Галоўная ➠ Хатні майстар ➠ Viessmann malkas apkures katli\nЕсли вас интересует apkures katli, стоит заглянуть на этот сайт www.viessmann-shop.lv вы найдете apkures katli отличного качества и по доступной цене.\nУ вытворчасці выкарыстоўваюцца толькі сучасныя тэхналогіі, дзякуючы чаму спажывец гарантавана атрымлівае стабільную працу прыбораў на працягу эксплуатацыйнага тэрміну. Такім чынам, сёння мы пагаворым пра дызельныя катлы Китурами, але спачатку азнаёмімся з усёй прадукцыяй дадзенай фірмы.\nДызельныя катлы ад вытворцы\nУсе катлы на дызельным паліве ад фірмы Китурами з'яўляюцца двухконтурных і вырабляюцца ў некалькіх серыях, азнаёмімся з імі.\nKiturami Turbo - Гэта прылады, магутнасць якіх можа дасягаць 35-ці кілават. Магутнасць, як бачым, нязначная, затое маецца турбоциклонная гарэлка, ды і кошт невысокая. Усе мадэлі прызначаны для выкарыстання ў прыватных дамах або дачах, плошча якіх не перавышае 350 метраў квадратных\nТабліца тэхнічных характарыстык катлоў мадэлі Kiturami STS\nKiturami KSOG - Высокомощные прылады (да 465-ці кілават) двухкотнутрного тыпу, таксама спажываюць дызельнае паліва. Гэтыя дызельныя катлы Китурами маюць убудаваную турбоциклонную гарэлку і прызначаюцца для эксплуатацыі на аб'ектах прамысловага прызначэння плошчай да 4650-ці метраў квадратных, а таксама для падачы гарачай вады.\nЗвярніце ўвагу! Ва ўсіх згаданых катлоў маецца электронны блок кіравання, які абсталяваны шматлікімі функцыямі. Акрамя таго, вытворцам прадугледжана магчымасць мантажу пакаёвага тэрмарэгулятара, які дазваляе кіраваць тэмпературай у памяшканні непасрэдна на месцы.\nТабліца - Параўнанне мадэляў і цэн цеплагенератараў Китурами\nМоцныя і слабыя бакі дызельных агрэгатаў\nТакім чынам, мы высветлілі, што ўсе катлы ад гэтага карэйскага вытворцы ўвасабляюць у сабе выдатную якасць, функцыянальнасць, даступную кошт і сучаснае выкананне. Палівам у дадзеным выпадку можа выступаць як лёгкі нафтапрадукт, так і газа. Пры ўмове замены гарэлкі магчымы і пераход на прыродны газ.\nДа іншых пераваг прылад можна аднесці наяўнасць датчыкаў бяспекі, з дапамогай якіх можна кантраляваць асноўныя працоўныя працэсы. Што характэрна, пры стварэнні гэтых датчыкаў выкарыстоўвалася ўнікальная тэхналогія, якая тычыцца адводу прадуктаў спальвання паліва.\nАдметнай асаблівасцю мадэляў серыі Turbo з'яўляецца тое, што туды ўваходзяць падлогавыя дызельныя цеплагенератары, якія могуць не толькі абаграваць памяшканне, але і выграваць ваду для бытавых патрэбаў. Таму няма неабходнасці ў набыцці дарагога бойлера, бо ўсе мадэлі гэтага шэрагу ўжо ставяцца да прылад бойлерных выгляду.\nЧарговым перавагай можна назваць высокую ступень абароны, забяспечваную тым, што ў катлы ўбудаваныя:\nпрымусовы вывад дымных газаў,\nДа агульных пераваг ўсіх катлоў гэтага вытворцы можна аднесці і тое, што яны цалкам здольныя функцыянаваць у любых умовах, а гэта досыць актуальна для нашай краіны. І ў куплі запасных частак да катлоў Китурами таксама няма нічога складанага, паколькі ў кампаніі маецца мноства дылерскіх цэнтраў.\nКалі параўноўваць з катламі, вырабленымі іншымі вытворцамі, то карэйскія мадэлі адрозніваюцца яшчэ адным з самых эканамічных выдаткаў паліва. А калі казаць пра прадукцыйнасць гарачай вады, то гэты паказчык можа дасягаць дваццаці літраў за хвіліну.\nА зараз пагаворым пра галоўнае годнасць апісваных катлоў - гэта, вядома ж, іх даступны кошт. На сённяшні дзень дызельныя катлы Китурами можна набыць за суму ад 20-30 тысяч рублёў. Больш за тое, дадзенае абсталяванне адрозніваецца найшырокім мадэльным побач, дзякуючы чаму будуць задаволены патрабаванні не толькі ўладальнікаў загарадных дамоў, але і кіраўніцтва прамысловых аб'ектаў.\nВыдатак паліва дызельнага катла ацяплення\nМадэль Kiturami Turbo-13R: параўнальная характарыстыка\nУ якасці прыкладу прывядзем адну з найбольш папулярных мадэляў катлоў гэтага вытворцы, а менавіта Turbo-13R. Характарызуецца яна тым, што выканана ў падлогавым варыянце і можа выкарыстоўвацца як для нагрэву, так і для забеспячэння цёплай вадой. Асноўным перавагай можна лічыць наяўнасць турбоциклонной гарэлкі.\nЧым адрозніваецца такая гарэлка? Перш за ўсё, яна функцыянуе па тэхналогіі турбірованный рухавіка ў аўтамабілі: з прычыны высокай тэмпературы, здольнай дасягаць 800 градусаў, у спецыяльнай металічнай плаце газ цалкам дожигается (адбываецца так званы другасны дожиг). І дзякуючы гэтаму вы зможаце не толькі зэканоміць на рэсурсах, але і істотна знізіць колькасць шкодных рэчываў, што выдзяляюцца ў атмасферу.\nЗвярніце ўвагу! Для кіравання дадзеных катлом выкарыстоўваецца адмысловы пульт, які размяшчаецца на асабовай частцы корпуса.\nІснуе і альтэрнатыва такога кіравання - гэта тэрмарэгулятар, усталяваны ў адным з памяшканняў хаты. Сярод функцый дадзенай прылады вылучаюць:\nкомплексную бяспеку (сюды ставіцца самодіагностікі, датчыкі спальвання, датчыкі недахопу гаручага і інш.),\nадсутнасць людзей у памяшканні.\nНа сённяшні дзень ужо тысячы карыстальнікаў выпрабавалі і пераканаліся асабіста ў якасці гэтага катла. Многія з іх пасля казалі аб высокай якасці не толькі «Турба», але і ўсёй прадукцыі Китурами ў цэлым.\nА вось так кацёл выглядае знутры ў адкрытым, разобраном выглядзе:\nЎстаноўка і абслугоўванне прыбораў\nТакім чынам, мы высветлілі, што цеплагенератары Китурами валодаюць выдатнымі характарыстыкамі, але варта памятаць пра тое, што пры іх эксплуатацыі варта прытрымлівацца адпаведных патрабаванняў, інакш самы надзейны ў свеце прыбор запатрабуе капітальнага рамонту.\nСамае першае, з чым сутыкаюцца многія карыстальнікі катлоў, заключаецца ў ўстаноўцы ўжо набытай мадэлі. Падчас ўстаноўкі неабходна прытрымлівацца ўсіх патрабаванняў вытворцы, па гэтай прычыне нашмат лепш, калі працай зоймуцца кваліфікаваныя спецыялісты - у такім разе не ўзнікне рызыкі неабходнасці ў рамонце прыбора непасрэдна пасля заканчэння мантажных работ. Бо ў большасці выпадкаў прычынай хуткай паломкі прылады з'яўляецца як раз няправільная яго ўстаноўка. І каб пазбегнуць усяго гэтага, прыйдзецца трохі даплаціць.\nЗ прычыны таго, што дызельны цеплагенератар абсталёўваецца паліўным бакам, да яго таксама прад'яўляюцца пэўныя эксплуатацыйныя патрабаванні. Так, наліваць у бак можна выключна чыстае гаручае, акрамя таго, яго варта рэгулярна чысціць, роўна як і сам кацёл. Па гэтай прычыне пры куплі варта звяртаць увагу на тое, абсталяваны Ці рэзервуар патрубком вываду ападкаў і фікс-пакетам.\nЗвярніце ўвагу! Да таго як уключыць сам кацёл, туды варта заліць гаручае і даць яму абараніцца як мінімум дваццаць хвілін. Толькі пасля гэтага можна прыступаць да налад прыбора.\nКалі ў вашай мясцовасці часта здараюцца перапады напружання, то не пашкадуйце грошай і яшчэ купіце стабілізатар, здольны зберагчы функцыянальнасць блока кіравання і розных датчыкаў, якія існуюць у прыладзе. Але правільная ўстаноўка і пісьменная эксплуатацыя - гэта яшчэ не ўсё, бо дызельныя катлы Китурами маюць патрэбу ў перыядычных прафілактычных мерапрыемствах. Такія мерапрыемствы складаюцца з:\nправеркі ўсіх вузлоў не прадмет працаздольнасці і наяўнасці працёкаў.\nЧастка гэтых работ цалкам можна праводзіць сваімі рукамі - да прыкладу, падключыць сам прыбор - але астатняе ж пажадана даверыць прафесіяналам. І ўвесь час памятайце аб неабходнасці ў сыходзе за цеплагенератарам, таму праводзіце ўсе гэтыя мерапрыемствы загадзя. Так вы здолееце пазбегнуць шэрагу нязначных непаладак, а таксама прадухіліць больш сур'ёзныя.\nНормы і патрабаванні да кацельні ў прыватным доме\nКатлы Китурами - водгукі пакупнікоў\nЯк ужо адзначалася вышэй, карэйскія ацяпляльныя прыборы набываюць усё большую папулярнасць і ў гэтым няма нічога дзіўнага. Усе людзі, якія набылі дызельныя катлы гэтага брэнда і выкарыстоўваюць іх, у адзін голас паўтараюць пра галоўнае годнасць прадукцыі - а менавіта пра асаблівую канструкцыі.\nЦеплаабменнікі сённяшняга вытворчасці вырабляюцца з высоколегированной сталі, істотна праўзыходнай свае аналагі ў плане даўгавечнасці. Іх контуры пры гэтым выкананы з медзі, з-за чаго выдатна спалучаюцца з антыфрызам ці звычайнай вадой. Менавіта дзякуючы гэтай асаблівасці ля катлоў назіраецца высокая цеплаправоднасць.\nСярод іншых асаблівасцяў, адзначаных карыстальнікамі, асаблівай увагі заслугоўвае электронная сістэма, якая абсталявана і ўнутраным, і вонкавым пультамі, дзякуючы чаму працэдура кіравання прыкметна спрашчаецца, а чалавек можа назіраць за функцыянаваннем абсталявання з любога месца.\nУ якасці невялікага зняволення\nПры аналізе некаторых мадэляў мы знайшлі шмат пераваг ля катлоў дадзенай маркі перад сваімі канкурэнтамі, хоць без недахопаў не абышлося нават тут.\nУ асаблівасці, гэта ставіцца да жідкотоплівные (дызельным прыбораў). Кожны кацёл, які спажывае дызельнае паліва, у абавязковым парадку абсталёўваецца адмысловым рэзервуарам для гаручага, які ў большасці выпадкаў мае вельмі значны аб'ём - ад 2 000 да за 5 000 літраў. Катлы камплектуюцца такімі рэзервуарамі, але ў адсутнасць апошніх вам прыйдзецца раскашэліцца яшчэ і на куплю «бочкі для саляркі».\nУсталяваць такі кацёл, неабходна наяўнасць памяшкання з выдатнай вентыляцыяй, каб карыстальнік выпадкова не атруціўся адходамі спальвання паліва. У асобных выпадках цеплагенератары нават вэндзяць, з-за чаго і маюць патрэбу ў асаблівым сыходзе. Нарэшце, не трэба забываць і аб вартасці дызельных прыбораў ацяплення - яна часцяком вышэй, чым у прыбораў на іншых разнавіднасцях паліва (хай катлы Китурами і каштуюць танней).\nНягледзячы на ??ўсе моцныя і слабыя бакі такіх катлоў, сучасныя тэхналогіі дазваляюць прыкметна павысіць бяспеку пры эксплуатацыі прыбораў для нагрэву памяшканняў. І ўсе мы ведаем, што бяспека павінна быць на першым месцы. Больш за тое, гэта абсталяванне можа працаваць аўтаномна, доўга захоўваць патрабаваны тэмпературны рэжым, нават калі людзей паблізу няма.\nгазавыя ацяпляльныя прыборы.\nАзнаёмімся з кожным з тыпаў.\nДызельныя прылады, як можна судзіць з назвы, функцыянуюць на дызельным паліве, дзякуючы чаму павышаецца эканамічнасць ацяплення. Мадэльны шэраг такіх катлоў будзе дэталёва разгледжаны ў наступным пункце.\nЦвёрдапаліўныя прыборы з'яўляюцца альтэрнатывай папярэдняга варыянту, т. К. Цалкам здольныя функцыянаваць і на дызелі, і на цвёрдым паліве, што асабліва актуальна ва ўмовах нестабільнай пастаўкі энергарэсурсаў. Гэтыя катлы выкананы так, што пасля таго, як будзе выкарыстана цвёрдае паліва, яны пачынаюць спальваць уласна дызель. Усе дызельныя прылады аб'яднаны ў адзін мадэльны шэраг - KRM. Маецца аўтаматычнае кіраванне, магчыма прымяненне ў мэтах ГВС.\nГазавыя прыборы выкарыстоўваюць прыродны газ, з-за чаго і карыстаюцца цяпер вялікай папулярнасцю. Яны бываюць падлогавымі ці насценнымі, на адзін ці на два контуру. Іх досыць зручна эксплуатаваць, ды і эканомія іх выкарыстання ў наяўнасці.


30 верасень 2011, 18:04\nАляксандар Малчанаў адразу пасьля вызваленьня з калёніі.\nМіліцыянты паведамілі, што будуць праводзіць дагляд. Даволі павярхоўна агледзелі хату, нічога не знайшлі. Паводле слоў самога Аляксандра, паводзілі міліцыянты сябе вельмі карэктна, у адрозьненьне ад ператрусу 6 студзеня, калі выламалі дзьверы і перарылі ўсю хату.\nМалчанаў тады заявіў, што прашэньня аб памілаваньні не пісаў.


Эканоміка - Эканамічная сытуацыя на «Паліміры» пахіснулася - Дыялёг - Online газэта\nВы тут: Галоўная Эканоміка Эканамічная сытуацыя на «Паліміры» пахіснулася\nУ першай палове чэрвеня на плянавы прыпыначны рамонт сышла другая чарга вытворчасьці «Поліэтылен». У цэхах № 104, 105 і 106 праводзіліся чысткі, рэвізіі, замена абсталяваньня. Паведамлялася, што, нягледзячы на скарачэньне (у параўнаньні зь мінулым годам) пэрсаналу рамонтнай вытворчасьці, другая чарга «Поліэтылену» мусіла пачаць выдаваць гатовую прадукцыю ў ліпені.\nАднак на пачатку ліпеня СМІ паведамілі, што на «Паліміры» каля тыдня ідзе моцны чорны дым, а ў горадзе адчуваецца пах гарэлай хіміі. Прадстаўнікі заводу на гэта заявілі, што ніякай аварыі ня здарылася, і што гэтак адбываецца рэгулярна пры пускавых работах пасьля капрамонту.\nШто насамрэч адбылося на «Паліміры» стала вядома на днях з публікацыі газэты «Вестник Нафтана». Дырэктар заводу Алег Жэбін на сустрэчы з работнікамі паведаміў, што ў ліпені і пачатку жніўня сытуацыя ў эканоміцы заводу зьмянілася ў горшы бок. Прычына – «тэхналягічныя непаладкі» падчас пуску цэхаў другой чаргі вытворчасьці «Поліэтылен».\nПаводле словў Алега Жэбіна, завершанае расьсьледаваньне інцыдэнтаў, што адбыліся; асобы, датычныя да іх, прыцягнутыя да адміністрацыйнай адказнасьці, пазбаўленыя прэміі і будуць кампэнсаваць прычыненую шкоду.\nЗбой у працы заводу спрычыніўся да памяншэньня выпуску прадукцыі, зьніжэньня прыбытку і экспарту, павелічэньня выдаткаў на вытворчасьць (набыцьцё дадатковага аб'ёму сыравіны і незаплянаваны рамонт абсталяваньня).


