Andik egun batzuetara, eraman zuten Franzisko Rietiko Obispo jaunaren jauregira. Aruntza eraman zioten kanonigu bat gaitzak elbarritua. Negarrez ta amorez eskatzen zion Santuari, arren bada arren, urrikaldurik aren miñezko egoeraz, senda zezala, eginik gurutze bat beraren gañ. Erantzun zion Santuak: «Nola nai dezu nik zure gañ gurutze santuaren seña egitia, baldin Jaungoikuaren juizioaren bildur geiago gabe griña txarrari jarraitu badiozu, eta oraindik pekatuan arkitzen bazera? Emen arkitzen diranakgatik egin nai det gurutzia zure gañ; baña jakin biar dezu, lenagoko pekatuko bidiari jarraitzen badiozu, Jaungoikuaren aserria deskargatuko dala zure gañ». Au esan onduan, gurutzia eginta beste gabe sendatu zan. Denak alabatu zuten Jaungoikua. Egun gutxira lenagoko bide gaiztuetara eman zan. Gau batian bada bere lagun adiskide batek deitu zuan alkarrekin apaltzera. Etxe artan zegualarik, erori zan etxiaren estalia, ainbesteren artian gelditu zan illik kanonigu ura bakarrik. Egiztatu zan itzez-itz San Franziskoren esana. On egiñari esker gaiztuarekin erantzuten diona, onelaxen erortzen da Jaungoikuaren aserre-pian.\nZE ITXUSIA DAN DIABRUA\nAnimak eskatzen zituan Franziskok, Jesukristoren espirituak gidaturik, zeñaren antz egokia egina zeguan. Jesus obentarien billa zerutik jeitxi zan. Orobat nai zituan obendunen biotzak irebazi Franziskok, eta denak zeruan ikusi. Eritasun aundiaren azpian arkitzen bazan ere, zerbait oñaziak utzi ziotenian, eta begitako miña arindu ta oek argitu, astotxuaren gañian igaro zituan Umbria-ko ibar nabarrak, jotzen zuala Napoles, arrepatzen zituala predikatziarekin erreinu aren inguruetako lurrak. Zebillen tokietan, mirariak lagundurik Jaungoikuaren itzari, egin zituan konbersio ugariak. Biotz oneko erlijioso gazte bat alderatu zitzaion Penneko errian bakamenaren billa, utzi zuelakoz erlijio santua. Ikusi ta beste gabe, Santuak kendu zituan aren gañetik begiak. Santuaren egite onekin arritu ziran bere aldamenekuak. «Ez arritu esan zien orduan, ez arritu nik egin detanaz; zerengatik ikusi det gazte orren sorbaldan demonio ikaragarri bat, alegiñaz saiatutzen nola gaztia amilduko duan. Aitortzen det ezin eraman izan detala begira egotia. Ain zan itxusia! Egin diot Jaungoikuari eskia libratu dezala etsaiaren atzeparretatik, eta iritxi det». Deitu zion gero beregana, eta esan zion etzedilla iñoiz ere berezi bere anaietatik, etsaiaren lazuan erortia nai ezpazuan; zeñatik Jaungoikuaren urrikiari eskerrak libratu zan. Anai ura geroztik bizitu zan txit ongi Jaungoikuaren serbitzian.\nAbruzzion berriz, Celanoko errian, Santua eldu zanian predikatzera, soldadu gerrari batek eskañi zion bere etxia, an egon biar zuan denborako. Juan zan bada ostalari onen etxera. Oraiñ bezela, orduan ere soldaduak soldadu. Orazio egin ondorian, esan zion Santuak ostatuko Jaun soldaduari: «Zuk ez dezu gaur emen jan biar, baizik beste leku batian. Ona emen nere lagun apaiza; konfesatu zaitia, ta beste mundurako prestatu». Sinistatu zion Santuari soldaduak: egin zituan Santuaren esanak eta illik gelditu zan. Onela Jaungoikuak sariztatu zuan soldadua, ostatua Santuari eman ziolako.\nSAN BUENABENTURA AURRA\nDenboratsu artan gertutu zan aur batekin egite miragarri au. Toskanan, Bañarea-ko errian, jao zan, milla berreun ta ogei ta batian, semetxo bat, zeñari jarri zioten izena Juan. Semetxo au, jaio ez geroztik, beti arkitzen zan eri. Eta bere eritasunaz etsirik zeuden gizon sendatzalle artetsuetarañokuak. Bitella Juantxoren amak ekarri zion Santuari lau urteko aur eria sendatu zezan, agintzen ziola entregatzia bere Ordena santuari, baldin-eta sendatutzen bazuan. Sendatu zuan Santuak aurra eta poztu zuan ama naigabetuaren biotza; arturik aurra bere besuetan esan zuan: «O Buona-ventura!» Ordu artatik aurrari gelditu zitzaion izena Buenabentura. Da esatia: etorkizun-ona. Ala izan zan ere. Bada gazterik sartu zan San Franziskoren Ordenan. Santua ta jakintsu aundiya izandu zan au, San Franziskoren Ordena eta Eliza, izar ederraren gisa, apaindu zuana. Igo zan Ordena guziko buru izatera, gero Obispo, azkenik Kardinal eta Elizako Dotore aundi, itzez ta lumaz Ordenari ta Elizari guardia egin ziona, zeña adoratzen degu aldarian, Santua bezela, Garagar-illaren amalauan.\nSAN FRANZISKO ASISKO\nSan Franziskoren osasun eroria lenaz gañera txartu zan ibilliaren indarrez. Ankak aunditu zitzaizkan, eta, nola baizen negua, berritu zitzaizkon lenagoko oñaziak. Nai ta ez, gelditu biar izan zuan Nozerako errian. Asisen jakin zuanian jendiak au, Santua Nozeran betiko gelditu zedin bildurraz, irten ziran aundizkiak soldadu taldiarekin, Asisa eramateko asmuan. Artu zuten Santua berakin ta eldu ziran Santiagoko ibarrera eguerdiko garaian. Jan biarrak lanak ditu, ta emango ere. Erri txikitxo artan gizon aiek guztiak ezin arkitu izan zuten, diruarekin ere, gosia zerekin kendu. Santuari esan zioten zer gertatzen zan, eta erantzun zien onek. «Zuek, Jaungoikuagan jarri biarrik konfiantza osua, euli orietan daukazute (itz onekin deitzen zuan dirua); eska zazute Jaungoikuaren amorioz, eta ezertxo ere etzatzute paltako». Egin zuten esana eta gosia illtzeko sortu zan biar zana.\nAsisko Obispuak eraman zuan Franzisko bere etxera. An egondu zan milla berreun ta ogei ta seiaren uda-berriraño. Arraitxo batzuek jateko zaletu zan egun batian, eta, Jaungoikuak ala nairik, anai Gerardo Rietiko Guardianak biali zizkion iru, ark nai bezelakuak. Baña Franzisko etzan ondo jartzen. Are geiago beraren osasunari begiratziagatik, bere semiak azaldu zioten ondo egingo zuala Senarunz joatia. Au esan zioten leku aldatziak obeto artuko zuelakotan. Utzi zan bada Senara eramaten. Au zan Apirillian. Baña oñaziak ze gutxituko, geitu zizaizkion, batez ere begitako miña. Bigarren aldiyan burni goritua sartu zioten belarri goenetik begiruntz, buruaren bi aldietatik. Miñik gabe egin zan lan ura, baña aurrerapenik ere gabe. Gau batez Senan izan zuan odolezko goorako bat, zeñak lenaz gañ indargabetu zuan. San Franziskoren semiak negar egiten zuten gogotik, ikusten zutelako beren Aita-lena ezin-egin artan, eta laster beren buruak Aita maite ura gabe gelditzen ziralakoz. Seme leialen alegiñak alperrik izandu ziran. Ill biar zuan eta ordua alderatzen zan.\n«Ai gure Aita maitial Ai gure maisua! esaten zuten; zu bazuaz gugandik, irebazi dezun korua artzera. Eta, gu! Gu emen geratzen gera, zu juanta, umezurtz aitarik gabe! Nork gordeko gaitu? Nork gure biotzak alaituko ditu? Nork zuk bezela lagunduko digu? Nork gu poztu? Nork kontsola?»\nBERE ORDENAKO SEMIAK\nOrduan Santuak deitu zion, urrikaldurik bere semiaz, anai Benito Piratrokuari; au zan apaiza eta aren eritasunaren arreta zeukana. «Jaunaren apaiza esan zion, itzez ezin detan ontan arzu luma bat eta jarzu izkiribuz nere bendizio au, zeña dan orañ nere Ordenan dauden eta gero izango diranen guztientzat; au da nere azken borondatia: Anai guztiak maitatu dezatela elkar, nik maitatu ta maitatzen zaituztan bezela. Amatu dezatela ere beti eta guardatu nere esposa ta andre pobretasuna; eta iraun dezatela beti leial ta apaizen errespetuan eta buru diranen pian. Aitak eta Semiak eta Espiritu Santuak bedeinkatu ta lagundu deiela. Ala izan dedilla».\nOrobat, miñaren aldartietan, bere lagunaz baliatuz, egin zuan modua, Ordena guztian buru egiten zuten guztiai izkiribitzekua; baita ere an arkitzen ziran gañerako erlijiosuai; eta au asko itz eder ta gozorekin biotz eroriak ere jasotzeko moduan. Azkenik aitortzen zituan bere utsegiterik txikienetarañoko guziak.\nOrdukotz gaitzak indar artu zion. Sabela aizatu, estomago ta gibelekoak geitu zitzaizkan. Ona zergatik oraindik sendatuko zalakuan, etsi biar eta ezin etsirik, anai Eliasek, obeto biarrez, Cortona bere erri inguruko Cella-ko praile-eliz-etxera nai izandu zuan eraman. An ustez, anai Eliasen aide ta adiskidiak lagunduta, arreta aundiagua izango ziotelakuan. Ikusi zutenian ordia guzia alperrik zala, berriro eraman zuten Asisa. Erri guztiak irten zion bidera pozaren aundiz, illtzen bazan ere antxen izango zutelako Santuaren gorputza. Obispuaren aginduz sartu zuten aren jauregian.\nZEIN GOZUA ZAN\nJauregi ederrian egonagatik gaitzak etzion uzten. Egunetik egunera auldadia irebaziaz, esan zitekian ezurra ta azala baizik etzeukala. Alere miresten zan edozein Santuaren eramankizunaz. Txit gaizki zeguan batian, oartu zan bere semiak estu ta larri zebilltzala juan-etorri aundian, ezin somaturik nola ariñdu beren Aita-lenaren miñak. Aiñ ziran asko eskuetan zerabiltzkiten lanak eze, bildur zan Santua norbait arengatik irtengo ote zan pazientziatik. Beragatik itz egin zien gozotasun aundiarekin era onetan: «Nere anai maitiak, ez arren orrenbesteraño nekatu nigatik... Jesus maitiak pagatuko dizute ondo nigatik egiten dezuten lana... Nere gaitzak ematen badizute ere neke ori, sinista idazute neke orrekin geiago irebaziko dezutela, zeon buniakgatik nekatuko bazinateke baño». Asko nai zioten Aitari semiak eta leiatzen ziran denak beraren onagatik.\nZEIN AUNDIA ZAN\nOn biarrez ta urrikiz, eri-zaiak esan zion: «Aita, egin bizaio orazio Jaungoikuari ariñdu dezala bere esku pisua, eta etzaitzala penatu orrenbesterañoko gogortasunarekin». Aditu zuanarekin bat egin zuan Franziskok diadar aundia esanaz: «Baldin-eta zure biotzeko zuzentasunaren berri ezpaneki, ez nuke iñolako moduz ere egon naiko geiago zure aldamenian, maisiatu dezulako ausardi aundian Jaungoikuaren juiziua». Beriala, auldurik arkitzen bazan ere, jeiki zan eta bota zuan bere burua lurrera, ezurrak otsa ateratzerañoko indarrarekin, eta muñ eginik guzion amari, egin zuan orazio au: «Eskerrak ematen dizkitzut, Jauna, sentitzen dituztan oñaziakgatik, eta, zure gogua bada, biali dizkidatzu eun aldiz geiago. Txit izango naiz poztua eta gusto guziarekin suprituko ditut, ikustian batere barkatu gabe atsekabetzen nazula; zeren nik iduki nentzakian pozik aundiena da, zure goguaren araura gauza guztiak egitia». Santu indartsua egiaz ta espiritu aundikua zan Franzisko, munduari, beste orduz Jesus maitiak Getsemaniako baratza santuan bezela, penarik larrienen erdian irmotasunik aundiena agertutzen diona. Ikasi biar genduke bere antzekuak izaten gai onetan.\nSanta Klara ta bere alabak ere, jakinik Aita-lenaren eritasun latza, eskatu zioten oroimengarri bat; eta, izkiribiturik, biali zien Santuak itz gozo txit goguangarria.\nAsisko erriko buru egiten zutenak, elkar arturik, San Franziskoren eritasuna ainbesteraño aurreratua ikusi zutenian, Obispuaren jauregiko ate inguruetan jarri zituzten guardak, egunaz ta gabaz antxen egon zitezen, illtzen bazan ere, eragozteko edozeiñi iñora eramatia, gelditu etzedin erria aberastasun aundi ura gabe.


"Egia da okerrago egon ginela, orain hobetzen ari gara, baina ez gaude ondo" hausnartu du Donostia Ospitaleko ZIUko buruak, eta horregatik, "neurriei eusteko" eskatu die herritarrei.\n''Eutsi neurriei, geroz eta gutxiago geratzen zaigu eta''\nAlarma egoera amaitu eta astebetera, lege babesik ezean, herritarrengan jarri dela ardura edo konfidantza berretsi du Felix Zubia Donostia Ospitaleko ZIUko buruak eta hori horrela izanda, norberak babes neurriei eusteko eskatu du berriz ere Euskadi Irratiko Osasun Etxea saioan. Azken egunotan covid-19aren intzidentzia datuak hobera egiten ari diren arren, ZIUetan egoera gordina dela oraindik erakutsi du: "guk oraindik 50 gaixo ditugu koronabirusak jota gure unitatean. Heriotzen astea izan dugu hau, egunero pertsona bat baino gehiago hil zaigu, batzuk oso gertukoak".\nGauzak horrela, pandemiaren intzidentziak datuak txarrak direla berretsi du, oso urrun gaudela 100.000 herritarreko 50 kasuren azpitik egotetik (316koa da EAEn ostiralean, eta 198koa Nafarroan), eta horregatik, derrigorrezkoa dela neurriei eustea: "Egia da okerrago egon ginela, orain hobetzen ari gara, baina ez gaude ondo".\nOsasun langile gisa mugikortasun murrizketei eutsi izana gustatuko litzaiekeela adierazi du berriz ere, "are gehiago ikusirik txertaketak martxa oso ona hartu duela" baina hori gertatu ez denez, herritarrei arduratsu izateko eskatu die: "Niri pena handia ematen dit jarrita zeuden neurriak galdu izana, horren gutxi falta denean. Ulergarria da jendearen nekea baina aste gutxi batzuk falta zaizkigu, eta mesedez, eutsi diezaiogun".\nIldo horretan, eskari argia egin die herritarrei: "barrualdeetan ez bildu". Topaketak egin behar badira, ez etxeetan ezta toki itxietan ere ez egiteko eskatu du, lagun eta senideekin aire librean geratzeko, kanpoaldeetan, alegia.\nIzan ere, talde immunitatea lortzeko abiada hartu den arren, oso urrun gaude oraindik %70eko helburutik (EAEko herritarren %18 inguru dago immunizatuta eta %43k du lehen dosia jarrita), eta biztanleen gehiengoa txertatzea lortu bitartean, transmisioa kateak ahalik eta gehien mugatzen saiatu beharra dagoela azpimarratu du.\nBestalde, Espainiako Gobernuak asteazkenean erabakiko du AstraZenecaren lehen dosia jaso zuten 60 urteko herritarrekin (irakasleak, poliziak eta ezinbesteko langileak) nola jokatu, eta horren aurrean, bigarren dosia ere AstraZenecarekin ematearen aldekoa dela berretsi du Zubiak.


