Falam Baibal Thianghlim hi Rinsan a tlak ngaingai maw? - Rev. Dr. Stephen Hre Kio - Chinland Today Media\nFalam Baibal Thianghlim hi Rinsan a tlak ngaingai maw? – Rev. Dr. Stephen Hre Kio\nFalam Baibal Thianghlim hi Rinsan a tlak ngaingai maw?\nA ngantu: Rev. Dr. Stephen Hre Kio\nKan Falam Baibal Thianghlim a suah kum cu 1992 ah a si. Kum 1974, January 1, ihsin Falam ah a leh kan thok nain 1985 lawngah (USA ah) kan theh. Falam ah Komiti pawl in an cek ih an theh. A cektu Komiti hi minung 20 hrawng an si. United Bible Societies Translation Consultant tla in an cek thluh. Cuih hnu ah computer ah kan khum, checking voihnih thum kan tuah ih FBA Civuipi, Lumte khua ah, February 16, 1992, Bawipa Ni sun ah Pathian hnenah minung 5000 in kan ap. Uk thawnghra kan nam nain in daih lo. Cuih hnu ah voi ngaruk kan nam saal zo ih a zate in uk thawng sawmli (40,000) lenglo Falam Christian kut sungah a thleng. Kan Kawhhran cawmtu ah Pathian in a hmang. Kan Pathian a hmin kan thangthat. America (USA) khal ah kan hmanzetmi Baibal Thianghlim a si.\nKan nam hnu kum kul sung ahhin kan Baibal Thianghlim hi a lawmtu an tam vekin a lawm lotu khal an um ve. Cule a thatnak rel hnakin a tlaksamnak a reltu le a ngan duhtu khal an um ve thotho. Kan dung kum hleinga hrawng a si zo ding, kan Baibal Thianghlim hi tlaksamnak a nei, tiah nasazet in ca a ngantu an um. “Soisel a si lo, faksel a si,” an ti. Grik ah cuti’n a um; Rev. Thang Hup in cutiin a let; Rev. Hre Kio cun cuti’n a let ih tlaksamnak a nei, (a ti dik lo, hrelhmi a tam) ti duhnak thawn tamzet an ngan. Cuih thu thawn pehpar in cahram pakhat ka nganmi a um. An soiselnak cu kan let. A siartu cun nan thei ding.\nCuih hnuah Falam Baibal Thianghlim ah hrelhmi a um, tiah nganmi a um lala. Cumi khal cu tha seh, tiih bom duhnak le rem duhnak thinlung thawn si loin a tlasam a si, ti langternak ah a si ih kan Kawhhran hrekkhat cu an thin a nuam lozet. Curuangah cahram malte ka ngan ih siar dingin kan zem. Hrelhmi a um an timi hi a dik maw? timi thu ka ngan ih cuih hnu cun a dai deuh. Kawhhran thinnom lonak khal cu a reh saal.\nCule tubaite (November 26, 2011) ah Dr. Timothy Sui Lian Mang in BIBLE DANDANG KHAIKHINNAK timi a ngan; tamzet a ngan ih Internet ah a thlah. (A siartu tampi nan um ding ka zum). Himi hi mi dangdang an nganmi hnakin a kau deuh ih ruah tulmi a um. Cahmai (full page) 22 hrawng a sau. A nganmi ah column pasarih (kuat-pasarih) in a tuah ih a hmaisabik kuat ah Baibal Cacaang; kuat hnihnak ah Mirang Baibal (KJV- King James Version); kuat thumnak ah Thuthlung Thar, Dr. Sui Lian Mang ih lehmi; kuat linak ah Baibal Thianghlim, Dr. Hre Kio ih lehmi; kuat nganak ah Pathian Thu Thianghlim, Dr. Thang Hup ih lehmi; kuat ruknak ah Lai Baibal Thiang, Dr. Van Bik ih lehmi; kuat sarihnak ah Pathian Lehkhabu Thianghlim, Mizo Baibal, tiin a ret. A sim a rel duhbikmi cu: Mi dangdang ih Baibal an lehmi sungah a “Um Lo” mi tampi a um. Falam Baibal Thianghlim sungah khal a “Um lo” tampi a um ih a zate ih siar tikah “Um lo” lawnglawng hi 300 hrawng a si. “Um Lo” a timi a tambik cu Falam Baibal, Hakha – Lai Baibal Thiang, le Mizo Baibal “Pathian Lehkhabu Thianghlim” hi an si. Saya Thang Hup ih lehmi hi “Um Lo” timi a tam ve nain “A um” a timi a um phahphah. Asinain amah Dr. Sui Lian Mang ih lehmi Thuthlung Thar sung ahcun a um thluh, a kim thluh. King James Version sungih a um thluh vekin anih lehmi sung khal ah a um thluh ve. “Um Lo” a timi sung ahhin catlang (sentence) hrek khal a si thei, tongfang pakhat (one word) khal a si thei. Cule Pathian hmin (God, Jesus) timi a um lo, a tinak khal a tam thotho.\nAtu ka nganmi cahram sung ahhin ka ngan duhmi cu: BAIBAL DANGDANG KHAIKHINNAK tiah Dr. Sui Lian Mang ih a nganmi hi ka siar hnu ah kan hmuh daan ka nganmi a si. Midang ih an lehmi Baibal hi an let thiam lo, an let sual, a tinak a si lo; an lehmi Baibal hi an sirhsanmi Mirang Baibal, a kim lomi, asilole, Grik Baibal a dang-awk ruangah Baibal Dangdang, bang-aw lo, a suahnak hi a si, a ti. Cule amah Dr. Sui Lian Mang ih a sirhsanmi Baibal hi Mirang Baibal King James Version a si ih “rinsan tlak bik a si” a ti. Cule hih Mirang Baibal King James Version hi an leh lai ah Grik Baibal Textus Receptus sirhsan ih an lehmi a si ruangah cuih Grik Baibal Textus Receptus tla cu Grik Baibal hmuahhmuah lakah “rinsan tlak bik a si,” a ti. Cumi a thlun ruangah a Baibal lehmi Thuthlung Thar ahcun “um lo” a nei lo; a um thluh, a kim thluh tiin a langter. Cumi cu mangbang ding a si lo; a thlunmi Baibal vekin a um, a kim, a tul a sisi! (A kim lo le a palh a si sawn ding.) Hitawk ih ka langter duhmi cu: Dr. Sui Lian Mang ih a thlunmi Mirang Baibal King James Version hi rinsan tlak bik a si lo, ti le Grik Baibal a thlunmi Textus Receptus khal hi rinsan tlakbik a si thotho lo, (a kim lomi a um ih beetmi tla a um) ti hi ka langter duhmi a si.\nA.\tKing James Version\nDr. Sui Lian Mang in KJV (King James Version) le Textus Receptus hi “rinsan tlak bik a si” a timi hi mangbangza a si. Ziangahtile Mirang Baibal dangdang liangluang le Grik Baibal dangdang liangluang lakah himi pahnih hi “rinsan tlak bik a si” timi cu thil pahnih ruangah a si ding, tiah ka ruat: (1) A theih lo ruangah maw? (2) “Fundamentalist” lungput a neih ruangah maw? ti hi a si. A theih lo ruangah cun a si lo ding, ziangahtile Baibal thuhla tawkfang a zingzoi (a leh-la) ve ruangah. “Fundamentalist” lungput (zumnak) a pom ruangah a si thei, ti’n ka ruat. Ziangahtile “Fundamentalist” hrekkhat lungput cu, “KJV siar lo, Baibal dang siar ding a si lo, KJV lawng hi a dikmi, Pathian thawtkhummi a si” an ti ruangah cumi lam deuh hoi in a simmi a si ding, ti’n ka ruat. Hiti ka zummi hi ka palh a si thei; Dr. Sui Lian Mang hi ka tong dah lo hmang ka ti; kan tong-aw zo khalle Baibal thuhla cu kan rel tlang dah lo, tiin ka ruat. Fundamentalist lungput deuh ih a simmi a si lo ahcun zumnak (pommi, dinhmun) dang a um thei dingmi ka hmu thei lo.\nKum 1981 hrawngah USA ah “Falam Baibal ka let” tiin Khristian hotu pakhat hnenih ka ti tikah, “King James Version sirhsan in na let maw?” tiah i sut. “Let hlah!” ka ti. “KJV na let lo le cu Baibal let ding na si lo; KJV lawnglawng Pathian thawtkhummi a si” tiah in ti dah. Cumi kha ka ciing ringring. Fundamentalist hrekkhat lungput cu anmah pommi le hmuhmi ih tlun ah midang hmuhmi cu an pom lo lawng a si lo; Satan ta tluk ah an ruat. Keimah hrimhrim in Guam kan Biakinn ih an simmi ka thei: “TEV hi Satan ih forhfialnak in lehmi a si” tiah pastor pakhat in a ti dah.TEV Baibal khal hi Baibal dangdang bangtuk in Pathian thluasuahmi a si ve, ti hi an ruat dah lo hmang ka ti. An lungput hi phundang deuh a si. 1952 hrawng ih an nammi Revised Standard Version (RSV) Mirang Baibal hi Fundamentalist pawl cun Satan lehmi an ti; a lettu hrekkhat pawl hi Communists an si, an ti ih USA North Carolina ah Biakinn/Pastor pakhat in RSV Baibal cu meisa in an ur. Cule a lettu hrekkhat kha Communists an si, an timi thubuai kha America Congress US Hlutdaw tiang a thleng ih Hlutdaw in felfaizet ih an zingzoi hnu ah RSV Baibal lettu pawl hi “Communists an si” timi hi a dik lo; thulolak a si, an ti. (It was rebutted as “venomous nonsense” in the House of Representatives in Washington). Cumi cu 1960 kum ah a si. Cuti ih lungput le nun cu Khristian lungput le nun ah Fundamentalist hrekkhat pawl cun an ruat. Pathian ih fialmi tluk ah an ruat. Khristian dang thawn kan hmuh daan a dang-aw tinak a si.\nZiangah KJV cu rinsan tlakbik a si lo, ka ti, ti cu a thuai ah ka ngan ding.\nKing James Version hi a tawizawng in KJV kan ti. England Siangpahrang James an timi hmin suangin King James Baibal timi a si. Amah Siangpahrang James ih lehmi a si ruangah a si lo. Amah in let ding le Biakinn kip ih siar dingin thu a pek, tiah ruahmi a si ruangah a si. Asinain Siangpahrang James in let dingah (rem dingah) a tawlrel; asinain Biakinn ih siar dingah thu a peknak tetti (documents) khui hman ah a um lo. Cuvek tetti a um, tiih an zumnak menmen a si. Tetti a um lo khalle a dik vekah an ruat tata! Cumi cu milai daan a si ko; culai khalah a si; tuih san khal ah a si ko. Mangbang ding a si lo.\nCule KJV let dingih Siangpahrang James ih a tawlrel tikah, let ding ti hman a si lo; rem ding (revise tuah ding) ti a si. Ziangahtile Baibal dangdang a um tampi zo. Miles Coverdale Baibal timi 1535 ah a suak; Matthew’s Baibal timi 1537 ah an nam; Geneva Baibal tla 1560 ah an suah (himi hi verses – cacaang thawn an suah hmaisabikmi a si; himi hi Scotland mi le England mi in an lehmi a si ih mipi in an duhzet); cule Bishop Baibal tla 1568 ah a suak. Hiti’n Baibal a um tam zo ruangah rem sisehla a hnok hnuaihni mi hi reh seh, ti duhnak a si. Cuti cun Baibal rem ding cu 1604 ah an tawlrel thok. Ziangah Baibal tampi a um zo nain a dang KJV cu an thok lala? Baibal a tam tikah ruahnak a tam ih Khristian pawl an thinlung a then-aw hniaihniai. Cutiih then-awknak cu reh seh, ti duhnak thawn KJV cu leh an thok. Asinain an leh tikah an rem-aw deuh cuang lo. An rem-awk lonak a luar sawn.\nCuti ih Baibal an rem tikah “Bishop Bible hi thlun siseh” an ti ih an thlun. Mipi in an duhbik ruangah a si lo; Bishop hleihnih hrawng ih lehmi a si ih Siangpahrang James ih duhmi a si ruangah a si. Cutiih an rem tikah Thukam Thar (New Testament) tla cu a hlan ih William Tyndale in 1526 ih a lehmi Thukam Thar sung ihsin za ah sawmriat (80%) an lak. KJV lettu pawl in a zatein KJV Baibal hi a thar in an let thluh, tiah mi tampi ih kan ruah theumi cu a dik lo. A lettu pawl cu sawmnga le pali an si ih kum hnih le thla kua ah an theh. (Zamrangtuk in an theh!) An theh tikah an hotu Miles Smith (editor pakhat) cun: Kan lehmi hi a thar leh a si lo, rem (revised) mi a si. Puritan Khristian le Roman Catholic Khristian duhmi laifang in kan fehpimi a si, a ti. An leh tikah Roman Catholic Kawhhran ih Baibal “Apocrypha” khal an telh; Protestant ih Baibal hnakin cabu 14 a tam deuh. (RC Kawhhran hotu pakhat Jerome hman in AD 420 hrawngah Latin Baibal Vulgate a leh tikah hi Aprocrypha hi a telh lomi a si.) KJV Baibal cu (Apocrypha tel in) an nam theh tikah, A thar teih lehmi Baibal, tin a phaw ih an nganmi cu a dik lomi a si. Mi in KJV hi lei hai seh ti duhnak ih nganmi a si.\nKing James Version ah palhnak malte hman a um lo maw? A thuai ah kan zohhnik ding.\n“Bible hi Pathian thawtkhum mi a si, a sualpalh thei lo tin na zum asile ziang Bible bik? ti thungaithlak ih na ruah a tul. Pathian thu famkim ngankhumnak Bible hi ziang a si bik ding, ti ruah le zingzawi a tul rori” tiah Dr. Sui Lian Mang in a ngan.\nHiti a ngan tikah thusuhnak pahnih a langter: “Bible hi Pathian thawkhummi a si, a sualpalh thei lo ti’n na zum asile ziang Bible bik?” tile “Pathian thu famkim ngankhumnak Bible hi ziang a si bik ding?” tin thusuhnak pahnih a um. Hi pahnih ih thulehnak hi, amah Dr. Sui Lian Mang in a sim lo nain, midang ih leh dingah a duhsak a si, ti ruah dingmi cu: “Thuthlung Thar, Dr. Sui Lian Mang ih lehmi!” ti haisehla a duhmi a si, tin ka ruat. Ziangahtile amah lehmi sungah thelhmi zianghman a um lo tiin a langter ih, midang lehmi ahcun “Um Lo” kha (Falam Baibal Thianghlim tla ahcun) 300 lenglo a um, ti a langter. Hiti a nganmi, Internet ih a thlahmi, a rak siartu lakah pakhat tla cun, “A diklo mi cu hrial uhsi” tin a ngan zo. Cumi cu hih Baibal Dangdang Khaikhinnak hin a tumtahmi a si, ti’n ka ruat. A ti fuh riai ka ti.\nKing James Version a tlaksamnak:\n1. KJV kan ti tikah 1611 ih an nammi KJV le tuihsan ih kan siarmi KJV cu tamzet an dang-aw. KJV ti tikah Version pakhat lawng a si lo. Mi hrekkhat in “Original KJV” cu rin a umbik, an ti theu. (A hmaisabik ih lehmi KJV tican a si.) Asinain cuih KJV cu voi tampi an rem zo. Curuangah King James Version cu a dikbik, kan ti asile khuimi KJV bik? ti thusuh a tul. 1611 ih an suahmi KJV ah palhnak tete (malte lawng) kan rel dingmi cu: (a) Matt 26:36, ah “Cule Jesuh cu … a feh” ti ding a si nain, “Cule Judas cu… a feh” a ti. (b) Suah (Exodus) 14:10 ih ummi, “Israel mi pawl cun anmah dawi ih Izipt mi an rat kha an hmu tikah an tih ngaingai” timi catlang pakhat hi voithum tiang a ngan beet. (c) Thukham Pahra sungah pasarihnak Suah 20:14, (The Seventh Commandment) ah an ti sualmi, a besia zetmi a um. “Taangtawm sualnak (adultery) na tuah lo pei” timi ah “lo” timi an hrelh pang ih, “Taangtawm sualnak na tuah pei” tiin an nam. (d) (Daan 5:24 ih palhsualmi tla cu hih cahram sungah telh ka duh lem lo.) Cubangtuk a si ruangah mipi an thin a heng ih KJV cu “Baibal Siava” (The Wicked Bible) an ti. Baibal a namtu pa kha paisa fai zathum an cawh. Culai san ih paisa fai zathum cu a tam ngaingai. (e) Luka 20:9-18, sungih, “Cabit Hmuan Tahthimnak” timi khi, “Cabit Tahthimnak” tiin a um ih mipi in KJV cu “Cabit Baibal” (The Vinegar Bible) an ti. (f) 1 Kor 6:9, sungih, “Mi tha lo cun Pathian uknak a co thei lo ding,” timi khi, “Mi tha lo cun Pathian uknak a co thei ding,” tiin a um.\nKJV sungah an palhnak – an nam sualmi – hih ruahnak hnakin a tam ih an tuat tikah cahmai pahra ah palhnak pakhat cu a um ringring, an ti. KJV a lettu (a remtu) pawl in an hnatuanmi hi midang hnatuanmi hnakih ahleice in “Pathian thawtkhummi a si” tiin an zum lo vek ngaingai in palhnak a tam an hmuh tikah milai hnatuanmi a si zia, an thei fiang sinsin. A tlaksamnak cu hi vial in tawk seh. A tampi rel khalah thathnemnak a um cuang lo. A tlaksamnak kan rel duhmi khal a si lo.\n2. KJV hi rem a tul, tiin 1611 kum sung hman ah rem tulmi an hmu ih rem sehla (revise) ti an tum. 1612 kum ah rem an thok. 1613 kum ah hmun 413 ah an rem. 1616 ah an rem lala. Kum 1629 ah an rem lala ih cutawk remmi ah Apocrypha an telh lo. Asinain telh a duhtu an tamzet ruangah 1800 hnu tiangah Apocrypha an telhmi KJV a um lai. Cambridge University ih hnatuan pawl in 1629 ah a dang tein an rem. Cule 1638 ah KJV cu Baibal Remtu komiti timi Goad, Ward, Boyse le Mead in an rem. Cutiih remmi a tam ruangah William Kilburne an timi pa cun an remmi hmuahhmuah hi kum 1659 ah a khawm ih voi ruk remmi sungah hin palhnak an remmi thawngkul (20,000) a um, tiah a ngan. 1660 kum ah an rem tikah Baibal a kapah (margins) remmi an ngan (They wrote marginal notes.) 1683 ah an rem sal ih cuih Baibal sungah a kap ih nganmi (marginal notes) hi 7250 a um an ti. Siangpahrang cabu namtu Edinburgh khua ih ummi in kum 1727 ih KJV Thukam Hlun an remmi sungah a kap ih retmi (marginal notes) hi thawng tampi (several thousands) a um ih remmi a si, a ti. Cutiin a kap ih nganmi (marginal notes) pawl hi kum zahnih zathum hnu ahcun Baibal Cathiang sungah an ngancih theu. Cuti cun an beetmi tete Baibal Cathiang sungah khum in a um vivo.\nCutiih beetmi a tam vivo ih an remmi lak khalah pakhat le pakhat an dang-awk tikah a thabik um thei sehla ti duhnak thawn Benjamin Blayney in editor hnatuan amah tein a pe aw ih a rem ve. Amah hi Hebru ca lam ahcun mithiamzet a si; Hertford College, England, ah Vice-Principal a tuan. Amah in edit a tuah hlanih KJV a suakmi pali – kum 1611 ih a suakmi KJV, 1743 ih an remmi Cambridge edition timi KJV, 1760 ih an remmi KJV, le Lloyd in 1701 ih a remmi KJV – hi a khaikhin hai ih 1769 kum ah a remmi cu an suah. Mi tampi hih Benjamin Blayney ih remmi hi an duh ih, Mirang Acozah leilung pumpuluk ah mi nehtu le thuneitu a si caan thawn a dang-aw ih hih Baibal hi England ah siseh, ramdang ah siseh, an hmanzetmi Baibal ah a cang. The Oxford Standard edition an ti. Hih KJV hi Apocrypha tel loin an nammi a si. Kum 1611 ih a suakmi KJV thawn cun an dang-awknak hi a tamzet: Hmun 24,000 ah an dang-aw, an ti theu.\nHitiin KJV an rem tikah, a hlan ih an remmi kha nam nawn loih um loin an nam hrih thotho theu ruangah KJV hi version pakhat hnak tam siar dingin a um. Kum 1821 ah England ihsin (British and Foreign Bible Society ihsin) KJV cu America ah an thlenpi ih 1830 hrawng cun USA ah KJV an nam ciamco ve. Himi KJV hi Benjamin Blayney ih remmi a si ding, tiah zumnak a um. Kum 1850 hrawng ah American Bible Society in KJV cu USA ah rem hnu ah nam ve dingih an tum tikah KJV pakhat le pakhat an bang-awk lonak a tamzet, an ti. An bang-awk lonak khal an siar ve tikah thawngkul hluanli (24,000) a um, an ti. “Hiti’n an dang-aw nain kan zumnak thupommi ah a palhnak a um lo” an ti. Kum 1860 ah American Bible Society in an rem; asinain an nam suak lo, ziangahtile Bible Society a bawmtu mi hrekkhat pawl an lung a kim lo. Asinain Kawmiti a thar in an tuah ih 1861 ah KJV cu American Bible Society in an suah thei. Cumi cu 1962 ah an rem saal ih America ahcun tuihsun tiangih an hmanmi KJV ah a cang. Cule tubaite, a netalam kan ti pei, an suahmi New King James Version (NKJV) khal remmi a si ih 1975 ah an thok ih 1982 ah an theh. (Himi ABS ih suahmi a si lo.) Himi khal ahhin Grik Baibal Textus Receptus an thlun thotho. Mirang Baibal, “A hmaisabik ih lehmi KJV (1611) kha caang khat hman hrelh loin kan thlun” an ti. Hih New King James Version hnakih neta sawn cu The New Cambridge Paragraph Bible (Cambridge 2005) – TNCPB – an ti ih England ah David Norton in edit a tuahmi an suahmi a um hrih. Kum 1611 ih suahmi KJV kha amah keel tein um saal seh, ti duhnak thawn a tuahmi a si.\nHizat an rem ih an nam ih siar ding a phunphun a um lai ah hin KJV a dikbik, an ti tikah khuimi KJV bik so? ti thusuh ding a um. KJV a dikbik, ti tahrat ih “Khuimi KJV?” ti an fianter lo asile an dinhmun a dik lo, anmah khal an thinlung ah a fiang ve lo, tinak a si. KJV a tantu pawl khal an zummi le an pommi a bang-aw ve lo, ti a langter. (If someone says King James Version is infallible, which King James Version are we referring to?) Netabik remmi NKJV, asilole NTCPB hi teh a dik bik a titu kan um maw? A palh thei lo a titu teh kan um maw?\nHiti ih kan ti tikah KJV hi a palhnak a tampi sokhaw, kan ti duhnak a si lo. A lettu pawl (a remtu pawl) hi hminthang zetzet an si. An tongfang hmanmi le catlang nganmi (sentence construction) pawl hi a tha ngaingai. Pathian ih hmanzetmi Baibal khal a si. Leilung tlunah an siarbikmi Baibal pakhat a si. Tuihsan khalah KJV hi siar ding a si ko; asinain rinsan tlakbik Baibal a si lo. Cule KJV ih a hmanmi Grik Baibal khal rinsan tlakbik a si lo, Baibal leh tikih hman ding hrimhrim ahcun! Cuih tlunah KJV hi a tharte in leh thluhmi a si lo; KJV an leh hlanah tampi leh ciami Baibal a um ih cumi an rinsan, ti khal hi theih ah a tha. KJV (a bikin Thukam Thar) a mawi kan ti asile a tambik cu William Tyndale hnenah lungawibik ding a si. Amah ih lehmi a mawimi tampi (tam ngaingai) an laak. Cutiin a mawi kan ti tikah palhnak a um lo, tinak a si lo. A dangdang Baibal lehmi vek thotho in KJV ah palhnak a um zia cu kan langter zo. Cuih tlunah an thlunmi Grik Baibal hi ziang tlukin rinsan tlakbik a si lo, ti cu a thuai ah kan langter ding.\nB.\tGrik Baibal Textus Receptus\nA hmaisabik ah casiartu ih theih ding le ruah dingah ka duhmi cu a thuai ih thu pali hi an si:\n1. Khuahlanlai ih ca an nganmi hi rei a daih lo. A siat cingcing; a siat theh hlanah an ngan saal cingcing ve. A siat deuhmi cu an hlon cingcing. Cuti a siat cingcing cu an caku a tawntai ruang khalah a si; a tambik cu papyrus (phaikung phunkhat) ih tuahmi a si. Cuih tlunah Izipt, Palestine, le kiangkap ram pawl hi thaw a sazet ih (humidity tla a tam ruangah) caku in reipi a daih lo. Cule tuihsan vekin “air-condition” an nei fawn lo. A ngantu pawl hi scribes an ti hai; Judah phungki le Khristian phungki ti ding tla an si. Anmah in an ngan saal cingcing, tihi theih tha a si.\n2. Cuti ih an nganmi cu a siat thluh le a cemral thluh lonak dingah leilung sungah (bel sungah ti vekin) an phum theu. Cuih tlunah Rom acozah ih hremmi Khristian pawl in acozah in meisa in ur thluh hlah hngaiseh, tiah leilung sungih an Baibal cu an phum theu. Leilung sung a si lo hman ah zo ih hmuh lonak ah an thup theu.\n3. Baibal an nganmi hi Grik tong lawnglawng in an ngan. Bawi Jesuh ih Thuthangtha khal Grik tongih nganmi a si. Cabu dang khal Grik tong in an ngan tam. Matthai khal in Thuthangtha a ngan tikah, Paul le Peter khal in Cakuat an ngan tikah Grik tong lawnglawng in an ngan. Kan Thukam Thar a zatein Grik tong ih nganmi hlir an si. AD 100 hlan ah (hrawngah) an ngan theh. Curuangah Jesuh thuhla a hmaisabik ih ngannak ca cu Grik ca a si. Baibal – Thukam Thar – leh tik khalah a cang thei tawkin Grik Baibal ca hi an hmang.\n4. Palinak hi a thupibik: An nganmi cabu pawl hi a tuan deuh ih nganmi (Early manuscripts) pawl hi an tha deuh; palhnak a mal deuh. Netalam ih nganmi (Late manuscripts) pawl cu palhnak a tam deuh; beetmi an neih phahphah theu ruangah! Fianternak: Jesuh cu AD 30 hrawngah an that ih a tho saal. A Thuthangtha cu an phuang ih an ngan. AD 100 sungah kan Thukam Thar an ngan theh. AD 100 sungih Baibal ngantu (Matthai, Paul, Piter pawl) ih nganmi (an kut ih nganmi) Baibal hi a um nawn lo; um sehla a dikbik ding nain! Matthai, Marka, Luka le Johan in an kut ih nganmi le Pual le Peter ih nganmi rori hi a um nawn ta lo! Asinain a cemral hlanah midang in an ngan saal ih cumi “midang ih nganmi” (copies of copies) pawl cu a um. Siatral tata loin a luatmi an um! Curuangah AD 175-200 karlak ih nganmi le AD 200-300 karlak ih nganmi Grik Baibal hi an beetmi a mal. An beetnak tete a um nain a mal a si. AD 300-400 kar ih nganmi hi an beetmi a tam deuh. AD 400-500 karlak ih nganmi pawl hi beetmi an tam deuh; cuih hnu ih nganmi pawl cu beetmi a tam deuhdeuh ngaingai. Curuangah “Tuan ih nganmi” (early manuscripts) hi a tha ih rintlak an si; tlai ih nganmi cabu cu rintlak an si lo, kan tinak hi a si. (Himi hi Leilung tlun ih Baibal thiam, Baibal thuhla zingzoitu pawl zozo khal in a dik an ti thluhmi thu a si.) Early manuscripts are better. Late manuscripts are corrupted. (Mirang in corrupt an ti tikah beetmi-hlonmi a um, ti duhnak a si.)\nTextus Receptus timi (King James Version ih thlunmi) Grik Baibal hi ziangtikah an ngan? Thulehnak: KJV ih thlunmi Grik Baibal lakah AD 1000 hlan ih nganmi pakhat hman a um lo. Hrekkhat cu 1400-1500 karlak ih nganmi a si. Curuangah beetmi a tam tinak a si. Textus Receptus cu Europe ah Erasmus in Grik Baibal pawl a finkhawm ih a nammi Grik Baibal a si. Hih Grik Baibal pawl hi a hnu ih nganmi (a tlai ih nganmi = late manuscripts) pawl a finkhawm ih 1516 ah a nammi Grik Baibal a si. Hmaisalam ih (Press thawn nammi) suakmi Grik Thukam Thar a si ruangah mi tampi in a dikbik tiah an ruat. A si lo! Hi hnakih tuan ih nganmi Grik Baibal an um; cumi cu an dik sawn. Asinain cupawl cu Erasmus in a nei lo; a hmu hrih lo. Cuih thu cu a thuai ah kan ngan ding.\nErasmus le Textus Receptus: Erasmus hi Europe mi, Netherlands ram mi a si ih Rotherdam khua ah a um. Amah hi a pa an thei lo; fasawn a si, tiin an ruat. Asinain ca a thiamzet ih Grik tla a thiam ngaingai. England tla ah ca a zir ih Saya khal a tuan. Roman Catholic priest (phungki) a si ih Europe (Germany) ah Martin Luther in 1517 ah Kawhhran Remsaalnak (Reformation) a tuah (a thok) tikah Martin Luther a el rerotu a si. Cutluk in Roman Catholic lam ah a tang! Asinain a netlam ahcun RC Kawhhran in an hnong ih a canganmi tla, a thih hnu khalah, “Siar lo ding” timi cazin ah an ret. Grik Baibal lam ah duhnak a nei ih 1516 ah hmaisabik Grik Thukham Thar Textus Receptus (TR) cu a suah.\nErasmus in ziang Grik Baibal so a hman ih TR cu a suah? Kan sim zo vekin a hmanmi Grik Baibal hi AD 1000 hlan ih nganmi pakhat hman a tel lo. A hnu ih nganmi (a tlaimi) Grik Baibal an um ih a zate in cazual 25 hnak tam a nei lo. Ziangah tuan ih nganmi Grik Baibal a neih lo? tile culai ah Grik Baibal a thabik pawl (rinsan tlakbik pawl) a suak hrih lo; an hmu suak hrih lo. A thabik le a tuanbik le rinsantlakbik Grik Baibal, netalam ih an hmuhsuakmi pawl cu:\nCodex: (1). Pakhatnak ah Codex Sinaiticus an ti. Hebru cafang hmin an pek ih aleph ti’n an ko theu. Baibal zate (Thukam Hlun le Thukam Thar) Grik ih nganmi a si. German Baibal thiam Constantine von Tischendorf in 1844-59 hrawngah Sinai Tlang ih um St. Catherine timi phungki pawl umnak inn (monastery) ah a hmuhmi a si. A lei ih Russian Orthodox Kawhhran lubik Czar Alexander II hnenah a pek. AD 300-400 karlak ih nganmi a si. Cumi cu Mirang ram ih British Museum in 1933 ah an lei (Mirang tangka in $100,000 an pek) ih atu ah British Museum ah a um. A thabik le a tuanbik ih nganmi Codex (saphaw in cabu) ih tuahmi a si. (A tuan le tuan lo ti ziangti’n an thei thei? ti thusuhnak cu hmun dangah kan ngan leh ding.)\n(2). Pahnihnak cu Codex Alexandrinus a si ih AD 450 hrawngih nganmi a si. Izipt ram ih\nAlexandria khua ihsin laakmi a si ih Constantinople khua ah an fehpi. Cutawk ihsin England British Museum ah 1627 ah a thleng. Codex Sinaiticus kiangte ah an ret. Thukam Hlun le Thukam Thar kimte in Grik ih nganmi a si nain Matthai cabu taa tawkfang a hlo. Ziangti’n a hlo ti an thei lo. Hih Grik Baibal hi a hmin ah “A” an ti theu; Alexandria ihsin a rat ruangah.\n(3). Pathumnak cu Codex Vaticanus an timi a si. AD 350-400 kar ih nganmi a si. Baibal zate\nkim Grik ih nganmi a si nain tawkfang a hlo lala. Ziangtikah a hlo ti an thei thei lo. Thukam Thar Hebru 9:14 ihsin a cem tiang a hlo. Kum 1481 hrawng ihsin Rom khua Vatican Library ah a um zo, ti’n an zum. Asinain zohman in an thei lo. Roman Catholic Kawhhran in zohman an sim lo. Alexandria khua ih nganmi a si hmang an ti. Thukam Thar cabu hrang ahcun, Codex pawl lakah, himi Vaticanus le Sinaiticus hi a thupibik ih ruahmi an si. Neutral Text timi lakah a telmi an si. Thukam Hlun, Thukam Thar le Apocypha a tel; (Apocypha sungah Maccabees a tel lo.)\n(4). Palinak cu Codex Ephraemi an timi a si ih AD 400-450 hrawngih nganmi a si. Himi hi a\nhmaisa ih nganmi kha an phiat ih a neta ah thu dangdang (sermon tivek) an nganmi a si. Mirang in palimpsest an ti. A tlun ih ngancihmi tinak a si. Asinain Thukam Thar an ngan hmaisami kha lang dingin, siar thei dingin, an tuah thei saal; an langter thei saal. Cuti ih an langtermi cu 1845 ah an nam thei. France ram, Paris khua National Library ah a um. A kim lo; Thukam Thar cabu ah cahmai 145 lawng a um.\n(5). Panganak cu Codex Bezae timi a si. Tong phun hnih – Grik tong kehlam ah, Latin\ntong vorhlam ah – an nganmi a si. AD 400-500 karlak ih nganmi a si, ti’n an zum. AD 550 hrawng khal a si thei. Thuthangtha pali le Tirhthlah cabu lawng a um. (Asinain Matthai, Johan, Luka, Marka, tiin a um.) Thukam Thar hmaisabik tlang thum cu cati sen in an ngan. Geneva ih Kawhhran hotu Theodore Beza in Cambridge University hnenah 1581 ah a pekmi a si. Curuangah Codex Bezae tiih an kawhnak a si. Western Text timi lakih an rinsanmi pakhat a si.\nHimi Codex cabu phun nga (saphaw thawn cabu ih tuahmi), AD 500 hlan ih nganmi, lak ihsin cabu pakhatte hman Erasmus in a hmang lo. A theih lo ruangah a si lo. A neih lo ruangah a si sawn. An hmu hrih lo. A hmanmi Grik cabu cu AD 1000-1500 karlak ih nganmi Grik Baibal – a tlaimi hlir a hmang. Curuangah Erasmus ih suahmi Grik Baibal Textus Receptus an run ti lehmi hi rinsan tlakbik a si lo, kan tinak hi a si. Ziangahtile a tlai deuhdeuh tikah beetmi a tam deuhdeuh. Erasmus hmanmi hi cupawl cu an si. Cumi cu KJV in a hman tikah KJV sungah beetmi a tam ve tinak a si. Cumi cu Dr. Sui Lian Mang ih a leh ve tikah beetmi a tam ve ruangah, anih cun “a kim” tiih a ruahmi a si; midang ih lehmi Baibal pawl cu “Um Lo” timi 300 hrawng a um ih amah ih lehmi cu “A Um” a kim thluh, tiih a langnak hi a si. Mangbang ding a si lo. Cutiin “A um” tiih lang ding hrimhrim a si. “A um” timi pawl hi a tam sawn cu beetmi an si ruangah a si. A thlunmi hih KJV a si; a thlunmi a dang! Midang cun KJV cu kan thlun lo. Kan thlun lo kan tikah kanmah (Falam, Hakha, Tiddim, Mizo) lawng kan si lo; Leilung tlun United Bible Societies sungih um Bible Societies hmuahhmuah le Bible Translation Consultants hmuahhmuah ih thlun lomi a si. Cule NIV Baibal an leh tik khalah KJV cu an thlun cuang lo. A thabik le a tuanbik ih nganmi Grik Baibal an thlun sawn. Baibal lehnak hnatuan ah KJV a thluntu hi an tam lo. Mi mal an si.\nMinuscules: (Mi-nu-scules tin siar ding) Himi pawl hi cafang a peh teih, kut ih nganmi an si. (Mirang tong cun cursive script an ti.) Grik tong thotho ih nganmi an si. Baibal a kim tein a ummi le hrekkhat (tlap khathnih) lawng a taangmi tiin an um. A zate cun cazual (manuscripts copies) cu thawng thum zikte an um. A hrek cu a tlaimi an si. Asinain tuan ih nganmi khal an um. Rintlak timi pawl hi AD 300-400 kar ih nganmi an si. (Himi sungah a tam sawn cu Byzantine Text timi an si nain Western Text tile Alexandrian Text timi phun khal a um ve thotho.) Tuan ih nganmi pawl hi Erasmus kut ah a thleng lo. Curuangah a hmang thei lo.\nPapyri: Papyri ti tikah Papyrus tampi tinak a si. Papyrus catlap ah Baibal an ngan ih kum reipi a daih lo khal le saphaw (savun) hnakin tam deuh cabu ngannak ah an rak hmang. Saphaw hnak cun a man a ol deuh. Grik Baibal hi, Baibal zate a kim na, kim na lo, cahmai pakhat hnih tivek tla in a taangsun, leilung sung ihsin laihsuahmi le a himnak hmun ih thuhmi pawl, a zate khawm tikah cazual/cabu (manuscripts) pali nga lawng a si lo; 5200 hnak in a tam sawn an um. Cutluk in Baibal manuscripts tam a um – tuan ih nganmi tamzet kan nei, tinak a si.\nPapyri – Baibal papyrus parih nganmi – Baibal hi an zate cu a si lo nain a tam nawn cu Codex (saphaw thawn tuahmi cabu) hnakin a tam sawn. A tam sawn lawng a si lo; tuan sawn ih nganmi an um. (The earliest manuscripts of the Bible we have are the papyri.) A hrek cu AD 200-250 karih nganmi tla an um. Thukam Thar a kim thluh lo nain a umsun cu an sunglawi ngaingai; ziangahtile Matthai, Marka, Luke, Johan, Paul le Piter ih nganmi a naihbik cazual an si!\nCuih Papyri pawl a hmu hmasabiktu cu Amerika mi, Ireland ram Dublin khua ih um Chester Beatty a si ih 1931 kum ah Izipt ram leilung sung – thlanmual sung ihsin an suahmi – cazual hleihnih (12 copies) kha a lei ngah. Hipawl hi an zohhliah tikah AD 200-250 kar ih nganmi a si ti’n an fiang. Cupawl cu Chester Beatty Papyri an tiih Dublin khuapi ah an ret. Cuih Papyri lakah a tuanbik pawl malte kan sim ding. A zate cun kan sim cawk lo ding.\n(a)\tPapyri 45 (= p45): Himi hi Thukam Thar a kim lo; catlap 220 hrawng a um hmang nain atu ahcun catlap 30 lawng a um. Thuthangtha pali le Tirhthlah cabu an tel.\n(b)\tPapyri 46 (= p46): Himi hi Thukam Thar a kim lo; catlap 86 a tel ih a zate in Paul cakuat lawnglawng an si. Cumi sungah Timote le Titas (Pastoral Letters) a tel lo. (Tubaite ih in simmi cu, p46 hi Ann Arbor (USA) khua ih um University of Michigan ah a um ih, hnah 60 (60 pages) a um, an ti.)\n(c)\tPapyri 47 (= p47): Himi sungah Thuphuan cazual sung ihsin catlap pahra lawng a tel.\nChester Beatty papyri an hmuh hnu ah a thupizetmi papyri an hmuhmi cu Geneva khua ih um M. Martin Bodmer papyri a si. Martin Bodmer hin Chester Beatty bangin 1959 ah a lei ve ih a hmin ah Bodmer II an ti. AD 200 hrawngih nganmi an si. Cumi sungah thupi pawl cu:\n(a)\tPapyri 66 (= p66): Hih papyrus cazual hi Johan Thuthangtha a zate zikzik in a um. A tuanzet ih nganmi (AD 200 hrawngih ngan) a si.\n(b)\tPapyri 72 (= p72): Judas Cakuat le Paul Cakuat pahnih a tel. Tuan ih nganmi an si ve.\n(c)\tPapyri 75 (= p75): Himi hi AD 175 le 225 karlak ih nganmi a si ih Baibal cazual hmaisa biklam ih nganmi an si. Luka le Johan Thuthangtha an tel.\nKhristian Baibal Ca hi tuan zetzet ih rak nganmi Grik tong in a ummi (Baibal kan neih) ruangah lungawizazet a si. Papyri cazual (papyri manuscripts) pawl hi pakhat hnih si loin zahnih hrawng kan neih ruangah – a hrek cu tuanzet ih nganmi an si ih rintlakzet an si. Hi bangtuk tuan zetzet ih nganmi Papyri hi Erasmas in a hmu ngah ve loih Textus Receptus sung khalah a telh thei ve lo; King James Version sung khalih a tel thei ve lo tikah a kim lo, a tlaksamnak cu a si.\nErasmus in Ziangti’n Edit a tuah? A tlunah kan sim zo: Erasmus in Grik Thukham Thar Textus Receptus hi kum 1516 ah a suah kan ti zo. Amah hin Grik Baibal a neihmi pawl cu edit a tuah. Midang in Grik Thukam Thar an suah hmaisa pang ding ti a ruah ruangah edit a tuah daan hi duhngetzet in si loin a nawt ciamco; ziangahtile Basle khua ih um cabu suahtu (publisher) Froben in Grik Baibal – Complutensian Polyglot timi midang ih an suahhlan ah suah thei dingah Erasmus cu a fial. Curuangah Erasmus cun a hmuhmi le a neihmi pohpoh a khawm ih, a khawm theimi cu cazual tawntai deuh (poor quality manuscripts) le a hnu ih nganmi (late manuscript) – AD 1000 hnakih tuan pakhat hman a nei lomi – cupawl finkhawm in Grik Thukam Thar (Textus Receptus) hmasabik cu a suah.\nA tuan ih nganmi Grik Baibal si loin a hnu ih (tlai ih) an nganmi Grik Baibal kha Erasmus ih a hman ruangah a hleifuan tam nawn a tel. Cupawl lakah panga ruk lawng kan sim ding:\n(1)\tMatt 6:9-13, Bawipa thlacam: Jesuh in Bawipa thlacam in zirhmi sungih a ummi hi Khristian kan si vete in kan saal theumi a si. Cuti kan saal tikah caang 13 nak peh ah, “Uknak le huham le sunlawinak cu kumkhua in nangmai’ taa a si, Amen” kan ti theumi hi hmaisabik lam le a thabik timi Grik Baibal pawl ah a um lo. Curuangah kan lehmi Baibal ah kan telh lo. Ziangahtile hih cacaang hi a tlailam ih nganmi Grik Baibal sung lawngah a tel; a tuanbik Baibal sungah a tel lo. Asinain Erasmus cun Textus Receptus sungah a telh. KJV sungah a tel ve. Hmaisabik Grik Balbal ah a tel lo nain kan duhzetmi cacaang a si ruangah kan Baibal a thuaibik ah (footnote ah) kan telh cih. (Main text ah kan telh lo.)\n(2)\tTirh 9:6, ah, “cule khur phah le mangbang in Paul cun, ‘Bawipa, ziangso tuahter i duh?’ tiah a sut” timi hi Erasmus in Textus Receptus sungah a telh ih KJV sung khalah a tel ve. Himi hi kan theihmi Grik Baibal khuitawk sung hmanah a tel lo. Jerome in AD 420 hrawng ih Baibal a lehmi Vulgate (RC Baibal) sung ihsin Erasmus in a laak ih Grik ih a leh copmi a si; Grik Baibal sungih um lomi a si! Curuangah kan Baibal sungah kan telh lo.\n(3)\tI Johan 5:7, “Vancung ah Pa, Thu le Thlarau Thianghlim an um; hi pathum hi pakhat an si,” timi hi Erasmus in Textus Receptus ah a telh ih KJV khal in a telh. Asinain Grik Baibal khui hmanah a um lo. Erasmus ih beetmi a bang. Hmasabik lam ih nganmi Grik Baibal ih a um lo ruangah kan Baibal Thianghlim ah kan telh lo.\n(4)\tThuphuan: Erasmus ih hmanmi Grik Baibal Thuphuan cabu cu 1100-1200 AD ih nganmi a si ih cumi cabu pakhat te (only one manuscript) lawng a nei. Cuih cabu sungah Thuphuan Cabu ih netabik caang ruk a um lo. (Thup 22:15 tiang lawng a um.) Curuangah amah Erasmus in Latin Baibal Vulgate sung taa kha Grik ah a let ih cumi cu Textus Receptus sungah a telh.\n(5)\tThuphuan 5:14, ah, “Amah cu kumkhua in kumkhua tiang a nung” timi Erasmus in Textus Receptus sungah a telh. Himi hi khuitawk Grik Baibal sung hman ah a um lo. Curuangah kan Baibal ah kan telh lo.\n(6)\tEfesa 3:14, ah, “Kan Bawipa Jesuh Khrih” timi hi an beet. Hmaisabik nganmi Grik Baibal le khuitawk Grik Baibal sung khal ih a um lo ruangah kan Baibal ah kan telh lo.\n(7)\tRom 8:1, ah, “Tisa duhnak thawn a feh lotu, asinain thlarau duhnak thawn a fehtu” ti hi an telh. Hmaisabik Grik Baibal ah a um lo; curuangah kan Baibal ah kan telh lo.\nHimi pawl hi Grik Baibal ah a um lo nain Erasmus ih telhmi hrekkhat pawl an si.\n(8)\tAn telh lomi: KJV lettu pawl (remtu pawl) in an hmanmi Grik Baibal sungah a tlasammi tawkfang a um. Cumi cu a tlaksam vekin an hmang; A thuailam ah malte kan langter ding; hmaisabik Grik Baibal ah telh an si nain KJV Grik Baibal sungih an telh lomi pawl:\n(a)\tMatt 24:36, ah, “Fapa in siseh (a thei lo)” timi hi an taanta, an telh lo. Hmaisa bik ih nganmi Grik Baibal sungih a um ruangah kan Baibal sungah kan telh.\n(b)\tTirh 4:25, ah, “Thlarau Thianghlim hmang in” timi an telh lo. Grik Baibal a tuanbik ih nganmi sungih a tel ruangah kan Baibal ah kan telh.\n(c)\tTirh 16:7, ah, “Jesuh ih Thlarau in a on lo” timi ahhin, “Jesuh” a tel lo; “Thlarau” lawng an telh. A tuanlambik ih nganmi Grik Baibal in a telh ruangah kan Baibal ah kan telh.\n(d)\tRom 8:28, ah, “Ziangtinkim ahhin Pathian cun amah a duhdawtu le…” timi sungah, “Pathian cun” timi hi a tel lo. An Grik Baibal ah a tel lo. Asinain hmaisabik lam ih nganmi Grik Baibal ih a um ruangah kan Baibal ah kan telh.\n(e)\t1 Piter 2:2, “thlarau hnawiti duh uhla cuih hnawiti nan innak thawngin nan thang dingih rundammi nan si ding” timi sungah “rundam mi nan si ding” ti hi Erasmus in a telh lo. KJV khal in a telh ve lo. Asinain hmaisabik le a thabik timi Grik Baibal sungih a um ruangah kan Baibal ah kan telh.\nErasmus ih a beetmi siseh, a telh lomi siseh, a zate in sim le rel a tul lo tiah kan ruat. Kan rel khalle a thathnemnak a um lo. Tawkfang kan sim cun kan sim duhmi a fiang paam tiah kan ruat.\nA tlun ah Erasmus le a edit mi Textus Receptus thuhla a tawizawng in ka ngan. Ziangruangah Erasmus in Grik Baibal hi a hnu (a tlai) ih nganmi le a tawntaimi (a kim lomi le beetmi) a finkhawm ih Textus Receptus Grik Baibal cu a suah, ti kan fianter zo. Ziangbangtuk in a beet ih ziangbangtuk in a kim lomi a finkhawm, ti tla kan hmu zo. Casiartu hin nan siar hnu ah rinsan tlak a si ngaingai maw? ti cu nanmah ciar ih relcat ding a si. King James Version le Textus Receptus hi rintlak an si ko, tiih nan ruatcat a si ahcun nanmah thu a si. Zohman in cuti’n khati’n relcat uh ti theinak kan nei lo.\nAsinain pakhat kan fianter duhmi cu: Leilung tlun ih Baibal lehnak (Translation) le Baibal namnak (Publication/printing) hnatuantu, ram 120 lenglo le office 200 lenglo ah hnatuantu, United Bible Societies le ramtin National Baibal Societies (Kawlram ah “Myanmar Bible Society” kan nei ih USA khalah “American Bible Society” kan nei), hih Bible Societies pawl hin Baibal hi tong phunkim ih an leh tum tikah (atu ahcun Leilung tlun ih tong 2400 lenglo in Baibal an let zo ih) Textus Receptus le King James Version hi nan hmang ding, tiah Baibal lettu an ti dah lo. (NIV an leh tik khalah KJV an thlun lo.) Cuhnak ih tha deuh le tuan deuh ih nganmi Grik Baibal (a tlun in kan langtermi pawl) hi an duhsakmi le sirhsanmi si dingah Baibal lettu pawl an zirh hai ih an sawm hai a si. TEV khal cubangtuk rinsantlak Grik Baibal ih lehmi a si. Codex le Papyri timi sungih Grik Baibal pawl hi a dik deuh tiah an ruat. A hnu ih nganmi Grik Baibal hnak cun tuan ih nganmi Grik Baibal cu rinsan a tlak deuh, ti’n an ruat ciar. Kan Baibal Thianghlim hi a tuanbiklam ih nganmi Grik Baibal thlun ih lehmi a si. Rintlak a si.\nFalam tong in kan ngan reromi Baibal Simfiangnak (Hre Kio Commentary series) khal hi rinsantlak kan timi Pastor pasarih in kan ngan ih atu ih rinsantlak a si, kan timi kan Baibal Thianghlim thlun in kan nganmi a si. (Pastor pakua kan si nain Rev. Edward Hlawn Piang le Rev. Dr. Hrang Cung Nung in tuih kum ah in thihsan ih kan riah a sia. Asinain an hnatuanmi cu a hmun ringring ding.)\nC. Ziangtinso Textus Receptus timi hmin a rat? Zo in so a pek?\nZohman in hmin an sak lo; zohman in an pek lo. Cabu “kyaw-ngia” (commercial tuah) nak ihsin a rami a si. A tawizawng in sim sehla: Erasmas in Grik Baibal 1516 ih a suah tikah Textus Receptus tiah hmin a pek lo; cuih cabu cu hmin a nei hrih lo; Pakhatnak Grik Thukam Thar (First New Testament Grik Text) ti a si. Cuih hnu ah malte an rem ih cuih Grik cabu cu an suah saal: Kum 1519, 1522, 1527, le 1535 ah an suah saal.\nErasmus ih tuahmi Grik Thukam Thar cabu cu Paris khua ih cabu suahtu Robert Estiene (Latin ih ngan tikah a hmin cu Stephanus a si) le a fapa Henri in 1546 ah an suah ih mal tete rem in 1549, 1550 le 1551 ah an suah. Eistienne cun a suahmi Grik Thukam Thar cabu cu caang khat, caang hnih, tiah Baibal caang (Bible verses) a pek ih tuihsun tiangin kan hmang tami hi a si. Geneva khua ih a ummi Theodore Beza in Stephanus ih a voilinak ih a suahmi Grik Thukam Thar (Erasmus ih suahmi le malte remmi) cu a suah ve: Kum 1565 le 1611 ah voihnih a suah. Cule Netherlands ram, Leyden khua ah Elzevir unau pahnih –Bonaventure le Abraham – in Theodore Beza ih suahmi Grik Thukam Thar cu kum 1624 ah an suah ve.\nCule hi unau pahnih (Bonaventure le Abraham) cu “kyaw-ngia” lam ah an fim, an ti thei zet. Mi hnenih Thutheihter (commercial tuah) an thiam. Netherlands cu ram fate a si ih mi tampi in siar hai seh ti duhnak thawn 1633 ih an Grik Thukam Thar an nam zawngah an “kyaw-ngia” cu hiti’n an ngan: Latin tong in an ngan ih Mirang tong cun, “The text, therefore, you now have is accepted by all, in which we give nothing changed or corrupt” an ti. Lai tong cun: “Curuangah atu ih nan neihmi cabu hi mi hmuahhmuah pommi a si, zianghman thlengmi le beetmi-hlonmi kan nei lo” an ti. Cuti ih Mi hmuahhmuah pommi timi cu Latin tong cun Textus Receptus ti a si. Cumi cu tuihsun tiangin a taangta. A ngaingai ti ahcun beetmi le hlonmi a tamzetmi cabu a si. An beet an hlonmi thu hnakin, an “kyaw-ngia” mi kha mi in an sim an rel tam sawn. Cuih “kyaw-ngia” cu Fundamentalist pawl cun Grik Baibal dang hnakin Textus Receptus hi an rel tam sawn a si.\nCule ruah tlakzet pakhat cu: Erasmus in 1516 ih a suahmi Grik Thukam Thar le Bonaventure le Abraham in 1633 ih an suahmi Textus Receptus timi hi an bang-aw lo. A malbik ah hmun 287 ah an dang-aw, an ti. Cumi hman ah beetmi-hlonmi a um zo, tinak a si. Hitin Textus Receptus tiih kawh hi Khristian tampi cun tuihsun tiangin “Mi hmuahhmiuah ih pommi” a si ngaingai tiah Textus Receptus cu an ruat. An theih lo ruangah a si, ti ding a si. Hiti in Textus Receptus ti ih hminpekmi le kawhmi hi Kawhhran ih pekmi a si lo; Kawhhran hotu pawl ih relcatmi khal a si lo. Cule Church Council ih relcatmi khal a si lo. Cabu zuar duh ah “kyaw-ngia” tuahnak ihsin a ra suakmi a si. Tuih san ahcun Baibal lam thungaithlak ih a zingzoi ngaingaitu lakah hih Textus Receptus a pomtu cu mi malte deuh ngaingai an si. Asinain a au-thei zettu an si theu.\nHih ka nganmi cahram hi Falam Baibal a hmangtu hrang lawngah a si lo; Hakha Baibal a hmangtu siseh, Saya Thang Hup ih lehmi Baibal a hmangtu, Saya Sui Lian Mang ih lehmi Baibal siartu le Mizo Baibal a hmangtu pawl khal siseh, an siar ciar ve dingah ka duhnak a si. Cule Kawl tong in Baibal lehmi – Judson Version siartu khal in an siar dingah ka duhsakzet. Ziangahtile Kawl tong ih Judson Version hi (Thukam Thar tla cu) King James Version le Textus Receptus ihsin lehmi a si ve. Thudik le thu-um daan ngaingai kan theih ciar hi a thupi tiah ka ruat. Thudik kan theih lawngah kan Kawhhran dinhmun hi a hnget ding.\nA siartu hmuahhmuah hnenah Pathian ih thluasuah hnangamnak um hram seh!


