Бабруйск ізноў выходзіць на вуліцы\nАб'ектыў\t09.04.2017 Свабоду народу!: Бабруйск ізноў выходзіць на вуліцы\nБылі затрыманні, пагрозы, штрафы ды содні арыштаў. Нічога не дапамагло. Застрашыць жыхароў Бабруйску не ўдалося. Яны ізноў выходзяць на вуліцу і пратэстуюць супраць дэкрэту нумар тры ды патрабуюць працу.\nМясцовы гарвыканкам акцыю дазволіў. Што праўда, падалей ад цэнтру гораду і людных вуліц. Наважыліся выйсці да людзей і чыноўнікі. Пра авангард сацыяльных пратэстаў ды пошук супольнае мовы ўладаў і народу – Наста Ільіна.\nКаля сотні людзей сабраліся на мітынг каля ўваходу на стадыён фабрыкі «Славянка» у Бабруйску. Мітынгоўцы патрабавалі спынення дармаедаўскага дэкрэту, стварэння працоўных месцаў, магчымасці збірацца на акцыях пратэсту на плошчы Перамогі, а не на ўскрайку гораду.\nСваю абуранасць чыноўнікам атрымалася данесці, бо тыя нарэшце выйшлі да народу: сціпла назіралі за мітынгам з дазволенага месца яго правядзення – са стадыёну.\nАлег Коваль, першы намеснік старшыні гарвыканкаму Бабруйску:\nПрацуе прыёмная ў Ленінскім, у Першамайскім. Усіх памецім, паставім на ўлік. Ну, а тыя хто слухае прыезджых з Менску – менчукі бабруйчанам не дапамогуць працаўладкавацца, хай заходзяць на вызначаную ўладамі для мітынгу тэрыторыю, бо зараз яны парушаюць закон.\nМенавіта гэтак улада Бабруйску адрэагавала на тое, што да дазволенага імі ж мітынгу далучыліся апазіцыйныя лідары са сталіцы (Юрась Губарэвіч і Віталь Рымашэўскі). Самая ж размова з абуранымі бабруйцамі аказалася даволі эмацыйная.\n«Мы сёння будзем абмяркоўваць маю працу ці вашыя праблемы? Прыходзьце на мае месца!\nМы не хочам прыходзіць на вашае месца, але што вы робіце для народу для таго, каб ён не наракаў, каб ён не збіраўся?\nСвае нараканні на ўрад бабруйцы выйшлі агучыць нягледзячы на хвалю рэпрэсіяў, якая ахапіла ўсю краіну.\n«Адмяніць дэкрэт нумар тры, бо ён мае амаральны эфект, а не маральны».\n«Адзенне азначае, што наш народ жыве ў канцлагеры, у яго забралі ўсе правы».\n«Выгадаваць пяцярых дзяцей пры заробку як у мяне ў два з паловай мільёна вельмі складана. Жонка ў дэкрэце. Дзяржава дапамагае, але гэта мізер».\nДругі намеснік старшыні бабруйскага гарвыканкаму Аляксандр Маркачоў паабяцаў тым, хто сабраўся, знайсці працу з заробкам ад 250 да 450 рублёў, бо забяспечыць усіх заробкам 500 долараў, паводле чыноўніка, немагчыма. Але нават гэтыя абяцанні ўсцяж застаюцца абяцаннямі.\nМікалай Казлоў, намеснік старшыні АГП:\nДваццаць гадоў нашую краіну і нас вялі па нейкаму асабліваму шляху, замест стварэння працоўных месцаў нам прапаноўвалі Дажынкі, лядовыя палацы, новыя рэзідэнцыі для прэзідэнта. У выніку мы атрымалі Дэкрэт нумар тры.\nПершая размова з чыноўнікамі прайшла скамячана і на падвышаных танах, таму на заканчэнне мітынгу яго ўдзельнікі вырашылі абраць народных прадстаўнікоў, якія будуць далей весці дыялог з уладамі на роўных.


Другі год запар пераможцай абласных спаборніцтваў па баскетболе сярод каманд устаноў прафтэхнавучання стала зборная Лунінецкага сельскагаспадарчага каледжа.\nНа базе гэтай навучальнай усановы сабраліся 8 мацнейшых каманд Брэстчыны. У фінальным паядынку за першае месца гаспадары без асаблівай складанасці перамаглі баскетбалістаў са Століна з лікам 74:37. Бронзавым прызёрам сталі юнакі Белаазёрскага ГПТКЭ.\nЗа нашу каманду выступалі Сяргей Караваевіч, Андрэй Канановіч, Андрэй Каховіч, Аляксандр Жук, Максім Шадзько, Генадзь Калешка, Ягор Лукша, Віталь Удовін, Максім Алейнік (на здымку).\nКапітан каманды Андрэй КАХОВІЧ:\n– Мы шчаслівыя, што зноў дабіліся поспеху. Шмат трэніраваліся, таму выпадковай нашу перамогу нельга назваць. Да таго ж, нам спрыяла ўдача. Мы вельмі хацелі выйграць і дасягнулі пастаўленай мэты. Вялікі дзякуй дырэктару Фёдару Аляксеевічу Бірылу за новую форму. Вельмі прыемна, што ў нашым каледжы столькі ўвагі надаецца спорту.\nНА ЕЎРАПЕЙСКІХ РУБЯЖАХ\nУ Парыжы завяршыўся Чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы ў закрытых памяшканнях.\nУ сямібор’і за нашу краіну выступалі Андрэй Краўчанка і наш зямляк Эдуард Міхан. Пакуль Эдуард не выйшаў на пік сваёй формы і застаецца крыху ў цені свайго больш тытулаванага калегу па камандзе. Андрэй роўна выступіў ва ўсіх дысцыплінах і стаў чэмпіёнам. Ураджэнец Лунінца ўстанавіў асабісты рэкорд у бегу на 1000 метраў – 2:37.51, паказаў лепшы вынік у сезоне ў скачках у вышыню (197 сантыметраў) і з шастом (4,5 метра). Аднак гэтага хапіла, каб замацавацца на 11 радку турнірнай табліцы.\nУ Мінску адбыліся міжнародныя спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы з удзелам юных спартсменаў з Расіі, Украіны, Малдовы, Латвіі і Беларусі, у якіх прынялі ўдзел пяцёра выхаванцаў Лунінецкай СДЮШАР.\nАляксандр Шыш у бегу на 60 метраў з бар’ерамі паказаў другі вынік – 8,81 секунды, а на такой жа «гладкай” дыстанцыі стаў бронзавым прызёрам – 7,44 секунды. Трэцяе месца на спрынцерскай 60-метроўцы паказала і Алена Герасімчук – 8,12. У кроку ад п’едэстала спыніліся Таццяна Кіндрук, Наталля Дубіна і Ігар Каружанін, якія занялі чацвёртыя месцы.\nПЕРАМОЖНЫ АКОРД «ГРАНІТА”\nПравёўшы бяспройгрышную серыю матчаў на шляху да фінальнай стадыі чэмпіянату раёна па валейболе, «Граніт” парадаваў балельшчыкаў і ў яго фінальнай частцы.\nНа працягу трох дзён 4 мацнейшыя каманды – «Граніт”, «Феміда”, «Беларусбанк” і «Рэдзігерава” – аспрэчвалі чэмпіёнскі тытул. Кульмінацыйным стаў матч «Феміда” – «Граніт”. Ад яго выніка залежала, хто стане пераможцам. Выйграўшы першыя два сэты і захапіўшы лідэрства ў трэцім, пры ліку 20:15 «Феміда” не толькі прайграла рашаючы сэт, але і сустрэчу – 2:3. Гэта забяспечыла «Граніту” перамогу ў чэмпіянаце. «Беларусбанк”, які ў фінале не меў паражэнняў, стаў сярэбраным прызёрам. «Феміда” ў чарговы раз заняла трэцяе месца.\nЛепшым іграком турніра прызнаны Барыс Веляскевіч («Феміда”), самым справядлівым суддзёй – Аляксандр Мірановіч.\nПершую спартакіяду работнікі ДРБУ-101 прысвяцілі Дню жанчын.\nУ спартыўнай зале сельскагаспадарчага каледжа разгараліся сапраўдныя баталіі. Ва ўпартай барацьбе ў валебольным турніры прарабскі ўчастак перамог зборную ІТР – 3:1. Інжынерна-тэхнічныя работнікі аказаліся мацнейшымі ў перацягванні каната. У дартсе не было роўных Івану Качановічу. У шашках перамог Канстанцін Бондар, у гіравым спорце – Юрый Яшчанка. Выдатныя здольнасці прадэманстраваў Віктар Курак у армрэстлінгу. Як адзначыў дырэктар Аляксандр Трухноў, спартакіяда ператварылася ў сапраўднае свята, а дасягненні мужчын па годнасці ацанілі жанчыны, якія падтрымлівалі калег на працягу ўсіх спаборніцтваў.\nУ двух апошніх турах чэмпіянату краіны па міні-футболе абедзве нашы каманды не здолелі зарабіць ніводнага ачка.\nВыязны матч «Базар” праводзіў у Оршы з «ВітЭнам”. Пры даволі роўным паядынку, гаспадары ўсё ж аказаліся мацней і перамаглі з лікам 5:3. У лунінчан вызначыліся Бандарук і двойчы Наварыч.\nНе пайшла гульня ў «Граніта” ў Нясвіжы з «Верасам”. Выйграшы першы тайм з лікам 2:1, мікашэвіцкія футбалісты прайгралі 2:6. Галы ў «гранітаўцаў” забілі Ярмоліч і Шаўчэнка.\nУ дамашніх матчах «Базар” прымаў «Барысаў-900”, а «Граніт” – «Камунальнік”. Першая палова абодвух сустрэч завяршылася нячыйным вынікам – 3:3. Аднак з перавагай у адзін мяч госці выйгралі паядынкі адпаведна – 5:4 і 7:6.\n12 сакавіка светлагорскі «ЦКК” будзе прымаць «Граніт”, а «Лідсельміш” – «Базар”.


