Культура - Незабыўная цёця Уладзя…\nСусветная кінаіндустрыя, як і астатнія сферы глабальнай эканомікі, падчас пандэміі каранавіруса апынулася на парозе выжывання. З-за ўведзенага рэжыму каранціна найбуйнейшыя кінасеткі ЗША і Кітая закансерваваліся на нявызначаны тэрмін, прэм’еры блакбастараў і вытворчасць новых карцін сышлі на пазнейшыя тэрміны, а мільёны людзей, занятыя кінапаказамі і здымкамі, ужо пазбавіліся працоўных месцаў. Беларуская кінасупольнасць, нават нягледзячы на адсутнасць каранціна ў краіне, таксама зведала выпрабаванне: часова закрыліся з-за незапатрабаванасці большасць дзяржаўных і прыватных кінатэатраў, а кінафэсты і некалькі прэм’ер беларускіх фільмаў перанесліся на пазнейшы тэрмін. Якія рызыкі цяперашні крызіс нясе айчыннаму кіно і якім яно будзе пасля яго заканчэння? Адказы на гэтыя пытанні паспрабавалі сфармуляваць ўдзельнікі анлайн-дыскусіі “Беларускае кіно ў перыяд крызісу”, арганізаванай Майстэрняй сацыяльнага кіно.\n№ 18 (1457) 02.05.2020 - 08.05.2020 г\n“Сабраць усё, што можна, аб Купалу — гэта наш абавязак перад гісторыяй”, — пісала жонка паэта Уладзіслава Францаўна Луцэвіч, стваральнік і першы дырэктар музея. “Купаліха” або “цёця Уладзя” — так яе ласкава называлі знаёмыя. Запаволенай, абыякавай ці сумнай яе ніколі не бачылі. Яна смяялася гарэзліва і залівіста, гаварыла з імпэтам, радавалася чужым поспехам, ажно іскрылася, а людскія беды станавіліся ейнымі клопатамі. Адметнай рысай характару Уладзіславы Францаўны была экспансіўнасць, якая перайшла ёй у спадчыну ад маці Эміліі Манэ. Нягледзячы на рангі і пасады жонка паэта гаварыла ў вочы тое, што думала. Калі гэтаму здзіўляліся, яна адказвала: “Мая маці была францужанка, яны ж усе экспансіўныя”. Уладзіслава Францаўна заўсёды была ў няспынным жыццёвым гарэнні, што дапамагло ёй у справе стварэння музея Янкі Купалы, які плённа працуе ўжо сем з паловай дзесяцігоддзяў.\nУ вайну загiнуў сямейны архiў Івана Луцэвіча, таму стварэнне музея ішло разам з вялікай збіральніцкай, навуковай і арганізатарскай працай. Уладзіслава Францаўна па крупінках вышуквала ўсё, што магло б стаць экспанатам музея ці матэрыялам для фондаў. Па кнiжачцы, па старонцы, па здымку збiрала паплечніца паэта дарагiя яе сэрцу рэлiквii. Для набыцця экспанатаў дырэктар музея не шкадавала і асабістых сродкаў. Пісьменнік і адзін з першых супрацоўнікаў музея Я. Крамко ўзгадваў: “Яна купляла ўсе карціны і скульптуры, калі яны датычылі Янкі Купалы… Яна купляла ўсе кнігі, у якіх сутракалася імя Песняра”. Уладзiслава Францаўна знаходзiла энтузiястаў, улюбёных у творчасць Купалы. Шукала тых, хто бываў у iх у доме і добра ведаў Купалу, прасiла напiсаць успамiны.\nМенавіта Уладзіславай Францаўнай Луцэвіч былі зроблены ўсе магчымыя захады, каб рукапісы Янкі Купалы вярнуліся на радзіму. За вельмі кароткі тэрмін удалося сабраць многае: выданні на розных мовах, рукапісы і выступленні паэта на з’ездах, пленумах, мітынгах, ацалелыя фотаздымкі, лісты, аўтографы, успаміны пра паэта, творы Янкі Купалы, пакладзеныя на музыку, урадавыя пастановы СССР і БССР, што тычыліся ўшанавання памяці паэта, і іншае.\nНекалькі адрасоў давялося змяніць музею Янкі Купалы, пакуль ён атрымаў пастаянную прапіску. Спачатку ўстанова размяшчалася ў будынку Дома прафсаюзаў на плошчы Свабоды, 23, дзе 20 верасня 1945 года ў дзвюх залах адкрылася першая выстаўка пра жыццё і творчасць Янкі Купалы.\nПраз пяць гадоў музей Песняра пераехаў у будынак Саюза пісьменнікаў БССР па вуліцы Энгельса, 9, дзе экспазіцыя адкрылася ў пяці залах цокальнага паверха. У першай стацыянарнай экспазіцыі, якая была створана пад кіраўніцтвам Уладзіславы Луцэвіч, навукоўцы імкнуліся паказаць усе тыя матэрыялы пра Янку Купалу, што былі знойдзены і сабраны ў час вайны і ў першыя пасляваенныя гады.\nЗбіральніцкая і навукова-даследчая работа першых супрацоўнікаў музея адбывалася ў вельмі складаных умовах. Але тыя, каму пашчасціла працаваць з Уладзіславай Францаўнай, вельмі цёпла ўспаміналі пра яе. Паэт, адзін з першых супрацоўнікаў музея Іван Курбека пісаў: “Шанавалі мы, музейцы-купалаўцы, свайго дырэктара — Уладзіславу Францаўну, цёцю Уладзю… Яна турбавалася за кожнага з нас. Магла ўлагодзіць і заспакоіць, калі надараліся непрыемнасці. Гэтак жа і зусім чужым людзям спрыяла. Нездарма займела такое свойскае, пяшчотнае імя — цёця Уладзя”.\nУладзіслава Францаўна сама прымала наведвальнікаў, заўсёды першая ішла насустрач, першая працягвала руку, задавала пытанні, любіла праводзіць экскурсіі, падрабязна расказваючы пра кожны экспанат. Простая і таварыская, яна ўмела разумець і цаніць людзей. З ёй заўсёды было цікава. Няўрымслівая, гаваркая, жыццярадасная… “Пра выключную абаяльнасць Уладзіславы Францаўны гаварылі ўсе, хто хоць аднойчы з ёй сустракаўся. Дзе б яна ні была, куды б ні ездзіла… усюды яна зачароўвала людзей сваёй весялосцю, энергіяй, душэўнай прыгажосцю…”, — успамінала пляменніца Янкі Купалы Ядвіга Раманоўская.\nЭкспазіцыя дзейнічала ў 1951 — 1959 гадах і дасягнула сваёй галоўнай мэты: у культурнае жыццё рэспублікі і яе сталіцы трывала ўвайшло ўсведамленне аб нараджэнні і дзейнасці Літаратурнага музея Янкі Купалы. “У гэты яшчэ невялікі ў той час музей, як на агеньчык у непагодную ноч, ішлі мінчане. Нельга было прайсці міма і не зайсці да цёці Уладзі, не пакланіцца памяці беларускага Песняра. Для Уладзіславы Францаўны кожны наведвальнік быў жаданым госцем. Ішлі не толькі ў музей, ішлі да яе — ветлівай, добрай, горача заклапочанай тым, каб Янкава слова пашыралася ў народзе”, — адзначала бібліёграф, літаратуразнаўца Ніна Ватацы.\nНеўзабаве ўзнікла пытанне аб узвядзенні асобнага будынка для музея. Ён быў пабудаваны ў цэнтры Мінска дзякуючы неверагоднай энергii Уладзiславы Францаўны ў 1959 годзе — амаль на тым самым месцы, дзе калiсьцi стаяў аднапавярховы драўляны дом, у якiм сям’я Луцэвiчаў пражыла з 1927 па 1941 гады.\nБудаўніцтва музея, а таксама стварэнне экспазіцыі аб жыцці і творчасці народнага Песняра Беларусі, якая размясцілася ў 12 залах, праходзіла пад непасрэдным кіраўніцтвам Уладзіславы Луцэвіч. “Яна спрачалася з архітэктарамі і будаўнікамі, “выбівала” патрэбныя матэрыялы, бо тады, у разбураным Мінску, не так лёгка было здабыць неабходнае, яна была прарабам і суворым кантралёрам па якасці і натхняла будаўнікоў рабіць як найлепш…”, — узгадваў паэт Сяргей Грахоўскі.\nДа падбору супрацоўнікаў у музей Уладзіслава Францаўна падыходзіла вельмі прыдзірліва. Магчыма, гэтаму садзейнічала тое, што з самага пачатку ў яе працавалі такія цудоўныя людзі, як Алеся Іванаўна Александровіч і Валянцін Паўлавіч Таўлай, да якіх Уладзіслава Францаўна ставілася з вялікай любоўю і павагай. У розныя гады ў музеі працавалі: Надзея Вітушка, Іосіф Жыдовіч, Янка Шарахоўскі, Лілія Копаць, Яніна Прыбыткова, Тамара Тарасава, Ядвіга Раманоўская, Жанна Дапкюнас, Алесь Есакоў, Алесь Бажко, Уладзімір Юрэвіч і многія, многія іншыя.\nУладзіслава Францаўна любіла паўтараць: “Мы будзем жыць колькі захочам”. На жаль, гэтаму не дадзена было спраўдзіцца: у лютым 1960 года яна пайшла з жыцця, не дажыўшы літаральна пару месяцаў да спаўнення сваёй мары — адкрыцця музея Янкі Купалы ў новым будынку, якое адбылося ва ўрачыстай абстаноўцы 18 мая 1960 года.\nПуста і сцюдзёна стала кожнаму, хто ведаў, хто хоць раз адчуў цеплыню ласкавае рукі цёці Уладзі, Купаліхі, Уладзіславы Францаўны. Але яна засталася назаўсёды ў Купалавым доме, у яго атмасферы, у кожнай драбніцы, у вершах Янкі Купалы, у нашай памяці і сэрцах. Увекавечыць памяць мужа — у гэтым быў сэнс яе жыцця. Аднойчы з нястоеным болем яна сказала Сяргею Грахоўскаму: “Каб я тады паехала з Янкам у Маскву, не трэба было б рабіць і музея. Ён быў бы з намі”.\nУ Дзяржаўным літаратурным музеі Янкі Купалы побач з вялікім паэтам прысутнічае і вобраз яго жонкі Уладзіславы Францаўны. У кожным дакуменце, фотаздымку, у кожным экспанаце — яе душа, яе сэрца. “Штодня музей Янкі Купалы наведваюць людзі, праходзяць па яго залах, знаёмяцца з неўміручай спадчынай паэта. І заўсёды побач з імі нябачна ідзе яна, незабыўная цёця Уладзя. Яна назаўсёды пасялілася ў Доме Купалы. Верны друг, памочнік і дарадчык вялікага Песняра, яна пражыла жыццё як песню, песню вернасці вялікаму паэту”, — напісала адна з першых супрацоўніц музея Т.С. Тарасава.\nУрад Беларусі высока ацаніў плённую дзейнасць Уладзіславы Луцэвіч. Яна была ўзнагароджана двума ордэнамі “Знак пашаны”, медалямі, граматамі, а ў 1959 годзе ёй было нададзена ганаровае званне “Заслужаны дзеяч культуры БССР”. У нацыянальнай скарбніцы культуры яе імя займае асаблівае месца: яна стварыла грандыёзны помнік паэту — музей! Радкі Анатоля Астрэйкі ярка праецыруюцца на нашы адносіны да яго: “Усё сабрана ў доме тым,// Што дарагім было Купалу,// Што сэрцам дорага людскім,// Што скарбам для народа стала.”\nНарадзілася Уладзіслава Станкевіч 25 снежня 1891 года ў вёсцы Вішнева Валожынскага раёна ў сям’і Франца і Эміліі Станкевічаў. У 1906 годзе скончыла экстэрнам Віленскую гімназію, у 1908 двухгадовыя педагагічныя курсы ў Варшаве. З 1908 года працавала выхавацелькай дзіцячага прытулку ў Вільні. 23 студзеня 1916 года павянчалася ў Маскоўскім Петрапаўлаўскім касцёле з Іванам Дамінікавічам Луцэвічам. З 1919 года жыла ў Мінску, працавала ў дзіцячым ачагу № 8 выхавацелькай, а затым і загадчыцай. Па ўспамінах М.Сеўрука, Уладзіслава Францаўна, як родная маці, як дбалы і ўмелы кіраўнік акружала сваімі клопатамі дзетак. У працы з дзецьмі “цёця Уладзя” заўсёды звярталася да самабытных ўзораў беларускай народнай культуры.\nДзіяна ФІЛІПОВІЧ, вядучы навуковы супрацоўнік Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы


Гутарка на тэму споведзі\n09 кастрычнік 1999, 15:00\nУдзельнікі: каталіцкі манах а. Павал Маліньскі й праваслаўная верніца Тацяна Матрунчык (эфір 09.10.1999).\nЦі можна гаварыць пра крызіс споведзі? Ці ў сытуацыі, калі людзі замоўчваюць свае грахі, калі сумняюцца ў патрэбе пасярэдніцтва сьвятара, калі яны фармальна ставяцца да гэтага таемства, такая споведзь мае сэнс? І нарэшце, ці абсалютная таямніца споведзі абгрунтаваная ў кожнай сытуацыі? На гэтую тэму выказваюцца прадстаўнікі галоўных канфэсыяў…\n(а.Бандарук: ) “Прывітаньне. Сёньня хачу закрануць пытаньне аднаго з царкоўных таемстваў-сакрамэнтаў – споведзі , якая ў Царкве называецца таксама “таемствам раскаяньня або прымірэньня”.\nДа ўдзелу ў гутарцы я запрасіў дасьведчанага духаўніка, каталіцкага манаха а. Паўла Маліньскага і праваслаўную верніцу Тацяну Матрунчык. Менавіта ў каталікоў і праваслаўных споведзь зьяўляецца адным зь сямі таемстваў. Трэцяя, асноўная плынь хрысьціянства – пратэстанты – прызнаюць неабходнасьць раскаяньня, але без аніякага рытуалу, у асабістай малітве кожнага паасобнага верніка.\nНа пачатак нагадаю, што раскаяньне было вядомае і шырока практыкаванае ўжо ў Старым Запавеце. Тыя, што ў адпаведнасьці з Майсеявым Законам прыносілі Богу ахвяры ўміласьціўленьня за свае грахі і каяліся, атрымоўвалі дараваньне грахоў.\nУ Новым Запавеце неабходнасьць раскаяньня падцьвердзіў Сам Ісус Хрыстос. Спагадлівы для грэшнікаў, Ён падкрэсьліваў значэньне шчырага раскаяньня, якое больш прыемнае Богу за фальшывую набожнасьць. Хрыстос Сам дароўваў людзям грахі, ставячы фізычнае здароўе ў залежнасьць ад духоўнага ачышчэньня й веры. Пасьля Свайго Ўваскрэсеньня Ён даў апосталам уладу адпускаць грахі, кажучы: “прыміце Духа Сьвятога: каму адпусьціце грахі, таму будуць адпушчаныя, на кім пакінеце, на тым застануцца” (ЯН. 20, 23).\nУ раньнехрысьціянскія часы спавядаць маглі толькі япіскапы-пераймальнікі апосталаў, аднак, калі вернікаў было ўсё болей, яны даручылі гэтыя функцыі сьвятарам. У кожным выпадку, тым, хто дароўвае грахі, зьяўляецца толькі Бог, а сьвятар дзейнічае ад Імя Бога.\nШто тычыцца практычнага боку споведзі, дык у праваслаўных і каталікоў яна выглядае прыблізна гэтак жа. У праваслаўных вернік спавядаецца, стоячы з галавою, нахіленай над пультам, званым аналоям, на якім ляжаць Крыж і Евангельле – знакі ўсепрысутнасьці божай. Каталікі кленчаць перад вакенцам “спавядальні”, канфэсіяналу, дзе сядзіць духаўнік.\nУ абодвух выпадках аднолькава вернікі вызнаюць духаўніку ўсе вядомыя ім грахі. Сьвятар слухае, распытвае, размаўляе, дае парады й заклікае выправіць ранейшыя заганы. Неаднойчы прызначае гэтак званую “эпіцімію”, што нельга, аднак, назваць пакараньнем. Гэта хутчэй за ўсё лек, які павінен прадухіліць зварот хваробы.\nУмоваю адпушчэньня грахоў зьяўляецца шчырае раскаяньне й пастанова не грашыць больш. Чытаючы формулу дараваньня грахоў праваслаўны сьвятар гаворыць: “Божа збаўленьня слугаў Тваіх… выяві міласэрнасьць у дачыненьні да гэтага слугі Твайго, дай яму плод раскаяньня – дараваньне грахоў, прыміры й паўторна далучы яго да сьвятой Тваёй Царквы”.\nГрэх адлучае верніка ад Бога й выключае з Царквы, хаця фармальна ён застаецца ейным сябрам. Вось таму сповядзь называецца таксама таемствам “прымірэньня” з Богам і з Царквою”.\nАднак ня ўсе гэтак разумеюць споведзь. Разам з працэсам сэкулярызацыі зьнікае разуменьне яе сутнасьці.\nПатрэбу й сэнс вызнаньня грахоў у прынятай форме паддаюць пад сумнеў ня толькі людзі, халодныя ў веры, але й тыя, якія лічаць сябе сапраўднымі вернікамі. Іхныя аргуманты прыблізна такія: ня буду спавядацца перад сьвятаром, бо й сам ён такі ж чалавек як і я. Навошта мне пасярэднік, калі я сам у думках магу ўсё вызнаць перад Богам. З чаго мне спавядацца? Я ж нікога не забіў, не абрабаваў… Споведзь прыдумалі самыя сьвятары.\nАдсюль споведзь фармалізавалася, ператварылася ў абрад, сталася рутыннай для таго, хто спавядае і для таго, хто спавядаецца. У сувязі з гэтым узьнікае пытаньне – ці ў такім выглядзе яна наогул мае сэнс? З гэтым пытаньнем я зьвяртаюся найперш да а. Паўла Маліньскага…”\n(а. Маліньскі: ) “Споведзь у наш час мае вельмі глыбокі сэнс. Сучасны чалавек мае вялікую патрэбу ў любові. Шмат хто міжвольна лічыць, што любоў даецца ў замен за нешта, што яна ўмоўная. Але Бог хоча паказаць чалавеку Сваю любоў, якая асабліва патрэбная тады, калі чалавек слабы, грэшны, калі ён патрабуе божага прабачэньня.\nДухаўнік асаблівым чынам пакліканы да таго, каб выявіць людзям гэтую божую любоў. Споведзь можа быць рутынная, але тады, калі рутынна да яе ставіцца сам духаўнік, Калі аднак ён праводзіць споведзь з сэрцам, калі знаходзіць зычлівае слова, тады людзі самі пачынаюць адкрывацца, ахвоча гаварыць, прыгадваць забытае. Калі яны сустрэтыя зь любоўю, такая споведзь можа быць пераломам у іхным жыцьці. Яна разбурае схему ўяўленьня пра Бога, як далёкага, строгага судзьдзю, а не міласэрнага Айца, які жадае прытуліць свае дзеці.\nТак што крызыс споведзі ў Царкве хутчэй за ўсё зьвязаны з крызысам веры сьвятароў у моц гэтага таемства, у тое, што для чалавека гэта сапраўды сьвяты час, калі ён можа сустрэцца зь міласэрным Айцом”.\n(Бандарук: ) “Тут дадам, што а. Павал – манах-дамініканец з Вроцлава – зьяўляецца надзвычай дасьведчаным духаўніком. Ён апякуецца вялікай групаю мяйсцовых студэнтаў, якія зьяўляюцца вельмі патрабавальнымі й дапытлівымі вернікамі.\nА як выглядае споведзь з другога боку спавядальні? Улічыўшы, што людзі ня ўмеюць спавядацца, ня ўсё гавораць духаўніку, дык можа нікому не патрэбная такая фармальнасьць?..\nВашая думка, Тацяна…”\n(Матрунчык: ) “Асабіста я лічу, што бяз споведзі жыцьцё чалавека робіцца проста ненармальным. Тое, што вось цяпер у нас не хапае храмаў, дзе ўсе жыхары, напрыклад, невялічкага раёну маглі б хадзіць і спавядацца, гэта вось ненармальнае становішча.\nТое, што пад час споведзі людзі не ўсё гавораць сьвятару – гэта проста нашая неглыбокая праца над сабою, неглыбокае духоўнае жыцьцё. Я лічу, што споведзь – гэта аснова духоўнага жыцьця чалавека. Для мяне кожная споведзь, нейкі важны этап у маім духоўным жыцьці, духоўным разьвіцьці.\nКажуць, што трэба спавядацца як мага часьцей, але тое, што з гэтым не атрымоўваецца, напрыклад, у кожную нядзелю, дык можа гэта й добра, бо магчыма тады не было б той глыбіні споведзі, якая павінна быць.\nДзякаваць Богу, у нас у сьвятапетрапаўлаўскім Саборы ў Менску сьвятары ставяцца да споведзі надзвычай нефармальна і адказна, што гэта, я лічу, магло б быць узорам таксама для іншых. Бывае, што сьвятары стамляюцца, што вельмі занятыя, але ў нашым храме чалавек адыходзіць ад споведзі з такой палёгкаю, такі ачышчаны, што сапраўды можна далей прасоўвацца ў сваім духоўным жыцьці”.\n(Бандарук: ) “Тым ня менш, Тацяна, ўсё роўна некаторыя ставяцца да споведзі, як да нейкага вонкавага рытуалу. Яны дрэнна спавядаюцца, неаднойчы кажуць: “якія ў мяне грахі, я ж нікога не забіў, нікога не абрабаваў”. Акрамя таго, яны лічаць, што гэта справа толькі паміж імі й Богам.\nЗ такім павярхоўным стаўленьні да сповядзі Вы, а. Павал мусілі ў сваёй практыцы сутыкнуцца…”\n(а. Маліньскі: ) “Зразумела, Сам Бог даруе грахі чалавеку, які прыступае да споведзі. Ніякі вонкавы рытуал не заменіць божага дзеяньня. Рытуал – гэта толькі знак, які дазваляе чалавеку паверыць у тое, што Бог дзейнічае праз абрад. Калі нехта няшчыры ў сваёй споведзі, дык канешне такая споведзь несапраўдная, бо чалавек не быў гатовы прыняць божую міласэрнасьць.\nШто тычыцца духаўніка, дык ён павінен намагацца распазнаць, ці дадзены чалавек мае шчырае жаданьне зьмяніць сваё жыцьцё. Сьвятар, які выконвае таемства прымірэньня, можа не цалкам пазнаць душу чалавека, і ня ў гэтым справа. І тут канчатковым судзьдзём зьяўляецца Бог.\nУ пастырскім дакумэнце духаўнікам рэкамендуецца нават празьмерна не распытваць таго, хто спавядаецца – таму, што можа ён пакуль ня ў стане вычарпальна адказаць на божыя патрабаваньні адносна жыцьця чалавека.\nНеабходна паверыць у моц самога таемства, у якім прачынаецца сумленьне. Калі чалавек даўжэйшы час не спавядаўся, дык ён і ня надта ведае, у чым мусіць раскаяцца. І толькі рэгулярная споведзь дазваляе глыбей асэнсаваць свае правіны і нават даведацца, ці нейкі канкрэтны ўчынак – заганны. Спавядаючы, я сам сустракаюся зь вялікай дбайнасьцю з боку вернікаў, каб добра паспавядацца”.\n(а. Бандарук: ) “Несумненна, Ойча, гэта станоўчая зьява і тут не абыйшлося бяз грунтоўнага ўсьведамленьня вернікаў, у дадзеным выпадку – студэнцкае моладзі. Аднак, ці Вы не сустрэліся і з такімі выпадкамі, што людзям цяжка гаварыць пра свае заганы? Многія ж кажуць: навошта мне пасярэднікі? Сьвятар такі ж чалавек як і я? Гэта справа паміж мною і Богам… Ці ж не бывае такога?”\n(а. Маліньскі: ) “Нажаль, некаторыя ставяцца да Царквы, як да ўстановы, адсюль і такое вонкавае, інстытуцыянальнае стаўленьне й да споведзі.\nКалі нехта кажа, што можа спавядацца непасрэдна перад Богам, дык вельмі часта гэта быў бы вельмі фармальны кантакт з Богам, сустрэча зь Ім на ўзроўні ўласных думак і ўласнага ўяўленьня пра Бога. Затое ўвесь цяжар сустрэчы зь іншым чалавекам, каб праз яго перадаць Богу ўсе свае нелады – таму такі цяжкі, што той другі чалавек – рэальны.\nЛёгка ў думках сказаць: “Даруй мне Божа ўсе мае грахі”, але як жа цяжка сказаць такое іншаму чалавеку. Так што, многае ў карысьць споведзі перад сьвятаром, у тым ліку стагодзьдзі дасьведчаньня Царквы й манаскіх ордэнаў.\nНават з майго асабістага досьведу вынікае, што чалавеку патрэбны іншы чалавек, які збоку, больш аб’ектыўна паглядзіць на мае праблемы. Я сам, акрамя дараваньня грахоў і прызначэньня нейкай эпіціміі, намагаюся заўсёды гаварыць верніку пра шлях да Бога, прыслухоўваюся, спрабую зразумець – на якім этапе духоўнага разьвіцьця знаходзіцца той чалавек? Можа ён перажывае нейкі крызыс? З нагоды сповядзі наагул шмат важных рэчаў можна чалавеку сказаць”.\n(а. Бандарук: ) “Аднак, а. Павал, каб грунтоўна, шчыра й вычарпальна паспавядацца, трэба мець акрамя жаданьня таксама й магчымасьць. Вось, да прыкладу, у Праваслаўнай Царкве прынята, што спавядацца й затым прыступаць да Прычасьця трэба як мінімум раз у год, у часе Вялікага Посту.\nНа практыцы выглядае так, што перад Вялікаднем у цэрквах натоўпы юдзей. Паспавядаць сотні людзей аднаму сьвятару няма фізычнае магчымасьці, і тады яны практыкуюць агульную споведзь. Малітвы й павучэньні яна накіроўваюць да ўсіх вернікаў, але формулу дараваньня грахоў гаворыць над кожным паасобку.\nТут ня можа быць гутаркі пра асабісты кантакт з духаўніком.\nЯк Вы Тацяна, як праваслаўная ставіцеся да такой споведзі?”\n(Матрунчык: ) “Ведаеце, тут я не магу сказаць. Калі такая споведзь практыкуецца, дык гэта робіцца з архірэйскага блаславеньня. Сапраўды, бываюць такія выпадкі, што йнакш нельга. Аднак на мой погляд, нішто ня можа замяніць такую вось асабістую споведзь. Толькі пры такой споведзі магчымае сапраўды глыбокае пакаяньне, сапраўды глыбокае ачышчэньне”.\n(а. Бандарук: ) “Я таксама згодны з гэтым. Хаця сустракаюся з агульнай споведзьдзю кожную нядзелю ў Саборы ў Празе, аднак лічу, што гэта дапушчальнае толькі ў крайнім выпадку, калі лепш гэтак, чым увогуле ніяк.\nВозьмем аднак пад увагу яшчэ адзін важны аспэкт споведзі: ейную сакрэтнасьць. Сьвятар у ніякім выпадку ня мае права выявіць тое, што ў часе споведзі пачуў. Што, аднак, ён мае зрабіць, калі пачуе наступнае: “я маю намер забіць прэзыдэнта”. Як прадухіліць зло? Няўжо ў кожным выпадку сьвятар мусіць захаваць пачутае ў сакрэце? Такая ж сэкрэтнасьць – гэта талераваньне зла. Як жа замоўчваць нешта страшнае заміж прадухільваць зло? Што скажаце, Тацяна, на гэта? Ці ўсё роўна сэкрэтнасьць споведзі павінна заставацца?”\n(Матрунчык: ) “Думаю, што так. Павінна заставацца, але тут ужо патрэбная сапраўдная мудрасьць сьвятара. Ён мусіць прывесьці верніка да таго, што той зразумее, што лепш яму цяпер прыняць пакараньне, чым спазнаць вечныя пакуты.\nЯ думаю, што тут ужо пытаньне толькі таго, хто спавядае, і таго, хто спавядаецца, каб небясьпечная таямніца, нейкае злачынства выявіліся. І калі трэба чалавеку панесьці грамадзкае пакараньне, то ён павінен прыняць яго.\nЯ думаю, што калі вернік сам ідзе да споведзі й гатовы пра ўсё расказаць духаўніку, значыць ягонае сумленьне гатовае прывесьці яго й да такога публічнага раскаяньня”.\n(а. Бандарук: ) “Мабыць так. Але што думае пра гэта дасьведчаны духаўнік, які ў часе споведзі напэўна многае чуў. Магчыма, нават страшныя рэчы. Ці і Вы, Ойча, лічыце, што споведзь мусіць заставацца сакрэтнай?”\n(а. Маліньскі: ) “Што тычыцца сакрэтнасьці споведзі, то калі б яна была ўмоўнай, калі б дапускалася выяўленьне таямніцы споведзі, тады людзі згубілі б пачуцьцё бясьпекі. Яны страцілі б давер да Царквы, а справа ў тым, каб быў нехта як быццам не з таго сьвету, каму бяз аніякай боязі можна выявіць ўсе свае слабасьці.\nАднак гэта ня тоеснае з талераваньнем зла. Духаўнік чуючы ад верніка страшныя рэчы схіляе яго да выпраўленьня зла. Урэгуляваньне ўсіх сваіх даўгоў, кампэнсацыя спрычыненага злу, напрыклад, у выпадку крадзежу, неаднойчы зьяўляецца неабходнай ўмоваю дараваньня граху.\nЁсьць такі прыклад з жыцьця сьвятога Яна Вянэя, настаяцела з Арсу. Нехта зь вяскоўцаў кінуў на яго паклёп, што нібыта ён жыў з жанчынаю і мае зь ёю дзіцё. Усе парафіяне адвярнуліся ад настаяцеля.\nНарэшце біскуп паслаў у гэтую вёску з пастырскай місіяй францішканаў. У апошні дзень місіі, адзін зь вяскоўцаў, цяжка ўдараны канём, паклікаў сьвятара для споведзі. Ён прызнаўся ў тым, што гэта ён кінуў паклёп на ксяндза.\nДухаўнік схіліў чалавека, які амаль паміраў, да таго, каб той паклікаў трох сьведкаў і выявіў ім усю праўду, ачысьціў добрае імя сьвятара.\nТак што, хаця сакрэтнасьць споведзі застаецца нязьменным прынцыпам, бо людзі павінны давяраць духаўніку, аднак гэта не азначае, што з нагоды споведзі можна талераваць зло”.\n(а. Бандарук: ) “Калі б менавіта сьвятар нічога не рабіў, не спрабаваў прадухіляць зло, захоўваючы сакрэтнасьць споведзі, тады ў некаторых крайніх выпадках гэтая сакрэтнасьць была б шкодная.\nДобра, калі чалавек бяз боязі можа сказаць усё, чаго баіцца сказаць нават найбліжэйшай асобе, прынамсі сьвятару, як адзінай і апошняй інстанцыі. Гэты давер сьведчыць у карысьць споведзі.\nТэма споведзі абшырная, і мы не вычарпаем яе, але адно можна заявіць з ўпэўненасьцю: споведзь – гэта божае ўстанаўленьне. Як вынікае з гэтай гутаркі, аргумэнты супраць яе непераканаўчыя і лепшай формулы за тую, якая зараз практыкуецца – няма.\nЗа ўдзел у сёньняшняй праграме я шчыра дзякую каталіцкаму манаху а. Паўлу Маліньскаму, прадстаўніцы праваслаўнага Брацтва Трох Віленскіх Пакутнікаў Тацяне Матрунчык, а ўсім слухачом – за ўвагу”.\nа. Канстантын Бандарук, Прага