Pathian ih Hrilmi - Chinland Today Media\nMay 5, 2012 4:16 pm·0 comments\nRaaltlan bangin a tthekdarh awmi, Pathian ih hrilmi pawl… Jesuh Khrih ih thu nan thlunnak dingah le Amai’ thiisen ih thlentermi nan sinak dingah nannih cu kan Pa Pathian ih tumtahnak bangtuk in hrilmi le Amah ih thlarau in mi thianghlim ih tuahmi nan si.\nBible Siar Ding: 1 Thess 1:2-7; 4:3-12\nMilai sinak, tisami sinak, leitlun ih amahte a cangmi thilri tlaihsannak timi pawl zate hi vanlam huham dokalhtu an si. Satan huham in milai nunnak ih himi vek dinhmun parah a tthum aw, hram a khuar ih hna a ttuan, ahleice in minung thinlung muril thuhrisahcatnak in Pathian hnenih a pek awk lo tikah a luarkaibik. Cuticun thim thuneihnak cu tho le cangvai tahrat in vanlam tleunak ih thuneihnak kha a doraal thlang. Sikhalsehla ziangtik hmanah khawthim cu khawvang cu a do neh thei dah kel lo.\nVanlam thuneihnak hi a caangcaang ahcun mi malte a si aw ttheu hmanseh, mi tamsawn a si aw ringring ko. Ka simmi hi a dik maw? A si, ka sim duhmi cu a fiang ko. Mi malte sungih a um caan hmanah nehnak a co ringirng thotho.\nThlarau Thianghlim in kan thuneihnak le kan caan ttha theihter in duhsak: “Kannih cu kan Pa Pathian ih tumtahnak bangtuk in hrilmi le Amah ih thlarau in mi thianghlim ih tuahmi kan si” (1 Peter 1:2). Atu ih Thlarau ih thianhlimternak cu sualnak ihsin thianhlimternak a si lo. Cumi cu tlennak hnattuan hnakin a saang deuh. Jesuh thiisen cu thianhlimternak hrangah huham cakzetmi a si; cule huham cahnak dang pawl cu a dawihlo ih a cakzetmi Pathian ih huham in kan nunnak cu a thar in in thlengh sak.\nKan sung ihsin sualnak ih in suahsan tikah, kan nunnak cu thianhlimter a si tikah le Pathian Thu cu kan sungah nung in Thlarau Thianghlim huham cahnak a cangvaih tikah ziangtinkim ah nehnak in coter. Cuti’n Thlarau Thianghlim huham phuanlang awknak in a saannak hmun ah in khaisang dingih Khrih sungi a phuanglang awtu Pathian ih sinak famkim sungah in hruailut ding.\nCumi cu Thlarau Thianghlim ih ti thianghlimnak in a si ih thunthlunnak le Khrih thiisen ih thehnak in a si. Thuthlunnak siar lo thianghlimternak dang a um lo.\nSualralnak cu a karhzaizet ko ding, asinan Bawipa in a mithiang pawl tlunih thantar a thlir ahcun nehnak a si.