Kupoaren Kontzeptua - Ad Concordiam - Concierto Económico\nEkonomi Itunaren 49. artikuluak jaso du Kupoaren legezko definizioa. Artikulu horrek hitzez hitz errepikatzen du Euskadiko Autonomia Estatutuaren 41. artikuluko 2. idatz-zatian d) hizkian ezarritakoa:\nEuskadik Estatuari egindako ekarpena kupo orokor bat izango da, eta kupo hori Lurralde Historiko bakoitzari dagokionak osatuko du. Euskal Autonomia Erkidegoak bere gain hartu ez dituen Estatuaren zamei dagokien partaidetza da kupoa.\nIkuspegi ekonomikoetatik eta ikuspegi kuantitatiboetatik Euskal Autonomia Erkidegoaren eskumenak garrantzitsuak badira ere, Estatuaren eskumen esklusiboak ere garrantzi handikoak dira. Horiek horrela, Euskal Autonomia Erkidegoak baliabide gehienak lortzeko ahalmena duenez eta gastuko eskumen guztiak ez dituenez egikaritzen, administrazio- maila ezberdinen finantzaketa ez dator bat, desoreka sortzen da. Horrenbestez, Estatuaren finantzaketan gertatzen den egoera “defizitarioa” orekatzeko tresna da Kupoa. Hori horrela da Autonomia Estatutuak eta Ekonomi Itunak ezarri duten finantzaketarako lege-eremuak Euskal Autonomia Erkidegoari ahalmen fiskal handia ekarri diolako.\nKupoa bat ez etortze hori orekatzeko aldagaia besterik ez da. Bestela esanda, Euskal Autonomia Erkidegoak Gobernu zentralari egiten dion ordainketa, Gobernu zentralak garatzen dituen eskumenak finantzatzeko.\nEginkizun edo eskumen horiei (Euskal Autonomia Erkidegoak) bere gain hartu ez dituen eskumen esaten diegu. Gastu horietako batzuk Autonomia Erkidegotik kanpora gauzatzen dira (esaterako, Erregearen Etxerako sostengua, Estatuko Erakunde Zentralak, Kongresua, Senatua, Defentsa, Atzerriko Harremanak edo Europar Batasunari eman beharreko ekarpena). Beste gastu batzuk, gastuetatik gutxienak, zuzeneko gastuak dira Euskadin (ulerbidez, interes orokorreko portu eta aireportuetako gastua edo Abiadura Handiko Trena).\nBeste alde batetik, Euskadiko Lurralde Historikoek ia-ia zerga guztiak biltzen dituzte (itundutako tributuak). Gobernu zentralak, alabaina, sarrera batzuk ere lortzen ditu. Sarrera horiei itundu gabeko sarrera esaten diegu Kupoaren zenbaketarako, besteak beste, Espainiako Bankuaren dibidenduak, Europar Batasunarengandik jasotako transferentziak, ondasun higiezinen gaineko inbertsioen salmentak eta abar. Sarrera horiek ere Euskadiko egoiliarrei egotzi behar zaizkie. Horrenbestez, EAEk bere gain hartu ez dituen eskumenetan Gobernu zentralak gastatzen duen diru-kopurutik kendu behar dira Estatuak berak lortzen dituen itundu gabeko sarrerak.\nAmaitzeko, Gobernu zentralak ez ditu bere gastu guztiak zergen bidez edo beste ondare-sarrera batzuen bidez finantzatzen. Gastuen zati bat bere burua zorpetuz ordaintzen ditu (defizita), hau da, orain gauzatzen dituen gastu batzuen finantzaketa etorkizunera atzeratzen du. Defizita, beraz, itundu gabeko sarreretariko bat da, baina sarrera berezia da Estatuak ez duelako partida hori Aurrekontuetan sartzen, 9. kapituluan. Defizita bi kopuruen arteko diferentzia da: batetik, Estatuko Aurrekontu Orokorretako gastu guztiak eta, bestetik, Aurrekontuetako I. kapitulutik VIII. kapituluraino jasotako sarreren batuketa.\nKenketa horiek eginda, azkenik, Kupoa honela defini daiteke:\nKUPOAREN DEFINIZIO TEORIKOA\nKUPOA = EAEk bere gain hartu ez dituen eskumenetan Gobernu zentralak egindako gastua\n– Gobernu zentralak itundu gabeko sarrerekin bildutakoa\n– Gobernu zentralaren defizita\n= EAEri egotzi beharreko gastua, bere gain hartu ez dituen eskumenengatik (BGHezE)\n– EAEri egotzi beharreko itundu gabeko sarrerak (IGS)\n– EAEri egotzi beharreko defizita (D)\nEuskal Autonomia Erkidegoari eratxiki behar zaizkio Gobernu zentralaren sarrera eta gastu batzuk; eratxikipen hori egozpen-sistema baten bidez egiten da. Horretarako, EAEk bere gain hartu ez dituen eskumenetan Gobernu zentralak zenbat gastatu duen kalkulatzen da, Espainia osoko gastua aintzat hartuta, eta gastu oso horren ehuneko finkoa (onura-adierazle bezala) Euskal Autonomia Erkidegoari egozten zaio. Egozpen-sistema erabiliko da gastuak balioesteko, baita itundu gabeko sarrerak eta Euskadiri egotzi beharreko defizitaren zatia zenbatzeko ere. Euskadik bere gain hartu ez dituen zamak finantzatzeko Euskal Autonomia Erkidegoak zein ehunekotan hartu behar duen parte ezarri du Ekonomi Itunak; ehuneko horri egozpen-indize (i) esaten diogu. Egozpen-indizea, funtsean, zehaztuko da Lurralde Historikoen errentek Estatuko errenta osoan duten pisuaren arabera.\nLabur bilduz, kupoa honako formula honen aplikazioaren emaitza da:\nKUPOA = (BGHezE – IGS – D).i\nBGHezE = EAEk bere gain hartu ez dituen eskumenen balioa Estatuko Aurrekontu Orokorretan\nIGS = Itundu gabeko sarreren balioa Estatuko Aurrekontu Orokorretan\nD = Estatuko Aurrekontu Orokorretan dagoen defizita\ni = egozpen-indizea\nKUPOA zehazteko metodologian sakondu nahi baduzu, sakatu hurrengo estekan: Kupoa zehazteko metodologia.


kritiken hemeroteka » Mitxelenaren euskal idazlan guztiak\n« Dena dela | Katulo »\nEuskal idazlan guztiak / Koldo Mitxelena / Euskal Editoreen Elkartea, 1989\nMitxelenaren euskal idazlan guztiak Avendaño / Egin, 1989-03-04\nKoldo Mitxelena hil eta laster argitaratu dira beraren Euskal idazlan guztiak, Euskal Editoreen Elkarteak argitaratzen diarduen Klasikoak bildumaren barruan, zeinetan, Errenderi —Orereta?— sorterri izan zuenari eskeinitako bederatzioz gero, hogeitabederatzi ale heldu bait dira gure eskuetara. Halakoak kaleratzean egin ohi diren prentsaurrekoren batetan, halakoak aurkeztean azalpen aurreausnartuak egin ohi dituzten funtzionario horietariko baten batek esan bide zuen —halakoak berproduzitzen dituen egunkariren batetan irakurri dudanez— aho zabalik geratuko direla, bai, Mitxelenaren produkzio batez ere erdaraz egin zela diotenak, liburuotan ikusten delako euskaraz ere lan itzela egin zuela. Ez da makala, gero, bederatzi liburuki. Ez da makala, ez jauna, hala eta guztiz ere, denetara egin zuenetik zein zati den euskarazkoa, hara beste kontua, nik neuk neurtuko ez dudana. Dena dela, giroan arnasten izan den galdera-usainari erantzun gura izan dio funtzionarioak, liburuen aurkezpen-hitz biak idatzi dituztenek bezalatsu. “Askok uste baino gehiago idatzi zuen euskaraz Mitxelenak, batez ere kontuan edukitzen badugu idatzi zuen guztia bere baitarik asmaturiko lanak izan zirela, ez itzulpenak”. Halaxe diote bai, liburuotan agertzen dena ukatuz, hots, itzulpenik ere argitaratzen dela hor. Begira beza iralurleak IX. Liburukia —Artikuluak eta beste II— non berrogeita orrialde itzulpenek betetzen dituzten.\nHitzaurre bereko hurrengo hitzak, alabaina harrigarriagoak dira. “Kontakizun sotilak baino nekezago oretu ohi ditugun jakitezko —hizkuntzazko, literaturakozko naiz kritikazko— lan astun eta pisuak”. Azal lodia beharda halako eritzirik emateko gero, aipatu liburuki horretako zati handi bat Mitxelena jaunari egindako elkarrizketek osatzen dutenean, osatu ere. Errua baina, ez da Mitxelena jaunarena, sinetzen dutenena baino. On dagiela errotarriak!.\n(Erdara-euskara arazo honek kezkatuago nauka “Orotariko euskal hiztegiari” dagokionean, larriagoa bait da horko arazoa. Egunero zigortzen ditut begian, euren onera etor dakizkidan, ez bait dut ulertzen zer dela eta hautatu den gaztelerara “Euskal hiztegiko” hizkuntzatako. Barruko sua amatatzen laguntzen dit asteroko egunkari bi ditugula jakiteak. Surrealismoari, literaturan ezezik, egunerokoak ere on deritzot.\nHor badago, objetiboki, joera, jarrera eta jokabide erderazalerik, erdaldunkoirik eta erdaldunik. Garunerako izpiluetan begiratuta gauero, halaxe galdetzen diot: izpilutxoa, izpilutxoa, nori zuzenduta dago “Orotariko”? Eta izpiluak erantzun: “erdara espainola euskara baino hobeto dakien euskaldunari”. Honez gero, euskal hizkuntzak izango dituen tresoretariko batek, afan askoren ondorengo lanak etorkizuneko euskaldun guztiak “castellano-parlantea” izatera kondenatu du. Bego).\nJakina denez, Egan izeneko aldizkariaren arimetarikoa izan zen Mitxelena, bertan utzi zituelako idatzizko euskal hitz gehienak. Bilduma honetako hiru lehen liburukiak, bada, gazteleraz eta euskaraz hasieran eta euskara hutsez gero, Boletin del Semanario de Filologia Vasca Julio de Urkijo aldizkariko gehigarri gisa argitaraturiko Egan horretan plazaratuez osatu dira, hots, “Bertso berriak, berriketan, zinea eta adabakiak”, Liburuak I eta Liburuak II izenekoak.\nLehen liburukikoak, Mitxelenaren zinezaletasunaren lekuko geratu dira batez ere, halako artikulo laburretan luma erabiltzeko zuen trebetasunaren bezainbeste. “Liburuak I eta II” izenekoetan are maisuago agertuko zaigu iruzkinak egiten. Mila bederatzirehun eta hamalaueko Egan-en ekiten dio, Axular-en gaineko iruzkinaren bidez, hirurogeitazazpian amaitzeko. Ehun eta hogei bat libururen berri ematen digu hor, labur eta zorrotz, unean uneko giroak erabat baldintzatuta, beste inon ohi zuen gordinkeriarik isuri gabe, “euskararen mesedetan” delako leungarriaren eraginez edo.\n“Literaturaren inguruan” ihardun izan zituenetakoek osatzen dituzte hurrengo ale biak. Ez da harritzekoa euskal literaturaren historia idatzi zuenak jaramon berezia egitea arloari zegokion guztiari. Ederto ikasi zuen aztertu behar izan zituen maisuengandik, hemen erabiltzen den prosak frogatzen duenez behinik behin. Gure aintzinako idazle zaharrak ezagutzen zituena —ez zuen sinesten literaturaren historiarik idaztea literatura irakurri gabe— ezin halakorik ukatu, edonon eta edonoiz agertzen bait dira Oihenart nahiz Lizardiren aipuak, bertsolariren baten bertsoak zein Orixerenak ere tartekatuz noiz edo noiz. Gogokoen bide zituen eurak, tradizioa eta kultismoa biak gurdi berean buztartzeko asmoa igartzen zaiolarik beti. Atal honetako batzuk “Mitxelenaren idazlan hautatuak” hartatik ezagunak izan dira dagoenerako. Denak batera ikustea eskertzekoa da, Mitxelena, euskal literaturari dagokionean, gerra ostean geratu zena oharterazteko bidea ematen bait digu berriro ere.\nBildumako azken liburuki —Artikuluak eta beste I eta II— arestian aipatu ditudanez gain, aldizkarietan plazaraturiko artikuluak, hil ondokoak, hizkuntzari dagozkion beste zenbait lan eta “saio gisakoak” datoz. Hala bada, azalean agertzen den asmoa bete gura izan dute, hots, Koldo Mitxelenaren “Euskal idazlan guztiak” argitaratu. Gero, hitzaurrean, besterik esaten bada ere, gartzelaldiko artikuluak eta eskutitzak falta direla, alegia. Betoz lehen bait lehen argigarri gerta bait dakizkiguke.\nMitxelenaren prosaren mireslea naizen aldetik —kapitalarik ez dudan arren— ez dakit zer dela eta sortu diren “Klasikoak” bilduma honetan halako ” idazlan guztiak”, nik neuk ulertuta izan dudanez behintat “literatur” klasikoen lanak denon eskuetara era merke eta errezean, helarazteko sortu bait zen bilduma hau. Zer egiten dute hortan “tekniko” horiek, edota liburuen gainean idatzitako ohar labur guztiek, berari egindako edo berak egindako elkarrizketekin batera? Ez dute ore makala oretu arduradunek. Hautsi egin dute bildumak osatzen izan duen mosaikoaren oreka, hiruko bat Mitxelenari eskainiz. Ez jaun-andreok, klasikoa da Mitxelenaren prosa, klasikoak beraren lanak zein berari dagokion arloan —hizkuntzalaritza eta beste—. Klasikoa nahi duzuen guztia, baina, arren, bilduma honetan euskal literaturako sormen-lanak bildu gura izan dira hasierako asmoen arabera behinik behin. Beharrezkoak diren Mitxelenaren “idazlan guztiek” besterik eskatzen dute. Bestela esanda, Azkue, Altube, Orixe eta beste askorekin batera, Errenderi edo Oreretakoak bilduma berria merezi du. Unibertsitateak, Jaurlaritzak eta Diputazioek dute hitza. Ez bekio Arestiri gertatu zitzaiona gerta, hau da, Susa etorri arte egon zela itxaroten, eurek hain maite zuten poeta beste inork berrargitaratu izan behar izan zielarik.


