ЧАРГОВЫ БАБІЛЁН НА РУІНАХ ГЕАГРАФІІ\nПаўночная Эўропа, Паўднёвая Эўропа, Заходняя Эўропа,Усходняя Эўропа, Цэнтральная Эўропа, Сярэдне-Ўсходняя Эўропа, Кантынэнтальная Эўропа, Астраўная Эўропа, Балканы, Балтыя, Расея (да Ўрала таксама, здаецца, Эўропа)... Што там яшчэ? Колькi там яшчэ “эўропаў”? I цi не зашмат iх для кавалка зямлi, якi без астачы зьмесьцiцца ў адным сэгмэнце Сыбiру?...\nЗрэшты, такая шматлiкасьць “эўропаў”, падобна, ніколi i нiкому асаблiва не замiнала. Не асаблiва турбавала i тое, што ў вызначэньнi межаў кожнай з гэтых “эўропаў” адвеку не было пэўнасьцi i прыналежнасьць да той цi iншай “эўропы” спачатку апазнавалася чым заўгодна, а ўжо потым геаграфiяй.\nТакое абыякавае стаўленьне да геаграфiчных пазнакаў, бадай, найперш зьвязана з тым, што фармальная ўлучанасьць у тую цi iншую “эўропу” той цi iншай дзяржавы (нацыi, супольнасьцi) сама зь сябе не выяўляла нейкага iстотнага значэньня. Скажам, Заходняя Эўропа нiколi ня мела збройных, эканамiчных, iдэалягiчных i г.д. войнаў з Паўночнай Эўропай менавiта за Заходнюю Эўропу (тое — i ў адваротны бок: тое — i для iншых “эўропаў”). I хаця ў гiсторыi Эўропы неаднойчы здаралася, што палiтычнае (эканамiчнае, iдэалягiчнае...) супрацьстаяньне ў нейкай меры супадала з “супрацьстаяньнем” геаграфiчным, але такое становiшча складвалася “выпадкова” i ўжо анiяк не геаграфiя была таму прычынай.\nЯк нi круцi, а нi адна з “эўропаў” (бадай, за выняткам Заходняй, дый i тут ня бяз пэўнай умоўнасьцi ) нiколi не была забясьпечана чымсьцi анталягiчным, чымсьцi такiм, што б дазволiла ёй набыць трывалы статус суб’екта ў прасторава-часавых стасунках з быцьцём. У кожную новую эпоху геаграфiя кожнай з “эўропаў” (як вечна пасыўная для Эўропы iдэалёгiя i практыка) ахвяравалася на карысьць iдэалёгiяў i практыкаў актыўных. Падчас панаваньня канфэсыйных iдэалёгiяў Эўропа падзялялася па рэлiгiйных прыкметах i адзнаках, падчас панаваньня iдэалёгiяў цывiлiзацыйных — па сацыяльна-эканамiчных .. i г.д. i да т.п.\nМiж тым, iдэя той цi iншай “эўропы”, як пэўнай iдэалёгii, што прэтэндуе надаць нейкай прасторы статус суб’екта, быццам той Фэнiкс з попелу, раз-пораз паўстае зь нябыту i пачынае вярэдзiць галовы палiтыкаў i публiцыстаў то ў адным, то ў другiм закутку эўратопу. Зазвычай гэта адбываецца на зломе эпохаў, калi структуры адных актыўных iдэалёгiяў ужо спрацавалiся, а структуры другiх — яшчэ не ўвабралiся ў сiлу... Тады адчыняецца бабчын куфэрак, адтуль выцягваецца старасьвецкая мапа, зь яе страсаецца нафталiн i ў чарговы раз распачынаецца “эпоха вялiкiх геаграфiчных адкрыцьцяў”... Раптам паспалiтае людзтва ўсьведамляе, што яно месьцiцца ня проста ў Эўропе, а ў Эўропе апрычонай якiм-кольвечы прыметнiкам. (Нешта падобнае неяк адбылося з знакамiтым мальераўскiм героем, якi ўжо сталым чалавекам раптам зразумеў, што ён ня проста размаўляе, а размаўляе прозай.)\nНяма чаго i каму даводзiць (гэта навiдавоку), што мы жывём якраз на “зломе эпохаў, калi структуры адных актыўных iдэалёгiяў ужо спрацавалiся, а структуры другiх — яшчэ не ўвабралiся ў сiлу”. I таму зусiм натуральна, што ў гэтым бясчасьсi нас пацягнула прыўзьняць вечка куфэрку, каб трохi паваражыць на старасьвецкай мапе... На гэты раз у якасьцi дарунку з будучынi мы наваражылi сабе Сярэдне-Ўсходнюю Эўропу (ужо аднаго гэтага грувасткага, каструбаватага словазлучэньня “сярэдне-ўсходняя” даволi, каб паставiцца з сумненьнем да таго, што iм пазначаецца)...\nЗдаецца, нават зацятыя апалягеты iдэi Сярэдне-Ўсходняй Эўропы не спрачаюцца адносна таго, што яна вымкнутая не сама зь сябе, не з сваёй уласнай патэнцыi да рэалiзаванасьцi ў адпаведным суб’екце, а з факту ўтварэньня нiчэйнай прасторы ў геапалiтычных зрухах памiж Заходняй Эўропай i Расеяй. Гэтая прастора, раптам пазбаўленая сфэраў уплыву двух магутных палiтычных цэнтраў, апынулася ў вольным — фiгуратыўна i iдэалягемна — стане. Каб пазбавiцца сваёй волi, гэтая невыразная, неакрэсьленая, прамежкавая прастора спрабуе цяпер праз тапаграфiчную манiпуляцыю аформiцца ня толькi геапалiтычна i гiстарычна, але i культуралягiчна.\nУвогуле, не складае вялiкай цяжкасьцi зразумець i вытлумачыць падобнае жаданьне. Пэўна я не памылюся, калi скажу, што нiводная краiна Сярэдне-Ўсходняй Эўропы не жадае быць “сярэдне-ўсходняй”, а жадае быць “заходняй” цi проста Эўропай. I становiцца яна “сярэдне-ўсходняй” толькi зь немагчымасьцi быць сапраўднай Эўропай, зь нежаданьня сапраўднай Эўропы ўлучыць яе ў сваё мэтафiзычнае цела, прышчапiць да адной з галiнаў свайго фiзычна магутнага галаменя i затым паяднаць з сваiм футуралягiчным дыскурсам.\nКалi чалавек ня можа мець нешта сапраўднае, яму даводзiцца задавальняцца сурагатам.\nIдэя Сярэдне-Ўсходняй Эўропы — гэта сурагат iдэi сапраўднай Эўропы.\nМэханiзм зьяўленьня гэтай iдэi да бессаромнасьцi трывiяльны. Яна паўстала з скрыжаваньня нелiнейнай апазыцыi дзьвюх прафанных тэзаў: “Мы не патрэбныя Захаду” — “Нас палохае Расея”.\nНатуральна, будзе залiшне спрошчаным сьцьвярджаць, што iдэя Сярэдне-Ўсходняй Эўропы ўзьнiкла выключна з факту наяўнасьцi гэтай нелiнейнай апазыцыi. Безумоўна — не. У гэтай абстракцыi, акрамя геаграфiчных падставаў маецца сякi-такi гiстарычны грунт, сякое-такое супольнае культурнiцкае поле i сякiя-такiя, пакуль утоеныя ад iншых (а можа i самiх сябе), спадзяваньнi на ўласны, толькi для сябе прэзэнтатыўны гешэфт.\nНявымаўленае заўсёды абароненае кодэксам “прэзумпцыi невiнаватасьцi”. Але мне вельмi карцiць на хвiлiнку скочыць за гэты кодэкс i выказаць хоць адно, па-за славутай прэзумпцыяй, меркаваньне. Да прыкладу такое, у якiм Польшча (цi ня самы апантаны заўзятар гэтай абстракцыi), хай сабе i падсьвядома, але мроiць выкарыстаць iдэю Сярэдне-Ўсходняй Эўропы для сваiх усё яшчэ не рэалiзаваных мэсыянскiх памкненьняў, гэта значыць у “нiчэйнай прасторы” памiж Заходняй Эўропай i Расеяй стварыць на подзе самой сябе новы геапалiтычны i культуралягiчны цэнтар, дзе б ужо не Бэрлiн (Парыж) цi Масква, а Варшава ўласнаручна вяла рэй.\nНя станем далей множыць авантурныя скокi i фантазаваць пра падсьвядомыя мроi чэхаў, украiнцаў, летувiсаў... Таксама пакiнем абок гаворкi трызьненьнi беларусоў, бо беларусы, як зазвычай, патрабуюць асобнай размовы. Скажам толькi, насуперак таму скепсісу да iдэi Сярэдне-Ўсходняй Эўропы, якi перасьледуе гэты тэкст ад яго пачатку, што падчас геапалiтычнай паўзы падобная iдэя ў палiтычных, эканамiчных дый сацыякультурных практыках бадай можа даць нейкiя пазытыўныя вынiкi, i высiлкi на яе рэалiзацыю не застануцца зусiм марнымi, калi... Калi яе iнiцыятары i рэалiзатары будуць ясна ўсьведамляць, што гэта вымушаная iдэя, часовая iдэя, iдэя на перапынку ў руках актыўных iдэалёгiяў; што Сярэдне-Ўсходняя Эўропа — гэта тактыка, а не стратэгiя, “фiзыка”, а не мэтафiзыка, экзістэнцыя, а не анталёгiя.\nА цяпер пра тое, чаму Сярэдне-Ўсходняя Эўропа не “мэтафiзыка” i не “анталёгiя”. I чаму яна i ня можа iмi быць...\nТут наперад, пэўна, трэба было б паразважаць, з чаго гэта вiдавочна палiтычная (палiталягiчная) прыдумка патрапiла ў цэнтар культуралягiчных рэфлексiяў? Чаму ёю заангажавалiся фiлёзафы, культуролягi, тэарэтыкi? Як гэта яна зьінiцыявала самарухомы iнтэлектуальны дыскурс з уласнай праблематыкай, уласнымi мiтамi i ўласнымi героямi? Але, здаецца, нас гэтыя разважаньнi нiкуды iнш не прывядуць, як зноў жа да той самай палiтыкi, гэта значыць да таго, што “Мы Захаду не патрэбныя” i што “Нас палохае Расея” (паралельны варыянт для беларускiх i ўкраiнскiх iнтэлектуалаў: “Мы Расеi не патрэбныя”).\nНезапатрабаваны знанымi iнтэлектуальнымi цэнтрамi “ўсходне-эўрапейскi” iнтэлектуалiзм змушаны быў шукаць сваю прыдатнасьць у той прасторы, дзе мясьцiўся, i ў тых формах, якiя маглi стацца хоць як актуальнымi для гэтых месьцішчаў. А што можа быць больш прыдатным i актуальным за выяўленьне гэтай прасторы ў значэньнi суб’екта гiсторыi праз намацваньне яе iдэалягемнага поля...\nБадай менавiта з гэтага, нягледзячы на сваё выразна палiтычнае (то бок прымусовае) паходжаньне iдэя Сярэдне-Ўсходняй Эўропы атрымала нечакана актыўную (для падобнай iдэi) падтрымку ў iнтэлектуалаў, што выявiлася ў нейкiм нават катаклiзьме тэкстаў, канфэрэнцыяў, выданьняў, iнстытуцыяў. На гэтую звабу непасрэдна цi ўскосна сталi працаваць ня толькi яе артадоксы, апалягеты ды сымпатыкi, але нават i скептыкi ды супрацiўнiкi. Разам з тым, як на маю думку, i першыя, i другiя, супольна будуючы новую Бабiлёнскую вежу на сярэдне-ўсходнеэўрапейскiх разлогах, неабачлiва абыйшлi ўвагай праблему “грунту”, якi мусiць утрымлiваць гэтую вежу.\nЯк мне здаецца, патрэбнай трываласьцi “грунту” пад такую важную пабудову тут якраз i няма. Што я маю на ўвазе? Як для “вежы”, то найперш i пераважна тое, што досыць умоўна назавём агульнай культурнай парадыгмай з выразна акрэсьленымi дамiнантамi i зафiксаванымi, легiтымiзаванымi i канстытуцыяванымi заканадаўчымi цэнтрамi.\nКаб выразьней патлумачыць, з чаго складаецца гэтае “няма”, паспрабуем зьвярнуцца за прыкладам туды, дзе тое, чаго тут “няма” — “ёсьць”. А менавiта — да Заходняй Эўропы.\nКультурная парадыгма — панятак настолькi зблытаны ў самiм сабе сваiмi судачыньнямi i сваiмi супярэчаньнямi, што яго немагчыма нават раскласьцi на чыстыя дамiнантныя складнiкi, таму мы пойдзем шляхам гранiчнага спрашчэньня i выдзелiм з цэлага адну-другую лiнейную дамiнанту, каб толькi прадэманстраваць, што там (у Заходняй Эўропе) “ёсьць” i чаго тут (у Сярэдне-Ўсходняй Эўропе) “няма”.\nВыбiраючы, на чым спынiцца, мы мiжволi азiраем магчымы спэктар варыянтаў: уласна гiсторыя, тэалёгiя, фiлязофiя, лiтаратура, навука, тэхнiка, сацыяльныя iнстытуты... Усё можа быць узята за прыклад. Але адбярэм адно тое, што, пэўна, найблiжэй большасьцi чыньнiкаў праблемы “iнтэлектуалы i iдэя Сярэдне-Ўсходняй Эўропы”, а менавiта фiлязофiю i лiтаратуру.\nБадай нiкому ня трэба даводзiць, што Заходняя Эўропа (Эўропа) мае сваю адметную фiлязофiю, разгорнутую як у часе, так i ў прасторы, зафiксаваную як у постацях, так i ў iдэях, выяўленую як у сюжэтах, так i ў сэнсавых фiгурах. Калi мы кажам: эўрапейская фiлязофiя, то мы найперш зважаем на яе гiсторыю, пэрсаналiзаваную шэрагам выбiтных постацяў: Гераклiт, Сакрат, Плятон, Арыстотэль, Сьвяты Аўгустын, Тамаш Аквiнскi, Дэкарт, Ляйбнiц, Кант, Кiркеґар, Нiцшэ, Гусэрль, Гайдэґер, Вiтґенштайн, Фуко, Дэрыда. (Натуральна, склад пэрсаналiяў можа быць бязьмежна пашыраны.)\nТое самае i зь лiтаратурай: Гесыёд, Гамэр, Сафокл, Эсхiл, Эўрыпiд, Дантэ, Сэрвантэс, Шэкспiр, Гётэ, Байран, Стэндаль, Заля, Джойс, Томас Ман, Камю, Кафка... i г.д. i да т.п.\nАдным словам, Заходняя Эўропа (Эўропа) мае сваю ўласную фiлязофiю i сваю ўласную лiтаратуру. А гэта значыць, што гiсторыя эўрапейскай лiтаратуры i фiлязофii адэкватныя, тоесныя праблематыцы гiсторыi бытаваньня Заходняй Эўропы (цi наадварот?) i адсюль — што Заходняя Эўропа, як суб’ект, анталягiчна, а ня толькi экзістэнцыйна, угрунтаваная ў быцьцё.\nЦяпер давайце запытаемся ў сябе, цi мае сваю ўласную фiлязофiю, сваю ўласную лiтаратуру (навуку, музыку, тэалёгiю...) Сярэдне-Ўсходняя Эўропа? Удакладняю, пытаньне не iдзе пра тое, цi мае сваю ўласную лiтаратуру (архiтэктуру, жывапiс i г.д.) асобна Польшча, Чэхiя, Вэнгрыя, Беларусь i г.д. (тут адказ адназначна станоўчы), а менавiта Сярэдне-Ўсходняя Эўропа, як нешта культуралягiчна цэлае i анталягiчна самадастатковае?\nМне здаецца, гэта рытарычнае пытаньне. Але адсутнасьць на яго станоўчага адказу не выключае (як сьведчыць вопыт вусных дыскусiяў) спробу нейкiх кампiляцыйных апэрацыяў у спадзеве сфармаваць праз выняткi з нацыянальных культур нечага культуралягiчна-агульнага для ўсiх чыньнiкаў Сярэдне-Ўсходняй Эўропы. Натуральна, з гэтага нiчога вартага не атрымлiваецца. Цэлае ня ёсьць сумай частак. Немагчыма скласьцi гісторыю лiтаратуры Сярэдне-Ўсходняй Эўропы, мэханiчна ўлучыўшы ў яе па дзьве-тры пэрсаналii з кожнай нацыянальнай лiтаратуры, як i немагчыма стварыць гэтую гiсторыю, адабраўшы для прэзэнтатыўнага гурта найвыбiтнейшых прадстаўнiкоў гэтай прасторы без увагi на колькаснае прадстаўнiцтва той цi iншай лiтаратуры (фiлязофii, навукi, музыкi). Рэч у тым, што сапраўды найвыбiтнейшыя (Капэрнiк у навуцы, Мiцкевiч у лiтаратуры, Лукач у фiлязофii i да т.п.) увайшлi ў кантэкст заходнеэўрапейскай (агульнаэўрапейскай) культурнай парадыгмы i iх ужо адтуль ня вымкнуць хаця б таму, што яны сфармаваныя менавiта агульнаэўрапейскiм (i нiяк не сярэдне-ўсходнеэўрапейскiм) iнтэлiгiбэльным дыскурсам, — а фармаваць сваю культурна-гiстарычную парадыгму з творчасьцi другарадных пэрсанажаў наўрад цi мае сэнс. Гэта па-першае. А па-другое (трохi паўторымся), укладаць цэлае з частак у нашым выпадку ўвогуле не выпадае. Цэлае i павiнна фармавацца (стварацца i само тварыць) для цэлага, гэта значыць творчасьць лiтаратара (фiлёзафа, навукоўцы) ад самага пачатку прама цi ўскосна мусiць быць зарыентавана ня толькi на нацыянальную лiтаратуру (нацыянальнага чытача) i ня толькi на эўрапейскую i сусьветную лiтаратуру (гэта значыць на чытача ўвогуле), а перадусiм на Сярэдне-Ўсходнюю Эўропу, на сярэдне-ўсходняга чытача... Цi магчыма такое? Апанэнты мне адразу адкажуць: — магчыма! I спашлюцца на Часлава Мiлаша (нехта яшчэ дадасьць Кундэру, але Кундэра толькi гаворыць пра Сярэдне-Ўсходнюю Эўропу, а пiша для францускага абывацеля). Я прымаю Часлава Мiлаша як аргумэнт, але на адным (хай сабе i некалькiх асобных) аргумэнце татальную парадыгму культуры не ўтрымаць... Дарэчы, я нават не выключаю, што нехта апантаны паспрабуе з частак скласьцi цэлае, гэта значыць праробiць неверагоднавялiкую працу, адбярэ з нацыянальных культураў, розных iхных пластоў найвыдатнейшае i створыць макет культурнай тапалёгii i Сярэдне-Ўсходняй Эўропы. Створыць i прапануе яго заканстытуяваць усiм чыньнiкам гэтай прасторы ў якасьцi асноўнага культурнiцкага закону. Так некалi стварылi i запрапанавалi для агульнага ўжытку эспэранта. Як вядома, нiчога вартага з гэтага не атрымалася...\nМяркую, нiчога вартага не атрымаецца i зь iдэi Сярэдне-Ўсходняй Эўропы, i не атрымаецца менавiта з адсутнасьцi адметнага i агульнага культурнага (у самым шырокiм сэнсе гэтага слова) падмурку цi, нават, грунту. Чарговая Бабiлёнская вежа, як тое належыць усiм бабiлёнскiм вежам, разбурыцца недабудаванай. Зрэшты, яе i бурыць ня будзе патрэбы. На яе папросту ўсе забудуцца. Першымi ад яе адвернуцца iнтэлектуалы, якiя праз сваю палiтычную заангажаванасьць i спарадзiлi гэты фэномэн, затым “эканамiсты” i сацыяiнтэрнацыяналiсты, — бадай найдаўжэй яна будзе iснаваць у якасьцi палiтычнага фэномэну. А можа i зусiм наадварот. Можа першымi на яе забудуцца якраз палiтыкi. Дастаткова будзе краiнам Сярэдне-Ўсходняй Эўропы патрапiць у склад НАТА, як адразу тая апазыцыя (“Мы не патрэбныя Захаду” —”Расея нас палохае”), якая i ўтварыла iдэю Сярэдне-Ўсходняй Эўропы, рассыплецца ўшчэнт, а разам зь ёй зьнiкне (для палiтыкаў) хоць якi сэнс у тым iдэалягемным сурагаце, якi пазначаўся нязграбным задзiночаньнем геаграфiчных паняткаў.\nУласна на гэтым аповед пра свае погляды на вызначаную тэму можна (ды i трэба) было б скончыць, каб не адна iстотная акалiчнасьць, пра якую нельга не згадаць... Гэтая акалiчнасьць называецца “канец геаграфii”...\nГеаграфiю (як навуку з пэрспэктывай), здаецца, пахавалi ўжо недзе на пачатку ХХ стагодзьдзя. Другi раз, ужо ў сэмiятычным дыскурсе, яе пахавалi структуралiсты, а постструктуралiсты, падобна, нават забылiся, дзе яе магiлка. Мiж тым iнэрцыйныя тэндэнцыi мысьленьня раз-пораз скiроўваюць грамадзтва на геаграфiчныя па сваёй сутнасьцi праекты.\nМожна скептычна ставiцца да нiчым нястрыманай экспансіi ўсiх верагоднамагчымых “канцоў” (ад канца геаграфii да канца чалавека), распачатую шпэнґлераўскiм “канцом культуры” i сьцьвярджаць, што пакуль сонца будзе ўзыходзiць на ўсходзе, а заходзiць на захадзе, датуль прастора бытаваньня чалавека застанецца прамаркiраванай знакамi геаграфii, але нельга не заўважаць, што гэтыя знакi, як “непэрспэктыўныя” вёскi i закiнутыя гасьцiнцы ўжо амаль нiчога нам ня кажуць у нашай спробе вызнаньня цывiлiзацыйных вэктараў руху гiсторыi быцьця.\nГеаграфiя — гэта тое, што разьядноўвае прастору храбтамi, рэкамi i межамi, паралелямi i мэрыдыянамi, найменьнямi мацерыкоў i акiянаў, абрысамi краiнаў i супольнасьцяў. Эпоха вялiкiх геаграфiчных адкрыцьцяў — гэта эпоха тэктанiчнага разлому цэльнага (паранаiдальнага) сьветаўспрыйманьня i пераўладкаваньне яго на аснове ўяўленьня пра бытнае, як пра пэўную колькасьць сэгмэнтаў (шызафрэнiчнае сьветаўспрыйманьне). З гэтай пары чалавек перастаў жыць у сусьвеце, i пачаў жыць у Амэрыцы, Азii, Эўропе... Геаграфiя ня толькi падзялiла зямную кулю на асобныя сэгмэнты, яна разьяднала людзтва i адсланiла чалавека ад анталёгii быцьця геаграфiчнымi каардынатамi яго экзістэнцыйнай прысутнасьцi...\nСытуацыя кардынальна зьмянiлася адно цяпер, у эпоху камунiкацыяў. Цяпер прастора зноў перастварылася з таго, што разьядноўвае ў тое, што яднае. Сёньня прастора бытаваньня чалавека настолькi насычаная камунiкацыйнымi сродкамi, што сама сталася суцэльным сродкам камунiкацыi. Гэта значыць, што ў кожным сваiм мейсцы (на паўночнай скранi цi ў Парыжы, у Лепелi цi ў гватэмальскай вёсцы) прастора аднолькава шчыльна насычаная знакамi камунiкацыi — трэба толькi мець пры сабе начыньне па яе выяўленьню (радыёпрыймач, тэлевiзар, кампутар i да т.п.). Адсюль вынiкае, што цяпер не-геаграфiя забясьпечвае нас iнфармацыяй. I таму геаграфiчныя каардынаты страцiлi сваю сутваўтворную функцыю, а геаграфiчныя прыкметы ператварылiся ў этнаграфiчныя пазнакi-забаўкi. Вось чаму кожны праект, зарыентаваны на гэтыя геа-(а па-сутнасьцi ўжо этна-) графiчныя пазнакi, чакае лёс апошняга беларускага Адраджэньня, мэтадалягiчна сфармаванага паводле падобнага прынцыпу.\nРазумею, што тут натуральным будзе пярэчаньне: чаму менавiта iнфармацыю я вызначыў асноўным чыньнiкам сучасных цывiлiзацыйных працэсаў i адпаведна гэтай сваёй сваволi зганiў даўно ўканстытуяваныя каштоўнасьцi, на якiх людзтва здавён палягае ў сваiм адбываньнi быцьця.\nНа гэтае пярэчаньне заўважым, што ў выказанай прапазыцыi павiнен ня я, а Норбэрт Вiнэр, дакладней ягоная філязофiя “грамадзтва камунiкацыi”. Зь Вiнэрам можна пагаджацца, а можна не пагаджацца, можна зьвяртаць увагу на ягоныя змыслы, а можна не зьвяртаць, але нельга не заўважаць, што сёньня ў рэальнасьцi дамiнуе iнфармацыйная падзея. Менавiта — інфармацыйная...\nПадзея, якая не патрапiла ў сродкi iнфармацыi ( а празь iх у архiў iнфармацыi) — самаанiгiлюецца. Яна ёсьць адно як няма. Калi беларускiх незалежнiкаў лашчаць мiлiцэйскiя дубiнкi каля будынку БТ цi на праспэкце Скарыны, то iх, прыўлашчаных, ня столькi хвалююць уласныя пiсягi i кроў з разадранай скуры, колькi пытаньне: цi пакажа гэта расейская тэлевiзія, цi згадаюць пра гэта эўрапейскiя газэты i да т.п. Бо калi не пакажуць, не раскажуць, то i пiсягi i кроў былi дарэмнымi, гэта значыць iх быццам i не было...\nЗрэшты, я адхiлiўся, цi, хутчэй завабiўся камунiкацыйным джынам, якi вымкнуў з паўправаднiковай капсулы i цяпер ад яго нiдзе няма ратунку. Ён дамiнуе, ён пануе, усюды яго столькi, што звычайнаму чалавеку даволi ад ягонай наяўнасьцi нейкай незаўважнай нязначнасьцi, каб быць iнфармацыйна поўным на ўсё жыцьцё — а ён не спыняецца, пампуе ў цябе i пампуе...\nАле нягледзячы на татальнае панаваньне камунiкацыi, я не хачу сказаць, што менавiта гэты дамiнуючы сёньня факт павiнен пакласьцiся ў под нашых рэфлексыйных праектаў, якiя пэрманэнтна iнiцыююцца нашым жаданьнем намацаць сваё мейсца, свой сэнс i сваё значэньне ў кантэксьце быцьця наступнага тысячагодзьдзя. “Грамадзтва камунiкацыi” я згадаў адно дзеля таго, каб праз гэтую iдэю дадатна паставiць пад сумнеў iдэю Сярэдне-Ўсходняй Эўропы, якая, на маю думку, мэтадалягiчна вяртае нас да формаў i спосабаў геаграфiчнага мысьленьня XVI-XIX стагодзьдзяў.\nМне здаецца, далей культуралягiчнае праектаваньне лёсаў Беларусi мусiць пачынацца з абмеркаваньня праблемы нацыянальнай iдэi ў трагiчных для яе варунках камунiкацыйна адкрытага грамадзтва...\nБадай, сапраўды, пачынаць трэба адсюль — цi недзе адсюль, — нават калi пэрспэктывы шляху з гэтага мейсца губляюцца ў безданi...