Nule Pa Ih Hremnak Ruangih Tlanhlo Nauhak Kum 7 Mi An Hmusal Zo - Chinland Today Media\nNule Pa Ih Hremnak Ruangih Tlanhlo Nauhak Kum 7 Mi An Hmusal Zo\nJune 3, 2016 1:57 pm·0 comments\nJapan ram ih kum 7 nauhak mipa, a nu le pa in a nuncan that ding ruahsan ih an hremnak ihsi ni ruk sung hlo mi cu tuini ah a hmu sal zo. Hi tiih an hremnak thu ruangah Japan nu le pa pawl ih titi a titam phah zet.\nHi nauhakpa Yamato Tanooka tiih kawh mi pate hi lampi ih mawtaw tlanlai lungto ih a den ruangah a nu le pa in tuah nawn lo dingih an hrem duhnak ruang ah hmun pakhat, lampi kiangah mawtaw thawn an tan.\nA nu le pa in hruai dingih an va zohsal tikah a rak um nawnlo. Cutin ralkap pawl le hotu upa pawl hnenah an fapa hlo mi cu, thlairah an lak laiah a hlo tiin an bum lawk. Sinan nehhnu ahcun thungai simin an hremnak ruangih hlo mi a si tiah an sim aw sal.\nRampum thuthang le online tiangin an hawlnak thu thehdarh a siih, hitluk ih nauhak hrem hi a tullo titu le an nun caan um dan ih zirin hrem ding a sitiih titi thurelnak tamzet a suah pi phah.\nHringtu a pa Takayuki Tanooka in a fapa hnenah, lungkuai le mitthli thawn a duhdawtnak ruangih a tuah mi a si thu a sim ih ngaithiam khal a dil. ‘Ka fapa hi ka duhdawt tuk mi a siih, ka duhdawtnak in ka cawm ih ka enkawl. Hmailam caan khalah ka enkawl vivo dingih tuhnak in ka duhdawt sinsin ding’ tiin ngaithiam dil phah in a rel.\nKum 7 mi Yamato Tanooka hi ralkap pawl umnak buuk kiang ah an hmu. Rawl eiilo ih ni 6 sung a um ruangah rilrawng zetin an sar. Hliam naazet cu zianghman a tuar lo. Tu hi sizung ah an sibawi thiamsang pawl in an enkawl rero lai.#\nNunau Virgin Zuar An Um Lala\nBangladesh In Mi 23 Thihnak Daan A Pek\nLei Tlun Kut Tumbik Nu