Denboraren gezia - Zientzia Kaiera\nAntzinako zibilizazio gehienen aburuz, denbora ziklikoa da. Mito asko aurki daitezke historian zehar munduaren amaiera iragartzen dutenak, eta amaieraren ondoren birsortuko dela aurresaten dutenak, ziklo berri bati hasiera emateko. Ziklo haiek infinituraino errepikatuko lirateke behin eta berriro. Greziar filosofo askok ideia hau muturreraino eraman zuten betiereko itzultzea proposatuz. Ikuspegi honen arabera, gizaki guztiaz behin eta berriro jaio eta bizitza berbera bizitzera kondenaturik egongo ginateke. XIX. mendean Poincarek ideia hau matematikoki berpiztu zuen. Beste batzuek soilik uste zuten historiak eskema zikliko jakin batzuk jarraitzen zituela, baina ez zirela gertaera berberak errepikatuko; horregatik jotzen zuten denbora zirkulartzat.\nDenboraren zirkulartasunaren ideiak naturaren zikloetan oinarriturik egoteagatik izan zuen onespen handia. Hots, planeta eta izarren mugimenduak, merak, urtaroak… denak ziklikoak dira: beraz, zergatik historia ez da ziklikoa izango?\nIrudia: Gure espazioaren eta denboraren egungo ikuskeraren bilakaera, fisikaren garapenari estuki lotua dago.\nGaur egunean, ostera, denbora iraganetik etorkizunera doan lerro zuzen baten moduan irudikatzen dugu. Pentsatzeko modu hau erlijio kristautik datorkigu. Lehen idazle kristauek garrantzi handia ema zieten inoiz errepikatuko ez ziren gertaera batzuei. Haientzat jainkoaren semea behin besterik ez zen hil gurutzean eta behin besterik ez altxatu hildakoen artetik. Jainkoak momentu jakin batean sortu zuen mundua eta apokalipsiak munduaren behin betiko amaiera ekarriko du.\nDenboraren gezia artikuluan zehar, denboraren propietate bat aztertzen saiatuko gara fisikaren ikuspuntutik: beraren norantza.\nDenboraren geziaren kontzeptua Eddingtonek definitu zuen denboraren asimetria bat finkatzen duten elementuei aipamena egiteko. Hau da, denboran itzulezinak direnak eta beraz soilik norantza batean gerta daitezkeenak. Horien artean garrantzitsuenak ondokoak dira:\nKuantikoa: uhin funtzioaren kolapsoaren bidez zehazten du denboraren norantza bat. Horretaz gain, K mesoi neutroa edo kaioa delako partikularen desintegrazio prozesu batzuk ez dira denboran simetrikoak.\nErradiazioarena: nahiz eta uhin elektromagnetikoek jarraitzen duten ekuazioak bi soluzio onartze dituen (etorkizunerantz hedatzen den uhina eta iraganerantz hedatzen dena), esperimentalki soilik etorkizunerantz doan uhina neurtzen da.\nTermodinamika: termodinamikaren bigarren legea denboran asimetria bat esplizituki finkatzen duen fisikaren lege bakarra da. Haren arabera, unibertsoaren entropia beti handitzen da.\nIzaten, oinarrizko partikulen jarraitzen dituzten legeak guztiz simetrikoak dira denboran. Baina partikula askoz osaturiko sistemen termodinamikaren lege itzulezinak betetzen dituzte. Asimetria honen itzulezintasunaren paradoxa planteatzen du: nola izan liteke lege itzulgarrietatik denboran asimetria bat ondorioztatzea? Hainbat zientzialarien aburuz kaos dinamikoa dugu paradoxa honen ebazpena. Nahiz eta printzipioz posiblea izan sistemaren eboluzio zehatza lortzea, praktikan saihestezinak diren akatsa esperimentalak hastapen-baldintza neuretzean eta sistemaren gainean nahitaez eragiten egongo diren kanpo interakzioak direla eta, eboluzio hori zehazki aurresateko gaitasuna galtzen dugu.\nBeste ikertzaileen arabera, entropiaren handipena ez da zertan azaldu behar. Mekanika estatistikoaren interpretazioa jarraituz, naturalena entropia handitzea baita, sistemak entropia altuko entropia baxuko baino mikroegoera gehiago baitauzka eskuragarri. Ikuspuntu honen arabera, azaldu beharrekoa da gure unibertsoaren hasierako entropia baxuko egoera litzatekeela. Izatez, gure unibertsoaren hasiera izugarri berezia izan zen. Alde batetik, printzipio antropikoa: unibertsoa horrela da gu existitzen garelako. Bizitza sortzeko balditarik eskaintzen ez duen unibertso ba behatzea ezinezkoa izango litzateke berea. Bestetik, oraindik ezezaguna den grabitazio kuantikoaren teoria oso bat beharrezkoa da unibertsoaren sorrera guztiz ulertzeko, eta teoria hori izan daiteke galdera honen erantzunaren giltza.\nArtikuluaren izena: Denboraren gezia.\nLaburpena: Denboraren gezia denboran norantza berezi bat finkatzen duen edozein efektu edo prozesu bezala defini daiteke. Artikulu honetan denboraren geziaren kontzeptua aztertuko da fisikaren arlo desberdinen ikuspuntutik. Funtsean fisikaren legeak bi multzotan banatzen dira. Alde batetik oinarrizko partikulek jarraitzen dituzten legeak denboran simetrikoak dira. Beste aldetik partikulen sistema makroskopikoei aplikatzen zaizkienak, termodinamikaren bigarren printzipioa bereziki, denboran asimetria bat finkatzen dute. Nola izan liteke denboran asimetria bat egotea azpitik dauden legeak itzulgarriak izanik? Itzulezintasunaren paradoxa hau aztertuko da eta literaturan proposatu diren erantzun posibleak eztabaidatu.\nEgileak: David Brizuela\nEgileaz: David Brizuela UPV/EHUko Fisika Teorikoa eta Zientziaren Historia Saileko ikertzailea da.\nArgitalpen-data: 2016/07/04 · Atala: Argitalpenak, Dibulgazioa


Laburpena ( 178. zk.), 2004ko irailaren 16a, osteguna\nEDIKTUA, 183/2002 Dekretuaren gainean burututako 2651/02 zk.ko prozeduraren ondoriozkoa.\nEDIKTUA, 4535/98 zk.ko administrazioarekiko auzi-errekurtsoan emandako epaiaren kontra aurkeztutako 8083/2000 zk.ko kasazio-errekurtsoaren ondoriozkoa.\n3031/2004 EBAZPENA, abuztuaren 20koa, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuko zuzendari nagusiarena, Arabako Osasun Barrutiko Txagorritxu Ospitaleko zuzendariorde mediko lanpostua betetzeko Felix María Gutiérrez Mendiguren jauna izendatzen duena.\n167/2004 DEKRETUA, abuztuaren 31koa, "Asociación de Familiares de Enfermos de Alzheimer de Gipuzkoa / Gipuzkoako Alzheimerdun Gaixoen Senitartekoen Elkartea-AFAGI" elkartea onuragarria dela aitortzeko dena.\nEBAZPENA, 2004ko uztailaren 26koa, Kultura, Gazteria eta Kirol sailburuordearena, Arte plastiko eta ikusizkoen eremuan jarduerak sustatu eta garatzeko dirulaguntzak emateko Balorazio Batzordearen kideen izendapena argitaratzen duena.\nEDIKTUA, 106/04 zk.ko judizio arruntaren ondoriozkoa.\nGernika-Lumoko Lehen Auzialdiko 2 Zenbakiko Epaitegia\nEDIKTUA, ordainketak ez egiteagatiko desahuzioaren gainean burututako 107/03 zk.ko prozedura arruntaren ondoriozkoa.\nTolosako Lehen Auzialdiko 3 Zenbakiko Epaitegia\nEDIKTUA, 129/04 zk.ko hitzezko judizioaren ondoriozkoa.\nEDIKTUA, ordainketa etendura bati buruzko 513/04 prozeduraren ondoriozkoa.\nIRAGARKIA, Trafiko Zuzendaritzarako Microsoft-eko lizentziak, zerbitzu profesionalak eta Backup sistema osoa eskuratzeko espedientea esleitu dela argitara ematen duena (T-035/04 esp.).\nIRAGARKIA, Trafiko Zuzendaritzako Trafikoa Kudeatzeko Euskadiko Zentrorako SAN bilketa-sistema eskuratzeko espedientea esleitu dela argitara ematen duena (T-037/04 esp.).\nESLEIPENA, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuarena, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuko zerbitzu sanitarioetako erakundeetarako Iopamidol (DCI) botika —kontzentrazioa: 370 mg iodo/ml— eskuratzeko hornidura-espedienteari dagokiona.\nESLEIPENA, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuarena, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuko erakunde zentralerako bideo-proiektagailuak eskuratzeko espedienteari dagokiona.\nESLEIPENA, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuarena, Basurtuko Ospitalerako ibilgailu industrial bat eskuratzeko espedienteari dagokiona.\nESLEIPENA, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuarena, Basurtuko Ospitalean servo motako aireztapenerako erabiltzen diren ekipo elektromedikoen mantentze-lanak egiteko zerbitzua kontratatzeko espedienteari dagokiona.\nESLEIPENA, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuarena, Basurtuko Ospitaleko serologiako laborategi zaharrean aldagelak jartzeko espedienteari dagokiona.\nESLEIPENA, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuarena, Basurtuko Ospitaleko unitate preanalitikoa konpondu, onik zaindu eta ospitaleko premietara eguneratzeko zerbitzuaren espedienteari dagokiona.\nESLEIPENA, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuarena, Basurtuko Ospitalerako historia kliniko pasiboak garbitu eta digitalizatzeko zerbitzuari buruzko espedienteari dagokiona.\nESLEIPENA, Donostia Ospitalerako kirurgia-ekipamendua kontratatzeko lehiaketa publikoari dagokiona (prozedura irekia).\nESLEIPENA, Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuarena, Zamudioko Ospitaleko beheko solairua, lehen solairua eta bigarrena zati batean eraberritzeko lanak (2. fasea) kontratatzeko espedienteari dagokiona.\nESLEIPENA, Donostia Ospitalerako altzari klinikoak prozedura irekiaren bidez kontratatzeko lehiaketa publikoari dagokiona.\nIRAGARKIA, Jasoketa Topografikoa 1/500 Eskalan Txorierriko Alde Finkatuetan eta Garapen Berrietakoetan.\nIRAGARKIA, Segurtasun sailburuordearen ebazpen bat jakinarazteko dena. Ebazpen hori, Jesús Eduardo Chasco Martínez jaunak eskatuta hasi den 422/04 erreferentzia zenbakiko espedienteari dagokio eta Norberaren Datuen Babeserako abenduaren 13ko 15/1999 Legean azaltzen diren eskubideak betearazteari buruzkoa da.\nIRAGARKIA, Jacinto Antonio Iturria Lecuona jaunak eskatuta hasi den 477/04 erreferentzia zenbakiko espedientean berari egindako errekerimendua jakinarazteko dena. Ebazpen hori Norberaren Datuen Babeserako abenduaren 13ko 15/1999 Legean azaltzen diren eskubideak betearazteari buruzkoa da.\nIRAGARKIA. Segurtasun sailburuordearen ebazpen bat jakinarazteko dena. Ebazpen hori, Aurelia Santesteban Arrastia andreak eskatuta hasi den 410/04 erreferentzia zenbakiko espedienteari dagokio eta Norberaren Datuen Babeserako abenduaren 13ko 15/1999 Legean azaltzen diren eskubideak betearazteari buruzkoa da.\nIRAGARKIA, Segurtasun sailburuordearen ebazpen bat jakinarazteko dena. Ebazpen hori, María Pilar Bayo Ochoa andreak eskatuta hasi den 408/04 erreferentzia zenbakiko espedienteari dagokio eta Norberaren Datuen Babeserako abenduaren 13ko 15/1999 Legean azaltzen diren eskubideak betearazteari buruzkoa da.\nIRAGARKIA, Segurtasun sailburuordearen ebazpen bat jakinarazteko dena. Ebazpen hori, Rafael Sánchez Sanz jaunak eskatuta hasi den 424/04 erreferentzia zenbakiko espedienteari dagokio eta Norberaren Datuen Babeserako abenduaren 13ko 15/1999 Legean azaltzen diren eskubideak betearazteari buruzkoa da.\nIRAGARKIA, Segurtasun sailburuordearen ebazpen bat jakinarazteko dena. Ebazpen hori, Manuel Sánchez Ansa jaunak eskatuta hasi den 449/04 erreferentzia zenbakiko espedienteari dagokio eta Norberaren Datuen Babeserako abenduaren 13ko 15/1999 Legean azaltzen diren eskubideak betearazteari buruzkoa da.\nIRAGARKIA, Segurtasun sailburuordearen ebazpen bat jakinarazteko dena. Ebazpen hori, José Ignacio Errazquin de Ávila jaunak eskatuta hasi den 420/04 erreferentzia zenbakiko espedienteari dagokio eta Norberaren Datuen Babeserako abenduaren 13ko 15/1999 Legean azaltzen diren eskubideak betearazteari buruzkoa da.\nIRAGARKIA, Lan eta Gizarte Segurantza zuzendariarena, "Asociación Vasca de Peritos Judiciales Colegiados Expertos en Seguros" elkartearen eratze-agiriak gordailatu direla jakinaraztekoa.