Читать онлайн "Панi Парыс (на белорусском языке)" автора Де Мопассан Ги - RuLit - Страница 1\nЯ сядзеў на моле ў маленькiм порце Абернон, побач з хутарам Салiс, i глядзеў, як над Анцiбамi заходзiць сонца.\nМястэчка, аточанае з усiх бакоў магутнымi крапаснымi мурамi, пабудаванымi п. дэ Вабанам, выдавалася ў мора якраз пасярэдзiне неагляднай Нiцкай затокi. Высокiя марскiя хвалi разбiвалiся аб скалы i адхлыналi, аперазаўшы ўцёс шумавiннем. За ўмацаваннямi адзiн за адным караскалiся ўгору цацачныя дамкi i дабiралiся аж да дзвюх вежаў, натапыраных у неба накшталт рагоў старажытнага шлема. I абрысы iх чарнелi на малочнай белiзне Альпаў, уздымалiся перад бясконцай далёкай чарадой заснежаных гор, якая затуляла ўвесь далягляд.\nПамiж белай пенай каля муроў i белым снегам на небакраi мястэчка, раскiнутае ў шызай смузе прыгоркаў, стракацела пiрамiдай дамоў з рыжымi дахамi i з белымi фасадамi такiх розных адценняў, што яны здавалiся каляровымi ў промнях вячэрняга сонца.\nНават нябесны блакiт нiбы збялеў, быццам па iм расплыўся снег; срэбныя хмаркi плылi над бледнымi вяршынямi, а па той бок затокi, каля вады, быццам белая нiтка, нацягнутая памiж морам i гарамi, спачывала Нiца. Два шырокiя трохкутнiкi ветразяў, надзьмутыя пругкiм брызам, ляцелi па хвалях. Я, зачараваны, глядзеў на ўсё гэта.\nГэта была менавiта тая - ласкавая, рэдкая, прыемная воку карцiна, што застаецца ў душы шчаслiвым успамiнам i нiколi не забываецца. Жыццё, думкi, пакуты, турботы, каханне - усё прыходзiць праз зрок. Чалавек, якi бачыць i разумее хараство ў мёртвых рэчах i ў жывых iстотах, адчувае тое ж раптоўнае, глыбокае, бязмежнае захапленне, што i чалавек з тонкiм i далiкатным слыхам, чыё сэрца рвецца з грудзей ад гукаў музыкi.\nЯ сказаў свайму сябру пану Марцiнi - ураджэнцу поўдня: "Гэта, напэўна, самае рэдкае вiдовiшча, якiм мне пашчасцiла любавацца".\nЯ бачыў, як на золку з пяску выходзiць гранiтны волат-прыгажун Мон-Сэн-Мiшэль.\nУ Сахары я глядзеў, як пад яркiм, нiбы наша сонца, месячным святлом зiхацiць вялiкае, кiламетраў на пяцьдзесят даўжынёй, возера Раянешэргi i як ад яго люстра адлятае ў неба белае воблака, падобнае на малочную пару.\nНа Лiпарскiх астравах я глядзеў на фантастычны серны кратэр Валканэла вялiзную кветку, якая дымiцца i пячэ, жоўтую кветку, якую нiколi не сарвеш, бо яна расце пасярод мора i цыбур яе - вулкан.\nНiчога прыгажэйшага за Анцiбы на фоне Альпаў пад вячэрнiм сонцам я нiколi не бачыў.\nI не ведаю, чаму мне прыгадваецца старажытнасць, усплываюць у памяцi Гамеравы радкi; гэта - горад антычнага Ўсходу, гэта - горад з "Адысеi", гэта Троя! Хоць яна i стаяла далёка ад мора.\nПан Марцiнi дастаў з кiшэнi даведнiк Сарцi i пачаў чытаць: "Горад паходзiць ад калонii, заснаванай факейцамi з Марселя каля 340 г. да Божага Нараджэння. Яны далi яму грэчаскую назву Анцiпалiс, гэта значыць "супрацьгорад", таму што ён сапраўды ляжыць насупраць Нiцы, таксама марсельскай калонii.\nПасля захопу Галii рымляне зрабiлi з Анцiбаў мунiцыпiю - яго жыхары карысталiся аднолькавымi з рымскiм горадам правамi.\nЗ эпiграмы Марцыяла мы ведаем, што ў свой час..."\nЁн казаў далей. Я спынiў яго: "Мне ўсё роўна, што тут было. Я кажу вам, што ў мяне перад вачыма горад з "Адысеi". Берагi Азii i Эўропы падобныя, але тут, на другiм канцы Мiжзем'я, усё iнакш, i ўва мне абуджаюцца ўспамiны пра гераiчныя часы".\nЯ пачуў чыесьцi крокi i павярнуўся - жанчына, высокая чарнявая жанчына ступала па дарозе, якая вядзе ўздоўж мора на мыс.\nПан Марцiнi прашаптаў, гучна нацiскаючы на апошнiя склады: "Ведаеце, гэта панi Парыс!"\nНе, я не ведаў яе, але гэта iмя, iмя траянскага пастуха, сугучна злiлося з маiмi марамi.\nЯ ўсё ж спытаўся: "А хто яна, панi Парыс?" Ён, здавалася, абрадаваўся, што я не чуў гэтай гiсторыi.\nЯ паўтарыў, што зусiм не ведаю яе, i паглядзеў услед засяроджанай жанчыне, якая, важка, павольна ступаючы - так, пэўна, хадзiлi старажытныя кабеты, аддалялася, не заўважыўшы нас. Ёй было недзе пад трыццаць пяць, i яна заставалася прыгожая, вельмi прыгожая, хоць i трохi поўная. Вось што мне расказаў пан Марцiнi.\nПанi Парыс, да замужжа Камбеломб, за год да вайны 1870 г. выйшла за пана Парыса, чыноўнiка. Маладая дзяўчына была настолькi танюткая i вясёлая ў той час, наколькi мажная i сумная цяпер.\nНа жаль, ёй дастаўся пан Парыс - адзiн з тых пузатых мужчын на маленькiх нагах, якiя шпарка ходзяць у заўсёды абвiслых штанах.\nПасля вайны ў Анцiбах стаяў толькi адзiн лiнейны батальён пад камандай пана Жана дэ Кармелена. Малады афiцэр меў узнагароды за кампанiю i зусiм нядаўна атрымаў чатыры галуны.\nЁн вельмi нудзiўся ў крэпасцi - душнай кратоўнi за двайным непарушным мурам, i таму часта хадзiў гуляць на мыс у сасняк, якi выстаяў пад усiмi марскiмi вятрамi.\nТут ён напаткаў панi Парыс, бо яна таксама ў летнiя вечары прыходзiла сюды падыхаць свежым паветрам пад шатамi дрэў. Як пакахалiся яны? Хто ведае? Яны сустракалiся, глядзелi адно на адно, а калi не бачылiся, напэўна, згадвалi свае спатканнi. Успамiн пра чарнавокую, цёмнавалосую, белатварую маладую жанчыну, вобраз прывабнай i свежай дачкi поўдня з прыгожай белазубай усмешкай доўга не iшлi з галавы афiцэра, якi крочыў далей i замест таго, каб дакурыць цыгару, пачынаў жаваць яе. А аблiчча ладнага каменданта ў залатым мундзiры i ў чырвоным галiфэ, яго твар з завiтымi светлымi вусамi мусiлi паўставаць перад вачыма панi Парыс, калi яе дрэнна паголены i неахайны, куртаты i пузаты муж сядаў вячэраць.\nЯны сустракалiся i, магчыма, пачалi ўсмiхацца на кожным спатканнi; яны бачылiся i падумалi, што ведаюць адно аднаго. Неяк ён, мусiць, прывiтаў яе. Яна здзiвiлася i ледзь-ледзь, якраз настолькi, каб не быць няветлiвай, кiўнула яму. Але праз два тыднi яна ўжо здалёк, а не зблiзу адказвала на яго вiтаннi.\nЁн загаварыў першы. Пра што? Напэўна, пра захады сонца. I яны разам любавалiся iмi, часцей пазiраючы ў вочы адно аднаму, чым на небасхiл. I штовечар два тыднi гэта заставалася адзiнай i звычайнай прычынай для кароценькай размовы.