Gloria Victis, альбо Ліст да Сямёна Домаша\nРэформы і рэвалюцыі праектуюць геніі, ажыцьцяўляюць героі, а выкарыстоўваюць прайдзісьветы і зладзеі. Так гаворыць француская прымаўка, а на рэвалюцыях і рэформах французы знаюцца. Што праўда, тут вам ня Францыя — нашы геніі не зусім геніяльныя, героі нейкія памяркоўныя, а ўжо з нашых зладзеяў такія зладзеі, што сьмеху варта. Таму рэвалюцыі ў нас не крывавыя, а саплівыя, не аксамітныя, але анучныя. Дый рэформы нашыя не сталыпінскія, ня эрхардзкія і нават не бальцаровіцкія, а нейкія плянава-праверачныя ды кантрольна-штомесячныя. Чаго толькі вочы ні бачылі за апошнія дзесяць гадоў, чаго вушы ні чулі...\nБойня пад тэлецэнтрам у Вільні ў студзені 1991 г., калі савецкія вайскоўцы забілі трынаццаць чалавек, пакінула беларусаў глыбока абыякавымі. Хоць і блізка, але яшчэ ня нас. Ачомаліся яны толькі ў красавіку, пасьля гвалтоўнага падвышэньня цэнаў. Кінулі працу, выйшлі на вуліцы і рушылі на Дом Ураду. Тысячаў сто, а мо й болей... Прыйшлі яны пад Дом Ураду і сталі, як з пустым бaкам. Што рабіць далей, ня ведаюць. Шэф ураду Кебіч залез на трыбуну пад Леніным і гукнуў да натоўпу, як у тэлефон: “Алё-ё!..” Сьвістам яго сагналі. Сьледам выбег паэт і бард Сокалаў-Воюш, з гітарай і бел-чырвона-белым, прасьвяціў: “Людзі, гэта наш сьцяг!” — і засьпяваў “Фронт! Фронт! Фронт!”. Пазьняк на трыбуну, што праўда, ня лазіў — быў у Амэрыцы. Але даслаў адтуль прывітальную тэлеграму.\nСьведкам тых падзей быў беларускі патрыёт доктар Латышонак зь Беластоцкага ўнівэрсытэту, які трохі знаўся на рэвалюцыях, бо сядзеў у кракаўскай турме за падпольную “Салідарнасьць”. Ніяк ня мог ён зразумець, чаму сто тысяч рабочых ідуць на Дом Ураду моўчкі, бязь лёзунгаў і воклічаў, чаму не заклікаюць далучыцца тых, хто стаіць на ходніках, чаму тыя, на ходніках, таксама моўчкі стаяць. А маскоўскія СМІ аж захлыналіся ў захапленьні ад таго, якія беларусы эўрапейскія, як добра арганізаваныя — ні табе шыбы пабітай, ні траўніка стаптанага...\nПад Дом Ураду не народ хадзіў, нават не рабочая кляса. Былі там сто тысячаў чалавек кожны сам сабою. Бунт беларускі — гэта бунт правінцыйны, як у Салтыкова-Шчадрына. Згуртавацца ўсім разам, ісьці да губэрнатара... кінуцца на калені і прасіць. На калені, што праўда, ня падалі — пахадзілі так месяцы два, менеючы з кожным паходам, як шчыгрынавая скура, і разышліся, пакінуўшы ў золку й тумане няўлоўны партызанскі “стачком”.\nУ красавіку і траўні 1991 г. на менскі асфальт выйшла злосьць, якая зьбіралася за ўвесь пасьляваенны час. Пакуль не зьбярэцца новая злосьць, на што трэба яшчэ гадоў пяцьдзясят, ніхто нікуды ня пойдзе. Ні пры якіх абставінах. Ні мітынгаваць, ні галасаваць.\nУ той сьнежаньскі дзень 1991 г., калі Ельцын і Краўчук са згоды нашага гофегермайстра Шушкевіча юрыдычна прапівалі ў Пушчы адзін Савецкі Саюз на трох, я чыста выпадкова сустрэў на прахадной Дому Ўраду мастака Ўладзімера Крукоўскага. Аказваецца, гэта ён з брыгадай у тэмпе раз-два рыхтаваў усю новую сымболіку, ад эталённых Пагоні і бел-чырвона-белага да вайсковых эмблемаў і паштовых значкоў. І вось ужо два месяцы Крукоўскі, як шабашнік за старшынём калгасу, хадзіў за нашымі дэмакратычнымі і патрыятычнымі дэпутатамі, якія тую работу замаўлялі, і ня мог атрымаць ні рубля. Больш таго, яму празрыста ківалі, што за такую “сьвятую справу” ўвогуле грэх браць грошы...\nНовапаўсталая Рэспубліка Беларусь хацела жыць на халяву. Як гурток аматараў беларушчыны на творчым паддашку. Як палітклюб “Паходня” — бяз сталага месца, пячаткі і рахунку ў банку. Рэспубліка Беларусь зьбіралася існаваць на грамадзкіх пачатках, у вольны ад працы час. “Недалёка заскача тая Пагоня, — падумаў я, — і бел-чырвона-белы палунае нядоўга...”\nальбо белая гарачка\nЛяцелі ўдалеч першыя дні Незалежнасьці... Ніхто ня ведаў, што зь ёй рабіць. Час ад часу на парлямэнцкую трыбуну вылазіў Кебіч і казаў:\n— Мы вошли с предложением в правительство...\nГэта ён пра Маскву гаварыў. Вячаслаў Францавіч Кебіч быў прыроджаны беларус каталіцкай прэвэнэнцыі — як добры дырэктар фабрыкі, усё жыцьцё адно “входил с предложениями” ды “исполнял поручения”. І ня трэба, як пісалі ля ўваходу ў каўбойскі салун на Дзікім Захадзе, страляць у піяніста. Кожны грае, як умее.\nСьпікер Шушкевіч, што зьмяніў апальнага Дземянцея зь ягоным бесьсмяротным клічам “шастой мікрафон!”, толькі перад журналістамі акрэсьліваў сябе як “парлямэнцкі прэзыдэнт”, а насамрэч больш быў падобны да прарэктара, які сеў у рэктарскі фатэль. Ён і сэсіі Вярхоўнага Савету вёў як навуковыя рады ў сваім унівэрсытэце: ну, не нагаварыліся сёньня, нагаворымся заўтра, нічога страшнага... У Беларусі панавала ўлада безуладзьдзя, вяртаўся вясковы сонны хаос.\nАдзін Дземянцей ня вытрымаў і як адстаўнік, якому “нечава ціраць”, сказаў беларускім дэпутатам:\n— Няма таго, што раньш было. Ні Савецкага Саюзу, ні БССР. Дык пачніце ж вы з новай Канстытуцыі: чаго вы хочаце, якім гэты Край мае быць, а потым ужо галасуйце-сварыцеся... Каму гэта ўсё трэба?!\nСьвежасьпечаных адстаўнікоў заўжды варта слухаць. Бо галава яшчэ варыць, пасада ўжо сраку ня цісьне, а язык разьвязаны і ходзіць свабодна. Але дзе там! Ужо крэслы дзялілі — каму абарону, каму замежныя справы... Пасадаў хацелі, а не Рэспублікі Беларусі, бо для іх гэта быў “пройденный этап”. Ну і што рабіць у такім парлямэнце патрыятычнай і нацыяналістычнай “апазыцыі БНФ”, калі яе трыццаць чалавек на трыста зь лішкам?! Але ня доўга думалі...\n— А мы вас рэфэрэндумам разгонім! — пастрашыў, здаецца, Гермянчук Ігар. — З Новага году пачнём зьбіраць подпісы за яго правядзеньне і за новыя выбары!\nСьвятая Кніга мае рацыю. Спачатку было слова. Рэфэрэндум. Цёмны і аднагалосны vox populi. Найвышэйшая і апошняя форма дэмакратыі. Асабліва любімая Адольфам Алаізавічам Шыкльгрубэрам, мянушка Гітлер. Той рэфэрэндумы ледзь не штогод праводзіў. Але калі іх ладзіць той, хто ўжо дарваўся да ўлады, каб заткнуць глотку крыкунам і пісакам, гэта зразумела. А калі рэфэрэндуму дамагаецца апазыцыя (ведаючы, што ўлада яго не дапусьціць ніколі) і тым самым падказвае ўладзе спосаб расправы над сабой у будучым, гэта незразумела зусім. Ну і што, што было 440 тыс. подпісаў? А на іх плявалі! Ну і што, што дэмакрат і сьпікер Шушкевіч (паводле той Канстытуцыі) мог сам-адзін абвясьціць той рэфэрэндум? Знайшлі дурнога! Бо ў гэтым парлямэнце ён сьпікер, а хто будзе сьпікерам у новым — невядома... Не было ніякага рэфэрэндуму. Была белая гарачка. Хвароба. Нецярпеньне. Ну бо як гэта так, што ў нашай сьвятой Беларусі па-ранейшаму тая самая ўлада?! БНФ чамусьці лічыў, што з развалам СССР камунізм мае не падзяліцца на пятнаццаць кавалкаў, адзін зь якіх Беларусь, а некуды... зьнікнуць. Прапасьці. Каб яго болей ня бачылі. “Тая самая ўлада...” На Беларусі быў і ёсьць той самы народ. А народ горшы за любую ўладу. Бо ўладу зьмяніць можна, а народу ня зьменіш.\nПра народ і Край мае думаць улада. Апазыцыя мае спачатку думаць пра ўладу і пра выбары, а ўжо потым пра народ і Край. Калі ж усё наадварот, то народу ў Краі нічога ня сьвеціць. Хіба што лямпачка Ільліча... А менавіта такім Краем пад лямпачкай ёсьць ад самага пачатку Рэспубліка Беларусь.\nТрыццаць апазыцыйных дэпутатаў, якія супраць трохсот астатніх, маюць толькі прыходзіць на галасаваньні і галасаваць “супраць”. Трыбуну ж трэба выкарыстоўваць выключна для рэклямы і прапаганды. А наш БНФ мала таго што лез са сваімі трыццацьцю пальцамі ўсюды, ад міжнароднай палітыкі да лясной гасадаркі, мала таго што бессэнсоўна дыскутаваў з вэтэранамі-маразматыкамі па праблемах кастрычніцкай рэвалюцыі, дык ён яшчэ праекты законаў пісаў невядома каму і навошта. Пазьняк хваліўся ў адным інтэрвію, што калегі сябе не шкадуюць і што ад такой працы ўжо хворыя на сэрца ёсьць...\nА парлямэнцкую трыбуну ёсьць сэнс выкарыстоўваць, толькі калі ёсьць скандал. Бо трыбуна — гэта тэлебачаньне. А праз тэлебачаньне можна данесьці да народу толькі чужы скандал пры сваім прозьвішчы і фізіяноміі. Займацца ж праз тэлебачаньне прапагандай Новай Беларусі няма як: у адно вуха заляціць, у другое вылеціць. Тут друкаванае слова патрэбнае. 30 апазыцыянэраў былі абавязаныя самі сабе скласьці праграму, падзяліць на кавалкі працу і пісаць, пісаць, пісаць... Пакуль яшчэ нехта чытаў газэты.\nПісалі мала, рэдка і... пераважна пра тую ж парлямэнцкую трыбуну. Часьцей за другіх, як лідэр, зьяўляўся ў друку Пазьняк. Але дзіўныя былі ягоныя артыкулы, хоць і бясспрэчна цікавыя. Лідэр нацыянальнага беларускага руху пісаў не пра Новую Беларусь, але пра Расею, пра расейскі імпэрыялізм, ніткі сухой на ім не пакідаючы. Замест упэўненасьці, што Беларусь прырэчаная да незалежнасьці, што гэта прысуд лёсу, калі нават сама яна ня хоча, у артыкулах быў суцэльны страх, што вось-вось прыйдзе “дзядзя Ваня” і заграбе ўсіх назад пад Імпэрыю... Канец сьвету ўжо за дзьвярыма стаяў, паводле Пазьняка.\nАле больш за ўсё ўразіла мяне капітальная праца Зянона, у якой як двойчы два даводзілася, што Ленін насамрэч... памёр ад пранцаў. Тут быў разьлік на быццам бы прыроджаную беларускую цноту (хоць якая можа быць цнота ў вясковай хаце без перагародак?!), бо раней ня ведалі праўды пра расейскага камуніста Леніна, а цяпер даведаюцца і стануць відушчымі. Бо цнатлівы беларус адразу і камунізму вырачацца, раз камуніст Ленін памёр ад пранцаў, і ад нямытай Расеі адвернецца, раз расейскі Ленін памёр ізноў-такі ад пранцаў.\nКангеніяльна. Толькі недасягальна.\nТакі артыкул меў бы сэнс раней, у часы гарбачоўскіх “галоснасьці” й “перабудовы”, калі бульварны маскоўскі тыднёвік АиФ выходзіў 25-мільённым накладам. Але што было ўчора добра, сёньня выходзіла кепска. Бо мінулае, пачынаючы з 1992 г., нікога ня страшыла.\nГалоўная бяда беларускага руху ў тым, што яго апанавалі гісторыкі. Гісторыка нельга пускаць у палітыку, бо ён жыве не ў рэальным, але ў віртуальным сьвеце і часе — там, дзе працуе па спэцыяльнасьці. Замест таго каб аналізаваць свой час, гісторык міжволі ваюе са старымі памылковымі мітамі і стварае на гэтай вайне новыя міты.\nУ беларускім нацыянальным руху апошняй дэкады ХХ ст. аксыёмай было сьцьверджаньне, што беларусы — гэта цывілізаваны эўрапейскі народ, які ад разбораў Рэчы Паспалітай у XVIII ст. пакутуе пад чорнай маскоўскай навалай. Не зважалі нават на тое, што народу, нацыі ў сучасным яе разуменьні, у XVIII ст. папросту не было. Ідэю нацыі як супольнасьці па-над клясавым ці рэлігійным падзелам нарадзіла толькі Вялікая Француская рэвалюцыя 1789 г. Усе сучасныя эўрапейскія нацыі — палякі і расейцы, французы і немцы — сфармаваліся ў ХІХ ст. у часы прамысловай рэвалюцыі, капіталізму і дэмакратызацыі грамадзкага жыцьця. У беларусаў гэты працэс быў найбольш запозьнены з прычыны адсутнасьці сваёй адукаванай эліты (шляхты), якая апалячылася менавіта ў часы Рэчы Паспалітай.\nФармаваньне беларускай нацыі працягвалася яшчэ пры саветах. Таму сфармавалася ня проста беларуская, але беларуская савецкая нацыя. Тым больш што савецка-калгасны лад і парадак псыхалягічна ідэальна адпавядаў тутэйшай вяскова-кланавай супольнасьці, нікім не кранутай ад Сярэднявечча. А Расейская Імпэрыя, Савецкі Саюз і нават цяперашняя Расейская Фэдэрацыя былі і ёсьць у сьвядомасьці сярэднестатыстычнага беларуса-мужыка, няхай сабе і з унівэрсытэцкім дыплёмам, тым панскім дваром, безь якога ў галодны год не пражыць.\nРусафобія й антыкамунізм Пазьняка толькі мацавалі настальгію перапалоханага савецкага беларуса па Савецкім Саюзе. БНФ ліў ваду на чужы млын. Энтузіясты беларусізацыі школы з ТБМ нават сьцьвярджалі, што ніхто так ня шкодзіць справе, як Пазьняк са сваёй русафобіяй. Бо да беларушчыны паспольства ставілася хоць і зь цяжкім уздыхам, але абыякава, а вось да русафобіі гістэрычна, нават варожа.\nНародная рэвалюцыя 1994 году\nПершыя ў гісторыі Беларусі выбары прэзыдэнта былі насамрэч чарговым рэфэрэндумам. Першыя тры гады незалежнасьці “рэжым Кебіча” і “апазыцыя” бяздарна змарнавалі ва ўзаемнай грызьні. Пры такім марнаваньні заўжды зьяўляецца нейкая “трэцяя сіла”.\nУ 1994 г. не магло быць ані дэмакратычнай, ані камуністычнай альтэрнатывы існаму безуладзьдзю. “Небольшим колхозом” па-ранейшаму рулявалі дзяды-выканаўцы кшталту Кебіча зь Лінгам. Тое, што дзяды каменем ляжаць на любых рэформах, дэмакраты бачылі. А вось таго, што дзяды не пускаюць наверх маладую намэнклятуру, “сярэдняе зьвяно”, дэмакраты ня бачылі і не хацелі бачыць. А як жа ж! Як раней БНФ манапалізаваў і прыватызаваў права на патрыятызм і любоў да Айчыны, гэтаксама ён хацеў прыватызаваць і права на апазыцыйнасьць, на “альтэрнатыву”. Пазьняк яшчэ ў 1990 г. сфармуляваў гэта бліскуча: “Усе новыя дэмакратычныя партыі маюць ісьці пад стрэхай БНФ...”\nМаладая намэнклятура была і местачковая, і сталічная, але — як усе беларусы — вясковага паходжаньня. Таму лёгка паразумелася. Дырэктары абутковых фабрыкаў і старшыні калгасаў, маёры КДБ і падпалкоўнікі МУС, загадчыкі райаддзелаў і старшыні сельсаветаў... Саракагадовыя, энэргічныя, нахабныя, зь вялікай прагай жыць і кіраваць ды цудоўным разуменьнем таго, што яны заблякаваныя старымі пердунамі з Саўміну і былога ЦК КПБ.\nЯшчэ ў 1991 г. Лукашэнка ўтварыў дэпутацкую групу “Коммунисты Белоруссии за демократию”. Але гэта былі не камуністы, і дэмакратыя іх таксама не хвалявала. Гэта была партыя заблякаванага пакаленьня, што ўзяла на сябе інтарэсы цэлай сацыяльнай клясы, таго самага “сярэдняга зьвяна”.