako azalera, eta, bestetik, lurperatzeak eragin gabeko azalera.\nProiektua bi zatitan gauzatu ahal izateko, Udalak lizentzia berri bat eman behar zuen, Eusko Jaurlaritzak obra kontratatzeko eta gauzatzeko lizitazioa egin zezan. Azaldu dutenez, Udalak lizentzia berriz emateko izapideak egiten zituen bitartean, Eusko Jaurlaritzak lizitazioaren pleguak prestatzeko lanak egin zitzakeen; horrela ez litzateke atzerapen gehiagorik egongo.\nAldaialdeko familiak eskolaren behin betiko eraikinaren zain. / EHIGE\nLizitazioa deitu gabe oraindik\nAzkenik, 2020ko maiatzaren 19an, Gasteizko Udalak obra bi zatitan egiteko lizentzia eman zuen, Eusko Jaurlaritzak planteatu bezala. Lizentzia horrekin, Hezkuntza Sailak obrak kontratatzeko eta egikaritzeko lizitazioaren deialdia egin dezake, baina, gaur egun, oraindik ez da lizitazioa deitu.\nGurasoen elkartea Hezkuntza Sailarekin eta Azpiegitura eta Baliabideen zuzendariarekin harremanetan jartzen saiatu da, horren berri eman diezaieten. Hala ere, salatu dutenez, ez dute erantzunik jaso: "Urte hauetan guztietan, inoiz bete ez diren epeak agindu dituzte inplikatutako administrazioek. Orain ere ez dirudi beteko direnik ", kritikatu dute familiek lehendakariari emandako gutunean.\nFamilien ulertzen dute osasun krisiaren ondorioz lizitazioetarako epeak etetea, baina azpimarratu dute maiatzetik hona epe horiek berriro hasi direla, eta, beraz, orain ez dutela berriro atzeratzea ulertzen. Gainera, ohartarazi dute Aldaialdeko instalazioek, modulu aurrefabrikatuetan, osasun-agintariek ezarritako segurtasun gomendioak ezin dituztela bete.\n"Barrakoiz, korridore estuz, espazio gutxirekin, patio txikiz... egindako zentro bat nola izan daiteke seguru? Egoera horri gehitu behar zaio ebakuazio plana ez dela betetzen, horrek dakartzan arriskuekin ", salatu dute.\nGutunean azaldu dutenez, familia askok 2 kilometro baino gehiago egin behar dituzte egunero seme-alabak ikastetxearen behin-behineko instalazioetara eramateko: "Auzoan egon beharko luke". Horrez gain, eskola-garraio publikoan mugitzeko aukera ukatu zaiela salatu dute, ez delako aurreikusi Tuvisaren linea batek ere ibilbide hori estaliko duenik.


Jon GaraÃ±o eta Jose Mari Goenaga, '80 egunean' filmaren zuzendariak\nJuan Marik mus partida jokatu bitartean, baserrian zain geratzen da egunero Axun. Halako batean, Maite txikitako lagunarekin egingo du topo eta une horretatik aurrera, batzuek eta besteek sentsazio, sentimendu eta harreman piztu berriei egin beharko diete aurre. Euskaraz pentsatu eta egin den pelikularik onenetakoa, 80 egunean, maiatzaren 21ean estreinatuko dute Moriarti Produkzioak-eko Jon Garaño (On the line) eta Jose Mari Goenaga (Lucio) zuzendariek.\nJno GaraÃ±o eta Jose Mari Goenaga, 80 egunean filmaren zuzendariakDani Blanco\nBi ezaugarri eskertu ditut film honetan. Bata, euskarazko ohiko komedia ez izatea.\nJon Garaño: Merkatuarekin du zerikusia, nik uste. Oso merkatu txikia da gurea eta beharbada ekoizleek, telebistak eta erakundeek errazago ikusten dute publikoarengana umorearen bidez iristea. Logikoa da lehenengo filmak egiten hasi zirenean, duela hamaika bat urte, umorera jotzea jendea erakartzeko, diotelako zineman eta telebistan umorea bilatzen duela jende askok. Logikoa da baita ere, urteak pasa ahala, umoretik at beste genero batzuk ukitzea, eta gurea horren ondorio da.\nJose Mari Goenaga: Pelikula honek bere gauza on eta txarrak izan ditzake, baina egia da freskotasuna eman diezaiokeela euskal zinemaren panoramari. Egin izan dira dramak (Zorion Perfektua, Ander…), baina gureak dramaren eta komediaren arteko apustu pixka bat desberdina dauka.\nBestetik, ikusten da kalitate handiko lana dela, pelikula landua, zaindua, zinemarako pentsatua.\nJ.M. Goenaga: Eskerrik asko. Saiatu gara gauzak ondo egiten. Istorioa gauza askotan apala da, klasikoa, baina arlo batzuk bereziki zaindu ditugu, eta ahalik eta urrunen joan gara: aktoreen lana batetik, ikusten genuelako batik bat pertsonaien istorio bat dela eta aktore egokiak aurkitzen ez bagenituen pelikulak behera egingo zuela. Aktore aproposenak bilatzen behar adina lan eta denbora hartu genuen, ez baitzen hain erraza, kontuan hartuta behar genituela 70 urte ingurukoak, euskaraz ongi dakitenak eta paper hauek egiteko prest daudenak. Bestetik, konfiantzazko talde teknikoa izan dugu inguruan.\nTabu asko jarri dituzue aurrez aurre: edadetuak, emakumeak eta lesbianak.\nJ. Garaño: Ideia daukazunean ez duzu pentsatzen ea tabua den, istorio bat ikusten duzu. Gero garatzen zoazenean konturatzen zoaz agian baietz, gizartean tabuak diren kontzeptuak lantzen ari zarela, baina gure helburua ez da izan zentzu horretan apurtzaileak izatea.\nJ.M. Goenaga: Istorioaren estiloan nabaritzen dela uste dut, gure asmoa ez dela apurtzaile izatea, errealitate hori ahalik eta era naturalenean agertzea baino. Sentimendu unibertsalekin jokatu dugu eta edozein sexu eta adineko jendea identifikatuta sentitzea nahi dugu.\nHala ere, ez gaude ohituta filmean islatu dituzuen egoera askotara. Zaila izan da naturaltasuna, sinesgarritasuna lortzea?\nJ.M. Goenaga: Bai aktoreen lana eta bai gidoia garrantzitsuak izan dira horretarako. Jonek hasieran egindako gidoian jada erreferentzia garbiak zeuden, gertuko pertsonaiak irudikatu zituen; edozeinek izan dezake Axun bat, Juan Mari bat edo Josune bat [alaba] bere bizitzan. Horrekin jokatzen saiatu gara.\nJ. Garaño: Guretzat oso inportantea zen hori, pelikula ikustean publikoak sentitzea antzeko norbait ezagutzen duela. Horregatik, sentsazioa daukagu beharbada gure mundutik hobeto ulertuko den pelikula izango dela. Film unibertsala egin nahi izan dugu, mundu guztiak ulertzeko modukoa, baina Euskal Herrian hobeto ulertuko den sentsazioa daukagu. Eta jendeak ikusten badu etxetik etxera egindako zerbait dela, hori ere positiboa izango da guretzat.\nJ.M. Goenaga: Elkarrizketak ere zaindu ditugu, ez dituzte sentimendu asko plazaratzen, pisu gehiago dute esaten ez diren gauzek esaten direnek baino, eta hori ere oso euskalduna dela iruditzen zitzaigun.\nRol tradizionalak, adin batetik aurrera asko ematen direnak, nabarmen ageri dira baita ere: emakume zaintzailea, emaztea ez dagoenean ezertarako gai ez den gizonezkoa…\nJ.M. Goenaga: Bai, topikoetan erortzeko arriskua bazegoen hor, baina jakitun gara topiko askok errealitate kutsu handia daukatela. Topikoetatik abiatuta, konplexutasuna eman diegu pertsonaiei.\nFinean, nahiko sentimendu unibertsala planteatu duzue: familiaren pisua vs. pasioa, benetan nahi dugunaren eta atzean dugun zamaren arteko borroka…\nJ.M. Goenaga: Guk burua ala bihotza, horrela laburbildu dugu. Ildo horretatik beste hausnarketa bat sartu dugu: helduagoak eginagatik ez gara jakintsuago bilakatzen. Hots, Axunen ardura-sen handia (funtsezkoa pelikularen eszena batean) heldutasunaren ezaugarri da ala kontrakoa? Azken finean, buruarekin jokatzeak agian ez zaitu helduago, jakintsuago egiten. Agian jakintsuagoa litzateke bihotzarekin jokatzea.\nJ. Garaño: Normala da bihotzarekin jokatzean akatsak egitea ere, eta badirudi adin batetik aurrera bihotzak jada ez duela bizitzarik. Adierazi nahi genuen bihotzak zeresana izan dezakeela adin batetik aurrera ere. Sentimenduak dituztela eta bizirik daudela!\nZer moduzkoa izan da proiektua bi zuzendariren artean gidatzea?\nJ.M. Goenaga: Gogorra. Talde lana da Moriartin dugun filosofia, Jonek eta biok hamar bat urte daramatzagu elkarrekin lanean, baina lehen aldia genuen kozuzendaritzan. Errodajean presio handia dago, denbora gutxi, erabakiak segituan hartu behar dira… eta lan banaketa egin arren –ni gehiago aktoreekin, Jon talde teknikoarekin– behin errodajean lanak nahastu egiten dira, ikuspegiak aldatu… eta logikoa den bezala tentsioak sortzen dira. Baina askatasun handia izan dugu pentsatzen genuena agertzeko eta aurrera egin dugu.\nJ. Garaño: Bi pertsona gaude pentsatzen eta oso zaila da denean iritzi bera izatea. Baina ona da hori, zure ideia besteak zalantzan jartzen duenean hausnartzeko balio behar du.\nEuskara naturala, freskoa erabili duzue, euskalkien nagusitasunarekin.\nJ.M. Goenaga: Aktoreak aukeratu ostean, eskatu genien elkarrizketak beren hizkerara eramateko.\nJ. Garaño: Axun eta Maite protagonisten hizkerarekin jokatu nahi izan genuen, baina ingurukoak baldintzatzen dituzte. Hala, Axunen lagunak hartu genituen gustatu zitzaizkigulako, baina baita zumaiarrak direlako, eta Itziar [Axunen papera antzezten duen aktorea] getariarra izanda, hizkera berdina ez izan arren antzekoa delako. Maitek ekialdeko bizkaiera hitz egiten du. Juan Mariren kasuan, aktorea markinarra da, baina oso ohituta dago euskalki ezberdinetan hitz egitera eta berari markatu genion gehien, [filmean emazte duen] Axunen hizkerara edo gipuzkerara aldatzeko.\nJ.M. Goenaga: Azkenean, lehentasuna eman diogu aktorea bere paperean eroso sentitzeari, normalean hitz egiten duten moduan hitz egiteari, naturaltasunaren mesedetan.\nJ. Garaño: Dibertsitate hori erakustea ere aberatsa da, errealitatearen isla. Hasieran pelikulak elebiduna izan behar zuen, beste gauza batzuen artean Maite argentinarra zelako, eta interesgarria iruditzen zitzaigulako gizartean zegoena erakustea, nola baserritik hirira joatean askok uste duen inork ez dakiela euskaraz eta erdarara jotzen duen, nola erdaldun bat dagoenean erdarara jotzen dugun… Noizbait hori ere kontatzea polita litzateke. Baina produkzioak baldintzatu gintuen: dena gaztelaniaz edo dena euskaraz izatea eskatu ziguten.\nBahman Ghobadi zuzendariak, Dortokek ere hegan egiten dute filmaz esan zigun errealitatea bere gordinean gogorregia zelako erabili zuela umorea. Zuek zein helbururekin erabili duzue?\nJ.M. Goenaga: Pixka bat arrazoi beragatik. Iruditzen zitzaigun homosexualitatea zineman askotan erakutsi dela pertsonaia atormentatuekin, modu dramatiko-tragikoan… Errealitate baten isla da hori, baina apustu egin nahi genuen gaia era lasaiagoan azaltzeko. Iruditzen zaigu errealitatea ez dela dramatikoa edo komikoa, bien nahasketa baizik. Pertsonaiarentzako dramatikoa dena, publikoarentzat komikoa izan daiteke, eta horrela onartu behar da. Horregatik erabili ditugu umorea eta irudien tratamendu argitsua.\nAnder pelikula duela gutxikoa da, homosexualitatea jorratzen du baita ere, ezohiko inguru batean, baserri giroan. Jaialdietan-eta arrakastatsu ibili arren, komertzialki ez du estreinatzerik lortu Espainiako Estatuan. Roberto Gastón zuzendariaren arabera, gaia eta euskaraz izatea dira arrazoi nagusiak.\nJ.M. Goenaga: Guk banatzaile bera izan dugu aurreko lanetan, Barton Films, eta honetan ere hasieratik egon da. Nik uste Roberto Gastónen lanak askoz ere arrisku handiagoak hartu dituela estilistikoki. Gaiak garrantzia izan dezake komertzializatzeko zailtasunetan, baina baita estiloak ere. Oso pelikula ausarta da eta estreinatzea eta jendeak ikustea merezi du; pena da.\nJ. Garaño: Guk kontrolatzen ez dugun mundua da banatzaileena eta zinema-aretoena. Zenbat pelikula amerikar erakutsi behar dituzten, zenbat hemengoak… Ander-ena ez da kasu bakarra. Guk zortea dugu pelikula estreinatuko delako, eta hori bada zerbait gaur egun.\nJ.M. Goenaga: Gustatuko litzaiguke publiko orokorra erakartzea. Gure beldurra da pertsona askok, ikustean gaia dela bi emakume, helduak… pentsatzea ez zaiela interesatuko.\nJ. Garaño: Eta euskaraz izateagatik. Lehen bazen jendea zinemara joaten zena filma euskaraz zelako, eta orain kontrakoa gertatzen da sarritan.\nJ.M. Goenaga: Positibotzat jo dut hainbatek esan izana “euskaraz zela ahaztu egin zait”. Uste dudalako horrekin esan nahi dela ez duela pelikula ikusi militantzia puntu batekin eta euskaraz delako; hizkuntzaz ahaztu egin da eta istorioan zentratu. Eta hori lortzen badugu, istorioa barneratzea eta disfrutatzea, primeran.\nEuskarazko produkzioan mugimendua egon da azken urteetan. Nola ikusten duzue panorama?\nJ.M. Goenaga: Bidea mantsoa dela uste dut, baina normala da, eta gauza batzuk hobeto eta beste batzuk okerrago aterako dira. Dena den, gauza oso interesgarriak egiten ari dira, Ander bera proposamen freskoa da, baina halako proposamenak ez dira egun batetik bestera ateratzen, pixkanaka sartzen joan beharreko gauzak dira. Jendeak pazientzia segituan galtzen du. Aupa Etxebeste! izan zen pixka bat ateak ireki zituena eta jendeak espero du dena maila berekoa edo bide horretan egina izatea, eta proposamen batzuk hain ongi ateratzen ez direnean pazientzia galdu egiten dute. AEBetan, estudio handiek urtean hamar proiektu aurreikusten dituzte eta horietatik bi baino ez dituzte azkenean aurrera ateratzen. Kontzeptu hori falta zaigu hemen.\nJ. Garaño: Kulturako gainontzeko esparrutan euskarak bere lekua izan du eta zineman oraintxe hasi gara leku hori hartzen. Horregatik, denerako lekua egon behar du, dramarako, komediarako, zientzia fikziorako… Ona eta txarra. Normalizaziorako pauso bat litzateke. Hemengo jendeak hemengo zinema egiteko beharra dago, askotan esaten baitigute, “euskaraz egin behar duzue? Baina horrek asko mugatzen du distribuzioa!”. Beraiek ez dute ulertzen pelikula horiek guk egiten ez baditugu, ez dituela beste inork egingo.\nKatalunian adibidez, zinema-aretoetan film kopuru jakin bat katalanez eskaintzea legeztatu nahi dute. Hemen ere horrelako zerbait egin ahalko litzateke euskarazko pelikulekin?\nJ. Garaño: Denek, bai katalanek eta bai guk, heredatu dugu Espainian dagoen bikoizketarako joera. Baina logikoa izango litzateke ohitura bat izatea pelikulak bertsio orijinalean eta azpitituluekin ikusteko. Horrela ikusten da Holandan, Danimarkan, Suedian, Portugalen… Beraiek bezala bagina, oso logikoa ikusiko nuke azpitituluak erdaraz daudenean euskaraz ere egotea. Bikoiztearena egiten zait arraro, nahiz eta era berean jakitun naizen jendeak horrela bakarrik joan nahi duela zinema ikustera. Ez hori bakarrik, ohitu egin dira pelikulak gaztelaniaz bikoiztuta ikustera, arraro egiten zaizkie euskaraz bikoiztutako pelikulak. Berdin Katalunian: han ia denek katalanez jakin arren, jendeak jotzen du gaztelaniazko bikoizketak ikustera. Aldatu egin nahi da hori, baina ez al zen beharbada positiboagoa izango pelikula bertsio orijinalean jarri eta katalanez azpititulatzea, eta era horretan katalanezko pelikulak bultzatzea? Donostian areto bakarrak proiektatzen du azpitituluekin eta gaztelaniaz azpititulatzen du. Euskaraz azpititulatuko balute, nik uste jendea joango litzatekeela horiek ikustera. Berdin DVDekin. Guk, hain justu, apustua egin dugu 80 egunean hemendik kanpo estreinatzen denean pelikula bikoiztu beharrean azpitituluekin emateko.\nKanal honetan artxibatua: Film kritikak