АГЛЯД ЗАМЕЖНАГА ДРУКУ (08-09.03.2011) - НАРОДНАЯ ПАРТЫЯ\nАГЛЯД ЗАМЕЖНАГА ДРУКУ (08-09.03.2011)\nposted Mar 10, 2011, 4:24 PM by Адміністратар Навін [ updated Mar 10, 2011, 4:25 PM ]\nЗлачынная, тэрарыстычная структура\n8 сакавіка 2011 г. польская газэта “Rzeczpospolita” напісала з Эгіпту. Пасьля нядаўняй рэвалюцыі ў сеціве пачалі зьяўляцца захопленыя паўстанцамі сакрэтныя дакуманты спэцслужбаў Мубарака. Грамадзтва ўражана адкрытымі фактамі пранікненьня спэцслужбаў у жыцьцё людзей. Гэбэшнікі сачылі за людзьмі, праслухоўвалі тэлефонныя размовы, утварылі па ўсёй краіне сістэму стукацтва. Стала таксама вядома, што менавіта спэцслужбы арганізавалі крывавы тэракт каля хрысьціянскага сабору ў Каіры 25 сьнежня летась (21 забіты, больш за 100 паранены). Народ патрабуе ліквідацыі мубарацкіх спэцслужбаў.\nНаш камэнтар: Гэбэ — злачынная, тэрарыстычная структура пры кожнай дыктатуры.\n9 сакавіка 2011 г. бэльгійская газэта “Soir” паведаміла, што ўлады Туніса ліквідавалі спэцслужбы скінутага рэвалюцыяй рэжыму і ўсе зьвязаныя зь імі арганізацыі. МУС краіны заявіў, што “у краіне ліквідуецца палітычная паліцыя”.\nНаш камэнтар: Ліквідацыя дыктатарскага гэбэ — рашаючы крок ліквідацыі дыктатуры.\n“Далоў расейскі шавінізм!”\n9 сакавіка 2011 г. польская газэта “Rzeczpospolita” паведаміла пра акцыі ўкраінскай нацыяналістычнай арганізацыі “Маладзёвая Рэфэрэнтура ОУН”. Арганізацыя зьмясьціла ў сеціве фільм, дзе яе актывісты разьбіваюць вітрыны дзьвюх люксусовых крамаў у Кіеве. Прычынай акцыі стала адмова адміністрацыі прымаць на працу ў крамы жанчын, якія размаўлялі па-украінску на сумоўі пры прыёме на працу. На гэтых крамах актывісты напісалі “Далоў расейскі шавінізм!”\nНаш камэнтар: Барацьба за Украіну працягваецца.\n9 сакавіка 2011 г. чэшская газэта “Ceske Noviny” напісала пра выступ драматурга і былога прэзыдэнта Вацлава Гавэла. Ён заявіў сярод іншага: “Ёсьць тысячы спэцыялістаў у міністэрствах, унівэрсітэтах, навуковых установах, якія спэцыялізуюцца на арабскім сьвеце. Аніводзін зь іх не прадказаў, што нешта падобнае можа адбыцца ў Лівіі. Экспэрты ня здолелі зразумець, які сапраўды настрой людзей. Улады адмаўляліся прыняць праўду пра сваіх кіраўнікоў”.\nНаш камэнтар: Адэкватная крытыка “спэцоў” (тлуста аплочаных за сваё “арабазнаўства”). У прынцыпе, мы назіраем поўны правал усёй аходняй аналітыкі на тэму афрыканскай дыктатуры і яе пэрспэктываў. Мабыць, “спэцы” настойліва падказвалі заходнім істэблішмэнтам, каб яны мацней абдымаліся-цалаваліся з Кадафі — будзе нафта і стабільнасьць. Але народ нечакана перакуліў гэтыя калькуляцыі розных “тэарэтыкаў”.\nШто ўжо казаць пра нашу Беларусь. На Захадзе нават не парупіліся стварыць элемэнтарныя аналітычныя цэнтры з адукаванымі асобамі, якія б ведалі нашу краіну, гісторыю, культуру і г.д. (зрэшты, а што ім — нафты ж няма). Прайдзісьветы кшталту Ганса Віка на фоне гэтага “бязрыб'я” могуць на працягу гадоў выстаўляцца “беларусазнаўцамі” ды тлуміць галовы эўрапейцам і амэрыканцам сваёй лухтой, якую яны зьляпілі разам з Лубянкай. І няма нават каму запярэчыць ім. А потым заходнікі зьдзіўляюцца, калі яны трапляюць у ганебныя і сьмешныя сытуацыі з Лукашэнкам, дыктатурай і беларускім народам, які ня хоча ісьці пад расейскую акупацыю.\nЦягнула за ногі павешанага\n9 сакавіка 2011 г. нарвэжская газэта “Dagbladet” апублікавала артыкул пад тытулам “Кат на службе Кадафі”. Артыкул прысьвечаны Гудзе Бэн Амір, якая зрабіла кар'еру пры дыктатары. 27 гадоў таму яна пачала кар'еру. Падчас публічнага пакараньня сьмерцю маладога апазыцыянэра з натоўпу да шыбеніцы выскачыла маладая кабета і цягнула ахвяру за ногі, дапамагала забіць чалавека. Яе прыкмеціў дыктатар. З часам яна стала мэрам другога па значэньню горада краіны Бэнгазі і самай багатай і ўплывовай жанчынай краіны. Людзі настолькі ненавідзелі яе, што пасьля яе ўцёкаў з Бэнгазі спалілі тры яе раскошныя вілы. Гуда цяпер стаіць побач з Кадафі на ўсіх ягоных прапагандысцкіх відэаздымках і дэманструе падтрымку свайму гаспадару.\nНаш камэнтар: У кожнага антынароднага рэжыму ёсьць свае батурыны і пяткевічыхі.\n“Ад такіх “спэцоў” усяго можна чакаць”\n9 сакавіка 2011 г. летувіская газэта “Kauno Diena” апублікавала артыкул пад тытулам “Нарвэгія лічыць становішча ў Беларусі горшым, чым у Расеі”. У Калінінградзе (Каралеўцу) і Вільні быў з візытам і выказваўся міністар замежных справаў Нарвэгіі Юхан Гар Стурэ. Сярод іншага казаў і пра Беларусь. Цытуем: “Я мяркую, што паміж Расеяй і Беларусьсю ёсьць грунтоўная розьніца. У Беларусі ўжо шмат гадоў ёсьць той самы кіраўнік, там відавочна маніпулюцца выбары, душыцца апазыцыя. У Расеі працягваецца пераходны працэс. Мяркую, што ў Расеі назіраецца тэндэнцыя прыстасаваньня да стандартаў Эўрапейская Рады, імкненьне ўступіць у Міжнародную Гандлёвую арганізацыю... А. Лукашэнка ідзе ў адваротным накірунку. Вось якая розьніца”.\nНаш камэнтар: Вось які “спэц” па беларусазнаўству. Нават не здагадваецца (або робіць выгляд), што антыбеларускі рэжым ёсьць формай унутранай расейскай акупацыі нашай краіны. Гэтыя “міністры-капіталісты” перад 19 сьнежня летась нахвальвалі Лукашэнку за “прагрэс у дэмакратыі”. Яны рабілі тое ж у адносінах да Кадафі да 17 лютага сёлета. Пасьля згаданых датаў (калі пачаліся народныя драмы) яны нават не пачырванелі і не папрасілі прабачэньня ў сваіх грамадзтваў за сваю балбатню і хлусьню пра дыктатуры.\nЦяпер яны сьпяваюць камплімэнты “пераходнаму пэрыяду” ў Расеі. І нават не сумеюцца. Поўны эўрамаразм, заснаваны, аднак, на выгадніцкіх (як ім здаецца) гэшэфтах з Масквой. Гэшэфты вельмі ўсхвалявалі прыбалтыйскія краіны, якія баяцца, што Эўропа можа расплаціцца “за стабільнасьць” бясьпекай малых дзяржаваў Балтыі. Яны слушна баяцца. Ад такіх “спэцоў” усяго можна чакаць.