\nІх час надышоў у 1993–94 г. Спроба “чырвонага рэваншу” ў Маскве і расстрэл з танкаў расейскага пракамуністычнага парлямэнту па загадзе Ельцына страшэнна перапалохалі правінцыйны Менск. Нарэшце схапіліся за канстытуцыю — каб мець свайго прэзыдэнта, які не прадасьць, і не залежаць ад малахольнага Кебіча. І пісалі слова ў слова тую канстытуцыю з канстытуцыі Расейскай Фэдэрацыі, дакладней, аглямэрацыі дзясяткаў розных народаў і рэгіёнаў. Там, у Расеі, шырачэзныя паўнамоцтвы прэзыдэнта былі апраўданыя — іначай аглямэрацыя тая проста б рассыпалася. А тут, у 10-мільённым “небольшом колхозе”, сама пасада прэзыдэнта азначала просты і ясны шлях да дыктатуры. Бо як ты ні абмяжоўвай прэзыдэнцкія паўнамоцтвы на паперы, а прэзыдэнт сам возьме — калі захоча і колькі захоча. Напрыклад, праз рэфэрэндум.\nПрэзыдэнцтва не замінае дэмакратыі толькі ў краінах, якія маюць калі не дэмакратычную, дык хоць гістарычную, дзяржаўную традыцыю. А ў Беларусі ніякай традыцыі не было. Па-за патрыярхальнай. Там, дзе ёсьць народ, ёсьць бацька, а ўсе астатнія нічога ня вартыя і любыя сьпісаныя правы чалавека каштуюць ламаны грош.\nПакуль дзяды і юрысты пацелі над новай канстытуцыяй, Лукашэнка ня злазіў з трыбуны, граміў карупцыю ўсіх узроўняў, не зважаючы на рэглямэнт і каталёг сэсіі. Дакрычаўся — адшпілілі яму часовую “камісію па барацьбе з карупцыяй”, каб скруціў сабе шыю... Але Лукашэнка ня кінуўся правяраць бэнзакалёнкі і гандлёвыя базы. Ён старанна займаўся адным чалавекам. Шушкевічам займаўся. Прафэсар да таго часу так набрыд сабе самому, сябрам і ворагам, парлямэнту, ураду і ўсяму паспольству сваёй згодай, інтэлігентнасьцю да месца і не да месца, сваёй навуковай абыякавасьцю (“адмоўны вынік—таксама вынік”), што, як толькі Лукашэнка раскапаў за сьпікерам нейкія неаплачаныя будматэрыялы, Шушкевіч паляцеў з нагрэтага месца. Пры поўнай усеагульнай згодзе.\nДзяды спахапіліся! Адабралі “часовую камісію”, зьбіраліся абмежаваць прэзыдэнцтва 45-гадовым цэнзам (Лукашэнку ў год выбараў было сорак), бо “шклоўскі дырэктар” быў ужо народнай легендай, абаронцам і заступнікам. “Самага важнага начальніка скінуў...” І таму на прэзыдэнцкіх выбарах Кебічу, Шушкевічу і Пазьняку не было чаго лавіць.\nПерамога Лукашэнкі ў 1994 г. гарантаваная была дзьвюма прычынамі. Па-першае, на яго бок перайшло “сярэдняе зьвяно”, якое лічыла галасы абы-як, а не фальсыфікавала на карысьць Кебіча. Па-другое, не было праблемы з дысцыплінай пралетарска-інтэлігенцкага люмпэн-пралетарыяту ў дзень выбараў — таго аж несла народная вера ў Збаўцу. А міт гэты доўга, старанна і цярпліва гадаваў сам Лукашэнка, які канкрэтна не абяцаў нічога, нават праграмы ня меў аніякай, але тысячы разоў паўтарыў адшліфаваную фразу:\n— Я знаю, мои дорогие, что вам надо. Прошу вашей поддержки! Окажите мне доверие!\nПросты працоўны люд і сам толкам сказаць ня можа, чаго яму трэба (баіцца казаць, каб чаго не забыцца, бо ўсяго трэба!), а таму верыць і ўпэўнены, што гэта ведае бацька, і вось, нарэшце, ён дачакаўся, што знайшоўся малады, просты і энэргічны “мужчына” (беларускі электарат на 60% жаночы), які сам-адзін адваліць усю работу за 10 млн. чалавек — і не ў “прыўкраснай будучыні”, да якой не дажыць, а цяпер!\nДа гонару Кебіча, неяк ён даляцеў на адным крыле да другога туру...\nУлетку 1994-га ў Беларусі адбылася народная рэвалюцыя, якая зьмяла зь зямлі менска-маскоўскі камунізм і дамарослы тутэйшы нацыяналізм ды ўсталявала дыктатуру вёскі, традыцыйнага грамадзтва, якое жыве адным днём у замкнёным коле, што б там ні рабілася ў сьвеце.\nГэтак Рэспубліка Беларусь, яшчэ сама таго не ўсьведамляючы, канчаткова аддзялілася ад Расеі і ад Эўропы.\nЦяпер давайце заплюшчым вочы і ўявім, што пры сёньняшніх межах, мовах і народах уся Эўропа і ўвесь сьвет жыве па тэхналёгіі ХІХ ст. — натуральная гаспадарка, куды можна прывезьці францускіх інжынэраў на будову чыгунак альбо ангельскія катлы на цукроўні і бровары. А кіруе паспольствам Аляксандар Усіх Беларусаў... быў бы рай на зямлі! Быў бы спакой у роўнасьці, і нікому б нічога не бракавала.\nАле ў канцы ХХ ст., пры той самай традыцыйнай псыхалёгіі працы і побыту, ад традыцыйнай тэхналёгіі савецкія беларусы адвучыліся. Былі яны ўжо прызвычаеныя да трактароў і камбайнаў, большая частка зь іх увогуле жыла з фабрыкі, хоць і выглядала хутчэй на работнікаў-адыходнікаў зь вёскі, а не на індустрыйную клясу. Прамысловасьць патрабавала энэргіі і, што яшчэ горш, гарантаванага пакупніка тавараў. Раней адно і другое даваў Савецкі Саюз, цяпер яго не было. Былі адно лібэралы-інтэгратары ў Эўропе плюс ашалелыя алігархі-манапалісты ў Расеі... Настальгія па савецкім часе сталася адзіным прытулкам, схронам, бункерам, касьцёлам. Настальгія ў апошнюю дэкаду ХХ ст. разьлілася па Беларусі, як эпідэмія нейкай псыхічнай хваробы, супраць якой няма вакцыны.\nЧалавек — істота ірацыянальная. Ён жыве ня ў тым часе, у якім жыве, але ў тым часе, у якім сябе ўяўляе. Гэта і ёсьць беларуская нацыянальная шызафрэнія. Беларус упэўнены, што гэта ён адзін крочыць у нагу, а цэлы сьвет навокал яго з нагі зьбівае. Настальгія ўласьцівая менавіта вясковым народам, якія ня хочуць мець уласнай гісторыі, бо ім прасьцей і выгадней жыць адным днём. У вясковага чалавека заўтра і ўчора лёгка мяняюцца месцамі — ён проста ўпэўнены, што час можна павярнуць назад, што ўсё “яшчэ можа быць так, як было”. Толькі вось ніяк няма “разумнага начальніка”, “добрага пана”, бацькі...\nНават калі самога Лукашэнку тая эпідэмія настальгіі не зачапіла, ён быў змушаны выдаваць сябе за хворага. Бо толькі настальгія магла хоць неяк абнадзеіць і падбадзёрыць разгублены і растрэсены тлум дзяцей беларускіх. Надаць сэнс ягонаму існаваньню.\nФарс і блеф\nКалі спроба імпічмэнту расейскага прэзыдэнта скончылася ў Маскве трагедыяй, расстрэлам Белага Дому і сьмерцю соцень людзей, то спроба імпічмэнту беларускага прэзыдэнта ў Менску скончылася фарсам, альбо чарговым рэфэрэндумам, арганізаваным пад патранатам пострасстрэльнай расейскай Думы, куды невядома чаго былі кінуліся новыя дэпутаты “Вярхоўнага Савету ХІІІ скліканьня”. Дарэчы, няхай бы хто зь іх патлумачыў, як на першых парлямэнцкіх выбарах у Рэспубліцы Беларусі быў абраны парлямэнт ажно трынаццаты па ліку... “Дэмакраты” таксама працягвалі жыць у той БССР, у настальгіі.\nПасьля рэфэрэндуму 1996 г. прэзыдэнт атрымаў усё, а “новая апазыцыя” зазнала поўную маргіналізацыю, адкацілася ў кювэт. Адкуль яе па сёньняшні дзень ніяк ня могуць выцягнуць з дапамогай розных грантаў і сэмінараў эўрапейскія разьведчыкі і дыпляматы. Маючы разьвязаныя рукі ў Менску і перавыбранага хворага Ельцына ў Маскве, Лукашэнка паважна ўзяўся ратаваць нацыю шызафрэнікаў, навязваючы яе Маскве, якая тапілася ў палітычным хаосе і сэпаратызьме ўсіх правінцыяў. Ні СНД, ні “саюз чатырох” — Расея, Беларусь, Кіргізія і Казахстан, — ні розныя другія “сямёркі” і “шасьцёркі” нашых беларускіх шасьцёрак ужо не задавальнялі. Не задавальняў нашых шасьцёрак-дырэктараў ні “поўны дэфолт”, ні заход у Расею “шестью областями”, як раіў Яўлінскі. Не падабалася і “адзіная прастора” па мэтадзе таварыша Кебіча, які, дагараючы ў бяздарнай прэзыдэнцкай кампаніі, абвясьціў адзіным плацёжным сродкам у Беларусі... расейскі рубель. Чым да канца 1994 г. паралізаваў палову гаспадаркі.\nТрэ было прыдумаць нешта зусім іншае... і Лукашэнка прыдумаў! Бо на справе Саюз Беларусі і Расеі — гэта ніякі ня страх на Эўропу і не бруковы злодзей (па-польску Związek Białorusi i Rosji — скарочана ZBiR, а “zbir” азначае “злодзей”!), але Саюз Цяляці й Каровы. Так, Расея атрымала яшчэ раз (бо мела тое ад Кебіча) ваенныя базы, рэзэрвовае войска, бясплатныя дарогі, трубы і іншыя камунікацыі. Але ж Расея дэ-факта абяцала крэдыт у любы час — гарантыю ад банкруцтва “небольшому колхозу”. Тут да месца патлумачыць гуманітарыям, якія фабрыкі ў вочы ня бачылі, што беларуская гаспадарка была добрай толькі ў СССР, што цяпер беларусы мала што ў сьвет прадаць могуць, апроч сыравіны. Бо поліэтылен і капраляктам, ліставое шкло і сталёвы дрот — гэта для нас прадукцыя, а там гэта сыравіна, зь якой паляк ці немец вырабіць тавар і заробіць на ім у дзесяць разоў больш за нас. Жалезны лом — трактары, аўтамабілі, станкі — можна было сьпіхнуць толькі ў Расею і толькі па так званым бартэры, “нэгрыцянскім гандлі” бяз грошай.\nНі гаспадарча, ні палітычна гэты саюз Крамлю не патрэбны. Але ня можа Крэмль ані “праглынуць Беларусь” — ня тыя часы, ня тая ў Крамлі палітыка, — ані выкінуць яе вон. Хай жыве, як умее... Лукашэнка прыціснуў Крэмль псыхалягічна, бо ў кожным расейскім жабраку і прапойцу сядзіць гэткі таварыш Сухаў зь “Белага сонца пустыні”, гэткі сымпатычны і просты імпэрыяліст-абываталь. Ён цьвёрда ведае, што Расея вышэйшая за ўсё, бо “у нас есть Пушкин”, “у нас есть ядерное оружие” і “у нас есть Большой театр”. Ён цьвёрда ведае, што гэта ён — “старэйшы брат”, а нейкія там беларусы ці ўкраінцы — “это все несерьезно...”. І таму, калі “гарвардзкія хлопчыкі” гаркнуць з Крамля ў менскі бок “пошли вон, попрошайки!”, сапраўдная, правінцыйная Расея гэтага не зразумее... Таму Лукашэнка так любіць расейскую правінцыю, а правінцыя яго. (Пляткараць, быццам Пуцін укалоў Лукашэнку: “А што гэта Вы, Аляксандар Рыгоравіч, у мяне ў рэгіёнах бываць перасталі?” Што з расейскай перакладаецца “каб нагі тваёй там не было!”...) Прынцыпова Расея розьніцца ад Беларусі як імпэрыя ад правінцыі. У Расеі ёсьць дзьве імпэрскія сталіцы з імпэрскай касмапалітычнай элітай — Масква і Санкт-Пецярбург — і ёсьць проста Расея — расейская “глыбінка”. У Беларусі ёсьць правінцыя розных узроўняў (места, мястэчка, вёска), і ёсьць правінцыйная сталіца, 2-мільённае мястэчка Менск, зь ягонай правінцыйнай савецка-нацыяналістычнай элітай, альбо “падняпроўскай інтэлігенцыяй”.\nФарс і блеф — гэта практыка беларускай палітыкі — што з боку ўлады, што з боку апазыцыі. Для ўлады фарс і блеф — гэта наіўная мужыцкая спроба неяк адцягнуць час, адкласьці на потым: можа, неяк “наладзіцца”. Для апазыцыі, што набірае сабе ў правадыры тых, каго Лукашэнка выгнаў са службы, гэта спроба вярнуць час, якога даўно няма, які страчаны бяздарна і па-пустому. Нібы ў дзіцячай гульні ў шахматы: “Дай мне перахадзіць, бо я ня так падумаў!”\nЯк Сакрат Яновіч пакуе свае мініятуры\nБыў у Крынках. У Яновіча на Трыялёгу. Спачатку прафэсар Жан-Франсуа Дэлянэ з унівэрсытэту Ам’ен чытае добра падрыхтаваны рэфэрат і на чысьцюткай польскай мове даводзіць зь лічбамі і фактамі, што польская палітыка да нацыянальных меншасьцяў-супольнасьцяў — гэта сорам адзін, а законы польскія адпаведна ад часоў Жыгімонта Старога нязьменныя, і ўвогуле Польшча спазьняецца за Эўропай на пяцьдзясят гадоў. А яшчэ хоча да Уніі...\nСядзіць побач пані прафэсар Альжбета Смулкова, першы амбасадар Польшчы ў Менску, і толькі канца чакае. Ну, бо якая ж полька пацерпіць, каб пра Польшчу так гаварылі! І як толькі Франсуа скончыў, адразу кажа без усялякай падрыхтоўкі:\n— Пане! Тым меншасьцям, так паміж намі, колькі ні дай, усё роўна мала! Што ні зрабі, усё адно кепска! Тыя меншасьці так і так не вылазяць са сваімі плачамі з брусэляў і страсбургаў!\nІ тут Сакрат пакуе сваю загадзя падрыхтаваную мініятуру ў толькі што падрыхтаваную глебу:\n— А н-няхай сабе! Х-хіба польскі Жонд здурэе і к-кінецца на Падляшша будаваць нам беларускія школы... То я вам скажу, як будзе выглядаць тая будоўля. Днём ад відна да відна палякі бягом будуюць тыя школы, а як сьцямнее, то праз кусты паўзуць беларусы з каністрамі бэнзыну — і тыя школы паляць! Бо на халеру ім тая мова, калі яны перабраліся да места і парабіліся палякамі! Н-назад у хамы іх ужо не загоніш...\nГавары і пішы праўду — і цябе пачуюць і зразумеюць.\nЦі маем нацыю?\nКім былі беларусы ў БССР пад канец 80-х ХХ ст. — нацыяй ці ня нацыяй? Бо нацыя — гэта ня кроў, гэта культура. А культура мела быць і была “нацыянальная па форме, сацыялістычная па зьмесьце”. Што да зьместу, то ўсё было добра, бо беларусы — гэта нацыя сацыяльная, сацыялізмам да канца сфармаваная. А па форме? Бо ня трэба блытаць культуру зь літаратурай і мастацтвам. Літаратурай і мастацтвам жывуць адзінкі, а тысячы і мільёны гатовыя літаратурныя і мастацкія творы адно спажываюць. Пры той умове, калі “ўскормленыя суць па Бозе” ў адпаведнай культуры штодзённага побыту. Тая культура складаецца з мовы, веры ці сьветапогляду, адукацыі, грашовага дабрабыту etc, etc, etc...\nНя так проста было акрэсьліць у ХХ ст., што такое нацыя. Таму ў савецкіх пашпартах абсалютна слушна пісалі ня “нацыя”, але “нацыянальнасьць”. Чыста фармальная прыналежнасьць да быле каго (бо можна было тую “нацыянальнасьць” выбраць: па бацьку, па маці альбо якую хочаш!) — лішняя графа для бюракратыі, для статыстыкаў, плянавікоў прадукцыі філялягічных факультэтаў і начальнікаў аддзелаў кадраў ваенных заводаў. Але беларусам гэта адпавядала, бо да 80-х гадоў ХХ ст. ніякай беларускай нацыі ў эўрапейскім яе разуменьні ўжо не было. Была менавіта “нацыянальнасьць”. Беларуская савецкая. Што табе “па форме”, што “па зьмесьце”.