naiz: Zazpika astekaria - Heidi bezala... baina 500 ardirekin\nHeidi bezala... baina 500 ardirekin\nMendia. Belarra. Ardia. Artzaina. Gazta. Idiazabal gazta. Aralar mendilerroko larreak. Aralarko ardi latx muturgorriak. Esnaurreta txabolan bizi da Joseba Insausti artzain ordiziarra maiatz eta ekainean, Oidui parajetik gertu, Alotza goi-lautadaren magalean. Bi hamarkada luze daramatza artzain jardunean. Lasai, berak erabakitako lanean, bere martxan, baina lana beltz eginez: 15-16 orduko lanegunak. Beharrezkoak 500 bat ardi gobernatzeko, urtero 4.000 bat gazta ekoizteko. Gustuko lekuan aldaparik ez dagoela diote. Bakarren bat badu Insaustik, baina igotzeko modukoak, denak.\nZaldibiko eta Enirio-Aralar Mankomunitateko lurrak banantzen dituen mugarria Esnaurreta 1 txabolaren atarian dago. 800 metroko garaieran, paisaia dotorea. Iparrean Alotzako belardiak daude, hegoan Argargi eta Martxabaleta kaskoak. Behi zuri handiak nonahi, digestioa egiten. Mendizale eta korrikalari apur batzuk hara eta hona. “Argi” eta “Ttiki” txakurrak egonean. Paisaia idilikoa. Lasaitasun handia. Ordulariaren orratzak mantso mugitzen dira paraje honetan dauden ugaztunentzat.\nJoseba Insaustirentzat azkar mugitzen dira orratz horiek. Egunak luze egiten zaizkio, orduak motzak. Maiatza eta ekaina dira urteko hilabete gogorrenak, exijenteenak Ordiziako artzainarentzat (39 urte). Maiatzaren lehen egunean igo zen ardiekin Aralar aldera Zaldibian daukan artegitik, eta han emango ditu bi hilabete oso: «Ardiek duten esnea eman arte. Gerta liteke ekaina bukatu baino lehenxeago izatea». 500 ardi ditu Aralarko larreetan, eta horietatik 300 bat jezten ditu egunero bi aldiz.\nInsausti bokazioz da artzaina. Bere motibazioa ez da ekonomikoa. Jakina, gaztak saltzen ditu, eta dirua lortu behar du aurrera egiteko, baina gustuko lanbidea duelako ari da jardun horretan. Gaztetatik omen zekien, gainera, ardiekin zerikusia zuen zerbaitetan arituko zela: «Fraisoron ikasi nuen, gero Arantzazun, eta aukera izan bezain pronto ardi batzuk erosi nituen. Beste guztia berez etorri zen». Ingurukoen artean amak bakarrik hartu omen zuen disgustua: «Badakizu, betikoa. Artzain izanda ez nuela bizibiderik aterako eta antzekoak».\nHogei urte joan dira amak esandakoak entzun zituenetik. Insausti artzain mediatikoa bilakatu da urteen joan-etorrian. Hainbat gazta-lehiaketa irabazi ditu berak egindako Otatza markako gaztak. Ohituta dago kazetari eta argazkilarien bisitekin. Baita telebistako kamerekin ere. Jarraipen hori eskertzen du, bere gazta ekoizpenaz gain, artzainaren eguneroko lana ere jendearengana gerturatzen duelako: «Hori ona da, jendeak nahi beste informazio edukitzeko».\nOihartzun handiena izan zuen saria Estatu espainiarreko Elikagaien Sarietako gaztarik onena izan zen, 2015ean. Bartzelonan izan zen saria jasotzen, eta orduko anekdota bat gogoratzen du, umoretsu: «Orduan Nekazaritza ministro zenak, Isabel Garcia-Tejerinak, txabolara bisita bat egiteko gogoa zeukala esan zidan, gazta, ardiak eta beste ezagutu nahi zituela gertutik. Zain segitzen dut...». Lehiaketetako sariak eta gaztaren salneurria ezberdintzen ditu Ordiziako artzainak. «Nik ez dut nire gazten salneurria lortzen ditudan sarien arabera finkatzen. Gaztak ekoizteak lan jakin bat suposatzen du, eta horren arabera finkatzen dut salneurria». Onartzen du, dena den, sariek komunikabideak erakartzen dituztela, eta horrek, noski, bera ezagunago egiten duela jendearen begietara merkatuetan gazta saltzen duenean. Egun, Idiazabal jatorri-deiturako Otatza gazta 20-21 euroan saltzen da kiloko (gazta bakoitzak kilo eta erdiko pisua du, gutxi gorabehera).\nInsaustiri ez zaio gustatzen bere burua artzain modernotzat jotzea. «Zer da modernoa izatea, egokitu zaigun garaian bizitzea?», bota du. Insausti praka motzetan ibiltzen da mendian lanean, «beste edozein lanetan bezala». Artzain jarduna oso mitifikatuta dagoela uste du: «Ikusi izan ditut artzain hasiberriak mahoizko galtzekin eta hanka-pauso erraldoiak ematen, betiko artzainak horrela jantzi eta ibili izan direlako». Artzain lanak halako testuinguru txarra duela uste du, «gizartean ditugun ofizioen artean txarrenetakoa balitz bezala, eta ez da egia. Niretzat beste lanbide arrunt bat bezalakoa da». Eta hori frogatzeko, XXI. mendeko abantailak baliatzen ditu, mendian bizita ere. Ura dauka txabolan, elektrizitatea, lur orotako autoan irits daiteke txabolako ateraino... «zergatik uko egin kalean edonork dituen aukera horiei, eskura badituzu? Niretzat bizitza askoz ere errazagoa da, egunerokoa erosoagoa bada. Badirudi artzaintzak eta muturreko bizitzak, bakartua egote horrek, eskutik joan behar dutela, eta ni ez nator bat ideia horrekin».\nGipuzkoako Aralar eskualdean 45 bat artzain daude, eta 16.000 ardi. Artalde bakoitzak halako lur eremu jakin bat dauka, bazka bilatzeko, baina jakina, ardiek ez dute GPSrik eramaten, eta xextrak sortzen dira artalde bat beste artzain baten eremuan sartu delako. Desadostasun horiek nola konpondu, edozein herri edo hiritan bizitzen diren egoerak erabiliz azaldu du Insaustik: «Nork dauka harreman ona mundu guztiarekin? Inork ez. Beti egongo da norbait berarekin hobeto edo okerrago moldatzen zarena. Ba, mendian berdin gertatzen da: batzuekin hobeto moldatzen gara, eta beste batzuekin, ba ez hain ondo».\nBailaratik mendira. Insaustik bi urtarotan banatzen du urte oso bateko plangintza: negua eta uda. Ohiko egutegiarekin bat ez datorren plangintza da. Bere negua ekainean bukatzen da, eta bere uda urri-azarora bitarte luzatzen da. «Zazpi hilabetekoa da negua, eta lau-bost hilabetekoa uda. Maiatza eta ekaina Aralartik jaitsi gabe ibiltzen naiz ia, enkarguak egiteko izan ezik. Uztailetik urrira igo eta jaitsi ibiltzen naiz, larreetan dauden ardiak ondo daudela eta beste ikustera, baina aste pare batean-edo atseden hartzen dut, deskonektatzeko eta bidaiaren bat egiteko. Maiatz-ekainean ezinezkoa da halakorik egitea».\nArdiak azaro bukaeran hasten dira umatzen, eta urtea bukatzearekin bat, arkumeak ardiarengandik banandu eta esnea biltzen hasten da. Bilketa lana jezte makinarekin egiten du. Eskuz egitea baino errazagoa dirudi, «baina ardia, uste denaren aurka, abere bizkorra da, eta ez du nahi izaten jeztea. Ez da, behiak bezala, jezteko erraza. Ardiak makinan sartzen ikasi egin behar du, geldirik egon...». Bailarako erosotasunean egiten ditu urteko lehen gaztak, baina baita ardiak larreetara eraman, hango eta hemengo belarra bildu eta bolak egin, pentsua erosi... «orduei erreparatzen badiezu, Aralarko txabolan edo Zaldibiko artegian izan, ordu kopurua antzekoa da».\nEsnaurreta txabolako bizitza erresistentzia handiko jendearentzat da. Artzainaren egunerokoa 6:30 aldera hasten da, eta gauerdia ondo jota bukatu. Txabolaren albo batean dagoen gaztandegira joan, eta gauean prestatutako gaztak prentsatik ateratzen ditu Insaustik, aurren-aurrena. Apal batzuetan uzten ditu, heldu daitezen. Sukaldera bueltatu eta gosari arina egiten du. Azkar batean mendian utzi dituen ardien bila abiatzen da, “Argi” border collie zakurraren laguntzarekin. Mendian egiten dituzten lehen egunetan ez dira urrunegi joaten, baina egunek aurrera egin ahala, ardiak gero eta gorago joaten dira, zenbat eta altuera handiagora joan, hobea baita belarra. Ardien bila joateko ordubeteko saioak egin izan ditu artzainak, bai goizean, baita arratsaldean ere. Ordubete Insaustiren martxan martxa bizi-bizia da.\nOlinpiar kirola. Ardiek zintzo obeditzen dute artzainaren ziztu deia. Eta egiten ez badute, “Argi” zakurrak egiten ditu biltze lanak. Txabolako eskortan sartu, eta Insausti hiru orduko borroka nekosoan murgiltzen da: ardiak banan-banan jeztea. Ez dago pauta jakinik. Batzuetan hogei jarraian sartzen dira kaiola baten antzeko tramankulura. Besteetan egoskortu, eta ez dira kaiolan sartzen. “Argi”-k artaldea bultzatzen du atzetik, ardiei kosk egiteko mehatxua eginez, denak aurrealdera mugi daitezen. Batzuetan ez da nahikoa izaten eta artzainak bere aulkitik altxatu behar izaten du, ardia eskuz hartu eta kaiolara sartzeko. Ardiek 40 kilo inguruko pisua izan dezakete, eta nekea pilatu egiten da minutuak pasatu ahala. Goizetan arratsetan baino lan handiagoa izaten du ardiekin, bihurriagoak omen dira. Naturaren misterioak.\nMinutu erdi eskas pasatzen du ardi bakoitzarekin. Jetzi, eta libre utzi, berriro mendiko larreetara buelta daitezen. Artzainak garbi du ardiek mendian libre egon behar dutela, hori dela euren bizitoki naturala: «Zaldibiko gaztandegian daudenean jarrera arraroa izaten dute sarri, urduri sumatzen ditut. Mendian nahierara ibiltzen dira bost edo sei hilabete, euren kasa, nahi duten belar guztia janez. Nire ustez, euren bizi-ziklo naturalerako askoz hobea da mendian bizitzea, eta nik maiatzetik urrira arte libre uzten ditut Aralarren». Insaustik Aralarko ardi latxak ditu, muturgorriak. Bertako espeziearen aldeko hautua egin zuen hasieratik, eta, ahal duen artean, espezie hori babestu eta hazteko borondatea du ordiziarrak.\nArdi bakoitzeko litro bat esne biltzen du eguneko, gutxi gorabehera. Goizetan litro erdi eta ilunabarrean beste litro erdi. Ardi batek 100-120 litro esne eman ditzake urteko. Urtero 4.000 bat gazta egiten ditu, %80 baino gehiago Zaldibiko gaztandegian egindako gazta. Insaustik, ordea, begi bereziekin zaintzen du mendiko gazta. Esnaurretako zabalgunean beste inon baino hobeto sentitzen da, aske, eta hori gaztak egiterakoan nabaritu egiten dela uste du.\n18-20 bat gazta ekoizten ditu egunero. Eguerdi aldera bederatzi edo hamar, eta gau ilunean beste hainbeste. Prozesua mantsoa da, eta arretaz egin beharrekoa. Insaustik, urteen joan-etorrian, erraz egiten du zaila dirudiena. Esnea iragazten du aurrena. Gatzagia bota gero, nahasi, eta ordu erdi itxaron, esnea mamitu dadin. Gero, txikitu egiten du, eta berriro nahasi, ura aletik banantzeko, gatzura kentzeko. Behin ura kenduta, bloke batzuen antzeko zatiak egiten ditu, edukiontzi berezi batzuetan sartu eta prentsan sartu. 12 ordu igaro eta gero, heltze-apaletan uzten ditu, prozesu naturala jarrai dezaten. Han utziko ditu, gutxienez beste bi hilabetez, eta gehienera lau edo bost hilabetez.\nEz dago sekreturik. 4.000 gazta egiten dituenari, onak nola egiten diren galdetzea onena. Erantzuna ere bat-batean bota du Insaustik: «Niretzat denak dira onak, edo jateko modukoak. Aleren batzuk atera litezke onak ez direnak, baina niretzat, egiten ditudan gazta guztiak dira onak». Eta hurrengo galderari aurrea hartuta, informazio gehigarria: «Beste kontu bat da gazta batzuk espezialak ateratzea, alegia, lehiaketetan-eta aurkezten ditudanak, oso onak direla pentsatzen dudalako». Eta horiek? Bilatu egiten dira, berez etortzen dira?\n«Nik ezin dut ziurtatu egiten dudan gazta bat ona edo espeziala izango den. Hori eguraldiak, hezetasunak, euriak eta larreak duen kalitateak erabakitzen dute. Alegia, naturak, nire eskuek baino gehiago. Asko jota, nik gaztaren bat edo beste oso ondo egin dudala suma dezaket, eta horri arreta berezia jartzen diot, baina agian gero ez da nik egindako aurreikuspenik betetzen». Insaustik jakin badaki mendian ekuazio onena ipar haizea eta eguraldi lehorra direla, horrek gazta onak ekartzen dituela. Baina era berean, euria ere eskatzen du, larreak indartsu haz daitezen, ardiek ondo jan, eta modu horretan esne hobea emateko. Bi garaitan bildutako esneaz mintzatzen da, gazta espezialei buruz ari dela. «Beheko gaztaren kasuan, ardiak arkumeari titia emateari utzi eta hilabete batera, urtarril edo otsailean, esne hori oso ona izaten da gaztak egiteko. Eta mendian, maiatzeko lehen bi asteak. Gero, ardiak goi mendietako belarra jaten duen heinean, esneak gaztaren zaporea fuerteago egiten du».\nSua martxan dauka Insaustik beti txabola barruan. Maiatzeko lehen egunetan tenperatura hotza da oraindik Aralarko goi larreetan: «Jarrita eduki gabe konturatzen zara hemen goian negua kostata erretiratzen dela». Epelean, sabela berdintzen duen bitartean, astintzen du gehien mingaina, kanpoan gau iluna dela. Otatza mendi-gazta zati bat dastatzen ari da, nola ez. Eta bere pentsamenduetan murgildu da, hitz-aspertu luzean: «Aberastu egiten naiz mendian. Komunikabideei hemengo berri ematen diet. Mendizale eta korrikalari askok ere geldialditxoak egiten dituzte, eta horiekin ere gustura aritzen naiz. Ondarreko gune megalitikoa ere hementxe dago, arkeologoak etortzen dira, eta bion ogibideaz aritzen gara luze eta zabal. Berdin biologoak; ugatzak, putreak eta beste nondik datozen, nola jokatzen duten azaltzen didate. Ikastola bateko haurrak ere etortzen hasi ziren, eta hemen aritzen dira, ardiak jezten, ardiak ekartzen, gazta nola egiten dudan ikusten eta ikasten...».\nKutsu mistikoa ere hartu du gaztandegira lan isilera bueltatu aurreko azken hausnarketak: «Heidi marrazki bizidunekin gogoratzen naiz hemen nagoenean. Ze marrazki onak ziren, larre eta mendi haiekin, ahuntzak zein ondo marrazten zituzten, neska txiki hark beti erakusten zuen alaitasuna... halaxe sentitzen naiz ni. Hori bai, Heidi baino lan handiagoarekin, Elur Malutatxo askorekin, baina poz-pozik».