Juventus Hnemtu Leo Messi – Times Of Chinland\nBarcelona Captain Leo Messi cun Champions league quarter final ih Ajax neh lotu Juventus a hnem ih an thilton cu tuar harzet ding le amah khal in a rak tuar zo thu a rel.\nChampions league quarter final puai neta sawn ah Barcelona cun Man United neh in semi final an lut nan,Juventus cu Ajax neh loin champions league an suahsan.Man United thawn an puai theh ah Messi cu Juventus thuhla suh a si ih hitin a sawn.\nLeo Messi cun ,”Ka lo sim ding ,Juventus hi team thazet an si ih Champions league an suahsan cu an hrang tuar a harsa zet ding.Kannih khal nasa zetin kan rak tuar zo ih Khualkhua ah Roma neh loin Champions league kan rak mangtha zo.Champions league ahcun ziangvek puai khal nehnak co a harsa zet thlangih ziang team khal do an harsa theh a si,” a ti.\nNehnak an co thu ah Messi cun ,” Nehnak kan co thei ruangah ka lungawi zetih hmailam pan in ke kan kar vivo ding.Tucun laliga kan ruah a tul thlangih a rangthei bik in kan champion lohli a tul.Champions league semi final hrang khal nasa zetin timtuahnak kan nei ding a si,” a ti.\nKa Rel Bangin A Si – Ferdinand


Shares & Companies (5) - Chinland Today Media\nShares & Companies (5)\nJanuary 27, 2016 7:29 am·0 comments\nShares lei le Bank ih paisa ret\nKan paisa hi Bank ih kan ret ahcun paisa kan ttul tiktik ah, olsam zetin kan va suah lohli thei. Cule kumtin bank in fix an neih vekin sumtthang kan ngah ringring bet fawn.\nAsinan Shares kan lei ahcun “paisa ka mamawh tuk ih ka lo leimi Shares pawl lo khirhsal ka duh.” tiih va ti a ngah nawnlo. Shares veikhat kan lei zo hnuhnu khirhsal a ngah nawn lo. Asinan zuarsal cu a theih ringring. Shares kan lei ahcun Company neitu sinak kan co theiih Bank ahcun paisa ziangzat va ret khal sehla, kan ngah dingmi cu sumtthang lawng a si.\ne.g YKKO Groups of Companies limited, 7 Stars Holdings Company Limited, Yoma Bank Limited, Lucky Man Co.,ltd …….. tivek in Company hmin ngandan a bangaw lo, kan hmuhmi a um cio ko ding.\n“Groups of Companies” , “Holdings Company” le “limited” himi cafang pawl hin simduhmi tampi a neiih, a huap khal a huap kau zet fawn.\n“Limited” timi cafang hi kawlttong cun ေပးရန္ရိွေသာ တာ၀န္မ်ားကိုကန္႔သတ္ေပးထားျခင္း tin a si. Shares kan leinak Company hi sungral thluh bang sehla, Company in leiba a neihmi pawl cu kan nih Shares leitu pawl in kan va kuanpi a ttul lo ding. Cun, Shares ka leimi paisa pawl khal in kuan theizat lawng in kuan ve ding. In kuan theilo bembem a si hmanah, rak lungawi loih um theinak kan nei ve lo. Cumi cu “limited” timi cafang ih simduhmi a si.\nCompany sungral thluhin hnattuan cawl a tum pang a si ahcun hmaisabik ah Loan a lakmi pawl a kuan ding. Cumi paisa hleimi in Debenture leitupawl a kuan ding. Cutluh in Preference Shares leitupawl a kuan ding. Cumi ttheh in Ordinary Shares leitupawl a kuan ding. Cumi cu kan ramin a neihmi daan a si.\nKan Shares zuarsal duh bang sehla, peh lai ding……………..\nNote: Share le Stock himi a bangawmi a si ko. Share hnahkhatte lawng a um le cu Share tiih kawh a siih, hnahkhat hnakih tam a umkhawm cun stock tiih kawh a si. Singular le plural kawhdan a si mai. Curuangah Share leitu khal `Share Holders´ lole `Stock Holders´ tiih kawh a si.\nZilthli Lal Nei Thluai\nShares & Companies (1)\nShares & Companies (9)\nShares & Companies (4)