\nТым ня менш, і пры адсутнасьці “нармалёвай” эўранацыі Рэспубліка Беларусь спакойна сабе існуе дзесяць гадоў. Бедна, але не ў галечы. На валаску, але без катастрофаў. Тупа і ціха, але безь перастрэлак штоноч з аўтаматычнай зброі на сталічных і правінцыйных вуліцах. Гэта працягвае жыць дагарбачоўскі Савецкі Саюз. Тытульная нацыянальнасьць у Рэспубліцы Беларусі — гэта пэнсіянэры. (Неяк сацыёлягі не зьвярнулі ўвагі, што працэнт галасоў за Лукашэнку на выбарах’2001 практычна адпавядае працэнту “ільготнікаў”!) Адстаўнікі Савецкай Арміі сядзяць тут скупіскамі, як сып на целе: Уручча ў Менску, Фолюш у Горадні, Рось-2, “турэцкі пасёлак” у Слоніме, Бяроза. Жывуць сваім балотам. У тым самым віртуальным сьвеце і часе. Пагоды ня робяць.\nШто да наплыву “небеларусаў” на самы верх цяперашняй дзяржаўнай адміністрацыі, на тое ёсьць дзьве прычыны. Па-першае, прэзыдэнт у 1994 г. быў сам-адзін — і калі б абапіраўся на “сваіх”, яго б даўно зжэрлі. Бо тая “каманда” піхала яго сьпераду, як бульдозэр, як дурачка. Але бульдозэр своечасова разьвярнуўся і акуратна расьцёр наіўняцкую “каманду”. Наняў “варагаў” на службу. (Паралелі не перакрыжоўваюцца, але ж князя Вітаўта аберагалі караімы і татары, усіх Людовікаў — шатляндцы і швайцарцы, Фрыдрыху Вялікаму вымуштравалі армію французы, а Пятру Вялікаму паставілі на ногі імпэрыю немцы. Найлепшы слуга — гэта слуга за грошы, а не за ідэю. Бо сёньня адна ідэя ў галаве, заўтра іншая, а грошы — заўсёды тыя самыя грошы.) Па-другое, сваіх “спэцоў” часта проста не было. Напрыклад, вайскоўцы-адстаўнікі зь Беларусі былі напалову нейкія зэнітчыкі, ракетчыкі і танкісты, а на другую палову палітрукі. І “спэцоў” зь веданьнем арабскай, фарсі і ангельскай у адной галаве, зь веданьнем Блізкага Ўсходу, з сувязямі і знаёмствамі там можна было ўзяць толькі з “варагаў”. Іначай постсавецкая зброя проста б заржавела бяз толку, а не была пакрысе прададзеная дзеля вечных латак на “матчыну вёску” зь яе абсурдна стратнымі ад крадзяжоў, марнатраўства і бесталкоўшчыны “пасяўнымі” ды “ўборачнымі”. Несалідна беларусам тыкаць Уралу Латыпаву, што ён паходжаньнем башкір, і адначасова ганарыцца, што Касьцюшку стаяць помнікі ў Амэрыцы, а Дамейка — нацыянальны герой Чылі.\nБольш цікавы выраз у бясконцым шэрагу сынонімаў тае РБ — гэта “еще одна Россия”. У недалёкім будучым гэта можа быць запасны аэрадром. Бо ў Расеі маёмасьць перадзеляць яшчэ раз. А ня ўсе тамтэйшыя спрытныя Шустэры і шустрыя Спрытнэры могуць, як Гусінскі зь Беразоўскім, гойсаць па Эўропе. Адзін ім застанецца шлях — сюды. Сьледам будуць разьбіткі з “Прыдняпроўскай Малдаўскай Рэспублікі” ды з самазванай Абхазіі (яны лішнія ў новай маскоўскай геапалітыцы). Сьледам непатрэбныя “героі” чачэнскай, таджыцкай і ўсіх астатніх войнаў. Сьледам звычайныя крымінальнікі, што маюць сябе за “мафію”, ня маючы паняцьця зялёнага, што сапраўдная мафія — гэта структура некрымінальная, а крымінальнікаў наймае часова і плаціць па гадзінах. Нарэшце, адбудзецца “вялікі зыход” з Поўначы і з Далёкага Ўсходу, дзе мільёны людзей у рынкавай гаспадарцы проста лішнія. Зразумела, ва ўсіх згаданых групах апынецца мноства беларусаў альбо асобаў зь Беларусі родам, што маюць тут радню і месца пачатковага прытулку. Вось тады і пабачым неба ў алмазах...\nГэтая новая хваля навалачы і сволачы, у адрозьненьне ад цяперашніх адстаўнікоў і разьбіткаў у працёртых штанах, будзе зьяўляцца не паасобку, але кланамі — і абавязкова распачне бойку за ўладу з тутэйшымі кланамі, з тым жа “кланам Лукашэнкі” альбо “вэртыкальлю”. І хіба гэтую тэндэнцыю бяздарна прагледзіць “новая апазыцыя” (так, Сямён Мікалаевіч?) — як у 1994-м “нацыяналісты” і “дэмакраты”, а таксама “наш Вячаслаў Францавіч” бяздарна прагледзелі новую сацыяльную клясу, камсамольцаў сярэдняга зьвяна?\nБеларусы ў вачах суседзяў\nЛюбая нацыя насамрэч ёсьць не такой, якой яна самой сабе здаецца, але такой, якой выглядае ў вачах суседзяў. З нашых суседзяў найбольш займаюцца беларусамі палякі: маюць чатыры беларускія катэдры ва ўнівэрсытэтах (у Расеі няма ніводнай, бо там “нет никаких белорусов, это испорченные русские”). Нядаўна польскае бачаньне беларусаў падсумаваў д-р Рышард Радзік з унівэрсытэту імя М.Кюры-Складоўскай у Любліне, які вывучае беларускае грамадзтва ўжо дзесяць гадоў.\nПа-першае, у беларусаў няма культурнай гіерархіі, толькі службовая. Прафэсіянал — няважна, сьлесар-інструмэнтальшчык альбо нэўрахірург — ламанага шэлега ня варты, лічыцца толькі пасада.\nПа-другое, у беларусаў абвостраны першабытны падзел на “сваіх” і “чужых” па вонкавых прыкметах. Іншая манера гаварыць і паводзіць сябе, іншая вопратка, іншы занятак выклікаюць адкрытую варожасьць. Асабліва калі гэта тычыцца не “начальніка”, а чалавека “свайго” асяродзьдзя. Усе маюць быць як усе. Гэткі погляд вынікае з браку культурнай гіерархіі, з прыярытэту культуры выжываньня і прымітыўнай вэгетацыі. А “спрошчанасьць” гіерархіі і сьветапогляду цягне за сабой спрошчанасьць мовы, прымітыўны спосаб яе ўжываньня. Справа не ў “расейскім маце”. Справа ў тым, што калі сварацца дзьве полькі, то звычайна пачынаюць ад “proszę pani, bardzo pani przepraszam, ale pani jest kurwą”, а беларускі пачынаюць з запальнага “ах, ты, б...дзь, сволач!”, прыніжаючы найперш сябе, а не апанэнта. Спрошчанасьць і эмацыйнасьць мовы выклікае прымітыўнасьць і неахайнасьць думкі.\nПа-трэцяе, у беларусаў няма звычкі да побыту ў супольнасьці, шырэйшай за сваю вёску, дзе ўсе ўсіх ведаюць. Таму ўражвае кантраст паміж зваротам да знаёмых (“Пятровіч”, “Міхайлаўна” і далей па-свойску) і незнаёмых (казённа-савецкае “вы” альбо хамскае “мужчына”, “жэншчына”). “Пан”, “спадар”, а нават “гаспадзін” і “таварыш” выклікаюць альбо сьмех, альбо злосьць. Мае быць па-свойску. Кожны незнаёмы — гэта чужак і вораг.\nПа-чацьвертае, славутая “беларуская гасьціннасьць” празьмерная і надакучлівая. Пірог мае быць цэлы, а не парэзаны, пляшка гарэлкі закаркаваная, а не пачатая. Стол увогуле мае “ламіцца”, але гэта не для госьця, а для сябе. Напрыклад, замест шклянкі вады (запіць анальгін) абавязкова пададуць кампот “са сваіх вішняў”, а паіць і карміць будуць гвалтам, не зважаючы на дыету, стому з дарогі, — пакуль ня час будзе клікаць “хуткую дапамогу”. Гэтак шляхта “саскай” Рэчы Паспалітай выдурнялася засьценак перад засьценкам. Гэта яшчэ дахрысьціянскі звычай князькоў-кацыкаў карміць і паіць варожых паслоў так, каб яны за сталом рыгалі, ня могучы вытрымаць нашага дабрабыту...\nПа-пятае, бесцырымоннасьць і анархія, калі да вас могуць зайсьці пасярод працы альбо пасярод ночы ды яшчэ прывесьці з сабой незнаёмую вам кампанію і бавіць час, колькі ўлезе. Якія там яшчэ папярэднія званкі і дамовы! Гэта зноў-такі дапатопны вясковы атавізм, калі дзьверы зачынялі толькі ад зьвяроў, а так уся вёска жыла адным родам-кланам.\nПа-шостае, неабавязковасьць і непунктуальнасьць. Спазьніцца на паўгадзіны — гэта норма, а здараецца, што спазьняюцца на дзень, на месяц і болей. А калі насьмелішся зрабіць заўвагу, яшчэ й вінаваты будзеш. Ізноў лезе вёска — там жывуць па сонцы, не па гадзіньніку, і ніхто нікуды не сьпяшаецца. Альбо адхіляецца па дарозе на ўсе бакі. Як дзіця. Бо яму цікава тое і гэта.\nПа-сёмае, пасіўнасьць і боязь дзеяньня (мы лічым гэта “памяркоўнасьцю”, “спакоем”, “цярпеньнем”, “разважнасьцю”) ня толькі ў жыцьці прыватным, таварыскім, сямейным, але супольным, грамадзкім, палітычным, а нават гаспадарчым. То бок зь беларуса работнік яшчэ нічога, а гаспадар зь яго нікчэмны.\nПа-восьмае, абвостранае адчуваньне ўласнай непаўнавартасьці і недаробленасьці ў параўнаньні зь іншымі народамі. Беларус усё жыцьцё як на экзамэне, упэўнены, што навакольнаму сьвету няма чаго больш рабіць, як за ім сачыць ды выстаўляць адзнакі. Адсюль альбо празьмерная згода (Шушкевіч), альбо нічым не справакаваная агрэсія (Пазьняк, Лукашэнка). Адсюль зусім не савецкая, але беларуская паказуха, калі самі беларусы спакойна жывуць у пыле і брудзе, але перад візытам “чужой” дэлегацыі вылізваюць усё да апошняга плінтусу.\nПа-дзявятае, клінічны брак асабістага гонару, калі трэба пайсьці насуперак — службова, у грамадзкім жыцьці. Замест гонару — пыха і злосьць, што выліваецца на сямейнікаў і падначаленых.\nПа-дзясятае, зь непаўнавартасьці вынікае прыстасаванства і малпаваньне. Будаваць катэдж, бо сусед збудаваў, а не таму, што самому патрэбны. Сьпісваць тэлебачаньне з маскоўскіх каналаў (тыя сьпісваюць з амэрыканскіх). Купляць любы хлам, абы з заходнім “лэйблам”. Прайграўшы хакейны чэмпіянат, пахваляцца, што “абулі мы маскалёў”: Беларусь—Расея — 1:0...\nКаму гэтыя думкі пра беларусаў здаюцца крыўднымі (бо польскія), рэкамэндую разьвярнуцца на 180 градусаў і паслухаць парадаў рэвалюцыянэра і рэфарматара Пятра Вялікага сваім жальнікам, якія плакаліся, што зь іх немцы сьмяюцца:\n— Неча на зерцало пенять, коли рожа крива...\nБо ў тую Эўропу мы глядзім дагэтуль, як у вэнэцыянскае люстэрка. Але ня хочам бачыць тое, што бачым. На мой погляд, высновы д-ра Радзіка для нас — добрая лектура, а не “дывэрсія” ці “зьдзек зь беларусаў”.\nЧаго ня трэба рабіць\n2000 гадоў таму адзін геніяльны жыд-гультай першым дадумаўся, што дзеля таго, каб ашчасьлівіць чалавецтва, нічога ня трэба рабіць. “Не забівай. Ня крадзь. Ня лгі на чалавека. Ня прагні чужога...” Дэкалёг. На ім паўстала і стаіць сучасная цывілізацыя — і там, дзе прызнаюць Ісуса Хрыста, і дзе не прызнаюць.\nАле прайшлі тыя дзьве тысячы гадоў — і што? Кожны дзень забіваюць, крадуць, ілгуць нават самі на сябе, ня кажучы пра блізкага свайго, а ўжо прагу да чужога лепей ня згадваць... Ня так проста дзейснай і дзейнай чалавечай натуры нічога не рабіць — Дэкалёгу трымацца.\nТым ня менш, кожнаму чалавеку, тым болей прэзыдэнту альбо кандыдату ў прэзыдэнты, варта выпрацаваць свой Дэкалёг. Безумоўна, Дэкалёг такой асобы — справа самой тае асобы, але часам доктара Радзіка, магістра Яновіча альбо інжынэра Чобата таксама варта паслухаць.\nНя трэба што-кольвек рабіць, калі сам спачатку не разабраўся і ня вырашыў, чаго ты хочаш на самай справе.\nНя трэба губляць час на тыя памылкі, якія ўжо рабілі твае папярэднікі, каб лішні раз пераканацца на ўласнай скуры.\nНя трэба блытаць “інтарэсы народу” (якіх насамрэч няма — ёсьць адны лёзунгі для электарату) з інтарэсамі дзяржавы, якія ёсьць і якія нязьменныя. Зьменная толькі тэхналёгія іх рэалізацыі — саюзьнікі, падаткі, крэдыты, законы etc. Інтарэсы дзяржавы доўгатэрміновыя, а таму заўжды супярэчаць “інтарэсам народу”, бо тыя “інтарэсы” аднадзённыя, абы дзень да вечара, а што будзе заўтра, народ не бярэ да галавы.\nНя трэба абапірацца выключна на “сваіх хлопцаў”. Гэткія “хлопцы” з паслухмяных выканаўцаў хутка вырастаюць да прайдзісьветаў і зладзеяў, якія круцяць свае гешэфты ад твайго імя і робяць сваю “палітыку” за тваімі плячыма.\nНя трэба спадзявацца на тутэйшых інтэлектуалаў-сацыёлягаў, бо іхныя аналізы і высновы заўжды памылковыя (як і парады заходніх дыпляматаў). Тыя і тыя ўжываюць альбо эўрапейскую, альбо расейска-савецкую тэхналёгію, разьлічаную на структурную, дыфэрэнцыяваную супольнасьць. А беларуская супольнасьць маналітная і безэлітная, постмужыцкая і постсярэднявечная — і патрабуе іншай тэхналёгіі аналізу. Напрыклад, “сацыялягічныя апытаньні” напярэдадні выбараў даюць разьбежку з вынікамі выбараў у 2–3% у Эўропе і Расеі, але на 50% і болей у Беларусі. Беларускі шызафрэнік здавён хоча аднаго, думае другое, прагне трэцяга, робіць чацьвертае, а галасуе, як левая нага падкажа, бо ў ягонай галаве адначасова сем “думак” і ніякага лягічнага пляну дзеяньня.\nНя трэба нікому давяраць фінансавыя справы. Крадуць, кралі і будуць красьці. Бо дзе сваё, а дзе казённае, наш шызафрэнік шчыра не разумее. “Калхоз мае быць. Без калхозу прападуць людзі”. Гэта датычыцца ўсіх бяз вынятку грантаў і фондаў.\nНя трэба верыць на слова, што “заданьне выканана, работа зроблена!”. Вядома, зроблена — толькі ня так, як ты загадаў. Бо кожная “шасьцёрка” па дарозе робіць у тваім загадзе карэктуру — і не ў тваіх, не ў дзяржаўных, але ў сваіх шкурных інтарэсах.\nНя трэба кідацца ў бойку, ня маючы структурнай партыі, толькі рассыпаны аглямэрат нейкіх “клюбаў па інтарэсах”. Нават калі будзе перамога і ўлада, дзе людзей браць, каго куды ставіць? Ізноў “сваіх хлопцаў”, “карэкціроўшчыкаў”?!\nНя трэба, раз ужо кінуўся ў тую бойку, разьменьваць напрацаваны патэнцыял на нейкія “пяцёркі”, дзе адны пабітыя “шасьцёркі”. Бо хто такія сёньня прэм’ер Чыгір альбо генэрал Казлоўскі? Ніхто. Гэта толькі “электарат” думае, што Пётра Міронавіч Машэраў яшчэ здольны вылезьці з магілы, а таму трэба быць гатовым галасаваць за Натальлю Пятроўну Машэраву.\nА хто такі Ганчарык? Вечны другі сакратар-палітрук абкаму КПСС і першы прафсаюзны “дзяляга” кватэраў, санаторыяў і пакетаў на Новы год. Во ўжо хто быў бы папуліст без двукосься, куды да яго Лукашэнку! А дарэчы, раз ужо панёс лёс уляпацца ў тую прэзыдэнцкую кампанію, то ня манная размазьня-“апазыцыя” мае браць толькі 15% усе разам, што сьмеху варта, але адна “Рэгіянальная Беларусь” Сямёна Домаша мае браць ажно 15% самастойна. З прыцэлам на будучае. Бо ніякія выбары не апошнія, а канец сьвету чарговы раз адкладаецца.\nНя трэба невядома чаго цягацца на менскае тэлебачаньне, дзе не пускаюць проста ў этэр, але запісваюць і фільтруюць. Тым болей, ня трэба каштаваць на тэлебачаньні ніякай “вадзічкі”, каб потым ляжаць у санаторыі і езьдзіць у Кракаў на апэрацыю...\n...