З кожным годам нешипованная зімовая гума становіцца ўсё больш папулярнай. Асабліва гэта тычыцца Азіі, дзе шыпы наогул забароненыя. У Еўропе ж строга рэгламентуецца максімальную колькасць шыпоў на адной покрыўкі. Што тычыцца Расеі, то ў некаторых рэгіёнах клімат не дазваляе цалкам адмовіцца ад такога тыпу пакрышак. Але для Цэнтральнай частцы РФ фрикционная гума можа стаць выдатным рашэннем.\nРазгледзім покрыўкі Premiorri Viamaggiore. Водгукі аўтамабілістаў аб гэтай гуме часцяком носяць станоўчы характар.\nНаўрад ці можна назваць дадзенага вытворцы лідэрам на айчынным рынку. Гэта хутчэй малавядомая ў шырокіх колах насельніцтва фірма. Ліцэнзія належыць кампаніі з Вялікабрытаніі, а вытворчасцю займаецца ўкраінская фірма "Росава". Што тычыцца якасці, то практычна ўсе лінейкі выраблены дыхтоўна і маюць цэлую масу пераваг. Асноўнае годнасць заключаецца ў прымальнай цане. Гэта і прыцягвае многіх аўтамабілістаў.\nТаксама адразу варта адзначыць, што дадзеная гума ставіцца да фрикционному тыпу. Гэта значыць, што на ёй няма шыпоў і працуе яна за кошт асаблівай канфігурацыі пратэктара і спецыяльнай гумовай сумесі. Трохі ніжэй мы разгледзім, як паводзіць сябе дадзеная покрыўка пры розных умовах, а таксама звернем увагу на спажывецкія водгукі.\nВялікі асартымент і даступная цана\nКалі ж казаць аб якасці гумы, то яно на вышэйшым узроўні. У гэтым выпадку малая вядомасць брэнда толькі на руку аўтамабілістам. Бо ў адрозненне ад многіх еўрапейскіх і азіяцкіх вытворцаў, гэтая гума больш даступная па цане, аб чым кажуць і водгукі. Premiorri Viamaggiore (185/65/r14) 86T, да прыкладу, каштуе каля 2 000 рублёў. За камплект покрывак трэба заплаціць усяго 8 тысяч.\nШто тычыцца асартыменту, то тут ёсць з чаго выбраць, хоць асабліва разагнацца не выйдзе. Максімальны радыус 16-й. Такі памер выдатна падыдзе для ўстаноўкі на легкавыя седаны бюджэтнага класа. Уласна, на такога спажыўца і выпускаюцца Premiorri Viamaggiore. R16 каштуе каля 6 000 рублёў. Пры гэтым індэкс такі покрыўкі 93Т. Гэта кажа нам аб тым, што максімальная нагрузка на адно кола можа складаць каля 630 кілаграмаў, а дапушчальная хуткасць - 190 км/гадзіну. Для зімовай язды такіх характарыстык больш чым дастаткова.\nАб перавагах фрыкцыенным пакрышак\nДля пачатку хацелася б разгледзець агульныя вартасці, якія ўласцівыя дадзенаму тыпу гумы. Варта вылучыць наступныя моцныя бакі:\nвысокая плыўнасць ходу і акустычны камфорт. "Ліпучкі" працуюць ціха за кошт асаблівай мяккасці. Таму часам ствараецца ўражанне, што едзеш на летняй гуме;\nкомпаунд мае на ўвазе выкарыстанне мяккіх тыпаў гумы, таму покрыўка захоўвае эластычнасць нават пры вялікіх маразах;\nгэта лепшы выбар для руху па мокрым снезе. Абумоўлена гэта тым, што фрикционная гума выдатна самаачышчацца і супрацьстаіць аквапланированию;\nмагчымая ўстаноўка яшчэ да пачатку халадоў.\nУсе гэтыя перавагі характэрныя і для зімовых шын Premiorri Viamaggiore. Водгукі аўтамабільных экспертаў і радавых кіроўцаў, якія гэта пацвярджаюць. Хоць ёсць у "липучек" і маса недахопаў, якія істотна абмяжоўваюць іх прымяненне.\nЧаму фрикционная шына - гэта не заўсёды добра?\nПерш за ўсе хацелася б вылучыць адзін мінус - дрэнная кіравальнасць на укатанном снезе і лёдзе. Гэты недахоп ўласцівы абсалютна ўсім липучкам. У дадзеным выпадку альтэрнатыве шиповке пакуль што няма. Калі перасоўвацца акуратна і на невялікай хуткасці, то праблем не ўзнікае. Але выкананне манеўраў можа быць абцяжарана, так як у намець "ліпучках" сыходзіць вельмі рэзка і вярнуць кіравальнасць транспартным сродкам будзе не проста.\nНе дапускаецца выкарыстанне пакрышак у якасці всесезонных. Абумоўлена гэта нераўнамерным зносам пратэктара. Пры высокіх тэмпературах і без таго мяккая гума набывае яшчэ большую эластычнасць, што ў разы пагаршае кіравальнасць аўтамабілем. Покрыўка фрыкцыйнага тыпу патрабуе беражной абкаткі для расстаноўкі ламеляў. У гэты перыяд пажадана выключыць рэзкія манеўры, паскарэння і тармажэння.\nЗімовыя шыны Premiorri Viamaggiore: водгукі кіроўцаў\nЧасцяком аўтамабілісты ў першую чаргу звяртаюць увагу на кошт. Калі гума не занадта дарагая і пры гэтым мае мноства станоўчых водгукаў, то гэта ўжо шмат аб чым кажа. На думку кіроўцаў, нягледзячы на адсутнасць шыпоў, покрыўка стабільна паводзіць сябе на укатанном снезе і лёдзе. Дабіцца такіх паказчыкаў атрымалася за кошт асаблівай формы ламеляў. Яны маюць зігзагападобную форму. На кожным блоку пратэктара, пачынаючы ад цэнтральнага і заканчваючы плечавы зонай, маецца па 4 такіх ламеля, якія як бы працягваюцца наступным блокам.\nТакая форма паказвае высокую эфектыўнасць на лёдзе, што пацвярджаецца станоўчымі водгукамі. Паводзіны хоць і менш стабільнае і прадказальнае, чым у шыпаванай гумы, але цалкам ніштаватае. Рэакцыі на павароты рулявога колы гранічна выразныя.\nМадэрнізацыя вытворчых магутнасцяў\nУ 2012 годзе на ўкраінскім заводзе "Росава" прайшла масавая рэструктурызацыя. Па сутнасці, фабрыка стала больш сучаснай, у планетэхнічнага абсталявання, што дазволіла атрымаць масу заказаў як ад замежных, так і айчынных аўтамабільных заводаў. У ходзе мадэрнізацыі былі ўстаноўлены станкі нямецкай вытворчасці Berstorff, якія патрэбныя для вырабу пратэктара, форматоры-вулканизаторы Harburg Freudenberger (Германія), агрэгат для вырабу бартавых кольцаў фірмы Vipo з Славакіі. Усё гэта павінна адбіцца на якасці выпускаемай прадукцыі і зробіць яе яшчэ больш запатрабаванай.\nБыла ўкаранёна тэхналогія Ziasnate. Па сутнасці, гэта дабаўка, істотна паляпшае счапленне з дарожным палатном за кошт асаблівай гнуткасці і мяккасці пратэктара. Такі компаунд не баіцца нават экстрэмальна нізкіх тэмператур навакольнага асяроддзя.\nАсаблівасці резинотехнической сумесі\nВарта зірнуць і на компаунд Premiorri Viamaggiore (195/65/r15) 91t. Водгукі экспертаў кажуць аб тым, што гумавая сумесь вельмі збалансавана. Дамагчыся высокіх характарыстык атрымалася за кошт выкарыстання наступных дадаткаў і тэхналогій:\nZeosil - кремне кіслотны напаўняльнік;\nнатуральныя каучукі (да 80%);\nалею Nytex (экалагічна чыстыя).\nСклад сумесі вельмі моцна ўплывае на счэпныя ўласцівасці гумы. Асаблівую ўвагу варта звяртаць на эластычнасць гумы пры розных тэмпературах. Да прыкладу, чым менш мароз, тым менш эластычным павінен быць пратэктар. Як ужо было адзначана вышэй, залішняя мяккасць прыводзіць не толькі да нераўнамернага, але і падвышанага зносу. Канкрэтна гэтая мадэль на навобмацак мае сярэднюю эластычнасць, таму цалкам павінна падысці для эксплуатацыі ў зімовы перыяд на тэрыторыі Украіны і Расіі, а таксама краін з падобным кліматам.\nНезвычайны малюнак пратэктара\nПа гэтай нагоды ў сеткі сустракаецца дастаткова шмат водгукаў. Rosava Premiorri Viamaggiore мае вельмі незвычайную канфігурацыю пратэктара. Вядома, V-вобразны малюнак, які лічыцца аптымальным для фрыкцыйнай гумы, тут прысутнічае, але ўсё астатняе больш не сустракаецца нідзе. Чаго толькі варта гумовы шып Z-вобразнай формы. Ён закліканы яшчэ больш палепшыць кіравальнасць на заснежаным дарожным пакрыцці, а таксама значна павысіць счапленне на лёдзе. Дызайн пратэктара глядзіцца вельмі незвычайна і яго можна назваць прыгожым. Форма бакавін таксама вылучаецца стыльным дызайнам.\nКлючавая асаблівасць Z-вобразнага шыпа заключаецца ў тым, што ён ўразаецца ў паверхню і пры гэтым забяспечвае выдатнае счапленне і не разбурае дарожнага пакрыцця. Варта заўважыць, што на лёдзе такая тэхналогія асабліва не дапамагае, хоць нязначны эфект ўсё ж маецца.\nPremiorri Viamaggiore: водгукі і тэсты\nЯк паказвае практыка, часам заяўленыя вытворцам эксплуатацыйныя характарыстыкі не адпавядаюць рэчаіснасці. Што тычыцца дадзенай мадэлі, то тут практычна няма ніякіх нараканняў. Падчас тэставання спецыялісты праверылі ўзровень шуму. Усё ў межах нормы. Дзякуючы чаргаванню блокаў пратэктара рознага памеру і нахілу па ходзе руху і дасягаецца акустычны камфорт, за што, уласна, многія і цэняць "ліпучкі". Няма ў экспертаў прэтэнзій і да паводзін пакрышак на мокрым асфальце. Зрыў у намець позні і цалкам прадказальны, шыны хутка ачышчаюцца ад вады дзякуючы глыбокім падоўжных канаўках. На думку аўтамабілістаў, гэта выдатны выбар для язды па вычышчаным ад снегу дарог.\nЯшчэ трохі аб перавагах\nУ працэсе эксплуатацыі было заўважана, што добры адвод цяпла і ўзмоцненая бакавіна істотна павялічваюць рэсурс покрыўкі. Тым самым, кіроўца можа істотна эканоміць сродкі. Крайнія ўступы грунтозацепов маюць вострыя беражкі. Гэта дае палепшанае счапленне на друзлым і укатанном снезе. Таксама распрацоўшчыкі сур'ёзна заняліся аптымізацыяй плямы кантакту. Дасягнутыя вынікі дазволілі істотна знізіць супраціў качэння і зрабіць знос покрыўкі больш раўнамерным. Дзякуючы ўсім гэтым вартасцяў гума вельмі часта атрымлівае хвалебныя водгукі. Premiorri Viamaggiore (175/70/r13) 82t, да прыкладу, каштуе каля 6000 рублёў за камплект і выдатна падыходзіць для эксплуатацыі на малалітражках і айчыннай класікі.\nМногія аўтамабілісты ўсё ж не могуць адмовіцца ад шыпаванай гумы па той ці іншай прычыне. Да прыкладу, эксплуатацыя аўтамабіля па лёдзе або укатанному снезе - гэта сапраўды довад у карысць шыпоў. А вось штодзённае перамяшчэнне ў межах горада па вычышчанай дарозе або слоты - гэта канёк фрыкцыенным пакрышак. Ды і ў прасёлкавай мясцовасці "ліпучках" больш пераважная, бо ў друзлым снезе шыпы не працуюць, а часцяком толькі закопваюць шыну яшчэ глыбей. Улічваючы невысокі кошт і хвалебныя водгукі аб Premiorri Viamaggiore (175/70/r13) 82t, браць трэба адназначна, але толькі для тых рэгіёнаў, дзе эксплуатацыя "ліпучкі" не будзе прыносіць нязручнасцяў.\nУ цяперашні час дадзеная мадэль экспартуецца ў 19 краінах Еўропы і Азіі. Наяўнасць сертыфіката ад еўрапейскага інстытута IGTT таксама кажа пра многае. Усе заяўленыя вытворцам характарыстыкі: узровень шуму, счапленне на мокрай і заснежанай трасе, а таксама каэфіцыент зносу - пацверджаны спецыялістамі.\nГума Premiorri Viamaggiore, водгукі аб якой мы разгледзелі, разлічана на эксплуатацыю ў неспрыяльных умовах. Да такіх ставяцца рэзкія перапады тэмператур, нізкая якасць дарожнага палатна і т. п. Таму для выкарыстання натэрыторыі краін СНД - гэта выдатны выбар. Якасць тут сапраўды еўрапейскае, а вось кошт адносна невялікая, што і робіць гэты прадукт такім прывабным. Але не варта забываць аб тым, што "ліпучках", якой бы добрай яна не была, не забяспечвае належнага камфорту і бяспекі на обледеневшем пакрыцці. Таму язда ў такіх умовах павінна быць акуратнай і абдуманай. Рэзкія манеўры, разгоны і тармажэння пажадана выключыць.\nПадчас працы рухавік унутранага згарання награваецца да высокай тэмпературы. З функцыяй адводу цяпла павінна спраўляцца сістэма астуджэння матора. Гэта трэба для эфектыўнай працы сілавога агрэгата. Калі не будзе цыркуляцыі ОЖ, то ...