Hasiera » Azken albisteak » Airlines » Airbus-ek A220 lehen jet berria entregatu dio Air France-ri\nAirlines • Aireportuko • Abiazio • Europako Azken Albisteak • Nazioarteko Azken Albisteak • Azken Bidaia Albisteak • Negozio Bidaiak • Frantzia Azken Albisteak • Inbertsioak • Berriak • Pertsonak • berreraikitzen • Arduraduna • Teknologia • Turismo • Garraioa • Bidaia Wire Albisteak\nA220 100-150 eserlekurako merkatuan diseinatutako hegazkin bakarra da eta punta-puntako aerodinamika, material aurreratuak eta Pratt & Whitneyren azken belaunaldiko engranaje turbofan motorrak biltzen ditu.\nA220 hegazkinik eraginkorrena eta malguena da gaur egun 100 eta 150 eserleku merkatuko segmentuan.\nLehen Air France A220-300 bere ibilbide ertaineko sarean funtzionatuko da 2021eko neguko denboralditik aurrera.\n3,450 nm (6,390 km) arteko autonomiarekin, A220 konpainiei operazio malgutasun handiagoa ematen die.\nAir France-k bere lehenengo A220-300 mota horretako 60 hegazkinentzako eskaeratik jaso du, A220 Europako garraiolari batek egindako eskaerarik handiena. Hegazkinak Airbusek Mirabelen (Quebec, Kanada) egindako azken muntaia-katetik entregatu zen eta ofizialki jendaurrean aurkeztu zen Pariseko Charles-De-Gaulle aireportuan egindako ekitaldian.\nAirbus A220 100 eta 150 eserleku merkatuko segmentuko hegazkinik eraginkorrena eta malguena da gaur egun. Air France korridore bakarreko flota berritzeak azken belaunaldiko hegazkin honekin eraginkortasuna areagotuko du bezeroaren erosotasunarekin batera eta Air Franceri lagunduko dio ingurumeneko helburuak eta iraunkortasuna lortzeko.\nLehen Air France A220-300 ibilgailu ertaineko sarean funtzionatuko da 2021eko neguko denboralditik aurrera. Gaur egun, Air Frantziak 136 flota ditu Airbus hegazkinak. Air France konpainiak ere ibilbide luzeko flota berritzen ari da, eta dagoeneko 11 A350 entregatu ditu 38ko eskaera batetik.\nAir France A220-300 kabina klase bakarreko diseinuan konfiguratuta dago 148 bidaiari eroso hartzeko. Pasabide bakarreko erosotasun bikaina eskaintzen du, larruzko eserlekurik zabalenak, leiho handienak eta gaineko% 20raino estajatzeko leku gehiago bidaiari bakoitzeko. Air France A220-k WiFi konexio osoa ere eskaintzen du kabina osoan eta bi USB harguneak bidaiarien eserleku bakoitzean.\nA220 100-150 eserlekurako merkatuan diseinatutako hegazkin bakarra da eta punta-puntako aerodinamika, material aurreratuak eta Pratt & Whitneyren azken belaunaldiko engranaje turbofan motorrak biltzen ditu. 3,450 nm (6,390 km) arteko autonomiarekin, A220 konpainiei operazio malgutasun handiagoa ematen die. A220ak erregai bakoitzeko erregai eta CO25 isurketak% 2 arte murrizten ditu eserleku bakoitzeko aurreko belaunaldiko hegazkinen aldean, eta industriako estandarrak baino% 50 NOx isuri gutxiago. Gainera, hegazkinaren zarata aztarna% 50 murrizten da aurreko belaunaldiko hegazkinekin alderatuta - A220 aireportuetako bizilagun ona bihurtzen du.\nAbuztuaren amaieran 170 A220 baino gehiago entregatu zaizkie mundu osoko 11 operadoreei.


Ichthyosauria (grezieraz "musker arrainak") sauropsido diapsido iktiopterigio ordena bat dira, behe triasikotik goi kretazeorarte bizi izan zirenak (duela 245 milioi urtetik duela 90 milioi urtera arte), gaur egungo Amerika, Europa eta Asian. Izena 1840an sortu zuen Sir Richard Owenek. Iktiosauroak arrain eta izurde arteko itxura zuten itsas narrasti handiak ziren (ikusi eboluzio konbergentea). Triasikoan, uretara itzuli ziren oraindik identifikatu gabeko lurreko narrastietatik abiatuta eboluzionatu zuten, izurdeek eta baleek jasango zuten pareko prozesuan. Bereziki ugariak izan ziren Jurasikoan, uretako harrapari nagusi bezala plesiosauroek Kretazeoan ordezkatu zituzten arte. Ingalaterran, Alemanian, Groenlandian eta Kanadako Alberta estatuan aurkitu dira haren hezurrak. Aurkikuntza horiek erakutsi dutenez, izurdearen antza zuen, muturra izurdeak baino zorrotzagoa bazuen ere. Sudur-zuloak ia begien ondoan zituen, eta usaimenaz baliatzen zen bere eginkizunetan gidatzeko. Arrainez eta zefalopodoz elikatzen zen. Gauza segurua da bibiparoa zela, ezkatarik ez zuela; kolorez gorri marroixka zen, adituen ustez. (eu)\n* Hueneosauria (Maisch & Matzke, 2000)\nIchthyosauria (grezieraz "musker arrainak") sauropsido diapsido iktiopterigio ordena bat dira, behe triasikotik goi kretazeorarte bizi izan zirenak (duela 245 milioi urtetik duela 90 milioi urtera arte), gaur egungo Amerika, Europa eta Asian. Izena 1840an sortu zuen Sir Richard Owenek. (eu)


David Harvey eta Kapitalaren kontraesanak — Manu Robles Arangiz Fundazioa\nSeventeen Contradictions and the End of Capitalism da lan honen izenburua, Hamazazpi Kontraesan eta Kapitalismoaren amaiera, alegia. Liburua, Pikettyren azken lanaren ingelesezko bertsioa argitaratu eta gutxira aurkeztu du David Harveyk. Liburuan zehar, ezkerreko prentsamendu kritiko baten gabezia nabarmentzen du. Nancy Fraserrek ere, Gizarte Kapitalistak gaur egun bizi duen krisialdiaren aurrean, teorizazio kritikoa falta dela sumatzen du. Kritikak kritika, ez al dira orduan Piketty eta Harveyren analisi eta proposamenak, hutsune hori betetzera datozen baliozko ekarpenak?\nAiala Elorrieta Agirre, Manu Robles Arangiz Institutua.\n“Krisiak funtsezkoak dira kapitalismoa birsortzeko/erreproduzitzeko. Krisiak pasatu ahala, kapitalismoaren ezegonkortasunei egiten zaie aurre, eta ezegonkortasun hauek berritxuratu eta birdiseinatu egiten dira kapitalismoa zertan datzan azaltzen duen bertsio berri bat osatzeko [...]Baina benetan harrigarria, ez da horrenbeste krisiek eragiten duten paisaia fisikoaren eraldaketa, baizik eta, bestelako aldaketa dramatikoak: pentsatu eta ulertzeko erak, instituzio eta ideologia menperatzaileak, leialtasun eta prozesu politikoak, subjektibotasun politikoak, teknologia eta antolaketa formak, harreman sozialak, edota egunerokotasuna itxuratzen duten gustu eta ohitura kulturalak. Krisiek munduaren eta munduan dugun lekuaren ikuskera errotik astintzen dute. Eta guk, Gogoz kontra behartuta, sortzen ari den mundu horretan biztanle eta parte-hartzaile nekaezin garenok, egoera berrira moldatu beharra dugu...Krisiak ez dira gertaera bitxiak. [...] Krisiaren abiarazle batzuk begi-bistakoak dira, baina eragiten dituzten mugimendu tektonikoak ulertzeko urte asko behar dira.” (David Harvey, 2014)\nPasarte hau, David Harveyren (Britainia Handia, 1935) azken liburuaren hitzaurrearen zati laburra duzue. Seventeen Contradictions and the End of Capitalism da lan honen izenburua, Hamazazpi Kontraesan eta Kapitalismoaren amaiera, alegia. Liburua, Pikettyren azken lanaren ingelesezko bertsioa argitaratu eta gutxira aurkeztu du Harveyk.\nPikettyen liburua ekarpen garrantzitsua izan dela onartzen du Harveyk, baina ere berean, zenbait punturekiko jarrera kritikoa erakusten du. Bere ustez, Pikettyk estatistikoki demostratu egiten du historian zehar kapitalak geroz eta desberdintasun maila handiagok sortzen dituela, baina ostera, ez digu ezer esaten kapitalismoaren baitako krisiei buruz. “2008ko krisia zergatik sortu zen ez digu esaten. Ez digu azaltzen, zergatik behar den hainbeste denbora langabeziak eta etxegabetzeek eragiten dute zama bikoitzaren azpitik irteteko”.\nHarveyren aurreko lanean (The Enigma of Capital), kapitalak krisirako bere joerak konpondu ordez, desplazatu baino egiten ez dituela proposatu zigun. Marxek esan bezala, krisiak kapitalaren baitako kontraesanen adierazpena baldin badira, orduan, kontraesan horien inguruko ikasketa sakon bat oso baliagarria litzateke: kapitalaren krisialdirako joerak zergatik eta nola desplazatzen diren ulertzen lagunduko liguke. Harveyk berriki emandako elkarrizketa batean adierazi duen legez, horixe da bere azken liburuaren xede nagusia.\nKrisialdien muinera iristeko saiakera dugu beraz lan hau. Harveyren ustetan, Marxen errentagarritasunaren legeak (irabazien tasak duen beheranzko joerak) ez digu balio krisien funtzionamendua ulertzeko. Hau da, 1980ko hamarkadan abian jarritako politika neoliberalak, ez dira “arau matematiko batek agindutako ezer”, “politika hutsaren” emaitza baino ez.\n“Krisiaren abiarazle batzuk begi-bistakoak dira, baina eragiten dituzten mugimendu tektonikoak ulertzeko urte asko behar dira.” Arazoa, errentagarritasunean baino, kredituan dagoela uste du. Izan ere, “zorraren finantzarizazio globala izan da 2008ko irailaren 15an Lehman Brothers inbertsio bankuaren erorialdia eragin zuena”.\n“Kapitala eta kapitalismoaren arteko bereizketa argia” egiten du egileak liburuaren hasieran, izan ere, “liburua kapitalean zentratzen da, eta ez kapitalismoan”. Hau da, kapitalismoa gidatzen duen motorra du aztergai, eta honen funtzionamendua aztertzearekin batera, makina hau zerekin eta nola ordezkatu beharko litzatekeen iradokitzen du.\nLanari izenburua ematen dioten hamazazpi kontraesan hauek, kapitalaren barneko tentsio intrintsekoak dira. Hauen artean, gure garaiko kontraesanik arriskutsuenak elkarren eskutik doazela uste du: etengabe eta era esponentzialean hazteko dugun beharra eta geroz eta ingurugiroan geroz eta larriagoak diren tentsioak.\nOhikoa den bezala, Harveyren liburua goraipatzen duten autoreekin batera, lanaren nolabaiteko kritika plazaratzen duten ahotsak ere entzuten dira. Horien artean bat ekartzearren, Chris Knight antropologo britainiarrak iradokitako bat aipa genezake. Dagoeneko aipatu bezala, Harveyk aurkezten dizkigun kontraesanak kapitalaren baitakoak badira, kapitalaren kanpo-kontraesanak analisitik kanpo geratzen dira. Knight hamaseigarren kontraesanean pausatzen da Harveyren lanaren ahultasunetako bat nabarmentzeko. Kapitala eta Naturaren arteko harremanari egiten dio erreferentzia kontraesan honek. Atal honek oinarri zientifiko sendoak ditu eta klima aldaketaren gainean etorkizun hurbileko ikuspegia aurkezten da. Baina Harveyk kapitalaren barne-kontraesan gisa azaltzen duen hau, kapitalaren kanpo-kontraesana ez ote den galdegiten du Knighek. Hau da, kapitalak eta ingurugiroak duten harremana onartu arren, erlazio hau kapitalaren baitakoa izate hori jartzen du kolokan. Klima-aldateka barne aldagaia dela kontsideratzen badugu, zergatik uzten ditu Harveyk genero eta jatorri-harremanak analisik kanpo?\nHarveyk kritika honi erantzunteko genero eta jatorri harremanak kanpoan utzi izana argudiatzen du "kapitalismoan omnipresenteak diren arren, kapitalaren berezkoak ez direla" arrazoituz. Knight bat dator iritzi horrekin, baina bere ustez, naturaren narriadura ere ez da kapitalaren baitakoa...\nHarveyk, liburuan zehar, ezkerreko prentsamendu kritiko baten gabezia nabarmentzen du. Nancy Fraserrek ere, Gizarte Kapitalistak gaur egun bizi duen krisialdiaren aurrean, teorizazio kritikoa falta dela sumatzen du. Kritikak kritika, ez al dira orduan Piketty eta Harveyren analisi eta proposamenak, hutsune hori betetzera baliozko ekarpenak?\nIkus, beheko taulan liburuaren aurkibidetik abiatuta, hamazazpi kontraesanen izenburuak.\nErabilera Balioa eta Truke Balioa\nLanaren balio soziala eta Moneta bidezko bere Adierazpidea\nJabetza pribatua eta Estatu Kapitalista\nEskuratze pribatua eta Aberastasun Komuna\nKapitala eta Lana\nKapitala, prozesua ala gauza?\nEkoizpena eta Errealizazioren Batasun Kontraesankorra\nTeknologia, Lan eta Giza baztergarritasuna\nMonopolioa eta Lehiakortasuna: Zentralizazioa eta Deszentralizazioa\nBilakaera Geografiko Desorekatuak eta Espazioaren Ekoizpena\nAberastasun eta Errenta desberdintasunak\nAskatasuna eta Dominazioa\nHazkunde Etengaberako Obligazioa\nKapitala eta Naturaren arteko Harremana.\nGiza Naturaren Errebolta: Alienazio Unibertsala


OGAI – Ekingune\nCentro: CPES OTEITZA LIZEO POLITEKNIKOA BHIP\nOGAI (Osasunerako Gaiak) sortu berri dugun enpresa da, Euskal Autonomia Erkidegoan egoitza duena eta gaur egungo teknologia berrien aurrerakadaren eraginez produktu berritzaile batzuekin gatozkizuenak. Enpresaren helburu nagusia produktu berri eta desberdinak sortzea da, eskolako proiektu baten bitartez bideratuko duguna.\nProdukturik aipagarriena, estandarra, bizkar igurtzailea da. Honen gauzarik esanguratsuena bere funtzio bikoitza da; azkurea kendu + krema igurtzi. Ezintasuna duten pertsonen erosotasuna eskaintzea, irisgarritasun gutxi duten tokitara iristea eta bizi kalitatea hobetzea du helburu.\nProduktu estandarra parafarmazia eta zaharren egoitzetan dago eskuragai, bere funtzionamenduaren/erabileraren azterketa gisa. Helburua pixkanaka merkatua zabaltzen joatea eta edonoren esku jartzea da.