Сам летам ляжаў у шпіталі. І сястра, што шпыняла мне чатырнаццаць уколаў за суткі, ясна патлумачыла, чаму нельга адну й тую ж дозу калію з кадміем даць за адзін-два разы. Бо сэрца папросту ня вытрымае цяжару. Калі не адразу спыніцца, дык за тыдзень. Калі тыя кадмій з каліем выйдуць з арганізму з мачой, сьлядоў па сабе не пакінуўшы. Чым займаліся асабісты лекар і шэф службы аховы кандыдата ў прэзыдэнты, незразумела. Ах, такіх увогуле не было ў штаце?! Ну, ня ведаю я... ня ведаю нават, што яшчэ гаварыць. Канец. Кропка.\nСправаздачы “нежалезных” журналістаў пра апошнюю прэзыдэнцкую кампанію нагадвалі адзін суцэльны нэкралёг. А ў галовах сацыёлягаў упершыню заварушылася думка, што прэзыдэнцтва Лукашэнкі можа быць пажыцьцёвым. Пры ўсіх выбарах, рэфэрэндумах і назіральніках з Эўропы. А што вы хацелі? Гэта абсалютна лягічна. Бо пакаленьне пэнсіянэраў, адыходзячы на той сьвет, хацела б забраць у магілу сваіх дзяцей і ўнукаў. Гэткі мужыцкі варыянт любві і ласкі да бліжняга свайго...\nСпадзявацца, што гэтую народную долю народ пераменіць, як толькі прачнецца, можна, але дарэмна. Бо ня маем народу. Маем адзін просты люд. Там, дзе пераважае не гаспадар, а работнік, “хрыбтом нацыі” ёсьць не “сярэдняя кляса”, але бюракратыя, “сярэдняе зьвяно”, Лукашэнка ня вечны. Ён вечны датуль, пакуль ягоныя дзеяньні інтарэсам беларускай бюракратыі больш-менш адпавядаюць. А бюракратыя — у адрозьненьне ад “народу”! — гэта кляса найбольш рэактыўная на любыя перамены, найбольш дынамічная ў любым часе. І калі ў Расеі сапраўды пачнецца “пуцінская рэвалюцыя”, якая пераплюне “гарбачоўскую перабудову”, наш Саюз Цяляці й Каровы папросту разваліцца. З усімі з таго вынікаючымі палітычнымі і гаспадарчымі, ізаляцыйнымі ды інфляцыйнымі наступствамі для Беларусі. Чым адкажа на банкруцтва цяперашніх памкненьняў Лукашэнкі кансэрваваць калгасна-савецкі лад беларуская бюракратыя калгасна-савецкага ж паходжаньня? Перакінецца на другі бок ці будзе тапіцца разам з шэфам — як на “Тытаніку”?! Паводле закону прыроды, пацукі з карабля, які топіцца, бягуць першымі...


Падборка вакансій для так званага крэатыўнага класа\nЧарговы выпуск традыцыйнай рубрыкі пра вакансіі, якія падаюцца нам цікавымі ці хлебнымі, у ідэале – 2-у-1. Гэтым разам прапануем займацца прасвятленнем на вёсцы, рэдачыць глянцавы часопіс, будаваць кар’еру ў айці або проста варыць каву.\nСпецыяліст(-ка) па інфармацыі і камунікацыі. «АПБ»\nГА «Ахова птушак Бацькаўшчыны» чакае заяўкі ад людзей, якія ўмеюць камунікаваць са СМІ ды ўсялякімі інстанцыямі і здольныя давесці да шырокіх мас ды адказных асоб простую ідэю: дзікая прырода Беларусі вартая таго, каб шчыра яе любіць і берагчы.\nофіс у Менску на вул. Парніковай;\nзанятасць: 40 гадзін у тыдзень;\nтэрмін кантракту: 1 год з магчымасцю падаўжэння;\nкамандзіроўкі па РБ;\nзарплата: ад 1000 BYN;\nтэрмін пачатку працы: 27 красавіка.\nвышэйшая адукацыя ў сферы журналістыкі, камунікацыі, PR або сумежных дысцыплінах;\nрэлевантны досвед працы – ад двух гадоў;\nвалоданне англійскай мовай не ніжэй за В1;\nдобрыя менеджарскія якасці;\nлюбоў да дзікай прыроды.\nраспрацаваць камунікацыйную стратэгію па прасоўванні каштоўнасці дзікай прыроды і рэалізоўваць яе;\nкаардынаваць удзельнікаў каманды;\nгенераваць і рэалізоўваць ідэі па правядзенні афлайн і анлайн інфармацыйных кампаній ды мерапрыемстваў;\nрыхтаваць інфармацыйныя матэрыялы;\nарганізоўваць прэс-канферэнцыі, прэс-туры, выставы, навучальныя круглыя сталы, семінары;\nрыхтаваць друкаваную прадукцыю: ад тэксту да каардынацыі падрадчыкаў.\nКантакты: рэзюмэ і матывацыйны ліст з тэмай «Вакансия_АПБ» дасылай да 20 красавіка на адрас salavei@ptushki.org. Абавязкова пазнач папярэднія і бягучае месца працы; кантакты двух чалавек, якія могуць даць табе рэкамендацыі; прыклады рэалізаваных кампаній або праектаў; спасылкі на свае тэксты, не старэйшыя за два гады. У матывацыйным лісце трэба адказаць на пытанне «Чаму я хачу атрымаць гэтую працу» (да 1000 знакаў з прабеламі).\n«Настаўнік(-ца) для Беларусі»\nМагчымасць нарэшце перабрацца на чыстае паветра і рэалізаваць свае педагагічныя амбіцыі там, дзе яны крытычна патрэбныя: у вёсцы. Праграму «Настаўнік для Беларусі» запусцілі летась, цяпер пачаўся набор на другі паток. Прынцыповыя адрозненні ад звычайнага працаўладкавання – у тым, што ты рэальна прапампуеш свае навыкі дзякуючы папярэдняму інтэнсіву і метадычнай падтрымцы, а падчас працы не толькі ўлюбіш школьнікаў у свой прадмет, але і прынясеш ім і іх бацькам яшчэ нешта карыснае: магчыма, дэндрапарк, а мо і курсы праграмавання (прыдумаеш сам(-а), што патрэбна больш).\nпераезд на вёску на два гады;\nпраца на адну стаўку без магчымасці сумяшчэння;\nстыпендыя на рэалізацыю праекта, які будзе карысны локалам;\nкампенсацыя выдаткаў на жыллё;\nвышэйшая адукацыя і любоў да прадмета;\nвысокая, усвядомленая матывацыя;\nнастойлівасць у дасягненні мэтаў;\nпраактыўная, лідарская жыццёвая пазіцыя;\nэмпатыя, чуласць, камунікатыўныя навыкі\nвіртуозна выкладаць свой прадмет;\nпрыдумаць праект для развіцця мясцовай супольнасці і рэалізаваць яго.\nКантакты: запоўніць анкету кандыдата(-кі) да 4 траўня па спасылцы.\nIT-кампанія Altabel прапануе працу на пазіцыі Business Development Manager Assistant у фармаце выдаленкі. Патрабаванні досыць сціплыя, а графік такі, што можна сумяшчаць з вучобай.\nанглійская мова B1 (Intermediate) ці вышэй;\nКантакты: пытанні CV – на pkasterova@gmail.com з пазнакай «CV Business Development Manager Assistant».\nМенеджар(-ка) аддзела маніторынгу і аналітыкі. Fistashki\nРэкламнае агенцтва з топ-10 лепшых digital-агенцтваў Расіі шукае супрацоўніка ў менскі офіс. Трэба будзе маніторыць інтэрнэты на прадмет згадак таго ці іншага брэнда і аналізаваць гэтыя згадкі, каб прадставіць агульную карціну.\nфіксаваная заработная плата па выніках сумоўя;\nофіс на «Міхалова».\nуменне знаходзіць прычыны падзей і тлумачыць вынікі даследаванняў;\nздольнасць добра арыентавацца ў інтэрнэт-рэсурсах;\nнавыкі працы з пакетам Microsoft Office;\nакуратнасць, уважлівасць і адказнасць;\nвопыт працы з маніторынгавымі сістэмамі – гэта тлусты плюс.\nапрацоўваць і аналізаваць атрыманыя ў выніку інтэрнэт-маніторынгу згадкі пра брэнд;\nацэньваць танальнасць згадак;\nкатэгарызаваць згадкі на падставе тэмы паведамлення;\nIT-кантора са штаб-кватэрай у Даласе шукае капірайтара(-ку), які(-ая) будзе пісаць удумлівыя тэксты для амерыканскай аўдыторыі. Вакансія можа падысці дасведчаным капірайтарам, перакладчыкам або студэнтам апошніх курсаў са спецыялізацыяй «англійская мова».\nпраца ў офісе;\nканкурэнтаздольная афіцыйная зарплата;\nпакрыццё выдаткаў на фітнэс;\nмоўныя курсы і іншыя карпаратыўныя праграмы.\nздольнасць ператвараць ідэі ў тэксты;\nінфарматыўны, лагічны, фактацэнтрычны стыль, які ўмацоўвае давер і стымулюе цікавасць;\nсвабоднае валоданне англійскай мовай.\nствараць артыкулы, тэматычныя даследаванні, навіны, апісанні паслуг на англійскай мове (прыклады можна глянуць на сайце кампаніі).\nДызайнер(-ка). «А100 Дэвелапмент»\nЗабудоўшчык, якога ведаюць па праектах жылых раёнаў «Новая Баравая», «Пірс», «Зялёная гавань», ТЦ «ALL», шукае дызайнера(-ку)-шматстаночніка(-цу).\nпоўная занятасць, графік: пн-чц з 8:30 да 17:30, пт да 17:00;\nмабільны тэлефон, безліміт перамоў;\nпраязны за кошт кампаніі;\n50% зніжка на абанемент у трэнажорную залу,\nз/п залежыць ад вопыту работы і глыбіні прафесійных ведаў.\nвышэйшая адукацыя, можна студэнтам апошняга курса;\nуменне працаваць у спецыялізаваных праграмах;\nведанне дзейных стандартаў і тэхнічных умоў, методык афармлення паліграфічных выданняў;\nведанне правілаў вёрсткі друкаваных выданняў;\nведанне метадаў і сродкаў выканання мастацка-афарміцельскіх работ.\nвярстаць друкаваную прадукцыю;\nраспрацоўваць макеты і адаптаваць іх пад памеры;\nствараць паліграфію, стэнды, банеры;\nствараць банеры для інтэрнэту, вэб-элементы;\nудзельнічаць у распрацоўцы лагатыпаў;\nствараць макеты для часопісаў;\nпадрыхтоўваць візуальна-адраснае арыентаванне.\nГалоўны(-ая) рэдактар(-ка). KORONA magazine\nКалі пры праглядзе фільмаў пра рэдактараў(-ак) глянцавых часопісаў ты кожны раз крышачку прымяраеш пад сябе іх крэслы ды пап’е-машэ, магчыма, варта сесці ўжо ў тое крэсла і рэальна паруліць. Не Vogue, вядома, але назва таксама гучная.\nпатрабаваны вопыт працы: 1-3 гады;\nофіс у БЦ «Вікторыя-Алімп» па праспекце Пераможцаў.\nвышэйшая адукацыя (філолаг, рэдактар, журналіст);\nвопыт працы рэдактарам – стылістычным рэдактарам, выпускаючым рэдактарам, журналістам – ад двух гадоў;\nуменне пісаць цікавыя і ёмістыя тэксты;\nуменне пісаць рэкламу.\nкаардынаваць працэс стварэння часопіса на ўсіх этапах;\nстылістычна і тэхнічна рэдагаваць артыкулы;\nразмяшчаць інфармацыю ў сацыяльных сетках;\nкрэатывіць і капірайціць.\nBusiness Development Specialist. iTechArt\nКампанія iTechArt займаецца распрацоўкай і тэставаннем аплікацый. Тут дзейнічае пяць дэпартаментаў па развіцці бізнэсу, дзе ва ўсіх супрацоўнікаў, кажуць, ёсць магчымасць актыўна ўдзельнічаць у працэсах, прапаноўваць свае ідэі, браць на сябе новыя задачы, пераймаць вопыт у прафесіяналаў у галіне продажаў і развіцця бізнэсу. Працаваць давядзецца з заказчыкамі з ЗША і краін Заходняй Еўропы. Усе камунікацыі праходзяць на англійскай мове.\nкамфартабельны офіс на «Інстытуце Культуры»;\nбясплатныя курсы англійскай;\nмедыцынская падтрымка, спартыўная праграма, карпаратыўныя дысконты.\nвышэйшая адукацыя або студэнты апошніх курсаў універсітэта;\nузровень англійскай мовы – Advanced і вышэй;\nздольнасць працаваць у рэжыме мультызадачнасці;\nплюсам будзе вопыт пражывання за мяжой або досвед працы з носьбітамі англійскай мовы;\nплюсам будзе вопыт працы ў ІТ-сферы.\nшукаць новых кліентаў;\nаналізаваць магчымасці рынку рэгіёнаў, яго асноўных гульцоў;\nраспрацоўваць стратэгіі па пошуку і прыцягненні новых кліентаў;\nкамунікаваць з патэнцыяльнымі кліентамі анлайн;\nвыяўляць патрэбы патэнцыйных кліентаў;\nпрацаваць з CRM-сістэмай.\nСпецыяліст(-ка) аддзела развіцця медыяплатформаў. А1\nМабільны аператар шукае чалавека, які будзе ўмацняць яго пазіцыі на рынку кіберспорту і геймінгу.\nафармленне па дагаворы падраду;\nпатрабаваны досвед: 1-3 гады;\nофіс на Інтэрнацыянальнай.\nвышэйшая тэхнічная або эканамічная адукацыя;\nзахопленасць камп’ютарнымі гульнямі, кіберспортам;\nведанне спецыфікі рынку кіберспорту (Беларусі і сусветнага);\nспалучэнне творчага падыходу і выканальніцкай дысцыпліны;\nузровень англійскай не ніжэй за Upper-intermadiate;\nгатоўнасць працы ва ўмовах высокай нагрузкі.\nпланаваць кіберспартыўныя актыўнасці VOKA Gaming;\nарганізоўваць і каардынаваць кіберспартыўныя актыўнасці (анлайн і афлайн мерапрыемствы, спонсарскія праекты);\nузаемадзейнічаць са спонсарамі і партнёрамі;\nствараць кантэнт: стрымы, інтэрв'ю, рэпартажы, агляды;\nразвіццё кіберспартыўных прадуктаў кампаніі.\nУ каманду маркетынгу патрэбны графічны(-ая) дызайнер(-ка) з крэатыўным поглядам на жыццё і нестандартным падыходам да вырашэння задач. Кандыдатаў(-ак) без партфоліа не разглядаюць.\nпатрабаваны вопыт працы: 3-6 гадоў;\nофіс побач з метро («Акадэмія навук»);\nканкурэнтаздольны заробак па выніках сумоўя;\nкарта прэміум-класа для супрацоўнікаў.\nбазавыя веды HTML, CSS, пачатковыя навыкі вёрсткі;\nведанне Photoshop, Illustrator, Sketch;\nпраактыўнасць і адкрытасць;\nакуратнасць і ўвага да дэталяў.\nдызайніць сайты, персанальныя старонкі, e-mail рассыланні;\nадмалёўваць макеты сайтаў;\nствараць абразкі, ілюстрацый для сайтаў, банераў і адаптацыі;\nствараць дызайн паліграфічнай прадукцыі, распрацоўваць лагатыпы і фірменны стыль;\nзаймацца графічным суправаджэннем і афармленнем прадуктаў банка;\nраспрацоўваць крэатыўныя канцэпцыі пад запускі прадуктаў і праектаў;\nпрацаваць з сумежнымі з дызайнам падраздзяленнямі (распрацоўка, SEO);\nствараць сувязныя серыі прадуктаў з разуменнем усіх дэталяў вытворчасці;\nпрацаваць з аналітыкай.\nКантакты: +375 (29) 1954979 (Ірына), hr_select@alfa-bank.by.\nВеганская кавярня на Багдановіча шукае чалавека, які будзе з усмешкай (гэта пункт з патрабаванняў) гатаваць духмяную каву і прадаваць перакусы, дзеля якіх нікога не давялося забіваць.\nзарплата – ад 550 да 900 рублёў на рукі;\nмесца працы – раён плошчы Бангалор;\nзанятасць поўная (12 гадзін) з графікам 2/2;\nдосвед працы ў грамадскім харчаванні (а таксама з кавамашынай) абавязковы.\nусмешлівасць, пазітыўны настрой;\nпунктуальнасць, тактоўнасць, адказнасць, акуратнасць, таварыскасць, навучальнасць;\nуменне рабіць пяць спраў адначасова;\nгатаваць каву, гарбату, безалкакактэйлі;\nпрыбіраць працоўнае месца.\nКантакты: запоўні анкету.\nВакансія для тых, хто хоча мець справу з матэрыяльнымі каштоўнасцямі, дыхаць гістарычным пылам і адкопваць скарбы на анлайнавых блышыных рынках. Можна папрацаваць на ІП у сферы антыкварыяту і вінтажу.\nз/п ад 800 да 2000 рублёў на рукі;\nпраца ў офісе (графік можна карэктаваць як зручней);\nчасткова выдаленая праца.\nскупляць вінтажныя і калекцыйных рэчы, антыкварыят;\nпрацаваць з поштай і складам;\nствараць «лістынгі» для продажу на Ebay;\nпрацаваць з «Куфрам» і Ay.by;\nшукаць тавар і аналізаваць рынак.\nжаданне працаваць і развівацца, праяўляць ініцыятыву.\nКантакты: +375 (29) 7703012 (Уладзімір, тэлефанаваць з 14:00 да 21:00), valeryikazei@yandex.by.