Актывісткі «Моладзевага хабу» Стася Гліннік і Бажэна Шамовіч пачалі бестэрміновую галадоўку ля будынка Еўракамісіі ў Варшаве.\nЯны патрабуюць ад еўрапейскіх чыноўнікаў увядзення новых санкцый супраць рэжыму Лукашэнкі. Высветлілася, што Стася з’яўляецца ўнучкай колішняга кіраўніка Беларусі Станіслава Шушкевіча. Яе дзядуля падзяліўся ўражаннямі ад учынку Стасі, а таксама крыху паразважаў аб падзеях у краіне.\nСтася Гліннік. Фота з ВК\n«Мая ўнучка робіць што хоча, яна вельмі самастойная. Стасі ўжо больш за 20 гадоў. Яна скончыла Варшаўскі ўніверсітэт, атрымлівае завочна яшчэ адну адукацыю, працуе і сябе забяспечвае. Я не маю ніякага дачынення да яе рашэнняў. Я б хацеў, каб яна нармальна працавала і жыла, але яна мне кажа: «Дзед, табе сорамна за мяне не будзе», — кажа Станіслаў Шушкевіч.\nПра Стасю ён расказвае наступнае: «Я хачу сказаць цікавую рэч. Стася была тройчы пераможцай міжнародных школьных алімпіяд па біялогіі. Атрымлівала граматы ў Сіэтле, Стамбуле, дзесьці яшчэ. За гэта Лукашэнка падпісаў ёй такую паперку, што яна можа паступіць у любую беларускую ВНУ без уступных экзаменаў і з павышанай стыпендыяй. Яна паступіла на біяфак, але ўжо тады выходзіла на акцыі пратэсту, дык калі даведаліся, што ў яе дзед Шушкевіч, то пачалі цкаваць яе. У выніку яна кінула ўсё — і паехала ў Варшаву.\nСтася Гліннік са сцягам. Фота «Белсата»\nСтася лічыла, што не хоча мець нічога супольнага з гэтым збродам, які асуджае яе за нармальныя ўчынкі. Сам во толькі даведаўся з інтэрнэту пра яе навіны, якраз збіраўся пазваніць ёй. Яна ўсё выдатна разумее, што адбываецца ў Беларусі, яна нармальны чалавек, прыстойны».\nЯкія думкі ў Шушкевіча адносна той сітуацыі, што склалася ўнутры Беларусі пасля прымусовай пасадкі ў Мінску самалёта кампаніі Raynair?\n«Мы ўвесь час змагаемся з любой «муткай», якую пусціць Лукашэнка. Цяпер вось даказваем з самалётам, што гэта подласць, фальсіфікацыя, што Пратасевіч незаконна арыштаваны. Але мы забываем, што Лукашэнка ўжо не павінен быць кіраўніком краіны, калі 300 тысяч чалавек выйшлі на вуліцы Мінска.\nІ мы забываемся, што існуе такая выдатная пара — Пуцін і Лукашэнка. Лукашэнка можа зрабіць тое, на што ніколі не пойдзе Пуцін, бо ён нічога не саромеецца. Усё робіцца для таго, каб Беларусь стала часткай Расійскай імперыі, каб Расія цвіла і пахла. Лукашэнка вельмі добры партнёр у гэтым сэнсе, таму Пуцін і абяцае яму падтрымку.\nСтаніслаў Шушкевіч. Фота Надзеі Бужан\nПуцін не можа паказаць, што ён кепска дзейнічае. Вось забаранілі над Беларуссю лётаць, а Пуцін дапамагае Лукашэнку, не прымаюць самалёт, які ляціць з Аўстрыі ў Маскву не праз Беларусь. Проста дэманструюць здымак, дзе Пуцін паціскае руку Лукашэнку, так і дапамагае».\nЯк здароўе першага кіраўніка незалежнай Беларусі?\n«Шмат чытаю інтэрнэт, сяджу за камп’ютарам. У мяне павінна было быць некалькі лекцый анлайн.\nЯ цяпер у ізаляцыі, бо калі злаўлю каранавірус, то мне канец. У мяне два мужы маіх сясцёр памерлі, памерла стрыечная сястра. Не хочацца пакуль ім кампанію складаць. Ёсць жаданне яшчэ пажыць, але рэалізаваць гэта не так проста».


Галоўная ➠ Дызайн ➠ Спецодежда в краснодаре\nАпублікавана 21.02.2017 09:13\nКраснадар: Продаж спецадзення ў Краснадары. Спецвопратка Краснадар. Інтэрнэт-крама паходні-Краснадар: спецвопратка оптам і ў розніцу, сродкі індывідуальнай абароны. Свяцільні LED Краснадар. Купіць спецвопратку ў Краснадары\nЕсли вас интересует спецодежда в краснодаре, стоит заглянуть на этот сайт константаплюс.рф вы найдете спецодежду в краснодаре отличного качества и по доступной цене.\nСпецвопратка, Краснадар, спецвопратка ў Краснадары, спецвопратка оптам, рабочая адзенне ў Краснадары, спецабутак, спецыялізаваная адзенне, КМФ, купіць, магазін, спец одежда, Краснадар, хімабароны, аптэчкі, спецабутак, рабочая адзенне оптам ў Краснадары, абарона рук і асобы, купіць рабочую спец вопратку, купіць рабочую абутак у Краснадары, Святлодыёдныя LED свяцільні\nСпецвопратка ў Краснадары! Усе віды спецадзення і сродкаў індывідуальнай абароны!\nКупіць Сіз: сродкі абароны галавы, рук, ног, твары і дыхання.\nСпецвопратка ў Краснадары оптам і ў розніцу! спецабутак Краснадар\nРабочая спецвопратка Якасная рабочая спецвопратка - залог поспеху кожнай будаўнічай фірмы або прамысловай арганізацыі. Асноўнае адрозненне прафесійнай спецадзення - захаванне ахоўных і эстэтычных уласцівасцяў на працягу ўсяго перыяду эксплуатацыі. У нашым інтэрнэт-краме можна купіць рабочую вопратку ўсіх тыпаў: спецвопратку, летнюю і зімовую спецвопратку, спецыялізаваную камуфляжную і будаўнічую уніформу і многае іншае. Спецыялізаваная адзенне, ахоўная адзенне Краснадар, зімовая спецвопратка, адзенне для ахоўнікаў, уніформа, КМФ спецвопратка. Цэны на летнюю спецвопратку у Краснадары. ахоўная спецвопратка, влагозащитная спецвопратка Краснадар. Таксама ў нашым інтэрнэт-краме вы можаце купіць спецабутак, сродкі індывідуальнай абароны, будаўнічыя каскі, берушы, аптэчкі ФЭСТ ў Краснадары. Акрамя гэтага мы прапануем зручныя цэны на камплекты пасцельнай бялізны.\nВізітоўка крамы Каталог спецадзення, спецабутку, сродкаў індывідуальнай абароны, пажарнага інвентару і пасцельных прыналежнасцяў. Продаж спецадзення ў Краснадары оптам і ў розніцу ў крамах кампаніі Факел-Кубань. У нас вы можаце купіць рабочыя пальчаткі, ахоўныя акуляры, будаўнічыя каскі, КМФ спецвопратку, спецадзенне для ахоўных структур, адзенне для палявання і рыбалкі і многае іншае. Нашы цэны на спецвопратку ў Краснадары, Краснадарскім краі - самыя нізкія, а якасць прадукцыі - самае высокае. У нас надзейныя пастаўшчыкі сродкаў індывідуальнай абароны (Сіз) ў Краснадары. Пры аптовым куплі на кошт спецадзення прапануюцца зніжкі.\nПаходні - крама спецадзення ў Краснадары. Купіць спецвопратку оптам Краснадар\nПаважаныяоу) аауг кліенты!\nКамфортна і бяспечна: шырокі асартымент сродкаў індывідуальнай абароны.\nЯкасная рабочая абутак. Носіце з гонарам, носіце доўга.\nПартнёр кампаніі "Факел-Кубань" «Кампанія Цэнтр Аўтамабільных Перавозак»\nПартнёр кампаніі Факел-Кубань «Кампанія Цэнтр Аўтамабільных Перавозак»\nкрамааб спецадзення Краснадар ад кампаніі "Факел-Кубань".\nГадовая спецвопратка. уніформа, зімовая спецвопратка ў Краснадары, ахоўная і влагозащитная спецвопратка. Інтэрнэт крама ТАА Факел-Кубань Краснадар. Магазін спецвопраткі і Сіз ў Краснадары, камуфляж, КМФ адзенне і пажарнае абсталяванне. Пасцельныя прыналежнасці, КПБ. Краснадарскі край, Краснадар. святлодыёдныя свяцільні Краснадар. Рабочая адзенне, спецабутак, КПБ, пасцельная бялізна, Сіз і спецвопратка Краснадар. Краснадарскі край. Інтэрнэт крама спецадзення ў Краснадары, магазін Сіз. Спецыялізаваная прафесійная рабочая адзенне Краснадар на ваш выбар: рабочая спецвопратка, спецабутак ў Краснадары, сродкі індывідуальнай абароны. Кошт пакупкі спецадзення, аптовыя і рознічныя цэны на спецыялізаваную вопратку. Колькі каштуе спецвопратка ў Краснадары? Прайс-лісты на Сіз і спецадзенне вы можаце знайсці ў нас на сайце.\nПродаж спецадзення ў Краснадары. Спецвопратка Краснадар. Інтэрнэт-крама паходні-Краснадар: спецвопратка оптам і ў розніцу, сродкі індывідуальнай абароны. Свяцільні LED Краснадар. Купіць спецвопратку ў Краснадары\nКухня пад заказ аптымальны выбар для любога дома\nЛандшафтны дызайн штучныя вадаспады


Прыступка за прыступкай… – Кобринский вестник\n05/07/2010 67 admin Комментариев нет\nБыць паўнацэнным членам грамадства. Не стаць цяжарам для сваіх блізкіх. Свабодна арыентавацца ў сацыяльным асяроддзі. Згадзіцеся — гэтыя жаданні ўласцівы кожнаму чалавеку. Калі ж гаворка ідзе пра людзей з аслабленым зрокам ці пра інвалідаў па зроку, то важнасць гэтых, здавалася б, зусім простых рэчаў павышаецца шматразова.\nРэабілітацыя інвалідаў па зроку і інтэграцыя іх у грамадства — менавіта так можна сфармуляваць тэму, якая вось ужо 10 гадоў актыўна распрацоўваецца Кобрынскім ТЦСАН у цесным супрацоўніцтве з Кобрынскай раённай арганізацыяй грамадскага аб’яднання «Беларускае таварыства інвалідаў па зроку».\n– Нельга не адзначыць, што зроблена нямала, – расказвае старшыня арганізацыі Мікалай Смяховіч. – Напрыклад, інваліды па зроку сёння маюць магчымасць навучыцца працаваць з камп’ютарам — не так даўно ў ходзе работы з Беларускай асацыяцыяй сацыяльных работнікаў з’явіўся праект фарміравання спецыяльнага кабінета па рэабілітацыі з прымяненнем самых сучасных тыфлатэхнічных сродкаў, які, без сумненняў, дазволіць вывесці гэтую справу на новы ўзровень.\nАднак рэабілітаваць чалавека, навучыць яго з аслабленым зрокам самастойна спраўляцца з бытавымі задачамі і арыентавацца ў сучасным соцыуме — гэта яшчэ не ўсё. Неабходна прадаставіць яму ўмовы для паўнацэннай інтэграцыі ў грамадства, сфарміраваць безбар’ернае асяроддзе. Дарэчы, гэтыя дадатковыя ўмовы пойдуць на карысць не толькі інвалідам па зроку, але і ўсім жыхарам нашага горада. Змен, якія адбыліся ў нашым горадзе ў гэтым плане, не заўважыць немагчыма – практычна ва ўсіх установах каля прыступак з’явіліся поручні і пандусы, нарэшце «загаварылі» святлафоры, якія цяпер папярэджваюць аб магчымасці пераходу гукавым сігналам, ды і самі пераходы сталі зручнымі і прыкметнымі.\nНаступны праект, арганізаваны Кобрынскім ТЦСАН, які плануецца здзейсніць у нашым горадзе ў гэтым накірунку ўжо ў ліпені, можна назваць «Жоўтая прыступка». Справа ў тым, што людзям з аслабленым зрокам бывае вельмі цяжка разгледзець змену ўзроўню паверхні. І калі, напрыклад, не заўважыш няроўнасць на дарозе, гэта яшчэ паўбяды. А вось калі выпадкова не заўважыш прыступку, то ўпасці можна вельмі непрыемна — і нават атрымаць цяжкую траўму. Менавіта з гэтай нагоды ў многіх краінах свету першыя і апошнія прыступкі пры ўваходзе ва ўстановы сацыяльнага прызначэння — у магазіны, аптэкі, аддзяленні сувязі — звычайна маркіруюцца яркім, кантрастным колерам альбо святлоадлюстроўваючай стужкай. Гэтая невялікая — і, дарэчы, зусім недарагая дэталь значна палепшыць умовы арыентацыі не толькі для інвалідаў па зроку, але і для ўсіх, хто мае пэўныя праблемы ў гэтай вобласці. Напрыклад, людзі з захворваннямі сятчаткі вока пры вельмі слабым ці, насупраць, занадта моцным асвятленні могуць і не заўважыць невысокіх перашкод. А ў выпадку афарбоўкі першай і апошняй прыступак у жоўты колер яны будуць адразу выдзяляцца на агульным фоне, выключаючы магчымасць іх не заўважыць.\nШто ж датычыцца думак пра тое, што жоўтыя прыступкі будуць выдзяляцца з агульнай карціны горада, то, паважаныя чытачы, асабіста мне хочацца з гэтай нагоды сказаць толькі адно… Ніхто з нас не можа быць упэўненым, што заўтра, напрыклад, з праблемамі зроку не сутыкнецца ён сам. І, магчыма, менавіта гэтая невялікая дэталь, як адзін са шматлікіх кампанентаў безбар’ернага асяроддзя, якое паступова фарміруецца ў нашым горадзе, аднойчы выратуе вам ваша эмацыянальнае і фізічнае здароўе.\n← «Вучыліся, як маглі…»\nУ паход – за ведамi →