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: EHAA xedapena 201605197\nAldizkariaren data: 2016-12-05 Aldizkari honetan argitaratua: 2016231\nGaiak: ADMINISTRAZIO PUBLIKOA; LANGILEAK; LEHIAKETA PUBLIKOA; ZERBITZU ETA OBREN KONTRATAZIOA; ANALISI KLINIKOAK; AZTERKETA MEDIKOETARAKO ZENTROAK; DEIALDIA\nHurrenkenaren zenbakia: 201605197\na) Erakundea: Eusko Jaurlaritza, Herri Administrazio eta Justizia Saila.\nb) Espedientea izapidetzen duen bulegoa: Zerbitzu Zuzendaritza. Herri Administrazio eta Justizia Saileko Kontratazio Mahaia.\n1) Bulegoa: Herri Administrazio eta Justizia Saileko Kontratazio Mahaia.\n4) Telefonoa: 945 01 84 96.\n5) Telefaxa: 945 01 90 29.\n8) Agiriak eta argibideak eskuratzeko azken eguna: 2016-12-16.\nd) Espediente-zenbakia: A-032-DAPJ-2016.-\nb) Xedearen deskribapena: Administrazio Orokorreko eta haren erakunde autonomoetako langileen osasuna zaintzeko mediku-azterketak eta analisi klinikoak kontratatzea.\nd) Burutzeko tokia: lurralde historiokoetako hiru hiriburuetan.\ng) CPV (nomenklaturaren erreferentzia): 85121100-4 85111810-1.\nc) Esleitzeko era: eskaintzak baloratzeko hainbait irizpide daude, administrazio-klausula berezien pleguko karatulan ezarritakoarekin bat etorriz.\n1.– Formulak aplikatuz, automatikoki ebaluatzen diren irizpideak: haztapena, guztira: 51 puntu.\n– Eskaintza ekonomikoa: 75 puntu. Formula: ikus karatularen 30.2 puntua.\n– Mediku-azterketak egingo diren osasun-etxeen eta lantokien arteko hurbiltasuna, 10 puntu. Formula: ikus karatularen 30.2 puntua.\n2.– Balio-judizioaren bidez aplikatzekoak diren beste irizpide batzuk: haztapena, guztira: 15 puntu.\n● Mediku-azterketen kalitatea: haztapena: 6 puntu.\n● Analisi klinikoei dagokien lan-programa. Haztapena: 9 puntu.\n4.– Kontratuaren balio zenbatetsia: 199.500,00 euro.\na) Zenbateko garbia: 95.000,00 euro. Zenbatekoa, guztira: 95.000,00 euro.\n● Behin-behinekoa: ez.\n● Behin betikoa: lizitazioaren aurrekontuaren % 5, BEZik gabe.\na) Eskatzen den sailkapena: ez da eskatzen.\nb) Ekonomia- eta finantza-kaudimena eta gaitasun teknikoa eta profesionala: ekonomia- eta finantza-eskakizunak: amaitutako azken hiru urteetako urteko gutxienez 100.000 euroko (BEZik gabe) negozio-bolumena kreditatu beharko dute enpresa lizitatzaileek. Gaitasun tekniko eta profesionaleko betekizunak: lizitatzaileek gutxieneko 95.000 euro egin behar izan dute azken bost urteetatik bolumen handiena izan duten urtean, kontratu honetako antzekoak eta berdinak diren zerbitzuetan, hau da, osasun eta gizarte-laguntzako zerbitzuetan.\na) Aurkezteko azken eguna: 2016ko abenduaren 21a, 12:00ak arte.\nb) Aurkeztu beharreko agiriak: hiru gutun azal aurkeztu beharko dira («A», «B» eta «C»), berariazko klausula administratiboen pleguan adierazitako agiriekin.\n1) Erakundea: Kontratazio Mahaia. Herri Administrazio eta Justizia Saileko Zerbitzu Zuzendaritza. Eusko Jaurlaritza.\nd) Lizitatzaileak zenbat denbora eutsi behar dion bere eskaintzari: Sektore Publikoaren Kontratuei buruzko Legearen Testu Bateginaren 161. artikuluaren arabera.\na) «C» gutun-azalak irekitzea: balio-judizioen bidez neurtzekoak diren irizpideak:\n● Helbidea: Donostia kalea 1 (Lakua II-ko 1. bilera-gela).\n● Eguna eta ordua: «C» gutun-azala: 2016-12-23a, 11:00ak.\nb) «B» gutun-azalak irekitzea: formulak aplikatuz zenbatu daitezkeen irizpideak.\n● Eguna eta ordua: «B» gutun-azala: 2017-01-09a, 11:00ak.\n10.– Publizitate-gastuak: esleipendunak ordaindu beharko ditu.\n12.– Deialdiari buruzko argibideak lortzeko edo pleguak eskuratzeko informatika-ataria edo web-orria: http://www.contratación.euskadi.net //www.contratacion.info\nPliken irekiera ekonomikoa - 020A/DGPA/2018 - Administrazio Orokorreko eta bere Erakunde Autonomoetako langileen osasuna zaintzeko azterketa medikoak eta analisi klinikoak\nIRAGARKIA, zeinaren bidez jakitera ematen baita lizitatu dela gernuan droga-abusua bahetzeko erreaktiboak hornitzea xede duen hornidurako administrazio-kontratua.