Стэфан Жаромскі / Stefan Żeromski (1864 – 1925) – польскі пісьменнік І публіцыст, “сумленне польскай літаратуры”\nжүктеу 129.64 Kb.\nөлшемі 129.64 Kb.\nЧаму ў Дзеда Мароза белая барада\nЖоржы ды Сэна/ Jorge de Sena (1919 – 1978) – Партугальскі празаік, паэт, драматург, крытык, эсэіст, перакладчык. Адзін з найбуйнейшых партугальскіх інтэлектуалаў другой паловы XX стагоддзя. Узнагароджаны міжнароднай паэтычнай прэміяй Этна-Таарміна, а таксама двума нацыянальнымі ордэнамі (Ордэнам Генрыха Мараплаўца і Ордэнам святога Якава).\n(A razão de o Pai Natal ter barbas brancas)\nДля філосафаў – у якасці дэманалагічнага разважання аб вершы VIII “Пастух” Албэрту Каэйру.\nДля вялікіх дзетак – у якасці вясёлай прытчы.\nДля маленькіх хлопчыкаў – у якасці сапраўднай каляднай гісторыі.\nУсе ведаюць, а хлопчыкі як ніхто іншы, што Каляды – вельмі даўняе свята. Але не ўсе ведаюць, што спачатку не было ніякага Дзеда Мароза, і тым больш ён не быў стары і таму ў яго не было белай барады. Дык вось, калі нарадзіўся хлопчык Ісус, усе хлопчыкі падвешвалі да коміна боцік.\nАдзіная розніца была ў тым, што комін ішоў не ад газавай пліты ці печкі, як цяпер. Да таго ж, у хлопчыка Ісуса, было яшчэ адно адрозненне: ён таксама падвешваў боцік, які ў яго выпадку быў сандаліяй.\nЦі доўга гэта працягвалася? Не, таму што хлопчык Ісус вырастае і робіцца мужчынам тады, калі іншыя хлопчыкі вырастаюць і пачынаюць лічыць сябе мужчынамі. Гэта, праўда, здараецца не з усімі, у чым у хлопчыкаў будзе шмат часу ўпэўніцца. Але гэта ўжо іншая гісторыя, пра якую яны даведваюцца пасля, хаця ніхто яе не расказвае.\nТое, пра што я раскажу, пачалося, калі хлопчыку Ісусу павінна было споўніцца сем гадоў. Узрост вельмі важны, уважаючы, што існуе сем цудаў свету. Хлопчык Ісус, як і іншыя хлопчыкі, хацеў стаць дарослым і не верыў ні ў якога Мароза. Ён добра ведаў, хто клаў цацкі ў сандалію (гэта была маці), і паколькі тады не было цацачных крамаў, а нават калі б і былі, бацькі Ісуса не мелі грошай, каб набыць яму цацкі (цацкі ўжо былі вельмі дарагія), ён здагадваўся, што святы Іосіф употайкі робіць для яго калясачку. Таму тым надвячоркам, такім доўгім, якімі заўжды бываюць вечары перад каляднай ноччу, ноччу, у сваю чаргу, самай доўгай за ўвесь год, якая тым і заслугоўвала назвы Каляднае Ночы, таму, як ужо казалася, хлопчык Ісус чакаў, калі яму падораць каляску і прыкідваўся, што яму абыякава, прыкідваўся, што нічога не чакае. Вечар быў цудоўны, як мне расказвалі, і гэта натуральна: Мароз павінен быў стаць дзедам і, што яшчэ важней, займець сваю белую бараду. Неба рабілася зялёным, жоўтым і ружовым – колеры, якія дарослыя не любяць бачыць у небе і якія – усе хлопчыкі ведаюць – выразна на ім бачныя. Хлопчык Ісус, канечне, бачыў іх лепей за іншых. І каб прыхаваць гэта, ён пачаў лічыць асобныя воблачкі, якія застылі на месцы, адмыслова спыніўшыся, каб ён іх палічыў, не падазраючы, што зараз адбудзецца. Хлопчык Ісус усеўся на камень (той камень дагэтуль знаходзіцца на яго зямлі, толькі ніхто не ведае, які менавіта ёсць тым самым) на ўзбоччы дарогі, і выводзіў палачкай (якая не была чароўнай, бо толькі феям патрэбныя такія рэчы) малюнкі ў пыле. Пыл, няшчасны, быў самым брудным з усяго, бо з раніцы ішоў дождж, а ў сонца не было часу яго высушыць. Так хлопчык Ісус паглядаў раз-пораз на неба, а потым на зямлю, і любы недалёкі чалавек адразу б зразумеў, што ён малюе воблачкі. Але відаць, зразумець такое вельмі цяжка, пра што хлопчыкі здагадваюцца па дурнаватых пытаннях, якія задаюць ім дарослыя.\n– Што гэта ты тут малюеш?\nХлопчык Ісус павярнуўся (такія пытанні заўжды задаюць з-за спіны) і ўбачыў прыгожа апранутага чалавека, хаця тое выглядала на падман. Хлопчык не падмануўся, бо пытанне садрала адзежы з чалавека і пакінула яго расхрыстанага ў адным споднім.\n– Вось, малюю.\n– Я бачу. А што?\n– Проста малюю.\nТвар чалавека зрабіўся вельмі злосным, і хлопчык Ісус пераставіў ногі так, каб у выпадку неабходнасці можна было раптоўна падхапіцца і кінуцца на ўцёкі.\n– Ты нешта задумаў, але мяне не падманеш.\nХлопчык Ісус, які ўжо шмат разоў падманваў розных людзей, усміхнуўся, але толькі ўнутры, бо твар чалавека быў злосны.\n– А што, нельга маляваць? – запытаўся ён.\n– Нельга! Давай праверым.\nХлопчык Ісус не паверыў і правёў рысачку, вельмі маленькую. І якім жа было яго здзіўленне, калі ён убачыў, што палачка прыстала да зямлі. Убачыць не ўбачыў, але падняць яе не змог.\nКанечне, на гэты раз пассмяяўся ўжо чалавек. А як вядома, д’ябал не можа смяяцца надта доўга, бо з роту праз смех выходзіць сера. Так і адбылося. Хлопчык Ісус пачуў пах, пабачыў дымок, што веяў з роту. Была ўжо амаль ноч (сцямнела амаль раптоўна), нікога не было на дарозе, ён быў далекавата ад дому, і нягледзячы на тое, кім ён быў, хлопчык баяўся, вельмі баяўся, нават больш, чым д’ябал.\nБачыце, у якое цяжкое становішча трапіў хлопчык Ісус? Што б зрабіў любы хлопчык? Відавочна, не падаваў бы выгляду, што баіцца, – гэта найлепшы спосаб адпужаць нячыстага. Так ён і зрабіў. Прыкінуўся, што палачка яму больш не патрэбная (хаця яна яму падабалася, бо была прыгожая і вельмі роўная), і сказаў:\n– Ладна, час мне вяртацца дадому.\n– Ах, так? Навошта? – д’ябал сачыў, калі ж той здасца.\n– Там мяне Мароз чакае.\nД’ябал хацеў разрагатацца, але прыгнечаны дымам, які выходзіў праз смех і выдаваў яго, закусіў вусны і спытаў:\n– Мароз? Што за Мароз такі?\n– Можна падумаць, ты не ведаеш хто гэта! – усклікнуў хлопчык Ісус і паспрабаваў падняцца. Але дзе там! Ён быў прымацаваны да камня, як палачка да бруднай зямлі. Сур’ёзны выпадак! Хоць бы хтосьці прайшоў міма! Але хто? Ні жывой душы, на якія д’ябал не зважае, ні людзей. І паколькі ў той час яшчэ не было святых, да якіх можна было звярнуцца, а Дзева Марыя была дома, хлопчык Ісус, хаця і ведаў, што ён хлопчык Ісус, але не ведаў, што ён сын Божы, не мог уратавацца. Не мог!.. Вось таму, што ён быў такім самым хлопчыкам, як іншыя, яму прыйшла бліскучая ідэя. Небяспечны, але адзіны сродак.\n– Дасі мне руку? Дапаможаш падняцца?\nМенавіта тое, чаго жадаў д’ябал! З вачыма, якія свяціліся задавальненнем, д’ябал працягнуў яму руку. Найгорш было забыць – а д’ябал тады быў ве-ельмі няпамятлівы – моцна трымацца на нагах. Хлопчык, як толькі той падаў яму руку, змог падняцца… і раз – паставіў нагу праміж дзвюх д’яблавых і даў яму кухталя. Бездапаможны д’ябал (такі, якім ён заўжды і ёсць, не забывайцеся) матлянуў рукамі і плюхнуўся ў бруд, які ў гэтым месцы быў добра змяшаны коламі, нібы прызначаны для д’яблавай задніцы. А калі ён падняўся, раз’юшаны, увесь перапэцканы, хлопчык Ісус ужо быў далёка – здавалася, на ступаках выраслі крылы. Уваходзячы у дом, задыхаючыся, хлопчык Ісус азірнуўся і ўбачыў водбліскі злосці ў начной цемрадзі.\nХлопчык Ісус нікому нічога не сказаў. Ён так радаваўся, што распластаў д’ябла пасярод дарогі! Але ўсё ж адно яго турбавала: д’ябал ведаў, што ён чакае Мароза, таму што ён сказаў, што Мароз яго чакае – але ж д’ябал усё разумее наадварот, і таму даведаецца праўду. Ён непазбежна з’явіцца ў начной цішы, пераапрануты на новы лад, каб яго не пазналі. Ён дакладна прыйдзе. А зараз? Зараз…\nПозняй ноччу хлопчык Ісус, які лёг спаць з адным расплюшчаным вокам, а другім заплюшчаным, пачуў, як бацькі падымаюцца і ідуць, крок за крокам, да каміна, куды ён, зразумела, перад тым як легчы спаць, павесіў сандалію з правай нагі. Вядома, гэтая сандалія заўжды лепшая за другую, і трэба ёй аддаваць перавагу ва ўсім: у дымаходах, кухталях і г.д., калі толькі ты не ляўшун у нагах, што здараецца вельмі рэдка.\nХлопчык Ісус павярнуўся спіной да каміна, бо было халодна і яшчэ таму, што калі б ён ляжаў тварам, то адразу было б бачна, што ён не спіць і пільнуе. Ясна, што дом быў вельмі малы і бедны і пакой быў толькі адзін, падзелены на два вельмі старымі шторамі, якія Дзева Марыя стамлялася цыраваць, а хлопчык Ісус дзіравіць. Цяпер, як толькі бацькі леглі спаць, хлопчык Ісус сеў у ложку, які, такі ж маленькі, як і дом, складаўся з матраца на падлозе і нешматлікай бялізны. Настолькі нешматлікай, што хлопчык рэдка распранаўся, тым болей узімку. Гэта, бясспрэчна, дрэнная звычка, але зіма – таксама дрэнная звычка, якая, акрамя таго што давала адпачыць зямлі, нязменна паўтаралася кожны год: хлопчык Ісус, нягледзячы на тое, што яму было толькі сем гадоў, ужо добра ведаў, што калі было халодна, акрамя холаду больш нічога не было. Ён сеў, аднак, у ложку. Агонь у каміне паціху згасаў, было бачна, як прабягаюць успышкі па дровах, адна за адной, а краі паленаў робяцца белымі. Д’ябал бы там не затрымаўся. Рыпенне. Хлопчык Ісус паглядзеў на дзверы. Нікога. Затым ён адчуў крокі па ўтаптанай зямлі. Паглядзеў – гэта была мыш. Мыш перабегла з аднаго кута ў другі (а што, калі мыш – гэта замаскіраваны д’ябал?), упэўніўшыся, што гэтыя жабракі нават у калядную ноч не ўпусцілі ні крошкі. Прайшло шмат часу – а хлопчыку Ісусу падалося невыносна шмат – здаецца, ніколі не скончыцца. А што калі… ён улезе праз комін. Вой, улезе! Агонь паціху затухаў, нічога не было відаць. Але для таго, хто палезе праз комін, святла хопіць. І хапіла: паказаліся сандаліі, ногі, аблямоўка чырвонай тунікі (гэта д’ябал, падумаў хлопчык Ісус), сама чырвоная туніка, яшчэ чырвоная туніка, пакуль постаць не стала на ногі збоку ад агню і зрабіла некалькі крокаў у сярэдзіну дому. На плячах была торба. Гэта быў д’ябал! Хлопчык Ісус адчуў... уявіце, што ён адчуў, бо ў глыбіні душы, глыбока-глыбока, ён спадзяваўся, што д’ябал не вернецца. Але ён тут, з торбай і астатнім. Ён убачыў, як д’ябал схіліўся і ўзяў калясачку, якая ляжала ў сандаліі. Трэба сказаць, што каляска была невялікая, але і не вельмі малая, і хутчэй сандалія змяшчалася ў калясцы, чым каляска ў сандаліі. Не, толькі не гэта! У яго ніколі не было цацак, хіба толькі тыя, якія ён сам выдумляў і майстраваў, а гэтую, такую прыгожую, хоча адабраць д’ябал! Ды нават калі яна непрыгожая, ён яе не аддасць. Цацкі для д’ябла! Усе ведаюць, што д’ябал не гуляе ў цацкі і таму робіць усялякія глупствы! Не, толькі не гэта! Ён выскачыў з ложка, падбег да каміна… і выхапіў калясачку з рук нячыстага, які ўжо раскрыў торбу, не зважаючы на хлопчыка.\n– Добры вечар! – прамовіў д’ябал салодкім голасам.\n– Добры вечар… Чаму вы праз дзверы не ўвайшлі? Трэба было толькі пагрукаць, і я адчыніў бы, – сказаў хлопчык Ісус, закрываючы каляску рукой.\n– Каб нікога не пабудзіць…\n– А я не спаў.\nА д’ябал, вельмі шчыра, як быццам гэта быў не ён:\n– Ай, якая прыгожая каляска! Хто табе падарыў?\n– А вам што за справа?! Што вам трэба?\n– Я толькі хацеў пагуляцца з каляскай. Дасі мне пагуляцца крышачку?\n– І не сорамна такому вялікаму ды гуляцца? (так казала яму маці, калі ён бегаў па хаце са сваімі цацкамі).\n– Мне? Сорамна? – д’ябал хацеў разрагатацца, але ўзгадаў пра небяспеку выдаць сябе подыхам серы праз смех. – Дык не дасі мне пагуляцца?\nХлопчык Ісус пахітаў галавой, не знаходзячы спосабу выратавацца. Калі б толькі ён…\n– Усё-ткі хочаце? Ну толькі крышачку.\n– У што? У што? (д’ябал быў цалкам задаволены).\n– Я буду вознік, а вы – конь.\n– Давай! Давай! – д’ябал адразу стаў на карачкі, каб упрэгчыся ў каляску.\nКаляска была зробленая вельмі добра, усё было на месцы, нават збруя. Вось тады хлопчык Ісус, прыкмеціўшы белую бараду, якая была ў д’ябла (барада насамрэч была неймавернай белізны), ясна зразумеў, што яму трэба рабіць. Многія мяркуюць, што д’ябал можа змяніць свой выгляд да непазнавальнасці і схаваць усё, акрамя казліных капытоў. Выяўляецца, гэта няпраўда, як можна даведацца з гэтай гісторыі, дзе ён з’яўляецца ў сандаліях, з голымі нагамі. Калі б гэта былі яго ногі ці пазычаныя ў кагосьці, хлопчыку Ісусу трэба было б лепей падумаць. А ён падумаў і сказаў:\n– Я не магу накінуць на цябе аброць (ён звяртаўся да яго на “ты” не таму, што ён быў д’ябал, а таму што д’ябал граў каня), у цябе такая доўгая барада! І такая прыгожая, яна ж пашкодзіцца!\nІ вораг ганарліва прызнаўся:\n– Прыгожая, праўда? Яна мне шмат каштавала.\nХлопчык Ісус ужо здагадаўся, чаго той хацеў. І зноў загаварыў:\n– Я не магу табе накінуць аброць, але калі не накіну, то як жа ты пацягнеш каляску?\nД’ябал, у якога не было ні кроплі цярпення (і таму гэта лёгка заўважыць па тым, як ён пачынае курчыцца), хацеў хучэй скончыць тую пародыю, тым больш што яму здавалася, што хлопчык Ісус ужо здагадаўся, хто ён (толькі здавалася, таму што д’ябал ніколі ні ў чым не ўпэўнены). Вось таму ён прапанаваў:\n– Дык я падыму бараду, а ты надзенеш аброць…\nТак і зрабілі. А калі д’ябал падняў бараду, хлопчык Ісус убачыў скурчаную казліную бародку, якой д’яблу ніколі не пазбавіцца, як відавочна. Белая барада, неверагодна бялюткая, вядома, была накладная.\nЯк толькі д’ябал быў добра запрэжаны, хлопчык Ісус, упэўнены, што д’ябал знікне і пакіне каляску, вымавіў нейкае вядомае яму таемнае слова (усе хлопчыкі ведаюць такія словы, але не ведаюць, якое падыдзе). Д’ябал застаўся на месцы. Тады хлопчык Ісус вымавіў іншае. І зноў нічога. Ці збіраецца хлопчык Ісус вымавіць трэцяе, пытае д’ябал, ужо засумаваўшы, быццам бы ён падлічваў:\n– Што гэта за гульня такая, што ніяк не пачнецца?\nХлопчык Ісус пацягнуў за бараду і выгукнуў трэцяе слова, найбольш моцнае з усіх… Д’ябал вухнуў, як машыны перад тым, як торгацца з месца, і панёсся праз дзверы вонкі з такой сілай, такой, такой, такой, што ён з каляскай ў момант апынуліся за дзвярымі, а тыя нават не скрануліся з месца.\nХлопчык Ісус з накладной барадой у руках асцярожна адчыніў дзверы. Відаць, было не больш за сажань перад носам, але ж ні д’ябла, ні каляскі таксама не было бачна. У гэты момант барада выслізнула з рук хлопчыка і пачала ўздымацца ў неба, расці, расці, і калі яна ўжо была наверсе, дождж паліў як з цэбра. Відавочна, вусамі былі воблачкі, якія лічыў хлопчык Ісус.\nХлопчык вярнуўся ў хату і добра зачыніў дзверы. У хаце нічога не было відаць, таму што агонь згас зусім. Хлопчык Ісус ціхусенька паклаўся ў ложак. Думаючы пра каляску, ён пачуў, як святы Іосіф сказаў: “Ты чула вуханне?” А голас Дзевы Марыі адказаў: “Чула. Спі спакойна. Гэта д’яблавы штукарствы”.\nМама ведала! Хлопчыка Ісуса ахінула найвялікшае, якое толькі магчыма, захапленне сваёй маці.\nАле паколькі калядная ноч бывае ве-е-ельмі доўгай, гісторыя на гэтым не заканчваецца. Тым болей што дасюль невядома, чаму ж Дзед Мароз – дзед і мае вялікую белую бараду.\nХлочык, калі ўлёгся першы раз з адным расплюшчаным вокам, а другім заплюшчаным, цяпер, без каляскі, не мог заплюшчыць ніводнага вока. Ён так хваляваўся… зноў пачуўся шоргат у коміне. Незразумелы шоргат унізе коміна. Гэта было занадта: нахабнік ужо забраў каляску і зноў вяртаецца!\nХлопчык Ісус падняўся, стаў ля каміна, узяў вялікую жалезіну, якая тут ляжала, каб прыбіраць попел. Праз трубу ішло цьмянае святло. З’яўляліся сандаліі… ногі… адзежа… (гэта ён, падумаў хлопчык Ісус) чырвоная туніка… яшчэ чырвоная туніка … пакуль постаць не апынулася тут жа ўзбоч попелу. Хлопчык Ісус падняў жалезіну… і чалавек (здаецца, гэта быў чалавек) сказаў:\n– Гэтак ты мяне сустракаеш? Так цябе навучылі сустракаць Мароза?\nВось тады хлопчык заўважыў, што у яго не было барады, ні белай, ні чорнай, і тым больш нічога, што хоць неяк нагадвала бараду. Значыць, гэта быў не д’ябал. Але хлопчык не апусціў жалязяку.\n– Але ты праўда ёсць? І заўжды прыходзіш? – ён звяртаўся да яго на “ты” не таму, што ён быў Мароз, а з радасці, што ён не быў д’яблам).\n– Я, як ёсць. Вось прыйшоў, як бачыш.\n– Цудоўна! Ты мне нешта прынёс?\n– Я ніколі нічога не прыношу… Я мяняю цацкі. Менавіта іх я нашу з сабой.\n– Тады ў гэтым годзе я застануся ні з чым, таму што у мяне была каляска, а д’ябал яе забраў.\n– Так. Прыйшоў, пераапрануты ў цябе, толькі ў яго была белая барада, і забраў у мяне каляску.\n– І ты нічога не зрабіў?\n– А што я мог? Ён прычапіўся і не хацеў сыходзіць.\n– І як цяпер быць? Я прынёс каляску, каб памяняць.\n– А ты не дорыш цацкі дзецям, у якіх няма цацак?\n– Не магу.\n– Таму што толькі абменьваю.\n– Таму што не магу падараваць.\nХлопчык Ісус больш не пытаўся. Ён скеміў па адказах, што іншых у Мароза не было. Гэта быў той, хто нікому нічога не дарыць. Але застацца без каляскі не хацелася.\n– У цябе ж ёсць мая каляска.\n– Ёсць? Дзе?\n– Ну схадзі забяры ў д’ябла.\n– Ну так, праўда.\n– А тады аддай мне тую, якую прынёс.\n– А другая твая, скажаш д’яблу, калі яго спаткаеш, і ўсё.\n– А калі не спаткаю?\n– У цябе яшчэ столькі часу! А ў мяне няма іншай каляскі!\n– Добра… Здаецца, ты мяне пераканаў.\nІ Мароз – а гэта быў ён – паставіў торбу, якую нёс за плячыма (як бачыце, бессаромны д’ябал нават торбу недзе ўзяў), і дастаў адтуль каляску, абсалютна такую ж, як была. Але ж такую самую, такую самую, адзін у адзін. І аддаў хлопчыку, які быў – уявіце сабе – надзвычайна гэтым задаволены. Так задаволены, што адразу ўзгадаў тое-сёе.\n– А калі д’ябал зараз зноў дзесьці прыкінецца табой?\n– І проста. Не вельмі, але проста.\n– Што значыць проста? Што ты будзеш рабіць?\nХлопчык Ісус добра бачыў, што Мароз збянтэжыўся, не ведаючы, што рабіць. Яму стала шкада Мароза, ён жа яму падарыў каляску, і ў адказ ён падаў яму ідэю, якая была вартая большага, чым якая-небудзь каляска.\n– Адгадуй сабе белую бараду. Адно з двух: альбо д’ябал будзе хадзіць са сваёй казлінай барадой і ўсе яго пазнаюць, або ён начэпіць накладную бараду, і варта будзе толькі патузаць за яе, каб даведацца, ці сапраўдная яна.\n– Цудоўная ідэя, але ж, пане, якая цудоўная ідэя! – ды трошкі падумаўшы, Мароз дадаў:\n– Не атрымаецца. Я павінен стаць дзедам.\n– Таму што д’ябал не можа стаць дзедам.\n– Не можа?\n– Не можа. Дзеці д’ябла – заўжды дзеці іншых людзей.\n– Тады станавіся Дзедам Марозам і адпускай белую бараду.\nСловы яшчэ не былі прамоўленыя, як Мароз стаў Дзедам з барадой, якая даходзіла амаль да зямлі, такой белай, такой белай, што святло зыходзіла цяпер ад вусаў.\nПасля гэткага цуду (а гэта быў сапраўдны цуд), хлопчык Ісус страшэнна захацеў спаць, так, каб праспаць усю ноч і яшчэ адну. Дзед Мароз зразумеў гэта, усміхнуўся, дапамог яму легчы ў ложак… Так хлопчык Ісус нават не ўбачыў, як ён сышоў, бо, нягледзячы на цікаўнасць, адразу заснуў. З каляскай пад пахай. Ясна, што д’ябал не вярнуўся… (вось таму дзеткі спяць, учапіўшыся ў цацку, якую яны любяць найбольш).\nНа наступны дзень, на Раство, быў выходны, так, як сёння. Многія выходзілі прагуляцца ў палі, а хлопчык Ісус выходзіў на дарогу, каб пагуляцца з каляскай. Канечне, ён недаверліва глядзеў на ўсе каляскі побач, каб знайсці сярод іх падобную да сваёй. Але ніводнай такой не было. Ён гуляўся, гуляўся і ўжо забыўся на ўсю гэтую гісторыю, калі пабачыў чалавека на адлегласці, у месцы, дзе было найменш людзей. Ён сядзеў на камяні і маляваў на зямлі палачкай. Хлопчык Ісус пашкадаваў яго, хацеў папярэдзіць і падышоў.\nТады хлопчык Ісус размаўляў на рэдкай мове – арамейскай – якую многія яўрэі не разумелі, ды і сёння, як здаецца, не разумеюць. Але ён быў невінаваты. Яго навучылі так, калі ён быў яшчэ маленькі і ледзь пачаў працягваць ручкі… Дзеці да гэтай пары памятаюць жаданне ухапіць штосьці далёкае? Так, сапраўды.\nТым разам адбылося так, што чалавек не толькі не зразумеў, што яму хацеў сказаць хлопчык, але раззлаваўся і прагнаў яго, пагражаючы палкай. Зразумела, што хлопчык Ісус кінуўся на ўцёкі. Калі ён быў ужо даволі далёка, ён азірнуўся... І што ён убачыў?\nКаля чалавека спынілася такая самая каляска, як ягоная, якую цягнуў нейкі тыпус. Ён ўжо распачаў размову з тым, хто сядзеў. Здавалася, размова была вельмі вясёлая, бо абодва вельмі смяяліся. Толькі з рота таго, які быў на месцы каня, веяў белы дымок, добра вядомы хлопчыку Ісусу.\nВось пасля ўсяго гэтага Мароз і стаў Дзедам і займеў белую бараду, каб адрознівацца ад таго, хто прыносіць пякельныя цацкі, цацкі, якія – усе дзеці таксама ведаюць – робяцца ў гэтым свеце, як і астатнія цацкі.\nЯк відаць з гэтай гісторыі, і ў супрацьлегласць таму, што я меркаваў да таго, як пачаў пісаць яе, прычына для таго, каб Дзед Мароз быў дзедам і меў белую бараду, была не адна, іх было многа. Урэшце, не пытайце мяне, чыім дзедам ён быў. Не задавайце бязглуздых пытанняў, як дарослыя. Па вялікім сакрэце я заўжды кажу, што не ведаю дакладна, а тое, што ведаю, не магу сказаць… ды, зрэшты, магчыма, хлопчыкі даведаюцца больш за мяне.\nпераклад з партугальскай – Наста Гвоздзева\n© Наста Гвоздзева, пераклад, 2009\nauthors -> Акурат поўнач\nauthors -> Айн Рэнд Новаму інтэлектуалу (For the New Intellectual) Урыўкі з кнігі Прадмова\nauthors -> Віслава Шымборская\nauthors -> Мацей Стрыйкоўскі