G1: fabrikatzailea edo dendaria zara?\nA: 15 urte baino gehiagoko esperientzia duen fabrikatzailea gara xlr konektorea, xlr audio konbinazio hargunea, audio hargunea, 6,35 hargunea, speakon konektorearen socket-a, powercon konektorea, dc hargunea, rca hargunea, AC hargunea, push switch Txinan.\nQ2. Noiz lor dezaket aurrekontua?\nE: Zure kontsulta jaso eta 24 orduko epean aipatu ohi dugu. Prezioa lortzeko oso premiazkoa bazara, mesedez, dei iezaguzu zuzenean edo esan iezaguzu posta elektronikoz, zure kontsultari lehentasunez aurre egiteko.\n3.G. Zer da berunezko denbora?\nA: Izakinen artikuluei dagokienez, bidali egun berean, ordainketa jaso ondoren; produkzioko gaietarako, bidali 5-10 eguneko epean.\n4.G. Ba al dago MOQrik?\nE: Ez dago MOQ modelo eta kolore arruntetarako; baina badaude 10000 piezako MOQ neurrira egindako koloreetarako.\nQ5. Zein da zure lagin-gidalerroa?\nE: DOAKO LAGINAK onartzen ditugu, baina erosleek bidalketa kuota ordaindu dezakete.\nQ6.Nola bidali nire eskaera?\nA: Pakete txikia lortzeko, Express bidez bidaliko dugu, hala nola DHL, FedEx, UPS, TNT, EMS. ATEZ ATE zerbitzua da. Pakete handien kasuan, airez edo itsasoz bidaliko ditugu adostutako moduan.\nQ7.Zer ordainketa mota onartzen duzu?\nA: T / T (transferentzia elektronikoa) USD edo RMB onartzen dugu; ordainketa ALIBABAren bidez ere onartzen dugu.\nQ8.Nolakoa da zure kalitate kontrola?\nA: QC talde profesionala dugu (batez beste 10 urte baino gehiago dituzte)\nLehiaketetatik produktuak amaitzeko produkzioaren gaineko kontrol zorrotza mantentzen dugu. Espezialistek kontrolatzen dute lan prozedura bakoitza gure piezen kalitate handia bermatzeko. Garrantzitsua da elementu guztiak% 100ean ikuskatzea, ontziratu aurretik, guztiz ikuskatu ondoren, bezeroei entregatu aurretik.\n9.Galdera al dezaket zure fabrikara eskaera egin aurretik?\nA: Noski, ongi etorri gure fabrika bisitatzera.\nQ10. OEM eta ODM onar ditzakezu?\nA: Ziur, ahal dugula!\nAEBekin lan egiteko prest al zaude? Ondoren egin klik mesedez


Agirien kopiak eskatzeko\nIzapidetan dauden espedienteetan edo, amaiturik, Udal Artxiboan gordetzen diren espedienteetan jasotzen diren agirien kopiak eskatzea.\nIrekita dauden jardunbideetan interesatu izaera duenak soilik eska ditzake.\nAldiz, amaituta dauden jardunbideetan adinez nagusia den edonork eskubidea du erregistroetan sartu eta udal artxiboan jasotzen diren agiriak ikusteko, edozein dela espresio modua, idatzia, soinua edo imajina, salbu 39/2015 Legeko 13. artikuluan jasotako kasuetan ezik.\nEskaera-orria inprimaki normalizatuan.\nLegezko interesdunaren legezko izaera egiaztatzen duten agiriak. Bere eskubideak oinarritzeko erabiltzen dituen agiriak.\nAlkateak edo dagokion zinegotzi delegatuak espresuki eta idatziz emaniko baimenik gabe, eta beti ere artxibariak dagokion txostena egin ondoren, udal artxiboak eskuratutako edozein agiriren berrekoizpena egitea debekaturik dago.\nFotokopiak egin eta posta bidez bidaltzeagatik, horien eta horiei dagozkien bidaltze gastuak ordainduko dira.


The Way filma ikusi berri dut. Hasieratik esatera noa filma nahiko eskasa iruditu zaidala: paisaia ederren argazki bilduma aspergarri samar bat, topikoz josita eta turismoa erakartzeko asmoarekin eginda. Baina, beno, beste alde batetik, gozatu ere egin dut 2010. urteko filma horrekin.\nFilmak kontatzen duen istorioaren laburpena honako hauxe da: Tom Every (Martin Sheen) AEBetako oftalmologo bat da. Halako batean, jaso du telefono dei bat esanez bere 40 urteko semea hil egin dela mendi istripu batean, Pirinioetan, Done Jakue bidea egitera hastera zihoala. Tom Everyk erabaki du Europara etortzea semearen gorpuaren bila (filmean, Martin Sheen-ari semearen papera egiten du Emilio Estevezek, hain zuzen ere, filmaren zuzendaria eta, por tzierto, Sheen-en seme biologikoa). Azkenean, ezustean, aitak erabakitzen du bere semearen errautsak motxilan sartuta, Santiagorako oinezko abenturan abiatzea… eta, hor, hasten da filma, Euskal Herrian.\nIzan ere, iritsi Donibane Garazira, Nafarroa Beherara, iristen da Martin Sheen trenean. Bagoitik jaitsi orduko, polizia bat hurbilduko zaio jendarmariara joaten laguntzeko. Eta, hor hartu nuen lehenengo sorpresa. Begira, Polizia-buruak zelako txukun apainduta duen bulegoa:\nBaina, maparena bakarrik ez (segurutik, komisaldegia lokalizatuko zuten Donibaneko Herriko Etxean, ala?). Oinez Gaztelara iritsi aurretik, protagonistak zeharkatzen du Euskal Herri osoa: osoa. Izan ere, The Way filmean, dena da Euskal Herria: Iparraldea, Nafarroa… Alegia, aditu errusiarren informe horrek diona, baina, urteak lehenago esanda.\nBadaude filmean bestelako bitxikeriak. Esaterako, Done Jakue bidea azaltzerakoan, mapak agertzen dira pantailan behin eta berriro. Eta halako batean, ikusten da Los Arcos eta Puente la Reina (Gares) herrien artean badagoela herri bat… Estrella izenekoa! Imajinatzen dut, Estrella barik, Estella (Lizarra) esan nahiko zutela.\nHizkuntzaren tratamendua ere halakoa da: nahasten dute modu zoro samarrean gaztelania, frantsesa eta espainiera. Filmean makina bat hizkuntza entzuten da, baina, oker ez banabil, ez da hitz erditxo ere esaten euskaraz. Behin mapa dotore horrekin hasi eta gero, pena.\nNahi izanez gero, badago The Way Interneten ikusteko aukera.\nEguneraketa: jakin berri dut Amatiñok jorratu zuela lehenago gaia bere blogean, antzeko hari-muturretik tiraka: Euskal historiografiaren heldutasunik eza ote?\nWritten by Goio Arana No comments Posted in Euskal Herria, Kultura, Umorea\tTagged with zinema the_way


Miren Larrion naiz\nMiren Larrion naiz eta Gasteizko alkatetzara aurkezten dut neure burua uste dudalako hiri honek ez duela etsi behar. Legazpin jaio eta Gasteizera 7 urterekin etorri nintzen. Inoiz etsi ez duen emakume bat naiz. Ingeniari izateko ikastea erabaki nuen. Esan zidaten ez zela niretzako, ez zela emakumeentzako. Ez nuen etsi. Horren ondorioz, Parisen ikasi nuen 1993an Ecole Nationale Supérieure du Pétrole et des Moteurs (ENSPM) gunean. Ikasten jarraitu nuen, Ingurumen Auditorien master batekin 1995an eta Ingeniaritza Industrialean doktoretza (2002) lortu nuen, unibertsitatean hasi nintzen irakasten, eta Londresera iritsi nintzen, ikertzaile aritzeko.\nUnibertsitateko irakasle gisako lanean pozik nenbilen, baina 2015an, Marotoren gorrotoaren diskurtsoa ikustean, berriz ere etsipena alboratzea erabaki nuen eta alkatetzara aurkeztu nintzen. Borrokatu ginen eta EH Bildu bigarren indarra izan zen. PPk irabazi zituen hauteskundeak. Baina ez nuen etsi. Gau horretan agindu nuen borrokatuko nintzela hiri honek behar zuena lortzeko. Inozo deitu zidaten, baina ez nuen etsi. Harro nago neurria eman zuen ezkerreko jende guztiarekin.\nGaur neure burua aurkezten dut Gasteizko lehen emakume izateko, talde potente baten alboan eta gobernu zabal bat lideratzeko asmoarekin. Uste dut hiri honek ez duela betikoekin konformatu behar. Oraingoan jarriko diogu hiriari falta zitzaion itsasoa: aukera berrien itsaso zabala.


Euskadiko biztanleen ia %80k erabiltzen dute Interneta - SPRI\n9 urtarrila, 2019\nEuskadiko biztanleen ia %80k erabiltzen dute Interneta\nIKT ekipoak eta Interneterako konexioa gero eta zabalduago daude etxe eta enpresetan\nEuskadiko biztanleen %87k Interneterako konexioa dute etxean eta %79 Sarera konektatu dira azken 3 hilabeteetan. Gainera, 15 urte edo gehiagoko herritar ia guztiek dute sakelakoa -%97k- eta biztanleriaren %77k gutxienez badute ordenagailu bat etxean (%60ren kasuan ordenagailu hori eramangarria da). Horra Eustat – Euskal Estatistika Erakundearen “Informazio Gizartearen Panorama Euskadi 2018” txostenean jasotako datu batzuk. Emaitzek erakusten dute gero eta IKT ekipo gehiago erabiltzen direla etxeetan, enpresetan, eta baita ere landa-eremuetan.\nEuskal enpresen kasuan, antolakundearen tamainak eragin handia du zifretan. 9 langile baino gehiago dituzten konpainien zifrak %100etik hurbil daude oinarrizko ekipoei dagokienez: Interneterako konexioa eta ordenagailuaren eta posta elektronikoaren erabilera. Gainera, 10 langile edo gehiagoko enpresen %92 inguruk web orri propioa dute. Teknologiaren irismena desberdina da jarduera sektore bakoitzean; industria sektorea da zabalkunde teknologiko handiena izan duena, ondoren zerbitzuena dator eta haren atzetik eraikuntza sektorea. Oro har, Euskadi Europako batez bestekoan dago enpresetako IKT ekipoen erabileran eta batez bestekoaren gainetik Interneterako konexioaren eta web orri propioaren adierazleetan.\nIKTen zabalkundearen beste muturrean dago lehen sektorea, zeinetan hazi egin den informazio eta komunikazio teknologien erabilera, baina erritmo motelagoan. Sektore horretan enpresen %51k Interneterako sarbidea dute, %53k ordenagailuak dituzte eta %85ek sakelako telefonoak erabiltzen dituzte. Konpainien tamaina txikia da zifra horien arrazoi nagusia, lehen sektoreko enpresen %98k 10 langile baino gutxiago baitituzte.\nAzkenik, Eustatek orobat aipatzen du nola erabiltzen duten Interneta euskal herritarrek. 15 eta 34 urte bitarteko biztanleen %99 Internet erabiltzaileak dira, eta 35 eta 54 urte bitarteko biztanleen %96 ere bai. Zifra horiek askoz baxuagoak dira biztanle zaharragoen artean, 54 urtetik gorako pertsonen %53 bakarrik baita Sareko erabiltzaile. Hauek dira Interneten erabilpen garrantzitsuenak: posta elektronikoa, ondasun eta zerbitzuak kontsultatzea eta informazioa bilatzea. Bestalde, erabiltzaileen %54k Interneta erabiltzen dute onlineko bankara sartzeko eta %44,5ek erosketak egiteko.\nEnpresa digitala 18 ekaina, 2020\nIndustria Digitala programak 279 digitalizazio-proiektu lagundu ditu 2,36 milioi eurorekin\nTelelana ezartzeko proiektuak eta 4.0 industriako teknologia bideratzaileekin...Leer más\nEnpresa digitala 27 maiatza, 2020\nEuskadi EBko liderra da eraldaketa digitalean\nTelefónica Fundazioak Espainiako Gizarte Digitalari buruz eginiko txostenak erakusten du...Leer más\nEnpresa digitala 19 maiatza, 2020\nSPRI Taldearen mikroETE eta autonomoentzako “Inplantalariak” aholkularitza-zerbitzua normaltasunera itzuli da eta bere ohiko laguntza arloak eskaintzen hasi da berriro\nMantendu egin du martxoan Covid-19aren ondorioz irekitako telelanari buruzko...Leer más\nEnpresa digitala 13 maiatza, 2020\nEnpresa Digitala ekitaldien agenda. Ekitaldien formatu berria\nOnlineko formatua zuzeneko streaming interaktiboarekin. Nola ez dakigun noiz antolatu ahal...Leer más\nEnpresa digitala 19 martxoa, 2020\nCOVID-19 sortzen ari den egoera eta agintari eskudunek hartutako neurriak ikusita, Eusko...Leer más\nEsanbaki, euskara ikasten jolasaren bidez\nKimet: “Futbolerako metodologia propioa duen lehen aplikazioa sortu dugu”


Lege oharra | Deusto\nDeustuko Unibertsitateak jakinarazten dio unibertsitateko elkarteari, eta, bereziki, https://www.deusto.es webgunearen erabiltzaileei, Deustuko Unibertsitatearen webgunea erabiltzearen ondorioz, fitxategi automatizatuak sortuko dituela edozein euskarri fisiko zein elektronikoren bidez ematen zaizkion datu pertsonalekin. Izaera pertsonaleko datuak eskatzen direnean, Deustuko Unibertsitateak bermatu egiten du datuen babeserako legerian ezarritakoa bete egingo duela.\nDeustuko Unibertsitateari unibertsitateko elkartearen zerbitzura jartzen dituen bitartekoen bidez emandako informazioa eta datuak egiazkoak direla bermatuko dute erabiltzaileek, bereziki www.deusto.es webgunea erabilita emandakoak. Erabiltzaileek mantendu beharko dituzte emandako informazioak eta datuak eguneratuta, une bakoitzean egiazkoak izan daitezen.\nDeustuko Unibertsitateak eta/edo hirugarren batzuek egiazkotasunik edo zehaztasunik ezagatik, indarrean ez egoteagatik eta emandako datuak benetakoak ez izateagatik jasan ditzaketen kalteen arduradun erabiltzaileak izango dira.\nBaimena ukatzeko inprimakia\nInprimakia. Sartzeko eskubidea\nInprimakia. Zuzentzeko eskubidea\nInprimakia. Ezabatzeko eskubidea\nInprimakia. Kontra egiteko eskubidea\nInprimakia bete eta bakoitzean eskatzen diren agiriak erantsi ondoren, Deustuko Unibertsitateko Idazkaritza Orokorrera bidaliko da, doakienak ikasleak izanez gero eta arazoa izaera akademikokoa bada; bestela, gainerako kasuetan Deustuko Unibertsitateko Barne Kontroleko Unitatera bidaliko da. Komunikazio elektroniko moduan ere bidali ahal izango da helbide honetara: comunicacionweb@deusto.es.Eskubide hauek erabiltzeak ez du eragingo web orrirako sarbidean, ezta, halakorik gertatuz gero, erabiltzailearen harpidedun izaeran ere.\nDoubleClicki buruzko informazio gehiago lortzeko, teknologia hauek erabiltzeko modua barne, jo helbide honetara: http://www.doubleclick.net.