12:45 08.06.2021 (абноўлена 11:16 08.06.2021)\nМІНСК, 8 чэр – Sputnik. Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падпісаў закон, якім уносяцца змяненні і дапаўненні ў Крымінальны кодэкс, у прыватнасці, узмоцнена адказнасць за забойства супрацоўніка міліцыі, а таксама ўведзена крымінальная адказнасць за забойства вайскоўца.\nЗакон "Аб змяненні кодэксаў па пытаннях крымінальнай адказнасці" на вясновай сесіі быў прыняты ніжняй платай беларускага парламента і ўхвалены сенатарамі, а пазней апублікаваны на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале.\nЦяпер ён падпісаны кіраўніком дзяржавы, асноўныя палажэнні закона ўступаюць у сілу праз 3 месяцы пасля апублікавання.\nДадзеным законам узмацнена жорсткасць пакарання за забойства супрацоўніка міліцыі, змены ўнесены ў раздзел аб крымінальнай адказнасці за злачынствы экстрэмісцкай накіраванасці. Як вынікае з падпісанага закона, у артыкул 362 "Забойства супрацоўніка органаў унутраных спраў" унесены змены - павышаны ніжні парог пакарання за злачынства.\nРаней пакаранне за забойства супрацоўніка органаў унутраных спраў у сувязі з выкананнем ім абавязкаў па ахове грамадскага парадку пачыналася ад 10 гадоў пазбаўлення волі, цяпер - ад 12 гадоў.\nАкрамя гэтага, у назву артыкула знесена слова "вайсковец". За яго забойства цяпер у Беларусі прадугледжана ад 12 гадоў пазбаўлення волі да смяротнай кары, як і за забойства міліцыянера.\nАкрамя гэтага, стала больш жорсткай адказнасць за гвалт ці пагрозу ў дачыненні да супрацоўнікаў праваахоўных органаў і суддзяў, а таксама супраціўленне супрацоўнікам міліцыі і абразу прадстаўнікоў улады.\nТаксама ў пераліку - арганізацыя беспарадкаў, заклікі да правядзення несанкцыянаваных масавых мерапрыемстваў, блакіраванне дарог і ўхіленне ад выплаты падаткаў.\nЭкстрэмізм і масавыя мерапрыемствы\nУ законе стала больш мяккай адказнасць па шэрагу артыкулаў КК, некаторыя саставы злачынстваў наогул выключаны з Крымінальнага кодэкса.\nАле, як адзначаецца ў прэамбуле да закона, забяспечана дадатковая ахова канстытуцыйнага ладу краіны. У гэтых мэтах у Крымінальны кодэкс уключаны шэраг новых артыкулаў і новых саставаў злачынстваў. У прыватнасці, прадугледжана адказнасць за экстрэмізм. Уведзена крымінальная адказнасць за ўдзел у экстрэмісцкім фарміраванні і садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці, праходжанне навучання такой дзейнасці, а таксама за фінансаванне экстрэмізму.\nКрымінальная адказнасць пагражае таксама за неаднаразовыя парушэнні парадку правядзення масавых мерапрыемстваў і незаконны збор і распаўсюджванне асабістых дадзеных.\nЗлачынства, адказнасць, прэзідэнт, закон, Беларусь, міліцыянер, Забойства, пакаранне


Варыкоз ў хатніх умовах - Varicobooster\nВарыкоз ў хатніх умовах\nВарыкоз – хвароба хранічны. І справіцца з ім лёгка наўрад ці атрымаецца. Хвароба патрабуе ўвагі і догляду, капрызіць, не дае вам расслабіцца. Перш чым вы ўступеце з ім у барацьбу, ацаніце свае сілы рэальна: наколькі вы здольныя перамагчы варыкоз самастойна, у хатніх умовах?\nЛекары папярэджваюць, што народнымі сродкамі варыкоз прыбіраецца толькі на самых пачатковых стадыях.\nВажна, якімі народнымі лекамі вы карыстаецеся. Заварваць травы – доўга, рабіць кампрэсы-прымочкі – цярпення не хапае, можа знайсці спосаб прасцей? Купіць добрае дарагое сродак, ды і карыстацца. Балазе, вунь іх колькі ў распаўсюджвальнікаў.\nЛекары папярэджваюць аб памылках: ніколі не купляйце лекі ад варыкозу па-за аптэчнай сеткі. Ілжывыя надзеі на хуткае вылячэнне вядуць прама на аперацыйны стол.\nТак што ж застаецца? Адразу бегчы да лекара, калі на галёнкі вылезла пару дробных сасудаў? Адказваем: гэта пажадана. Хоць бы для таго, каб параіцца, якімі народнымі сродкамі вы можаце лячыць варыкоз дома. І для таго, каб даведацца, ці не з'яўляецца гэтая самая пара сасудаў следствам варыкозу глыбокіх вен.\nЧым карыстаюцца пацыенты\nНародных рэцэптаў для лячэння варыкознага пашырэння вен у хатніх умовах так шмат, што выбар цяжкі. Самыя простыя сродкі вас не пераконваюць, сродкі складаныя – турбуюць. У выніку вы карыстаецеся чыім-то саветам.. Разбіраемся.\nПрыгатаваць яго трэба самім. Для гэтага узброіцеся непатрэбнай рондалем і наступнымі інгрэдыентамі, якія бяруць у аднолькавай колькасці:\nСвіны тлушч без солі.\nМыла гаспадарчае ў вадкім выглядзе.\nУсё гэта багацце варта змяшаць, пагрэць, і змяшаць. Пах на кухні будзе злёгку жудаснаваты, але чаго для здароўя не зробіш! Мазь гатовая, як толькі астыне. Карыстацца народныя лекары рэкамендуюць разы 3 – 4 за дзень.\nПапулярнае цяпер сродак. Але толькі не ў выпадку варыкозу. Ёсць сакрэты ў цыкорыя, якія не толькі не паляпшаюць, але і выдатна пагаршаюць працягу варыкознай хваробы. Напой бадзёрыць, і накшталт кафеіну не ўтрымлівае.\nПры рэгулярным ужыванні цыкорый зніжае судзінкавы тонус і узбуджальна дзейнічае на нервовую сістэму.\nПосуд у варыкозных пацыентаў і гэтак сілай і эластычнасцю не адрозніваюцца, таму цыкорый ім забаронены.\nНародныя рэцэпты запэўніваюць, што конскі каштан пры варыкозе – слушнае сродак. Складанага нічога ў яго ўжыванні няма, з-за чаго ж не выпрабаваць. Збярыце каштаны, ачысціце іх ад лупіны, і настойвайце на 200 мл гарэлкі тыдня дзве. Як пакладзена настойвайце ў цёмным месцы і ў цёмным шкле. Пасля пачніце лячэнне. Па 30 кропель ўнутр пасля кожнай асноўнай ежы. Мы маем на ўвазе трохразовае харчаванне. Рэкамендуюць лячыцца месяц.\nМы дазволім сабе ўсумніцца ў такім спосабе прымянення. Зашмат гарэлкі, лічым. А вось для вонкавага прымянення выкарыстоўвайце настойку, на здароўе. Пасля кантраснай ванначкі для ног па вечарах. Папесціце свае галёнкі перад сном – кровазварот ўзмоцніцца.\nНельга адмаўляць карысныя ўласцівасці воцату з яблыкаў. Шмат у ім кіслот, вітамінаў-усялякіх карыснасцяў. Але аналізуючы водгукі пацыентаў, мы зрабілі наступныя высновы: можна спрабаваць лячыць яблычным воцатам толькі ретикулярный варыкоз. Прымочкі і кампрэсы у некаторых выпадках дапамагалі сетцы сасудаў святлець. І думаем, гэта больш звязана з ўласцівасцямі воцатнай кіслаты, чым з лячэбным дзеяннем воцату. Высновы рабіце самі.\nПапярэджанне ад лекара: не прымайце воцат ўнутр, калі маеце праблемы з страўнікам. Можа развіцца язва.\nМетад пры варыкозе ўжываецца. І пры тромбафлебіце таксама. Прычым у другім выпадку ён пераважны. Як бы вы не ставіліся да пиявкам, але гэтыя стэрыльныя асобіны здольныя палегчыць вам стан пры тромбафлебіце. Адмысловае рэчыва, якое п'яўка аддае вам наўзамен на ежу, разрэджвае кроў. І тромбы не ўтворацца.\nА вось прымяненне пры варыкозе не вельмі эфектыўна з-за непрацяглага выніку. Паклалі п'яўку, палегчыла клапанам вены працу – вам стала лягчэй. Але неўзабаве пасля працэдуры усё вернецца на кругі свая – на хворую сценку пасудзіны п'яўка ніяк не ўплывае.\nПапярэджанне лекара: адважваючыся на гірудатэрапія, здайце аналізы на згусальнасць крыві. Пры нізкіх выніках гірудатэрапія не прымяняюцца – небяспечна крывацёкамі.\nМёд і пчаліны воск\nВось гэтым сродкам аднагалосна выносім адабрэнне. Аб карыснасці мёду вы чулі, можна карыстацца ім без хітрасцяў. Проста наносіць на галёнкі пасля ванначкі для ног. Але не варта карыстацца мёдам пры купероза на твары – стан пагоршыцца. А вось судзінкавыя зорачкі на галёнках, пры ўмове, што яны адзінкавыя і дробныя – знікнуць.\nКалі ліпкім мёдам вы карыстацца не хочаце – прыгатуйце мазь ад варыкозу з пчалінага воску, пропалісу і аліўкавага алею (2:1:1). І уцерці ў галенкі вечарам так раніцай – вынік вам спадабацца.\nШышкі і арэхі\nШышкі трэба выкарыстоўваць не лясныя, ёлачныя ды сасновыя, а ад іншага расліны. Ад хмелю. У аптэках яны прадаюцца і ў папяровых пакеціках для заварвання гарбаты і ў выглядзе сухога сыравіны. Заварваць, піце на здароўе. І да венах хворым прыкладвайце. У складзе комплекснай тэрапіі варыкозу галёнак хмель добры.\nАрэхі пры варыкозе выкарыстоўвайце. Выдатна танізуе арганізм. Перад выкарыстаннем арэх здрабніце ў муку і заварыце шклянкай кіпеню. У лекі дадайце лыжку мёду і піце рана раніцай, да таго, як сядайце снедаць.\nГаспадарчае мыла і гліна\nАсноўны эфект ад прымянення гэтых сродкаў – антысептычныя. І гаспадарчае мыла, і блакітная гліна забіваюць мікробы да смерці. Гэтыя ўласцівасці можна выкарыстоўваць для лячэння трафічных парушэнняў пры варыкозе. Але вельмі асцярожна, параіўшыся з доктарам.\nАкрамя антымікробнага эфекту і гліна, і мыла дастаткова моцна высушваюць скуру. Сверб пры варыкозе у некаторых пацыентаў, можа ўзмацніцца. А адсюль – расчесы, трэшчынкі, інфікаванне. Таму будзьце акуратныя ў выбары.\nЛячэнне варыкозу травой\nЛекавых травяных рэцэптаў для лячэння варыкозу дома не злічыць. Чараваць над адварамі у вас, напэўна, часу няма, таму мы рэкамендуем паступіць прасцей – купіць у зялёнай аптэцы супраць варыкозу чай. Калі тавар мае якасны сертыфікат, у ім усе шматлікія кампаненты будуць сабраны ў адным месцы. Самастойна ў вас гэта наўрад ці атрымаецца: трэба ведаць, дзе і калі збіраць траўкі, як правільна сушыць-варыць. Можна асвоіць пры жаданні, але гэта асобны вялікі размова.\nА вось гатовыя аптэчныя травяныя чаі – выдатны выхад. Карыстайцеся імі.\nАналізуем вынікі абмеркавання\nТакім чынам, права кожнага грамадзяніна любой краіны – выбіраць сабе метад лячэння, раз хвароба вас ужо выбрала. І паверце, калі гэта варыкоз – не варта чакаць цудаў. Без лекара вы наўрад ці чаго даможацеся, хоць нават і пачнеце выкарыстоўваць усе народныя сродкі разам. Мясцовае лячэнне заўсёды дарэчы толькі ў складзе комплекснай тэрапіі, і ніяк інакш. А травалячэння, як і медыкаменты мае свае супрацьпаказанні.\nКалі вы чакаеце маляняці, акрамя компрессіонные бялізны вам нічога ўжываць не варта. Калі ваш варыкоз ретикулярный, трэба прыкласці ўсе намаганні да таго, каб ён не распаўсюджваўся. Паверце. Дасведчаны лекар справіцца з варыкознай праблемай дакладна. Хоць тым, хоць іншым метадам. А самастойна вы будзеце марнаваць месяцы на лячэнне, дазваляючы ёй прагрэсаваць.\nНе запускайце свае паталогіі. Кансультуюць лекары паўсюдна. Мы б рэкамендавалі звярнуцца ў Балтыйскую клініку вен, як у самае сучаснае лячэбнае ўстанова па праблемах варыкозу. Адна кансультацыя – патрэбны лячэбны вектар будзе абраны. І метады лячэння ў хатніх умовах вам таксама парэкамендуюць.