Галоўная ➠ Навіны ➠ Облсобрание трэцяга склікання. Падвядзенне вынікау. Аляксандр Гудимов\nАпублікавана 12.03.2016 10:22\nНа думку дэпутата абласнога сходу Аляксандра Гудзімава, выказанага ў інтэрв'ю ІА «Рускі Поўнач», дадзеныя рашэння сталі галоўным вынікам дзейнасці сходу ў трэцім скліканні.\nГудимов заўважыў, што на долю гэтага склікання выпала цяжкае выпрабаванне - стварэнне асновы для рэалізацыі грашовай кампенсацыі ільгот. Па словах Гудзімава, зараз народ вінаваціць у маючай адбыцца манетызацыі менавіта абласных дэпутатаў. "Не разумеюць людзі, што не дэпутаты вобласці адмянілі льготы, а толькі ўсталявалі іх на ўзроўні суб'екта зыходзячы з фінансавай забяспечанасці бюджэту.\nСамае страшнае ў тым, што людзі не ведаюць, якія законы прымаюцца на федэральным узроўні », - растлумачыў Гудимов. Ён лічыць мэтазгодным не проста публікаваць у той жа газеце «Хваля» якую-небудзь прынятую праграму, а рабіць агляды таго, што распрацоўваецца і зацвярджаецца на ўзроўні вобласці і федэрацыі асобна. Акрамя таго, падкрэсліў дэпутат, просты чалавек цяпер, падчас змен, інфармаваны недастаткова.\nУ тым ліку і адносна таго, што менавіта ён атрымае ад рэалізацыі законаў. А для плённай заканатворчай дзейнасці, заўважыў Гудимов, неабходна, каб у структуры абласнога сходу было як мага больш і прафесіяналаў па розных напрамках, і кансультантаў. Напрыклад, па заўвазе дэпутата, на сход чацвёртага склікання балатуецца нямала людзей, якія не выразна ставяць перад сабой мэты і не ўяўляюць, што яны будуць рабіць.\nСярод іх мала спецыялістаў. Так, калі чалавек работнік вытворчасці, ён павінен ведаць усе складнікі працэсу сваёй дзейнасці. Да прыкладу, калі ў дэпутаты ідзе лекар - гэта добра, але ён, перш за ўсё, лекар.\nКалі ж гэта кіраўнік бальніцы - ён знаёмы з усімі працэсамі, неабходнымі для яе эфектыўнай дзейнасці. «Мала быць проста настаўнікам, неабходна быць знаёмым з усімі складнікамі навучальнага працэсу, - заўважыў Гудимов, - а прабелаў у такіх ведах ў нас дастаткова».\nПадводзячы вынікі працы сходу, Гудимов закрануў і пытанне ўзаемадзеяння дэпутатаў з адміністрацыяй вобласці. Паводле яго слоў, з ранейшай абласной уладай адносіны былі больш спрошчанымі. Паколькі кіраўнік кожнага дэпартамента валодаў сітуацыяй у сваёй галіне, пры сустрэчы з дэпутатам ён мог даць вычарпальную інфармацыю, чаму гэта павінна быць так, а іншае інакш. Цяперашні склад адміністрацыі, па словах Гудзімава, не знайшоў стрыжня ўзаемаадносін з дэпутатамі. Так, перш кожны дэпутат, адстойваючы інтарэсы сваёй тэрыторыі, ад якой ён быў абраны, мог звярнуцца да дэпартаменту і знайсці паразуменне і вырашэнне пытання без вынясення яго на сесію.\nЗараз да такога ўзроўню, па словах Гудзімава, падыходзіць намеснік губернатара Віталь Баско. Але ў цэлым ўзаемаразумення няма, і кожнае рашэнне праходзіць цяжка. «Чыноўнікі самі не разумеюць, як ім працаваць з тэрыторыямі, - панаракаў дэпутат. - Кіраўнікі дэпартаментаў нічога не вырашаюць самастойна, без губернатара, а гэта самае страшнае ».


Ватыканскі прэфект: ацаніць ролю жанчын у Касцёле - Vatican News\nКардынал Марк Уэле. Ілюстрацыйнае фота (Vatican Media)\nВатыканскі прэфект: ацаніць ролю жанчын у Касцёле\nНа працягу многіх стагоддзяў жанчына была на другім плане грамадскага жыцця. Гэта тычылася таксама Касцёла, - заўважыў кардынал Марк Уэле, прэфект Кангрэгацыі па справах біскупаў.\nВысокі ватыканскі іерарх канадскага паходжання прыняў удзел у семінары аб месцы жанчын у Касцёле, які прайшоў 10 лютага 2020 г. у Папскім універсітэце “Regina Apostolorum” у Рыме.\nКардынал Уэле падкрэсліў, што яшчэ трэба шмат зрабіць, каб цалкам ацаніць уклад жанчын у жыццё Касцёла. У той жа час трэба быць свабоднымі ад ідэалагічнага ціску, які робіцца звонку. На яго думку, у першую чаргу важна асэнсаваць у чым па-сапраўднаму праяўляецца жаноцкасць.\n“У некаторых напрамках фемінізму адбываецца маскулінізацыя жанчын. Не ўлічваюцца асаблівасці жанчын. Яны дастасоўваюцца да мужчынскіх прыкладаў, маўляў жанчына павінна быць як мужчына. Гэта памылковы шлях. Неабходна падтрымліваць жанчыну ў яе жаноцкасці, а не ператвараць у мужчыну”, - зазначыў іерарх.\nПрэфект Кангрэгацыі па справах біскупаў перакананы, што неабходна большая інтэграцыя жанчын у жыццё Касцёла, у тым ліку ў кіраўнічыя органы, у імя тых харызмаў, якія ім уласцівы. “Ёсць шмат жанчын з цудоўнымі выхаваўчымі і арганізацыйнымі здольнасцямі, яны добра ўмеюць адрозніваць сітуацыі і прымаць правільныя рашэнні”, - сказаў ён.\nПаводле кардынал Уэле, прысутнасць жанчын неабходна таксама ў сферы святарскай фармацыі. “Магчымасці для гэтага вельмі шырокія: у тэалогіі, філасофіі, мастацтве, сацыяльным служэнні. У нас ёсць шмат станоўчага досведу, у тым ліку дзякуючы сведчанню манахінь”, - сказаў кардынал-прэфект.\n11 лютага 2020, 09:54


Апошняе абнаўленьне: 20 верасень 2014, 15:16\nМэмарандум аб мерах па спыненьні ўзброенага канфлікту на паўднёвым усходзе Ўкраіны\nУ Менску каля 2 гадзінаў ночы быў падпісаны мэмарандум аб мерах па спыненьні ўзброенага канфлікту на паўднёвым усходзе Ўкраіны. Усяго сустрэча трохбаковай кантактнай групы доўжылася каля 7 гадзінаў разам з вячэрай.\nУ перамовах удзельнічалі былы прэзыдэнт Украіны Леанід Кучма, прадстаўніца АБСЭ Гайдзі Тальявіні, пасол Расеі ва Ўкраіне Міхаіл Зурабаў, прадстаўнікі самаабвешчаных ЛНД і ДНР Аляксей Каракін, Ігар Платніцкі, Аляксандар Захарчанка і Андрэй Пургін.\nПадпісаны мэмарандум складаецца з 8 пунктаў, якія ўтрымліваюць наступнае:\nспыненьне вайсковых фармаваньняў на пазыцыях, якія ёсьць на 19 верасьня;\nадвод цяжкага ўзбраеньня на дальнасьць 15 кілямэтраў ад лініі супрацьстаяньня;\nадвод артылерыйскай зброі дыямэтрам больш за 100 мм і болей далей за дальнасьць стральбы;\nдэмантаж інжынэрных вайсковых забудоў; забарона на ўсталяваньне новых мінна-падрыўных забудоў;\nзабарона на палёты вайсковай авіяцыі, акрамя беспілотнікаў АБСЭ;\nманіторынг АБСЭ уздоўж усёй украіна-расейскай мяжы у зоне канфлікту;\nманіторынг АБСЭ ва ўсёй зоне канфлікту;\nЛеанід Кучма назваў перамовы «цяжкімі», але адзначыў, што «стварэньне 30 кілямэтровай зоны бясьпекі дасьць шанец на ўсталяваньне сапраўднага міру».\nПаводле Ігара Платніцкага, статус ДНР і ЛНР на паседжаньні кантактнай групы не абмяркоўваўся.\n«Некаторыя парушэньні пратаколу ад 5 верасьня былі, але сёньня гэтаму будзе пастаўленая кропка», — запэўніў Платніцкі.\nАляксандр Захарчанка заявіў, што ДНР і ЛНР не адмяўляюцца ад ідэі незалежнасьці.\n«Зараз мы будзем выстройваць сваю вэртыкаль улады, дамагацца прызнаньня нашай незалежнасьці нам і ня трэба — сёньняшнія перамовы — ужо ёсьць прызнаньне нашай незалежнасьці. Ніякіх выбараў Украіны на тэрыторыі ДНР і ЛНР ня будзе ані ў лістападзе, ані пазьней», — заявіў Аляксандр Захарчанка расейскаму тэлеканалу Lifenews.\nПасол Расеі ва Ўкраіне Міхаіл Зурабаў запэўніў, што працэс абмену палоннымі будзе працягвацца па сьпісах, якія прадстаўляюць бакі. Удзельнікі перамоваў сказалі, што праца кантактнай групы на гэтым не заканчваецца, але не ўдакладнілі, калі адбудзецца чарговая сустрэча.


Канвертаваць Карэйская Вона (KRW) і Сербскія Дзінары (RSD) : Калькулятар абменнага курсу\nКарэйская Вона (KRW) і Сербская дынар (RSD) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Карэйская Вона і Сербская дынар пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 2 красавік 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Карэйская Вона. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Сербская дынар валюты па змаўчанні. Націсніце на Сербскія Дзінары або Карэйская Вона канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nКарэйскіх прэч гэта валюта, у Паўднёвая Карэя (Рэспубліка Карэя, КР, KOR). Сербская дынар гэта валюта, у Сербіі (RS, SRB). Сербская дынар таксама вядомы як Serbe дынар. Сімвал KRW можа быць запісаная W. Карэйскіх прэч дзеліцца на 100 chon. Абменнага курсу карэйскіх прэч Апошняе абнаўленне 1 красавік 2020 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу Сербская дынар Апошняе абнаўленне 2 красавік 2020 ад Yahoo Finance. KRW каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. RSD каэфіцыент мае 5 ўважаецца лічбаў.


31 августа 2009 в 15:41\nБеларускія турысты могуць стаць выратаваннем для літоўскіх санаторыяў падчас крызісу, заявілі ўлады Друскінінкая. Трэба толькі спрасціць парадак афармлення віз для беларускіх грамадзян, лічаць прадпрымальнікі, - і пойдзе наплыў турыстаў з Беларусі.\nСёння ж сітуацыя выглядае абсурдна: лячыцца ў Друскінінкай прыязджаюць беларусы з чэшскімі і славацкімі візамі, адзначае Першы Балтыйскі канал. Беларускіх турыстаў у Друскінінкаі толькі 5-6%.\nПалітычны клімат на літоўска-беларускай мяжы стаў мякчэйшым, калі ЕС улучыў Беларусь у праграму добрасуседскіх адносін і даручыў яе курыраваць Літве. Засталося пераканаць афіцыйны Мінск у перавагах празрыстых меж з Захадам.\nНамеснік старшыні камітэта замежных спраў Сойма Юстынас Каросас лічыць, што гэта толькі пытанне часу: "У сучасным свеце такая строгая ізаляцыя немагчымая. Сёлета або ў наступным годзе, але тэндэнцыя ясная".\nІншы крок - зніжэнне кошту шэнгенскай візы. Адзіны тарыф у 60 еўра для беларускіх грамадзян - непад'ёмная сума. Яго можна было б знізіць хаця б да ўзроўню ільготнага, расійскага тарыфу ў 35 еўра. Такую просьбу літоўскі МЗС ужо накіраваў віцэ-прэзідэнту Еўракамісіі.\nТемы: здоровье, Праздники, Страны Балтии, туризм, визы