Google Now, Google-ren zerbitzu berria | Consumer\nGoogle Now, Google-ren zerbitzu berria\nGailu mugikorretarako laguntzaile pertsonal honek informazio erabilgarria ematen dio erabiltzaileari denbora errealean\narabera: Astelehena, 2013ko maiatzaren 13a\nGoogle Now izeneko gailu mugikorretarako laguntzaile pertsonal berria du Googlek iaz. Zerbitzu hori ez da aitzindaria bere eremuan; merkatuan dauden beste parte-hartzaile batzuei gehitzen zaie, hala nola ahotsaren ezagutzari, non Siri nabarmentzen baita SIrientzat eta Androidentzat antzeko beste batzuentzat. Gainerakoekiko aldea da Google Now erabiltzailearen beharrei aurrea hartzea, une egokian eta automatikoki behar duen informazioa emateko. Ondoren azaltzen dira Android 4 eta IOS gailuetarako laguntzaile pertsonal honen ezaugarriak.\nGoogle Now-ek bilatzaile ezagunaren aplikazio eta zerbitzuen unibertsoan erabiltzaileek gordetako informaziotik ikasi du\nZure erabiltzaileen beharrei aurrea hartzeko, Google-ren aplikazioen eta zerbitzuen unibertsoan eurek gordetako datuetatik ikasi du Google Now-ek. Hala, egutegietara sar zaitezke, baita bilatzailearen bidez edo mezu elektronikoetara ere. Urtebetetze alertak direnean, erabili kontaktuen datuak Google Plusen.\nInformazio hori gailuaren GPS nabigatzailea ematen duen erabiltzailearen posizioarekin kokatzen da. Hala, Google Now-ek hainbat lan egin ditzake, hala nola, une horretan irteten ez bada, ez da garaiz iritsiko erabiltzailea, edo lehenago bilatzen ari den helmuga baterako biderik hurbilena adieraziko dio.\nInformazio hori erabiltzaileak edozein unetan aktiba edo desaktiba ditzakeen txartelen bidez erakusten da. Gaur egun, 30 bat txartel daude eskura, besteak beste, jardueraren laburpena, urtebetetzeak, ekitaldiak, hegaldiak, hegazkineratzeko txartelak, hurrengo hitzorduak, alerta publikoak, kirolak, trafikoa edo eguraldia.\nOraingoz, Google Now-ek ez du informazio gehiegi erakusten, eta eduki-fitxa asko ez daude erabilgarri Estatu Batuetatik kanpo.\nOraingoz, ordea, Google Now-ek ez du jarduera gehiegi erakusten, eta eduki-fitxa asko ez daude aktibatuta Estatu Batuetatik kanpo. Ohikoena erabiltzailea dagoen herriko denboraren egoera erakustea da, edo, bestela, ibilbide edo kirol-informazio eguneratua. Espainian eskura daude trafiko txartelak, garraio publikoa, hitzorduak, hegaldiak, kirolak edo urtebetetzeak.\nErabiltzaileek elkarreragina izan dezakete Google Now-ekin, komandoen bidez edo ahotsaren bidez. Ahots bidez egin daitezkeen kontsulta-moten artean, denboraren kontsulta, hurbileko tokiak, hegaldi baten egoera, munduko ordua edo oinarrizko matematika-eragiketak daude.\nOraingoz, Google Now-ek badu ingelesezko aginduen ahotsa, nahiz eta apirilaren hasieran gaztelaniaz egon zen aktibo egun batzuetan. Horrek pentsarazten du Googleren garapen-proba izan zela, eta etorkizun hurbilean modu ofizialean eskuragarri egongo dela. Gainera, ahotsa ezagutzeko hobekuntzak konstanteak dira bertsio berri bakoitzean, hizkuntza naturalaren bilaketara egokitzeko.\nPribatutasuna arriskuan dago?\nGoogle Now bigarren mailan dabil, erabiltzailearentzat erabilgarrientzat jotzen duen informazioa erakusten baitu, Google-ren produktuetan duen jardueraren arabera eta nabigatzeko ohituren arrastoa erabilita. Hau da, erabiltzailearen pribatutasuna arriskuan jar dezakeen produktua da.\nAlde horretatik, garrantzitsua da azpimarratzea Google Now lehen aldiz erabiltzean automatikoki aktibatzen dela erabiltzailearen kokapenen historia, baita bilatzailearen bidez egindako bilaketena ere. Funtzio horiek eskuz baliogabetu daitezke erabiltzailearen kontutik. Hala ere, berriro aktibatuko dira Google Now erabiltzen den bakoitzean.\nLehenespenezGoogle Now-ek zerbitzuen informazioa aztertzen du, adibidez, erabiltzailearen Gmail posta elektronikoa, hegaldien datuak, jatetxeen erreserbak eta hotelak aurkitzeko.\nBatzuetan, informazio pertsonal gehigarria gehitu behar da, zerbitzuak behar bezala funtziona dezan. Ezinbestekoa da erabiltzailearen etxea edo lana adieraztea, Google Now beste leku batzuetarako bideak proposa ditzan. Halaber, kirol talde gogokoenei buruzko datuak eska ditzakezu azken emaitzen berri emateko.\nAndroid 4 eta IOSen eskuragarri\n4.0 bertsiotik aurrera, Google Now eskuragarri dago Android sistema eragilerako. Apirilaren amaieratik, Ios (Iphone-erako eta Ipaderako) ere deskarga daiteke.\nGainera, datozen hilabeteetan Google Now Chrome nabigatzailearentzat egongo dela espero da. Horren bidez, Windows, Mac OS X eta Linux sistema eragileetan eta baita ChromeOsen oinarritutako ordenagailuetan eta gailuetan ere erabil daiteke.\ngoogle now-eu google-eu privacidad-eu


Uxue Barkos: “Helegiterik ez aurkezteak ez gintuzke leku txarrean utziko” - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nUxue Barkos: “Helegiterik ez aurkezteak ez gintuzke leku txarrean utziko”\nEuskalerria Irratia 2019-10-08 14:45\nNolanahi ere, Barkosen irudikoz foru gobernuak helegitea aurkeztu beharko luke Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiaren euskararen dekretuari buruzko epaiaren aurka.\nGeroa Bai-ren eledun Uxue Barkosen irudikoz, foru gobernuak helegitea aurkeztu beharko luke Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiaren euskararen dekretuari buruzko epaiaren aurka. Nolanahi ere, gobernuak azkenean errekurtsorik aurkeztuko ez balu, Barkosen iritziz ez lirateke toki txarrean geratuko Geroa Bai, aurreko gobernua, Ana Ollo kontseilaria: “Epaia hartzen badugu, ikusten dugu aurreko gobernuak euskararen dekretuarekin egindako lana onartu egiten duela, funtsezko puntuetan gainera”.\nBarkosen aburuz, helegitea aurkeztuta auzitegian aurrera egitea ez litzateke erraza izanen, auzia berriro epaile berberek aztertuko dutelako. Halere, uste du egin beharko litzatekeela.\nEuskararen Legea aldatzeko aukerei buruz, ezkor azaldu da Barkos: “Askotan entzun dugu galdetzen zergatik ez genuen legea aldatu joan den legealdian. Bada ez genuelako gehiengo osorik. IEk argi eta garbi esan zuen ezetz. Eta Ahal Dugu-n ere baziren kontrako sektoreak. Eta orain, parlamentuan, are gutxiago gara zonifikazioa gaindituko duen lege aldaketa baten aldekoak”.\nBestalde, Barkos harrituta azaldu da PSNk Navarra Sumaren Ikurren Legea tramitatzearen alde bozkatu duelako: “Koherentzia gutxi erakutsi dute, Txibiteren Nafarroako Gobernuak kontra egin zuela aintzat hartuz. Bistan da hauteskundeak gertu daudela”. Aurrekontuei buruz esan du “koherentzia sozialarengatik” gobernuak EH bildurekin negoziatu beharko lituzkeela.


Ondo pasatu eta mundua aldatzeko aukera\nKultura eta familia. Biak bat, dohako ekitaldi baten bitartez. Noiz? Datorren azaroak 25ean, Zornotzako Zelaietan, goizeko 12:30tatik 13:30tara ospatuko dogun Kultura- Fair Saturday ekitaldian.\nMusika emanaldia, tailer artistiko eta zientifikoak, monologoak, Lauaxeta Ikastolako koroa, … eta familientzako oso aproposa eta dohakoa dan ekitaldi bat eskeintzen deutsugu.\nBlack Friday, Cyber Monday… iadanik ezagunak doguzan kontzeptuak doguz eta azken aukera balitz bezala kontsumismora bultzatzen gaituztenak, sarritan, behar ez doguzan gauzak ere eskuratuz. Baina, zer deritzozu kontsumoagaitik burua galdu beharrean kulturagaitik burua galtzen badogu? Horixe da Fair Saturday mugimenduaren helburua eta Lauaxeta Ikastola, beste agente eta hiri askogaz batera, ekimen honetan murgilduta izango da zapatu horretan.\nIzaera globala eta nazioartekoa dauan mogimendu kultural bat dogu, urtero, azaroaren azkenengo zapatuan ospatzen dana, munduan zehar, leku askotan, egun berean.\nEta zu ere gonbidatu nahi zaitugu. Kulturaren alde eta familia giroan. Argazkietan, ekitaldiaren programa ikusiko dozu, baina badaezpada ere, ondokoa da:\n12:35 Musika emanaldia\n12:50 Tailer artistiko eta zientifikoak\n13:00 Monologo zientifikoak\n13:20 Lauaxeta Ikastolako koroa\nHorrez gain, ekimen honeri buruzko informazio gehiago eskuratzeko, ondoko loturan klikatu: http://www.lauaxeta.eus/eu/fair-saturday-lauaxeta-ikastola-eu