А што Тадося запляла лычкі, відаць было ўсім, найлепш самой Зосі. Так і чулася ў хаце — старая несупынна намякала на сваю волю ды на сваё кіраўніцтва і верхаводства; кожны паварот, кожны намёк ці ківок галавы — Зося дзень за днём ляпей падмячала — казалі за гэта. Можна было і трэба было чакаць ад Тадосі прызнання ў гэтым. Муха-заваруха — і бура ў хаце.\nНа пяты дзень, аўторкам, гэты выпадак здарыўся. У абед, надало ліха, якраз на кладцы праз рэчку, блізка Берагавай хаты, схапіцца Зосінаму бацьку з Марцэлькаю Цюткаю: як прымха якая, ды годзі! Мікола злавіў Марцэльчынага хлапчука на прыпасе каня і насцягаў пугаю. 3 плачам хлопец паскардзіўся мацеры, а тая — хто яе не ведаў у Сілцах! — пайшла лаяцца да хаты Прыдатных. Сустрэліся, аднак, на кладцы, і тутака ж Марцэлька рассыпалася на Міколу градам лаянкі ды кляцьбы. Пайшлі ў зварот дзяды і прадзеды, сваякі ды раднякі і... Зося. Марцэлька, пераказваючы дзесятак разоў, бессаромна перад сабранымі людзьмі ўспамінала Лужкі, складаючы гэта слова на розны лад, на розны манер.\nА Тадосі якраз выпала быць сведкаю — чутно з хаты. Яна не ведала, дзе дзецца, слухаючы атэстацыю сваёй нявестцы. Чырванела, звярэла, стаючы наўздалёк, а ліхі голас паддаваў ёй нездавалення і злосці да Зосі. Беражысе рабілася неўцярпёж, каб хутчэй падышоў той вечар і вярнулася з поля нявестка,— а тады яна дасць ёй жаху...\nI вось, толькі Зося пераступіла парог у сенцы, незнарок праліўшы кацялок вады, як Тадося выскачыла з хаты і з лямантам накінулася на нявестку. Пачала лаяць з апошняга слова, глуміць і паскудзіць, трасучы кулакамі над Зосяю. Гразілася адучыць — нямаведама ад чаго і што, зрабіць паслухмянай... а далей дайшла да пагрозы — выгнаць з хаты.\n— На якое ліха ты прыплялася сюды? — крычала Тадося, шастаючы з хаты ў сенцы ды назад.— Гэта ж у зямлю жывой трэба лезці, чуючы гэткія штукі... Перадлюдна гэткія рэчы выкладаць! Апаганіла ты і Васіля і нас усіх... Усе людзі на воку... Па аколіцах пойдзе... Падума-аць... Нявестка...\nЗося маўчала, крапілася, а на сэрцы бегалі мурашкі. Кіпела роспаччу, як горын агнём. Нарэшце, не стрымалася, кінула хату і пабегла да сваіх бацькоў. Але гэта яшчэ болып падліло масла ў агонь: хвілін праз дваццаць прыбег па яе Васіль, настроены, падбухтораны мацераю, і бессаромна пачаў упікаць яе ў вачах бацькоў. Тыя ўступіліся за дачку, пачалі сунімаць зяця, угаворваць, разуважаць... Куды там! Усё ж, дайшоўшы дамоў, Васіль вярнуўся назад да лаянкі і разам з мацераю доўгі час грыз Зосю. Толькі надышоўшы Хлор разрэдзіў паветра.\n— Ці варта гоман паднімаць! Брахуха гэтая ліха ведае чаго напляце, ці ж браць да сэрца? Цудныя вы!..\n— Дарма не будзе казаць...\n— Га-а! Веданая ўжо штучка... Дурны Мікола, што чапаўся з гэтаю яшчарыцаю. Хай яс добрыя людзі не знаюць... Або адрэжаш ёй язык?..\nЗося скарыстала выпадак і ўпікнула свякроў:\n— Ёй хочацца крычаць: скора цяжкаю стала...\n— Маўчы-і...— не ўтрымалася Тадося.\nХлор супыніў братавую, дапомніў ранейшую думку, што не варта самім падаграваць справы з-за мінулага, і папрасіў надалей не сарамаціцца перад людзьмі.\n— Вы думаеце што,— людзям на руку будзе. Пачні на кожную брахню адгуквацца — сцерпу не хопіць. Вось калі...\nЁасіль слухаў дзядзькі, але на гэты раз і яго дзядзькавы словы не праймалі: цвёрды, мулкі камячок злосці і недавер'я к жонцы ўсё бліжэй падбіраўся да сэрца, рос, брыняў і ждаў моманту лопнуць зверскім нездаваленнем на Зосю... Сумныя ўзрокі, што пасылаў ён да яе, сведчылі аб тым...\nСведчылі і дапаміналі Зосі аб нядобрым, але — невядомая сіла цягнула яе кудысь далёка, у шэрае наступнае, адкуль выглядала здань незабытага, памятнага Рыгора.\nЖніво! Гэтым годам яно спазнілася дзён на восем. Але гэта не адбілася на яго харастве, на прыгажосці гармоніі працы, уядранай спелым залатым жытам. Роўная цёплая пагода спрыяла Сілцам. Думалі сілцоўцы, што дажджы, пайшоўшыя пасля касьбы, захопяць жніво. Трапяталі, пазіралі ўгору — калі пяройдуць гнедыя хмаркі з захаду.\nТак не ў пару, так не ў пару! Жыта пагінае каласы, жыта просіцца на серп. Роўнядзь ніў не пачарніла б золата іржою праростаў. Няўжо не выпадзе так, каб хоць на тыдняў два сплыў полаг хмар, выглянула сонца, у жніўні яшчэ не халоднае, і людзі адсвяткавалі ўрачыстасць жніва. Хоць бы маленькая прыкмета — усміхнулася неба сінім лазуркам, выпуеціла праменьчык сонца! Хоць бы! Вечарам, на змроку, калі жабы ў рэчцы завялі свой карагод, не паказвала на пагоду: імжэла, церусіла па руні лістоў.


Размовы:Ян Няміра — Вікіпедыя\nСпадарства, пачынальнікі гэтага артыкула, ці бачылі Вы дзе небудзь у гістарычнных крыніцах "Іван Няміра", на што вы спасылаецеся пры ўгрунтаваньні гэтага артыкула? Ці гэта своеасаблівая практыка перайменаваньняў? --Wouk 16:33, 27 Студзень 2008 (UTC)\n"Каталіцкія храмы на Беларусі" пад рэд. А.М.Кулагін: "Пабудаваны па фундацыі ... Яна Няміры..." (Ст. 153); Т.Габрусь "Мураваныя харалы. Сакральная архітэктура беларускага барока": "... пабудаваны па фундацыі канюшага вялікага князя Вітаўта - Яна Няміры..."; Помнікі гісторыі і культуры беларусі №2/1987: ".., а уселюбам валодаў яшчэ Ян Няміра,.." (ст.21): Думаю што імя Ян на Іван зьменена беспадстаўна. З павагаю --Wouk 17:00, 27 Студзень 2008 (UTC)\nПрапаную змяніць на Іаанн --Аляксандр Сакалоў 17:10, 27 Студзень 2008 (UTC)\nЯкое яшчэ "беспадстаўнае перайменаванне"?? :) Давайце без ідэалогіі.\nПрацы мастацтвазнаўцаў Габрусь і Кулагіна (якія, зрэшты, узаемаапыляюцца) — не аргумент адносна гістарычнай формы імя, таму што гэты гатунак інфармацыі там — другасны. Падумаўшы лагічна, ніякага засілля Янаў у пачатку 15 ст. ў нас быць не магло, а з'яўляюцца такія Яны — з трывіяльнага карыстання працамі польскіх аўтараў. Yury Tarasievich 17:23, 27 Студзень 2008 (UTC)\nХто яго там ведае, ён быў Іванам на Угры (1408), у крыніцах яго часам звалі і Івашкам, а яго сыноў здаралася і Іванавічамі. Магчыма ён перайшоў у каталіцтва перад 1413 і быў перахрышчаны на Яна (падобнае здаралася, напр. Сенька–Пётр), або каталіцкае яго імя не вядома, а Ян пазнейшае польскамоўнае пераіначванне з Івана. Карацей праўды ўжо цяжка даведацца. Дык чаму не падаць абодва варыянты? Прынамсі, калі што, можна першым падаць Яна, а Івана як другі варыянт. --MaximLitvin 18:34, 27 Студзень 2008 (UTC)\nСпадзяюся на Ваш узровень веданьня пытаньня, спадар Максім, аб гэтых магчымых перайменаваньнях і як яго маглі зваць можна шмат спрачацца. Аднак пагадзіцеся трэба лічыцца з прынятым у навуковай літаратуры (не самай прагрэсыўнай у пытаньні рэфармаваньня мовы) варыянтам. --Wouk 18:52, 27 Студзень 2008 (UTC)\n"або каталіцкае яго імя не вядома" - ён пад канец жыцьця на ўласнай лацінскай пячатцы пісаўся Iohannus. Таму што б там не было з канфесіямі, імя ён, па ўсёй верагоднасці, захаваў усё тое ж - дзіўна было б, калі б ён быў каталіком, і пры гэтым працягваў падпісвацца на лаціне праваслаўным іменем (калі б каталіцкае было іншае). AntonBryl 07:52, 29 Студзень 2008 (UTC)\nНа лаціне што Іван, што Ян -- усё Iohannus. Ноччу чытаў тую польскую манаграфію, дык гіпатэтычнага сына Яна, якога у ЭГБ і ЭнцВКЛ пішуць Іванам Янавічам, польскі даследчык піша Янам Янавічам. Дарэчы, таксама ён піша, што ўсялякія звесткі пра Яна Няміру адсутнічаюць пасля 1413, а сувязь яго з Няміравічамі ўскосная -- яны карысталіся "Ястрабцом". А з Усялюбам Яна звязвае толькі тое, што Мікалай (яго гіпатэтычны сын) зваў Усялюб сваёй "айчызнай" і "дзедзінай". І касцёл у Ішкалдзі, паводе гэтай манаграфіі, заснаваў Мікалай, даследчык спасылаецца на дакументы з касцёльнага архіву. Увечары ўпішу падрабязней у артыкул. --MaximLitvin 09:21, 29 Студзень 2008 (UTC)\n"І касцёл у Ішкалдзі, паводе гэтай манаграфіі, заснаваў Мікалай" - несумненна, так паўсюль і пішуць. Сам Ян Няміра заснаваў, як лічыцца, іншы касьцёл - Св. Яна Хрысціцеля ва Ўселюбе. З Уселюбам яго зьвязвае яшчэ як мінімум існаванне той самай пячаткі з Ястрабцом і надпісам "s(igillum) x iohan(n)is x de x wselub x". AntonBryl незалагінены 10:29, 29 Студзень 2008 (UTC)\nЯ так зразумеў, што гэта пячатка яго гіпатэтычнага сына Івана (Яна) Няміравіча. --MaximLitvin 11:52, 29 Студзень 2008 (UTC)\nА ў які час Мікалай валодае Ўселюбам? Бо пячатка узьнікае на дакуменце 1422 году, а Іван Няміравіч жывы яшчэ доўга з таго часу і згадваецца у сладзе Рады. AntonBryl незалагінены\nТакі самога Яна - Johannes alias Niemir падпісаны ў тэкце дакумента. AntonBryl 09:49, 1 чэрвеня 2011 (UTC)\nЗадачай Вікіпедыі не з'яўляецца "прагрэсыўнае рэфармаваньне мовы". Наконт таго, што і дзе (і чаму) "прынята" — казаць нельга, без лексікаграфічнага даследавання. А "думка" ўлічана — варыянт запісаны. Думаю, на гэтым тэму можна закрыць? Yury Tarasievich 19:19, 27 Студзень 2008 (UTC)\nПагаджаюся, надзвычай бесталковая дыскусія атрымалася.\nАдна просьба, да спадара ўкладальніка, паколькі ён разьбіраецца ў гэтым пытаньні лепей за каго тут, асьвятліце пытаньне праблематыкі імя Няміры ў самім артыкуле. --Wouk 19:37, 27 Студзень 2008 (UTC)\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Размовы:Ян_Няміра&oldid=774828"\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 12:49, 1 чэрвеня 2011.