Мова нанова — Вікіпедыя\n«Мова народа ёсць ягоны дух, і дух народа, ёсць ягоная мова» (с).\n«Мо́ва нано́ва» — бясплатныя курсы беларускай мовы, якія адкрыліся ў Мінску 13 студзеня 2014 года ў галерэі «Ў». Апроч Мінска, праводзяцца ў Баранавічах, Гародні, Бабруйску, Брэсце, Маладзечне, Магілёве, Віцебску, Астраўцы , Гомелі, за мяжой адкрыліся ў Кракаве.\nНа курсы прыходзяць розныя людзі і госці: беларускамоўныя лекары, праграмісты, архітэктары, спевакі, пісьменнікі, акцёры.\nКурсы лічацца нефармальнымі, гэта неакадэмічнае вывучэнне мовы. Кожныя заняткі маюць тэму (мода, медыцына, сваякі і г. д.) ды некалькі ўмоўных рубрык — слоўнік, граматыка, цікавыя факты, прагляд розных фотаздымкаў і іншае.\nТаксама пры падрымцы кампаніі «Velcom» курсы мелі сваю анлайн-трасляцыю.\n23 ліпеня 2021 года Мінскі райвыканкам ліквідаваў сацыяльна-культурную ўстанову развіцця беларускай мовы і культуры «Мова Нанова».\n25 чэрвеня 2014 года ў Мінску адбыўся пяты фестываль беларускамоўнай рэкламы і камунікацыі AD.NAK. Курсы Мова Нанова атрымалі Гран-пры фестывалю беларускамоўнай рэкламы і камунікацыі ў намінацыі «Грамадсказначныя праекты».\nЦікавыя факты і праекты курсаў[правіць | правіць зыходнік]\n2 Цікавыя факты і праекты курсаў\n15.1 «Мова нанова» ў Сеціве\n15.2 Пра «Мова нанова» у СМІ\nМова Нанова стварыла службу бясплатных перакладаў «Хуткая моўная дапамога» . Каманда з прафесійных філолагаў-валанцёраў гатовая аператыўна (за некалькі дзён) выканаць пераклад аб’ёмам да 5000 знакаў. Да перакладу прымаюцца публічныя выпадкі ўжывання мовы: сайты, шыльды, афішы, складнікі на таварах, цэтлікі ў крамах, меню ў рэстаранах, рэклама і г.д.\nТаксама праводзяцца дабрачынныя спатканні «Мае сэнс» .\nАдбываюцца экскурсіі ад турыстычнай кампаніі «Віапаль» па беларускіх мясцінах, якія праводзіць арганізатар курсаў Глеб Лабадзенка.\n28 верасня 2014 года адбыўся першы нацыянальны спартыўны фестываль «Moвa Cup», у якім таксама прыняла удзел каманда курсаў «Мова Нанова», якая заняла ў агульным заліку пятае месца.\n5 кастрычніка 2014 года  ў галерэі сучаснага мастацтва «Ў» у Мінску адкрыліся курсы «Мова нанова дзеткам» для дашкольнікаў, малодшых школьнiкаў i iх бацькоў .\n27 лістапада 2014 года курсы ўнесены ў Адзіны дзяржаўны рэгістр юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў.\n5-6 снежня 2014 года ў Мінску прайшоў V Фестываль нефармальнай адукацыі. У намінацыі падзея года было выбрана пяць найболей заўважных падзей на думку журы. Курсы Мова Нанова таксама ўвайшлі у гэты спіс.\n3 студзеня 2015 года на тэлеканале Белсат TV выйшаў першы выпуск тэлеверсіі папулярных бясплатных курсаў беларускай мовы «Мова Нанова». Вядоўцы праграмы — Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка — кожную праграму будуць браць новую лексічную і граматычную тэму, а таксама запрашаць цікавага госця.\n11 мая 2015 года ў галерэі «Ў», прайшла прэзентацыя новага сайта курсаў www.movananova.by \nАсноўны артыкул: Мова Нанова Мінск. Першы сезон\nПершы сезон курсаў адкрыўся 13 студзеня 2014 года ў галерэі «Ў». У Мінску «Мову нанова» вядуць філолаг Алеся Літвіноўская і журналіст Глеб Лабадзенка. У першым навучальным годзе курсаў адбыліся 21 заняткі. Першы сезон скончыўся 9 чэрвеня 2014 года выпускным, на які прыйшлі ў госці гурт Handmade, Лявон Вольскі і Павал Аракелян. Тэмамі заняткаў былі: «Віншаванні і зычэнні» , «Рыцары і бітвы», «Паганства», «Медыцына», «Лаянка», «Сваякі», «Птушкі», «Зоркі», «Кіно», «Мода», «Жарты», «Горад», «Адукацыя», «Вялікдзень», «Тэатр», «Кампутары», «Чалавек і закон», «Раслінны свет», «Інваліднасць», «Казкі».\nУ госці на заняткі прыходзілі шмат знакамітасцяў і музыкаў: гурт HandmadE, сябры клуба «Гівойт» Юрась Усціновіч і Уладзімір Лічко, Уладзімір Арлоў, Віталь Гуркоў, Алега Хаменка, гурт Sumarok, гурт Rahis, Аляксандр Вінчэўскі, гурт «Босае сонца», Алесь Камоцкі, Віктар Шалкевіч, Ганна Хітрык, гурт «Вурай», Саша Варламаў, Андрэй Хадановіч, Лявон Вольскі, гурт Shuma, Вячаслаў Ракіцкі, Мікалай Пінігін, Зміцер Вайцюшкевіч, Кася Камоцкая.\nАсноўны артыкул: Мова Нанова Мінск. Другі сезон\nДругі сезон курсаў распачаўся 8 верасня 2014 года  ў галерэі «Ў». У другім навучальным сезоне адбыліся 35 заняткаў. Апошнія заняткі прайшлі 1 чэрвеня 2015 года. Тэмамі заняткаў былі: «Войска», «Гатэль», «Мастацтва», «Эканоміка», «Рэклама», «Жывёльны свет», «Народны строй», «Мова», «Музей», «Якуб Колас», «У краме», «Экалогія», «Дзеткі», «Паэзія» , «Здаровае Харчаванне», «Каляды», «Зіма», «Бізнес», «Трасянка», «Кавярня», «Адам Міцкевіч», «Масленіца», «Рыгору Барадуліну — 80»., «Журналістыка», «Жаночая драбяза», «Грошы», «Вясна», «Археалогія», «Спадчына», «Цырульня» , «Васіль Быкаў», «Тэлебачанне», «Матацыклы», «Гендар».\nУ госці на заняткі прыходзілі шмат знакамітасцяў і музыкаў: Уладзімір Арлоў, «Стары Ольса», Алег Рудакоў, Пятро Клюеў, Сяргей Харэўскі, гурт «Рэха», Аляксандр Куль, гурт У нескладовае, Сяржук Доўгушаў, гурт Akute, ТрыА Алеся Лася, гурт KRIWI, гурт ZnaROCK, Паліна Рэспубліка, «Людзі на балоце», гурт Navi, гурт «Мутнаевока», Сяргей Башлыкевіч (Leibonik), гурт «Мутнаевока», Зміцер Вайцюшкевіч, Віктар Шалкевіч , гурт Trubetskoy, Алег Трусаў, гурт J:МОРС, гурт Haina, гурт GUDA, гурт Нагуаль, гурт :B:N:, Руся і Shuma voices, гурт «Крама», Юрый Жыгамонт, Лявон Вольскі, гурт Троіца\nМова нанова Бабруйск, 21 сакавіка 2014.\n21 лютага 2014 года , у Дзень беларускай мовы, Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка перадалі эстафету моўных курсаў аднадумцам у Бабруйску: філолагу Вользе Рудай і журналістцы Алесе Лацінскай. Заняткі адбываліся па пятніцах а 18.00\nПершыя заняткі правялі арганізатары мінскай «Мовы нановы» Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Студэнтаў прыйшло 20 чалавек. Размаўлялі пра беларускія вітанні і звароты, спрадвечныя формы беларуских імёнаў, прадставілі слоўнік «Сваякі», пачыталі артыкулы з «Нашай Нівы» пачатку ХХ стагоддзя. Студэнты выканалі творчае заданне: прыдумаць свой працяг да вядомых прыказак і прымавак. Мерапрыемства адбылося пры падтрымцы кампаніі «Будзьма беларусамі». Прысутныя атрымалі памятныя прызы ад «Будзьмы», а таксама кнігі ад Саюза беларускіх пісьменнікаў.\nАдкрыццё другога сезона курсаў адбылося 19 верасня 2014 года. У першым занятку, прысвечаным спорту, прыняў удзел госць з Мінска — журналіст «Еўрарадыё», удзельнік рок-гурта «HandMadE», спартовец Яўген Валошын.\n18 верасня 2015 года распачаўся трэці сезон курсаў. Госцем першых заняткаў стаў Сяргей Доўгушаў, лідар гурта «Vuraj».\nМова нанова Гродна, 14 сакавіка 2014.\nБольш за сто чалавек прыйшло 14 сакавіка 2014 года на прэзентацыю курса Мова Нанова, арганізаваную сябрамі ГА "Цэнтр «Трэці сектар». Ужо за 15 хвілін да пачатку прэзентацыі стала ясна, што офіс арганізацыі, у якім планавалася правесці сустрэчу, проста не змесціць усіх ахвотных. Давялося тэрмінова шукаць большае памяшканне і пераносіць пачатак сустрэчы на паўгадзіны пазней. У залі былі людзі самых розных узростаў: слухачы «Універсітэта Залатога Веку», студэнты, і людзі сярэдняга ўзросту. Большасць з іх ніколі раней не была заўважана на якіх-небудзь грамадскіх мерапрыемствах. Прэзентацыю вялі заснавальнікі Мовы Нанова — Глеб Лабадзенка і Алеся Літвіноўская.\nГосці з Мінска расказалі пра канцэпцыю курса, прадэманстравалі прыклады асобных заняткаў. Потым было практыкаванне, у час якога ўдзельнікі прэзентацыі ў групах павінны былі дапісваць варыянты працягу беларускіх прымавак (падобных да «Дзеду міла…», «Любы дурань ведае…»). У канцы сустрэчы яе ўдзельнікам былі прадстаўлены гарадзенскія вядучыя курсаў Мова Нанова Ольга Астроўская і Ігар Кузьмініч.\n29 верасня 2014 года распачаўся другі сезон курсаў.\n14 верасня 2015 года распачаўся трэці сезон курсаў. Таксама ў той дзень адкрыліся асобныя заняткі для дзетак.\nМова нанова Баранавічы, 15 сакавіка 2014.\nУ суботу, 15 сакавіка 2014 года, Мова Нанова стартавала ў Баранавічах. Заняткі будуць праходзіць у памяшканні грамадскай экалагічнай арганізацыі «Неруш» (Паўлава, 12).\nПершыя заняткі правялі выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Слухачоў сабралася 30 чалавек. Заняткі прайшлі пры падтрымцы грамадскай культурніцкай кампаніі «Будзьма беларусамі!»\n10 верасня 2014 года  адбыліся першыя заняткі другога сезону курсаў. Курсы наведалі 18 чалавек. Гасцямі былі Ігар Ліштван і Вадзім Урублеўскі. На занятках была складзена агульная схема радаводу, зробленаі тэатральная пастаноўка на імправізаванай сцэне казкі «Рэпка», былі вывучаны непажаданыя суфіксы дзеясловаў.\n9 верасня 2015 года адбыліся першыя заняткі трэцяга сезону курсаў \nНясвіж[правіць | правіць зыходнік]\nМова нанова Нясвіж, 22 сакавіка 2014.\nЗаняткі «Мова нанова» прайшлі ў Нясвіжы 22 сакавіка 2014 года . Іх правялі выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Арганізавала сустрэчу мастачка Наталля Бордак.\nАкрамя першых заняткаў курсы ў горадзе Нясвіжу пакуль не адбываліся.\nМова нанова Брэст, 27 красакавіка 2014.\n27 красавіка 2014 года ў Брэсце  адбыліся першыя заняткі, якія сабралі больш за 90 чалавек. Заняткі правялі выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Слухачы вывучылі беларускія адпаведнікі сваіх імёнаў, выканалі творчае заданне, патрэніраваліся на хуткамоўках, паслухалі галасы выбітных беларускіх паэтаў. «Мова Нанова» стане традыцыйнай у Брэсце: кожную сераду можна будзе бясплатна і з задавальненнем адчуць і пачуць беларускае слова. Эстафету выкладання курсаў у Брэсце падхапілі Інга Воран і Яўген Скрабец. Арганізатары і выкладчыкі курсаў абяцаюць нясумныя заняткі.\n6 верасня 2014 года стартаваў другі сезон курсаў.\n5 кастрычніка 2015 года распачаўся трэці сезон курсаў. Госцем праграмы першых заняткаў стаў вядомы акцёр і вядоўца перадачы «Падарожжы дылетанта» Юрый Жыгамонт.\nУ 2015 годзе стартаваў дзiцячы праект (выкладчыца Аляксандра Грынь).\nМаладзечна[правіць | правіць зыходнік]\nМова нанова Маладзечна, 7 мая 2014.\nПершыя заняткі «Мова Нанова» ў Маладзечне 7 мая 2014 года сабралі пад 60 чалавек. Правялі іх выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. Сустрэча доўжылася больш за дзве гадзіны. Слухачы даведаліся пра спрадвечна беларускія формы імёнаў, навучыліся вышукваць ілжэсяброў перакладчыка, папрактыкаваліся ў прыгожым маўленні і пачулі галасы Якуба Коласа і Янкі Купалы. Далей выкладаць на курсах будуць маладзечанская журналістка Настасся Роўда і культурніцкі дзеяч з Мінска Алесь Мазанік.\n15 верасня 2014 года распачаліся першыя заняткі другога сезона курсаў.\n15 верасня 2015 года Галоўнай тэмай стала лета, якое скончылася. Курсанты расказвалі аб сваім адпачынку, дзяліліся ўражаннямі: хто пабываў за мяжой, хто на лецішчы ці ў вёсцы.\nМова нанова Магілёў, 11 мая 2014.\n11 мая 2014 года Магілёў  стаў дзявятым горадам, дзе распачаліся заняткі «Мова нанова», якія па традыцыі правялі заснавальнікі курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. На ўрок у грамадскі цэнтр «Кола» прыйшло пад 50 чалавек — аўдыторыя для падобнага роду імпрэзаў не малая для Магілёва. На заняткі нават прыехалі са сваёй выкладчыцай дзеткі з Оршы. Глеб Лабадзенка ды Алеся Літвіноўская распавялі магілёўскай грамадзе пра беларускі імяннік, традыцыйныя назвы сваякоў, згадалі беларускія хуткамоўкі, прыказкі ды прымаўкі. Усе веды былі замацаваныя на практыцы. У далейшым курсы будуць збірацца ў горадзе штосераду, а іх вядоўцам стане мясцовы выкладчык Юрась Каласоўскі.\n9 верасня 2014 года адбыліся першыя заняткі другога сезона курсаў.\n8 верасня 2015 года адбыліся першыя заняткі трэцяга сезона курсаў.\nМова нанова Віцебск, 25 мая 2014.\nПрэзентацыя бясплатных публічных курсаў беларускай мовы адбылася ў нядзелю, 25 мая 2014 года, у выставачнай зале культурна-гістарычнага комплексу Залатое кола горада Віцебска «Дзвіна». Віцебск стаў дзясятым горадам дзе адкрыліся курсы. На першыя заняткі курсаў сабралі больш за 50 чалавек.\nУводны занятак правялі стваральнікі мінскіх курсаў — журналіст Глеб Лабадзенка і філолаг Алеся Літвіноўская. На першай сустрэчы слухачы даведаліся пра спрадвечна беларускую форму свайго імя. Слухачы навучыліся лепш карыстацца сінонімамі. Выкладчыкі расказалі як правільна называць сваякоў. Папрактыкаваліся студэнты і ў прыгожым маўленні хуткагаворак, паспаборнічалі ў моўных вынаходствах.\nЗаняткі будуць весці мясцовыя выкладчыкі. Адным з іх стане філолаг Сяргей Маркаў.\nДругі сезон курсаў пачаўся 7 верасня 2015 года.\nТрэці сезон курсаў пачаўся 23 верасня 2016 года.\nЧацвёрты сезон курсаў пачаўся 27 верасня 2017 года ў арт-пабе «Торвальд» (вул. Тастога, 1). Беларускай мове, культуры, літаратуры і гісторыі віцяблян чацвёрты год навучаюць тэлевядучы Сяргей Маркаў і філолаг Таццяна Дубоўская.\nАстравец[правіць | правіць зыходнік]\nМова Нанова Астравец, 4 лютага 2015.\nПершыя заняткі прайшлі 4 лютага 2015 года, іх правялі вядоўцы менскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. У далейшым весці курсы будуць настаўніца Вольга Лябецкая і журналістка Алёна Гануліч. Гімназія, дзе будуць праходзіць курсы, зусім новая — яна адкрылася 12 студзеня. Кабінеты і памяшканні абсталяваныя тэхнікай. На першых занятках прысутнічалі жыхары Астраўца і навакольных вёсак. Гасцей прывітала дырэктар гімназіі Алена Чаславаўна Севасцьян. На занятках слухачы даведаліся пра беларускія формы сваіх імёнаў, абмеркавалі безэквівалентную беларускую лексіку, патрэніраваліся ў чытанні хуткамовак, успомнілі беларускія назвы сваякоў. У канцы ўсіх чакаў музычны госць — выступ саліста Беларускай дзяржаўнай філармоніі Сержука Доўгушава.\nДругі сезон распачаўся 14 кастрычніка 2015 года.\nМова Нанова Гомель, 15 лютага 2015.\n15 лютага 2015 года Гомель стаў 10-м горадам, дзе запрацавалі курсы. Першыя заняткі правялі выкладчыкі мінскіх курсаў Алеся Літвіноўская і Глеб Лабадзенка. На курсы ў філіял Веткаўскага музея ў гарадскім парку сабралася каля 60 чалавек. Наведнікі даведаліся пра лексіку па тэме «Крама», а таксама пра безэквівалентную лексіку ў беларускай мове. Перад грамадой выступіў саліст Белдзяржфілармоніі, лідар гурта Vuraj Сяржук Доўгушаў.\n6 верасня 2015 года распачаўся другі сезон.\n↑ «Мова нанова»: У «Галерэі Ў» стартавалі новыя моўныя курсы. — артыкул на сайце budzma.by\n↑ Прайшоў першы занятак курсаў «Мова нанова» ў Астраўцы — артыкул на сайце ostrovets.by\n↑ Суполка ў фэйсбуку\n↑ Курсы «Мова нанова» цяпер маюць анлайн-трансляцыю — артыкул на сайце racyja.com\n↑ Пераможцы AD.NAK!: беларускаарыентаваны рэкламны і камунікацыйны праект, грамадсказначныя праекты — артыкул на сайце http://adnak.by\n↑ «Мова Нанова» стварыла службу бясплатных перакладаў на беларускую мову — артыкул на сайце gazetanm.eu\n↑ Хуткая моўная дапамога\n↑ Дабрачынны аукцыён\n↑ Глеб Лабадзенка: «На аўтарскіх экскурсіях спадзяюцца пачуць што-небудзь адметнае» — артыкул на сайце belarus.tio.by\n↑ Cпартова-моўны фэстываль «Мова Cup» — артыкул на сайце svaboda.mobi\n↑ Падведзены вынікі спартыўнага фестывалю «Мова Cup» — артыкул на сайце mst.by\n↑ «Мова нанова» — цяпер і для дзетак — артыкул на сайце svaboda.org\n↑ Першыя заняткі «Мова Нанова Дзеткам» сабралі прыблізна 60 дзяцей — артыкул на сайце novychas.info\n↑ Курсы «Мова Нанова» атрымалі дзяржаўную рэгістрацыю — артыкул на сайце budzma.by\n↑ Вынікі конкурса «Падзея года» — артыкул на сайце adukatar.net\n↑ Мова Нанова — тэлеверсія папулярных бясплатных курсаў — артыкул на сайце belsat.eu\n↑ «Мова Нанова» запусціла новы суперсайт — артыкул на сайце budzma.by\n↑ Выпускны на занятках «Мова Нанова» (фотарэпартаж) — артыкул на сайце budzma.by\n↑ «Мова нанова»: фотарэпартаж з першага занятку — артыкул на сайце generation.by\n↑ На другой «Мове нанова» Уладзімір Арлоў нечакана дастаў шаблю — артыкул на сайце budzma.by\n↑ ВІДЭА Выступ эксперта Святланы Сігаевай\n↑ Мова нанова № 4 — Медыцына — артыкул на сайце budzma.by\n↑ Фотарэпартаж з пятых заняткаў курсаў «Мова Нанова» — артыкул на сайце budzma.by\n↑ "Спевы Барадуліна, птушкі ды караоке — чарговая «Мова нанова» прайшла 24 лютага — артыкул на сайце websmi.by\n↑ Мова нанова № 9 — Зоркі (фота) — артыкул на сайце budzma.by\n↑ Мова нанова № 11 — Мода — артыкул на сайце budzma.by\n↑ Заняткі курсаў «Мова нанова» былі прысвечаныя гораду — артыкул на сайце budzma.by\n↑ Мова Нанова № 14 — Адукацыя — артыкул на сайце budzma.by\n↑ Мова Нанова № 15 — Вялікдзень — артыкул на сайце budzma.by\n↑ «Мова нанова» пра людзей з інваліднасцю: галоўнае не слова, а паняцце артыкул на сайце http://disright.org\n↑ Апошнія сур’ёзныя заняткі ў гэтым сезоне\n↑ Поўны выступ гурта HandmadE movananova.by\n↑ Выступ Уладзіміра Арлова movananova.by\n↑ Выступ Алега Хаменкі movananova.by\n↑ Выступ Ігара Палынскага (гурт Sumarok) movananova.by\n↑ Выступ гурта Rahis + групавое караоке movananova.by\n↑ Выступ гурта BosaeSonca movananova.by\n↑ Выступ Віктара Шалкевіча movananova.by\n↑ Гурт Вурай і народны хор «Мова нанова» movananova.by\n↑ Выступ Сашы Варламава movananova.by\n↑ Выступ Андрэя Хадановіча + «Дон Жуан» movananova.by\n↑ Выступ Лявона Вольскага movananova.by\n↑ Выступ гурта Shuma з хорам «Мова Нанова» movananova.by\n↑ Выступ Вячаслава Ракіцкага movananova.by\n↑ Выступ Мікалая Пінігіна movananova.by\n↑ Выступ Змітра Вайцюшкевіча movananova.by\n↑ Выступ Касі Камоцкай movananova.by\n↑ 48,0 48,1 Мова нанова: 500-годдзе Бітвы пад Воршай! артыкул на сайце budzma.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — ВЫПУСКНЫ\n↑ Поўны запіс заняткаў 15.09.2014 у Менску\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў 22.09.2014 у Галерэі Ў у Менску\n↑ Мова Нанова: Эканоміка (фота) артыкул на сайце budzma.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Рэклама»\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Жывёльны свет» (+ канцэрт AKUTE) артыкул на сайце budzma.by\n↑ фота артыкул на сайце budzma.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Мова»\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Музей» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў, прысвечаных Якубу Коласу movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «У краме» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Экалогія» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Дзеці» (+ канцэрт Мутнае Вока) movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў 8.12.2014 у Менску movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Здаровае харчаванне» (+ выступ Сяргея Доўгушава) movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Каляды» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Зіма» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Бізнес» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Трасянка» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Кавярня» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Адам Міцкевіч» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Масленіца» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «80 год Рыгору Барадуліну» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў «Журналістыка» movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Жаночая драбяза movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Грошы movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Вясна movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Археалогія movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Спадчына movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Цырульня movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Васіль Быкаў movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Тэлебачанне movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Матацыклы movananova.by\n↑ ВІДЭА Поўны запіс заняткаў Мова Нанова — Гендар movananova.by\n↑ МОВА НАНОВА: Нашчадкі пераможцаў зьбіраюцца тут! артыкул на сайце svaboda.org\n↑ ЦІКАВІНКІ Стары Ольса: Бітва пад Воршай (аўдыё) movananova.by\n↑ Алег Рудакоў: Мова і нацыянальны строй — галоўныя чыньнікі ідэнтыфікацыі беларусаў артыкул на сайце charter97.org\n↑ ГОСЦЬ Пятро Клюеў + ВІДЭА movananova.by\n↑ Сяргей Харэўскі movananova.by\n↑ ВІДЭА Выступ гурта RECHA movananova.by\n↑ Аляксандр Куль + ВІДЭА movananova.by\n↑ ВІДЭА Выступ гурта У нескладовае на Мова Нанова movananova.by\n↑ ВІДЭА Спеўны сход на «Мове Нанове»! movananova.by\n↑ ВІДЭА Выступ гурта Akute на Мове Нанове 13.10.2014 movananova.by\n↑ ВІДЭА Выступ ТрыА Алеся Лася на Мова Нанова movananova.by\n↑ ВІДЭА Гурт KRIWI на Мова Нанова! movananova.by\n↑ ВІДЭА Гурт ZnaROCK на Мове Нанова! movananova.by\n↑ ВІДЭА Паліна Рэспубліка на Мове Нанова 10.11.2014 movananova.by\n↑ ВІДЭА Выступ гурта Людзі на балоце movananova.by\n↑ ВІДЭА Запіс выступу гурта NAVI movananova.by\n↑ ВІДЭА Гурт Мутнаевока на Мова Нанова! movananova.by\n↑ Выступ Сяргея Башлыкевіча(Гурт Liebonik) movananova.by\n↑ ВІДЭА Выступ Сяргея Башлыкевіча(Гурт Liebonik) на Мова Нанова movananova.by\n↑ ВІДЭА Зміцер Вайцюшкевіч movananova.by\n↑ Trubetskoy прэзентаваў новую песню на верш Максіма Багдановіча budzma.by\n↑ ВІДЭА Алег Трусаў movananova.by\n↑ J:морс праспяваў «Асфальт» па-беларуску артыкул на сайце nashaniva.by\n↑ Выступ гурта HAINA movananova.by\n↑ Выступ гурта GUDA movananova.by\n↑ Выступ гурта :B:N: movananova.by\n↑ Выступ гурта Shuma voices movananova.by\n↑ Падарожжы дылетанта Юрыя Жыгамонта movananova.by\n↑ В Бобруйске открылись курсы «Мова нанова» — артыкул на сайце euroradio.fm\n↑ 19 верасня ў Бабруйску стартаваў новы сезон «Мова нанова» — артыкул на сайце babruysk.by\n↑ Бабруйск — новы сезон — артыкул на сайце babruysk.by\n↑ На першы занятак «Мова нанова» ў Гродне прыйшло больш за 100 чалавек — артыкул на сайце tut.by\n↑ Новы сезон курсаў беларускай мовы «Мова нанова» пачынаецца ў Гродна — артыкул на сайце grodno.in\n↑ Новы сезон курсаў беларускай мовы «Мова нанова» пачынаецца ў Гродна — артыкул на сайце t-styl.info\n↑ У Баранавічах стартавалі бясплатныя інтэрактыўныя курсы беларускай мовы «Мова нанова» — артыкул на сайце intex-press.by\n↑ Мова нанова. Другi сезон ў тваім горадзе! — артыкул на сайце барановичи.net/news\n↑ Мова нанова. Трэці сезон ў тваім горадзе! — артыкул на сайце intex-press.by\n↑ «Мова нанова» прайшла ў Нясвіжы — артыкул на сайце movananova.by\n↑ Жыве мова! — артыкул на сайце racyja.com\n↑ На берасцейскіх курсах «МОВА НАНОВА» адпачывала 50 чалавек — артыкул на сайце virtual.brest.by\n↑ Новы сезон «Мовы нанова» ў Брэсце — артыкул на сайце nashaniva.by\n↑ Першыя заняткі «Мовы Нанова» ў Маладзечне — артыкул на сайце rh.by\n↑ «Мова Нанова» вяртаецца і ў Маладзечна — артыкул на сайце nashaniva.by\n↑ Першы занятак другога сезона. «Адукацыя» — фота на сайце facebook.com\n↑ новы сезон бясплатных курсаў беларускай мовы «Мова нанова» — артыкул на сайце kraj.by\n↑ 11 мая Магілёў стаў дзявятым горадам, дзе распачаліся моўныя заняткі. — артыкул на сайце svaboda.org\n↑ Як у Віцебску прайшоў першы занятак «Мовы Нанова». — артыкул на сайце tut.by\n↑ У Віцебску адкрываецца другі сезон курсаў «Мова нанова» — артыкул на сайце hnews.vitebsk.cc\n↑ адкрыццё новага сезона «Мова нанова» ў Віцебску прыедзе Юрый Жыгамонт — артыкул на сайце tut.by\n↑ Мова Нанова стартавала ў Астраўцы (ФОТА, ВІДЭА) — артыкул на сайце movananova.by\n↑ У Гомель прыйшла «Мова Нанова» — артыкул на сайце svaboda.org\n«Мова нанова» ў Сеціве[правіць | правіць зыходнік]\nінтэрнэт-версія курсаў «Мова нанова» — На сайце можна паглядзець усе матэрыялы з заняткаў, а таксама фота- і відэасправаздачы.\nСтаронка «Мова нанова» Мінск у фэйсбуку\nСтаронка «Мова нанова» Бабруйск у фэйсбуку\nСтаронка «Мова нанова» Гродна у фэйсбуку\nСтаронка «Мова нанова» Баранавічы у фэйсбуку\nСтаронка «Мова нанова» Маладзечна у фэйсбуку\nСтаронка «Мова нанова» Віцебск у фэйсбуку\nСтаронка «Мова нанова» Брэст у фэйсбуку\nМова нанова — блог Глеба Лабадзенкі\nПра «Мова нанова» у СМІ[правіць | правіць зыходнік]\nКава нанова — media-polesye.by 18.01.2014\nЕлена Данейко. В Беларуси входит в моду белорусский язык — www.dw.de 23.01.2014\nLes Biélorusses apprennent le biélorusse — interviewsculture.wordpress.com 22.01.2014\nЯн Лялевіч. «Мова нанова» ў Гродне: другі занятак ізноў сабраў каля 100 чалавек (шмат фота) — t-styl.info 25.03.2014\nЯкуб Сушчынскі. «Мова нанова» прысвяціла занятак птушкам (фота) — racyja.com 08.04.2014\nPaula Borowska. Linguistic Initiatives Conquer Belarus — neweasterneurope.eu 29.04.2014\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Мова_нанова&oldid=3885162"\nВывучэнне беларускай мовы\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 23:09, 23 ліпеня 2021.