Гомельскі Свята-Мікольскі манастыр далучыўся да “Фэсту экскурсаводаў” | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nАзнаямляльную вандроўку па тэрыторыі мужчынскай абіцелі правёў архімандрыт Сава Мажука. Святар распавёў некалькім дзясяткам гомельцаў пра гісторыю стварэння храма і пра яго функцыянаванне ў гады ганенняў на царкву. Асобным пунктам экскурсіі быў расповед архімандрыта Савы Мажука пра рэпрэсаваных настаяцеляў царквы.\n– Храм быў закрыты ў канцы 1929 года. У 1904 годзе адкрылі, у 1929 – закрылі і перадалі школе, прыстасавалі храм пад спартыўную залу. Усе настаяцелі за гэтыя 25 гадоў, што служылі, былі расстраляныя ў адну ноч.\nРэгіянальны каардынатар “Фэсту экскурсаводаў” Яўген Меркіс вельмі ўдзячны манахам Свята-Мікольскага манастыра, якія адчынілі браму абіцелі для ўсіх цікаўных.\n– У манастыры, у гэтай царкве, куды я, у прынцыпе, хаджу з дзяцінства, вельмі прыгожы будынак пачатку ХХ стагоддзя. І я вельмі рады таму, што дзякуючы “Фэсту экскурсаводаў” і добраму стаўленню мясцовых манахаў і кіраўнікоў манастыра ўдалося ўсім сюды патрапіць і паслухаць цікавую гісторыю.\nСвята-Мікольскі храм у Гомелі быў пабудаваны ў 1904 годзе на сродкі служачых Палескай чыгункі. У 1929 годзе царква была закрытая па патрабаванні камуністычных уладаў. Рэгулярныя набажэнствы аднавіліся па заканчэнні ІІ Сусветнай вайны. У 1995 годзе на тэрыторыі царквы пачаў дзейнічаць мужчынскі праваслаўны манастыр.


Дапытлівая гарадская дзяўчына Надзейка падарожнічае па вёсках і аграгарадках Полацкага раёна - Полоцк. Полоцкий вестник. Новости Полоцка и Полоцкого района\n07.07.2018 28.11.2018 Алина Большакова2533\nПраект «Полаччына гасцінная» па адраджэнні традыцыйнай аўтэнтычнай мясцовай кухні паспяхова працягваецца. Яго галоўная гераіня — дапытлівая гарадская дзяўчына Надзейка — падарожнічае па вёсках і аграгарадках Полацкага раёна і занатоўвае ў свой кулінарны блакнот рэцэпты малавядомых беларускіх страў. Яна ўжо навучылася гатаваць цыбрыкі і раўгеню па-беларуску ў Саланіцкім сельсавеце, рыбнае шчаўё і таўчонікі з макам у Блізніцы, гарохавыя камы ў Мацюшах, пражонку і лададу ў Бабынічах.\nІ вось нядаўна Надзейка гасцявала ў аграгарадку Завозер’е. Гэта было яе пятае кулінарнае падарожжа, дзе дзяўчыну чакалі знаёмства з гасціннымі гаспадынямі гэтага населенага пункта і новыя запісы малавядомых рэцэптаў дзвюх страў: сялянкі і бярозавага квасу.\nЖыхары Завозер’я сустракалі гарадскую госцю прама на двары — у цэнтры аграгарадка Завозер’е, на пляцоўцы перад Домам культуры. Тут яны стварылі імправізаваную кухню. На стале ветлівай гаспадыні — Таццяны Бацюлёвай, дырэктара мясцовай школы, — ляжалі прадукты, неабходныя для сялянкі: яйкі, сала, хлеб, агародніна. «Сялянка… Гэта страва з майго дзяцінства, — распавядала Таццяна Уладзіміраўна. — Часцяком раніцай мая бабуля гатавала сялянку — сняданак для нашай сям’і. Смачны водар смажаных сала і яек распаўсюджваўся па ўсёй хаце і, адчуўшы яго, я адразу прачыналася і бегла на кухню».\nСялянку ў Гомельскім сельсавеце гатавалі паўсюдна і называлі яе стравай «на хуткую руку». Таццяна Уладзіміраўна расказвала дзяўчыне рэцэпт і адразу паказвала, што і як трэба рабіць. Прадукты для сялянкі — самыя звычайныя, яны былі ў кожнай сялянскай сям’і. Спачатку Таццяна Уладзіміраўна нарэзала сала на невялікія шматкі для смажання, потым у асобны посуд разбіла яйкі, дадала туды соль, кроп. А затым узяла кавалачкі хлеба і ў кожным з іх з дапамогай шклянай чаркі выразала кружок. Звычайна так выразаюць фігуркі для печыва з цеста. Вось гэты момант быў самы цікавы для Надзейкі! На гарачую патэльню, якая разагравалася побач (не на печы, а на бярозавай чурцы, рассечанай сякерай і запаленай), паклала сала і кавалкі хлеба з выразанымі кружкамі, і ў гэтыя кружкі заліла яйкі… Патэльню накрыла накрыўкай і праз некалькі хвілін яны з Надзейкай адчулі той смачны пах з дзяцінства. Дарэчы, пакуль страва гатавалася, яна прачытала для дзяўчыны цудоўны верш пра родныя мясціны. Гэтыя лірычныя радкі нарадзіліся ў яе нядаўна, і іх яна прысвяціла Году малой радзімы.\nГаспадыня паклікала суседку Людмілу Пашкевіч, якая прынесла бярозавы квас. Гэты напой — таксама традыцыйны для Завозер’я. У іх населеным пункце ў кожнай сям’і прынята кожны год рабіць нарыхтоўку бярозавага квасу. Людміла распавяла, што яна ў бярозавы сок звычайна дадае хлебныя скарынкі, разынкі, мёд ці цукар. Квасу трэба выстаяцца — прыкладна месяц. Жанчына прапанавала суседцы і дзяўчыне пачаставацца квасам. У адзін голас яны адзначылі: «Смаката!».\nЗавяршылася чарговае «Смачнае падарожжа Надзейкі» на алеі добрасуседства, якая з’явілася ў гэтым населеным пункце нядаўна, падчас свята «Завозерская беразуха-2018». Убачыўшы стромкія малодзенькія бярозкі, якія пасаджаны з любоўю, Надзейка ўпэўнілася, што ў Завозер’і жывуць добразычлівыя, гасцінныя людзі.\nПра пятае падарожжа Надзейкі, як і пра ўсе папярэднія, можна даведацца праз сацыяльныя сеткі «Вконтакте» і «Одноклассники». Інфармацыйнымі партнёрамі кулінарнага праекта з’яўляюцца наша газета, а таксама рэгіянальны тэлеканал «Скіф» і Полацкі раённы Цэнтр культуры.


Прычыны для ўсіх відавочныя. З LIQUI MOLY у Беларусі разарвалі кантракт | Новы Час\nПрычыны для ўсіх відавочныя. З LIQUI MOLY у Беларусі разарвалі кантракт\nДыстрыб'ютар LIQUI MOLY у Беларусі разарваў кантракт з брэндам. Кампанія «ОБК Стандарт» заявіла, што разрывае кантракт з брэндам LIQUI MOLY, хоць для яе гэта няпростае і цяжкае рашэнне, паведамляе TUT.BY. Skoda і NIVEA падрыхтавацца?\nНа сайце кампаніі «ОБК Стандарт», якая з'яўляецца прадстаўніком брэнда LIQUI MOLY ў Беларусі, з'явілася Заява пра спыненне працы са знакамітай маркай. Прычынай стала адмова LIQUI MOLY быць спонсарам Чэмпіянату свету па хакеі ў выпадку, калі ён пройдзе ў Мінску.\n«...Як вам вядома, наш пастаўшчык — кампанія LIQUI MOLY, 17 студзеня заявіла пра адмову ў спонсарстве ЧС па хакеі ў выпадку яго правядзення ў Мінску. Гэта палітызаваная заява камерцыйнай арганізацыі робіць немагчымым наша далейшае супрацоўніцтва па цалкам відавочных для ўсіх прычынах. Наша задача — забяспечыць нашага спажыўца якасным прадуктам у самыя кароткія тэрміны і захаваць працоўныя месцы нашых супрацоўнікаў (калег, персаналу). У нашай кампаніі няма мэтаў і амбіцый уносіць раскол у сэрцы нашых кліентаў. Нам патрэбна стабільная эканоміка і задаволены нашай працай кліент.\nЯкасныя прадукты LIQUI MOLY заваявалі сэрцы беларускіх спажыўцоў, але мы не хочам настройваць супраць сябе тых з нашых кліентаў, якія катэгарычна не згодныя з выказанай LIQUI MOLY пазіцыяй у дачыненні да Чэмпіянату свету па хакеі ў Рэспубліцы Беларусь. На жаль, мы вымушаныя спыніць пастаўкі гэтага прадукту ў Беларусь. З цяжкім сэрцам разрываем гэты кантракт!» — заявілі ў кампаніі.\nLIQUI MOLY адмовілася стаць спонсарам ЧС па хакеі, калі ён будзе праходзіць у Мінску. Таксама пра такую ж адмову ад спонсарства заявіў галоўны афіцыйны спонсар — аўтамабільны вытворца Skoda і брэнд NIVEA MEN. Няўжо прадукцыю гэтых марак таксама фактычна забароняць у нашай краіне