Berrikuntzari buruzko topaketa egongo da azaroan Ur Patzuergoan. Deia, Noticias de Bizkaia\nHilaren 6an eta 7an\nBerrikuntzari buruzko topaketa egongo da azaroan Ur Patzuergoan\nDepuradora Venta Alta en Arrigorriaga. (Borja Guerrero)\nBeteluriko Edateko Uren Araztegian ehun bat profesional biltzea espero da\nDatorren azaroaren 6an eta 7an berrikuntza eta transformazio digitalari buruzko topaketa izango da Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoan, Beteluriko Edateko Uren Araztegian (Arrigorriaga). Topaketa horretan Estatu osoan hiriko ura kudeatzen arduratzen diren enpresa eta erakunde publikoetako ehun bat profesional biltzea espero da.\ndeia.eus - Jueves, 26 de Julio de 2018 - Actualizado a las 10:28h.\nBILBO. Ur-horniduren eta Saneamenduaren Espainiako Elkartearekin (AEAS) batera antolatu den jardunaldi teknikoan, arrakasta-kasuak, eginera egokiak eta esperientzia berritzaileak aurkeztuko dira, uraren kudeaketa bikaina erdiesteko urratsak egite aldera.\nAEASen I+G+B taldeak eta Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak uraren kudeaketaren berrikuntza xede duen topaketa hau antolatu dute. Topaketaren ardatz nagusia sektorean gertatzen ari den transformazio digitalari dagokion prozesua eta etorkizunerako erronkak aztertzea izango da. Horrela, uraren kudeaketa ukitzen duten esparru guztietan aztertuko da berrikuntzari doakion arlo hori, zenbait ikuspegitik: estrategia orokorraren ikuspegitik, kontratazio publikoetatik, proiektuen kudeaketa integraletik edota ustiapenaren kudeaketatik, bai saneamendu eta arazketa arloetan eta bai hornidura arloan ere.\nHori guztia zenbait tresna erabiliz gauzatuko da: Big Data Analytics bezalako tresnak, sare neuronalak, droneak, fluidoen bizi-zikloaren edo dinamikaren kudeaketa konputazionala (CFD)... Horiez gainera, ondoko gaiak ere jorratuko dira: komunikaziorako transformazio digitalari dagozkion gai zehatzak, datu-bilketa eta errealitate areagotua, besteak beste. Jardunaldi horretan arreta berezia emango zaio BIM (Building Information Modelling) alorrari;izan ere, alor hori etorkizunerako apustu izatetik errealitate izatera iragan da hiriko uren kudeaketa-prozesuetan.\nTopaketa Xavier Marcet berrikuntza teknologikoaren arloko kontsultoreak irekiko du, eta honek, hain justu ere, transformazio digitalak pertsonak eraldatzeko tresna gisa duen indarraz hitz egingo du. Honez gain, zenbait esparrutan aditu diren berrogeita hamar bat pertsonak esku hartuko dute topaketan, Estatuan hiriko ura kudeatzeko ardura duten enpresa publiko eta pribatu nagusien ordezkari legez. Adituok esperientzia berritzaileak eta kudeaketa bikaina erdiesteko urratsak egiten jarraitzeko eginera egokiak aurkeztuko dizkigute.\nForo honetan parte hartzeko inskripzioa irailaren hasieran irekiko da. Izen-ematea Ur-horniduren eta Saneamenduaren Espainiako Elkartearen (AEAS) web-orrialdearen bidez egin ahal izango da: www.aeas.es


Victor Jara kantautore txiletarra 1973an hil zuten, bortizki torturatu ondoren.\n1973ko irailaren 11: Augusto Pinochetek estatu-kolpea jo zuen Txilen Salvador Allenderen gobernu sozialistaren aurka. Hurrengo egunean, herritar ugari atxilotu eta Txileko Estadiora eraman zituzten, tortura-zentro bihurtua zuten lekura. Unibertsitateko irakasleak, ikasleak, funtzionarioak, langileak. Eta haien artean, abeslari ezagun bat: Victor Jara.\nHandik hiru egunera, Jara estadioko aldagela batera eraman zuten. Interrogatorioak. Torturak. Eskuak txikitu zizkioten uniformedunek, euren armen kulatekin kolpeka. Hebainduta zegoen Jara, baina oraindik bizirik. Buruan tiro bat emanda hil zuten. Eta gero, beste berrogei tiro baino gehiago, zula-zula eginda geratu zen gorputzari.\n15 urteko kartzela-zigorra ezarri die epaileak zortzi militarri, Jara hiltzeagatik; 5 urtekoa beste bati, krimena ezkutatzeagatik\nBere kantetan adierazitako ideia komunistengatik bortizkeria handiz jo zuten militarrek musikariaren kontra. Gorpua, beste zenbait hildakorenekin batera, hilerri batetik gertu bota zuten. Bizilagun batek ezagutu eta Jararen emazteari dei egin zion, lurperatu zezaten –ia klandestinoki egin behar izan zuten hori ere–.\n45 urte geroago, astearte honetan, hilketa horren errudun jo ditu Txileko justiziak bederatzi militar: Hugo Sánchez, Raúl Jofré, Edwin Dimteri, Nelson Haase, Ernesto Bethke, Juan Jara, Hernán Chacón eta Patricio Vásquezi hamabost urteko kartzela zigorra jarri diete, hilketen egileak izateagatik. Rolando Melori, bost urtekoa, hilketak ezkutatzea leporatuta.\nGainera, Txileko Estatuak kalte-ordain ekonomikoa eman beharko die hildakoen familiei, 1.370 milioi peso txiletar (1,8 milioi euro inguru).\nEpaileak egindako ikerketaren arabera, bai Jara, bai Quiroga, behin baino gehiagotan torturatu zituzten Txileko Estadioan. Espetxe-zuzendariaren kasuan ere, tiro-sorta ikaragarria jaso izanaren ondorioak erakutsi zituen gorpuak: 23 bala inpaktu.\nPinocheten diktadurako krimen ezagunenetarikoa da, baina Jararen hilketa erregimenak utzi zuen gorpu-zerrendako beste bat baino ez da egiazki: datu ofizialen arabera 3.200 txiletar hil zituzten estatuko agenteek. Horietatik 1.192 oraindik “desagertutako atxilotuak” dira, hau da, ez da inoiz haien gorpurik aurkitu ahal izan. “Herio-hegaldiak” praktikatu zituen diktadura txiletarrak, atxilotuen gorpuak desagerrarazteko itsasora botaz.\nHildakoez gain, arrazoi politikoengatik 33.000 lagun inguru torturatu eta kartzelan sartu zituzten diktadurak iraun zuen bitartean.\nIndarkeria horren gainetik, ordea, Victor Jararen ahotsak bakean bizitzeko eskubidearen alde kantatzen jarraitzen du 2018an.\nKanal hauetan artxibatua: Txile | Tortura | Kantagintza


VARIKOSETTE San Pablo erosi batetik € 39\nVarikosette San Pablo\nKrema Varikosette aurka barizeak erosi San Pablo\nArrakastatsua lortzeko Varikosette San Pablo, behar duzu:\nEl correo azkar entregatu Varikosette at\nNon erosi San Pablo Varikosette\nBete izena eta telefono zenbakia eskaera orria lortzeko krema batetik barizeak Varikosette San Pablo prezio merkean. Arduraduna deituko duzu laster zure eskaera on krema Varikosettezuen, deitu ahal izango duzu egunean zehar. Ordaindu partzelaren daiteke lortu ondoren, bere gora postetxean edo mezularitza San Pablo.\nNon erosi krema Varikosette San Pablo\nEskuragarri ez dagoenean Varikosette prezio merkean San Pablo (Espainia), beharrezkoa da sartzeko ordena formularioa zure datuak eta barruan ordu izango duzu, deitu Kudeatzaile gehiago ordenatzen eta bidalketa Varikosette at. Zure eskaera jaso ondoren, behar izango duzu ordaindu courier edo postetxean. Prezioa bidalketa Varikosette bat izenik zehaztutako helbide ezberdina izan daiteke, Espainiako hiri ezberdinetan, jakiteko prezioa Kudeatzailea sortu ondoren , ordena krema Varikosette aurka barizeak web-orri ofiziala.\nErabiltzaileen iritziak Varikosette San Pablo\nOrdena San Pablo Varikosette


Aralarko mapa berria, oraingoan 1:25.000 eskalan | Euskal Herria liburuak\nAralarko mapa berria, oraingoan 1:25.000 eskalan\nSua Edizioak argitaletxeak Aralar mendilerroko mapa berria argitaratu du, oraingo honetan 1:25.000 eskalan. Lan kartografiko zehatza egin du Miguel Angulok, aurreko bere mapa guztiak berriz jorratu eta eguneratu ostean. Zeregin horretan azken orduko aurrerapen teknologikoaz baliatu da.\nArgitalpen berri honetan Aralarko mendigunea bere osoan bildu da, hala Gipuzkoari dagokion alderdia nola Nafarrokoa, alegia, Ataunen hasi eta Ihabarreraino eta Ordizitik Lekunberriraino. Inguru horretan dauden ibilbide seinaleztatu guztiak ere islatu ditu, izan GR, PR edo lekuan lekuko ibilbide laburrak. Euskal Herriaren mendizaletasunaren bihotza guztion eskura dago, modu errazean eta aitzakiarik gabe.\nMaparekin batera 58 orrialdeko liburuxka editatu da, mapa sorta berri honetako ohiturari jarraituz. Bertan, Gorka Lopez mendizale adituak, ibilbide seinaleztatuei begirada xumea eskaini ostean, hogei txango eta igoera proposatzen dizkie irakurleei, Aralarko lekurik ederrenetan eta ezaugarrienetan barrena. Proposamen horiek ere mapan islatuta daude eta, horrez gain, ibilbideei dagozkien trackak laster izango dira Sua Edizioaken web gunean eskuragai.\nPost hau > Albisteak,> Suaren nobedadeak atalera eta Aralar,Gorka Lopez,kartografia,Mapas Pirenaicos,Miguel Angulo,Sua Edizioak laburpen hitzekin Euskal Herria bilduma-k bidalia da. Gogokoetara gehitzeko lotura iraunkorra.


Eibar :: Eudel\nHasiera » Tokiko Direktorioa» Udalerriari buruzko informazioa» Gipuzkoa» Eibar\nIzen ofiziala: Eibar\nAzalera: 22 Km²\nOficina de turismo Eibar Debegesa\nTel: 943 82 01 10\nEibar Debabarrena eskualdean dago, Gipuzkoako mendebaldeko muturrean, eta Bizkaiarekin egiten du muga. Ego ibaiaren ertzean kokatuta, iparraldean Arrate, Akondia eta Urko mendiak ditu, eta hegoaldean, berriz, Laupago, Galdaramiño eta Llordo. Industriak eta merkataritzak pisu handia dute Eibarren, baina hirigune biziarekin kontraste handia egiten duten baserri giroko bost auzo daude: Otaola, Aginaga, Arrate, Mandiola eta Gorosta.\nEibar armaginen herria izan da, ezbairik gabe. Egun, Debabarreneko hiriburua eskualdeko herri nagusia da biztanle kopuruari dagokionez, eta bizia da oso, industriaz gain, saltoki eta merkataritzaguneak dituelako. Horrez gainera, badu monumentu historiko artistikorik ere; San Andres XVI. mendeko parrokia (Errenazimentu garaiko erretaula ederra du), Unzueta dorretxea, Marleskua jauregia eta udaletxea bera nabarmenduko ditugu, besteak beste.\nDena dela, Arrateko Amaren Santutegia da, inolako zalantzarik gabe, eibartarren lekurik gogokoena. Nabe bakarreko eliza gotikoa da eta, barruan, Ignacio Zuloaga margolariak (Eibarko semea zen) oparitutako lau margolan ikus ditzake bisitariak. Santutegiaren ondoan, zuhaitzak, mahaiak eta iturriak dituen berdegune zabala dago. Egunpasa joateko leku aproposa da Arrate, eta Urkora (793 m) eta Kalamuara (768 m) ibilalditxoak egiteko abiapuntua ere bada.\nUrtean zehar, hainbat jai antolatzen dituzte Eibarren, baina festa nagusiak San Joan herriko zaindariaren omenezkoak dira. Suaren inguruan ospatzen dituzte eta inguruko herrietako jende asko joan ohi da bertara. Halere, ezin ditugu ahaztu beste bi jaiegun handi: San Blas eta San Andres. Bata otsailaren 3an ospatzen dute eta egun horretan ohikoa da San Blas opila jatea. Bestea azaroaren 30ean izaten da, eta azken urteotan entzute handia hartu du egun horretan antolatzen duten nekazaritza eta ganadu feriari esker.\nDebabarreneko hiriburua eskualdeko herri nagusia da biztanle kopuruari dagokionez, eta bizia da oso, industriaz gain, saltoki eta merkataritzaguneak dituelako.\nEibarko datu estatistikoak\nClub de Fútbol de Eibar\nEscuela Universitaría de Ingeniería Técnica Industrial