Zea Mays, Gozategi eta Oxabi Lemoako jaietan arituko dira - Deia\nZea Mays, Gozategi eta Oxabi Lemoako jaietan arituko dira\nFestetako kontzertuak, uztailaren 26, 27 eta 30ean izango dira aurtengo saninazioetan\ni. ugarte 09.02.2020 | 07:07\nGozategik erritmoa jarriko dio larunbat gauari.Argazkia: Gozategi\nLemoa - Lemoako jaiak gero eta gertuago daude. Hilabete bat baino ez da falta 2019ko saninazioei hasiera emateko. Lemoako bizilagunek eta herrira hurbiltzen diren pertsonek dantzatu eta abestu egingo dute uztailaren 26tik 31ra bitartean, eta horretarako, kontzertuak izango dira baliabide ederrak. Zentzu honetan, atzo, Lemoako Udalak, festetan izango diren kontzertuen izenak iragarri zituen. Jaietako kontzertuak, uztailaren 26, 27 eta 30ean izango dira aurtengo saninazioetan.\nHauen artean, Zea Mays eta Gozategi igoko dira eszenatokira festetan, besteak beste. Oxabi Erromeria Taldea, Liher, Urrats Erromeria eta Tributo M.C.D. ere daude musika-kartel honetan. Jaiei hasiera emateko, lehenengo egunean, Tributo M.C.D. eta Urrats Erromeriaren kontzertuak antolatu dira 23.00etatik aurrera. Hurrengo egunean, ibilbide luze duten bi taldeen kontzertuak egongo dira primeran pasatzeko; Zea Mays eta Gozategik jarriko diote erritmoa larunbat gauari, baita 23.00etatik aurrera.\nHurrengo astearterarte geldialditxo bat egongo da kontzertuekin, hain zuzen ere, San Inazio bezpera arte. Egun horretan, Liher eta Oxabi Erromeri Taldearen txanda izango da. Kaso honetan, gaueko 23.30etan emango zaio hasiera saioari. Iaz bezala, kontzertuetarako prestatuko den eszenatokia Elizondon egongo da kokatuta. Programa oraindik amaitu gabe egon arren, normala izan ohi denez, kontzertuez gain beste musika emanaldi eta saioak egongo dira festa egunetan.\nAgenda kulturala Udaletxeko Kultura Sailak antolatuta, uztailerako agenda kulturala beste jarduera batzuk ere badauzka. Gainera, festetan hainbat jardueretan parte hartzeko, data batzuk kontutan izan beharko dituzte Lemoako biztanleek. Horrela, hilaren 1ean (12raino), Jaietako kuadrillen afarirako eta herri bazkarirako txartelak eskuragarri egongo dira Udaletxean goizeko 8.00etatik eguerdiko 14.00etara.\nHilaren 4ean, Lemoa Lehen Proiektuaren aurkezpena antolatu da Elizondo Kulturgunean (18.30). Ganzabal Mendi Taldeak mendi irteera bat antolatu du Europako Mendietara. Saninazioak ospatu baino lehen, Tallerretako eta Lemorietako jaiak ere izanen dira, uztailaren 13an hain zuzen ere. 24ean, Jaietako Kirol Txapelketen finalak jokatuko dira kiroldegian eta han bertan, Mozorro Lehiaketan eta Rally Umoristikoan (festetan zehar) parte hartu nahi dutenek, izena emateko aukera izango dute 19.00etatik 20.00etara.\nFestak hasi baino egun bat lehenago, 25ean, Pirineoetara irteera egiteko asmoa dago ere, hilaren 28rarte. Ludoteka zerbitzua itxita dago udan, udalekuak direla eta. Beste alde batetik, udal liburutegia 11.00etan irekitzen ditu ateak ordu biak arte. Uztailaren 29tik irailaren 10era itxi egingo da.


50 iheslaritik gora hil dira Yemenen, trafikatzaileek itsasora botata | Berria.eus\nMundua 50 iheslaritik gora hil dira Yemenen, trafikatzaileek itsasora botata\n50 iheslaritik gora hil dira Yemenen, trafikatzaileek itsasora botata\nAzken 48 orduetako bi erasoetan zendutako gehienak Etiopia eta Somaliako migratzaile adingabeak dira. Hainbat dozena desagertuta daude. IOM:«Moralik gabea da trafikatzaileen jarrera»\nIOM Migrazioen Mundu Erakundeko kide batzuk zenbait errefuxiaturekin hizketan, atzo, Xebua eskualdean (Yemen). IOM\n2017-08-11 / Igor Susaeta\nPertsona trafikatzaile batzuei diru kopuru bat ordaindu eta gero, Etiopia eta Somaliako 120 bat errefuxiatu, adingabeak gehienak, ontzi batera igo ziren herenegun. Yemenera iristea zuten helburu, baina hango Xebua eskualdeko kostaldea zaintzen dutenek ikusi zituztela konturatuta, trafikatzaileek migratzaileak behartu zituzten beren buruak Adengo golkoko uretara botatzera. Eraso bera errepikatu zen atzo goizean. 180 zihoazen ontzian, eta ikusi egin zituzten. Berriro itsasora jauzi egin behar, eta, sasoi honetan, haizearen eraginez, arriskutsuak dira Indiako ozeanoko urak. IOM Migrazioen Munduko Erakundeak eman du gertatutakoaren berri, eta NBE Nazio Batuen Erakundearen agentzia horren arabera, gutxienez 50 dira hildakoak, eta dozenaka, desagertutakoak. «Moralik gabea da trafikatzaileen jarrera», salatu du William Lacy Swing agentziako zuzendariak.\nIOMek dioenez, urte hasieratik Afrikako Adarreko (Etiopia, Somalia, Eritrea eta Djibuti) 55.000 bat migratzailek heldu nahi izan dute Yemenera. Hara ailega daitezke Itsaso Gorritik zein Adengo golkoko uretatik, eta distantziak ez dira handiegiak: 120 bat kilometro, gehienez. Trafikatzaileek egiten dituzte lekualdatzeak. «Zenbat merezi du nerabe baten bizitzak? 100 bat dolar Ekialde Hurbileko herrialdeetara egiten den zeharkaldian?», adierazi du Swingek. IOMeko ordezkariek jakinarazi dute ontzietan zihoazenen batez besteko adina 16 urte zela.\nBizirik iraun ahal izan zutenek ahal bezala lur eman zieten trafikatzaileen erasoetan zendutako batzuei. Denek zuten helburu jaioterriak atzean utzi eta, Yemenetik igarota, Ekialde Hurbileko herrialde aberatsenetara iristea; hau da, Qatar, Saudi Arabia, Kuwait edo Arabiar Emirerri Batura.\nIzan ere, egoera lazgarria da Somalian eta Etiopian. NBEk dio aurrenekoan gosete arriskua dagoela, eta 6,7 milioi pertsona laguntza humanitario beharrean daudela; herrialdearen beraren barruan, gainera, 760.000 desplazatu daude. Goseteari dagokionez, Etiopia ez dago mutur-muturreko egoeran, baina, NBEren esanetan, gutxienez 8,5 bat milioi etiopiarrek dute elikagai premia gorria.\nYemen ere egoera lazgarrian\nHalere, Etiopia eta Somaliakoa bezain ikaragarria da Yemen Ekialde Hurbileko herrialde pobreenak duen egoera. Hasteko, duela hiru urtetik gerran daude xiismoaren adar zaiditan oinarritutako islamismoa ideologiatzat duten milizia Huthiak eta gobernua. Aspaldi, orain dozena bat urte matxinatu ziren miliziak gobernuaren aurka, eta administrazioak Saudi Arabiaren babesa dauka 2015eko martxotik. Huthien aurkako borrokan Saudi Arabiak gidatzen du hamar estatuk osatutako koalizio bat, Riadek pentsatzen baitu Huthiak Iranen tresna bat direla.\nGerra eremu horretan kontuan hartu behar da, gainera, EI Estatu Islamikoaren rola, gatazka piztu zenetik beste bi aldeen kontrako atentatuak egin baititu. MSF Mugarik Gabeko Medikuak elkarteak eman ditu horrek guztiak eragindako kalteei buruzko datuak: 10.000 bat hildako, artatutakoak 60.000 inguru, desplazatutakoak hiru milioitik gora, eta eta hemeretzi milioi pertsona laguntza humanitario beharrean. Eta azpiegitura gabeziak kolera izurritea ekarri du. OME Osasunaren Mundu Erakundeak dio ia 2.000 pertsona hil direla horregatik, eta beste 400.000 bat kutsatuta daudela, gaixotasuna herrialde ia-ia guztira hedatu baita.\nItalia eta GKEak\nErrefuxiatuek Afrikatik ihes egiteko erabiltzen duten bideetako bat da Adengo golkokoa. Saharaz hegoaldeko etorkin afrikar asko, baina, Libiatik Italiara heltzen saiatzen dira. Italiako Barne Ministerioaren esanetan, Libian 800.000 bat iheslari daude Mediterraneoa gurutzatzeko prest. Aurten, lehen sei hilabeteetan, handik abiatutako 2.000 pertsona ito dira Europara iristeko ahaleginean.\nEta Libiak migratzaileen ahalegina zaildu nahi du. Izan ere, itsas armadak atzo jakinarazi zuen baimenik gabeko atzerriko ontziei Libiako uretan sartzea debekatuko zaiela. Hain zuzen, ur horietan ibiltzen dira GKE gobernuz kanpoko erakundeen ontziak errefuxiatuak erreskatatzen.\nNeurri horri duela pare bat aste Italiako Barne Ministerioak onartutako dokumentua gehitu behar zaio. Horrek ezarri du, EB Europako Batasunaren oniritziarekin, zein jokabide eduki beharra daukaten GKEek Siziliako kanalean —hamabostek jarduten dute bertan, eta Italiako portuetara aurten heldutako etorkinen %40 GKEetako kideen eskutik heldu dira—, Libia parean, iheslariak erreskatatzean. 2018an sartuko da indarrean, eta Erromak ohartarazi du dokumentua sinatzen ez dutenek ezin izango dutela migratzailerik erreskatatu. MSFk ez du onartu, dokumentuko puntuetako bat onartezina iruditzen zaiolako: armatutako poliziei ontzira igotzen uztea.