04 травень 2018, 12:57\nВыбрык экс-ідэоляга Замяталіна ў «Эўраопце», дзе ён на прывітаньне касіркі па-беларуску абурыўся яе «долбаным языком», пры ўсёй, здавалася б, нязначнасьці эпізоду, падаўся мне знакавым, як пункт незвароту. Быццам у адным фокусе сышліся ўсе гэтыя недарэчныя заявы чынавенства пра «непанятную БНР», гонар за НКВД з царскім гарадавым насупраць МУС і «хай большасьць бацькоў папросяць беларускамоўнага навучаньня» — уся гэтая марсіянская нуда, што палілася з манітораў апошнія год-два, калі бязмоўныя датуль пасадаўтрымальнікі «адкрылі рот».\nУсе гэтыя міністры, старшыні камітэтаў, кар’ера якіх не апраўданая ні іх асаблівай кампэтэнцыяй, ні арганізацыйнымі здольнасьцямі, ні вэрдыктам рэальна абранага парлямэнту? Уся іх заслуга — дэкляраваная асабістая адданасьць прэзыдэнту. Сьвіта, якая настолькі шчыльна зьнітаваная зь ім, што толькі пры ім і можа займаць нейкія пасады.\nРаней тон у неадэкватнасьці задаваў прэзыдэнт, сёньня загаварыла і ягоная сьвіта.\nЯны можа і разумеюць, што іх становішча вымяраецца ягоным біялягічным узростам — максымум яшчэ гадоў дваццаць. Разумеюць таксама, што яны — людзі не на сваім месцы. Таму адзінае іх памкненьне сёньня — разжыцца дабротамі. Чаго яны не разумеюць дакладна — што іх пагібель зусім у іншым месцы — у самаізаляцыі ад людзей. Калі ў гэтых «слуг народа» пачалі як грыбы расьці катэджы на мільёны даляраў, стала зразумела, што самаізаляцыя адбылася. Уявіўшы сваю сыстэму самадастатковай, «людзі не на сваім месцы» страцілі саму магчымасьць паразуменьня з жывой рэчаіснасьцю. Адсюль столькі неадэквату ў іхных паводзінах, выказваньнях, у законах, якія яны прымаюць, пра які штодня паведамляюць СМІ і які робіць іх сыстэму ўсё больш карыкатурнай. Раней тон у неадэкватнасьці задаваў прэзыдэнт, сёньня загаварыла і ягоная сьвіта.\nВыбрык Замяталіна гэтым сьпякотным травеньскім днём нагадаў мне выпадак трыццацігадовае даўнасьці. 1988 год, Вільня, зіма, мароз. На прыпынку «Школа мастацтваў» у тралейбус заходзіць такі сабе Замяталін і з радаснай ярасьцю паведамляе: «Ну што, б…, долбаныя лабусы! Сцыкотна?» Інтэлігентнага выгляду публіка ўся адварочваецца і ўзіраецца ў вокны, быццам там адбываецца нешта важнае. А вокны пры тым густа пакрытыя намаразьзю. Ужо тады было зразумела, што «русский мир» паводле прыроды сваёй ня здольны да суіснаваньня. Як зразумела было і тое, што выбрык віленскага «Замяталіна» — гэта пункт незвароту. Неўзабаве тралейбуснае супрацьстаяньне скончылася, чым — вядома.\nУ Менску ў 1988-м рэжым сьлюньковых-сакаловых выглядаў амаль гэтаксама карыкатурна, як сёньняшні лукашэнкаўскі.\nТым часам у Менску ў 1988-м рэжым сьлюньковых-сакаловых выглядаў амаль гэтаксама карыкатурна, як сёньняшні лукашэнкаўскі. Розьніца ў тым, што там, па-першае, не было мільянэраў, па-другое, яны былі камуністамі, і членства ў партыі соцень тысяч беларусаў стварала ілюзію падтрымкі людзей, ілюзію паразуменьня ўлады з жывой рэчаіснасьцю. Але скончылася гісторыя, прынамсі фармальна, тым, чым і ў Вільні. І вось сёньня маем падобную сытуацыю зь верагодным падобным фіналам. Хіба што, як сказаў паэт, «ніхто ня кінецца нікога ратаваць».\nГарантыя ад «русского мира»\nУ апошнім сваім пасланьні Лукашэнка чарговы раз супрацьпаставіў моцную дзяржаву «надуманым правам чалавека». Пры гэтым моцная дзяржава, як мы ведаем з практыкі, не эканомікай, не адукацыяй, не сацыяльнай сфэрай, а менавіта сілавікамі. Моцная ў наўпроставым сэнсе.\nУсе разумеюць, што моцная дзяржава патрэбная як засьцярога ад агрэсіі з боку ўсходняга суседа. Маўляў, ня будзе Лукашэнкі, ня будзе і незалежнай краіны Беларусі. Больш за тое, хоць якое паслабленьне ў бок правоў і свабоды чалавека, хоць якое падвышэньне якасьці гэтага самага чалавека, хоць які зрух у бок вяршэнства законаў, хоць якая дэцэнтралізацыя, хоць якое абмежаваньне ўсёдазволенасьці сілавікоў разумеецца як паслабленьне моцнай дзяржавы, а значыць, яе большую ўразьлівасьць перад небясьпекай прыходу «ветлівых людзей».\nСьвіта калі й будзе «адстрэльвацца», дык ніяк не за дзяржаву, краіну, народ ці нават асабіста Лукашэнку, а толькі за свае даброты.\nГіпнатычнае заклінаньне пра сілавую дзяржаву моцна нагадвае колішняе «адзінства партыі і народа» і разьбіваецца аб неразуменьне «партыяй» ані паходжаньня, ані сутнасьці незалежнасьці, якая атаясамліваецца з сыстэмай і яе самазахаваньнем. І моцная дзяржава насамрэч не дзяржава ніякая, а тая самая сьвіта, якая калі й будзе «адстрэльвацца», дык ніяк не за дзяржаву, краіну, народ ці нават асабіста Лукашэнку, а толькі за свае даброты. Хоць, калі ўлічыць праекцыю на сьлюнькова-сакалова, дык і адстрэльвацца ня будзе. Будзе ўцякаць. Бо мае з чым.\nАдзінай гарантыяй ад «русского мира» можа быць беларускі сьвет — як тыя «лабусы» ў марозным віленскім тралейбусе.\nЗдаецца, беларусы ўжо дастаткова нацешыліся прадуктовым і прамысловым дастаткам, рухомай і нерухомай уласнасьцю, магчымасьцю езьдзіць па сьвеце, каб недзе ў глыбінях калектыўнага несьвядомага пачала намацвацца столь — трывіяльнае «так жыць нельга». Бо з другога боку адносных свабод і дастатку — поўная безабароннасьць перад усё больш замкнутым у сабе рэжымам, які знутры разьядаюць бюракратычная бесчалавечнасьць, беззаконьне, ачоленыя сыстэмай карупцыя і бандытызм, калі людзі ў цывільным могуць пасярод вуліцы напасьці на каго заўгодна.\n«Так жыць льга» было да таго часу, пакуль рэжым канчаткова ня стаў «самадастатковым», а якасьць чалавека складалася з дастаткова нізкіх узроўню жаданьняў і самаацэнкі. Але такой «стабільнасьці» непазьбежна прыходзіць канец.\nПакаленьне #БНР100 усё робіць «пад ключ»\nУ Беларусі вырастае новае пакаленьне, якое ня можа спакойна ўспрымаць гэты чынавенскі абсурд, якое ня ведае траўмы лукашэнкаўскіх рэфэрэндумаў, якое не наракае на звыродлівы праект забудовы Кастрычніцкай плошчы ў Менску, а выкладае ў інтэрнэт свае альтэрнатыўныя праекты. Якое ладзіць свае сэрвісы, адукацыйныя пляцоўкі, ставіць помнікі, адкрывае музэі і робіць мноства ўсялякіх іншых справаў не эскізна, а «пад ключ». Робіць тое, што мусіла б, але ня робіць дзяржава.\nРэжыму выгадна, каб якасьць чалавека ў Беларусі заставалася на «дастатковым» узроўні.\nШто іх трымае ў гэтай краіне? — яны і самі задаюцца гэтым пытаньнем. Рэжыму выгадна, каб яны зьехалі, каб якасьць чалавека ў Беларусі заставалася на «дастатковым» узроўні. У ідэале — каб гэта былі тыя гомельскія «суседзі», што пратэстуюць супраць пандуса для інваліда. Дагэтуль эміграцыя спраўна вымывала з краіны ўсіх гэтых лабадзенак і дашкевічаў. Думаю, ня менш іх зьяжджае і сёньня. Тых, хто ня ў турмах. Усё пытаньне ў тым, ці ня зьедуць усе, крытычная маса беларускага сьвету?\nЯны моцна нагадваюць «нябітае» пакаленьне 1980-х, якое стварыла нефармальны рух, што стаў асновай перамен пачатку 1990-х. Многія, калі ня большасьць тых «нефармалаў» урэшце апынуліся ў эміграцыі, дзе змаглі ўратаваць сем’і ад наступстваў Чарнобыля, а таксама рэалізаваць свае жыцьцёвыя амбіцыі, чаго ў Беларусі яны зрабіць не змаглі б. Што будзе зь сёньняшнім пакаленьнем #БНР100? Непазьбежны канфлікт ягонае адкрытасьці на шырокія масы народу і замкнёнасьці рэжыму ў сабе. Непазьбежныя пашырэньне «нефармалаў» ці, па-сёньняшняму, грамадзянскай супольнасьці і дэградацыя ўлады.\n«Людзі нас ненавідзяць» — сказала мне адна адстаўная мянтыня.\nАдчужэньне паміж крэатыўным грамадзтвам і ня здатным да крэатыву бюракратычным апаратам расьце на вачах. Даўно не засталося ніякіх сантымэнтаў паміж звычайным чалавекам і міліцыянтам. Пра што ім гаварыць? Пра жыльлёвыя крэдыты пад адзін працэнт гадавых на сорак гадоў?.. Таму яны не гавораць, а колькасьць сутычак міліцыі зь людзьмі бяз дай прычыны расьце. «Людзі нас ненавідзяць» — сказала мне адна адстаўная мянтыня, яна ў роспачы, бо яе не бяруць ні на якую цывільную працу. Праз тое, што была «там».\nЗ моманту, калі грамадзянская супольнасьць пачала браць на сябе тую працу, якую ня робіць дзяржава, зьявіўся беларускі сьвет. Пакуль ён зусім малады, ён апалітычны — і гэта таксама паўтарэньне сцэнару 1980-х. Але дэградацыя сьвіты і зьнешнія пагрозы могуць імгненна паскорыць палітызацыю.\nЁсьць розьніца паміж «русскім міром» і беларускім сьветам. Яна ў самой прыродзе, у думках, у паводзінах. Другі вырастае з культуры, яму арганічнае вяршэнства законаў і каштоўнасьць чалавечага жыцьця. Першы стаіць на агрэсіі, гераізацыі вайны, чалавек для яго — расходны матэрыял. Сьвет ня можа атакаваць «мір», бо яго задача гадавацца, будавацца, расьці. Але сутыкненьне іх непазьбежнае.\nМагу зь вялікай доляй дакладнасьці ўявіць, што зрабіла касірка «Эўраопту» ў адказ на выбрык Замяталіна. Яна адвярнулася.


Хакейныя баталіі канца 60-х\n08 чэрвень 2006, 20:19\nНа пераломе шасьцідзясятых-сямідзясятых гадоў самым масавым захапленьнем беларусаў, прынамсі іх мужчынскай паловы, быў хакей. Былі моманты, калі захапленьне гэтае набывала характар гістэрыі. Увэртурай масавай хакейнай гістэрыі 60-х сталі зімовыя Алімпійскія гульні 68-га году. Там, у францускім Грэноблі, савецкая лядовая дружына саступіла зь лікам 4:5 чэхаславацкай зборнай. Матч гэты трансьляваўся ўначы, але ў нашым доме мала хто спаў. Я таксама хварэў за “нашых” і таксама, разам з усім савецкім народам, хапаўся за галаву пасьля кожнага праходу Галонкі. Гэты чэскі нападнік закінуў тады шайбу і зрабіў галявую перадачу.\nПасьля матчу маскоўскія камэнтатары Мікалай Озераў ды Ян Спарэ зьмянілі тон рэпартажаў і ўжо не называлі чэхаславацкіх хакеістаў сябрамі-супернікамі. Гэтая перамога мела далекасяжныя наступствы, стаўшы, па сутнасьці, пачаткам Праскай вясны.\nНаступны двубой хакейных дружын прыпаў на сакавік наступнага году. Да таго часу савецкія танкі ўжо праехаліся па Празе, і матчы з чэхамі (славакаў у простай мове ніхто ня згадваў), набывалі палітычную падкладку. Тае пары я ўжо чуў пра “Бітлз”, спрабаваў, насуперак бацькавым пагрозам, адрасьціць даўгія валасы і ўпотай хварэў за чэхаславацкую дружыну.\nПершы матч у Стакгольме саветы прайгралі зь невялікім, але сухім лікам 0:2. Шайбы тады закінулі Сухі і Чэрны, і прозьвішчы гэтых хакеістаў вомігам ўвайшлі ў фальклёр. Нарадзілася показка пра алькаголіка, якая складалася з прозьвішчаў знакамітых хакеістаў. Паводле показкі, у алькаголіка “ў роце адранку было Сухі, а ўваччу Чэрны”. Пацямнела і ўваччу беларускіх заўзятараў: былых сяброў-супернікаў сталі называць фашыстамі, якія дваццаць гадоў елі наша сала, а цяпер прадаліся Захаду. Падключыліся да выкрывальніцкай кампаніі і газэты. “Советский спорт”, у прыватнасьці, абураўся тым, што на саколках чэхаславацкіх хакеістаў замест назвы сацыялістычнай Радзімы зьявіўся драпежны леў. Хаця гэта быў дзяржаўны сымбаль Чэхаславаччыны.\nНаступны матч адбыўся 28 сакавіка. Чэхі зноў перамаглі зь лікам 4:3. У тым матчы дыхту давала тройка Клапач – Чэрны – Недаманскі. Апошні са згаданай тройкі закінуў пры канцы першага пэрыяду шайбу і таксама ўвайшоў у фальклёр. Якраз у сакавіку 69-га надарыўся савецка-кітайскі канфлікт на востраве Даманскі, і вострыя на язык жартаўнікі наракалі, што канчатковай перамозе камунізму замінае той самы востраў Даманскі і чэскі хакеіст Недаманскі. Шмат што забылася, выпетрылася з памяці, але ёсьць падзеі, якія засталіся там назаўсёды. І беларускія заўзятары, хто з сумам, а хто і з сорамам і дагэтуль згадваюць хакейныя баталіі канца 60-х.


Лепшая падборка маладзёжных раманаў\nРэцэнзіі на раманы для непаўналетніх\n3 лепшыя кнігі Blue Jeans\nКалі ёсць аўтар моладзевай літаратуры, якая моцна з'явілася ў апошнія гады ў Іспаніі, то гэта Blue Jeans. Франсіска дэ Паула Фернандэс паспяхова выкарыстоўвае свежы і навязлівы псеўданім для сваёй падлеткавай аўдыторыі. Звяртацца да чытачоў ва ўзросце ад 12 да 17 гадоў можна ...\n3 лепшыя кнігі Джэй Ашэра\nМагчыма, ярлык "Малады дарослы" - гэта нагода пазбегнуць усялякіх агаворак адносна літаратуры, больш арыентаванай на дарослых, чым на моладзь. Праўда ў тым, што аўтары гэтага жанру ў апошнія гады з вялікім поспехам размножваюцца, спалучаючы гісторыі кахання з прамежкавай кропкай паміж ...\n3 лепшыя кнігі Джэймса Дэшнера\nМоладзевая літаратура мае амаль палярызацыйную прыхільнасць паміж рамантычнымі жанрамі (падлеткавы варыянт) і фэнтэзі або навуковай фантастыкай. Вы ведаеце, выдавецкая індустрыя абавязвае сябе думаць, што ведае, дзе дасягнуць упэўненага поспеху сярод першых чытачоў. Хоць таксама, дзеля справядлівасці, мы можам знайсці іншы тып ...\nНож у руках, Патрык Нес\nГісторыя Тода Х'юіта, расказаная ў гэтым рамане, з'яўляецца парадыгмай чалавека ў адносінах да яго асяроддзя. Толькі цяперашняе асяроддзе нашага грамадства разглядаецца як футурыстычная алегорыя ў гэтай гісторыі. Такая фантастыка дае нам апраўданне ...\nРыкет той з пампадурам, оф Amélie Nothomb\nАдно з самых дзіўных цяперашніх пёраў Amélie Nothomb. Яго папярэдні раман, апублікаваны ў Іспаніі, «Злачынства графа Нэвіла», перавёў нас у ўнікальны дэтэктыўны раман са сцэнаграфіяй, які, калі яго выявіў Цім Бертан, у канчатковым выніку ператворыцца ў фільм разам з большай часткай яго папярэдняй вытворчасці. Але ў…\nТы не мой тып, з Хлоі Сантаны\nЁсць час, калі каханне можа стаць трывіяльнай забаўкай. Вы нават можаце паверыць, што ў вас усё пад кантролем, але момант закаханасці без вяртання заўсёды заканчваецца. Толькі ... калі ўсё ідзе не зусім добра, вы ашаломлены расчараваннем. Прыміце гэта з гумарам. У вас ...\nБясплатна Патрык Нес\nСутыкнуцца з некаторымі сацыяльнымі праблемамі з моладзевага апавядання неабходна з улікам усведамлення і натуралізацыі розных людзей аб пасрэднасці людзей. І я кажу "імператыўна", таму што менавіта ў юнацкім узросце ўсталёўваюцца ўзоры таго, кім мы станем у дарослым узросце. Моладзь выкрываецца ...


26 лістапад 2007, 09:22\nАлег Грузьдзіловіч, Менск Некалькі аўтараў звароту ў падтрымку палітвязьня Андрэя Клімава атрымалі лісты ад начальніка Мазырскай калёніі Юрыя Збароўскага. Міліцыянт патрабуе выбачэньняў за нібыта паклёп ў справе Клімава, інакш пагражае судом.\nПершым ліст ад начальніка Мазырскай калёніі, дзе знаходзіцца Андрэй Клімаў, атрымаў гомельскі актывіст Уладзімер Кацора і быў вельмі зьдзіўлены: зьвесткі пра тое, што ў Андрэя Клімава ў калёніі забралі харчы, друкаваліся, але ніхто іх не абвяргаў. Уладзімер Кацора мяркуе, што міліцыянтам бракуе юрыдычных ведаў.\n“Каб прыцягнуць да адказнасьці за паклёп, паводле суду спачатку трэба, каб была заведзеная адміністрацыйная справа. У гэтым выпадку прадугледжаны штраф ад 10 да 30 базавых велічынь. А ўжо потым магчымае судовае разьбіральніцтва. Верагодна, пра гэта ня ведаюць юрысты калёніі, якія рыхтавалі адказ, ды начальнік калёніі. Але ён мусіць мець юрыдычную адукацыю”.\nУладзімер Кацора кажа, што яго не запалохала пагроза сустрэцца з адміністрацыяй калёніі ў судзе. Актывіст асабіста ведае Андрэя Клімава і гатовы далей змагацца за тое, каб правы вязьня не парушаліся.\nУ прэсавай службе АГП, дзе рыхтаваўся зварот у абарону Андрэя Клімава, паведамілі: падобныя лісты-папярэджаньні атрымалі яшчэ некалькі сябраў партыі. Сярод іх кіраўнік Менскай абласной арганізацыі Леў Марголін. Актывіст не давярае адміністрацыі Мазырскай калёніі, паводле якой у Андрэя Клімава ўжо няма прэтэнзіяў да тых, хто адбіраў у яго харчы. Леў Марголін гатовы зьмяніць сваё меркаваньне, але толькі на падставе зьвестак незалежных назіральнікаў. Хай адміністрацыя калёніі дапусьціць іх, кажа актывіст.\n“Наколькі я ведаю, шмат хто спрабаваў атрымаць дазвол наведаць Андрэя Клімава, у тым ліку замежныя дыпляматы, але нікому такі дазвол не далі”.\nЦі сапраўды ў Андрэя Клімава ўжо няма прэтэнзій да сваіх турэмшчыкаў? Сваякі палітвязьня зь ягоных лістоў ведаюць ня шмат: “Ён пра гэта нічога ня піша, але лісты вельмі кароткія. Я б адзначыла, што ён нібыта абыходзіць гэтыя моманты”,– кажа жонка апазыцыянэра Тацяна.\nДык ці ёсьць пагрозы наконт суду мясцовай, як кажуць, самадзейнасьцю, або гэта – новая палітыка рэпрэсіяў супроць тых, хто выказвае салідарнасьць з палітвязьнямі? Меркаваньне начальніка калёніі Юрыя Збароўскага даведацца не ўдалося.\n“Не, сёньня вы ніяк зь ім не пагаворыце”,– сказала супрацоўніца спэцаддзелу адміністрацыі калёніі, паводле якой начальнік быў у ад’ездзе. Непасрэдна пра Андрэя Клімава проста сказала, што “зь ім усё добра”.\nПраваабаронца Алег Гулак заклікае карыстацца толькі праверанай інфармацыяй, а што да выпадку зь лістом у абарону Клімава, ён ня бачыць падстаў для крымінальнай адказнасьці за магчымыя памылкі. Праваабаронца не выключае, што папярэджаньне мазырскага міліцыянта будзе падхоплена:\n“Канешне, няма падстаў падазраваць, што гэты зварот пісалі ў пад дыктоўку чыноўнікаў адміністрацыі прэзыдэнта. Пра сыстэмны падыход казаць рана, але гэта дрэнны знак”.\n Андрэй Клімаў у турме ачуняў ад прастуды, але хварэе на сэрца , 16.11.2007  Апошні ліст ад сына Ала Клімава атрымала два тыдні таму , 12.11.2007