Наш асартымент - Etagtron, Inc.\nEtagtron - гэта пастаўшчык інавацыйных рашэнняў, які імкнецца дапамагаць гандлёвым сеткам квітнець.\nЁн прапануе пашыраны дыяпазон выяўлення да ВЧ і звычайна менш успрымальны да знешніх электронных умяшанняў. Часцей за ўсё AM сустракаецца ў малых і вялікіх гандлёвых кропках адзення, буйных універмагах, крамах "зрабі сам", электронных крамах і рознічных крамах, дзе вырабы маюць металічныя кампаненты. іх упакоўкі.\nRF ідэальна падыходзіць рознічным гандлярам з вялікім аб'ёмам упакаванай прадукцыі дзякуючы зручнасці клеевых плоскіх тэгаў. Гэта робіць RF сістэмай выбару для супермаркетаў, дыскантных крам, хімікаў і відэамагазінаў. Сістэмы EAS да RFID азначаюць, што яе выкарыстанне нядаўна павялічылася ў крамах адзення.\nТэхналогія RFID аўтаматызуе збор дадзеных і значна памяншае намаганні і памылкі чалавека.\nRFID падтрымлівае счытванне шматлікіх RFID-тэгаў без неабходнасці сканавання прамой бачнасці і паасобнага прагляду, што павышае эфектыўнасць.\nУсе RFID-тэгі ў дыяпазоне можна імгненна выявіць і супаставіць з інфармацыяй у вашай базе дадзеных.\nНа актывы можна перасылаць спасылкі па прызначаных месцах і запісваць як наяўныя, зніклыя альбо перанесеныя.\nRFID можна інтэграваць з актыўным сканаваннем і стацыянарнымі счытвальнымі прыладамі для поўнага аўтаматызаванага рашэння для адсочвання.\nШырокая разнастайнасць рознічных гандляроў - у тым ліку мноства вядучых сусветных універмагаў, супермаркетаў і аптэк - ужо выкарыстоўвае ESL, патэнцыяльнымі перавагамі з'яўляюцца дынамічнае цэнтралізаванае цэнаўтварэнне, афармленне цяпла ў крамах, аўтаматызаванае кіраванне запасамі.


"Time" піша пра Аляксандра Мілінкевіча\n17 кастрычнік 2005, 21:05\nRFE/RL "Магчыма, у наступным годзе беларуская апазыцыя выйдзе на вуліцы, каб зрабіць акцыі пратэсту ва ўкраінскім стылі". Такімі словамі пачынаецца нататка пра Аляксандра Мілінкевіча ў амэрыканскім часопісе "Time".\nВыданьне піша, што менавіта гэта абяцае Мілінкевіч, які гаворыць, што дыктатарскія рэжымы ніколі не прызнаюць сваю паразу.\nКалі Лукашэнка і панікуе з нагоды такой пэрспэктывы, то ён не паказвае гэта, а ягоны паплечнік, сьпікер палаты прадстаўнікоў Уладзімер Канаплёў заявіў "Time", што “імя Мілінкевіча яму нічога не гаворыць”.\nЧасопіс адзначае, што некаторыя прадстаўнікі перасьцерагаюцца, што Мілінкевіч можа не атрымаць неабходнай падтрымкі выбаршчыкаў. "Time" спасылаецца на сацыялягічныя апытаньні, паводле якіх чвэрць электарату дакладна падтрымае Лукашэнку, і яшчэ 20% апытаных гатовыя падтрымаць яго.\nТым ня менш, выданьне мяркуе, што і з ўлікам гэтага Лукашэнка можа пайсьці на тое, што дзярждэпартамэнт ЗША называе “маніпуляцыяй выбараў”.\n“Але калі апазыцыя будзе ўзрушаная гэтым, вынік прэзыдэнцкіх выбараў можа быць вырашаны на вуліцах” – піша амэрыканскі часопіс.


Што такое рэкламны змест? Як вы можаце аптымізаваць рэкамендацыі па змесце для паляпшэння хуткасці праходжання клікаў? | Martech Zone\nШто такое рэкламны змест? Як вы можаце аптымізаваць рэкамендацыі па змесце для паляпшэння хуткасці праходжання клікаў?\nПанядзелак, лістапад 24, 2014 Панядзелак, лістапад 24, 2014 Douglas Karr\nАдным з самых паспяховых спосабаў прасоўвання нашага сайта і пашырэння нашага ахопу стала выкарыстанне рэкламнага кантэнту. Мы пачалі выкарыстоўваць аднаго пастаўшчыка, але калі яны выпадкова правялі нашы акцыі дадатковыя 10 тыс. Долараў - а потым выставілі нам рахунак за гэта і запатрабавалі выплаціць ім - мы назвалі гэта выхадам. Мы пераехалі ў Taboola і мелі яшчэ лепшыя вынікі з магчымасцю сегментаваць нашу аўдыторыю па краінах (з адноснымі выдаткамі на працэнт клікаў).\nУ цяперашні час больш за 5 мільёнаў фрагментаў кантэнту прасоўваюцца праз нашу платформу выяўлення кантэнту, а таксама тысячы брэндаў, якія праводзяць кантэнт-кампаніі. Справядліва сказаць, што мы амаль усё гэта бачылі і па дарозе даведаліся пра тое, што прымушае людзей націскаць і ўдзельнічаць у нашай платформе. Taboola\nШто такое рэкламны змест\nШмат якія гандлёвыя кропкі бянтэжаць роднай рэкламе і рэкламныя рэкламныя акцыі. Рэкламны змест зусім іншы, як правіла, змесціва непасрэдна пад апублікаваным артыкулам, у якім ёсць адпаведныя артыкулы па тэмах. Фінансаваная кампанія кантэнту, як Taboola, скануе апублікаваны кантэнт, каб атрымаць лепшае супадзенне па выніках, каб дасягнуць больш высокай хуткасці клікаў. Я лічу, што найбольшая сіла рэкламнага кантэнту - яго здольнасць раскрываць ваш кантэнт.\nЯк павялічыць колькасць клікаў на рэкламным змесце\nTaboola сабраў гэтую інфаграфіку, каб дапамагчы вам аптымізаваць ваш рэкламны кантэнт - ад падыходу да напісання загалоўкавага тэга да тыпаў мініяцюр альбо абраных малюнкаў, якія вы публікуеце. Выкарыстанне шматслоўя дзеянняў, накіраванага на вашу аўдыторыю, і насычаныя, бачныя выявы, якія добра выглядаюць у невялікім фармаце, вельмі важныя.\nКлючавыя словы: Рэкламны кантэнттабула


22 сьнежань 2016, 16:00\nНямецкія спэцслужбы на працягу месяцаў сачылі за падазраваным з прычыны ягоных сувязяў з ісламістамі. Паводле інфармацыі штотыднёвіка Der Spiegel, падазраваны прапаноўваў сябе ісламісцкім групоўкам у ролі сьмяротніка яшчэ некалькі месяцаў таму. Яго не затрымалі празь недахоп доказаў.\nАмры прыбыў у Нямеччыну з хваляй уцекачоў у ліпені 2015 году, але ў чэрвені сёлета ягонае прашэньне аб прытулку адхілілі. Улады не змаглі яго дэпартаваць з прычыны адсутнасьці сапраўдных дакумэнтаў. Тунісец выкарыстоўваў некалькі фальшывых пашпартоў з рознымі імёнамі.\nУ панядзелак увечары грузавік заехаў у натоўп, які сабраўся на калядным кірмашы каля вуліцы Курфюрстэндам ў Бэрліне. Загінулі 12 чалавек, 48 — атрымалі раненьні. Адказнасьць за напад узяла на сябе групоўка «Ісламская дзяржава».


Лекцыя «Як прыцягнуць інвестыцыі ў Беларусь: вяршэнства права vs стабільнасць» в Минске. Расписание тренинга, стоимость входа\nЛекцыя «Як прыцягнуць інвестыцыі ў Беларусь: вяршэнства права vs стабільнасць»\nІнвестыцыі? Не, не чулі.\n“Ідэя” запрашае на лекцыю Яраслава Крывога пра тое, як Беларусі прыцягнуць сапраўдныя заходнія грошы і што дзеля гэтага патрэбна!\nЯраслаў Крывой – міжнародны юрыст, які спецыялізуецца ў міжнародным праве. Яраслаў – беларус, які атрымаў ступень магістра ў Гарвардзе, дзе быў рэдактарам універсітэцкага часопіса ў пытаннях міжнароднага права. Цяпер Яраслаў – прафесар University of West London і рэдактар шэрагу выданняў, у тым ліку анлайн-часопіса пра Беларусь для англамоўнай аўдыторыі Belarus Digest. У мінулым Яраслаў працаваў у паспяховых юрыдычных кампаніях у Лондане і Вашынгтоне.\nЯраслаў спецыялізуецца на вырашэнні спрэчак паміж інвестарамі і дзяржавай, міжнародным праве і арбітражы. Сярод яго кліентаў – урады, буйныя інвестары і міжнародныя арганізацыі. Яраслаў мае юрыдычную акрэдытацыю ў штаце Нью-Ёрк і да нядаўняга часу займаў пасаду аднаго са старшынёў Камітэта па міжнародных судах і трыбуналах Амерыканскай асацыяцыі адвакатаў. Таксама Яраслаў з'яўляецца заснавальнікам і кіраўніком аналітычнага Цэнтра Астрагорскага.\nЗвычайна Яраслаў не выступае па-за межамі прафесійных колаў, але спецыяльна для “Ідэі” ён пагадзіўся выступіць з лекцыяй, якая будзе цікаваю нават для непадрыхтаванага гуманітарыя. Беларускія ўлады доўга кажуць пра важнасць прыцягнення замежных інвестыцыяў, але па-сапраўднаму вялікіх замежных грошаў дагэтуль не бачна. Чаму гэтак? Як сабе ўяўляюць інвестыцыйную прывабнасць улады, а як – інвестары? (Спойлер: гэта не толькі “стабільнасць”). Што ўвогуле нам трэба зрабіць, каб у Беларусь прыйшлі акулы міжнароднага бізнесу, і ці нам гэта патрэбна?\nМы запрасілі Яраслава, каб ён распавёў пра важнасць міжнароднага права і пра тое, чаму без вяршэнства закону мы не зробім з Беларусі не толькі Сінгапура, але нават Літвы. Што і чаму важней для інвестара: слынная “стабільнасць” ці “адзін закон для ўсіх”? Аб гэтым мы і паразмаўляем.\nРыхтуйце пытанні і прыходзьце да нас у пятніцу, 7 жніўня, а 19:00 у бізнес-клуб Imaguru. Як заўсёды мы абяцаем цікавую гутарку і келіх віна.\nРэгістрацыя на падзею (колькасць месцаў абмежаваная!) – http://goo.gl/forms/lgBtfYVkEi\nГрупа ў “Фэйсбуку” – https://www.facebook.com/events/1636754566562335\nГрупа ва “УКантакце” – https://vk.com/event98641502\nПра часопіс “Ідэя”\nАнлайн-часопіс “Ідэя” прысвечаны міжнароднай палітыцы і эканоміцы. Часопіс імкнецца паказаць беларусам найлепшыя эканамічныя і сацыяльныя практыкі замежжа, а таксама магчымасці Беларусі ў свеце. У межах праекта “Новыя ідэі для Беларусі” выданне ладзіць адкрытыя лекцыі з выбітнымі беларускімі бізнесоўцамі, даследчыкамі, а таксама прадстаўнікамі акадэмічных асяродкаў і міжнародных арганізацый.


Камітэт дзяржаўнага кантролю праверыў кропкі грамадскага харчавання\nГлавная→Новости→Новости→Камітэт дзяржаўнага кантролю праверыў кропкі грамадскага харчавання\nКамітэт дзяржаўнага кантролю праверыў кропкі грамадскага харчавання\n07:51 / 20.10.2011\nАб тым, што ва ўстановах грамадскага харчавання можна сутыкнуцца з тым, што вам прапануюць катлету з заніжанай вагай ці салату, у якую не далажылі палову гародніны, ведаюць многія. Але каб у кожнай установе знайсці па некалькі парушэнняў! Менавіта так адбылося падчас праверак, праведзеных спецыялістамі Лідскага міжраённага камітэта дзяржкантролю. Усяго было праверана некалькі кропак грамадскага харчавання, якія ўваходзяць у структуру дзвюх арганізацый – Лідскага філіяла Гродзенскага спажыўтаварыства і УПГВП “Сакавік”.\nУ кафэ “Казка” прыватнай фірмы “Сакавік” спецыялісты натыкнуліся на парушэнні, нават не пераступіўшы парог установы. На фасадзе адсутнічала шыльда з указаннем назвы і тыпу аб’екта, рэжыму работы, нацэначнай катэгорыі. А ў кафэ наведвальнікаў сустракала афіцыянт без форменнага адзення і нагруднага знаку. У меню адсутнічала дата яго састаўлення і подпіс адміністратара.\nУ другім кафэ прыватнай фірмы “Сакавік”, размешчаным па вуліцы 8 Сакавіка, спецыялісты дзяржкантролю таксама не ўбачылі шыльды на фасадзе, форменнага адзення на персанале, подпісу адміністратара і даты ў меню. Адміністратары вышэйзгаданых кафэ растлумачылі парушэнні няўважлівасцю, але гэта не дапамагло ім пазбегнуць адказнасці па частцы 1 артыкула 12.17 КоАП Рэспублікі Беларусь, што прадугледжвае накладанне штрафу да 10 базавых велічынь.\nЧаму пахудзела “Снежная каралева”?\nНе менш “вызначыліся” і повары гэтых кропак грамадскага харчавання. У кафэ “Казка” спецыялісты дзяржкантролю вырашылі праверыць, што сабой уяўляюць салаты “Снежная каралева” і “Сыты ляснік”, катлеты “Нясвіж”, смажаная бульба фры. Да кантрольнага заказу дабавілі гарэлку і натуральнае вінаграднае віно. Адабраная прадукцыя была адпраўлена ў харчовую тэхналагічную лабараторыю. І вось што высветлілася.\nУ порцыі салаты “Снежная каралева” маса была заніжана на 55 грамаў (гэта значыць, на 25 працэнтаў), адна з порцый “Сытага лесніка” не дацягнула па вазе на 35 грамаў (12 працэнтаў). Акрамя таго, у гэтых дзвюх салатах былі парушаны прапорцыі ў складзе інгрэдыентаў. Адна з заказаных катлет “Нясвіж” важыла на 20 грамаў менш за норму (16 працэнтаў), у іншых таксама назіралася недаважванне. Бульба фры ў кафэ падавалася ў комплексе з гароднінай. У кожнай з правераных порцый адхіленні ў вазе бульбы фры склалі 12,5 працэнта, а гародніны не далажылі 55 працэнтаў. Повары растлумачылі факты парушэння тым, што яны выкарыстоўвалі вагавыя прыборы, якія не прайшлі дзяржаўную метралагічную праверку ці ўвогуле вызначалі вагу прадуктаў і гатовых страў…на вока.\nНе далажылі і не далілі\nУ кафэ “Казка” правяраючым не толькі не далажылі порцыі страў, але і не далілі спіртное – гарэлку, віно. Толькі калі наведвальнікі наўрад ці стануць у кафэ прасіць узважыць страву, то прасачыць, як адмяраецца спіртное, рэальна. Яно павінна рэалізоўвацца з прымяненнем шклянога цыліндра з кругавой лініяй, які мае абазначаную ёмістасць і кляймо дзяржаўнай праверкі. А ў кафэ “Казка” ўжывалі звычайную пластыкавую шклянку для бытавых патрэб.\nСпецыялісты падлічылі, колькі, з улікам недаважвання і недаліву, на самой справе склаў рэальны кошт пададзеных страў і спіртнога. Фактычная сума склала 110,3 тысячы рублёў, па меню – 144,8 тысяч рублёў. Такім чынам, сума завышэння цэн склала 34,5 тысяч рублёў, ці амаль што 25 працэнтаў ад кошту па меню. Такі “навар” маглі атрымаць работнікі кафэ толькі з аднаго століка.\nЗа гэтыя парушэнні повары кафэ “Казка” панеслі пакаранне па частцы 1 артыкула 23.12 КоАП РБ, што прадугледжвае накладанне штрафу ў памеры да 40 базавых велічынь.\nКаму прызначаўся спляснелы батон?\nУ гэтых жа двух кафэ прыватнай фірмы “Сакавік” спецыялісты зафіксавалі парушэнні патрабаванняў Санітарных норм, правілаў і гігіенічных нарматываў. У прыватнасці, у кафэ “Казка” курыныя яйкі захоўваліся ў халадзільніку для гатовай прадукцыі; мясны фарш, прыгатаваны ў гэтым кафэ, – у замарожаным выглядзе без указання даты і тэрміну прыгоднасці.\nПарушаліся санітарныя патрабаванні і ў кафэ гэтай жа фірмы па вуліцы 8 Сакавіка. Так, у шафе для хлеба знаходзіўся хлеб “Просты”, тэрмін рэалізацыі якога скончыўся тры дні назад, і батон “Маладзёжны”, не прыгодны да ежы ўжо 6 дзён – ён нават пакрыўся плесняй. Таксама з парушэннем СанПіН у кафэ “Казка” і кафэ па вуліцы 8 Сакавіка захоўваліся курынае філе, вараныя яйкі і чамусьці замарожаны адварны язык. За выяўленыя парушэнні, у адпаведнасці з артыкулам 16.8 КоАП Рэспублікі Беларусь, прыцягнуты да адказнасці два адказныя работнікі гэтых устаноў, а таксама прыватная фірмы “Сакавік” (артыкулам прадугледжана пакаранне ў выглядзе штрафу ў памеры да 30 базавых велічынь на адказную асобу і да 200 базавых велічынь – на юрыдычную).\nКураняты смажаныя – порцыі “ўсушаныя”\nНямала парушэнняў пры праверцы гатовай прадукцыі зафіксавалі спецыялісты дзяржкантролю і ў кафэ ў гасцінічным комплексе “Гасціны двор” у вёсцы Цыбары раённай спажыўкааперацыі. Так, у халодным баршчы масавая доля тлушчу была заніжана на 44 працэнта. Гарнір з адваранага рысу аказаўся вельмі вадкім і дрэнна прыпраўленым (масавая доля сухіх рэчываў аказалася ў ім заніжанай на 36 працэнтаў, а тлушчу – на 68 працэнтаў). Не дацягвалі да патрэбнай вагі і сасіскі ў цесце.\nКураня смажанае ў вінным соусе, не адпавядала стандартам Беларусі. Соус чырвоны з віном быў заменены белым соусам. А недаважванне парцыённага кавалка склала 58 грамаў. Повар кафэ растлумачыла дапушчаныя парушэнні сваёй няўважлівасцю. Тым не менш, яна была пакарана па частцы 1 артыкула 23.12 КоАП РБ, што цягне за сабой накладанне штрафу ў памеры да 40 базавых велічынь.\nПратэрмінаванага каньяку не жадаеце?\nУ кафэ “Гасціны двор” у складскім памяшканні захоўвалася нямала пратэрмінаванай прадукцыі – хлеб “Свіслацкі”, батон “Красавіцкі”. Наведвальнікам прапаноўвалі і пратэрмінаваныя спіртныя напоі – настойкі “Беларуская зуброўка” і “Белавежская”, каньяк “Асканія”. Шмат тавараў было дапушчана ў продаж без інфармацыі для спажыўца (без указання назвы тавару, звестак аб яго складзе, цане, даце вырабу і тэрміне прыгоднасці, вытворцы). Да таго ж на момант праверкі ў кафэ было шмат мух, якія поўзалі па беляшах і сасісках у цесце, якія выставілі на барную стойку. Адказны работнік і юрыдычная асоба (спажыўкааперацыя) былі аштрафаваны згодна з артыкулам 16.8 КоАП РБ.