Gizarte klase - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Klase sozial» orritik birbideratua)\nGizarte klasea estratifikazio sozialaren mota bat da, zeinean gizabanakoen talde bat ezaugarri komun bat partekatzen duen, sozioekonomikoki elkarren artean erlazionatu egiten dituena. Harreman horiek interesa sortu edo interesagatik edo objektuengatik sortuak izan daitezkete, zeinak komunak kontsideratzen diren eta gizabanakoen arteko elkartasuna indartzen duten.\n2 Gizarte klasearen kontzeptua\n3 Gizarte klaseen adierazleak\n4 Mugikortasun soziala\n5 Estratifikazio soziala gizarte industrializatuan\nSakontzeko, irakurri: «Gizarte estratifikazio»\nEstratifikazio soziala gizabanakoen, haien kategoriaren arabera, klasifikazioa edo hierarkizazioa da. Estratifikazioaren oinarrizko ezaugarriak lau dira:\nEstratifikazio soziala gizarteosoak daukan ezaugarri bat da, eta ez bakarrik bertako gizabanako batzuena. Sozietate industrialetan pentsatzen da posizio soziala esfortzuaren eta talentuaren ondorioa dela (meritokrazia), eta modu horretan puztu egiten dugu gizabanakoa bere etorkizunaren gainean duen kontrola. Adibide bat jartzeko, Titanic barkuan biziraun zuten pertsona gehienak lehenengo klasekoak izan ziren, baina hau ez zen azkarragoak zirelako edo igerilari hobeagoak zirelako, bere kokapen sozialagatik baizik. Aberatsak eta pobreak ez dira estratifikazio sistema honen erantzukizule zuzenak, baina mailaketa horrek bere bizitzetan eragin handia dauka.\nEstratifikazio sistemak belaunaldiz belaunaldi irauten du. Gizarte guztietan gurasoek haien seme-alabei haien posizio soziala transmititu egiten diete; beraz, ezberdintasunaren pautak belaunalditik belaunaldira iraunarazten du.\nEstratifikazio soziala unibertsala da, baina sozietate batetik bestera aldatu egiten da. Guztietan ezberdintasunak daude, baina desberdintasun horien gradua eta esanahia ez da berdina gizarte batean edo bestean.\nEstratifikazio soziala ez da bakarrik ezberdintasun kontua, kultura soziala ere sartu egiten da eta erlazionatuta dago indibiduoen sinesmen sistemarekin.\nEstratifikazio sistemak beste ezaugarri batzuen arabera ere antolatzen da, klase sozialaz gain, hala nola, generoa, adina eta etnia. Hauek maila ekonomikoarekin lotuta, estratifikazioa antolatzeko kriterio garrantzitsuenak dira, baina beste batzuek ere eragina badute, adibidez: hizkuntza, orientazio sexuala, gutxitasunak, eta abar.\nGizarte klasearen kontzeptuaAldatu\nGizarte klasearen definizio bat eman baino lehenago komenigarria da klasea beste estratifikazio motetatik desberdintzea:\nKlaseak ez dira talde itxiak, baizik eta indibiduo ezberdinetatik osatutako agregatu zehaztugabeak. Hau da, ez gara klase baten kideak legeak maila sozial zehatz batean kokatzen duen familia batean jaiotzeagatik. Sistema klasistak oso arinak dira eta batzuetan zaila izaten da klase baten eta beste bateko mugak ezartzea.\nKlaseak ez dira gizabanakoei atxikitako ezaugarria, eskuratutakoa baizik. Honek esan nahi du jaiotzak ez duela beti indibiduo baten klasea zehaztuko. Klaseetan oinarritutako estratifikazioak gizabanakoen eta taldeen klase sozialen aldaketa ahalbidetu egiten du.\nKlase sozialak ez ditu barneratzen faktore ez ekonomikoak, zeinak beste estratifikazio motetan agertzen diren.\nKlase sozialak ez ditu harreman pertsonalak barneratzen zeinak beste estratifikazioen ezaugarriak dira. Klase partaideen arteko hartu-emanamerkatuen eremu anonimoan edo organizazio handietan argitzen dira. Beraz, klaseak ulertu daitezke harreman sozial ez-pertsonalen multzoa gisa.\nKlase sozialak zer ez dira argituta, bere ezaugarri esanguratsuenak zehaztu eta definizio bat proposatu daiteke. Klase sozialen ezaugarri garrantzitsu batzuk, beraz, ondoko hauek dira:\nTalde irekiak dira, haien parte izatea ez da legearen edo ohituren bidez ezartzen.\nKlase sozialak oso estratu iragazkorrak dira, eta haien arteko zirkulazioa (mugikortasun soziala) gerta daiteke.\nKlase sozialak agregatu sozialak dira osagai ekonomikoarekin eta ezberdintasun ekonomikoek klaseen ezaugarritzean paper garrantzitsua jokatzen dute.\nKlase desberdineko partaideen arteko konexioak lotura ez-pertsonal eta anonimoaren forma hartzen du.\nBeraz, klase sozialak horrela definitu ditzazkegu: errekurtso ekonomiko berdinak dituzten pertsonen multzoa, zeinak haien bizimoduan eragina duen. Okupazioa edo lan mota adierazle nagusiena da zein klasekoak dira zehazteko.\nLaburbilduz, klaseak talde sozioekonomikoak dira, zeinek desberdintasunak egituratu egiten dituzten gizarte industrializatuetan, lanbideetan oinarritzen direnak eta desberdindu egiten dira aberastasunaren ezberdintasunagatik.\nAutore askorentzat, gehienbat marxistentzat, klase sozialak gizarte moderno kapitalistetan desberdintasuna egituratzen duen talde nagusia da. Baina desberdintasunaren beste forma batzuk ere existitzen dira, ekonomikoak ez direnak eta gizarte moderno kapitalistan bere pisua ere badutenak. Haien artean generoarekin eta adinarekin erlazionatutako ezberdintasunak daude, eta baita etniarekin lotutako ezberdintasunak ere.\nGizarte klaseen adierazleakAldatu\nJakiteko zein klasekoa den pertsona bat ondorengo adierazleak erabili ditzazkegu:\nAdierazle subjektiboak: Pertsona baten iritziaren araberakoak dira, eskala batean kokatzen gaituena. Adibidez, ezagutzen gaituen norbait guri buruz zer pentsatzen duen edo gu geuk zer pentsatzen dugun.\nAdierazle objektiboak: Ez dira iritzien araberakoak, baizik eta errealitatearen azterketa baten araberakoak direla. Garrantzitsuena diru-sarrera izan ohi da, familiaren diru-sarrera bereziki. Erabiltzen diren beste adierazle batzuk estratu sozial nahiz profesionala eta gastuak dira, baina asko gehiago daude: etxebizitzaren kalitatea, etxebizitzaren lekua, kotxea, eta abar.\nSakontzeko, irakurri: «Gizarte mugikortasun»\nMugikortasun sozialak erreferentzia egiten dio gizabanakoek eta taldeek posizio sozial batzuetatik besteetaraino egiten dituzten desplazamenduei. Kokapen sozialak hierarkizatuak daudenez, mugikortasun bertikala deritzo estratu batean dauden goranzko eta beheranzko mugimenduei. Logikoki, goranzkoa izango da mugimendua goi-mailako posizioetara zuzentzen denean, eta beheranzkoa behe-mailako posizioetara zuzentzen denean.\nDesberdintzen den beste mugimendu bat mugimendu horizontala da, zeinak erreferentzia egiten dion estratuan aldaketarik sortzen ez duen mugimenduei, adibidez desplazamendu geografikoei; hau da, maila berdinaren baitan egiten diren aldaketak dira, adibidez: etxebizitzaz aldatu, hiriz aldatu, ata abar. Askotan bi mugimenduak batera gertatzen dira. Estratifikazioaren teoria mugikortasun bertikalean zentratzen da gehienbat eta, ikusita posizio sozialaren adierazle nagusienak lanbideak direla, mugikortasun soziala oinarritzen da gehienbat lanbide egoeraren aldaketen behaketan.\nBeste aldetik, mugikortasuna aztertzerakoan bi modutan egin daiteke. Aztertu dezakegu lehendabizi gizabanakoen bizitzan zehar ematen diren desplazamenduak, kasu honetan belaunaldi barruko mugikortasuna aztertzen ariko gara. Baita ere aztertu dezakegu seme-alaben aldaketa soziala gurasoenarekin konparatuta; interesgarriena da-eta konprobatzea ea zein puntutaraino gurasoek eta semeek posizio sozial berdina partekatzen duten, eta horri belaunaldien arteko mugikortasuna deritzo.\nEstratifikazio soziala gizarte industrializatuanAldatu\nGizarte klasearen definizio argi bat ematea zaila izateak erakusten du eztabaida teorikoa dagoela soziologiako kategoria honetan:\nKarl Marx bere ikuspuntu materialista historikotik klase sozialak definitu egin zituen kontzeptu guztiz ekonomikoetan, are gehiago, produkzio metodoen jabedun edo ez jabedun terminoetan. Marxismoaren arabera, klase sozialak ugariak dira, eta bi nabarmentzen dira: Burges kapitalistak eta langile industrialak. Klase hauek agertu egiten dira kapitalismo industrialean, produkzio modu horrek oinarri gisa daukalako gizabanakoak jabedun askeak izatea. Kapitalista ekoizpen mekanismoen jabeduna da, eta langilea, aldiz, lanaren indarraren jabeduna. Harrmenan horretan ematen da ustiatze kapitalista.\nKlaseak bizirauteko mekanismoak partekatzen dituzten talde handiak dira Marxentzat. Marxek zioen klaseen arteko harremanak tirabiratsuak direla halabeharrez, ustiapen harremanak direlako. Kapitalismoan, enpresariek produkziorako mekanismoen jabetza erabiltzen dute produkzioaren prozesuan proletarioak ustiatzeko.\nTruke hau da ezberdintasuna eragiten duena klase sozialen artean, kapitalista produkziorako mekanismoen jabea izatearen ondorioz helburu moduan daukalako lortzen duen kapitala inbertitzea kapital gehiago lortzeko. \nMax Weberrentzat, klaseen definizioaz aparte, estamentuen definizioa ere badago. Weber Marxekin ados dago esaten duenean klaseak haien eskuratze ahalmenaren menpe daudela. Baina autore honek ez du definizioa soilik oinarritzen ondasunen jabetzan, zenbait irizpide erantsi egiten ditu-eta: 1) Subjektuaren kanpoko posizioa eta 2) honen patu pertsonala. Hauek kontuan hartuta soilik egin daiteke klaseen definizioa.\nWeberrentzat klaseak bizitzeko aukera berdinak partekatzen dituzten pertsonen taldeak dira, zeintzuk merkatuek zehazten dituzten. Marxek zioen klaseen banaketa produkzio harremanek sortzen zutela, Weberrentzat, berriz, merkatuan lortzen diren irabaziek sortzen dute banaketa hori. \nWeberrek lau talde sozial proposatu zituen: langile klasea, burgesia txikia, maila txikiko teknikoak, espezialistak eta administrariak eta, azkenik, pribilegiatuak propietate eta hezkuntzari esker.\nWeberrentzat klaseak ez dira ezberdintasun sozialaren irizpide bakarra. Weberrek estatusa eta boterea gehitzen ditu. Estatusak erreferentzia egiten dio talde batzuen ohoreari, eta batzuetan oinarrizko elementua da ordain materialak egozteko, eta ildo horretatik, oinarrizkoak bizitzako aukerentzako. Estatusa bizi-estiloarekin eta kontsumoarekin erlazionatuta dago, eta oso lotuta dago posizio sozialarekin ere bai.\nBotereak erreferentzia egiten dio obedientzia eskatzeko ahalmenari, eta ezberdintasun sozialaren oinarrizko elementu gisa jokatu dezake.\n↑ Macionis, J.J. / Plummer, K. (2008): Sociología, Pearson Prentice-Hall, 238. orr.\n↑ Fernandez Prados, J.S. (d-g) Clase social e indicadores de clase. La estratificación social. La movilidad social: sus clases. Socialización y clase social\n↑ Vericat, J. (d-g) Clases sociales, Diccionario Crítico de Ciencias Sociales, Madrilgo Unibertsitate Complutensea (Gaztelaniaz)\n↑ Garrido, L. (2009) Sobre el concepto de clase social en Marx y Weber\n↑ Osborne, R. (2005): Sociología para todos. Bartzelona: Paidós, 55.orr.\nAzken aldaketa 20 otsaila 2021(e)an, 21:50(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 20 otsaila 2021, 21:50.


Bonbarda (arma) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArtikulu hau armari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Bonbarda».\nBonbarda, gaur egun, suzko arma eramangarririk antzinakoena bezala hartzen dena, kanoiaren aurrekari izango zen artilleriako pieza primitibo bat izan zen.\nBonbardak burdina forjatuzko tabilez eta uztaiz egiten zituzten. Zangoz eta errekamaraz osaturik zeuden, eta elkarren artean lotzen zituzten, soken bidez. Oso luzera laburrekoak ziren, eta jaurtigai gisa zakarki landutako harrizko esfera bat jaurtitzen zuten.\nLaster, ordea, luzeagoak bihurtu ziren, eta, XIV. mendea amaitzean, aurrerapen garrantzitsu bat egin zen harrizko esfera burdinurtuzko esferarekin ordezkatzen hastean, honek kalibrea murriztea ahalbidetu zuelarik. XV. mendearen amaieran, honakoetatik bereiz daiteke: bonbarda trabukera, morteroren aurrekaria; pasavolantea, ohiko bonbardak baino luzeagoa eta kalibre txikiagokoa; zerbatana eta falkonetea. Garai honetako beste aurrerapen bat, kainoi deitu ziren zango jarraituko piezen eraikuntza izan zen.\nOrriaren azken aldaketa: 1 iraila 2020, 20:30.