Ложка двухспальным сваімі рукамі зрабіць цалкам магчыма. Гэта ў два разы танней і зусім не доўга (пару дзён). А як менавіта, з чаго, давайце паглядзім ... Запатрабуецца фрэзер для прорезания адтулін і шрубы для змацавання дэталяў, балты, калі спатрэбіцца змацаваць дэталі з вонкавага, бачнай боку. А таксама вінілавы клей для большай надзейнасці мацаванняў (дэталі змазваюцца ў месцах стыку).\nБез чарцяжа ніякую «самадзейнасць» пачынаць наогул не варта. У ім вы адбіцца і памеры, і прапорцыі, і дадатковыя дэталі (напрыклад, паліцы). Чарцёж стане гарантыяй ідэальнай (ці амаль ідэальнай) ручной работы.\nЯк і любая іншая канструкцыя, ложкі двухспальным сваімі рукамі будуюцца на аснове каркаса. Рабіць яго будзем з 4-х тоўстых (у 3 см) драўляных бэлек, пераважней з хвоі. Злучаем іх паміж сабой шрубамі і атрымліваем прастакутнік, даўжыня якога роўная даўжыні будучай ложка, і шырыня адпаведна.\nАбавязкова ўмацуем яго па ўсёй даўжыні. Інакш ваша драўляны ложак, сваімі рукамі сабраная, нядоўга будзе радаваць сваёй надзейнасцю. Для моцнага корпуса недастаткова чатырох бэлек. Паралельна падставы ложка (спінцы і падгалоўя) ўмацуем яшчэ тры, раўнамерна размеркаваўшы іх па даўжыні прастакутнага каркаса.\nПрыбіваем ножкі. Для іх вазьміце драўляныя брусы (лепш з дуба, толькі ён такую нагрузку вытрымае) патрэбнай вышыні і досыць тоўстыя.\nУся атрыманая канструкцыя павінна быць ошкурена і пакрыта лакам.\nЗверху на каркас з дапамогай шруб прыкручваецца верхні шчыльны пласт з фанеры таўшчынёй у 1 см.\nЛожак аббіваюць тканінай, пад тканіна ў вострых месцах падкладаюць тонкі пласт поролона, можна і па ўсім перыметры. Тканіна мацавацца да драўлянага каркаса знізу ложка любымі падручнымі надзейнымі сродкамі, кнопкі таксама спатрэбяцца, але ў якасці дадатковых мацаванняў.\nЗасталося падгалоўе патрэбнай формы і расфарбоўкі, а таксама спінка (у нагах), калі такая запланаваная. Спінкі можна падабраць у будаўнічай краме такія, каб ложак ідэальна ўпісалася ў інтэр'ер вашай спальні. А можна і замовіць майстрам. Вам імгненнем выпіў спінкі з фанеры любой формы, які скажаце. Прыкруцілі падгалоўе балтамі, і паколькі іх будзе відаць з вонкавага боку - падбярыце «посімпатічнее» (у продажы ёсць спецыяльна для гэтых мэтаў дэкараваныя балты).\nМатрац для ложка альбо набываецца ў краме, пасля замеру ложка, або робiцца самастойна патрэбнай даўжыні і шырыні таксама з поролона, абабітай моцнай тканінай.\nТакім чынам, зараз мы ведаем, як будуюцца ложка двухспальным сваімі рукамі. Застаецца справа за малым - ўвасобіць у жыццё самы смелы свой чарцёж, ня адыходзячы ад названага алгарытму дзеянняў.\nВыконваючы гэтыя паслядоўныя крокі, можна запланаваць, як гаварылася ў пачатку артыкула, збудаванне дадатковых дэталяў. Ложка двухспальным сваімі рукамі вырашаюцца зрабіць менавіта дзеля ўвасаблення такіх арыгінальных ідэй. Напрыклад, майструюць ўнутры каркаса скрыні патрэбнай даўжыні і шырыні, у якія ўвайшлі б усе спальныя прыналежнасці. Чаго не скажаш пра скрынях ложкаў і канапа-ложкаў, якія прадаюцца ў салонах мэблі. Туды можна прыбраць з вачэй далоў толькі пасцельная бялізна. А як жа падушкі, матрац і коўдры ... Ці высоўныя скрыні на колцах, якія высоўваюцца з бакоў ложка ... Што яшчэ можна прыдумаць?\nЛожак трансформер сваімі рукамі зрабіць таксама магчыма, але больш складана. Можна стварыць канструкцыю, зменлівую з ложка ў стол ці ў шафу. У продажы таксама ёсць шмат'ярусныя ложка-трансформеры для дзіцячай пакоя (змяняецца колькасць спальных месцаў). Самому прасцей за ўсё зрабіць ложак-стол. Яна ўяўляе сабой канструкцыю з каркаса, ліста фанеры і ножак. Прыбіраеце пасцельная з матрацам - і гэта стол. Арыгінальней будзе глядзецца такі трансформер круглявай формы. Купіць матрац для такой ложка вы не зможаце, затое зможаце зрабіць яго самі з поролона.\nРэктыфікацыйнай калона сваімі рукамі: прылада і тэхніка збудаванні\nПадстаўка пад вулей сваімі рукамі\nПрышпільны сцэнар на дзень нараджэння зробіць свята незабыўным. Як прыдумаць прышпільны сцэнар дня нараджэння?\nХатняя група Windows: што гэта і як яе выкарыстоўваць?\nСпецыяльнасць «Праваахоўная дзейнасць»: кім можна працаваць?\n"Разважанні ў параднага пад'езда": аналіз. Н. Некрасов, "Разважанні ў параднага пад'езда"


Палацава-паркавы ансамбль Умястоўскіх | вёска Жамыслаўль Гродзенская вобласць\n> Гродзенская вобласць > Іўеўскі раён > вёска Жамыслаўль > Палацава-паркавы ансамбль Умястоўскіх\nЖамыслаўль. Палацава-паркавы ансамбль Умястоўскіх\nПалацава-паркавы ансамбль Умястоўскіх | Жамыслаўль\nГод пабудовы (перабудовы): 1860-80-x\n54° 7'56.14"N, 25° 45'55.38"E\nKazimierz Niechwiadowicz (34)\nПалац Умястоўскіх у Жамыславе Фота © Сяржук Гайко | Дата: 08/2012\nПалац на здымку да 1939 г. Фота © Kazimierz Niechwiadowicz | Дата: Lata 30te\nПарк. Пеньсільванскі ясень (помнік прыроды Беларусі) Фота © Kazimierz Niechwiadowicz | Дата: 10.2002\nБольш фотаздымкаў (109) >>\nРазвіццё маёнтка пачалося за маршалкам Якубам Умястоўскім. Перш за ўсё над ракой Гаўей ён збудаваў часткова каменны, часткова драўляны спіртзавод (у 1885 г. ён быў перабудаваны нанова). Затым быў пабудаваны 2-х павярховы каменны свіран, падзямелле якога выкарыстоўвалася напачатку для захоўвання дакументаў. Але ж праз 2 гады пасля набыцця маёнтка Якуб Умястоўскі памірае. Жэмыслаў перайшоў да ягонага старэйшага сына Якуба, потым па спадчыне дастаўся малодшаму сыну Казімеру. У 1832 г. Казімер Умястоўскі ажаніўся з дачкой маршалка Дуніна-Раецкага Юзэфай з Вялікага Мажэйкава. Пры ім працягвалася гаспадарчае будаўніцтва: былі пабудаваны стайні для выязных і рабочых коней, аборы і валоўні на 100 галоў жывёлы кожная. Па абодва бакі ад існаваўшага пры пакупцы Умястоўскімі маёнтка драўлянага простага па архітэктуры, але вялікага аднапавярховага дома (быў пабелены і накрыты чырвоным мансардавым дахам) былі ўзведзены два двухпавярховыя мураваныя флігелі (на месцы драўляных). Левы класіцыстычны флігель па цэнтры франтальнага фасада быў адзначаны чатырохкалонным тасканскім порцікам.\nУзведзена была таксама 2-х павярховая лядоўня (цяпер перабудована пад офіс ЗАТ "Чабор") і аранжарэя (яе ўжо цяпер няма). Гаспадар быў вялікім аматарам коннай язды. Ён меў 48 выязных коней, для якіх быў збудаваны спецыяльны манеж і стайня, якая захавалася і выкарыстоўваецца як калгасная канюшня. Пры Казімеру ўладанні былі значна пашыраны: закладзены новыя фальваркі Каралейгі і Альбертын, куплены маёнтак Канвелішкі з мястэчкам і лясамі.\nЗа актыўную дзейнасць і гаспадарчыя поспехі Казімер Умястоўскі быў выбраны маршалкам шляхты Ашмянскага павету. Дзвюх сваіх дачок ён з вялікім пасагам выдаў замуж: Габрыэлю - за Канстанціна Скірмунта ў Свянцянскі павет, а Аляксандру – за Мікалая Вольскага на Навагрудчыну. Аляксандра памерла ў маладым узросце ў 1859 г. і пахавана ў падзямеллі Ліпнішскага касцёла. Сам Казімер раптоўна памер у 1863 г.; і гаспадыняй маёнтка засталася ягоная жонка Юзэфа. Яна загадала разбурыць драўляны палац і на яго месцы пачаць будаўніцтва новага мураванага.\nПры ёй была пабудавана капліца з крыжам па дарозе на Суботнікі, вялікая ўвага ўдзялялася парку і пасадцы дрэў пры дарогах. Гэтыя векавыя дрэвы часткова і цяпер шумяць сваім лісцем у парку і ўздоўж старой дарогі на Гуту. Цяжкім ударам для графіні была смерць сына Альберта. Ён памер у 1876 г. у Сан-Рэма ва ўзросце 27 гадоў ад сухотаў. Маці перажыла сына на 1 год і памерла ў Вільні ў 1877 г.; пахавана яна таксама ў падзямеллі Суботніцкага касцёла. Пасля смерці Юзэфы Умястоўскай Жэмласлаў разам з іншымі шматлікімі маёнткамі па спадчыне стаў уладаннем графа Уладзіслава - яе сына, апошняга з родавай дынастыі Умястоўскіх.\nУ 1882 годзе ў 49-гадовым узросце граф Уладзіслаў Умястоўскі ажаніўся з Янінай Астрарог-Садоўскай, дачкой знакамітага магната з Валыні. Пры ім былі перабудаваны нанава некаторыя ўнутраныя пакоі, заменены дзверы, вокны, накладзены новы паркет, пастаўлены ў пакоях печкі-камінкі з французскай кафлі. На адной з печак на кожнай кафлі была ілюстрацыя да якой-небудзь казкі. Меркавалася своеасаблівае завяршэнне аздаблення палаца звонку ў выпадку нараджэння дзіцяці: калі народзіцца сын, то над галоўным фасадам павінны былі быць пастаўлены фігуры рыцараў, а калі ж дачка – тут жа павінны былі цвісці ружы. На жаль, нічога гэтага зрабіць не прыйшлося - дзяцей у сям'і не з’явілася.\nКампазіцыя жэмыслаўскага палацава-паркавага комплексу прытрымлівалася традыцыйнай для канца 18 ст. планіроўкі. Яе цэнтрам з'яўляецца палац, перад якім бакавыя флігелі стваралі парадны курданёр. На яго супрацьлеглым баку па восі палаца была пастаўлена мураваная лава-альтанка. Побач з палацам размяшчалася драўляная капліца, пабудаваная яшчэ ў канцы 18 ст. пры Шчытах і струхлелая да часу новага будаўніцтва. Юзэфа паставіла невялікую мураваную капліцу ля дарогі, па якой ездзіла з мужам на імшу да касцёла ў Суботніках. Уздоўж тыльнага фасада палаца цячэ р. Гаўя, плаціна з мостам на якой стварае з усходняга боку комплексу маляўнічы вадаём.\nПалац у Жамыслаўлі, узведзены ў 1863—1877 гг. (канчаткова завершаны ў 1882 г.), з'явіўся блізкім да арыгінала адраджэннем славутага класіцыстычнага палацава-паркавага ансамбля Лазенкі у Варшаве. Падобна архітэктурнаму прататыпу аб'ёмна-прасторавая кампазіцыя палаца цэнтраімкліва нарастае ад нізкіх бакавых тамбураў-тэрас праз двухпавярховыя крылы да цэнтральнага кубападобнага аб'ёму, завершанага чатырохгранным бельведэрам. Галоўны порцік устаўлены ў глыбокую лоджыю ("хол"), якая мела мазаічную падлогу. Карынфскія калоны нясуць антаблемент, прапарцыянальныя адносіны строга ўраўнаважаны, гарманічна простыя. Некаторы эклектызм адбіўся ў выкарыстанні дарычнага фрыза і карынфскіх канелюраваных пілястраў у крапоўцы прасценкаў. Як і ў Лазенках, будынак акаймоўвае балюстрада; два бакавыя ўваходы вылучаны балкончыкамі; руставаныя грані бельведэра прарэзаны паўкруглымі "паладыянскімі" вокнамі. Тыльны 13-восевы фасад вырашаны рытмічна і плоскасна, яго цэнтр вылучаны карынфскім чатырохкалонным порцікам. Насычанасць характэрнымі знешнімі прыкметамі прататыпа садзейнічае мастацкай выразнасці новага твора архітэктуры, у якім дойлід быццам імкнецца перасягнуць сапраўдны ўзор.\nВялікая ўвага надавалася добраўпарадкаванню тэрыторыі вакол палаца. Уздоўж алеі, якая вяла да палаца, граф Уладзіслаў і графіня Яніна пасадзілі 24 ліпы. Яны і цяпер уздымаюць высока свае зялёныя шаты. Быў значна пашыраны і ўзбагачаны парк. Штодзённа на працягу многіх гадоў парк, кветнік і двор каля палаца абслугоўвалі 40 работнікаў. Каб засцерагчы ад размывання берагі Гаўі у час разліваў, яны былі ўмацаваны каменным мурам, які захаваўся і цяпер. Абсаджваліся дрэвамі дарогі, якія вялі да фальваркаў - Залесся, Гуты, Квяткоўцаў, Клявіцы і інш.\nТут бывалі знакамітыя людзі з Эўропы: мастакі, пісьменнікі, паэты, рэдактары, артысты, такія, як Гэлена Маджэеўская, Антаніна Гофманава, Людвік Кандратовіч, Юзаф Крэмэр, Аляксандр Думас ды інш. У Жэмласлаў ехалі ня толькі адпачываць, але і вучыцца гаспадарыць. Тут працавалі лепшыя спецыялісты з Італіі, Варшавы, Вільні.\nПры палацы была багатая бібліятэка, якую сістэматызаваў спецыяльна запрошаны дзеля гэтай мэты прафесар з Львова Стэфан Дэмбінскі. Часта бываючы за граніцай, граф Умястоўскі заўсёды прывозіў у маёнтак прыгожыя рэчы, крыштальны посуд, дываны, карціны, кнігі, люстры і іншае. У парку ля палаца былі абсталяваны пляцоўкі для гульні ў тэніс і кракет.\nМаючы вялікія лясныя багацці, граф Уладзіслаў вёў лесараспрацоўкі. Таварная драўніна ішла за мяжу. Яе сплаўлялі па Гаўі да Нёмана і далей. У сябе выраблялі гонту, розныя дошкі, разнастайную сталярку.\nДля навуковай арганізацыі палявых работ граф запрасіў вучонага агранома з Варшавы Людвіга Рымана. На палях вырошчваліся амерыканскія гатункі жыта з буйным калоссем і саломай вышэй чалавечага росту, авёс, гарох, канюшына, розныя лубіны. Для селекцыі былі адведзены спецыяльныя дзялянкі. Многае рабілася для паляпшэння ўрадлівасці глебы. Жэмласлаўскія палі вылучаліся адсутнасцю каменняў - іх выбіралі. Прымяняліся сельскагаспадарчыя машыны, для якіх на гаспадарчым двары быў узведзены спецыяльны будынак. Працаваў водны млын на Гаўі, у якім можна было рабіць размол мукі самай рознай якасці, у тым ліку вышэйшых гатункаў. У аборах і валоўнях размяшчалася вялікая колькасць жывёлы. Граф трымаў 100 валоў на выпас, меў многа кароў, рабочых коней.\nКаля вёскі Дабраўляны працавала свая цагельня. Будынкі, узведзеныя з дабраўлянскай цэглы, стаяць і цяпер. Гэта васьмісценная цыстэрна для захоўвання спірту, склад для машын, касцёл у Суботніках і іншыя. Была ў маёнтку і свая багатая пчоламі пасека і сад. Мёд у двары перапрацоўваўся на старапольскі мядок, які граф вазіў аж у Лондан. А ў маёнтку ў падвалах ён захоўваўся сотнямі бутэлек. Вялікая ўвага ўдзялялася добраўпарадкаванню дарог і сувязі. У Жэмлаславе была свая пошта з тэлеграфам.\nСвоеасаблівым было жыццё парабкаў у маёнтку. Для іх на другім беразе ракі насупраць палаца былі пабудаваны 2 цагляныя і некалькі драўляных дамоў. Кожная сям'я мела гаспадарчыя пабудовы і агарод.\nАдной з вялікіх спраў графа Умястоўскага было будаўніцтва новага касцёла ў Суботніках. Цэглу і чарапіцу для будоўлі давала дабраўлянская цагельня, якую граф Уладзіслаў абсталяваў новымі спецыяльнымі машынамі, прывезенымі з Паўдневай Францыі. У студзені 1905 г. граф Уладзіслаў Умястоўскі раптоўна памёр у Вільні. Пахаваны ён быў у фамільным склепе пад Суботніцкім касцёлам.\nАдзінай уладальніцай і гаспадыняй усіх маёнткаў графа ў Віленскай і ў Мінскай губернях стала графіня Яніна Умястоўская. У 1905 г. яе ўладанні складалі: 17920056 дзесяцін: ворныя землі, лясы, лугі. Некаторыя ўладанні Мінскай губерні графіня прадала да першай сусветнай вайны. На пачатак 20-х гадоў у яе было 14902018 дзесяцін. Стаўшы ўладальніцай усіх маёнткаў, графіня вясной 1905 г. даручыла ксяндзу ў Суботніцкім касцёле аб'явіць, што яна даруе сялянам штрафы па актах, якія былі на руках у графа. Але сяляне зрабілі з гэтага факта свае вывады: у хуткім часе, калі графіня выехала за мяжу, яны пайшлі заворваць для сябе панскае поле пад самы парк. На гэты ўчынак сялян графскі ўпраўляючы паскардзіўся віленскаму губернатару. Той прыслаў жаўнераў, сялян пакаралі, і зноў запанаваў спакой, хоць і трывожны. Пасля свайго вяртання з-за мяжы графіня Умястоўская, баючыся новых бунтарскіх праяў, забрала найбольш важныя дакументы і выехала на нейкі час да сваёй маці ў Варшаву. А ў маёнтку Жэмласлаў 12 жаўнераў, прысланых з Вільні заставаліся на працягу ўсяго часу, пакуль рэвалюцыя 1905-07 гг. не скончылася.\nУ сувязі з абвастрэннем адносін з сялянамі Яніна Умястоўская вырашыла аддаць маёнтак Жэмласлаў і фальваркі Гута і Залессе ў арэнду. 3 гэтай мэтай яна пачала будаўніцтва жылога дома для арандатара. Месца было выбрана так, каб з яго вокнаў былі відаць усе гаспадарчыя пабудовы. Дом узняўся вялікі, на высокім фундаменце, з прасторным падвалам. Ён стаіць і цяпер.\nЯшчэ пры жыцці граф Уладзіслаў меў намер частку сваіх багаццяў пусціць на дабрачынныя мэты. Яго марай было будаўніцтва ў Жэмлаславе сельскагаспадарчай школы з інтэрнатам для навучэнцаў. Гэты ж наказ ён у сваім запавеце перадаў графіні Яніне.\nПасля завяршэння усіх работ у Суботніцкім касцёле на цагельні ў Дабраўлянах была пачата вытворчасць цэглы для школы. Напярэдадні першай сусветнай вайны было ўжо падрыхтавана 60000 штук цэглы, але калі прыйшлі немцы, то амаль усю яе прадалі або вывезлі.\nА пакуль у Жэмлаславе, як і раней выконваліся ўсе гаспадарчыя справы. Асаблівым клопатам графіні былі лясы. Паблізу ад Жэмласлава вырубка лесу не вялася. На дошкі прывозілі ясені і клёны з Клявіцы, дубы з Кошалева, ліпы з іншых лясоў. Для ўпарадкавання планаў лясной гаспадаркі графіня запрасіла майстроў з Чэхіі.\nАле выбухнула першая сусветная вайна, і Жэмласлаў быў заняты немцамі. Графіня Умястоўская пасля няўдалай спробы выехаць за мяжу паехала са сваёй маці ў Пецярбург, дзе тая памерла 23 кастрычніка 1917 г. ва ўзросце 85 гадоў. Маці графіні Умястоўскай была пахавана ў Царскім Сяле, а ў 1925 г. графіня перавезла труну з яе целам у Варшаву.\nНа пачатку першай сусветнай вайны Яніна Умястоўская праз Віленскага губернатара Вяроўкіна адкрыла ваенны шпіталь на 70 ложкаў у адным са сваіх дамоў у Вільні, а другі, меншы шпіталь, на фронце.\nНемцы, якія гаспадарылі ў Жэмлаславе, бязлітасна разграбілі багацці з графскага палаца, а у самім палацы многае знішчылі. Дываны, посуд, люстры, карціны, бібліятэка - усе гэта знікла.\nПасля заканчэння вайны графіня Яніна Умястоўская вярнулася ў Жэмласлаў, спрабавала аднавіць гаспадарку маёнтка і фальваркаў, але ў Польшчы ў гэты час пачала ажыццяўляцца зямельная рэформа, у ходзе якой буйныя панскія маёнткі "на крэсах усходніх" падлягалі парцэляцыі. Многія маёнткі і фальваркі, належаўшыя раней графіні, ужо падвергліся парцэляцыі. Графіня не магла ў душы прымірыцца з тым, што такі ж лёс чакае і Жэмласлаў.\n6 сакавіка 1922 г. у прысутнасці віленскага натарыуса Адольфа Змачынскага і тагачаснага рэктара Віленскага ўніверсітэта Віктара Станевіча яна падпісала акт, якім узаконьваўся яе дар універсітэту: маёнтак Жэмласлаў, фальваркі Гута і Залессе з агульным абшарам зямлі 2200 гектараў, з іх 1200 гектараў лесу. Дар быў зроблены для навуковых мэт. У памяць аб гэтым пры ўездзе ў сядзібу ўстаноўлены мемарыяльны прыдарожны слуп з надпісам "Жамыслаўская навуковая фундацыя Уладзіслава і Яніны графства Умястоўскіх пры Універсітэце Віленскім". Маёнтак Канвэлішкі Я. Умястоўская адпісала на Цэнтр адпачынку артыстаў, вучоных і літаратараў. Маёнтак Клявіцу перадала для акадэмічнай моладзі з Вільні, а маёнтак Казімерава, які яна падарыла Вольскаму, Умястоўская выкупіла й перадала Цэнтральнай радзе бацькоўскай апекі ў Вільні. Такая сітуацыя была з маёнткамі марграбіны Яніны Умястоўскай да другой сусветнай вайны (найвышэйшы тытул марграбіны надалі ёй у Ватыкане). Сама ж графіня Яніна Умястоўская выехала за мяжу назаўсёды. Памерла яна ў 1941 г. у Варшаве.\nЯк-жа выглядае слаўны Жэмласлаў цяпер? Так як быў, стаіць амаль 100 гадоў без рамонту. Перад палацам высіцца падобны да тэлефанічнага слупа помнік асвабадзіцелю з шырокімі плячыма й малой галавой, наўкол смярдзіць саляркаю, носяцца, як ачмурэлыя, трактары, зноў працуе спіртзавод (пры Гарбачове ў ім рабілі раменчыкі для мінскіх гадзіннікаў), усё разбураецца, прыходзіць у заняпад. Жамласлаў просіць паратунку.\n2009-05-29\tУладзiслаў В. Вепржыцкi\nБыў у сакавіку, палац разваліваецца, абадзалі ўжо весь мурмар са ўсіх камінаў, справа хутка дойдзе да кафлі на пячах і падлозе... ...