IC Pawl In A Veikhatnak Chin Ramkulh Feh In Hakha Bawm Ding - Chinland Today Media\nIC Pawl In A Veikhatnak Chin Ramkulh Feh In Hakha Bawm Ding\nAugust 26, 2015 3:03 pm·0 comments\nIron Cross Band, Pic IC fb page\nMyanmar rampi awnmawi khawvel ih hmaihruaitu Iron Cross pawl cun a veikhatnak hrang Chin ramkulh ah fehin, Hakha khawpi ih siatral mi pawl bawmnak pek an tum. August 27, 2015 ah Yangon ihsin an zam so dingih nikhat an caam ding tiah Chinland Today Media cun thu kan dong.\n‘Hakha ah inn siat mi 570 a um tiah kan theiih inn khat ting 10 ciar pek kan tum. Cun Tlawng inn 10 saksak kan tum’ tiah Iron Cross ih hotu le Lead Guitarist Chit San Maung cun Jasmie Eng hnenah a sim thu Chinland Today Media cun thu kan thei. Jasmie Eng Te ih a sim dan ahcun Chit San Maung hin biak inn siat mi zat, pastor, kohhran sungtel zat le a hmun pawl tla thei a duh ih, nehhnu hrangah bawmnak pek thei dingin KBZ pawl hnenah sim a duh tiah Chinland Today Media hnenah a sim.\nTuitum an fehnak ding hrang ih vanzam le lampi hrang KBZ in a tumsak dingih an mah roriin Hakha khawpi ah an feh ding. Harsatuar pawl hi MM kyat tingthawng 5-6 hrawng bawm an tum tiah thutheih a si. IC Band; Chit San Maung (Lead Guitar) Khin Maung Thant (Bass Guitar) Banyar Naing (Keyboards) Kha Yam (Drums) Lay Phyu (Vocal) Ah Nge (Vocal) Myo Gyi (Vocal) Y Wine (Vocal) Myo Kyi pawl an zaten Y Wine telloin an fehthluh ding.\nHakha lawng siloin Chin ramkulh, Sagaing lam ih Chin mi harsa pawl khal bawmnak pe thei ding thuhla tawl rel an tum vivo. IC pawl hin August 21, 2015 ah Myanmar ram tilian le harsa tuar pawl hrang awnmawi tumnak le mipi awihnak an nei.\nTuitum hi IC pawl Chin ramkulh an feh veikhatnak ding a si. A liamcia kum ah Hakha khawpi feh ding tumtahnak an rak nei dah zonan acozah ih siannak an ngah lo ruangah an rak thulh.#\nIC le Thet Mon Myint In Hakha Ting 11,595 In Bawm\nBochuk Suahcam Ti Telh Lo Ruangah IC Show Hnukdawk\nIRON CROSS Hakha Bawm Ding An Zam Zo Thet Mon Myint Tei Nupa Tla An Tel


2 Piter 1 (2 Peter 1)\nPiter cakuat pahnihnak hi Khristian hmasa pawl hmunkipih siar dingah a kuatmi a si. A tumtah bikmi cu zirh sualtu pawlih hnaṭuannak le zirhnak ruangih a ra suakmi nupa sualnak pawl do dingah a si. Hi bangtuk buainak a hloh theinak dingah Pathian le Jesuh Khrih dik le felteih theihnak, le Jesuh rori an mit ih a hmutu le hna in a thuzirhmi a theitu pawlih thusimnak pawl kaihnget dingah a forh. Cangantu hin Khrih a ra sal nawn lo ding, a titu pawlih zirhnak kha a helhkam bik cuang a si. Curuangah Pathian in mi pakhatte hman siat ding a duh lo; mi hmuahhmuah an sual an sir aw ih rundammi an si ding a duh ruangah Khrih a rat sal hrih lonak hi a si, tiah a sim.\nKhristian nuncan (1.3-21)\nZirh sualtu pawl (2.1-22)\nKhrih a ratsalnak ding thu (3.1-18)\n1Jesuh Khrih ih siahhlawh le tirhthlah a si mi keimah Simon Piter in kan Pathian le Runtu a si mi Jesuh Khrih ih dingnak ruangah hitluk a sunglawimi kan zumnak thawn bangrep in zumnak pek a si vemi nan hnenah hi cakuat hi ka ngan.\n2Pathian le kan Bawipa Jesuh nan theihnak thawngin zaangfahnak le daihnak cu famkim zetin co hram uh.\nPathian Ih Kawhnak Le Hriilnak\n3A sunlawinak le a ṭhatnak co ve dingah in kotu Khrih kan theihnak ruangin Pathian ṭihzahnak thawn kan nun theinak dingah kan ṭulmi hmuahhmuah cu Pathian ih cahnak huham in in pe zo. 4Cutiin in tiamkam ciami a tum le a sunglawimi laksawng cu in pek ih cuih laksawng ruangah in siatsuah theitu leilung tisa hiarnak ihsin nan luat thei ding ih Pathian a sinakah khan nan ṭawm aw thei ve ding. 5Himi ruang rori ahhin nan zumnak parah ṭhatnak bet tum uh; nan ṭhatnak parah theihnak bet tum uh; 6nan theihnak parah suup awk theinak bet hrih uh; cule suup awk theinak parah tuar theinak bet uhla nan tuar theinak parah Pathian ṭihzahnak bet uh. 7Pathian ṭihzahnak nan neihmi parah unau tlaihsannak bet uh; cule Khristian unau tlaihsannak parah duhdawtnak bet uh. 8Hi ṭhatnak pawl hi nan ṭul zetmi an si ih famkimin nan neih a si ahcun kan Bawipa Jesuh Khrih nan theihnak ah hin a lo caktertu le hmual a lo neihtertu an si ding. 9Sikhalsehla hi ṭhatnak pawl a nei lotu cu mitmalmi a si ih naite lawng a hmu theitu a si; hlanih a sualnak ihsin thianfaiter zomi a si hman kha a thei aw nawn lo.\n10Hiti a si ruangah u le nau pawl, Pathian ih a lo kawhnak le a lo hriilnak hi kumkhua ih fek dingah zuam sinsin uh. Cutiin nan tuah a sile nan zumnak ihsin nan pial dah lo ding. 11Cuticun kan Bawipa le in Runtu Jesuh Khrih ih kumkhua uknak sungah luh theinak thu nan ngah ding.\n12Hi thuhla pawl hi nan theih ciami le thutak nan theihmi sungah hngetkhoh zetih a ding ciami nan si ko nain ka lo theihter sal ringring ding. 13Ka nun sungah cun hi thu pawl lo theihter ringring hi a dikmi a si tiin ka ruat. 14Kan Bawipa Jesuh Khrih in fiang zetih i theihter zo vekin hi a thi theimi ka ruangpum cu ka taan cing ding ti ka thei. 15Curuangah hi thu pawl hi ka thih hnu khalah nan ciin ringring dingah ka ti thei tawkin ka zuam ding.\nKhrih Ih Sunlawinak A Hmutu\n16Kan Bawipa Jesuh Khrih cu huham thawn a ratnak ding thu kan lo theihter tikah phuahcopmi thuanthu ring in kan lo simmi a si lo. A sunlawi maksak zia cu kan mit rori in kan rak hmuhmi a si. 17Sunglawi Cungnungbik hnen ihsin a rami aw in, “Himi hi ka duhdawtmi ka Fapa a si, a parah ka lung a awi,” tiah a ti zawng ah kan Pa Pathian in upatnak le sunlawinak a peknak hmunah khan kanmah khal kan um ve! 18Amah thawn tlang thianghlim parih kan um laiah vancung ihsin a thangmi cuih aw cu kan thei.\n19Curuangah profet pawlih an rak simmi thuthang parah lunghmuinak hnget sinsin kan nei. Nannih khal cuih thu cu thupi zet a si tiin nan ruat le a ṭha ding; ziangah tile cuih thu cu Khrih ih Ni tleunak nan thinlung sungah vaangzawng deirel arsi tleu bangin a tleu hlan tiang khawthim sungih a vangmi mei-inn bangtuk a si. 20Thil dang hmuahhmuah hnakin himi hi ciing ṭha uh: zokhal amah bul in Ca Thianghlim sungih profet thusimmi kha a fiangter thei lo ding. 21Ziangah tile profet ih thusimmi cu milai duhnak meen ihsin a rami a si lo; Pathian hnen ihsin a rami thuthang an phuan tikah Thlarau Thianghlim forhfialnakin an phuanmi a si.


Mi Thau Pawl Hrang Sivai Tha - Chinland Today Media\nMi Thau Pawl Hrang Sivai Tha\nJuly 4, 2012 3:09 am·0 comments\nUS health regulators pawlin mithau luan (thau tuk) pawl hrang kum 13 hnu ah sivai tha zet an tuah suak thu an phuang. Thau pawl hrang sivai hi Belviq tiih kawh a siih a tuahtupawl Arena Pharmaceutical an si.\nHimi sivai ei nak thawn 5% tlukin taksak rihnak le thau luan tuknak pawl a bawm thei. Asinan hi Belviq sivai hi 2010 ahkhan ramsapawl parih an test rero hnu ah minung hrang a tha deuh lo tiin an hnong sal.\nAsinan hi mithau pawl hrang thau tuk sawk zangkhai thei dingih zuamnak cu colhsan loin beih rero a si ih tuikum ah minung hrang a tha timi theihsuak sal a si.\nTui sivai thatnak hmuhsuak sal mi Belviq hi hi minung thau luar tuk zatek 5 tlukin a mal ter thei ih rawl tampi ei hiarnak neilo dingah thluaklam a kai hruai thei.\nHi, sivai hi 2013 ah ah mipi lei thei dingah tlangzarhnak neih sal a si ding. Hi sivai hi harhdam hrang ei thazet a si. Si ei sual nei pawl hrang ah a tha lo. Cun, nunau naupai pawl hrang ah a tha lo a si. Hi sivai hi veikhat ei tikah zarh 12 sung cawl lo ih ei ding a si.


Chin National Day New Delhi ah - Chinland Today Media\nFebruary 20, 2009 12:36 pm·0 comments\nChin mi kan si ih, kan hrang ni Sunglawi zet, Chin National Day cu Delhi um, raltlan le tlan lo Chin pawl cun Tuini February 20, 2009 ah, Ten House, Near Gas Goods Dawn, Possangipur, Janakpuir, New Delhi – 110058 hmun ah neih a si.\nCan hi zinglam nazi 11:30 Am in thawk a siih, a ra suakkhawmtu mipi pawl khal in, sunlawih zet in can kim hlanah an thleng kim theh deuh thaw a si. Session hi phun hnih ih then a siih, a hmaisa sawn cu sawmmi upa pawl in thutawi simnak an neiih, a neta sawn hi Hnam lam le Live Concertnak thawn hman a si.\nHi hmun sunglawi in ra sunlawisak bawm ih, thazaang nasa zet mi petu, khualian Pu Van Lal Zawm Member of Parliament (MP), India in in ra hman bawm. Hi hmun ra suakkhawm hi mi 500 lenglo an si thu kan thuthang lakhawtu, a hmun ih feh cun a sim.\nKum 1948 ihsin thok in, tui tum hi a vei 61nak a si thlang. Kan Chin Hill nuam ah um thei hai lo in kan um nan, kan thlennak hmunkip ah hi ni hi sunglawi zet in kan hmang theu hi, kan unau awknak langter tu le lungrualnak lang tertu pakhat a si.\nLetpadaung Buainak Ih Tuanvo Neitu Hrem Siseh\nKutthlak tuar Laimi Aizawlah


Insang Buainak Suaktertu - Rev. Dr Thian Nun Piang - Chinland Today Media\nInsang Buainak Suaktertu – Rev. Dr Thian Nun Piang\nOctober 27, 2016 6:23 am·0 comments\n1. Insangah thleidannak (favoritism) a um tikah insang buainak a suahter.\nNulepa in fate pawl duh hleice le than hleice kan neih tikah insang ah buainak a suak ter theu a si. Laimi nu le pa hrekkhat cu fanu hnak in fapa an duh deuh cuang ih thleidannak an neih theu mi hi thil tha lo zet a si. Fate pawl cu bangrep in kan duhdawt vek in kan duhdawtnak khal bangrep in langter ding kan si.\n2. Insang ah nulepa lungrual lo tikah insang buainak a suahter:\nFate pawl nun kan zirh tikah nu le pa pawl kan lungrual ding a thupi zet. Fate pawl kawk tik khalah nulepa in awkhat ( one voice) kan suah a tul. Nu le pa karlakah aw-hnih a um asile fate pawl nun kan zirhnak ah kan hlawh tling thei lo ding. Nu in fate kawk tikah Pa in than tivek hi thil tha lo ngai ngai asi. Cuhnak in Nu in kawk tikah Pa khal in kawk bawm sawn ding a si.\n3. Insang ah pawlkom awknak a mal tikah insang buainak a suahter: (lack of communication)\nInsang nuam ( happy family) si thei nak dingah a thupi zet mi pakhat cu pakhat le pakhat pawlkom awknak ( communication) hi a si. Pawlkom awknak a um locun nel awknak a um thei lo. Ramsa pawl hman pakhat le pakhat an pawlkom awtam cun an nel aw ih an duhdawt aw deuh ti a si. Insang ah nupa asilole nufa, pafa nikhat veikhat tal be aw lo nak insang cu insang nuam asi thei dah lo ding.\n4. Internet, Phone le Computer Game pawl ruangah insang buainak a suahter:\nInsang hrekkhat cu insang pawlkom awknak can nei thei lo ding khawp in internet in an can tampi an fir sak. Internet, phone le computer games pawl hi innsang pawlkomnak siatsuah tu phunkhat a si. Curuangah internet, phone le computer games ih sal sungah kan tang lo ding hi a thupi zet. Thil ziangkim hi hmandan kan thiam asiahcun, thatnak a suahpi thei vek in hman dan kan thiam lo asile siatnak a suahpi thei a si.\n5. Pathian thu sungah kan nung lo tikah insang buainak a suahter:\nInsang buainak hrampi bik cu Pathian thu sungah kan nung lo ruangah a si. Thlacamnak um lo nak insang cu buainak khal a tam deuh. Insang Pathian thu sungah kaihhruai ding hi nulepa ih tuanvo a si. Insang hmunkhat teah Pathian biaknak caan hmang tlang, thlacam tlang le thu nuam rel tlang hi insang damnak a si. Pathian in fate laksawng in pek vekin Pathian thu sungah fate pawl kilkhawi ding, thansohter ding, thutak sungah hruai lut ding khal tuanvo kan nei a si.