Ці Пуцін назаўсёды і пры чым тут Беларусь? Карбалевіч разбірае абнуленне ў Крамлі | Новы Час\nМінск +0℃ -3℃ +1℃ -1℃\nВіцебск -3℃ -4℃ +0℃ -3℃\nГомель -2℃ -3℃ +2℃ -2℃\nГродна -1℃ -2℃ +4℃ +0℃\nМагілёў -4℃ -4℃ +0℃ -3℃\nЦі Пуцін назаўсёды і пры чым тут Беларусь? Карбалевіч разбірае абнуленне ў Крамлі\nТакім чынам, галоўная інтрыга праекту змены Канстытуцыі РФ развязалася. Ніякага транзіту ўлады не будзе. Пуцін застаецца яшчэ на два тэрміны, піша Валерый Карбалевіч на «Свабодзе».\n· Прапанаваўшы рэформу палітычнай сістэмы РФ, Пуцін напачатку загадаў шмат загадак. Цяпер яны адгаданыя.\n· Рашэнне Думы абнуліць прэзідэнцкія тэрміны не мае праўных падставаў, бо гэта не новая Канстытуцыя, а ўсяго толькі папраўкі ў дзейны Асноўны закон.\n· Пуцін не пайшоў простым шляхам, каб прыбраць з Канстытуцыі артыкул аб двух прэзідэнцкіх тэрмінах. Бо гэта выклікала б масавае незадаволенне ў грамадстве. Ён пайшоў складаным шляхам, каб схаваць галоўны пункт сярод іншых папулісцкіх артыкулаў Канстытуцыі.\n· Папраўка ў Канстытуцыю аб замацаванні прынцыпу прыярытэту нацыянальнага права над міжнародным дае Расіі юрыдычныя падставы адмовіцца ад любых сваіх міжнародных абавязанняў, у тым ліку ў рамках ЕАЭС і АДКБ.\nСпачатку рэформа палітычнай сістэмы РФ, прапанаваная расійскім лідарам у яго чарговым пасланні Федэральнаму сходу 15 студзеня, паставіла ўсіх у тупік. Пуцін загадаў шмат загадак. Дыскусіі пра сэнс ягоных прапановаў ішлі сярод як праўладных, так і апазіцыйных расійскіх экспертаў. Усе варажылі, якую пасаду зойме Пуцін пасля 2024 году.\nНасамрэч усё атрымалася да прымітыўнага проста. Танны спектакль, разыграны ў Думе 10 сакавіка, наўрад ці каго ўвёў у зман. Раптоўная прапанова Церашковай, тэрміновы прыезд Пуціна ў Думу з гатовым тэкстам выступу, папраўкі ў праект Канстытуцыі, якія раздалі дэпутатам літаральна за 20 хвілін да галасавання — ўсё гэта загадзя падрыхтаваны экспромт.\nСтрога кажучы, з праўнага гледзішча прапанова Церашковай, падтрыманая Думай, няслушная. Фармальная падстава абнуліць прэзыдэнцкія тэрміны была б тады, калі б прымалася новая Канстытуцыя. Тады ўсё можна пачынаць з нуля. Аднак Пуцін настойліва падкрэслівае, што гэта не новая Канстытуцыя, а ўсяго толькі папраўкі ў дзейны Асноўны закон. У такім разе юрыдычных падставаў для абнулення няма. Але каго сёння ў Расіі цікавіць юрыдычны бок справы?\nУзнікае яшчэ адно лагічнае пытанне. Навошта Пуціну спатрэбілася гарадзіць такі складаны плот? Чаму ён не пайшоў шляхам Лукашэнкі ды іншых постсавецкіх лідараў і не прапанаваў прыбраць з Канстытуцыі артыкул, паводле якога адзін чалавек не можа займаць пасаду прэзідэнта больш за два тэрміны запар? Здавалася б, проста і зразумела.\nУ свой час, калі Пуцін памяняўся пасадамі з Мядзведзевым, Лукашэнка, мякка крытыкуючы расійскага лідара, казаў журналістам з РФ: маўляў, навошта гэтыя хітрыкі, трэба быць шчырым з народам. І ў якасці прыкладу прывёў сябе. Маўляў, вось я адкрыта звярнуўся на народу, прапанаваў на рэферэндуме прыбраць артыкул Канстытуцыі аб двух тэрмінах. То-бок, не хаваў, што хачу ўладарыць вечна.\nАле рэч у тым, што такі ход расійскага прэзідэнта выклікаў бы масавую незадаволенасць у грамадстве. Вяртанне Пуціна ў 2012 г. спарадзіла ў Расіі палітычны крызіс, масавыя пратэсты (Балотная плошча). Нават нерэгістрацыя незалежных кандыдатаў у Маскоўскую гарадскую думу летась прывяла да пратэстных акцыяў у Маскве.\nТаму Пуцін вырашыў гуляць уцёмную. Ён прапанаваў змены Канстытуцыі, мала зразумелыя абывацелю. Была пушчана своеасаблівая дымавая заслона. Афіцыйныя асобы і дзяржаўныя медыя шмат разважалі, што папраўкі ў Канстытуцыю, маўляў, арыентуюцца на развіццё парламентарызму, умацаванне дзяржаўных інстытутаў. А каб народ на рэферэндуме прагаласаваў, яму прапанавалі пернік у выглядзе палажэнняў аб пастаяннай індэксацыі пенсіяў, заробку не менш за пражытковы мінімум. Гэтая дымавая заслона была заклікана зрабіць папраўкі ў Канстытуцыю прывабнымі для насельніцтва і замаскаваць праўдзівы сэнс рэформы.\nЯкія наступствы гэтых расійскіх падзеяў для Беларусі?\nНайперш — праект Саюзнай дзяржавы, з дапамогаю якога мелася на ўвазе працягнуць паўнамоцтвы Пуціна, адкінуты. І гэта добра.\nДругі момант, на які, дарэчы, менш звярталі ўвагу эксперты. У новым варыянце Канстытуцыі РФ мяркуецца замацаваць прынцып прыярытэту нацыянальнага права над міжнародным. І гэтая перамена вельмі важная для беларуска-расійскіх адносінаў.\nРэч у тым, што дасюль Лукашэнка, патрабуючы льготных цэнаў на энергарэсурсы, апеляваў да дакументаў ЕАЭС, падпісаных усімі чальцамі арганізацыі. Дык вось цяпер гэтая папраўка ў Канстытуцыю дае Расіі юрыдычныя падставы адмовіцца ад любых сваіх міжнародных абавязанняў, у тым ліку ў рамках ЕАЭС і АДКБ. У прыватнасці, Расія можа адмовіцца ад сваіх абавязанняў перайсці ў 2025 годзе да агульнага рынку энергарэсурсаў і прадаваць Беларусі газ і нафту па ўнутрырасійскіх цэнах.\nІ, нарэшце, сённяшняе рашэнне Дзяржаўнай думы рэзка змяншае імавернасць змены Канстытуцыі Беларусі.\nА ўвогуле ўсё сумна. Як у песні Цімура Шаава:\n«И в перспективе — всё один и тот же дядька,\nИ говорят, что девять жизней у него».\nХрыстафор Жаляпаў: «Мяне абвясцілі здраднікам «рускаму міру»\nПраваабаронцу непакоіць пытанне з адабраннем дзяцей у неспрыяльных сем’ях\nБеларускія вайскоўцы прымуць удзел у вучэннях АДКБ у Расіі