Дажджавыя чэрві — Вікіпедыя\n(Пасля перасылкі з Дажджавы чарвяк)\nДажджавыя чэрві, земляныя чэрві (Lumbricina) — агульная назва 5 сямействаў кольчатых чарвей класа алігахетаў, або малашчацінкавых кальчацоў.\nДажджавы чарвяк Lumbricus terrestris\nПадклас: Малашчацінкавыя чэрві\nПадатрад: Дажджавыя чэрві\n3 Скурна-мускульны мяшок\n4 Поласць цела\n5 Кровазварот і дыханне\n8 Размнажэнне і развіццё\n11 Значэнне ў прыродзе\nДаўжыня 2 см — 3 м (Eisenia magnifica), шырыня да 20 мм. Цела моцна выцягнутае цыліндрычнае, крыху сплясканае або чатырохграннае, здольнае скарачацца і падаўжацца, светла-шэрае, зялёнае, вішнёва-чырвонае, чорна-бурае. Складаецца з 60 — 450 членікаў (сегментаў), на кожным з іх (акрамя першага) ад 8 да некалькіх дзесяткаў шчацінак, што дапамагаюць пры поўзанні і ўтрыманні ў нары. На пярэднім канцы цела паясок, што выдзяляе рэчыва, якое склейвае дзве асобіны пры спароўванні і ўтварае яйцавы кокан.\nЦела сегментавана. Аднолькава пабудаваныя ўчасткі цела ў выглядзе кольцаў паўтараюцца ўздоўж падоўжнай восі. Колькасць сегментаў — больш за 100. На брушной і бакавых частках цела чарвяка ёсць пругкія і кароткія шчацінкі. Іх рухамі ўпраўляюць спецыяльныя мышцы. Шчацінкі дапамагаюць чарвяку рухацца наперад па паверхні глебы і асабліва ў час капання норкі.\nДажджавыя чэрві жывуць у глебе. Яны толькі зрэдку з’яўляюцца на яе паверхні ў начны час або пасля дажджу. У глебах, багатых на перагной, або каля куч гною чарвей асабліва многа. У сухой пясчанай глебе дажджавыя чэрві не сустракаюцца.\nАктыўныя ноччу, днём выпаўзаюць з зямлі толькі пасля дажджу (адсюль назва). Сапрафагі. Жывяцца пераважна рэшткамі раслін.\nДобра развітыя нервовая, крывяносная, стрававальная, выдзяляльная і палавая сістэмы, органы дотыку, нюху, здольнасць да рэгенерацыі. Дыхаюць скурай. Гермафрадыты.\nЦела дажджавога чарвяка пакрыта адным слоем клетак эпітэлія, якія выдзяляюць вонкі эластычную кутыкулу. Яна выконвае ахоўную функцыю. Шматлікія залозы гэтага слоя выпрацоўваюць слізь, якая аблягчае рух чарвяка ў глебе і забяспечвае магчымасць скурнага дыхання. Пад вонкавым покрыўным слоем размяшчаюцца два віды мышцаў: кальцавыя, а глыбей — падоўжныя. Скурныя покрывы і мускулатура ўтвараюць скурна-мускульны мяшок. Скарачэнні і расслабленні мышцаў выклікаюць змяненне даўжыні і таўшчыні цела і садзейнічаюць руху чарвей.\nУнутры скурна-мускульнага мяшка знаходзіцца поласць цела, высцеленая эпітэліем і запоўненая поласцевай вадкасцю. У ёй размешчаны ўнутраныя органы. Поласць цела раздзелена эпітэліяльнымі перагародкамі на камеры, колькасць якіх адпавядае колькасці кольцаў чарвяка. Такая будова перашкаджае гібелі жывёлы пры пашкоджанні асобных участкаў цела.\nДзякуючы сегментацыі цела дажджавыя чэрві, выпадкова разрэзаныя на дзве часткі, аднаўляюць (рэгенеруюць) органы і тканкі, якіх не хапае. Стрававальная сістэма. Дажджавы чарвяк жывіцца перагніўшымі расліннымі рэшткамі, якія ён заглынае разам з зямлёй. Ён можа зацягваць у сваю земляную норку апалыя лісты і праглынаць іх па частках. Рот дажджавога чарвяка размешчаны на пярэднім канцы цела. Рот пераходзіць у ротавую поласць і далей у мускульную глотку. З глоткі ежа перамяшчаецца ў стрававод, задняя частка якога расшырана і ўтварае валляк, дзе ежа назапашваецца. Затым ежа паступае ў страўнік. Яго мускульныя сценкі дапамагаюць здрабняць і змешваць ежу са стрававальнымі сокамі, што паляпшае яе ператраўліванне. Завяршэнне ператраўлівання і ўсмоктванне раствораных пажыўных рэчываў адбываецца ў сярэднім аддзеле кішэчніка. Неператраўленыя рэшткі абязводжваюцца ў заднім аддзеле кішэчніка і выдаляюцца праз анальную адтуліну.\nУ дажджавога чарвяка развіты вапнавыя залозы, сакрэт якіх паступае ў валляк і нейтралізуе кіслоты гумусу глебы.\nКровазварот і дыханнеПравіць\nКрывяносная сістэма ўтворана двума падоўжнымі сасудамі: спінным і брушным, якія злучаюцца ў кожным сегменце кальцавымі сасудамі. Ад асноўных сасудаў адыходзяць больш дробныя падскурныя капіляры, якія ўтвараюць густую сетку. Дробныя крывяносныя сасуды не толькі разносяць пажыўныя рэчывы ад кішэчніка да ўсіх органаў і тканак, але і забяспечваюць магчымасць скурнага дыхання жывёлы. Праз паверхневыя капіляры скуры паглынаецца кісларод і выдаляецца вуглякіслы газ. Газаабмену садзейнічае слізь, якая ўвільгатняе покрывы чарвей.\nСэрца няма, рух крыві адбываецца за кошт скарачэння спіннога сасуда і некаторых пярэдніх кальцавых. Кроў у чарвей чырвоная, у ёй ёсць пігменты, якія актыўна звязваюць кісларод і садзейнічаюць газаабмену. Прысутнасцю ў крыві гэтых пігментаў і тлумачыцца чырвоны колер маладых дажджавых чарвей, скрозь тонкія покрывы якіх прасвечвае густая сетка капіляраў. Кроў цячэ толькі па сасудах, не змешваючыся з поласцевай вадкасцю. Такая крывяносная сістэма называецца замкнутай.\nВыдзяляльная сістэма складаецца з метанефрыдыяў. Метанефрыдыі — гэта выдзяляльныя трубачкі. На ўнутраным канцы, звернутым у поласць цела, яны маюць варонку, акружаную венчыкам раснічак, а на знешнім канцы — выдзяляльную пору. Такіх трубачак у кожным сегменце дзве: левая і правая. Звычайна варонка метанефрыдыяў размешчана ў адным сегменце, канал праходзіць праз перагародку паміж сегментамі, а пора адкрываецца ў наступным сегменце. Шкодныя прадукты жыццядзейнасці паступаюць з поласцевай вадкасці ў варонку за кошт біцця яе раснічак і па канале выводзяцца вонкі.\nНервовая сістэма дажджавога чарвяка ўтворана скопішчамі нервовых клетак — нервовымі вузламі, або гангліямі. У галаўным аддзеле над глоткай размешчана пара надглотачных, пад глоткай — пара падглотачных гангліяў, злучаных нервовымі перамычкамі ў каляглотачнае нервовае кольца. У кожным сегменце цела кальчацоў на брушным баку ёсць пара гангліяў. Усе гангліі тулаўных сегментаў злучаны падоўжнымі і папярочнымі нервамі і ўтвараюць брушны нервовы ланцужок. Ад нервовых вузлоў адыходзяць нервы да органаў смаку і дотыку, якія ўспрымаюць розныя раздражненні.\nРазмнажэнне і развіццёПравіць\nДажджавыя чэрві — гермафрадыты. У перыяд размнажэння пара чарвей злучаецца пярэднімі часткамі цела і абменьваецца сперматазоідамі. Сперматазоіды паступаюць у скурныя ўпукленні — семяпрыёмнікі, пасля чаго чэрві разыходзяцца. У пярэдняй частцы цела размешчана асобае патаўшчэнне покрываў — паясок, утворанае залозістымі клеткамі. Паясок выдзяляе слізь, якая ў выглядзе «муфтачкі» акружае ўчастак цела чарвяка. Рухамі скурна-мускульнага мяшка муфтачка перамяшчаецца да пярэдняга канца цела. Спачатку ў яе з яечніка трапляюць яйцы, а затым з семяпрыёмнікаў — сперматазоіды другога чарвяка. Так адбываецца апладненне яец. Затым муфтачка з аплодненымі яйцамі спаўзае з пярэдняга канца цела чарвяка, яе краі змыкаюцца і ўтвараюць кокан, у якім развіваюцца маладыя чэрві.\nДажджавыя чэрві звычайна адкладваюць за год 30—40 коканаў, якія ўтрымліваюць па некалькі яец у кожным. Авальныя, карычняватыя, памерам каля 0,5 см коканы дажджавых чарвей можна ўбачыць пры ўскопванні напр. агароднай градкі. Пасля заканчэння развіцця маладыя чэрві пакідаюць кокан.\nНалічваецца каля 1500 відаў. Пашыраны ўсюды, акрамя Антарктыды. Жывуць у глебе, подсціле, буйныя віды рыюць хады глыбінёю да 8 м. На Беларусі 13 відаў, найбольш пашыраны пашавы чарвяк (Aporrectodea caliginosa), малы чырвоны чарвяк, або малы выпаўзак ((Lubricous rubellus), эйзеніела чатырохгранная (Eiseniella tetraedra), гааявы чарвяк, вялікі чырвоны выпаўзак (Lumbricus terrestris) і інш.\nЗначэнне ў прыродзеПравіць\nДажджавыя чэрві рыхляць і ўзбагачаюць глебу мінеральнымі рэчывамі, надаюць ёй устойлівую дробна-камякаватую структуру, спрыяюць аэрацыі і ўвільгатненню. Некаторыя — гаспадары ўзбуджальнікаў гельмінтозаў жывёл і чалавека.\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Дажджавыя_чэрві&oldid=3057534"\nАпошнія змены 17 снежня 2017 а 19:18\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 19:18, 17 снежня 2017.