Salai Publisher neitu Salai Maram (aka) Salai Mithli suhtonnak | VCTH\nHome » Interview » Salai Publisher neitu Salai Maram (aka) Salai Mithli suhtonnak\nBy vcth on October 17, 2015.\nChin calai hrang ih a zuam zettu, mino te Salai Maram cu Salai Publisher timi a din ih Calai thansonak hrangah cauk suah in siseh, ca ngan lam in siseh, Biazai lam in siseh, ti thei tawkin zuam zettu a si. Chinmi cangantu pawl cauk suah saktu khal a si. Hiti vekin Chin calai ṭhansonak parih a zuamnak parah, Vancung Thaihlio Media in kan lawm zet. A zuamnak pawl thawn pehpar aw in, thusuhnak kan rak nei.\nVCTH: Salai Van Cung Lian ih ngan mi “Kum 123 sung ih Falam Pi A Kekar Daan” timi cabu nasuahnak nak ihsin na hmin kan lo thei ih, cabu suah lam na tuahnak a rei zo maw?\nSalai Maram: Si, Salai Van Cung Lian ih cabu kan suah hi mipi tampi thinlung khal kan lak ngah in ka thei ve. Thuanthu tampi a phum aw lawng siloin thuanthu kan khum cih tin ka ruat. Cabu tuah ih kan suah cu 2011 kum ihsin a si ih midang nganmi kan suah hmaisak bik cu Facts of Falam timi cabu a si. 2013 kum, ah kan rak suah ih Kawlram khalah uk 500 kan zuar suak thei.\nVCTH: Cabu suah thei lo pawl na suah sak ti kan thei ih, zo pawl ih cauk na suah sak zo? Cun Calai lam ah a dang ziang pawl cangvaihnak na nei?\nSalai Maram: Cabu suah thei lopawl ti si sawn loin, ca ngantu hnen ta kan dil ṭheu sawn. Cabu ih kan suah zomi pawl cu,\nMai Sokhlei Par ih nganmi, Thangsung Va,\nFrancis Lal Uk ih nganmi Facts of Falam,\nCaleb L Ci Luai ih nganmi Jesuh Khrih Ah le Ṭhang Harhnak ihsin Pitlinnak,\nVan Tuah Piang ih nganmi Theih Kaunak,\nKianghrol Hmingte ih nganmi Eden Zunzam,\nSalai Za Kung Lal ih nganmi Pian Hmang Pali,\nDr Hre Mang ih nganmi Tipi thuamthum Parih ka mitthli,\nKeimah ngan mi Sun Khuathim le Lungsung Thuthup le Mithli Biazai Vol 2 pawl an si.\nCalai lam ih hna ka ṭuan mi pawl cu Malaysia ih umlai 2011 kum thok ihsin The Chin Journal timi cahmai 24 nei journal pi cu zarhtin kan rak suah ih USA ka fehhlan tiang kan suah ih cuhnu khalah peh vivo a sinan rem cang nawn loih kan cawl. Chin Journal timi kha a neta ah The Chin Times tin kan thleng sal. USA ah kan pehsal nan rei daih loin 2012 October thla ihsin kan cawl. Cule kumtin Chin Biazai siarnak kan nei ih tu kum kan tuah thei a sile a vei 5 nak kan tuah ding. 2008 kum, Malaysia ih um laiah Lungsung Thuthup le Mitthli Biazai timi cabu ka rak suah.\nVCTH: Nangmah tla nunthuleng na ngan ve ti kan thei ih, uk ziat lai na ngan zo? Nunthuleng na ngan tikah kan Laimi nih ziangtin an lo response?\nSalai Maram: Nunthuleng hi ka ṭhehfel zo mi cu pali a si zo nan ka suah ngah zomi cu pakhat lawng a si. Ka ca nganmi hnak in midang ih nganmi suah ding hi thupi ah ka ret. Ka nunthuleng le ca dang ka nganmi parah kan miphun cun in thei hrih lo tin ka hmu. Ka no deuh lai si ding.\nVCTH: Himi Salai Publisher hi hmailamah Register tuah vek teh na tum maw?\nSalai Maram: Himi Salai Publisher hi register tuah thei dinhmun a si leh ding cu saduhthat rori a si. USA lawng siloin Kawlram khalah tumtahnak le sunmang tumpi cu a um cia.\nVCTH: Hmailam ah ten kan calai thansonak hrangah ziangvek tumtahnak na nei? Calai lam kan ṭhangso vivo thei dingin ziang kan tuah le a ṭha?\nSalai Maram: Kan Calai ṭhansonak dingah a malbik kumkhat cabu pathum suah vivo kan tum. Cumi cu a malbik a si ih cuhnak ih tam kan suah thei le kan suah vivo lai ding. Chin mi kan calai ih kan ṭhanso thei ding cun kan casiar rori a tul ih cui kan casiar mi ihsin cangantu lole canganmi parah kan ruahnak kha zalen zetin kan ruah khawm awk a ṭul. A ṭha lomi cu ṭha kan ti lo vekin le ṭha kan timi cu a ṭhatdan vekin kan lawm awk a ṭul. Cuti siloin siar lomi khal ṭha tuk, thiam tuk kan ti ringring awk sung ahcun kan ṭhangso thei dah lo ding.


Biaknak Lam - Timothy Thian Nun Thang - Chinland Today Media\nBiaknak Lam – Timothy Thian Nun Thang\nTimothy Thian Nun Thang\nTimothy Thiante hi Pathian ih mihman mi pakhat a si. Hmuh veten mit hmai panzet , nel um zet a si. Hitivekin USA a ra tlawn lai ah CT thawn thu suhnak can kan ngah hi a lungawi um ngaingai. Zumtu unau tampi hrangah Thlarau thazang ngah ding kan beisei.\nCT: Na hminpum, na suak nak khua le nu lepa hmin le unau paziat nan si?\nTT: Ka Hmin cu ”Thian Nun Thang” a si. Pathian hna ka tuan hnu-ah “Timothy” ti kan bet. “Timothy Thian Nun Thang (Thiante)” ka si. Cinmual Veng, Falam ah ka suak. Kan semsuahnak khua cu “Khuangli” a si. Ka Pa cu Pu Tuan Sum a siih, ka nu cu Pi No Hlei Tlem (Thi zo) a si. Ka suahpi Unau 5 kan si nan in thih san thluh zo, nautabik ka si. Tu-ih, Ka Nu – Phun Kip Thluai a siih, Unau 9 kan si.\nCT: Na nupi hmin le a thuhla in sim thei pei maw?\nTT: C. Konya Konyak Lunghu a si. A ni hi Nagaland – India, Mon Town ih suak mi a si. An hnam cu Lunghu a si. Kan mai Lai Miphun (Chin) an si. Kum no te a si lai ihsin Pathian hnatuan rero zo mi a si. North-east India ah le ram leng hmun dangdang khalah rawngbawlin a feh rero theu mi a si. B.A (Eng-Hon) a siih, Master of Art in Theology degree a nei.\nCT: Nan nu thawn khawitawkah nan tawng aw, ziangtikah dam sung thutiam nan tuah?\nTT: SAIACS, Bangalore ih M.Th ka zirnak-ih tong-aw kan si. Cun 2006 Sepetember 8 ah damsung thutiam kan tuah.\nCT: Na pianthar nithla le kum na cing maw aw! na kum ziangzatah na rak piangthar, zo thusimnak in?\nTT: Pathian zangfahnak ih Ka Pa’i kaihhruainak zarah sentet lai ihsin Pathian Thu ah kan thangso. Asinan, Rundamnak – Khrih cu ka Rundamtu leh ka Bawipa ih ka pom leh mipi hmai rori-ih Theihpinak Thu kan phuan theinak cu Kum 7 mi ka si ah a siih, 1984 May, Falam-ah a si. Cu laiih in rak zirhtu cu Sayamah Hlawn Za Tling (Rev. Lal Ro Thang ih Innsang Nu – Gospel Baptist, Tahan) a si.\nCT: Ziangtik ihsin rawngbawlnak ah na lut? Khawi khua ah crusade na rak tuah hmaisabik?\nTT: Kum 12 a si ihsin Rawngbawlnak ka thawk. Tlawngpit can tinte in rawngbawlnak ka nei theu. Ka Crusade hmaisabik tuahnak cu “Khuangli” ah a siih, Zarh 2 sung (Buaite Tlawngpit) a rei.\nCT: Mizoram ah Thuthangtha phuangtu mirang-mizo tawng let tu lakah a thiambik ti’n ziangruangah an lo ti?\nTT: Pakhatnak ahcun Pathian Duhsaknak ruangah a si ka ti lo thei lo. 2005 kumah Leitlun ih Evangelist hminthang Dr. T.L. Osborn ih fanu Dr. LaDonna Osborn cu Mizoram-ah Crusade dingih sawm a siih, Kohhran-Pawl tinkom, Mizoram huapih tuah mi a si. Tawnglettu ding khal Kohhran hruaitu thatha le Mithiam ruat an si. A ra thlengih Program kan thawh taktak tikah Pathian Thu ah a Thucah ken mi vek tak takin an let suak thei ngaingai lo. Cu tikah, Rev. Lalrodinga Colney – Crusade Organizer, i theitu in, “Timothy-in let hnik ve reng reng seh,” tiin a rawnih cu mi ihsin in let ter. Pathian Thucah Pakhat – Rundamnak Thucah ah kan pumkhat tikah Pathian zarah ka letsuak thei. Cu mi ihsin, Crusade cem tiangin midangin tawnglet nawn lovin keimah hlirin ka let ta.\nCT: Tuni na hnatuan rero lai mi ziang a si, ziangmi tuanvo na lak? Na tuan zo mi pawl in sim aw.\nTT: A tlangpi thu-in Thuthang Tha Simtu – Evangelist ka si. Pathian zarah Kum 2 sung Pastor hna a rak tuan dah. Cun, Kum 7 sung Mission for Christ National Director, Myanmar ka tuan. Dinhmun dang nei lovin, Evangelist hrim hrim in Kum 9 (Ka rawngbawl tirin ka siar) rawng ka bawl. Tu hi, International Coordinator ih Kum 3 Mission For Christ (Pu Lalchungnunga ih din mi – Aizawl, Mizoram) ka tuan. Tui kum cun ka can (term) a tawp ding.\nCT: Thuthangtha ruangah na tuar mi lak ihsin har na ti bik mi le nuam na tibik mi theih kan duh?\nTT: Thuthang Tha ruangih Tuarnak ti ding cun nepnawi tampi rel ding a um men thei. Tahthimnak-ah Hakha-Gangaw peng lamih 1993-94 rawng ka bawl laiah rualpi nei lo, Hramlak ih lamzin hloh tivek, Lamzinih Ralkap pawlih tibuai tivek, tiva ih fen tivek tete tampi rel ding cu a um. Asinan a harsa in ka thei lo. Pathian thlawsuah sawn an si ka ti. Nuam ka ti mi cu – Mi pakhat (tampi) maw Zisuh Rundamnak co ih Pathian Thu ah Lungawinak Thar a co maw hmuh leh theihpitu si hi a si.\nCT: Laimi lakah nauhak bik reverend pek mi a si an lo ti ih a si ngai maw? Ziangruangah cutin kum note’n an lo pek?\nTT: Cuti vekih in ti hi keimah rori cun ka Hna in thei dah lo. Hi tiih in sut hi mak ka ti nasa. Ka si ngai maw si ngai lo cu ka thei lo. Ka ruat dah ngelcel lo. Si, Reverend ka si hlan ihsin Kohhran Serh leh Sang a tul dan vekih ti thei dingih Special Permission (Kohhran Tulnak ruangah) tla cu in rak pe dah. Cu ti vekih Pathian zarih ka thansonak in hmuh vivo-nak ihsin a si kei cu – tui ka hnatuannak Mission for Christ in 1998 (Kum 21 ka si) ah Ordination in pe.\nCT: Thuthangtha na sim mi lakah na sim uar bik mi thu ziang a si?\nTT: Ka sim uar bik mi cu “Rundamnak Thuthang Tha – Zisuh lawng lawng hi Lamzin, Thutak leh Nunnak” a si. Cuih Thuthang Tha cu a huap kau zet. Khrih bangnak nunih Puitlinnak Nun tla a tel thluh. Thu ih theihfiangnak cun Nun Thlengnak tak tak in thlen a tul zia tla ka sim uar zet.\nCT: Kawlram kan harsatnak, Lairam kan harsatnak na sim tikah ziangtluk na thinlung a kekkuai theu?\nTT: Kan dinhmun ka ruah leh ka hmuh mi hi ka kaa-in ka rel suak thei ngaingai theu lo. Ka mitthli a tla ringring. “It is hard to be Burmese – Burma ram mi si hi a har em!”\nCT: Kan kawlram kan miphun hrangah ziang tluk ruahsannak na nei? Kawlram hi Christian ram pi ah a suak lai ding na zum maw? Kan ram hrangah mithli tlak in thlacam na hohanak ah Pathian hnenah kan ram tha dingah a ni le thla tiang in nan dil dah maw?\nTT: Pathian cu mi thleidan nei lo Pathian a si vekin Mi ram a that thei a si ahcun Kan ram a that lonak ding san ka thei lo. Kawlram leh kan Miphun cu hi ti ring ring kan si lo ding. Pathian ah Ruahsannak Nung ka nei. Khristian rampi ah a cangsuak thei ti ka zum. A cangsuak lai ding ti khal ka zum. Amah belte, Pathian cangvaihnak ding ahcun “Kan mah – ZUMTU” kan thupi tuk tiin ka hmu. Pathian cangvaihnak ding Kut-Ke cu Zumtu kan si. Kan ram tha dingah a Ni leh Thla khiak tiangin ka dil dah hrih lo. Pathian Caan-Timing a si ko. Kan mah hi kan READY-Ralrin Cia a tul tiin ka hmu.\nCT: Evangelist lole Pastor ah zo na uar bik? Ziangruangah?\nTT: Uar bik mi ti rel ding cu har ka ti nasa. Pathian ih a ret dan cio hi a bang-aw lo ih, ka uarnak hmun cio hi a bang aw lo. Hmin bul sal ding ka nei lo. Ka uar mi cu zo an si khal le, “Pathian in a Kawhnak vekih a cem tiangih a har a nuam ah maw Ding Ngam” pawl hi an si.\nCT: Mizoram ihsin US luhnak ding visa na dil lai ah harsatnak na tawng maw?\nTT: Pathian zarah zianghman harsatnak ka nei lo. Pathian Caan rel taktak a si tiin ka ruat.\nCT: USA na fehnak ihsin na hmuhtawn mi le thazang na ngah mi a um maw? Kawlram hrangah teh vision thar na hmuhphahnak a um maw?\nTT: A tlangpi thu-in Pathian Duhdawttu pawl thawn kan tawng-aw tam bikih thazang ngahnak ding hlir a si ko. Kawlram hrangih Vision thar ciamco ti ding cu hmuhphah mi cu a um in ka thei lo. Kan ram ka zawn ruahnak cu a titam sinsin.\nCT: Anetabik ah hmuntin um kan Chin miphun in kawlram sungih Mission hnatuannak thinlung a nei tu pawl hrangah ziangtin hnatuan cio dingah duhsaknak na nei?\nTT: Ram nuam kan thlen tikah kan ram dinhmun hi a Thu lawngin kan thei thlang. Kan tep nawn lo tikah theih hngilh a awl zet. Kan ram tul zia hi Thlarau lam leh Taksa lam khalin cuan/thlir ringring hram dingah zangfah ka dil duh hai.\nSungkhat unau kan bawmnak ah siseh, Thuthang Tha thlen dah lonak hmunih Missionary thlahsuahnak ah siseh tampi kan tuan thei. Missionary Inn sangkhat hi US $50-60 (Inn san man tel lovin) in thlatin kan cawm thei.\nMission hna kan tuan tikah (1) Miphun thinlung – Racialism (2) Thurin neuh neuh – Minor Doctrines leh (3) Pawl – Denomination thinlung hin in ti buai lo hram seh la a pawimawh in ka thei. Hi pawl hi Thuthang Tha karhzainak khamtu an si theu.\nCT: Kan thusuhnak kimcang takin in sannak in neih sak ruangah kan lungawi\nTT: Kei khal tampi ka lungawi. Pathianin lo thlawhsuah hram seh. Amen.