Вольга Карач: “Калі ідзе вайна – будучыні няма”\n12 сакавік 2008, 17:46\nГрамадзкі рэдактар гэтага тыдня – Вольга Карач. Яна нарадзілася і жыве ў Віцебску. Скончыла школу з залатым мэдалём, а Віцебскі дзяржаўны ўнівэрсытэт з чырвоным дыплёмам. Была адзіным у 24-тым скліканьні дэмакратычным дэпутатам гарадзкога Савету. Пасьля звальненьня па палітычных матывах у 2004 годзе са школы нумар 27, дзе выкладала ангельскую мову, займаецца грамадзкай дзейнасьцю, журналістыкай, піша вершы. Сёньня Вольга Карач дзеліцца са слухачамі Свабоды сваімі разважаньнямі пра стан цяперашняга беларускага грамадзтва.\n“Для мяне Беларусь – краіна, якая дагэтуль не вярнулася з вайны. Паслухаем, якія песьні пяюць за сталом па сьвятах нашыя людзі – ваенныя. Глядзяць ваенныя фільмы па тэлевізіі. Карыстаюцца ваенным слэнгам у дзяржаўных СМІ…\nКругом ворагі – мы жывем, як на вайне. А там ці ты з намі, ці ты супраць нас, пасярэдзіне – не бывае. А як супраць, то цябе трэба зьнішчыць маральна, прыдушыць, з табой трэба бясконца змагацца!\nА ў мірным грамадзтве людзі думаюць, як зрабіць так, каб грамадзяне з рознымі інтарэсамі жылі побач і жылі мірна.\nДля мяне заўсёды было цікавым пытаньне, чаму беларускі бок дагэтуль, праз 60 год, не ратыфікаваў пагадненьне пра захаваньне салдат варожай арміі. На першы погляд здаецца, што ў тым нічога асаблівага – проста нейкая дурасьць беларускага кіраўніцтва.\nАле насамрэч усё намнога больш сур’ёзна, калі людзі ня думаюць пра мёртвых. Калі няважна, колькі салдат было забіта ўчора.\nКалі наступае мір і прыходзіць час думаць пра страты, і думаць пра тое, што ж мы нарабілі, і думаць, як жыць далей? Як будаваць разам супольную будучыню?\nКалі ідзе вайна – будучыні няма.\nПаглядзіце, у якім стане нашыя могілкі. Звычайныя, нават не салдацкія часоў другой сусьветнай… Могілкі ў Беларусі і ў той жа Нямеччыне? Розьніца відавочная. Таму што ў Нямеччыне мір, а ў нас у грамадзтве – вайна.\nВайна ідзе ў галовах.\nІ я працую дзеля таго, каб нягледзячы ні на што ўсе людзі Беларусі зьнялі шынялі і вярнуліся ўрэшце рэшт дамоў. Туды, дзе іх ужо зачакаліся. Будаваць мірнае жыцьцё і будучыню разам”.


Gigantic mires, floodplains and wet meadows | Wild Polesia BLR\nВелізарныя балоты, шырокія поймы і заліўныя лугі\nПалессе – адна з найбуйнейшых тэрыторый дзікай прыроды ў Еўропе. Неабсяжныя палескія балоты, поймы рэкаў і паплавы з’яўляюцца месцамі распаўсюду вялікай колькасці традыцыйна балотных відаў жывёл і раслін, якім пагражае знікненне.Балоты і лясы Палесся месцяцца пераважна на тэрыторыі сучасных Беларусі і Украіны, але маюць працяг на ўсходзе ў Расіі і на захадзе – у Польшчы. Цалкам раўнінны рэгіён раскінуўся на плошчы ў больш чым 18 мільёнаў гектараў, што параўнальна з паловай плошчы Германіі.\nАсноўная частка Палесся ляжыць у межах Беларусі і Украіны і сфармавана ракой Прыпяць. Прыпяць – гэта адна з найбуйнейшых рэкаў Еўропы, якая не была спраставаная, перанакіраваная ці іншым чынам мадыфікаваная. Яна ўсё яшчэ мае бясконцае мноства меандраў, прытокаў, старыц і затопленых берагоў – усё гэта ўплывае на прыроду рэгіёну своеасаблівым чынам. Мясцовы ландшафт – гэта лабірынт рэкаў, астравоў, балот, багнаў і пойменных лясоў, якіх не знайсці больш нідзе ў Еўропе.\nПалессе – гэта адзін з найбуйнейшых у Еўропе натуральных водна-балотных комплексаў. А менавіта Альманскія балоты прызнаныя ў Еўропе нумарам адзін па плошчы сярод комплексаў, якія сумяшчаюць усе тыпы балот – яны пакрываюць тэрыторыю ў 100 тысяч гектараў. Тут таксама можна знайсці адну з найвялікшых тэрыторый, занятых паплавамі і балотамі.\nВялікі Еўрапейскі міграцыйны шлях\nПойма Прыпяці – улюбёнае месца адпачынку вадаплаўных і балотных птушак, чые міграцыйныя шляхі пралягаюць праз Палессе восенню і ўвесну. Птушкі, што знаходзяцца пад пагрозай глабальнага знішчэння, такія як вяртлявая чаротаўка, вялікі арлец, гусь-піскулька, дзяркач і кулік-марадунка, выкарыстоўваюць забалочаныя часткі ракі для вывядзення птушанят і як месца для адпачынку паміж міграцыямі. Сотні тысяч пералётных птушак затрымліваюцца на Палессі падчас міграцый, у тым ліку 350 тысяч свіцьваў, 200 тысяч баталёнаў і 30 тысяч грыцукоў на год. Больш нідзе ў Цэнтральнай і Заходняй Еўропе няма такой канцэнтрацыі баталёнаў і вялікіх грыцукоў, як у пойме Прыпяці.\nДзікая прырода Палесся\nПалессе з’яўляецца домам для вялікай колькасці відаў, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення, такіх як вяртлявая чаротаўка, вялікі арлец, вялікі кулён і еўрапейская норка. Гэта таксама рай для буйных млекакормных – бурага мядзведзя, ваўка, рысі і зубра. Створаныя прыродай вялікія тэрыторыі заліўных лугоў забяспечваюць шматлікія віды рыбаў (напрыклад, еўрапейскага вугра) адмысловымі ўмовамі для нерасту. У пойме таксама пражывае багата земнаводных – выдраў, водных палёвак, расце шмат рэдкіх унікальных раслін.\nАсабліва ахоўныя прыродныя тэрыторіі з міжнародным статусам\nШмат тэрыторый Палесся прызнаны міжнародна значнымі і маюць такія прыродаахоўныя статусы як біясферны рэзерват ЮНЕСКА, тэрыторыі важныя для птушак, Emerald Network, Рамсарскія ўгоддзі.Пры тым, што некаторыя тэрыторыі фармальна знаходзяцца пад аховай, сістэма аховы тэрыторый Палесся не забяспечвае патрэбнага ўзроўню аховы відаў і ландшафтаў, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення.Даведайся больш пра пагрозы Палессю.\nДадзены праект з’яўляецца часткай праграмы абароны прыродных ландшафтаў, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення ((Endangered Landscapes Programme), і фінансуецца са сродкаў дабрачыннага фонду Лізбет Раўсінг і Пітэра Болдуіна «Аркадзія». Праект каардынуе Франкфурцкае заалагічнае таварыства і ажыццяўляе грамадская арганізацыя “Ахова птушак Бацькаўшчыны” – партнёр BirdLife у Беларусі, Украінскае таварыства аховы птушак і Брытанскі фонд па арніталогіі.


Catholic.by - Крыжовы шлях на самай вялікай Кальварыі ў Беларусі — адметнасць Гудагайскага фэсту. Фота- і відэарэпартаж\n20.07.2020 11:31 Тэкст: Мікола Гракаў / Фота: Віталій Палінеўскі / Відэа: Кс. Аляксандр Улас / Catholic.by\nНягледзячы на тое, што прайсці гэтыя тры з паловаю кіламетры нялёгка нават здароваму даросламу чалавеку, сярод удзельнікаў — і пажылыя асобы, якія кульгаюць, абапіраючыся на кіёчкі, і зусім малыя дзеткі.\nНават не разумеючы добра значэнне таго, што адбываецца, яны беспамылкова адчуваюць асаблівасць моманту і без нараканняў тупаюць маленькімі ножкамі, не просячыся на рукі да бацькоў.\n«Калі любіш Мяне, бяры крыж, ідзі за Мной», — гучаць словы спеву пад гітару.\nКрыжовы шлях — малітва, у якой чалавек удзельнічае ўсёю сваёю істотаю: і душою, і сэрцам, і целам.\nГэта дапамагае перажыць асаблівую еднасць з Хрыстом, адчуць Яго нябачную, але жывую і дзейсную прысутнасць.\nГлыбокія разважанні і агульная атмасфера малітвы спрыяе паяднанню з Хрыстом у сакрамэнце пакаяння. Крыху воддаль ад галоўнай групы ідуць святары з фіялетавымі стуламі, якія па дарозе спавядаюць вернікаў. Разам з айцамі кармэлітамі, якія апякуюцца гудагайскім санктуарыем і створанай імі Кальварыяй, з паслугаю паяднання ідуць біскупы Алег Буткевіч, Юрый Касабуцкі і Казімір Велікаселец, які сёлета адзначыў свой 75-гадовы юбілей.\nУжо ў прыцемку набажэнства завяршаецца на местачковых могілках малітваю за памерлых. Малітваю, поўнаю надзеі на сустрэчу з тымі, з кім давялося развітацца на зямлі, у Валадарстве Хрыста, які за нас памёр і ўваскрос.\nАбноўлена 20.07.2020 11:54


"Справа медыкаў": у Мінску судзяць акадэміка Бялецкага | Навіны Беларусі | euroradio.fm\nГалоўная / "Справа медыкаў": у Мінску судзяць акадэміка Бялецкага\nДырэктара РНПЦ траўматалогіі і артапедыі вінавацяць у атрыманні хабару ў асабліва буйным памеры.\n11 лютага ў Мінску пачаўся яшчэ адзін суд па гучнай "справе медыкаў". Перад судом пастаў акадэмік, лаўрэат дзяржпрэміі Аляксандр Бялецкі. Дырэктара РНПЦ траўматалогіі і артапедыі вінавацяць у атрыманні хабару ў асабліва буйным памеры.\nПасля затрымання медыка КДБ абнародаваў здымкі ператусу ў яго дома. На відэа былі бачныя пачкі грошай. Гаварылася, што пра 500 тысяч долараў, якія знайшлі дома ў Бялецкага. Старшыня КДБ Валерый Вакульчык казаў, што галоўнага траўматолага краіны затрымалі за тое, што браў хабар з камерцыйных структураў, якія рамантавалі і абслугоўвалі медабсталяванне.\nСябар акадэміка Сяргей Сомаль паведаміў парталу tut.by, што гаворка ішла не пра наяўныя грошы, а пра агульную суму ў эквіваленце. "Напрыклад, у гэты кошт ўвайшоў дарагі гадзіннік", — упэўнены Сяргей.\nПадcуднаму акадэміку 61 год. Цяпер ён пенсіянер. На судзе ён паведаміў, што быў пад вартай з 5 ліпеня 2018 года па 3 студзеня 2019 года. Яму пагражае ад 5 да 15 гадоў пазбаўлення волі з канфіскацыяй маёмасці.\nРасійскі ТГ-чат абвешчаны ў Беларусі экстрэмісцкім / Unsplash, Dimitri Karastelev