РАСЕЙЦЫ ПАГРАЖАЮЦЬ СПЫНІЦЬ ФІНАНСАВУЮ ДАПАМОГУ БЕЛАРУСІ\nПаводле падлікаў намесьніка дырэктара Інстытута Эўропы Расейскай Акадэміі навук Сяргей Караганава, Расея штогод бязвыплатна перадае Беларусі паўмільярда даляраў. Але цяпер Масква можа спыніць такую дапамогу. Гаворыць Сяргей Караганаў:\n(Караганаў: ) “Калі Беларусь ня пойдзе шляхам хутчэйшай прыватызацыі, дык рана ці позна людзі ў Расеі, якія цяпер падтрымліваюць лінію на збліжэньне зь Беларусьсю, вымушаныя будуць спыніць такую падтрымку… Мы ня можам ня бачыць адрозьненьняў паміж эканамікой Беларусі й эканомікай Расеі, якія ўвесь час павялічваюцца. Мы можам казаць колькі заўгодна пра інтэграцыю, але сацыялістычная і капіталістычная эканомікі не інтэгруюцца. Больш за тое, гэта немагчыма”.\nЗ вуснаў расейскіх палітыкаў сёньня прагучалі сур’ёзныя папрокі ня толькі на адрас беларускіх дэпутатаў, але і выканаўчай улады. Расейцы ня могуць зразумець, чаму беларускія ўлады байкатуюць шматлікія прапановы расейскага прыватнага бізнэсу, чаму Расея займае толькі восьмае месца ў сьпісе інвэстараў беларускай эканомікі.\nНаколькі рэальныя такія пагрозы з боку Масквы? Ці ня ёсьць гэта толькі чарговым папярэджаньнем, пасьля якога нічога ня зьменіцца? На гэтыя пытаньні адказвае былы кіраўнік беларускага ўраду Міхаіл Чыгір.\n(Чыгір: ) “Ёсьць у Расеі такое паняцьце як “паўночны завоз”, які патрабуе велізарных выдаткаў. І ёсьць беларускі завоз, які таксама патрабуе вялікіх бюджэтных стратаў для Расеі. Па-першае, нам даюць зьніжкі на газ штогод на 400–500 мільёнаў даляраў. Па-другое, так званыя тэхнічныя крэдыты, якія на самой справе ніколі для Расеі ня вернуцца. У Расеі ёсьць свае праблемы і яны хочуць, у першую чаргу вырашаць іх, а не беларускія. Калі зьмяненьняў ня будзе, дык Расея будзе фінансаваць Беларусь пастаянна — ці то ў саюзе, ці то без саюзу”.\nНа прэсавай канфэрэнцыі кіраўнік расейскай дэлегацыі Ўладзімер Лукін і Сяргей Караганаў зноў нагадалі пра неабходнасьць хуткіх зьменаў у Беларусі. У прыватнасьці, спадар Караганаў сказаў, што ў 1996 годзе меншасьць расейцаў выступала супраць прэзыдэнта Беларусі. Цяпер жа колькасьць жыхароў Расеі, якім не падабаецца Лукашэнка, павялічылася.\nА Ўладзімер Лукін сказаў, што, на ягоны погляд, лёзунг “Беларусь з Расеяй — разам у Эўропу” больш патрэбны Беларусі, чым Расеі.


ЗША і Эўразьвяз: Беларусь зрабіла крок назад\n23 сьнежань 2010, 18:17\nДзяржаўны сакратар ЗША Гілары Клінтан і Высокі прадстаўнік Эўразьвязу Кэтрын Эштан.\nДзяржаўны сакратар ЗША Гілары Клінтан і высокая прадстаўніца Эўразьвязу Кэтрын Эштан выступілі з сумеснай заявай аб сытуацыі пасьля выбараў прэзыдэнта ў Рэспубліцы Беларусь.\n“Злучаныя Штаты Амэрыкі і Эўрапейскі Зьвяз яшчэ раз заклікаюць да неадкладнага вызваленьня ўсіх кандыдатаў у прэзыдэнты і больш за 600 дэманстрантаў, затрыманых пасьля прэзыдэнцкіх выбараў у Беларусі. Мы рашуча асуджаем ўсялякія праявы гвалту, у асаблівасьці непрапарцыйнае прымяненьне сілы ў дачыненьні да кандыдатаў у\nМы рашуча асуджаем непрапарцыйнае прымяненьне сілы ў дачыненьні да кандыдатаў у прэзыдэнты, палітычных актывістаў.\nпрэзыдэнты, палітычных актывістаў, прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасьці і журналістаў. І выбары, і падзеі, якія адбыліся за імі, зьяўляюцца крокам назад у развіцьці дэмакратычнага кіраваньня і павагі правоў чалавека ў Беларусі, што выклікае шкадаваньне. Беларускі народ заслугоўвае лепшага.\nЭўрапейскі Зьвяз і Злучаныя Штаты Амэрыкі адзначаюць сур'ёзныя праблемы ў выбарчым працэсе і падліку галасоў, што было адлюстравана ў справаздачы місіі назіральнікаў ад АБСЭ, і настойліва заклікаюць урад Беларусі да выкананьня ўзятых на сябе абавязацельстваў у рамках АБСЭ па істотным рэфармаваньні выбарчага працэсу. Ураду Беларусі таксама неабходна зрабіць крокі па забесьпячэньні поля дзейнасьці для палітычных актывістаў, прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасьці і незалежных журналістаў.\nПавага дэмакратыі і правоў чалавека па-ранейшаму займаюць цэнтральнае месца ў пытаньні паляпшэньня адносін Беларусі са Злучанымі Штатамі Амэрыкі і Эўрапейскім Зьвязам. Без значнага прагрэсу ў гэтых галінах не адбудзецца паляпшэньня адносінаў. Менавіта ў такім кантэксьце мы будзем ацэньваць дзеяньні ўрада Беларусі па вырашэньню сытуацыі, якая склалася, і прымаць пад увагу развіцьцё падзей пры разглядзе нашых адносін зь Беларусьсю. Эўрапейскі Зьвяз і Злучаныя Штаты маюць намер працягваць падтрымку і ўзаемадзеяньне з народам Беларусі і прадстаўнікамі грамадзянскай супольнасьці”,– гаворыцца ў заяве, апублікаванай на сайце амбасады ЗША ў Менску.


Навошта “чырвоныя дырэктары” ідуць ў дэпутаты мясцовых саветаў? | euroradio.fm\nГалоўная / Навошта “чырвоныя дырэктары” ідуць ў дэпутаты мясцовых саветаў?\nНавошта “чырвоныя дырэктары” ідуць ў дэпутаты мясцовых саветаў?\n“Хачу паспрабаваць, калі мяне там пачуюць, неяк паўплываць на ўрад”, “з якой мэтай вы гэта ў мяне выпытваць пачынаеце?”\nУ Беларусі 18111 дэпутатаў мясцовых саветаў. Каб стаць адным з іх, неабходна было да 8 снежня падаць у адпаведную выбарчую камісію дакументы: сабраныя подпісы ці рашэнне партыі альбо працоўнага калектыву. Па звестках Цэнтрвыбаркама, на 27 снежня 2017 года кандыдатамі ў дэпутаты вылучана… менш за 8 тысяч чалавек. Хто гэтыя адважныя людзі?


Опубликовано: 26.05.2011 18:00:42\nПра браканьераў супрацоўнікам Інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь паведамілі... рыбакі.\n— Затрымалі браканьераў на вадаёме недалёка ад вёскі Баяры, што на Мядзельшчыне, — расказалі «БН» у мясцовым РАУС. — Там удзень мясцовыя жыхары «намацалі» 9 рыбалоўных сетак агульнай даўжынёй 685 метраў. Аб гэтым і паведамілі ў кампетэнтныя органы.\nНоччу браканьераў у засадзе чакалі інспектары і міліцыянеры. За незаконна здабытымі «трафеямі» прыйшлі 58-гадовы і 36-гадовы мужчыны — жыхары райцэнтра. Калі з сетак дасталі апошняга, 85-га, карася, браканьераў затрымалі.\n— Прадаваць рыбу не збіраліся, лавілі для сабе, — растлумачылі свой учынак затрыманыя.\nАгульны ўрон склаў 1 мільён 785 тысяч беларускіх рублёў. У адносінах да рыбакоў узбуджана крымінальная справа.


Ужо сёньня, 11 сьнежня: зацьверджанае палажэньне аб дзяржаўным бел-чырвона-белым сьцягу\n11 сьнежань 2014, 00:01\nБеларускі інстытут стратэгічных дасьледаваньняў (BISS) запрашае на круглы стол «Прагназуючы міграцыю паміж Усходняй Эўропай і ЭЗ: праблемы і пэрспэктывы», які пройдзе ў канфэрэнцыйнай залі бізнэс-цэнтру «Імагуру» (Менск, вул. Фабрыцыюса, 4). Пачатак а 16-й гадзіне.\nУ Цэнтры сучасных мастацтваў у Менску адбудзецца лекцыя тэатразнаўцы Галіны Алісейчык «Беларусь: скрозь час і прастору да культурнай самаідэнтыфікацыі». Пачатак у 18.30.\nУ крэатыўнай прасторы ЦЭХ у Менску (пр-т Незалежнасьці) адкрыецца выстава «Яны». Праект падрыхтаваў і прэзэнтуе Цэнтар дакумэнтальнай фатаграфіі пры Сахараўскім цэнтры (Масква). На выставе экспануюцца здымкі дваццаці вядомых расейскіх фатографаў і журналістаў, прысьвечаныя жыцьцю замежных працоўных мігрантаў у Расеі за апошнія гады. Пачатак а 10-й гадзіне.\nУ галерэі «Лябірынт» Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (3-ці паверх) адбудзецца прэзэнтацыя зборніка «Калекцыянэр» выдавецкага дому «Зьвязда». Выданьне зьмяшчае артыкулы дасьледчыкаў і калекцыянэраў беларускай нумізматыкі ад старажытнасьці да нашых дзён. Пачатак а 16-й гадзіне.\nРаспачнецца выстава і міжнародны форум беларускіх мастакоў «Сума Сумарум». Праект прадстаўлены на дзьвюх менскіх пляцоўках — у Музэі сучаснага выяўленчага мастацтва (пр-т Незалежнасьці, 47) і Цэнтры Сучасных Мастацтваў (вул. Някрасава, 3). 11 сьнежня а 17-й гадзіне ў Музэі сучаснага выяўленчага мастацтва адбудзецца сустрэча з мастаком Артурам Клінавым.\nУ Празе прэзэнтуюць кнігу Паўла Севярынца «Люблю Беларусь», перакладзеную на чэскую мову Сьвятланай Вранавай. На прэзэнтацыі будзе прысутнічаць аўтар, а таксама вядучыя чэскія палітыкі, у тым ліку былы міністар замежных справаў Чэхіі Карэл Шварцэнбэрг. Імпрэза пройдзе ў Доме нацыянальных меншасьцяў (вул. Воцэлава, 602/3). Пачатак а 19-й гадзіне.\n1618 — падпісаньне Дзявулінскага замірэньня, што завяршыла вайну Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай.\n1921 — зьезд прадстаўнікоў Заходняй Беларусі ў Вільні.\n1941 — Італія і Нямеччына абвясьцілі вайну ЗША.\n1946 — пры ААН утварыўся ЮНІСЭФ — фундацыя Аб’яднаных Нацый для дапамогі дзецям.\n1991 — Вярхоўны Савет Беларусі зацьвердзіў Палажэньне «Аб Дзяржаўным бел-чырвона-белым сьцягу Рэспублікі Беларусь».\n1994 — Расея распачала першую ваенную кампанію ў Чачні.\n1843 — Робэрт Кох, нямецкі мікрабіёляг, адкрывальнік узбуджальнікаў сыбірскай язвы, халеры і сухотаў, нобэлеўскі ляўрэат.\n1918 — Аляксандар Салжаніцын, расейскі пісьменьнік, нобэлеўскі ляўрэат.\n1943 — Джон Кэры, амэрыканскі палітык, былы кандыдат у прэзыдэнты, дзейны дзяржсакратар ЗША.\n2002 — Сяргей Грахоўскі, беларускі паэт, празаік, перакладчык, публіцыст, крытык, вязень сталінскіх лягераў.\n2004 — Канстанцін Шышэя, камандзір Беларускай краёвай абароны, вязень сталінскіх лягераў.\nКаляндар Бахарэвіча. 11 сьнежня 1981 ад холаду спыняецца Біг Бэн


На Камароўскім рынку пачаўся рост цэнаў\n10 лістапад 2004, 19:06\nГаліна Абакунчык, Менск У Савеце міністраў рыхтуецца пастанова, паводле якой кошт мяса й мясных прадуктаў у дзяржаўным гандлі будзе падвышаны на 5%. А на адным з буйных менскіх рынкаў, Камароўскім, кошты на мяса, каўбасныя вырабы, яйкі й іншую сельгаспрадукцыю падвышаюцца ўжо ад лістапада.\nКошт на мяса на Камароўцы вагаецца ў межах 8–9 тысяч беларускіх рублёў, на вэнджаныя вырабы — 10–12, каўбасы каштуюць ад 10 да 18 тысяч. Пра кошты пакупнікі рынку пагаджаюцца разважаць вельмі ахвотна:\n(Спадарыня: ) “Каўбаска, мяска падаражэла — для нашай кішэні, дык і вельмі адчувальна. А што паднялі пэнсіі — дык што з таго? І кошты паднялі. Каб гэта наш урад даў магчымасьць пажыць месяц-два — увайсьці ў каляіну. А так з пазыкаў не вылазіш”.\n(Спадарыня: ) “Да падвышэньня коштаў усе ставяцца адмоўна, бо жыць вельмі цяжка: падвысілі заробкі й падвысілі кошты, дык які вынік?”\nФакт падвышэньня коштаў пацьвярджаюць і гандляры.\n(Гандлярка: ) “Апошнія два тыдні падаражэньне ідзе. Сьвініна й ялавічына дык увогуле нашмат — на тысячу-паўтары”.\n(Гандлярка: ) “Усё залежыць ад закупак: Лукашэнка падымае закупкі — мы падвышаем кошты. Яшчэ тысячы на 3–4 падвысіцца”.\nЯк паведамілі ў Міністэрстве гандлю, акрамя падвышэньня коштаў на закупку, урад рыхтуе пастанову аб падвышэньні кошту продажу мяса на 5%. Вось як гэта пракамэнтавала бугальтар аддзелу цэнаўтварэньня Раіса Юдэнка:\n(Юдэнка: ) “Мяса крыху вышэй за ўзровень інфляцыі, бо яго недастаткова. Але гэта ў крамах, а на рынках там падвышэньне будзе не на 5% — гэта мы й самі ведаем, рынак ёсьць рынак”.\nПаводле адмыслоўцаў, кошты на харчовыя тавары ў Менску амаль роўныя з маскоўскімі, а Масква лічыцца адным з самых дарагіх гарадоў у сьвеце. Але заробкі менчукоў значна меншыя, чым у масквічоў.\nЯк сьведчыць афіцыйная інфармацыя, у студзені-верасьні тарыфы на паслугі ў Беларусі павялічыліся на 11%, на спажывецкія тавары на 6%, на 10–14% — на розныя віды харчовых тавараў. Паводле намесьніка міністра эканомікі Ўладзімера Адашкевіча, да канца году на 10% вырастуць тарыфы на камунальныя паслугі, падвысіцца праезд у гарадзкіх і міжгародніх аўтобусах, а таксама на чыгунцы.