October 11, 2020 Pu Tawn Mang\n← Pi Esther Fanu Cu A Ngan Tak Tak Cang.\nUS Laipa Nih Dr.Sa Sa Kong A Chim Mi Cu A Mak Tak Tak. →


RM4406W in White by Avanti in Red Oak, IA - 4.4 cu. ft. Compact Refrigerator


An Kaihmi Kalay-PDF Cu Hmundang Ah An Hruai Ih An Kapaw – Meifar\nAn Kaihmi Kalay-PDF Cu Hmundang Ah An Hruai Ih An Kapaw\nNovember 18, 2021 admin Lawrkhawm 0\nNovember 16, 2021 ih an kaihmi Kalay-PDF cu November 18 zinglam ah ralkap pawlin hmun dangah an fehpi. Nagar Puk khua ah an fehpi, zing nazi 10:00 hrawngah PDF (Kalay) pawlin Nagar Puk khua ih umhmun khuar ralkap pawl cu an va kap ih tu’khalah an doaw rero lai.\nKalay University ih umhmun khuar ralkap pawlin pukpi thawn Nagar Puk khua lam cu an kap ciamco, culai ah Kalaymyo lam ihsin poksuak ralkap pawl cu Chinsaing khua kiangah an cawl lawk ih Kalay-PDF in an rak kamciami bomb pathum cu an puah ruangah ralkap 15 an thi.\nSun nazi 2:00 hrawngah ralkap pawl cu Chinsaing khua sungah an va lut ih ar vulhnak hmuan le inn 10 hrawng an urkang. Ralkap pawl ih an kaihmi Kalay-PDF cu mipa 2 le nunau 10 an si, zuk an tarlang mi ah nunau pakhat le mipa pahnih hi an lang lo ih an dinhmun khal theih a si hrih lo.\nKalaymyo ramsung ah mipi kilhimtu le ralkap pawl an doaw rero lai ruangah khuasung mipi pawl khal ralringten um dingin le Kalay-Gangaw lamzin ah feh hrih lo dingin theihter an si.\nAn Kaihmi Kalay-PDF Pakhat Cu Rawngbawltu Le Hlasakthiam A Si\nThla 6 Sung China Ram Ih An Kaihmi Kawlram Mi Cu Tluangten An Inn A Thleng


India Ramah Zumtu Hremnak Tuar - Chinland Today Media\nIndia Ramah Zumtu Hremnak Tuar\nOctober 28, 2008 2:20 am·0 comments\nTuikum August thla tir lam ih Khristian dokalhtu Hindu pawl ih Khristian an hremnak ah mi 38 lenglo cu an nunnak laksak an siih, mi 30,000 lenglo umnak hmun nei lo ih an um.\nBiak inn ziang maw ti zat khal siatsuah a si. Cu tiih nasa zet ih ti duhdahnak cu a cozah ih a ralkap a thlah hnu lawngin daih lam a pan deuh.\nHi tivek ih zumtu ti duhdahnak a so sannak cu rehlam pan hmanseh nitin in zumtu pawl hrangah harsatnak lawnglawng a si. Inn ur kangsak, ralkap ih hrem that cu nitin in hmuh ding a um.\nKhristian khua pawl ih an sim danah nitin ten Hindu sakhua ih letaw dingin in fial ringring an ti. Khristian dokalhtu pawl cun Inida ram hmun tin ah zumtu pawl harsatnak an pe. Kerela state, Bangalore le Mangalore khalah nasa zet in an tuar ve.\nIndia ram ih mipi zatek 80 tluk cu Hindu va si hman hai khal sehla mipi 1.1 billion hin leilung tlun ih sakhuanak hmuahhmuah a kim. Phun hnam fate 2,000 lenglo tluk a um ding tiin zumnak a um. Khristian pawl in a hlei ce in harsatnak an tuar.\nKhristian pawl hrem an tuar le harsatnak anpek mi hi a cem thei lo. Kan dung nai zarh ah India nitlaknak thlanglam Assam ram khal ah zumtu 50 lenglo thlah an tuar ih, Madhya Pradesh khalah mi 3 thah an tuar ve.\nAugust 24 ih Khristian pawl harsatnak an tuar hnulam khal ih a hlei ce ih an tuarnak nak cu Orissa Kandhamal district a si. Hindu hruaitu Swami Laxmanaada Saraswati a thihnak thu ruangah a si.\nPalik pawl cun thu fiangfelfai um lo in Maoist guerrillas pawl cu an puh. Asinan Hindu ralkap pawl cun Khristian pawl parah an thin hengnak cu tilang in, Khristian pawl ih din mi hngakttah pawl inn cu ursak in le Biak in pawl cu an ti siat sak hleiah Zumtu pawl ih dawr le inn pawl khal bal siatsak thluh an si. Mi 32 lenglo an thi ih, mi thawnghra lenglo cun umhmun nei lo in hram lak ah an relh.\nHi ti vekih harsat an tuar nak hmun Kandharmal khua hi Missionary pawl ih Hindu phun hnuaita/nauta (lower caste) pawl hnen ih Pathian hna an tuannak hmunpi pakhat a si. India zumtu zatek 2.5 tlun rak um dah theunak a siih Missionary pawl ih ttuannak ruangah 2001 kumpi siar kum ah zumtu zatek 20 lenglo tiang an karh.\nHindu ralkap pawl in Khristian pawl an donak san an rel ve nakah cun, Missionary ttuan pawl in mipi pawl cu nawhthuh pe in Hindu ihsin Khristian ih let ding an fial, India sakhuanak thluntu pawl in ruksak an ti. Nunphung le sakhuanak ih ramlaksak awnak a si ti khal cun an hruaitu Gaur Shankar Rath, Orissa state VHP ih zungsang ttuan cun a sim.\nInida hnam phunhnih Panas le Kandhas an zuamawknak hmun le an dodal awknak hmun khal a si. Panas pawl cu miphun nauta (Dalit) an siih thamthianglo (untouchable) tiih kawh mi pawl an si. Lehlamah Kandhas pawlkhal tlangpar miphun nauta (tribal) an si ve. Hi phunhnam pahnih pawl hin loram, hna, tlawng tivek tiangin an cuh aw theu. India a cozah in hivek ih miphun hnuaita veve an si ruangah an hrangah a hlei in hmun a pe theu.\nA liamcia kum 20 in tui ni tiangah cun Kandhas miphun tamsawn pawl hi Hindu an si ih Panas pawl cu Khristian ih let aw tu an tam. Khristian ih a let awtu Pana pawl hi ziangkim ah hmun-covo tha zumtu hnenah khalah co thei ding dinhmun an si cuanglo nan an co thotho tiin Kandhas pawl cun a cozah hnenah an hek theu. Khristian pawl in hitivek ih an hek nak cu a dik lo a si tiin an ti ve.\nHindu kulmuk mi sawmnga(50) lenglo cun naam le hriamhrei dangdang keng in zumtu um tam deuhnak khua cu an Hindu pathian Ram hmin sal in Khristian inn le Biak inn pawl an siatsuah.\nNinghang tuartu (victim) tamsan ih ansim danah cun Ralkap bur Bajrang Dal pawl ih an hrem thu an sim. Bajrang Dal pawl hi India ram Hindu sakhuanak ih kulmuk zet, ramkheltu pawl Bharatiya Janata Party (BJP) ih kut hnuai ih um pawl an si. Hna kum ih Orissa hrilawk nak ah ziang tin a cang ding ti cu mipi ih ruah zet mi cu a si.\nHitivek ih hrem an tuar ruangah zumtu pawl cun auaw thanglo ten ramlakah thupthiar in Pathian an thangthat.\nBiak innpawl cu khawmtu neilo, tthing riapri ten, meikangnak hma le siatbaknak hliam hma thawn a um.\nTata Mawtaw tuahnak Kawlram ah\nIndia Nu’n A fapa Sii Leinak Hrangah Zuar\nIndonesian ah Linghnin lala


MI BUM IH NUNG - Chinland Today Media\nMI BUM IH NUNG\nJanuary 4, 2009 12:02 am·0 comments\n2 Timote 3:10-17\nCa Thianghlim cu Khrih Jesuh na zumnak sungin rundamnak ah a lo thlentu,\nfimnak a lo petu a si. – 2 Tim. 3:15\n– Seemtirnak 10-12\n– Matthai 4\n2007 cu S. Korea ram hrang ahcun, “Bumnak ih nun kum” tiah hmin an sak, ziangahtile zirhnak dik lo le Naingnganzi tama ttha lo an ram ah tampi an um. Phunsang tlawng zirhtu 340 pawl in cumi kum a tawinak ih kawh ding hrangah Tuluk ttongfang an hrilmi cu, “Ja-gi-gi-in” timi “Nangmah le midang bum” ti a si.\nBum awknak hi mangbang ding kan si lo. Paul in, “Mi ttha lo le mi hrokhrawl pawl cu a sialam an pan vingvo ding; mi an bum vingvo dingih anmah khal bum an si ve ding,” (2Timote 3:13) a ti. Mibum timi cu a dik lo mi kha a dik vek ih zumter le pomter kha a si.\nBumnak ihsin kan kilhim awknak ding cu Pathian thu theih hi a si. Ziangruangah? Baibal cu Pathian thawkkhummi a si ih thutak zirhnak, zirhsual simhrinnak; a sualmi rem saalnak ah le dingte ih nitin nunnak ih zirh awknak ah a ttha (2Tim. 3:16). Rem tthat saalnak timi cu a sual ciami a dik ih tuah saal, le khihhmuhnak timi cu a dikmi theihter khi a si.\nTuih Kum Thar 2009 ah Pathian le midang hmai ih tuahsuak na duhmi ah thil ttha phunzakip tuah dingah thuam famkim neimi na si maw? (c.17). Pathian Ttongkam – Baibal siar awla na nun ah hmang aw, cuticun dingfelnak nei mi si dingah Pathian hnenah dil aw.\nBaibal siar tikah ruah tthat a ttul,\nLennak ro thuhmi hmu ngah dingah,\nThu pakhat hnu pakhat in ruat aw,\nCuihsin Pathian ttihzahnak thawn nun pi cih aw.\nPathian Thu na ruat tam asile sualnak na do neh thei sinsin ding.\nNI THIANGHLIM , THIANHLIMTER\nEi le In Pathian Biak tluk ih Ruat


Suu Kyi Tha-way Ah - Chinland Today Media\nSuu Kyi Tha-way Ah\nJanuary 30, 2012 5:06 am·0 comments\nBBC, Myanmarnewshub | January 30\nNLD hruaitu Suu Kyi cun a hmaisabik hrang Tha-way district ah hrilawknak hrang campaign nei in Janaury 29, zarhpini ah a feh ih mipi 10000 lenglo in an rak hmuah thu thuthangca in a tarlang.\nSuu Kyi cun fehkhawmtu mipi hnenah thusimnak anei ih hi a thusimmiah Suu Kyi cun Kawlram pyituh-hluatdaw ih luh a tumnaksan cu ram hruaiawkdaan ah mipi hrang ih thansohnak a telve lonak pawl remthat dingah a si thu a rel.\nSuu Kyi cun, “ NLD in lailak-hrilawknak ih a telve naksan cu ram hruaiawkdaan ah mipi hrangih thansohnak um theilo dingih tawlrelmi pawl hmuahhmuah cu remtha ding in a si. Hi cu kan ti dingmi a si hrimhrim. Democracy kan ngah theinak ding ah theitawk kan suah ding. Kawlram dan (mipi palbehnak dan) cu kan nawtreh ding. Harsatnak tampi khal kan pahtlang a tul ding. Asinan tanrualnak in ziangvek harsatnak khal kan pahtlang thei a si.” tiah a rel.\nMipi cun banner ‘Kan Thinlungput Vek Thinlungput Neivetu Suu Kyi’ tiin tumpi nganmi cu an keng ih ‘Suu Kyi dam rei sinsin seh!’ tiah lungawinak thawn an au ih Suu Kyi an duhnak an ti lang ve a si.\nSuu Kyi cun mipi hnenah NLD cu mipi thawn kutkaiaw in mipi nelmi le mipi ngaihsaktu political party tha ih din a tum thu khal a rel. Suu Kyi cun, “Tu ih hihmun ka ratnaksan cu nanmah(mipi) thawn nelawk in kutkaiawk kan duh ruangah a si.” tiah a rel bet.\nTha-way kiangkap : Laung-lung Township, Mawng-ma-kan le khaw dangndang khal ihsin Suu Kyi airport ihsin hmuak ding in mipi 100000 an suak khawm ih Suu Kyi cu a fehnak hmun kip ah an thlun a si.\nApril 1 ih neih a si dingmi Llailak-hrilawknak ah NLD cun Division le State 9 ihum Myo 50 lenglo ih seat 48 a lawngnak hmunah an tel ding ih Tha-way, Laung-lung ah cun NLD ihsin Oo Awng Suu cun seat a cuh ve ding a si.\nSuu Kyi cun hi a campaign cu Tha-way ihsin Laung-lung Townsip, Auh-ye-phu khuaah, cu’i khua ihsin Mawng-ma-kan khua ah nazi 1:00pm ah a thleng leh ih tlailam nazi 3:30pm hrawngah Tha-way ah feh in lamzinpi tawnawknak hmunpibik ihsin mipi a mah thluntu hnenah thusimnak a nei a si. Suu Kyi cun mipi hnenih thu a sim theh ve te’n a umnak Yangon ah vanzam thawn January 29, zarhpini thotho ah a tlung leh cih a si.\nPresident U Thei Sein : Hremnak Hlit Thlang Uh\nLailak Hrilawknak Ah Suu Kyi Hlawhtling\nDan Hrampi Remnak Ah Mipi Thapeknak Tul : Aung San Suu Kyi


Zayn Malik In Album Thar Suah Tum - Chinland Today Media\nZayn Malik In Album Thar Suah Tum\nAugust 18, 2015 5:38 am·0 comments\nOne Direction a suahsan hnu, thuhla a phunphun a nei ih, a thuhla lar bik cu album a suah tum thuhla hi a si. Zayn Malik cun a album tuah ding mi ah, amah lawng in a sak lo ding ih, hla sak thiam mi dangdang thawn an sak tlang ding ti’n, a rel.\nZayn Malik cun a album tuah dingah Young Thug, Tove Lo le Miley pawl a sak pi ding ti’n a rel ih, an nih hleiah Chris Brown le Tyler pawl khal hlasak pi ding in a sawmnak a pe zo ih, an reply ding a hngak hrih lai.\nMusic thar a neih ding thuhla hi Zayn Malik cun a ruahnak a rei thlang nan, Label mumal a nei lo ruangah, thu thluknak a tuah ngam lo lawk ih, kan dung kar karhmaisa ah US label pi cang, RCA Records thawn hnat’uan tlang ding in remnak an tuah fel zo. Hi ti cun Music thar a phunphun a duh dan in a tawlrel thei thlang ding.\nOne Direction Ihsin Zayn Malik Cawl Ding\nMalaysia Ah Gospel Unplugged Festival Concert Nei


Messi Thawn Kan Pehtlaihawknak Cu Kumkhua Daih A Si – Barca President – Times Of Chinland\nMessi Thawn Kan Pehtlaihawknak Cu Kumkhua Daih A Si – Barca President\nApril 5, 2019 Times Of Chinland Sport 0\nBarcelona president Bartomeu cun club le Messi ih pehtlaihawknak a thatzet thu a rel ih kumkhua in kekar tlang an tum thu mipi a simthei.Messi hi 2021 tiang daih Barcelona ih contract nei lai a sinan,Barcelona cun contract thar nganpi dingin an be thok rero zo.\nTuah Messi hi leitlun bawhlung sit thiam lakih hlawh tambik a si ih karkhat ah £673,000 rori a hlawh. Himi a hlawh hi 2021 tiang daih a si ih contract thar a ngan bet asile a hlawh a tam sinsin zum a si.\nBartomeu cun ,”Leo Messi le Barcelona hi kekar tlang vivo ding kan si. Barcelona ta a si ih kumkhua in kan hnenah a um ding. Messi khal in kan hnenih a um vivo duh thu in sim zo ih kannih khal in kum 5 daih contract nganpi kan duh thu kan simthei zo. Messi ih contract thar ding cu rel peh rero lai a si.\n“Club mipi in an duh zet tlunah kan domi team mipi khal ih sunloih mi player ropi a si.Kum tinten a thangso sinsin ih kum tampi a lek thei vivo lai ding.Kan pehtlaihawknak cu kumkhua daih a si ih kan hnenih a um ringring dingah kan duh.A taksa a theifiang tuk ih ‘ka lek thei nawn lo tla a si ,a ti caan lawngah kan thlahliam dingih club ihsin a cawl ding.\n“Kan hruaitu tha a si ih leitlun ih bawhlung sit thiambik khal a si.Kan hnenah a lek ih thil ropi in hmuhter ringring.Nikhat khat ahcun a colh ve leh dingih cumi caan hrang timtuahnak thup kan nei rero zo a si,” a ti.\nC.Ronaldo Maw Irina Shayk Diksawn Ding ?\nC.Ronaldo Ih Harhdamnak Thuthar Relsuaktu Juventus Coach Allegri