Культура - Аляксей Шадзько: “Цяпер я захоплены напісаннем п’ес”\n— Адзінаццаць гадоў як вы не ў Мінску. Што тады здарылася, чаму вы пакінулі тэатр?\n— Мэты пакідаць тэатр у мяне не было. Проста адбыўся шэраг падзей, які і прывёў у выніку да ад’езду. Мы рыхтавалі спектакль “Женитьба”, дзе ў мяне была роля Падкалёсіна, якую я вельмі хацеў сыграць. І на рэпетыцыі падчас сцэны з танцамі вакол торта я парваў ахілесава сухажылле. Калі мне ў 6-й клініцы рабіў аперацыю вельмі добры хірург Цароў, я яшчэ казаў дактарам: “Давайце, лячыце мяне хуценька, мне ж прэм’еру іграць”. А яны: “Забудзься і пра прэм’еры, і пра спектаклі, і пра ўсё на свеце”. Я ў гіпсе быў ледзь не год.\nІ вось пасля бальніцы я застаўся ў самоце ў нашай мінскай кватэры — з моцным болем і на кастылях. Жонка на той час ужо працавала ў Маскве і прыязджала на выхадныя. А мой родны тэатр не цікавіла, што са мной. Хоць я і адпрацаваў на гэтай сцэне 18 гадоў, іграў там палову рэпертуару і на мяне хадзіла публіка, але на маё існаванне забыліся.\n— Разумею, крыўдна.\n— Не тое што крыўдна — паперажываў, канешне. Мне не было страшна, бо я ведаў, што буду ў парадку. А потым падумаў, што ўсё да лепшага — не сядзець жа да канца жыцця ў адным тэатры. Ну, быў бы я цяпер, можа, заслужаным артыстам... А так вось захварэў чалавек — і яго ціхенька спісалі і забыліся як зваць.\n— І вас запрасілі ў маскоўскі тэатр?\n— Не, ніхто не запрашаў. Проста я пераехаў да сям’і ў Маскву, і як толькі пачаў патроху хадзіць, падумаў, што трэба ж знайсці працу. Шчыра кажучы, я і не разлічваў, што мяне возьмуць у нейкі тэатр — на той момант мне было 47 гадоў, і сувязяў практычна ніякіх — але ажно тры тэатры мне прапанавалі працу.\n— А як без сувязяў, толькі прыехаўшы ў Маскву, такога дасягнуць?\n— Я проста хадзіў па тэатрах, са службовага ўвахода расшукваў загадчыка трупы. Магу расказаць нямала цікавых гісторый — як я і далей за вахцёра часам не мог прайсці, як хадзіў у МХТ імя Чэхава, якім кіраваў Алег Табакоў — а там, маўляў, “каб Табакоў вас паглядзеў, трэба рэкамендацыя нейкага ўплывовага чалавека”, як ў тэатры “Современник” мной на нейкае імгненне зацікавіліся, калі я па тэлефоне сказаў пра свае 47 гадоў — а ім тады тэрмінова трэба было замяніць Ігара Квашу ў “Трех сестрах”. Але потым загадчыца трупы мяне пабачыла і сказала, што нейкі я занадта малады.\n— Іх можна зразумець — калі б усе акцёры пачалі так проста прыходзіць…\n— У Англіі акцёры так і прыходзяць, і тэлефануюць — нічога страшнага. І ў нашым Рускім тэатры, калі галоўным быў Барыс Луцэнка, так прыходзілі — усіх выслухоўвалі, усім давалі шанс. І гэта нармальна. Тое, пра што я расказваю, гэта чыста маскоўская, як мне падаецца, фанабэрыстасць.\nУ рэшце рэшт праз майго знаёмага акцёра Юрыя Болахава я трапіў на праслухоўванне ў МХАТ імя Горкага, і са мной яго праходзіла каля 70 чалавек. Узялі толькі некалькіх. Я прачытаў маналог з п’есы Эрдмана “Самоубийца”, і Таццяна Дароніна — не звяртаючы ўвагі на мастацкі савет — сказала: “Я думаю, дзвюх думак тут быць не можа. Віншую вас, Аляксей Адольфавіч, вы — акцёр нашага тэатра”. Я выйшаў абсалютна шчаслівы — працую у МХАТе! Хаця насамрэч я люблю невялічкія, нават маленькія тэатры, бо там больш свабоды, а ў вялікіх тэатрах заўсёды інтрыгі. Так потым і аказалася, але ж я не шкадую пра свой выбар.\n— Ці шчасліва склаўся лёс у гэтым славутым калісьці месцы? Калі верыць расійскім крытыкам, тэатр не самы модны ў Маскве.\n— Я скажу так: канешне, ён акадэмічны, а значыць і дастаткова архаічны. І інтрыг хапала, і Таццяна Дароніна нярэдка “самадурствавала”, былі і фаварыты, і ад таленавітых акцёраў пазбаўляліся. Але ў гледачоў тэатр каціраваўся, і былі вельмі добрыя спектаклі. У МХАТе ж зала на паўтары тысячы месцаў, і калі прыходзіла 500 гледачоў, казалі, што зала напаўпустая. У той час як для большасці тэатраў 500 прададзеных білетаў — недасяжная мара. У мяне было 17 спектакляў і шэсць галоўных роляў. Самая любімая і важная — роля Ахава ў “Не все коту масленица”. Я іграў у “Женитьбе Белугина” бацьку Бялугіна, іграў Ігнатава ў арбузаўскай “Тане”, Рэпнікава ў вампілаўскай “Прощание в июне”, Корзуба ў “Контрольном выстреле” Гаварухіна і гэтак далей.\n— Публіка хадзіла на вас спецыяльна?\n— Думаю, можна сказаць, што сярод гледачоў я быў чалавекам папулярным. Сапраўдны паказчык, калі пасля спектакля цябе абдымае расчуленая білецёрша ці гардэробшчыца, — а ў мяне такое было. Як калісьці ў маім родным тэатры, родным мінскім тэатры — успамінаю, ажно слёзы наварочваюцца — я здаў паліто ў гардэроб, а вешалка адарвалася. Пакуль ішоў спектакль, гардэробшчыца мне прышыла яе. Вось такія моманты для мяне вельмі значныя, вельмі каштоўныя.\n— Ці не хацелася паіграць у больш актуальных пастаноўках, у больш медыйных, так бы мовіць, маскоўскіх тэатрах — пра якія часта піша прэса?\n— Пра ўсё гэтае моднае і медыйнае я вам скажу так — за амаль дзесяць гадоў у Маскве я пабачыў усяго некалькі больш-менш прыстойных спектакляў. А “хвалёныя навамодныя”, на мой погляд, у асноўным займаюцца проста “развадзілавам”. Я глядзеў неаднойчы — і мне хацелася плявацца. Рэжысёры і крытыкі ў Расіі вельмі любяць расказваць пра новыя павевы драматургіі і рэжысуры, а мне хацелася ўзяць іх усіх ды перанесці на лонданскія сцэны, дзе б ім адразу сабралі грошы на білеты дадому. У Англіі тэатральны ўзровень проста недасяжны, бо ўсё лепшае, што ёсць у свеце, абавязкова паказваецца ў Лондане. Увогуле, у адной толькі брытанскай сталіцы працуе больш за 300 тэатраў, і ў кожным гарадскім раёне ёсць свой тэатр, які субсідзіруецца мясцовымі ўладамі, — тое самае, як у Ждановічах, напрыклад, быў бы мясцовы тэатр! Я кожны тыдзень гляджу новыя пастаноўкі. Канешне, трапляюцца і дзіўныя, эксперыментальныя рэчы, але многа проста цудоўных, ашаламляльных і неверагодных. На некаторыя спектаклі я потым і сям’ю ваджу, і малодшую дачку Марыну, калі прыязджае з Масквы — яна вучыцца ў МГУ. А старэйшая дачка Каця працуе ў Санкт-Пецярбургу ў трупе Тэадора Курэнтзіса, і мы ёй вельмі ганарымся. Канешне, і ў Расіі ёсць выдатныя тэатры, выдатныя спектаклі. Вось ізноў жа ў Лондане паглядзеў дзве бліскучыя пастаноўкі Льва Додзіна з яго Малым драматычным тэатрам — “Дядя Ваня” і “Три сестры”.\nАле раздражняе, калі ствараецца “мода” на пустым месцы, калі падманваюць міфічнымі поспехамі, дасягнутымі на лонданскай сцэне, нейкімі “сусветнымі тэатральнымі прэміямі”, пра якія ніхто ў свеце і не чуў, — гэта я ўжо кажу пра адну тэатральную трупу беларускага паходжання. А я ж жыву ў Лондане, і выдатна бачу, які гэта блеф, проста на месцы магу ўсё спраўдзіць. А то ўбачу навіну, як “беларускія драматургі скараюць Захад”, — маўляў, у Лондане ў тэатры Royal court адбылася чытка п’есы нейкага аўтара. Справа ў тым, што няма такога тэатра, ёсць памяшканне Royal court з дзвюма сцэнамі, якое ты можаш зняць хоць на банкет, хоць на спектакль, хоць на дзіцячае свята. Бо ў Англіі тэатр — гэта не памяшканне, не будынак — гэта трупа. Ну, такіх гісторый у мяне многа…\n— Як вы апынуліся ў Лондане, чым займаецеся?\n— Мэты туды з’ехаць не было, так склаўся лёс, і я лічу — шчаслівы лёс. Супрацоўнічаю з тэатрам “Хамелеон”, у рускамоўным культурным асяроддзі я таксама добра вядомы, бо мяне час ад часу запрашаюць на розныя мерапрыемствы — спяваю, чытаю паэзію. Як музыкант выступаю ў клубах і даволі часта. Працую са студэнтамі — раблю з імі тэатральныя эцюды.\n— Мабыць, гэта не тое, пра што вы марылі, будучы такім папулярным артыстам у Беларусі, ды й у Маскве. Як жа амбіцыі?\n— А я і не чакаў ад Лондана адразу чагосьці большага, я не ехаў туды за кар’ерай, і добра разумеў, што ў маім узросце стаць на англійскай сцэне прызнаным артыстам практычна немагчыма. Хаця агенцтва перыядычна дасылае розныя прапановы, але я пакуль адмаўляюся, бо хачу дачакацца менавіта цікавай працы. Ужо з Лондана я, дарэчы, прыязджаў і іграў спектаклі ў МХАТе, нішто не перашкаджае мне і ў Мінску што-небудзь сыграць. Але цяпер я захоплены напісаннем п’ес — у мяне іх ужо тры. Адна — “Запах жареной рыбы” — спадзяюся, будзе пастаўлена ў Амерыцы. Не хачу хваліцца, не хачу сурочыць, але адзін чалавек з Чыкага, які прадзюсіруе тэатральныя пастаноўкі, проста закахаўся ў п’есу і сказаў, што зробіць усё магчымае, каб яна была на Брадвеі! Можа, пажартаваў. Ды я згодны і не на Брадвей. У Мінску я некаторым паказаў свае творы, і быў бы рады, каб хто зацікавіўся. Але мне кажуць — а як мы будзем рэпетаваць, на гэта ж трэба грошы! А я кажу — давайце пачнём, і грошы з’явяцца, яны звычайна аднекуль з’яўляюцца, у мяне заўсёды так.\nЯ лічу, што ў маім жыцці ўсё адбываецца правільна. Што казаць — я жыву ў Лондане, і гэта як ажыццяўленне мары, бо мне вельмі падабаецца Англія. А ўвогуле — мне хутка споўніцца 58 гадоў, і з 1983 года да 2017-га я безупынна працаваў у нейкіх арганізацыях. Цяпер жа атрымліваю асалоду ад свабоды, ад магчымасці нікому не падпарадкоўвацца і ні пад каго не падладжвацца. І музыкай, і тэатрам займаюся ў сваё задавальненне. Магчыма, гэта ў мяне такі творчы перапынак і праз год-два будзе нешта іншае, не выключана, што я вярнуся з Лондана, і ў Расіі ці Беларусі будуць новыя праекты, магчыма, напісаныя мной п’есы займеюць сваё жыццё. Ды й свет зараз такі, што межы дастаткова ўмоўныя. І традыцыйны раз на год канцэрт у Мінску я зараз адыграў, як і на працягу апошніх дзесяці гадоў, што не жыву тут. Канешне, амбіцыі ў мяне ёсць, проста цяпер яны ў нечым іншым.


Падчас праверкі міліцыянты высветлілі, што так 35-гадовы мінчук хацеў звярнуць на сябе ўвагу. 19.07.2017, Sputnik Беларусь\nу беларусі, навіны , грамадства, у свеце, мінск\n10:04 19.07.2017 (абноўлена: 10:42 19.07.2017)\n© Sputnik / Владимир Трефилов / Перайсці ў фотабанкЛагатыпы сацыяльных сетак\nПадчас праверкі міліцыянты высветлілі, што так 35-гадовы мінчук хацеў звярнуць на сябе ўвагу.\nМІНСК, 19 ліп — Sputnik. Жыхар Мінска атрымаў штраф у памеры 230 рублёў за тое, што напісаў нецэнзурнае паведамленне ў адной з сацыяльных сетак упадабанай дзяўчыне, паведамілі Sputnik у ГУУС Мінгарвыканкама.\n12 ліпеня 2017, 11:46\nУ сталічнай міліцыі канстатуюць, што цяпер усё больш грамадзян звяртаюцца ў праваахоўныя органы з просьбамі пакараць карыстальнікаў інтэрнэту за тыя ці іншыя выказванні ў сетцы.\n"Мінчук быў прыцягнуты да адказнасці і выплаціў штраф у памеры 230 рублёў за абразлівыя словы ў адрас 20-гадовай дзяўчыны", — сказалі ў ГУУС.\nВа ўпраўленні адзначылі, што на старонцы пацярпелай у адной з сацыяльных сетак 35-гадовы мужчына пакінуў нецэнзурнае паведамленне. Дзяўчына на гэта пакрыўдзілася і напісала заяву ў міліцыю, зрабіўшы скрыншоты.\nПадчас правядзення па дадзеным факце праверкі праваахоўнікі высветлілі, што аматар моцных выразаў такім незвычайным чынам хацеў прыцягнуць увагу прывабнай жанчыны.


сьвята » Блог Глеба Лабадзенкі | Labadzenka.bY\n22 гады таму ў Віскулях зьнішчылі савецкі саюз\nслаўная падзея! і знакава, што яна адбылася на беларускай зямлі!\nпаводле прэс-рэліза кампаніі “Будзьма беларусамі!”\nАлесю Бяляцкаму — 50!\nале ж, бачыце, шакалы так высока ацанілі працу гэтага выбітнага Беларуса.\nВаш дзень будзе ім за два, спадар Алесь.\nкаб жа ж гэта быў Ваш апошні дзень народзінаў у такім недарэчным месцы!