Узнагарода за актыўную грамадзянскую пазіцыю | "Нарачанская зара" (пасведчанне аб рэгістрацыі №765 ад 4.11.2009)\nУзнагарода за актыўную грамадзянскую пазіцыю\nУ Мядзельскім РАУС становіцца добрай традыцыяй ушаноўваць жыхароў раёна, якія паспрыялі раскрыццю злачынстваў. Вось і днямі ў райаддзел унутраных спраў запрасілі Руслана Станкевіча. Начальнік РАУС Андрэй Мініч расказаў, як актыўная грамадзянская пазіцыя садзейнічала раскрыццю злачынства ў вёсцы Уздрыгалавічы, што адбылося 3 лютага.\n— Руслан Уладзіміравіч не застаўся абыякавым: заўважыў святло ў нежылым доме і паведаміў нам. Супрацоўнікі патрульна-паставой службы гэту інфармацыю праверылі і на месцы здарэння затрымалі грамадзяніна. А ў іншым выпадку прыехалі б людзі пасля зімы і ўбачылі, што іх абакралі — згадзіцеся, быў бы вельмі непрыемны сюрпрыз.\nАндрэй Мініч ад імя асабовага складу ўручыў Руслану Станкевічу падзяку «за актыўную грамадзянскую пазіцыю і ініцыятыву, якая спрыяла раскрыццю злачынства» і падарунак.\nРуслан Станкевіч расказаў пра акалічнасці справы:\n— Вечарам прыехалі з жонкай дахаты, убачылі, што ў нежылым доме ў вёсцы гарыць святло. Вырашыў пад’ехаць паглядзець, што там робіцца, можа, хто прыехаў. Калі наблізіліся да дома — святло патухла. Убачыў, што дзверы зламаныя. Падыходжу, кажу: «Выходзьце, а то выклічу міліцыю». Ніхто не адказаў. Патэлефанаваў у міліцыю — і супрацоўнікі прыехалі аператыўна.\nА што было далей, даведаемся з вытрымкі з афіцыйнай інфармацыі: «Супрацоўнікі аддзялення патрульна-паставой службы міліцыі РАУС у ходзе абследавання дома і прылеглай да яго тэрыторыі заўважылі адчыненае акно і сляды, што вядуць у бок лесу. Хутка затрымалі 48-гадовага непрацуючага жыхара раёна. У дачыненні да яго распачата крымінальная справа па факце замаху на крадзеж».\n06 сакавiка 2019. Каментарыі: Comments Off. Размешчана ў Грамадства


У «Беларускім Гістарычным Аглядзе» выйшла рэцэнзія Алены Марковай — чэшскай даследчыцы беларускага паходжання — на кнігу Пэра Андэрса Рудлінга The Rise and Fall of Belarusian Nationalism, 1906—1931 («Узлёт і падзенне беларускага нацыяналізму, 1906—1931»). Яна не толькі дае магчымасць узбагаціць свае веды пра гісторыю Беларусі 1920-х (Маркова спецыялізуецца на беларусізацыі), але і прымушае задумацца пра некаторыя акалічнасці сучаснага стану беларускай культуры.\nКніжка шведска-амерыканскага гісторыка выйшла ў 2015 у ЗША, у выдавецтве Пітсбургскага ўніверсітэта.\nДаследчык ставіць за мэту паказаць, як «некалькі соцень інтэлектуалаў» у пачатку ХХ стагоддзя ўявілі і спраецыравалі на мапу свету Беларусь, якая аналізуецца ў кнізе як «памежная тэрыторыя, сацыяльны праект і палітычны інструмент». Хаця «работа па ўяўленні» Беларусі стартавала вельмі позна, у неспрыяльных умовах і доўга не знаходзіла належнага водгуку сярод мэтавай аўдыторыі (беларускамоўнага сялянства), збег палітычных акалічнасцей у 1918—1920 дазволіў аформіцца беларускай дзяржаве.\nРудлінг заўважае з інтанацыяй, якая назольна напамінае апавяданне Міхаіла Булгакава «Кіеў-горад»: за гэтыя тры гады беларускую дзяржаўнасць абвяшчалі прынамсі 6 разоў (параўн. «по счету киевлян у них было 18 переворотов»).\nРудлінг спрабуе высветліць, чаму беларускі нацыяналізм выявіў тую дынаміку, якую выявіў; прычынамі ён называе некадыфікаванасць нацыянальнай мовы да 1918, малапапулярнасць нацыянальнай праграмы ў гарадах і малы сацыяльны капітал беларускіх адраджэнцаў.\nРудлінг прапануе чытачу панараму канкрэтных гістарычных эпізодаў і чыннікаў, што ўплывалі на дынаміку гэтага ўяўлення і ягонага сацыяльнага ўкаранення. Нямецкая акупацыя Беларусі ў 1915 прывяла да фарміравання мадэрновай адміністрацыі і беларускамоўнай школы, Версальская дамова пахавала ідэі федэрацыйнага палітычнага ўладкавання колішняга ВКЛ, прымусіўшы палітычныя групы да этнічна азначаных палітычных праектаў; геапалітычная сітуацыя пасля 1921, палітыка Пілсудскага і Сталіна (у меншай ступені — Літвы) таксама ўздзейнічалі на развіццё беларускага нацыяналізму.\nНайважнейшым вонкавым чыннікам у гісторыі беларускага нацыянальнага руху становіцца, аднак, украінскі першаўзор — паводле Рудлінга, беларускія нацыяналісты наследавалі сваім украінскім калегам.\nКаб лепш растлумачыць заходняму чытачу беларускую сітуацыю, шведскі гісторык звяртаецца да схемы развіцця нацыянальных рухаў Міраслава Гроха і прапануе перыядызацыю беларускага нацыяналізму паводле гэтай схемы. Першыя дзве фазы (фазы А і В) чэшскага даследчыка маюць на ўвазе навуковы інтарэс і стадыю нацыянальнай прапаганды, трэцяя (С) — масавую мабілізацыю пад сцягамі нацыяналізму, чацвёртая (D) — стварэнне нацыянальнай дзяржавы. Рудлінг датуе трэцюю фазу ў беларускім нацыяналізме перыядам 1920-х, звязваючы яе з беларусізацыяй у БССР і поспехам Грамады ў Польшчы. Гістарычныя акалічнасці перыяду 1906—1931 гадоў служаць Рудлінгу падставай для тлумачэння бягучай беларускай сітуацыі — наяўнасці некалькіх нацыянальных праектаў, якія, на думку даследчыка, не зважаючы на вонкавую варожасць, узаемна абумоўленыя.\nКніга атрымала добрую крытыку ў заходніх выданнях.\nНайбольш важныя водгукі выйшлі па-нямецку (аўтар — Фелікс Акерман) і па-англійску (Сайман Льюіс), яны выключна высока ацанілі даследаванне — як чытэльную працу, забяспечаную вялікай колькасцю спасылак (Акерман) ці нават як «вытанчанае і шматграннае даследаванне» (Льюіс). Льюіс асабліва пакдрэслівае, што найбольш важная перавага працы — дыяпазон выкарыстаных у ёй архіўных крыніц.\nУ сваю чаргу Маркова, канцэнтруючыся ў сваім водгуку на 1920-х гадах, пераканаўча паказвае на шматлікія хібы і скажэнні, якія аўтар дапусціў у манаграфіі.\nГэтыя хібы маюць выразныя (але ненаўмысныя, трэба меркаваць) пункты судакранання з павесткай некаторых ідэалагічных плыняў у Беларусі.\nУ прыватнасці, многія сцвярджэнні Рудлінга наўпрост супадаюць з «чарнасоценскай» інтэрпрэтацыяй гісторыі БССР 1920-х гадоў. Выдатныя прыклады гэтага падыходу можна знайсці на сайце «Спутнік і пагром» ці ягоным беларускім аналагу zapadrus.su.\nЯна зводзіцца да таго, што ў 1920-х гадах бальшавікі, каб аслабіць варожы ім рускі народ (за гэтым часта хаваюцца ідэі аб тым, што бальшавізм быў навязаны богабаязнай Расіі яўрэямі), расчлянілі яго на тры часткі і пачалі навязваць спрадвечна рускаму насельніцтву Заходняй Расіі беларускую мову і літаратуру. І навязалі, як нядаўна нехаця і без асалоды прызнаў Усевалад Шымаў.\nУ гісторыі з Марковай і Рудлінгам выклікаюць увагу не толькі гэтыя канатацыі чыста акадэмічнай спрэчкі, якая мае паважны і багаты фон у сучаснай гуманістыцы (адно з ключавых пытанняў, якія спараджае канструктывісцкае разуменне нацыі, — ці сапраўды нацыю можна стварыць з абы-якой супольнасці на падставе абы-якіх размежавальных параметраў, — можа плённа абмяркоўвацца на беларускім матэрыяле; добры прыклад становіць рэцэнзія Міраслава Гроха на манаграфію самой Марковай (Ab Imperio. 2013. №3). Важна звярнуцца таксама да праблемы ўключэння беларускай праблематыкі ў парадак дня сусветнай навукі, у прыватнасці, заходняй акадэміі. Відавочна, што Беларусь да сёння застаецца белай плямай на карце Еўропы, прычым можа найбольш белай — на яе інтэлектуальнай карце. Беларуская інтэлектуалістыка не прадукуе ці амаль не прадукуе канкурэнтаздольных на сусветных сімвалічных рынках тэкстаў, сюжэтаў і дэбатаў. Гэта нявыкрутка, вядома ж.\nМне падалося, што рэцэнзія Марковай якраз-такі ідэальна пасавала б у які-небудзь прэстыжны заходні часопіс. Справа ў тэматыцы, у яснасці аргументаў: яны не «герметычныя», як гэта часта бывае з прычыны малавядомасці беларускай культуры нават у нашым рэгіёне, не кажучы ўжо пра свет, а цалкам даступныя ўспрыманню незалучанага ў беларускі кантэкст чытача.\nТэкст Марковай дае беларускія адказы на пытанні, якія можна ставіць у дачыненні вялікай колькасці краін, пры чым не толькі савецкіх.\nУ гэтай сувязі цікава звярнуць увагу на даследчы праект швейцарскага гісторыка Штэфана Рындлісбахера (Rindlisbacher) «Вызначэнне і перанясенне граніц у Савецкай дзяржаве, 1918/1922—1936» (універсітэт Берна). Калі паралельна чытаць даклад пра змест гэтага праекта і рэцэнзію Марковай, немагчыма не здзівіцца, наколькі блізкія ўзнятыя там праблемы і сюжэты. Каранізацыя, супраціў і інструменталізацыя нацыянальнага пытання (Рындлісбахер канкрэтызуе: «…рэжым спадзяваўся ўтаймаваць мажлівыя агмяні нацыянальных канфліктаў і адначасова мець у далейшым магчымасць актывізаваць нацыянальна канаціраваныя інтарэсы як унутры- і замежнапалітычныя «рэсурсы», ён спасылаецца пры гэтым на апісаны Т. Марцінам «прынцып П’емонта», і на артыкул швейцарскае даследчыцы Marina Cattaruzza), і процьма натуральных супадзенняў у спасылках.\nПраблема тут нават не ў тым, што швейцарскі гісторык мерыцца вывучаць Украіну, Каўказ і Сярэднюю Азію, а вывучаць Беларусь не мерыцца. І нават не ў тым, што Belarusian Studies выступаюць як «крыху эзатэрычнае поле»(Льюіс). Не ў тым, што заходнія даследчыкі «не часта маюць нагоду прачытаць кнігу, якая канцэнтруецца толькі на Беларусі» (гэтак у невялікай рэпліцы пра кнігу напісала Аманда Свэйн). Гэта ўсё канстатацыі, яны карысныя — каб ясней уяўляць становішча. Праблема ж, падаецца, у правільнай фармулёўцы пытання.\nЧаму беларускіх гісторый няма ў парадку дня сусветнай палітыкі і культуры? Існуе шмат тлумачэнняў — ад апісанага Кундэрам «выкрадання Усходняй Еўропы» да тэорыі «ценя Украіны», у якім апынулася Беларусь цяпер. Факт застаецца фактам: усходнееўрапейскіх гісторый мноства, The Grand Budapest Hotel, і ўсе як адна гучаць. А наша ўсё яшчэ не гучыць.\nНар. 1993. Магістр гістарычных навук. Спецыялізуецца ў гісторыі Беларусі другой паловы ХХ стагоддзя. Скончыў Ліцэй БДУ, вывучаў гісторыю і паліталогію на гістарычным факультэце БДУ і ў Лейпцыгскім універсітэце ў Германіі. Паходзіць з Палянінавічаў, што ў Магілёўскай вобласці.