Ka Hngilh Thei Lomi Zaankhat Zaan | VCTH\nKa Hngilh Thei Lomi Zaankhat Zaan\nHome » Cahram » Ka Hngilh Thei Lomi Zaankhat Zaan\nBy vcth on May 27, 2010.\nKa tlangval pek te hrawngah a si. Ka pa thawn circus puai hrangah ticket lei ding kan bawh rero. Kan hmaiah innsungsang pakhat tla an tansi ve. Cui innsungsang te cu ka zoh hngai ih ka lung in ti riam nasa. Nauhak lawnglawng pa 8 an si. An zate kum 12 tang lawnglawng an si hmel. Anmah ka zoh veten milian an silo timi hi thei a theih. An angki pawl tla a tha lem lo. Nan, thiangfai te in an hruk.\nCui nauhak pawlih an nun ka zoh ih an pitling hmel nasa. Nu le Pa dungah a phirphirin, tadih-in an ding. Asinan an ka in cu tuzaan an zoh ding mi Circus sungih copoh pu pawl, ramsa fim pawl ih thu le a dangdang thu pawl kha an rel rero.\nHih nauhak pawl hi voikhat hman Circus puai an zoh dah lo hmang. Tuzaan cu an hrangih hminsintlak zaan si ding hmel a bang. An nu tla cu an pa ih kut kai in a hngak ve nasa.\nInnsang pa bik in tla uangaw zet hmel thawn a nupi lam hni in a zoh phah, dung lam ih fa le pawl khal ti siamsi mithmai thawn zoh phah in a ding rero. A tlangpi thu in an zaten lungtur le hiarhalnak thawn cui circus puai cu an hngak rero ti a lang.\nTicket zuar tu nu in, “ticket paziat nan duh?” tiah a sut. Pa bik in, “ nauhak hrang ticket pariat leh upa hrang pahnih kan duh, cumi lawngah kan zate zoh thei ding” tin lung tho zetin a sim.\nTicket zuartu nu in an cem zat, ziangzet an ciah ti kha a rak sim. Cutikah a nu pi cu a lau ih a pasal ih kut fekten a rak kai mi kha thlah tahrat in a lu cu a kunih a pitmi a tanglam ih zial kha a zoh. An Pa bik tla a lau ve nasa, ka theisual si pangpei maw tiah, “Ziang zet e?” tin voikhat a sut sal. Ticket zuar nu in a man cu sim sal.\nAn Pa bik ih a rak ken mi lole a neihsun peisa a daih lo si hmang. Tu vek caanah a dunglam um nauhak pawl kha peisa a daih loih tuzaan cu kan zoh thei hrih lo ding ti kha a simsuak thei lo. Dunglam ih um fale pawl kha a zoh ih ziang sim ding thei loin a rak ding rero.\nCumi thuhla a zoh rero tu ka pa in a korzal sungih a nei mi dollor 20 kha a suah ih zial parah a thak. (Kan pa fa tla milian kan si lo, ei thei fang fang kan si ve) Cumi hnuah ka pa in peisa kha a sar sal ih, an Pa bik ih liang kha a kai ih, “ka raul mi tu peisa na thlau mi ka sar ngah,” tiah a pe.\nKa pa ziang a tuah ti, cu pa cun thaten a thei. Zohnen hmanah tla kutdawh in dil mi tla si lo. Asinan tuvek ṭultuk caanah pacang pakhat ih a fa le pawl hmai-ih ningzak le thinnuam lo ih a um ding kha a rak bawm si cu.\nKa pa pek mi peisa kha a lak ih ka pa ih kut kha ti diardo ten cibai a buk phah in lungawi thu a sim. “Ka lungawi, Ka Lungawi tuk lawmmam. Keimah le ka innsungsang hrangah a man a nei tuk lawmmam, a sim le a rel daan ding tla ka thiam lo ee” tiih mithli hal phahin a rak sim.\nCuhnuah ka pa le kei tla bus cawlhhmun lamah kan pan sal in kan thlung sal. Cumi zaan cu Circus puai kan rak zoh ngah lo.\nRonmi: Dan Clark ih The Circus


Kawlram Khawtelam Țhansonak Hrang World Bank In US$400 million Cawih Ding - Chinland Today Media\nKawlram Khawtelam Țhansonak Hrang World Bank In US$400 million Cawih Ding\nJuly 3, 2015 12:39 pm·0 comments\nKawlram ih khawtelam țhansonak hnațuan ding hrangah World Bank cun Myanmar acozah hnenah US$400 million a cawih ding thu WB ih directors pawlin an sim.\nAtuih an cawih dingmi hi acozah thawih hnațuan tlangmi a-myo-tha dinhmun mipi dinnak hrampi tumtah sumrikhiah hrangah a vei 2nak sum a cawihnak ding a si. A vei 1nak ah US$ 80 million an rak cawih zo ih himi tumtah sumrikhiah hrangah US$ 480 million an cawih thlang ding thu WB cun an sim. Himi sum an cawhmi hi World Bank in a fa țhang um loih an cawihmi a si ih Kawlram acozah in kum 38 sungah a rulh thluh dingmi a si.\nAcozah thawn țuantlangmi a-myo-tha mipi dinnak hrampi tumtah sumrikhiah cu pengțhen 15 pawlah a takin țuanhram an thok zo ih pengțhen 47 pawlah țuan dingin tumtah a si. Khawtelam ih rethei harsa luarkai tuk malter duh ah himi a-myo-tha mipi dinnak hrampi tumtah sumrikhiah hi kum 2012 ihsin an rak din thokmi a si.\nTufangte pengțhen 9 pawlih Khawte 1700 pawlah tidai ngah theinak, fimthiam zirnak tlawng, rinsantlak ih hngetkhohmi lilawn tipawl tawlrelsak an si ih tuih sum cawih betmi zoh tikah pengțhen 62 hrang daih ih karhzaiter dingin tumtahnak a um” tiin World Bank ih țuanvo neitu Mr. Ulrich Sachau in a sim.\nTuih sum cawihmi $400 million in pengțhen 62 ih um mipum 7million hrang tidai thiang ngah theinak, siivai ngah theinak, fimthiam zir theinak Lamzin, lilawn tipawl a tuahsak ding a si.\nKawlram ih um khawte berek pawl țhansonak ding hrangah hivek ih bomnak a um hi lungawiza ngaingai a si thu, atuih sum cawihmi in țhathnemnak tampi a suahpi ding ruangah a lungawi tuk thu sumhnam zuatnak ih khawtelam țhansonak lam hotu U Ung Myint cun a sim.\nAtu a veihnihnak an hnațuannak ahcun tumtah sumrikhiahțek 1000 tlun um in mah le thiamnak lam cio ah țuan ding an si. A hlanih an rak țuannak an tikauhmi a si ih World Bank ih International țhansonak sumhrampi le Italy Acozah kom-awin an țuanmi a si.\nTuikum sungah World Bank in Kawlram cinthlaklam țhansonak hrangah US$100 million a rak cawih zo ih atu a-myo-tha mipi dinnak hrampi tumtah sumrikhiah hrang $400 million a cawih bet thawn tuikum sung rori ah World Bank in a veihnihnak Kawlram sum a cawihnak a si.\nKan dung kum 2014 lai ah Kawlram harhdamnak lam hrang le Irrawaddy tiva kilhimnak hrangah $200 million a rak cawih zo ih Kawlram ih țhansonaklam hnațuannak hrangah kum 3 sung (2015-2017) ah $ 1600 million cawih dingin World Bank cun a tiamkam.\nHrm – 7Day Daily\nRampi Huap Hlasak Lin Lin MTV Zaih Ding Ah Chinram Velkual Tum


Nunau In Hnipuan ‘Sexy’ An Lei Duh Caan - Chinland Today Media\nAugust 25, 2010 5:08 pm·1 comment\nUSA ram University of Minnesota ih mithiam pawl cun ‘nunau in hnipuan sexy bik an lei can cu ‘thla tin nunau thi an neih can a si’ tiah an ti. Kristiana Durantte cun, ‘Nunau in thi an neih tikah nitin an hmuh banmi nunau dang ‘sexy zet zuk’ pawl cu zoh in, cuih zuk ih hnipuan vek cu dawr ah lei ve an duh theu ih, thi nei lo lai ahcun cuvek ruahnak an nei lo’ tiah a ti.\nHih hnipuan lei duhnak hi ‘an koppi ding mipa hipnak dingah a si ih, cucu mi hrekkhat hrangah theihthiam a harzet. Asinan cuih hnipuan sexy tuk pawl cu hruknak ding tikcu le hmannak ding hmun felfaizet in an hril nawn lo tiah Durantte cun a simfiang.\nHlawh mal sawn mipa in thuphan an per tam\nAmerican Sociological Associaton le Washington khawpi ih Cornell University mithiam pawl cun nitin nunau le mipa pehtlaih awknak an zingzawng tikah, ‘Nunau hnakih hlawh mal sawn mipa cun, cuih nunau a thlunmi lakah thuphan a per tam deuh’ tiah an hmusuak. Sociologist Christin Munsch cun ‘Mipa cun a nupi asilole a fala hnakin a thla hlawh a mal tikah a tulsammi a relnak ah siseh, a tuahmi le hmailam can ih a saduhthahmi pawl, nitin a um dan le midang thawn an pehtlaih awknak thuhla a simnak ah ‘thuphan’ a tel theu’ tiah a ti.\nA simbetmi cu, “Mipa ih hnatuanmi vial nunau in a tawmpi ve a si ahcun, cuih mipa cun a nupi/fala parah thuphan a per tam sinsin thei ih, nunau ih tuan suahmi vial mipa in a tawm (hmanpi) ve a si ahcun cuih nunau cu a pasal/tlangval parah thuphan a per tam deuh ti a si. Asinan ‘Biakkhawmnak, thlacamnak le biakinn ih a feh tamtu’ cun nupi/pasal asilole fala/tlangval lakih thuphan an permi cu a malzet tiah Christin Munsch cun a sim.\nPhone Na Lei Tik Ih Na Theih Tul Mi\nLeitlun naute fate bik le zang bik\nFacts of Falam (I) – (IV) Nak Tiang\non September 3, 2010 at 2:09 pm\nasi ngai le cu mipa hrang ah cun a har tuk ding abng


Burma Ram Feh Dan Ding Part 83 - Chinland Today Media\nBurma Ram Feh Dan Ding Part 83\nAizawl LCF kum 20 A Kim Ta\nPathian zangfahnak in kan run dam cio vi,cuti cun tui sun 4-3-13 ni ah hin Aizawl ih Lai Christian Fellowship kum 20 cam tla kan thleng thei ta.Pathian thangthat in um ko seh.LCF thuhla thei zet na na na cu LCF a um hi thansonak thawi khal ih a pehawk ruang ah tui tum ah run ngan seh la.\nKan dung ah ka ngan zo,ka hrang ih ni thupibik 4 ka ti nak ah a siar cun nan thei ding ih kha tawk ah khan LCF kan rak ding thu tla ka ngan..Kei kha 1990 Fehruary thla zarh hnih nak ih rundamnak ngah ka si.Khalai ah Aizawl ah Pu Hrang Nawl,Dr.Sang Kung,Saya Cung Nung le Pu Hram Tlai pawl ih hovin LCF hi kan rak nei zo.Kei cu ka hrinthar hlan khal ah hrinthar hnu khal ah cuti tluk in ka tel pi lo.Hrinthar hnu ah cun EC member pakhat cu ka si ko.\nCule LCF khan Saya Cug Nung kha evangelist ah kan rak la ih,1993 kum tir lam ah khan a nih kha tlun a duh thlang.Cui tlun ah kan Haka Thlangtlang pawl lak ah thenawknak a rung um.Dr.Sang Kung le Pu Hram Tlai kha an tang tlang ih,a dang pawl hmuah hmuah an tang tlang.Himi lai ah hin kan nih khal Falam tong ih khawmnak tuah kan rak tum zawk rero thlang.\nKei khan a hlan kum 1992 hrawng ah maw si U Sui Ling ( RIP ) tla in khawmawknak tuah uh i ti nan a dang dang ih thenawk ka duh lo ka rak ti.Kei le Saya Cung Nung in kan telpi nan Falam pawl Dr.Sang Kung inn ih khawaw cu a khawm mi 60 lai ah mi 10 lai hrawng kan si theu.1993 kum tir ih kan unau pawl an thenawk tik ah cun a dang tei kan khawmawk a tul ti ka fiang nasa.Saya Cug Nung khal in i duh pi ih,Haka Pu Hram Tlai khal in milai pawl Pathian biaknak ih na ko khawm thei ding a si tak ah khawmawk nak tuah mai aw i ti.\nKei kha Mizoram ah kha tilai ah Zoeng Magazine le Hnehtu daily ka nei zovi,Burma tong in khawmnak a tuah in ti ding ti cu leh lam ah cun ka phang ko.A si nan kan mi pawl an khawmaw si lo tik ah cun tuah a tul ti cu a fiang nasa si.Cule hj tawk ah Pu C.Sang Ci hi lungawi thu sim ka duh.Sum le pai cun i bom ciamco dah lo nan Mizoram ih Zoeng magazine ka tuah ngam nak khal ka thinlung tei a mah ka rinsan ruang khal ah a si ih,cuti vek ih khawmnak keimah hmang ih Pathian ih in dinsak ding ih ka ngamnak khal a mah thinlung tei ka rinsan nak ruang ah a si tho tho.A tlun ah lungawi thu ka sim a si.\nCuti cun khawmawknak tuah ding in kan tawlrel zawk rero ih,Haka unau pawl cun suak uh hlah uh,tui LCF ah Falam tong nan hmang thei a si si tiin Monica pa Pu Rual Uk, tui USA ih um in i ti.Kei cun Cung Nung thawn kan um cing hman in kan Falam pawl an rung khawm duh lo pi,cui ruang ah a dang tei kan khawm a tul ko ka ti.A nih cun,si seh,nang na um ah cun kan buai cuang lo ding a tha ko in ti.Cutikah Haka tong hmang cu LCF I tisehla kan ti ih Falam tong hmang cu LCF II si seh kan ti.\nCuti cun khawm thawk nak ding ni kan ruat ih,April ni 4,1993 khi April thla ih Sunday hmaisa bik a si tik ah cun himi ni ah Pu Sang Ci inn ah khawmaw kung tiin kan rel.Cumi ni ah cun mi 42 cekci kan khawm aw aw.In thihsan zo mi ka nu le ka pa Aizawl ih an rung tlawn tum a si ih an tel ih,in thihsan zo mi ka nau Siang Em a um.Cule tui USA ih um ka nau Tha Nei Luai ih nupi Ceceng le a fapa Zalan an um.Cule ka nau Sui Thawn tei nupa an si.Tui Malaysia ih um kan nau Reng Mang a um ih tui saya Josiah Mang Lian Tlung tla a um in ka thei,kan inn ih a um lai ah a si.Mi 1 cu ka nghilh ding ih,cuti cun cumi kan thawhni ah kan ni sung ih sin mi 10 kan thok.Cule sung kua zawng ih a tambiks sang tu cu Pu Kap Thio tei sung,a mah cu a tel lo nan Saya Khaw Nei Khuai hovin mi 7 an si.Kan sung kua 2 in mi 17 kan si ,.Khami ni ah Haka Thlantlang mi 12 in in khawm pi ih,Falam mi midang cu 13 an si.\nCumi ni hnu thla 2 nak tla ah cun a khawm hi mi 300 lai kan si mai ih Pu Sang Ci building pi ih a hnuai ta bik cu man nei in kan sang law law a si.Tu tiang LCF hi a rung um thei ih,tulai tla ah cun mina zoh nak ah le mithi ruak phurh sohnaak tla ah cun an tuan tha zet ih lungawi a um nasa.Aizawl LCF hi a tul tawk tiang ih Pathian ih a kaihhruai ding ah thla kan cam cio a tul ko.


Tuar Tulmi Ni pawl - Chinland Today Media\nJune 7, 2009 10:09 am·0 comments\nKhrih Jesuh ih rinsantlak raalkap na si bangtuk in tuar ding na covo cu tuar ve aw. – 2Tim.2:3\n– 2Sansiarnak 25-27\n– Johan 16\nBand of Brothers timi TV thuanthu cawn sungah 101 nak Airborne raalkap vanzam cu Europe ram Germany-Nazi kuttang ihsin luat dingih raaldonak ah raalkap pawl thlaknak ding hmun tlun ah a her aw rero. Actor Lt. Richard Winter cu parachut thawn a dawp tikah pukpi kahnak le cet meithal pawl in an kahnak cerek pawl cu an zam nasa.\nZaan a thlen tikah, “Tuni nikhat sung Pathian lamhruainak parah lungawithu ka sim. Inn ah himdam te’n ka tlung thei asile hmun daihrial ah hmuan duum ka lei dingih daizirziar in kan nunnak a taanglaimi cu ka liamter ding” ti’n a hmaisabik ni ih a hmuhtonmi pawl sim saalnak a nei.\nSatan in hram a rak thawh tami Pathian dodaalnak sungah tuni zumtu pawl cu kharhkhum in kan um a si ti’n Bible in in sim. Curuangah Jesuh Khrih raalkap ttha bangin retheih zonzaihnak tuar theitu si dingin kannih tla sawm-ngair kan si.\nPaul ih sanlai ah Rom raalbawi pawl cu Siangpahrang hrangah sal ttuan in harsat zonzaihnak an tuar. Jesuh Khrih ih dungthluntu a si mi kannih pawl cun siangpahrang ih Siangpahrang sin Bawipa Pathian hrangah cuti ih harsat zonzaih tuar dingin ap mi kan si.\nVancungram ahcun harsat zonzaihnak tuar ti a um nawn lo dingih rundamtu Jesuh thawn kumkhua thlangam daihnak sungah kan um ding a si. Malte sung cu tuar ttentto kan ttul hrih a si.\nHmuhtonmi harsatnak tuar thei lo ih kan ruah awklai ah,\nNa kiangnai ah Bawipa in a lo umpi ih;\nVanram ah a lo hruai tiang tuar thei dingin,\nBible ih raalrinnak in pekmi hi lungawiza a si.\nThinsau ih a tuar theitu cun nehnak cu a ngah tengteng ding.