04 жнівень 2005, 18:56\nКіраўнік Камітэту ў справах рэлігіяў і нацыянальнасьцяў Рэспублікі Беларусь Станіслаў Буко, гаворачы пра рэакцыю Польшчы на канфлікт вакол Саюза палякаў Беларусі, прывёў трывожны, паводле ягоных словаў, прыклад дыскрымінацыі дзяцей зь Беларусі польскімі ўладамі.\nСпадар Буко паведаміў, што днямі ў Шчучыне былі падрыхтаваныя “дзьве групы дзяцей з польскіх сем’яў на аздараўленьне ў Польшчу”, сярод якіх былі і дзеці-сіроты.\n(Буко: ) “І калі ў Гародню, у консульства прыйшлі за афармленьнем групавых віз для дастаўкі гэтых дзяцей са Шчучына на аздараўленьне, ім было адмоўлена ў выдачы віз, ім было сказана, што Шчучын – па-за законам у Польшчы”.\nАкрамя таго Станіслаў Буко паведаміў, што дачку кіраўніка Дома польскага са Шчучына Віктара Богдана не перавялі на чацьвёрты курс Мазурскага ўнівэрсытэту. Нагадаю, што ў Шчучыне сканцэнтравалася лаяльная ўладам частка СПБ, і спадар Богдан прадставіў 27 ліпеня памяшканьне мясцовага Дома польскага для паседжаньня старога складу Галоўнай рады Саюза палякаў, якая прызначыла новы зьезд арганізацыі.\nМіністар адукацыі Аляксандар Радзькоў пры гэтым паабяцаў, што гэтыя дзеці са Шчучына змогуць аздаравіцца ў Беларусі, а дачка Віктара Богдана будзе вучыцца ў адной з беларускіх ВНУ.\nАднак інфармацыю прадстаўніка беларускага ўраду аб візавай дыскрымінацыі групы дзяцей са Шчучына абверг польскі консул у Гародні Януш Дамброўскі:\n(Дамброўскі: ) “Я не ведаю, аб чым гаворыць спадар Буко, для мяне гэта нейкае глупства, непаразуменьне. Па-першае, няма групавых візаў. Ёсьць толькі індывідуальныя. І не далей, чым учора мы зрабілі візы такой групе дзяцей са Шчучына. Прыехалі іх бацькі і ў той самы дзень візы для дзяцей яны атрымалі”.\nСпадар Дамброўскі зазначае, што ўвогуле ніякім групам польскіх дзяцей зь Беларусі ягоны кансулят у выдачы віз не адмаўляў. Акрамя таго, ён ня ведае, што арганізоўваліся нейкія выезды менавіта на аздараўленьне. Былі выезды на запрашэньне польскага харцэрскага руху.\n(Дамброўскі: ) “Мы нікога не дыскрымінуем. Яшчэ раз кажу, кожны з бацькоў можа прыехаць да нас індывідуальна, і візу для дзіцяці атрымае.”\nПаводле польскага консула ў Гародні, візавыя праблемы сапраўды могуць быць толькі ў тых сябраў СПБ, якія ўзялі ўдзел у перадачах БТ “Хто замовіў Саюза палякаў”, што шакавалі Польшчу.\n“З гэтымі спадарамі мы не размаўляем”,– заявіў польскі консул Януш Дамброўскі.


21 студзень 2009, 20:28\nАбраньне першага чарнаскурага прэзыдэнта Злучаных Штатаў Амэрыкі — Барака Абамы — пацьвердзіла тэндэнцыю: ва ўсім сьвеце да ўлады пачалі прыходзіць палітыкі новай генэрацыі. Так, у Францыі Нікаля Сарказі зусім не падобны да свайго папярэдніка, у Нямеччыне канцлерам стала жанчына, малады прэзыдэнт зьявіўся ў Расеі... Ці можа і ў Беларусі выявіцца падобная прага пераменаў?\nФэномэн Барака Абамы выклікаў у беларускай апазыцыі спадзяваньні: а чаму б не скарыстаць амэрыканскі варыянт праз два гады на прэзыдэнцкіх выбарах? І сапраўды: ці можна знайсьці ў Беларусі свайго Абаму і давесьці яго да перамогі?\nЖурналіст газэты “Наша ніва” Алесь Кудрыцкі, аўтар вялікага артыкула на гэтую тэму, такога варыянту не выключае:\n“Праглядаючы вынікі апытаньня НІСЭПД, якое правялі напярэдадні парлямэнцкіх выбараў у Беларусі мінулай восеньню, мне кінулася ў вочы — калі сплюсаваць колькасьць беларусаў, якія абсалютна ня вераць ці ня вельмі вераць у перамены, то атрымліваем амаль 62%. І ў той жа час наступнае пытаньне паказвае: 52% беларусаў жадаюць, каб зьмены адбыліся.\nЗ гэтага я раблю выснову: беларусы ў зьмены ня вераць, але яны іх жадаюць. І гэта насамрэч тое, што прапанаваў амэрыканцам Абама. Ён прапанаваў ім зьмены, у якія можна паверыць. Гэта быў ягоны галоўны дэвіз, галоўны слоган. Ну акурат слоган для нас!”\nБеспартыйны аналітык Уладзімер Нісьцюк лічыць: такія высновы былі правільнымі летась. Але цяпер сытуацыя моцна зьмянілася:\n“Людзям патрэбныя не перамены. Людзям трэба, каб былі льготы, каб быў заробак, каб не скарачалі працоўныя месцы, каб гарантавана атрымлівалі пэнсіі й іх не забіралі за тое, што яны яшчэ недзе працуюць. Людзі патрабуюць зараз таго, што дазваляла б ім проста жыць.\nА калі павесім слоган, што мы патрабуем пераменаў, то на гэта амаль ніхто не адгукнецца. Усе хочуць вельмі простай такой магчымасьці — проста жыць”.\nАлесь Кудрыцкі ў сваім артыкуле піша: “Не зьдзіўлюся, калі гэтымі доўгімі зімовымі вечарамі ў якім-небудзь партыйным офісе ўжо пішацца стратэгічны плян на наступную прэзыдэнцкую кампанію з прыцэлам на “энэргічнага палітыка новай генэрацыі”, а сам будучы кандыдат — назавем яго Бураком Абамчыкам — прымярае на сябе модны гальштук ды белазубую ўсьмешку”.\nЖарты жартамі, але размовы пра беларускага Абаму нельга назваць цалкам наіўнымі ды беспадстаўнымі. Таму зьвяртаюся да лідэра Аб’яднанай грамадзянскай партыі Анатоля Лябедзькі — можа, у офісе АГП цяпер шукаюць такога харызматычнага лідэра?\n“Вядома, зараз усе пад уражаньнем тэндэнцыі абамаманіі. І гэта, безумоўна, уражвае. Але ж трэба абавязкова рабіць папраўку на беларускую рэчаіснасьць. Няма фэномэну Абамы, калі ёсьць дэмакратычныя працэдуры, калі ёсьць свабодны выбар. Ні першага, ні другога ў Беларусі няма. Таму і зьяўленьне новай асобы можа быць толькі вынікам палітычных дамоўленасьцяў сярод сталых арганізацыяў, якія ўжо доўга існуюць у Беларусі.\nСам па сабе чалавек з пустаты, з атмасфэры страху, без арганізацыйнай падтрымкі, без мэдыйнай падтрымкі — ну, гэта немагчыма. Таму ў нас гэта можа быць, толькі калі ёсьць палітычная воля рэальна існуючых палітычных суб’ектаў дамовіцца пра зьяўленьне новай асобы”.\nСустаршыня аргкамітэту для стварэньня Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі Павал Севярынец верыць: у Беларусі будзе свой Барак Абама:\n“Гэта мусіць быць нехта нечаканы, нехта малады, нехта дынамічны. Магчыма, гэта будзе нехта з маладых палітыкаў. Магчыма, нехта зь невядомых. Але тое, што гэта будзе нечакана, моцна і перакуліць уяўленьне пра беларускую палітыку апошніх 15 гадоў, у гэтым я перакананы”.\nПалітоляг Алесь Лагвінец лічыць: зьяўленьня беларускага Барака Абамы выключаць нельга:\n“Хаця мне падаецца, што такія чаканьні — праява пэўных спадзеваў беларускай грамадзянскай супольнасьці на тое, што ўсё можа вырашыцца дзякуючы магічнай сіле аднаго вельмі прывабнага чалавека.\nМне падаецца, патэнцыял цяперашніх лідэраў беларускай палітычнай апазыцыі не да канца выкарыстаны. І галоўнае — гэта мэтанакіраваная дзейнасьць. І не абавязкова гэта павінен быць новы чалавек”.\nУладзімер Нісьцюк лічыць: альтэрнатыўныя Аляксандру Лукашэнку, моцныя кандыдаты на пасаду прэзыдэнта Беларусі існуюць.\n“Людзі — ёсьць. І сумленныя, і якія маглі б нешта зрабіць. Але для таго каб пасьпяхова правесьці прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі, трэба, каб за сьпінаю ў чалавека былі рэальныя структуры — афіцыйна зарэгістраваныя, здольныя легальна працаваць. Калі іх ніхто ня будзе шчаміць, ніхто ня будзе прэсаваць.\nУ нас у бліжэйшае стагодзьдзе гэтага ня будзе.\nАбама — гэта прадстаўнік партыі. Гэта — ня проста чалавек з вуліцы. Ён спачатку перамог у сваёй партыі, якая раўнаважная, а зараз і мацнейшая за рэспубліканскую. А ў нас апазыцыйныя партыі практычна загінулі, а прапрэзыдэнцкіх і не было”.\nМіж тым некалькі партыйных прадстаўнікоў у Беларусі ўжо заявілі, што хочуць балятавацца на чарговых прэзыдэнцкіх выбарах менавіта як партыйныя кандыдаты. Але гэта ўжо тэма для наступнага досьледу.


2017.12.27 22:32\tВІДЭА\nБеспрэцэдэнтны ціск з боку ўладаў – канфіскацыі, штрафы, содні, пагрозы і паклёп. Год, які амаль падышоў да завяршэння, стаўся для журналістаў Белсату багатым не толькі…\n2017.12.22 21:40\tВІДЭА\nУжо ў лютым беларусы маюць абраць каля васямнаццаці тысячаў дэпутатаў мясцовых Саветаў. Бяззменная, як і кіраўнік краіны, старшыня ЦВК Лідзія Ярмошына ў эфіры дзяржаўнага ТБ…\n2016.07.21 10:01\tРэпартаж\nЯрмошына супраць праверкі подпісаў\nСтварэнне грамадскіх камісіяў для праверкі подпісаў, сабраных дзеля падтрымання Таццяны Караткевіч, Лідзія Ярмошына назвала «самаўпраўствам». https://www.youtube.com/watch?v=LOgjMrNilO8\nЭтап збірання подпісаў за вылучэнне кандыдатаў на прэзідэнцтва скончыўся гарачымі спрэчкамі. Дэмакратычныя сілы ставяць пад сумнеў магчымасці кампаніі «Гавары праўду!» сабраць 100 тысяч подпісаў. Абвінавачванні…\n2015.08.06 22:01\tФота\n«Куды працаўладкаваць Лукашэнку» – гэтак называўся пікет у Менску ад ініцыятыўнай групы лідара АГП Анатоля Лябедзькі. Не ўсе з мінакоў падтрымалі акцыю, бо актывісты не…\nІнфармацыя, якая штодня трапляе да назіральнікаў, даказвае, подпісы за дзейнага кіраўніка Беларусі не заўжды збіраюцца паводле заканадаўства.\nКамера «Белсату» была ўсталяваная насупраць пікету са зборшчыкамі подпісаў за Аляксандра Лукашэнку. Прыхільнікі дзейнага прэзідэнта выразна сумавалі: да іх рэдка падыходзілі, а ўласна чальцы ініцыятыўнай…