Hameka Euskaraz — Euskal kultur erakundea\nLarresoro (Herriko gela)\n17:00 : Murren bidaia\n18:00 : Hozkailua\n19:00 : Cumbiam'bero\n20:00 : Mami Lebrun\n5€ ikusgarria / 10€ ikusgarri guziak / Urririk 12 urte arte\nEuskarazko sorkuntzaren hitzordua\nMURREN BIDAIA - Behibi's Teatroa\nTxontxongiloa - 5 urtetik goiti Iraupena : 45 min\nMur Afrikatik etorri zen pateran bere familiarekin; Txema hemen bizi da; elkar ezagutzen dute, elkarren lagun bihurtzen dira, jolasean ibiltzen dira, eskolara doaz eta ongi pasatzen dute. Broderrek, ordea, beltzekin kontuz ibili beharra dagoela pensatzen du. Hori dela eta, Mur eta bere familiaren bizitza zailagoa egiteko gatazka egoerak sortarazten ditu. Zein zaila den dena, ez? Txemaren familiak ere ez du begi onez ikusten adiskidetasuna. Nola konplikatzen dute dena helduek, ez?\nHOZKAILUA - Huts Teatroa\nMaite eta Karlos herriz herri dabiltza hozkailu zahar batekin. Hozkailuaren barruan, garagardo lata eta hestekien artean, Londonetik dakarten Jimmy lagunaren hilotza daramate. Zin egin baitzioten Jimmyri bere jaioterrian lur emango ziotela. Nongoa zen galdetzea ahaztu zuten ordea. Zinezko adiskidantza bat azaleratuko duen ezinezko bilaketa baten istorioa da Hozkailua.\nEgilea : Unai Iturriaga\nZuzendaritza : Manex Fuchs\nAntzezleak : Ander Lipus, Patricia Urrutia\nEgoitz eta Miren amona Kontxa hil berriaren omenaldia prestatzen ari dira. Amonaren etxeko ganbaran aurkitutako eguneroko batzuetan oinarrituko dira Kontxak gaztetan Parisen bizitako istorio bat kontatzeko. Horixe izango da omenaldiaren ardatza. Hala ere, Mireni kontatu ez dion sekretu bat dauka Egoitzek… Obraren zati bat II. Mundu Gerrako Pariseko klub batean kokatuta egonda, garaiko kantuak entzun ahal izango dira, Edith Piaf, Kurt Weill eta Mistinguetten abestiak besteak beste.\nZuzendaritza : Getari Etxegarai\nAntzezleak : Ane Pikaza, Ainara Ortega, Kepa Errasti\nHameka : 05 59 55 58 43 / hameka@communaute-paysbasque.fr\nOte Lore elkartearekin elkarlanean\nHameka, karrikako arteen fabrika


Espedizioko kide guztiek azterketa oftalmologikoak egin zituzten Bilbon, espediziora abiatu aurretik eta ondoren, ikusmenean izan zitzateken alderaketak ikertu aldera.\nAbenturan zehar atzemandako oxigeno faltaren ondorioz, badirudi aldaketa zehatz batzuk gertatu ohi direla begietan ere eta horrek lotura zuzena duela burmuinarekin. Lehen ikerketa batean, espedizioko kideen ikusmena aztertu zuten irakurri zitzaketen letren zenbaketa bat eginez.\nBegiko egituren egoera aztertu zuten medikuek (erretina, koroidesa eta begiko nerbioa) OCT izeneko koherentzia optikoko tomografia aparatu espezializatu baten bitartez. Alegia, erretinaren, koroidesaren eta nerbio optikoaren lodiera neurtzen duen eskaner gisa funtzionatzen duen aparatua.\nOCT-angiografiarekin odolaren jarioa neurtu daiteke ere, zeina erretina eta nerbio optikora iristen den, eta ondobidean, hipoxiaren eta hiperkapniaren ondorioz atal hauetan aldaketarik egon ote den egiaztatu.\nALEX TXIKONEN EXTREM GENETICS PROIEKTUA:\nJose Manuel Soria medikua\nLexa Nescolarde medikua\nLaura Pelegrin medikua


batzuk Archives - Arrosa\n3 apirila, 2017 | 0 Komentarioak\nZuberoarako bidean harrapatu du gaurko egunsentiak 20. Korrika. Urdinarbetik eta Muskilditik igarota, eguerdian Donaixtitik sartu da berriro Korrika Nafarroa Beherean. 953. lekuko aldaketan Nafarroa Garaian sartuko da berriro Korrika, harako bidean izango da orduotan, aurreikusitakoaren arabera, Baigorritik Erratzura bidean behar baitu. Baina hango kontu zehatzagoak jasotzeko, Arrosa sareko koordinatzaile Ainhoa Villaverderengana jo dugu.\nIrratien tartea zabaldu eta 20. Korrikak asteburuan eman duenaren errepasoan murgildu gara gaurkoan. Dakizuen eran, Ainhoa Villaverde Arrosa sareko koordinatzailea Korrikako ibilbidearen komunikazio jarraipen oparoa egiten ari da, eta asteburuko hainbat bizipen bildu ditu.\nEuskal Herria luze zabalean zeharkatzen du euskararen aldeko Korrikak, aurten, Otxandiotik abiatu da 20. edizioa. Bertakoek hunkituta hartu dute euskararen aldeko jaia herrian abiatzea, hainbeste jende batzeak poza eragin dielako. Baina Otxandiokoez gain, beste hainbat tokitako jendeak ere hartu du erabakia Korrikaren hasierako puntuan egoteko, eta horietako zenbaiten adierazpenak bildu dituzte Arrosa sareko eta Euskal […]\nMartxoaren 30ean hasiko da aurtengo Korrika Otxandion. AEK-koen arabera, herritarrengandik asko jasotzen dute euskara sustatzeko lasterketak irauten duen egunetan eta nahi dute herritarrei zerbait itzultzea ere. Horren adibide izan daiteke joan den astean Iruñean Ikastolen Elkartearekin batera aurkeztu zuten 20. Korrikako unitate didaktikoa. Horri begira jarri gara Asier Amondo Korrikako arduradunarekin.


txintxarri.eus: Muxu sutsuak naturari eta euskal tradizioei\nMuxu sutsuak naturari eta euskal tradizioei\nPirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoek egun mugitua izan dute: 'Musua' disko-liburu berria aurkeztu dute goizean; arratsldean 'Borobilean' emanaldiko azken saioa eskaini dute kultur etxean\nGaurko aurkezpenean parte hartu duten guztiek talde argazki erraldoia atera dute Askatasunaren parkean.\nIñigo Gonzalez 2018/10/6 19:18\nMuxua eta sua. Bi hitz horien arteko hitz-jokoak ematen dio izena Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoen azken lanari: Musua. Bestela esanda, gure kulturari eta naturari ematen dizkieten muxu beroak. Mundua mundu denetik, hartzak kobazulora sartzen dira neguko solstizioetan eta kilkerrak kanpora atera udakoetan. Eta guk dantzatu eta kantatu egiten dugu negu zein uda, egin arren euria, atera arren eguzkia, apurtu arren zeruan tximista...dio Musua disko-liburuko letretako batek. Natura eta gure herriko tradizioak batu dituzte lan hori sortzeko: Inauteriak, San Joan sua eta Gabonak, besteak beste.\nDisko-liburua ez dute bakarrik sortu. Leire Bilbaok sortu ditu hitzak; Xabier Zabalak, musika; ilustrazioak Maite Mutuberriak marraztu ditu eta diskoaren nahasketak Kaki Arkarazok egin ditu, Andoaingo Garate estudioetan. Taldeko lana izan da kultura eta natura lotzen dituen tradizio euskaldunei buelta bat ematea. Bilbaok azaltzen du: "Eduki berriak sortu ditugu, zaharrak mantenduz: hartu ditugu egutegiko egun seinalatuak, gure tradizioekin zerikusia dutenak, eta berriro interpretatu ditugu". Hamabi kantu-poema eta beste hainbeste kantu-kontu sortu ditu. "Egun batean, goizeko zortzietan deitu zidan Porrotxek; erronka kitzikagarria izan da".\nBilbaoren hitzak irudiekin josi ditu Mutuberriak: "Naturaz betetako mundu bat eskaini nahi diot irakurleari". Liburua eskuetan hartu eta, orriak pasatzen hasterakoan, "mundu berri bat" irekitzen dela dio. "Muxuaren ideiarekin jolastu dut, bihotzekin...fantasiazko mundu bat sortzeko".\nJoaldunekin eta Xumelarekin kalejiran\nMusua aurkeztu aurretik, herriko kaleak esnatu eta alaitu dituzte pailazoek. Irurtzundik etorritako 'Orritz-Iskidi' joaldunak eta Xumela koruko kideak izan dituzte lagun. Jalgi kafe antzokian geratu dira, 11:00etan. Joaldunak iritsi bitartean, behin eta berriro entseatu dute Xumelakoek Oles, oles, lurra esna zaitez abestia. Denak prest zeudenean, Sagardotegi plazan hasi dute kalejira, eta Askatasunaren parkera joan dira gero. Koadrila ederra bildu dela aprobetxatuz, talde argazki bana atera dute aipatutako bi tokietan, giro ederrean.\nGoiza dantzan, kantuan eta barrez pasa ostean, Jalgin bertan hartu dituzte indarrak: mahaiaren bueltan bildu eta hamaiketako goxoa egin dute. Pailazoek dozenaka argazki atera dituzte lasarteoriatarrekin.\n'Borobilean' emanaldiari agur\nLanpetuta ibili dira gaur Pirritx, Porrotx eta Marimotots. Disko berria aurkeztu eta gero, herriz herri eraman duten emanaldiari agur esan diote arratsaldean: Borobilean ikuskizuneko azken saioa eskaini dute Manuel Lekuona kultur etxean. Jalgune elkarteko lagunek ere parte hartu dute, bukaera aldera: dantza egin dute pailazoekin eta euren lagunekin. Etxera joan aurretik, talde argazkia atera dute pailazoekin. Egun biribila. Hobe esanda, borobila.


Aldaketa genetikoak hauteman dituzte urtxintxa gorrian, berotze globalari aurre egiteko | Consumer\nAldaketa genetikoak hauteman dituzte urtxintxa gorrian, berotze globalari aurre egiteko\nEspezie batek ingurumen-indarrei genetikoki erantzuten diela frogatzen den lehen aldia da\nAlbertako Unibertsitateko (Kanada) ikertzaileek ikusi dute animalia-espezie batek, katagorri gorriak, bere osaera genetikoa aldatu duela berotze globalari aurre egiteko edo bizirik irauteko. Azterlan berri honen ondorioak “Proceedings of the Royal Society London” aldizkariaren azken edizioan argitaratu dira.\nIraganean, organismoek beren ingurunera egokitzeko malgutasuna edo plastikotasuna erakutsi dute, baina lehenengo aldiz frogatu da espezie batek genetikoki erantzuten diela ingurumen-indarrei. Ikertzaileek Yukongo (Kanada) hego-mendebaldeko urtxintxa-populazio bat aztertu dute 15 urtez.\nIkertzaileek diotenez, katagorriek, gero eta udaberriko tenperatura handiagoak eta elikagaien hornikuntza-arazoak direla eta, 18 egun aurreratu dute hazkuntza-denbora azken 10 urteetan, sei egun belaunaldi berri bakoitzeko.\nBiologoak saiatu ziren argitzen zenbateraino egokitu diren urtxintxak banakako erreakzio plastikoen eta genetikaren ondorioz. Plastikotasun fenotipikoa neurtzeko, urtxintxa bakar batean gertatzen diren aldaketak behatu ziren ugalketa-zikloan, urte batetik bestera, belaunaldi bat hurrengoarekin alderatuz.\nLan berriak erakutsi duenez, urtxintxa gorria bere ingurumen beroenera ondo egokitzen ari da, baina zientzialarien iritziz, oraindik ere kezkagarria da etorkizuna, batez ere azken urteotan ikusi den klima-aldaketako erritmo azkarra kontuan hartzen denean.\naldaketak genéticos-eu urtxintxa


Carmen Adarraga, saskibaloian aitzindari - Noticias de Gipuzkoa\nCarmen Adarraga, saskibaloian aitzindari\nxabier de la linde 12.03.2021 | 00:26\nCarmen Adarraga. Argazkia: Gipuzkoako Foru Aldundia\nEspainiako selekzioaren saskibaloiko, eskubaloiko eta hockeyko kapitaina izan zen eta Espainiako txapeldun izatea lortu zuen lau aldiz\nGero eta gehiago dira kirola praktikatzera animatzen diren emakumeak, baina duela ez urte asko gizonezkoei mugatutako jarduera zen. Legeak, kodeak, aurreiritziak... asko izan dira gainditu beharreko hesiak. Gipuzkoan Carmen Adarraga izan zen molde horiek hausten lehenetarikoa, saskibaloian bereziki.\nCarmen hainbat esparrutan nabarmentzen hasi baino lehen, Adarraga abizenak sona handia zuen Gipuzkoako kirol munduan. Luis, bere aita, txirrindulari bikaina izan zen. Besteak beste, Euskal Itzuliko lehenengo edizioetako bat irabazi zuen eta Espainiako txapeldun izatera ere iritsi zen. Hala ere, lorpen handiena lortu zuena Javier Adarraga izan zen, Luisen anaia, 1914ko Pariseko Olinpiadetan urrezko domina eskuratuta Binakako Pala modalitatean.\nKiroletik at, Luisek Chocolates Adarraga fabrika ireki zuen Hernanin, gaur egun Juan de Urbieta etorbidea dagoen tokian. Luisen eta Benitaren hamabi seme-alabek fabrikaren eta Setien Etxearen artean zegoen lorategian ekin zioten entrenatzeari. Carmenez gain, bere anai-arrebak ere kirolzale amorratuak izan ziren eta besteak beste, pentatloian, 800 metrotan edo pertiga-jauzian Espainiako errekorrak lortu zituzten.\nCarmen Adarraga Elizaran 1921ko uztailaren 5ean jaio zen eta bere anai-arreben bidea jarraituz, gaztetatik ekin zion kirola praktika-tzeari. Kontuan izan behar da Gerra Zibilean eta frankismoaren lehenengo urteetan emakumeak kirolean aritzea ez zegoela ondo ikusita eta Carmen bezalako aitzindariek makina bat oztopo gainditu zituztela gustatzen zi-tzaiena egiteko.\n"Oso garai zailak izan ziren. Emakumeak guztiz estalita jokatu behar zuten eta Guardia Zibilen bisitak ere jasotzen zituzten ea gonak belaunetatik behera zituzten kontrolatzeko", gogoratzen du haren semea den Tito Irazusta kazetari ezagunak. Gipuzkoatik kanpo parte hartzen zuten txapelketetara iristeko ere arazoak zituztela azaltzen du Irazustak eta ez zutela beste aukerarik abereen artean trenean bidaiatzea baino.\nCarmen Adarragaren kirol ibilbidea ikusgarria da. Espainiako selekzioaren saskibaloiko, eskubaloiko eta hockeyko historiako lehenengo kapitaina izan zen eta saskibaloian lau aldiz lortu zuen Espainiako txapelduna izatea. Gainera, oso pertsona langilea zen. Egunez denda batean egiten zuen lan eta gauez bere familiak zuen Cinema Irazusta zinean sarrera saltzaile gisa aritzen zen. Magisteri-tza ere ikasi zuen, nahiz eta irakasle bezala inoiz ez jardun.\nAurrekaririk ez zuen bidea ireki zuen Carmenek, nahiz eta orduan bera jakitun ez izan. Irazustak kontatzen duen moduan, bere ama oso pertsona "apala" zen eta ez zion inoiz garrantzirik eman berak eta bere lagunek egindakoari. "Egin izan zizkioten elkarrizketetan berak ez zuela ezer kontatzeko esaten zuen. Egiten zuena normala zela pentsatzen zuen", dio kazetari hernaniarrak.\nGuardia zibilaren begiradapean\nGonak, belaunen azpitik\nKontraesankorra dirudien arren, Adarragak eta beste hainbat emakumek osatutako talde batek Falangeren barruan sortutako elkarte baten parte izanda lortu zuten saskibaloian aitzindari izatea. Sección Fememina deritzona Pilar Primo de Riverak eratu zuen Gerra Zibila hasi baino lehenago, emakumeak "hezteko" helburuarekin. Donostian saskibaloiak apenas zuen jarraitzailerik eta emakumezkoak izan ziren, gizonezkoak baino urte pare bat lehenago, Gipuzkoan saskien artean aritu ziren lehenak.\n1940ko udan Sección Femeninako Saskibaloiko Espainiako Txapelketa ospatu zen eta Donostiako taldeak bertan sailkatzea lortu zuen. Talde hura Hernaniko emakumeez osatuta zegoen gehien bat eta haien artean aurkitzen zen Carmen Adarraga. Fase desberdinetako partida guztiak irabazi ostean, donostiarrek Bartzelonako ordezkarien aurkako finala jokatu zuten ekainaren 18an Martuteneko Campos Elíseosen. Unidad egunkariak jasotzen duenez, gipuzkoarren nagusitasuna lehenengo momentuetatik nabaritu zen eta azkenean 15-5eko garaipenarekin lortu zuten txapeldun bilakatzea. Partidaren kronikan, kazetariak Carmen Adarragaren "sekulako bizitasuna eta paseak emateko zehaztasuna" nabarmendu zuen.\nCarmenek 27 urterekin utzi zuen kirol mundua, bere lehenengo semea jaio ostean. Hala ere, kirola beti egon zen presente haien etxean eta Irazustak gogoratzen duen moduan, "etxeko mintzagai nagusia zen beti". Carmen Leandro Irazusta txirrindulari ezagunarekin ezkondu zen eta haien bost seme-alabek kirola maitatzen ikasi zuten, amak bezala. Juan Luis atezain gisa aritu zen lehenengo mailan, Susana nazioarteko atleta izan zen, Elena Medina saskibaloi taldeko jokalaria eta Mabel Realeko hockey taldean aritu zen.\n2004ko irailean zendu zen Carmen Adarraga, Hernaniko bere etxean. Hala ere, hark irekitako bidea funtsezkoa izan da emakumeak kirolean eta bizitzako beste arlo askotan aurrera egiteko. Bere ibilbidearen omenez, Gipuzkoako Aldundiak Carmen Adarraga sariak sortu zituen 2016ean lurraldeko emakume kirolari esanguratsuek merezitako aitorpena izan dezaten.\n"Carmen Adarragak sasoi hartan bizi zen debeku giroaren erdian eta emakumeek jasaten zuten askatasun gabeziarekin, amets baten alde borroka egin zuen. Bera bezalako ekarpenei esker gaude gauden lekuan", nabarmendu zuen Goizane Álvarez Aldundiko Gazteriako eta Kiroleko zuzendariak. Bere sorterrian ere ez dute Adarragak kirol munduan egindako ekarpena ahaztu nahi izan eta Hernaniko Udalak atletismoko pista bat duen jolas parke bati bere izena jarri zion pasa den urtean.\nEuskara ezin erabiltzeagatik egindako kexak ugaritu egin dira.\nCarmen Adarraga Elizaran