Ён ствараў беларускі тэатр і першым распавёў пра катаванні "У капцюрох ГПУ" (Фота з імпрэзы) » Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД)\nГалоўная старонка » Навіны » Культура » Ён ствараў беларускі тэатр і першым распавёў пра катаванні "У капцюрох ГПУ" (Фота з імпрэзы)\nЁн ствараў беларускі тэатр і першым распавёў пра катаванні "У капцюрох ГПУ" (Фота з імпрэзы)\n03.04.2013, 17:54 | Навіны » Культура\nСуполка імя Адама Станкевіча пры ТБМ адзначыла 130-ыя ўгодкі "бацькі беларускага тэатра" Францішка Аляхновіча. Ён быў тэатральным дзеячам і драматургам, змяніў шмат месцаў жыхарства і прафесій, збіраўся будаваць новую Беларусь, а трапіў на сем год у салавецкі лагер. На трыццаць гадоў раней за Салжаніцына Аляхновіч сказаў праўду пра антычалавечую сутнасць савецкай сістэмы ў сваёй знакамітай біяграфічнай аповесці "У капцюрох ГПУ".\nПра жыццё пісьменніка, багатае на драматычныя падзеі, распавяла Валерыя Чарнаморцава. На творчасці – п’есах для дарослых і дзяцей – спыніўся літаратуразнаўца і гісторык Анатоль Трафімчык. Ад удавы знакамітага рэжысёра Мікалая Трухана Соф'і Русак мы даведаліся пра асаблівасці пастановак па Аляхновічу тэатра “Дзе-я?”\nАздобілі вечарыну народныя песні і музыка ў выкананні ўдзельнікаў Школы традыцыйнага мастацтва гурта "Гуда", а завяршыў яе ўрывак па п’есе Аляхновіча “Заручыны Паўлінкі”, увасоблены самадзейнымі артыстамі з суполкі ТБМ.\nКрыніца: Сайт ТБМ


Лара Даўнз: “Я прысьвячаю гэты выступ ахвярам рэпрэсій у Беларусі...”\n11 люты 2011, 20:28\nУ суботу вечарам 12 лютага ў польскай амбасадзе ў Вашынгтоне знакамітая амэрыканская піяністка Лара Даўнз дае канцэрт музыкі Шапэна і Барбэра, у якім яна прысьвячае адзін твор усім ахвярам рэпрэсіяў у Беларусі.\nНапярэдадні канцэрту мы запыталіся ў Лары, адкуль у карэннай амэрыканкі такое зацікаўленьне да Беларусі і такія веды пра беларускія палітычныя падзеі. Ці была яна хоць раз у Беларусі з візытам ці з гастролямі?\nЛара Даўнз: Ніколі не была ні зь візытам, ні з гастролямі. Магчыма, што некаторыя з маіх продкаў паходзяць з суседніх зь Беларусьсю земляў. Аднак, пра сытуацыю ў Беларусі мне расказаў сябра Карл Гершман (рэд: сябра амэрыканскага Нацыянальнага Фонду Дэмакратыі), зь якім я пазнаёмілася летась у Мэксыцы. У нас аказалася супольным зацікаўленьне магчымасьцямі культурнага абмену і сацыяльнай справядлівасьці шляхам мастацтва. Ён чуў мае канцэрты твораў Шапэна, мае расповеды пра кампазытара – і у нас разгарнуліся дыскусіі пра магчымасьці мастацтва і музыкі ў глябальным сэнсе. Ён пасылаў мне свае артыкулы, дзяліўся думкамі – так распачаўся паміж намі і дыялёг пра Беларусь. Я пачала сама шукаць інфармацыю..\nМіж іншым, адначасова я працую над праектам паводле музыкі Дзюка Элінгтана. І я адчула, наколькі вялікі ўплыў у мінулым стагодзьдзі мелі на справу прасоўваньня правоў чалавека менавіта музыкі – ня толькі у ЗША, але і па ўсім сьвеце. Такім чынам, усё неяк сышлося, я стала вельмі зацікаўленай і неабыякавай, і захацела хоць неяк унесьці свой уклад дзеля таго каб зьвярнуць увагу на сытуацыю ў Беларусі.\nРадыё Свабода: Калі ласка, раскажыце больш падрабязна пра твор, які вы ў суботнім выступленьні ў польскім пасольстве ў Вашынгтоне прысьвеціце беларускаму народу – і чаму такім быў ваш выбар...\nЛара Даўнз: З прыемнасьцю. Заключны твор у маёй праграме - гэта Andante Spianato et Grande Polonaise Brillante Шапэна, які ён пісаў у пэрыяд 1830-34 гадоў, якія для яго былі трагічнымі – першыя гады ягонага выгнаньня з Польшчы.\nГраючы шмат Шапэнавых твораў у год ягонага 200-годзьдзя, я вельмі моцна адчула глыбіню эмацыйнасьці, якой напоўненая яго музыка, я зразумела, чаму яго часта натхнялі польскія палянэзы, мазуркі, баляды. Напісаная ім у гэты пэрыяд музыка была найглыбейшым выказваньнем ягоных пачуцьцяў да Польшчы і да страты бацькаўшчыны.\nПаколькі я сачыла за падзеямі ў Беларусі, мне падалося што якраз гэты твор будзе дарэчы прысьвяціць беларускаму народу, які цяпер перажывае такі цяжкі пэрыяд. На маю думку, для Шапэна гэты твор быў выказваньнем салідарнасьці са сваім народам і адначасова выказваньнем супраціву супраць прыгнёту. Такім чынам, выкананьнем гэтай кампазыцыі я выказваю сваю уласную салідарнасьць з усімі, хто сёньня жыве пад прыгнётам – а асабліва народу Беларусі, які змагаецца. Я хачу выклікаць дух Шапэна, каб ён стаў пуцяводнай зоркай для ўсіх нас.\nРадыё Свабода: Дзякуем Лары Даўнз за яе зацікаўленьне беларускімі падзеямі, за яе жэст падтрымкі. Калі хочаце даведацца больш пра Лару Даўнз, наведайце яе сайт: laradownes.com.\nУрывак запісу канцэрту ў Вашынгтоне слухайце на нашых хвалях у панядзелак, здымкі будуць на нашым сайце.\nА вось што Лара зьбіраецца сказаць перад тым, як яна сыграе твор Шапэна прысьвечаны Беларусі:\n«Усім зразумелую мову музыкі можна разглядаць як унікальны спосаб салідарнасьці. Палатно музычнай гісторыі пратканае ўзорамі інтэграцыі і культурнага абмену: будзь то музычныя экспрэсіі Шапэна, якія выяўлялі яго сувязь з радзімай, будзь то зьяўленьне такіх майстроў як Дзюк Элінгтан ці Дэйв Брубэк, якія прыадкрылі заслону паміж Захадам і Усходам у часе Халоднай вайны, будзь то супрацоўніцтва паміж арабскімі і ізраільскімі музыкантамі ў аркестры «Заходне-усходні Дыван», які гастралюе па сьвеце сёньня.\nВыказваньне салідарнасьці праз музыку – вялікі прывілей і адказнасьць тых, хто гаворыць мовай музыкі і можа даць гэты голас сьвету. Сёньня мой прывілей – падзяліцца з вамі Шапэнавым творам «Andante Spianato et Grande Polonaise Brillante», які ён напісаў у змрочны пэрыяд паміж 1830 і 1834 гадамі як знак салідарнасьці з пакутамі яго роднага народу.\nЯ прысьвячаю гэты выступ тым, хто цярпіць сёньня ад рэпрэсій у Беларусі, з надзеяй, што, як заўсёды, свабода прыйдзе хутка да ўсіх прыгнечаных».\nБагдан Андрусышын нарадзіўся ў 1958 годзе ў Ню-Ёрку. Ведамы ў Беларусі як сьпявак Данчык.


Янов.BY Информационный портал - Жанчына. Музыка. Вясна.\nАвтор: Administrator. Дата публикации: 07 марта 2017 .\nНесучы ў вясновай душы цудадзейную музыку, ідзе па жыцці светланосная жанчына – Наталля Мароз, выкладчык вакальна-харавых дысцыплін чацвёртай гарадской школы.\nЯна не памятае, калі ўпершыню ў яе жыцці адбылася тая лёсавызначальная сустрэча, якая назаўжды зачаравала яе магіяй музычных гукаў, але па расповедах мамы ведае, што з маленства ў яе было неадольнае жаданне навучыцца іграць на фартэпіяна. Таму і павяла матуля дачушку ў музычную школу, вучоба ў якой давалася таленавітай дзяўчынцы надзвычай лёгка.\nСама ж Наталля Іванаўна ўпэўнена, што музыка жыла ў ёй з самага нараджэння, перадалася з генамі: па мацярынскай лініі ў родзе было шмат адораных музыкантаў.\nКалі прыйшоў час вызначацца з прафесійным выбарам, маці Наталлі – дзіця вайны, якая на горкім вопыце зведала пакутлівы голад, нясцерпную горыч сіротства, - раіла дачцэ паступаць у Пінскі мяса-малочны тэхнікум. Але, зразумела, не хлебам адзіным жыве чалавек: спазнаўшы асалоду музычнага мастацтва, юная піяністка падала дакументы ў Брэсцкае музычнае вучылішча імя Рыгора Шырмы. Праўда, вучыцца ёй было наканавана на аддзяленні тэорыі музыкі.\n- Тады на аддзяленне фартэпіяна быў каласальны конкурс, - паясняе мая суразмоўца, - а ў мяне была надта ж маленькая рука (не было вялікага ахопу клавішаў). Пазней прадоўжыла адукацыю ў Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў. Але й да гэтай пары ў душы шчыміць шкадаванне, што не стала піяністкай.\nТут, на маю думку, Наталля Іванаўна ў нейкай меры гіпербалізуе сітуацыю, таму што яна ніколі не развітвалася з піяніна. Інструмент шмат гадоў займае пачэснае месца ў кватэры, з расчыненай форткі якой на вуліцу 50 гадоў Кастрычніка час ад часу шчодра льюцца меладычнымі найгрышамі, задушэўнымі вальсамі, летуценнымі накцюрнамі вызваленыя з нотаў гукі…\nМая гераіня лічыць, што існуе два магутныя сродкі выхавання чалавека – рэлігія і мастацтва, прытым, што найбольшай сілай уздзеяння на душу з’яўляецца ўсё ж музыка. Згадзіцеся, было б дзіўна, каб Наталля Іванаўна аддала перавагу іншым відам мастацтва. Разам з тым, яна не змяншае ролю літаратуры ў фарміраванні асобы.\nРазважаючы аб станаўленні сябе як чалавека, педагог зазначае, што ў жыцці ёй пашанцавала на добрых, шчырых людзей, якія спрыялі яе духоўнаму і прафесійнаму росту. Сярод такіх яна асабліва вылучае Рыгора Рыгоравіча Сыраватку, які ў свой час узначальваў чацвёртую гарадскую школу, і Валянціна Васільевіча Перапёлкіна, былога загадчыка музычнага аддзялення. Яны давалі свабоду творчасці, з даверам ставіліся да яе, маладзенькай настаўніцы, якая пасля заканчэння музычнага вучылішча вярнулася ў родны горад “сэрца аддаваць дзецям”.\n- Ты ж сэрца аддаеш дзецям, - паўтараючы словы слыннага педагога Васіля Сухамлінскага, журлівым голасам нагадае маці, шкадуючы дачку, бо тая шмат часу праводзіць у школе.\nА працы і сапраўды пад завязку – з поўнай душэўнай аддачай, да знемажэння. Наталля Іванаўна ўзначальвае тры школьныя хоры, вакальныя ансамблі “Экспрэс”, “Дзілі-бэнд” і інш.\nЗдараецца, што, атрымаўшы пасведчанне аб музычнай адукацыі, вучні працягваюць жыць музыкай, як гэта робяць дзесяцікласніцы Ангеліна Губарава, Наталля Марзан, Юлія Кухарчук – вакалісты ансамбля “Экспрэс”.\n- Яны любяць мяне, - панізіўшы голас да шэпту, дзеліцца патаемным Наталля Іванаўна і загадкава працягвае: - Мяне нават болей, чым музыку.\nАле якімі б пышнымі суквеццямі ні квітнела працоўная ніва жанчыны, найвышэйшым праяўленнем шчасця для яе заўжды было і будзе мацярынства. І гэтае шчасце ў маёй гераіні ёсць: яна выхавалала цудоўную дачушку. Кацярына зараз студэнтка другога курса факультэта кампазітарскага і фартэпіяннага мастацтва Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.\n- Мая дачка разумнейшая за мяне, - зноў так жа, па-змоўніцку, нібы давяраючы таямніцу, кажа мая субяседніца. – Яна шмат чытае, сачыняе музыку, захапляецца паэзіяй, сама піша вершы. Кажа, што гэта я прывіла ёй любоў да мастацкага слова, калі ў маленстве чытала ёй творы класікаў літаратуры.\nСвае праблемы я вырашаю з дапамогай Каці. Яна, як кажуць, “хмары развядзе рукамі”. Іншым разам стане сорамна за сваю хандру. Падумаецца: “Рукі маю, вочы, любімую працу, родныя людзі побач. Што ж яшчэ патрэбна для шчасця?!”\nРазвітаўшыся з Наталляй Іванаўнай, я яшчэ некалькі хвілін стаю ля весніц рэдакцыйнага будынка, гляджу, як нетаропка крочыць яна па тратуары, вытанчаная, прывабная, непаўторная, несучы ў душы сваёй радасць. І не трэба шукаць асаблівых нагод для нараджэння гэтай радасці: дастаткова ўсведамлення таго, што ёсць у яе гэты неабсяжны свет, гэтыя хвалюючыя вясновыя краявіды, ёсць душа, якая здольна адчуваць музыку.\n…Ідзе па зямлі Жанчына – пяшчота, любоў, прыгажосць.\nНА ЗДЫМКУ: Наталля Мароз з\nудзельніцамі ансамбля “Экспрэс”.