TOLOSAKO INMAKULADA LANBIDE IKASTOLAREN ETA ASUNCIÓN KLINIKAREN ARTEKO HITZARMENA\nZer da Hygehos\nHygehos ospitaletan erabiltzen den Ospitaleko Informazio Sistemetako bat da (HIS, Hospital Information System). Sistema honen bitartez ospitaleko zerbitzu guztien koordinazioa ahalbidetzen da helburu nagusi batekin: pazientearen historia klinikoa ahalik eta modu eraginkorrenean kudeatzea. Gure inguruan Tolosako Asunción Klinika da Hygehos software-a erabiltzen duen osasun zentroa.\nZergatik hitzarmen hau\nTolosako Inmakulada Lanbide Ikastolan gizarte eta osasun arloko zikloak eskaintzen ditugu, eta gure ikasleen formazio eta garapen integrala sustatzea dugu helburu. Hori dela eta, gure hezkuntza metodologia lan merkatuaren errealitateak eskatzen dituen trebetasunen garapenera etengabe egokitzen saiatzen gara. Honetarako beharrezkoa da enpresekin hartu eman estuan lanean aritzea. Osasun arloan Asunción Klinika da gure erreferente nagusia eta enpresa honekin dugun harreman zuzenetik sortu da proiektu hau.\nHitzarmen honetan adostu denez, Asunción Klinikak baimena ematen dio Tolosako Inmakulada Lanbide Ikastolari osasun zentroko zerbitzarira sartzeko, beti ere ikastolarentzat berariaz prestaturiko gune batetara. Aldiro, klinikak, gaixo birtualen inguruko datuekin elikatzen du gune hau. Gaixo birtualekin lan egiteko aukera honek, modu natural batean gelan ikasitakoa bistaratzea ahalbidetzen die gure ikasleei, teoriaren zergatiak ulertzea erraztuz. Honela, gure ikastola, une batez, ospitale birtual bilakatzen dugu.\nHygehos-en balio erantsia gure ikasleentzat\nTresna honek ikasleari osasun zentro baten funtzionamenduari eta bertako profesional ezberdinen elkarrekintzei buruzko ikuspegi orokor bat eskaintzen dio.\nAlde batetik, zentro hauetan erregistratzen den informazioaren aniztasuna ulertzen laguntzen dio ikasleari. Bestetik, etorkizunean burutuko duen lanean, informazio honen kudeaketa egokia zeinen garrantzitsua den ohartzeko baliagarria da tresna hau.\nHalaber, osasun zentroko aktibitate ezberdinen arteko loturak bistaratzen ditu eta bere lana jarduera horien barruan kokatzen du. Ondorioz, ikasleak lan giroan harreman hobeak ezartzen ditu eta aldi berean, bere lanaren eraginkortasuna areagotzen du.\nLaburbilduz, Hygehos-en bitartez, ikaslea informazioaren egiatasunaren garrantziaz jabetzen da, lan diziplina hobetzen du eta bere eguneroko zereginetan konfidentzialtasunaren beharraz ohartzen da.\nNon aplikatuko da\nTresna hau gure ikastolak eskaintzen dituen osasun arloko ziklo guztietan txertatu dugu. Ziklo hauek, erizain laguntzailea, farmazia eta parafarmazia teknikaria, diagnosi irudia eta osasun dokumentazioa dira. Ziklo bakoitzak bere lan esparruari dagozkion atalak landuko ditu. Azpimarratzekoa da, osasun dokumentazioko zikloan tresna honek izango duen garrantzia. Goi mailako teknikari hauen lana mota honetako informazio sistemen erabilpenean oinarritzen da. Beraz, izugarrizko garrantzia du gure ikasleek beren ikasketak amaitu ostean tresna hau erabiltzeko gaitasuna izatea.\nAmaitzeko, Hygehos tresnak, ikasgelan teorian ikusitako edukiak praktikara eramateko aukera eskaintzen dio ikasleari, osasun zentro erreal batean lanean hasi aurretik.


INSTALAZIOAK EZARTZEA, MODERNIZATZEA EDO ALDATZEA (IGOGAILUA, ESKAILERA-IGOGAILUA, TRANSFORMAZIO-ZENTROAK)\nEraikinetako irisgarritasuna hobetzeko instalazioak jartzeko obrak egitea.\nUdalaren obra-baimena eskatu ordez, interesatuak aurreko komunikazioa helarazi behar dio Udalari, idatziz, funts tekniko eskasa duten eta proiektu teknikoa aurkeztu beharrik ez duten obra hauetarako (horrek ez du esan nahi sektoreko legerian zehaztutako aurreko edo aldibereko baimenak eskatu behar ez direnik):\n• Ebakuazio- eta irisgarritasun-zabalera estandar txikienak betetzen dituzten eskailera-igogailuak instalatzea eta aldatzea.\nEraikuntza-obretan, baldin eta babes-eremu edo -zerrendaren batean dauden eraikinei eragiten ez badie (salbu obrak baimentzen dituen erabakiren bat aurkezten bada):\n• Igogailua instalatzea eta zatiren bat (kabina, makineria, e.a.) edo osorik aldatzea.\n• Indarrean dagoen araudian ezarritako ebakuazio- eta irisgarritasun-zabalera estandarrak betetzetik salbuetsi behar diren eskailera-igogailuak instalatzea.\nProiektu teknikoa eta obra-zuzendaritza behar duten instalazio-obrei dagokienez, obrak amaitu ondoren lehen erabilerako baimena eskatu behar da (ikusi Lehen Erabilerako Baimenaren Fitxa).\nInstalazioak eremu publikoa hartu behar badu, hori legezkoa dela egiaztatzen duen ziurtagiria aurkeztu behar da\nDokumentu hauek kasu guztietan aurkeztu behar dira\n1.1. Dagokion eskariaren inprimaki normalizatua: aurreko komunikazioa edo prozedura erraztua.\n1.2. Kasu bakoitzean aplikatu behar den sektore-legeriaren arabera aurkeztu behar diren aldibereko baimenak. Hala badagokie, baimen horiekin batera titularraren edo/eta eskatzailearen adierazpen bat aurkeztu behar da, non adierazi behar baituen baimena jasotzeko dokumentazioa Udalari eskariarekin batera aurkeztutako berbera dela.\n1.4. Eraikina udal-zaintzakoa bada, teknikari eskudun batek izenpetutako txostena, justifikatzen duena aurreikusitako esku-hartzea ingurunearekin bat datorrela, morfologia aldetik egokia dela, e.a. Eta, horrekin batera, esku hartuko den zonaren eta zona hori dagoen eremuaren argazkiak.\nAURKEZTU BEHARREKO DOKUMENTAZIO ESPEZIFIKOA\n• Memoria, non justifikatuko baiten instalazioak berritzeak edo aldatzeak ez duela eragingo ezaugarri teknikoak aldatzea edo potentzia-faktoreak eta ke, usain, zarata, bibrazio eta agente kutsatzaileen isurpen-faktoreak handitzea.\n• Erantzukizun-adierazpena, hala badagokio.\nIgogailuak, eskailera-igogailuak eta abar osorik edo zatiren bat (kabina, makineria eta abar) aldatzea:\n• Kokapena: jarduera gauzatu nahi den eraikina, lursaila, lokala… non dagoen azaltzea, Udalaren kale-izendegiaren (edo udal-kartografiaren) plano, krokis edo fotokopia batean.\n• Hala badagokio, instalazioaren aurrekontu xehatua.\n• Dokumentazioa edo proiektu teknikoa izenpetu duen teknikariaren ziurtagiria, justifikatzeko esku-hartzea bat datorrela irisgarritasunari buruzko legerian eta Eraikuntzaren Kode Teknikoko SI eta SUA oinarrizko dokumentuetan ezarritakoarekin.\n• Dokumentazio teknikoa, teknikari eskudun batek izenpetua.\n• Igogailu, eskailera-igogailu, plataforma eta abarren CE homologazio-ziurtagiria.\n• Igogailua osorik edo zatiren bat aldatu edo eskailera-igogailua instalatu ondoren, zarata eta bibrazioei buruzko udal-ordenantza betetzen denaren ziurtagiria.\n• Proiektu teknikoa, teknikari eskudun batek izenpetua eta dagokion elkargo ofizial ikus-onetsia.\n• Igogailuaren CE homologazio-ziurtagiria.\n• Igogailua instalatu ondoren eta hala badagokio, zarata eta bibrazioei buruzko udal-ordenantza betetzen denaren ziurtagiria\nAurreko komunikazioa: Aurreko komunikazioa jaso ondoren Udalak ez du berariazko erabakirik hartu behar. Beraz, komunikazioa aurkeztea nahikoa da obrak egin ahal izateko; betiere, aplikatu beharreko araudian zehaztutako baldintzak bete behar dira eta komunikatzailea izango da erantzulea\nBerariazko erabakiaren berri emateko epea amaitu bada eta interesdunak jakinarazpenik jaso ez badu, eskaria onartutzat hartuko du, administrazio-isiltasunagatik.\nInteresdunak ez du izango, ezta administrazio-isiltasunagatik ere, hirigintza-antolamenduarekin eta indarrean dagoen araudiarekin bat ez datorren eskumen edo eskubiderik\nHiri Antolamendurako Plan Orokorra eta arlokako gainerako araudia\nLehendik dauden egoitzaeraikinetan igogailuak jartzeko baldintzak arautzen dituen Udal Ordenantza normativa_eu.htm


Haserrea piztu du Irunen euskara eskakizuna baliogabetu duen epaiak | Gizartea | Berria\nHaserrea piztu du Irunen euskara eskakizuna baliogabetu duen epaiak\nBehatokiaren eta Kontseiluaren arabera, EAEko auzitegiak hizkuntza eskubideari eraso dio\nBi udaltzain, kalean, Lekeition. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nEAEko Justizia Auzitegi Nagusiak, astelehenean emandako epai batean, bertan behera utzi ditu Irungo Udaltzaingo zerbitzurako hamabi lanposturi ezarritako hizkuntza eskakizunak, euskaraz ez dakitenentzat «diskriminatzailea» dela argudiatuta. Hizkuntz Eskubideen Behatokiak eta Euskalgintzaren Kontseiluak atzo erantzun zioten erabaki horri, «premiazko» ohar baten bidez, eta argi mintzatu ziren: «gogor» gaitzetsi dute epaia, eta azpimarratu eskubideen urraketa «betikotu» dezakeela. Ebazpenak jasotzen du herritarrek eskubidea dutela administrazioarekin euskaraz aritzeko, baina nahikoa dela «jendeari arreta egiten dion udaltzainetako batek» euskaraz jakitea; beraz, ezeztatu egin du lan deialdian euskara beharrezkotzat jotzea.\nHizkuntz Eskubideen Behatokiko zuzendari Agurne Gaubekaren arabera, epaiak eraso egiten dio Irungo herritarren hizkuntza eskubideari: «Herritarren hizkuntza eskubideak bermatuko badira, horretarako langile gaituak behar dira, eta langile elebidunak dira herritar guztiei zerbitzua eman diezaieketenak». Adierazi duenez, lanpostua lortzeko euskara beharrezkoa ez izateak baldintzatu egiten du herritarrek udaltzainekin euskaraz egiteko duten eskubidea. «Horren lekuko dira Behatokiak jasotako herritarren bizipenak». Joan den ostiralean, hain justu, herritar batek salatu zuen Getxoko Udaltzaingoak hizkuntza eskubideak urratu zizkiola; udaltzainek uko egin zioten herritarra euskaraz artatzeari.\nBehatokiko eledunak gogoratu du ezen, legearen arabera, herritarrek eskubidea dutela zerbitzua euskaraz jasotzeko, eta ezinezkoa izango dela eskubide hori betetzea horretarako tresnak deuseztatu edo «bestelako interesen azpian» jartzen badituzte. «Herritarren eskubideak, ongizatea eta zerbitzuaren kalitatea bermatzeko, ezinbestekoa da euskaraz zerbitzua eskaini ahal izatea. Epai eta aurrekari honek kalte egin diezaieke EAEko herritarrek hartzen dituzten zerbitzu publikoei», nabarmendu du.\nKontseiluko idazkari nagusi Paul Bilbaok bat egin du gaitzespenarekin, eta epaia «esku hartze bortitza» izan dela salatu du. Hala, epaia juridikoa ez baizik «politikoa» dela adierazi dute. «Euskararen normalizazioa galgatzeaz gain, euskara bigarren mailako hizkuntza asmoa erakusten du, eta, ondorioz, euskaldunak bigarren mailako herritar bihurtzekoa. Elebakarren pribilegioak ustezko eskubide bihurtu nahi ditu, horrek guztiak herritarren eskubideen urraketak betikotuko baditu ere». Bilbaok azpimarratu du sakon aztertuko dutela zer ondorio eragingo dituen epaiak, eta pentsatzen ari direla nola erantzun hizkuntza eskubideen aurka egindako «eraso honi». «Epaia sakon aztertu nahi dugu; izan ere, eragina izan lezake etorkizuneko lan deialdietan, eta ondorio arriskutsuak izan ditzake».\nHarrabotsa eta haserrea sortu du EAEko Auzitegi Nagusiaren ebazpenak, eta erreakzio soka luzea eragin du. Miren Etxebeste Irungo Euskara zinegotziak esan zuen «harrigarria eta kezkagarria» dela «diskriminatzailetzat» hartu izana udaltzain izateko euskaraz jakitearen betekizuna.\nAtzo jakinarazi zutenez, Nafarroako Auzitegi Administratiboak baliogabetu egin du Atarrabiako Udaleko plantilla organikoko lanpostu guztietan meritua edo betekizuna izatea euskaraz jakitea.\nAurretik, euskaraz jakitea nahitaezkotzat jotzen ez zen lanpostuetan, meritu gisa baloratzen zen, baina auzitegiak ezeztatu egin du hori.