Oier Gorosabel 2021/10/16 20:27\nMusikaz elikatzen naiz: biharrian, zein denporapasan, doiñuak eta erritmuak izaten dittudaz lagun, eta mundutik zihar bidaiatzen ibiltzen naiz. Egunotan sefaradixak dittudaz lagun, 1492an Espainia monolitikuan inposaketian ostian bialdutako judixuena, hain zuzen be.\nIrudixa: Unai Fernandez de Betoño. Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported lizentziapean.\nMusikaz elikatzen naiz: biharrian, zein denporapasan, doiñuak eta erritmuak izaten dittudaz lagun, eta mundutik zihar bidaiatzen ibiltzen naiz. Egunotan sefaradixak dittudaz lagun, 1492an Espainia monolitikuan inposaketian ostian bialdutako judixuena, hain zuzen be. Hunkigarrixa jata, politikoki hain gaizki tratatuak izan ostian, zelako fuerte eutsi detsen “konejuen lurraldia”kingo maittasunari: tradiziñuak, jatekuak, kantuak, hizkuntzia. Mundutik zihar sakabanatutako taldietan, sefaradixak gazteleria gorde dabe, komunidadeko eta familixako hizkuntza legez, eta atzeraka doian arren -globalizaziñua alde guztietan igartzen da-, ondiokan komunidade sendua da, eta Sefarad eta Toledo dira euren ipar orratza, baitta Israelera begira dagozen sionisten artian be.\nBistan danez, Hegoaldeko judixo euskaldunen aztarnia (Bittorixan, Tudelan...) jarraitzeko gatxagua izango da; Katalunian eta Nafarroa-Aragoien erromantziekin nahastauta hizkera berezixak sortu ziran modura, euskeriakin pidginen bat sortuko ete zan? Gero atzerrixan ladinuan moltzo haundixian “disolbiduta” galduko zana, bestiekin batera? Amesak ames, biharbada egunen baten Tamar Bloch moduko musikologoren batek Jerusalemeko rollo zaharrak arakatzen zeozer topauko dau...\nBittartian, baiña, gure judixuak Sefarad osokuen artian kamuflauta dagoz, eta esandako moduan, egunotan oso ikututa nauke euren maittasun haundixakin. Aldarrikapen kutsu bat badago, zelan ez (elkarrizketetan-eta, sefaradi asko hasarre moduan agertzen dira, hartzekuekin), baiña orokorrian maittasuna nagusitzen da; eta maittasun proaktibua gaiñera, ez galdutakuakingo nostalgia hutsa, ez bada eze, bizi dirala eta etorkizunera begira dagozela azpimarratuz -Espainiako nazionalidadia berreskuratzeko ekimen politikuetan ikusi zan ondo-. Baiña gorabehera politikuen gaiñetik, kulturia da neuri ikutzen nabena, etxeko-etxekotzat dauken espainiartasuna (kontzeptu ez oso zuzena, XV gizaldixan existitzen ez zanez) eta lurrakingo atxekimendua. Izan be, zeozelan eurekin identifikauta sentitzen naiz: nik neuk asko maitte dot-eta Espainia, baiña ez errege katolikuena (monolitikua eta bakarra, hizkuntzan, politikan, egitturan, relijiñuan), ez bada eze jentiana, dialektuena, artzaiñena, errespetuana. Grafikoki laburbiltzeko, Jose Antonio Labordetana. Frantziari be zabaltzen jakon maittasuna. Aragonesa, biarnesa, galiziera, okzitandarra, katalana, errespetuz hartzen dabena. Hor eroso sentitzen naiz, euskaldun modura.\nBistan danez, sefaradixen gauzetan relijiñuak pisu haundixa daka, euren komunidadian kohesiño faktore indartsuena dalako. Horretara, kantuetan-eta askotan jangoikozaletasuna agertzen da, eta gaurko sefaradixei egindako elkarrizketetan be eten barik ikusiko dogu: jateko ohitturak, euren kode etiko/relijioso korapillotsuak, errezuak, rabinuak eta kristuak (bueno, azken hau ez). Baiña bueno; honi ez detsat hain garrantzitsua eresten (kristauak nagusi dirazen soziedadietan be gertatzen da, eta normala begittantzen jaku); tamañuan jaramon egin, eta listo.\nLadino hizkuntzia bizi-bizi dagon seiñale, hamen Esther Levi etxekoandra prestuari egindako elkarrizketa xarmanta.\nEta Sefarad talde mexikarrak testu eta kantuekin egindako ikuskizun politta:\nOier Gorosabel 2021/10/12 14:15\nAntxiñako gauzak gaur egungo begixekin begiratziak arriskuak dakazela jakiñeko gauzia da; halan be, behiñ eta barriro jausten gara zulo berian. Gizakixak gara eta.\nBistan danez, hórrek “erorketak” ez dira inozentziaz egindakuak: historixia gaur egungo interesetara makurtzia da kontua (bakotxak bere interesetara), eta halan, gertakari edo pertsonaje historiko bera, interes kontrajarrixen alde ipintzeko saiakerak oso ugarixak dira: Iparragirre oso adibide ona da, Amatiñok hamen ondo erakutsi zebanez (Vox alderdixak asteburu honetan bertan aldarrikatu dau!); edo oin dala aste batzuk EAEko lehendakarixak egindako foruen aldarrixa.\nKasu honetan, Espainiar Inperixuan kanpaina militar/komertzial haundixen inguruan (Ameriketako “deskubrimendua”, munduari bueltia...) urte asko dira nazioarteko hainbat herrialde alkar hartuta dabizela ospakizun eta gorazarre kate zikliko baten. Zertarako? Garai baten indarrez egindako konkistia adiskidetasunez eta kulturaz jazteko eta, azken fiñian, herrialdiotako ekonomia bultzatzeko. Horren barruan, kanpaina “happyxak” dira nagusi, Elkano Fundazioak oin martxan dakana adibidez.\nEsandako moduan, gauzak ez dira askotan ikusi nahi doguzen bezain sinpliak. Nere buruan gaiñera txixa eginda, esan deixadan 1992an Ameriketako “deskubrimentuan” kontura egindako kanpañetan (“el V sanguinario”, etc) sinplifikaziñotik asko zeguala. Nik neuk be ekittaldi baten baiño gehixagotan parte hartu neban, eta nere ikuspegixa argixa zan: dana txarra.\nDenporiakin, ona/txarra ikuspegixana baiño, erantzukizun kontzeptuan zale bihurtu naiz. Eibartarra naizenez, entrenamendu ona dakat: bakezalia izanda, arbaso gehixenak arma fabrikatzailliak dittudaz, eta zati haundi baten naizen hau eurei zor detset. Zelan iruntsi hori? Ezin jako pertsona bati bere arbasuei uko egittia eskatu. Baiña nere ustez, abestruzana egittia be ez da egokixena: iraganakingo itsu eta gor izango ete gara, antimilitarista paciflores, gure aurrekuak jokatutako papela ikusi nahi barik? Ez horixe. Horren ordez, dana mahai gaiñian ipintzeko zaliagua naiz ni: egindakuak eginda dagoz, eta ezagutu egin bihar diraz -gustuko edo ez, norbere gaurko pentsakeriakin bat etorri edo ez-, etorkizunera puntu horretatik abixatzeko. Ikuspegi hau berau dakat euskal kakatzako gauzekingo be: “onak” eta “txarrak”, “gutarrak” eta “bestiak”, “gure” biktima eta errepresaliauak bakarrik omentzia, etabar; baiña hori beste gai bat da.\nEuskaldun inperiozalien kontuari barriro helduta, gaur “Elkanori Bira” ekimenan barri izan dot, eta hónek danok etorri jataz gogora. Printzipioz interesgarrixa begittantzen jata, kanpaina ofizialian aittatzen ez dirazen gauza illunak agertzen dirazelako. Baiña nik bixak batera nahiko neukez: ezin da ukatu kanpaina militar/komertzialok motor ekonomiko izugarrixa izan zirala, gaur egungo zibilizaziñuan oiñarrixa; ezta euretan euskaldun asko, asko baina askok parte hartu zebela (euren borondatez eta poz-pozik, iñok derrigortu barik); baiña baitta be zapalkuntza eta bortizkerixa itzala ekarri zetsala hainbeste herriri. Dana da egixa, dana da gure iragana, eta danakin izan bihar gara konsziente. Kanpaiña bakarra biharko geunke baiña, ez “zuri/instituzionala” eta “baltza/alternatibua” dirazen kanpaiña kontrajarrixak.\nBarruak astintzen dittuan komikixa\nOier Gorosabel 2021/10/06 19:48\nIZAGIRRE, Koldo. FANO, Dani. GARLUK. 2021. Sasi artean Elgeta. Ikastolen Elkartea.\nArrazoi historiko eta pertsonalengaittik, gure etxian falta ezin zan alia. Koldo Izagirrek egindako lehelengo komikixa ei da. Bistan danez, gidoia (elipsisak barne) oso landuta dago, eta juan-etorriko flashbackak eta pertsonai anakronikuak amesetako girua emoten dabe, onerako nere ustez.\nEsango neuke hizkera-zuzenketak egon dirazela Xabiroi aldizkarittik album bertsiñorako bidian (biba Badihardugu!) baiña halan be -zelan ez- akastxo bat topau detsat: urtiengaittik Ospittale Zeharra agertu biharko zan lekuan, Zuloagatarren jardintxo frankistia marraztu deskue, ikuspegixan mesedetan. Lizentzia literarixua!\nJazinto Rivasek trikitixari egindako ekarpenari buruz be, esan bakua gehixago da esandakua baiño, baiña honek helburua lortzen dabela esango neuke: pertsonaje honen garrantzixa aurkeztia, gero bakotxak info zihetzagua bere kontura billau deixan.\nEta, jakiña: izenburutik hasitta komiki osuan zihar hegan dabillena dago. Sasiko umien gaiñeko estigma-itzala. Etxe guztietan presente dagona (gurian, azken 3 belaunaldixetan 3 bidar), ondiokan tabu izaten jarraitzen dabena. Gure "kajako" aittitta-amamen kasuak papelian ikustia aldarrikapen moduko bat da, oso sendagarrixa. Ondo etorrixa hori be.\nGogorkerixan oiñarrittutako sekretuak\nOier Gorosabel 2021/10/03 17:28\nDE LOPE, Manuel. 2000. La sangre ajena. Ed. Debate, Madrid.\nLiburuak atentziñua deitzen jok, formiangaittik; ez dittuk nere eskuetatik halako ediziño txukun asko pasatzen (“Areté” bildume honen ezaugarrixa ei dok, idazlanen mailla jasuan pareko produkto bat argitaratzia). Baiña nerekin huts. Gaixa interesgarrixa dok: gerra testuinguruko kaosa, bortxaketak, adopziño irregularrak... Liburuan mamiña be, ondo dagok; testuinguru horretako ikuspegi ezberdin bat emoten jok, begirada zorrotza, normalian kontatzen ez dirazen gauzen gaiñian. Pertsonajien erretratuekin bardin: Etxarri atsuan kasuan -pertsonaje nagusiña dala esan geinkek- deigarrixa dok bere izaera obtuso, uzkur, zazkarran erretratua zelako ondo egitten daben; halako pertsona ugari dagoz munduan. Eta zergaittik huts, orduan? Hizkeriangaittik. De Lope honen idazkeria gatxa egin jatak jarraitzeko; ezin uka orijinala dala, baiña floriturak batetik, eta deskribapen paisajistiko/klimatologikuak bestetik (asko jagozak), lehen aittatutako hari interesgarri horri jarraitzia gatxago egin jestek. Baiña neu izango nok, noski, liburuan exzelentzixia harrapatzeko gai izan ez naizena.