Лукашэнка: Аўтамабілі чыноўнікаў будуць замяняцца на Geely | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nЛукашэнка: Аўтамабілі чыноўнікаў будуць замяняцца на Geely\nІмпартныя аўтамабілі ў дзяржаўных органах Беларусі будуць паступова замяняцца на выраблены ў краіне аўтамабіль Geely. Пра гэта заявіў Аляксандр Лукашэнка на ўрачыстай цырымоніі адкрыцця пад Барысавам новага завода „Белджы” і запуску серыйнай вытворчасці.\n„Я ўжо забараніў па вертыкалі ўсім дзяржслужачым купляць імпартныя аўтамабілі. Мы ўжо некалькі дзясяткаў закупілі гэтых аўтамабіляў, і цяпер паступова будзе ісці замена — ад урада да старшыні райвыканкама, — расказаў Лукашэнка. — У нас гэта ўжо адбываецца, і мы гэта зробім”.\nЛукашэнка заявіў, што запуск у краіне вытворчасці легкавых аўтамабіляў быў яго марай. „Нашы сябры адгукнуліся на маю просьбу і дапамаглі стварыць гэты выдатны завод. Больш за тое, яшчэ і пракрэдытавалі. Таму перш за ўсё я хачу сёння сказаць, што мая мара зрабіць свой легкавы аўтамабіль ажыццявілася”, — адзначыў кіраўнік дзяржавы.\nЁн падкрэсліў, што за гэта неабходна падзякаваць кіраўніцтву Кітайскай Народнай Рэспублікі, у прыватнасці старшыні КНР Сі Цзіньпіну. „Зусім хутка ў мяне будзе такая магчымасць і я асабіста змагу яму падзякаваць за тое, што ён, адгукнуўшыся на маю просьбу, дапамог нам стварыць гэту вытворчасць”, — сказаў Лукашэнка.


Забыты класік Міхась Зарэцкі: смелыя сэксуальныя сцэны, фатальныя жанчыны, брутальныя мужчыны 26\n19.11.2016 / 10:20\nНейкі беларускі Бэроўз. Ці Букоўскі\nцікавы артыкул. сапраўды, Зарэцкі абдзелены ўвагай. але баюся, што ў феміністычным дыскурсе, успрынятым сённяшнімі ГРОМКІМІ літаратарамі як свой родненькі, творам Зарэцкага не знойдзецца іншага месца, акрамя месца мішэні спапяляючай крытыкі.\nсумжык / Адказаць\nАпошні абзац здзівіў. Мабыць, шаноўны Васіль дрэнна ведае "сённяшнюю маладую беларускую літаратуру", з якой прэ, часам аж занадта, і энергетыка, і сексуальнасць. Альбо ў маладога крытыка спрацавала ўласная інэртнасць - абавязкова знайсці хібы і агулам паўсчуваць сучасных творцаў.\nНовыя правілы гандлю прадуктамі — фасоўка, пальчаткі, апрацоўка памяшканняў 2\nСалігорцы абвінавацілі Дзялендзіка ў «рэйдарскім захопе» іх бізнэсу. Дзялендзік: Хай аддаюць мне 11 мільёнаў еўра! 6\nГэты год можа быць неўраджайны. Вільготнасць глебы вельмі нізкая 6\nПрэзідэнт Літвы: Нельга давяраць афіцыйнай інфармацыі з Беларусі пра каранавірус. Сітуацыя там значна горшая 18\n01.04.2020 / 17:14\nвідавочная змена палітыкі партыі. вы нават не хочаце зразумець, …\nмеркаванне,Адбеливацель М. - самый богатый "оппозиционер" в РБ ,…\nЛяксандра, то есть, вы имеете полную информацию, сколько заболел…


Падагрэў вады сонечным калектарам для басейна і душа\nПрылада сонечнага калектара\nАсаблівасці працы сонечных калектараў\nРэкамендацыі па ўстаноўцы сонечнага калектара\nСонечныя калектары набіраюць усё большую папулярнасць сярод дачнікаў. На сённяшні дзень падагрэў вады ў басейне з дапамогай сонечнага калектара з'яўляецца папулярным і многія яго выкарыстоўваюць. Далей мы пагаворым аб тым, што сабой ўяўляюць сонечныя калектары, як яны працуюць і дзе ўстанаўліваюцца!\nСонечны калектар для дачы\nСонечны калектар ўяўляе сабой вялікую пластинчатую сонечную батарэю, якая награвае ваду з падведзеныя трубаправода і накіроўвае яе да месца спажывання.\nДля дачных участкаў прынята выкарыстоўваць сонечныя калектары вакуумнага тыпу, якія працуюць без ціску. Яны аўтаматычна набіраюць ваду і награваюць яе да паказанай тэмпературы.\nСонечны калектар складаецца з ёмістасці для нагрэву вады (бака), кантролера, вакуумных трубак і спецыяльнай рамы.\nМодуль сонечнага калектара\nВодонагревательный бак выраблены з нержавеючай сталі (знутры) і афарбаванай сталі (звонку), таўшчыня сценак бака прыкладна 40 мм. Паміж унутранай і знешняй сценкай бака знаходзіцца 5-сантыметровы пласт уцяпляльніка, як правіла, гэта паліурэтана. Аб'ём бака для падагрэву вады неабходна выбіраць, улічваючы колькасць купаюцца (калі гэта душ) і аб'ём чары (у басейна). Лепш выбіраць аб'ём бака з невялікім запасам.\nКантролер ўяўляе сабой невялікі кампутар з дысплеем, на якім усталёўваецца неабходная тэмпература нагрэву. Акрамя гэтага кантролер рэгулюе колькасць вады ў баку і пры неабходнасці адкрывае клапан для напаўнення бака. Гэтак жа кантролер падтрымлівае зададзеную тэмпературу вады на працягу ўсяго перыяду працы.\nРама выраблена з металу і служыць для таго, што б фіксаваць сонечны модуль на даху дома альбо іншай пабудове. Якая падтрымлівае рама павінна быць надзейна зафіксаваная на паверхні, што б парывы ветру і іншыя віды прыроднага ўздзеяння не сарвалі яе з месца.\nВакуумныя трубкі з'яўляюцца выканаўчым органам сонечнага калектара і выраблены з трывалага боросиликатного шкла, які валодае высокім якасцю. Вакуумныя трубкі маюць падобную канструкцыю з звычайным тэрмасам. Яны прымаюць цяпло ад сонечных прамянёў і назапашваюць гэта цяпло ў сабе. Вакуумныя трубкі валодаюць высокай тэрмаўстойлівасцю, а гэтак жа абаронены ад такіх з'яў як пашкоджанне градам, снежнымі наносамі і г. д.\nКанструкцыя сонечнага калектара дазваляе забяспечваць 100% аб'ём летняй вады для басейна і летняга душа.\nВарта адзначыць, што вакуумны сонечны калектар валодае найбольшай прадукцыйнасцю, але мае істотны нюанс – працуе толькі пры плюсавай тэмпературы. У сувязі з гэтым падагрэў вады можа ажыццяўляцца толькі ў вяснова-восеньскі перыяд, хоць у прынцыпе гэтыя месяцы нам і патрэбныя для адпачынку і працы на дачы.\nТакім чынам, сонечны калектар вакуумнага тыпу працуе наступным чынам: вакуумныя трубкі, якія размешчаны ніжэй бака з вадой, злучаныя двума контурамі з бакам. Адзін контур падае самацёкам ваду з бака да трубках, а калі вада нагрэецца, то бок павялічыўся ў аб'ёме, яна будзе падымацца праз другі контур ў бак. Гэта і ёсць увесь бесперапынны цыкл працы сонечнага калектара.\nЗвяртаем вашу ўвагу на тое, што ўстаноўка модуля з вакуумнымі трубкамі з'яўляецца важным момантам, г да. пры няправільным вугле ўстаноўкі сонечныя прамяні не будуць трапляць на трубкі, а значыць, падагрэў вады не будзе ажыццяўляцца.\nЯк мы ўжо казалі, сонечны калектар разам з бакам неабходна ўсталёўваць на невялікай вышыні, што б ажыццявіць самотечное паступленне вады да месца купання.\nАрыентацыя сонечнага калектара\nШто б сонечныя прамяні як мага даўжэй на працягу дня траплялі на модуль з вакуумнымі трубкамі, неабходна правільна падабраць месцазнаходжанне калектара.\nРэкамендацыі па ўстаноўцы сонечнага калектара наступныя:\nМесцазнаходжанне сонечнага калектара не павінна быць у цені на працягу ўсяго дня.\nСонечны калектар неабходна ўсталёўваць з найменшай адхіленнем ад поўдня, у ідэале азімут павінен складаць 0аб . Калі дома размешчаны правільна па адносінах да бакоў святла, то ў ідэале пахіл даху накіраваны строга на поўдзень і поўнач (калі дах двухсхільным), што нам і трэба.\nКут ўстаноўкі сонечных модуляў адносна гарызантальнай плоскасці так жа ўплывае на эфектыўнасць нагрэву вады. Часцей за ўсё кут нахілу панэляў адпавядае куце пахілу даху, і калі гэта кут вас не задавальняе, неабходна замацаваць раму сонечнага калектара пад найбольш прыдатным вуглом (звычайна гэта 50-60аб).\nВось і ўсё, што хацелася расказаць вам аб найбольш папулярных сонечных калектарах для падагрэву вады ў басейне і душы. Існуюць гэтак жа іншыя сістэмы нагрэву вады ад сонца, але пра іх мы пагаворым крыху пазней!\nРэкамендуем гэтак жа азнаёміцца з артыкулам: водонагревательные бойлерам для прыватнага дома!\nВы тут: > Тэхніка для саду > Прылада сонечных калектараў для падагрэву вады на дачы\n4197 4193 4186 4179 4174 3218 2242 1862 1853 1827 1711 1700 1691 1675 1630 1616 1604 1598 1587 1577\nУсе матэрыялы сайта SamDizajner.ru напісаны спецыяльна для СамДизайнер, капіраванне 1 у 1 строга забаронена. Перадрук, поўны або частковы рерайт артыкула “Прылада сонечных калектараў для падагрэву вады на дачы”, магчымы, толькі пры ўказанні поўнай, актыўнай спасылкі на крыніцу.


Тэізм — Вікіпэдыя\nТэі́зм (па-грэцку: Τέος — Бог) — у шырокім значэньні — вера ў Бога ці багоў; у вузкім разуменьні — рэлігійна-філязофскі сьветапогляд, які сьцьвярджае, што сьвет быў створаны Богам, і што тварэц працягвае сваю дзейнасьць у сьвеце, які стварыў. Упершыню тэрмін «тэізм» ужыў Ральф Кэдварт (1617–1688) у сваёй працы «Ісьцінная інтэлектуальная сыстэма ўнівэрсуму». Да тэізму традыцыйна адносяць такія веравучэньні, як Хрысьціянства, Юдаізм і Іслам.\n1 Тэізм і рэлігіі\n2 Віды тэізму\nТэізм і рэлігіі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]\nТрадыцыйнае хрысьціянства пераважна манатэістычнае. Яно вучыць, што «Бог з намі» (як перакладаецца габрэйскае імя Імануіл). Бог у асобе Ісуса Хрыста прыйшоў у сьвет і пасьля свайго ўшэсьця ў асобе Сьвятога Духу пачаў жыць сярод людзей.\nНя ўсе рэлігіі зьяўляюцца тэістычнымі. Рэлігіі, як даасізм, пастулаты якіх не зыходзяць з існаваньня бога ці багоў, не зьяўляюцца тэістычнымі. Прыкладамі таксама могуць стаць будызм і таксама некаторыя формы індуізму.\nБольшасьць тэістаў вераць, што Бог зьяўляецца ўсёведным ды ўсюдыісным, хаця гэтая вера параджае пытаньні пра Бога, як адказнасьць за зло і пакуты ды інш. Некаторыя тэісты мяркуюць, што Бог усьведамляе, што ягоная ўсемагутнасьць абмежаваная.\nВіды тэізму[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]\nІснуюць розныя напрамкі тэізму:


TBIT далучыцца да EuroBike ў Германіі ў верасні 2021 года\nEurobike - самая папулярная велавыстава ў Еўропе. Большасць прафесійнага персаналу хацелі б далучыцца да яго, каб даведацца больш пра ровар. Прывабна: да выставы далучацца вытворцы, агенты, рознічныя гандляры, прадаўцы з усяго свету. Міжнародная: Ёсць 1400 выстаў...\nAlibaba Cloud выйшла на рынак разумнага электроннага ровара\nразумнае рашэнне для электроннага ровара. Разумнае рашэнне для электроннага ровара Сустрэча аб трэндзе ў галіне электроннага ровара праводзіцца Alibaba Cloud і Tmall. Да яе далучыліся сотні прадпрыемстваў, якія займаюцца электронным роварам, і абмяркоўваюць тэндэнцыю. Як пастаўшчык праграмнага і апаратнага забеспячэння электроннага ровара Tmall, да яго далучыўся TBIT. Алібаба Воблака і Тма...\nСадзейнічайце разумнаму пераўтварэнню электронных веласіпедаў, а рашэнне TBIT дае магчымасць традыцыйным прадпрыемствам з электроннымі веласіпедамі\nУ 2021 годзе Smart электронныя ровары сталі «сродкам» для буйных брэндаў, каб канкурыраваць за будучы рынак. Няма сумненняў у тым, што кожны, хто можа ўзяць на сябе ініцыятыву ў новым трэку інтэлекту, можа захапіць лідэрства ў гэтым раўндзе перабудовы мадэлі індустрыі электронных ровараў. разумнае рашэнне для электроннага веласіпеда праз ...\n«Дастаўка па горадзе» - новы вопыт, інтэлектуальная сістэма пракату электрамабіляў, іншы спосаб выкарыстання аўтамабіля.\nЭлектрамабіль як інструмент для падарожжаў нам не дзіўны. Нават ва ўмовах свабоды аўтамабіля сёння людзі па-ранейшаму захоўваюць электрамабіль як традыцыйны інструмент для падарожжаў. Няхай гэта будзе штодзённая паездка, ці кароткая паездка, яна мае непараўнальныя перавагі: зручнасць, хуткасць, ахова навакольнага асяроддзя, эканомія грошай. Як...