Maeztu / Maestu – Ayuntamiento de Arraia-Maeztu · Arraia-Maeztuko Udala\nSakan batean, Gasteiz-Lizarra errepideak bananduta eta mendiz inguratuta dago Maeztu herribildua, Arraia udalerriko hiriburua.\nMaeztuko herribildua, historian zehar, izen desberdinekin azaltzen da San Millango Burdin-Sarean.\nHerribilduko lehenengo jaunak Juan Ruiz de Gaona eta Catalina de Rojas jaun-andrea izan ziren. Gaztelako Enrike II.a erregeak Jaurerri titulua eman zio 1369ko maiatzaren 12an Alcalá de Henaresen. Gaonako jaun-andreak, XIV. mendean, dorre-gotorleku bat eraiki zuten eta gero, XVII. mendean, berregituratu egin zuten eta jauregi bilakatu zuten. 1589an, Pedro de Gaona jaunaren ondorengoak hil zirenean, errege-erreginaren menpe geratu zen berriro 43 urtez.\n1632an, Diego Sánchez de Samaniego y Gamarra jaunak Felipe IV.a erregeari herribildua erosi zio, eta horrela, berriro bilakatu zen jaurerri. Jabeetariko bat Félix Maria de Samaniego jauna, alegia idazlea, izan zen.\nBere kokapena dela eta, Independentziako gerran herri garrantzitsua izan zen, baina garrantzia gehiago izan zuen lehenengo gerra karlistan, izan ere, gobernuaren gotorleku izan zen 15 hilabetez eta Zumalakarregiri aurre egin zion 1835ean. Herribildua defendatzen zutenak, Córdoba jeneralaren agindupean egon ziren eta gotorleku guztiak kendu zituzten atzera egitean etsaiak ez aprobetxatzeko. Apirilaren 7ko data dauka dokumentu batean, jeneralak herribilduaren garrantzia onartzen du.\nHerriaren oparotasuna ezaguna izan zen XVIII. mendean zeuzkan burdinolak zirela eta, eta gero, XX. mendearen hasieran, asfalto meategiekin.\nHerriko etxeak, gehienak, behintzat, birgaituta daude, eta aldi berean, etxe kopurua eraikin berriak eraikiz gehitu dute.\nPlaza itxurako zabalgunean dago parrokia-eliza, Gurutze-Santuaren Idorokundeari eskainia da. Inguruan, Saences de Ugarte de Gaviria eta Gaviria de Olazábal familien armarria daukaten etxeak daude.\nPortadan puntu erdiko arku bat eta fatxadan inskripzio gotiko bat daukan ezkututxo bat dauzkan XV. mendeko etxe bat ere gorde da.\nPlaza Nagusian Samaniegotarren Jauregia dago, XVII edo XVIII. mendekoa da, silarriz eraikita dago burdinazko balkoiak dauka eta landutako tailatu-hegelak dauzka, baita armarri bat ere.\nHerrian zenbait iturri-uraska daude, baina aipagarria da 1865eko Zortzi Hodiko iturria. Harrizkoa da, oktogonala eta landua, eta ateak dauzkan hesi batez inguratuta dago.\nHerribilduko sarreran herriko eskolak, haur-parkea eta San Kristobalen horma-hobia daude.\nAipatu beharreko beste eraikin bat burdinbide euskal-nafarra da. Birgaituta dago, eta hor dago Maestu-Arraiako udaletxea.\nErrepidetik hurbil dago 1987ko Gurutze Zapiduna. Harrizkoa da, enborra eta besoak forma okotogonalean daude jarria, eta erdian krismoi bat dauka landuta. Oinarria hiru oin-mailaz dago osatuta, oktogonalak dira ere. Gurutze horrek ordezkatu zuen zaharra. Azken hori egurrezkoa zen eta 1863ko dokumentuetan azaltzen zen. Ohituraren arabera, maiatzeko lehenengo larunbatean gurutzeraino erromes joaten da, neska ezkongaiek zapi bat brodatzen dute pasioaren ikurrekin, eta herriko pertsona zaharrenak zapia gurutzean zintzilikatuko du.\nMaeztun hiru zubi daude: San Joanen zubia (1772), Errotaren zubia (1802) eta Burdinola zubia.\nArboro mendiaren hegaletan, eta Gesal gisa ezagutzen den barrutian daude burdinola zaharraren hondarrak presa, arku eta 1561eko hirin-errotarekin batera.\nMendiaren gailurrean daude Obi eta Gesal haitzuloak.\nErrepide nazionalaren alboan, zuhaitzez jositako toki batean eta Berron ibaiaren bazterrean dago Zumalde Herriko Parkea. Burruntziak, mahaiak, haur-parkea, igerilekuak aldagela eta ur berodun dutxekin, futbol zelaia, saskibaloi zelaia eta tenisean aritzeko pista dauzka.\nGURUTZE SANTUAREN IDOROKUNDEAREN ELIZA\nParrokia-eliza Gurutze Santuaren Idorokundeari eskainia da.\nArkupea 1778an eraiki zen, silarrizkoa da eta hiru arku dauzka: dekorazio hondoratua daukaten bi eta hirugarrena hesituta dago eta inskripzio bat dauka, eta hirurak daude bi tarteko ganga batez estalita. Portadak asko jaitsitako arku bat dauka moldurekin.\nOin-planoa gurutze latindar formakoa da, XV. mendekoa eta XVIII. eta XIX. mendeetan zabaldua izan zen. Burualdea, oktogonala da eta bost alde dauzka eta kupula batek estaltzen du. Kupulak erroseta, gurutze eta beste sinbolo batzuekin apaindutako giltzarriak dauzka. Nabearen gainontzeko zatia, sinbolo desberdinekin apaindutako gurutzatutako ganga tartez dago estalita, eta Gaona-Rojas-en ezkutuak dauzka.\nErretaula handiena, Gurutze Santuaren Idorokundeari eskainia da eta Santa Elena nagusitzen da bertan. Koroa bat daroa, eta esku batean liburu bat eta bestean Gurutze Santua dauka. Alboetan San Joan eta San Nikolasen irudiak daude. Lehenengo bankuan San Petri eta San Pauloren irudiak daude. Goiko aldean Kalbarioaren hiru irudi ikus daitezke eta Aita Betikoaren erliebe batek ematen dio azken ukitua.\nAlboetako erretaulak San Jose eta Sortze Garbiari eskainiak dira.\nNabearen eskuineko aldean herriko zaindaria den San Adriani eskainitako erretaula bat dago. Kontrako aldean, Kalbarioaren erretaula dago. Beheko aldean, Jesusen gorputza gordetzen duen kristalezko sarkofagoa dago. Horrez gain, elizan zenbait koadro eta margolan daude.\nKoruak, sakristiak eta bataiarriak, marmolezko ponte eder batekin, osatzen dute eliza.\nElizaren alboa, dorrearen hegoaldeko aldean garaiera gutxiagoko gorputz bat dago, erloju bitxi bat dauka, “Papamoscas” pertsonaia ezaguna ikus daiteke eta eskuak mugitzen ditu ordua adierazteko.\nZORTZI HODIKO ITURRIA\nPlaza Nagusian dago 1865ean eraikia izan zen Zortzi Hodiko Iturria. Harrizkoa da, oktogonala eta landua, eta ateak dauzkan hesi batez inguratuta dago.\nErrepidetik hurbil dago Gurutze Zapiduna.\n1987an egin zuten, harrizkoa da, enborra eta besoak forma okotogonalean daude jarria, eta erdian krismoi bat dauka landuta. Oinarria hiru oin-mailaz dago osatuta, oktogonalak dira ere. Gurutze horrek ordezkatu zuen zaharra. Azken hori egurrezkoa zen eta 1863ko dokumentuetan azaltzen zen. Ohituraren arabera, maiatzeko lehenengo larunbatean gurutzeraino erromes joaten da, neska ezkongaiek zapi bat brodatzen dute pasioaren ikurrekin, eta herriko pertsona zaharrenak zapia gurutzean zintzilikatuko du.\nLANDAKO GURE AMAREN BASELIZA\nApinaizko errepidearen alboan dago Landako Gure Amaren baseliza, garai batean Santa Eufemiari eskainia zena.\n1778an Landako Gure Amari eskainitako baseliza zaharra eraitsi zuten, eta Ama Birjinaren irudia Santa Eufemiaren baselizara eraman zen. Harrezkero izena aldatu zioten eta Landako Gure Amari eskaini zitzaion.\nXIII. mendeko eraikin erromaniko bat da, lauki formako oin-planoa dauka, bi leihate, harburuak eta arkiboltak, elementu desberdinekin apaindutako harburuetan bermatutako erlaitza, abside zuzena eta kanoi erdiko gangaz estalitako nabea. Portada lau arku zorrotz apainduk osatzen dute. Kanpa-horma gurutze batez errematatuta dago.\nLandako Gure Amaren tailuak menperatzen du aldarea, eta kontrako aldean, koruak osatzen du baseliza.\nMaestu / Maeztuko jaiak\nEkainaren 16a, San Adrianen omenez.\nMaestu / Maeztuko kale-izendegia\nDeskargatu Maeztu / Maestuko kale-izendegia


Baserriko belaunaldi aldaketaz jardunaldia egingo du Enba-k - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nBaserriko belaunaldi aldaketaz jardunaldia egingo du Enba-k\nEnba sindikatuak antolatuta, baserri eta nekazaritza arloko errelebo falta eta gazteen esperientziak izango dituzte hizpide bihar, Zaldibiako Goizane zentroan.\nIker Sukia artzain lazkaotarrak parte hartuko du, besteak beste, Zaldibiako jardunaldian.\nEuskal Nekazarien Batasuna baserritar elkarteak (Enba) Baserritar gaztea naiz, eta harro nago izenburudun jardunaldia antolatu du. Zaldibiako Goizane eraikinean garatuko dute, bihar goizean (10:00-13:30).\nBaserrietan eta nekazaritza ustiategietan gaur egun atzematen den belaunaldi aldaketa faltak eta errelebo ezak kezkatuta, ekarpenan bilduko ditu Enba-k, hiru hitzaldirekin eta gazteen esperientzia trukaketarekin.\nAdministrazioak dituen prozedurak azalduko dituzte, batetik. Gipuzkoako Foru Aldundiko Nekazaritzako zuzendari Xabier Arrutik Gipuzkoan ba al dago baserritik bizi nahi duen gazterik? gaia landuko du, Gaztenek programa hizpide. Lau gazteren esperientziak etorriko dira gero: Adur Gorostidi (Abaltzisketa), Arane (Ibarra), Ander Arrillaga (Aia) eta Iker Sukia (Lazkao).\nHazi-ko Amaia Garrastatzuk transmisioa errazteko Errelebo irekia plana aurkeztuko du gero. Azkenik, Nel Cañedo Europako Mendietako ahuntzain asturiarrak hitz egingo du.\nHamaika positibo kasu berri atzeman ditu Osasun sailak Goierrin\nHamabi positibo kasu berri agertu dira Goierrin\nMaskara, denentzat egunero\nGoierriko lehen arretako zentroetan kontzentrazioak egin dituzte\nZerainen eta Ezkio-Itsason kanpo espazioa lehenetsiko dute\nCAFek zalantzak ditu Renferen 2.700 milioi euroko kontratuaren aurrean