Як выбраць лінолеум для кватэры - Блог пра рамонт\nЯк выбраць лінолеум для кватэры\nБагацце падлогавых матэрыялаў прыводзіць у замяшанне кожнага, хто сутыкаецца з праблемай выбару. Усё ж, нягледзячы на з'яўленне сучасных падлогавых пакрыццяў, практычны і універсальны лінолеум застаецца папулярным і запатрабаваным. За даступны кошт можна атрымаць якаснае і трывалае пакрыццё для свайго дома, якое не баіцца вялікіх нагрузак і вільгаці. Але ў яго ёсць і недахопы, якія ўплываюць на якасць і эксплуатацыйны тэрмін. Перад тым як набываць пакрыццё падлогі для кватэры, прыйдзецца заняцца вывучэннем характарыстык. Пра гэта і пойдзе гаворка ў артыкуле.\nУ першую чаргу неабходна азнаёміцца з усімі вартасцямі лінолеўма. Як ужо было сказана вышэй, асноўнымі яго перавагамі з'яўляюцца:\nўстойлівасць да механічных уздзеянняў (ступень зносаўстойлівасці залежыць ад якасці разгляданага пакрыцця);\nвялікая разнастайнасць расфарбовак;\nКаб заслаць лінолеум на падлогу, не трэба валодаць адмысловымі навыкамі і ведамі, таму, маючы інструкцыю, з гэтым этапам справіцца кожны.\nСёння на рынку прадстаўлены шырокі асартымент самых разнастайных малюнкаў, кветак і фактур.\nВыгляд лінолеўма - важны крытэр, з якім вызначаюцца першапачаткова, таму што вытворцы выпускаюць некалькі разнавіднасцяў. У кожнага з іх ёсць свае недахопы і перавагі, а таксама пэўныя асаблівасці выкарыстання. Усё гэта варта ўлічыць, вырашаючы, які падзел варта тып матэрыялу.\nУ склад уваходзяць такія кампаненты:\nкоркавая і драўняная мука;\nЗа аснову вытворцы бяруць джутовых тканіну. У выніку атрымліваецца абсалютна экалагічна чыстае пакрыццё, якое можа быць выкарыстана для любога пакоя ў кватэры, уключаючы дзіцячую. Алергікі і астматык будуць спакойна жыць у доме з такім падлогавым пакрыццём, без усякае дыскамфорту.\nСярод пераваг таксама вылучаюцца:\nзахаванне першапачатковай расфарбоўкі на працягу многіх гадоў;\nпрастата ў сыходзе.\nНатуральнае пакрыццё не рэкамендуецца слаць у памяшканнях з высокім узроўнем вільготнасці.\nРаспаўсюджаны на сённяшні дзень полівінілхларыду таксама выкарыстоўваюць і ў вытворчасці лінолеўма. Дзякуючы выкарыстанню інавацыйных еўрапейскіх тэхналогій, пакрыццё адрозніваецца:\nпрысутнасцю дыэлектрычных уласцівасцяў;\nустойлівасцю да гніення;\nпрастатой мантажу і догляду;\nвялікім выбарам адценняў і ўзораў.\nПры гэтым варта ўлічыць, што такі выгляд вельмі адчувальны да павышаным тэмператур, шчолачным і хімічным растваральнікам. Калі тэмпература рэзка ўпадзе, то эластычнасць стане мінімальнай.\nПадвіды па месцы выкарыстання\nЛінолеўм можа быць:\nкамерцыйны. Выкарыстоўваецца ў офісным памяшканні, яго сярэднестатыстычны тэрмін службы складае каля 20 гадоў. Станоўчымі бакамі з'яўляецца трываласць і зносаўстойлівасць.\nПолукоммерческий. Сцелецца як у офісах, так і ў кватэрах. Калі такі выгляд выбіраецца для офіснага памяшкання, то пакой павінна мець невялікую праходнасць, так як тэрмін эксплуатацыі можа знізіцца да 7 гадоў.\nбытавой. Тонкае і таннае пакрыццё, якое мае самы маленькі тэрмін эксплуатацыі - 5 гадоў. Выкарыстоўваць яго можна толькі ў жылых памяшканнях.\nВарта сказаць і пра менш папулярных разнавіднасцях лінолеўма:\nГлифталевый. Працэс вытворчасці досыць просты: на тканкавую аснову наносяцца алкидные смалы. Гэта дазваляе надаць матэрыялу павышаныя цяпло-і гукаізаляцыйныя ўласцівасці. Праўда, працэс кладкі такога матэрыялу не просты.\nKolloksïlïnovıy. У склад пакрыцця ўваходзіць нитроцеллюлоза - кампанент, які надае пакрыццю вільгаўстойлівасць, негорючесть і эластычнасць. Разам з тым ёсць і недахопы: адчувальнасць да тэмпературных перападаў і схільнасць да ўсаджвання.\nRELEASE. Працэс вытворчасці ускладнены, так як матэрыял складаецца з 2 слаёў: дробленай гумы з бітумам і сумесі з пігмента, гумы і спецыяльнага напаўняльніка. Да ліку пераваг можна аднесці эластычнасць і ўстойлівасць да ўздзеяння вільгаці.\nЗ-за таго што ў рэлін прысутнічае вялікая колькасць шкодных лятучых рэчываў, яго не рэкамендуюць насцілаць ў жылых памяшканнях.\nПяройдзем да разгляду структуры лінолеўма. Вылучаюць дзве групы:\nПершая група мае адносна невялікую таўшчыню ад 1,5 да 2 мм, а тэхналогія нанясення малюнка з'яўляецца скразной. Такі падыход дазваляе даўжэй захаваць першапачатковы выгляд, асабліва ў пакоях з падвышанай праходнасцю. На думку спецыялістаў, менавіта гамагенны лінолеум па якасці з'яўляецца выдатным варыянтам для кухні або калідора.\nГетэрагенных тып, у адрозненне ад свайго аналага, мае вялікую таўшчыню, якая дасягае 6 мм. Ён складаецца з наступных слаёў:\nПВХ падкладка (вспененный полівінілхларыду);\nПВХ з малюнкам;\nлакавае пакрыццё з бактэрыцыднай насычэннем.\nАпошні пласт вельмі важны, бо ён выконвае адначасова і дэкаратыўную і ахоўную функцыю. Такі выгляд падыдзе для лоджыі, балкона, сталовай, пярэднім пакоі і санвузла.\nУ некаторых крамах можна сустрэць лінолеўм змешанага тыпу, дзе за аснову бярэцца гамагенны пласт, але таксама прысутнічаюць пласты ПВХ, шкловалакна, поліўрэтанавай плёнкі, якая выступае абаронай ад механічных уздзеянняў.\nВажны крытэр, які аказвае вялікі ўплыў на ўспрыманне інтэр'еру любога памяшкання і пакоі. Стыль інтэр'еру пакоя можа быць любым, як і яе прызначэнне, у любым выпадку можна будзе падабраць аптымальны варыянт, які дапоўніць абстаноўку. Каб не памыліцца пры выбары расфарбоўкі, неабходна звярнуць увагу на два галоўных крытэра:\nРазгледзім прыклады для асноўных пакояў.\nспальня. Дарэчы выбіраць падлогавае пакрыццё нязыркіх і цёплых адценняў без малюнка. Ідэальным рашэннем будзе выбар на карысць імітацыі натуральнага матэрыялу - дрэва або мармуру.\nгасцёўня. У залежнасці ад інтэр'еру і стылю, тут дарэчнымі будуць і спакойныя і насычаныя адценні цёплых кветак. Можна разгледзець варыянты з малюнкамі або арнаментамі.\nдзіцячая. Тут варта пазбягаць маркотных і аднастайных малюнкаў. Лепш за ўсё аддаць перавагу яркім і сакавітым тонам, кантраснасць і разнастайнаму малюнку. Такое спалучэнне зробіць абстаноўку святочнай і вясёлай.\nЁсць яшчэ адзін важны момант - якой фірмы аддаць перавагу лінолеум. Большасць крытэраў будуць залежаць менавіта ад вытворцы, таму гэтым пытанні неабходна надаць шмат увагі. Пры выбары вядомай і папулярнай кампаніі-вытворцы можна аўтаматычна разлічваць на высокія паказчыкі ўсіх характарыстык. Але будзьце гатовыя да таго, што такі варыянт можа апынуцца не па кішэні.\nЗанадта нізкая цана прымушае задумацца, так як якасць падлогавага пакрыцця будзе сумніўным. У гэтым выпадку пра сапраўдны складзе пакрыцця можна толькі здагадвацца. Будзьце ўважлівыя, так як гэты матэрыял можа вылучаць таксічны дым, якія шкодныя для арганізма чалавека.\nПасля вывучэння айчыннага рынку сярод лідзіруючых марак падлогавых пакрыццяў можна вылучыць Таркетт. Гэты вытворца укараніў сучасныя і інавацыйныя тэхналогіі. У склад лінолеўма уваходзяць толькі натуральныя ці дапушчальныя кампаненты. Прадукцыя поўнасцю адпавядае санітарна-гігіенічным і супрацьпажарным нормам. Акрамя таго, Таркетт мае і іншае перавага - вялікі асартымент.\nІ, нарэшце, яшчэ некалькі практычных саветаў, як вызначыць якаснае падлогавае пакрыццё.\nВыбраўшы лінолеум, панюхайце пакрыццё. Калі прысутнічае занадта рэзкі пах, то гэта азначае, што ў склад уваходзяць шкодныя рэчывы. Якасны матэрыял альбо не мае ніякага паху, альбо ён нязначны, малюнак выглядае выразна, а паверхня не мае лоевага бляску.\nКаб не было стыкаў, неабходна палатно, якое адпавядае па шырыні габарытах пакоя. Калі набыць адпаведны лінолеўм не атрымліваецца, набывайце матэрыял з запасам, так як, магчыма, прыйдзецца падганяць малюнак. Улічвайце наяўнасць парогаў, выступаў і ніш для батарэй.\nПакрыццё павінен цалкам адпавядаць усім нормам бяспекі. Азнаёмцеся з маркіроўкай, якая пацвярджае праходжанне экспертызы і наяўнасць адпаведных сертыфікатаў якасці.\nУлічвайце спосаб і магчымасць транспарціроўкі.\nНаяўнасць ахоўнага пласта падоўжыць эксплуатацыйны тэрмін пакрыцця.\nПалатно не рэкамендуюць складваць напалову, а таксама выкарыстоўваць скотч для змацавання, бо пасля застанецца след.\nПравяраць якасць трэба ў разгорнутым выглядзе. Толькі так можна заўважыць наяўнасць грудоў, хваль або адпластавацца плёнку.\nЯк бачыце, працэс выбару пакрыцця падлогі для кватэры дастаткова складаны. Але калі ўлічыць усе нюансы і тонкасці, набыць якаснае падлогавае пакрыццё будзе лягчэй. Спецыялісты рэкамендуюць для пярэдняга пакоя выкарыстоўваць ПВХ пакрыццё, для кухні - полукоммерческое натуральнае пакрыццё, спальня і дзіцячая таксама патрабуе пакрыцця з асаблівымі паказчыкамі якасці і экалагічнасці.\nПрыбіраем бурбалкі на лінолеўме\nПарады па выбары ламінату\nДыван на падлогу\nДадатковыя парады па выбары лінолеўма вы даведаецеся, паглядзеўшы відэаматэрыял:\nПредыдущаяБрамкі металічныя сваімі рукамі асобна ад варот\nСледующаяГідраізаляцыя для бетону. хімічны склад. прымяненне шнуроў,\nШтрыхоўка бетону па дастам\nМаятнікавыя дзверы: выбіраем і робім ўстаноўку\nЯк зрабіць декупаж дзвярэй сваімі рукамі\nЯкія слупы для плота ўсталяваць: разнавіднасці і мантаж\nЯк зрабіць рассоўныя вароты\nБетонны помпа: асаблівасці прымянення шнекового, поршневых\nДомокомплекты з бруса - перавагі і недахопы\nПлот з полікарбаната сваімі рукамі\nБодня для бетону - віды канструкцый і іх асаблівасці\nБетонныя басейны - капанні катлавана, засыпанне дрэнажнага\nЯкія вадасцёкі лепш: пластовых або металічныя - фота і


Выйсці з парадыгмы | Новы Час\nКалі хто забыўся, нагадаем: у выніку падзей 19.12.2010 краіна атрымала больш за паўтары тысячы адміністрацыйна арыштаваных, больш за два дзясяткі палітызаваных крымінальных спраў, якія «развязваліся» на працягу ўсяго 2011 года. Еўропа ў адказ увяла маштабныя эканамічныя і палітычныя санкцыі, якія былі знятыя толькі напачатку 2016 года. У стасунках з Захадам у выніку тых падзеяў краіна была адкінутая назад на невядома колькі часу. І зараз мы яшчэ не пераадолелі наступстваў, якія былі створаныя той сітуацыяй.\nНа Беларусь па-ранейшаму глядзяць з насцярожанасцю, чакаючы ад яе непрадказальных і небяспечных крокаў. Магчыма, не дарэмна.\nВарта зазначыць, што галоўная заслуга ў той нармалізацыі стасункаў з Захадам, што мы бачым зараз, — зусім не ўлады і не Аляксандра Лукашэнкі. Па вялікім рахунку, яго палітыка з 2010 года не змянілася ніяк. Гэта мы пабачылі сёлета ўвесну, калі 25 сакавіка Мінск наваднілі салдаты ўнутраных войскаў, а людзей, якія выйшлі мірна святкаваць Дзень Волі, масава раскідвалі па «аўтазаках».\nДзякаваць за нармалізацыю адносінаў кіраўніцтву Беларусі трэба, перш за ўсё, неабачлівай агрэсіўнай палітыцы кіраўніцтва Расіі і Уладзіміру Пуціну персанальна. Каб ён не анексаваў Крым, каб ён не стварыў «рускую вясну» ў Данбасе і не стаў бы для Еўропы першым у спісе небяспекаў — мы б так ні да чаго і не дамовіліся б. Нагадаем, што міжнародны імідж Беларусі не выратаваў нават Чэмпіянат свету па хакеі, які прайшоў у краіне ў 2014 годзе. І толькі перамовы «нармандскай чацвёркі» ў Мінску па Данбасе ў лютым 2015-га дазволілі краіне паказаць сябе не «апошняй дыктатурай Еўропы», а перамоўнай пляцоўкай, «выспай стабільнасці» і гэтак далей.\nНават тое, што прэзідэнцкія выбары 2015 года прайшлі без вялікіх узрушэнняў, — таксама дэманстрацыя не «лібералізацыі» беларускага рэжыму. Здарылася гэта, бо беларусы не хацелі, каб «было так, як ва Украіне».\nТо бок, для нас проста спрыяльна склаліся знешнія фактары. А ўжо на фоне гэтых знешніх фактараў беларускае знешнепалітычнае ведамства пачало выбудоўваць тую самую «стратэгію нармалізацыі адносінаў», у выніку якой з Сінявокай былі знятыя еўрапейскія і частка амерыканскіх санкцый.\nПрычым, узнікае ўражанне, што беларускі МЗС з гэтай сітуацыі спрабуе выціснуць усё, што можна, і «куе жалеза, не адыходзячы ад касы». Мы ўвялі пяцідзённы «бязвіз» для грамадзянаў 80 краін свету (на падыходзе 10-дзённы), мы імкнёмся пашыраць супрацоўніцтва з ЕС па ўсіх мажлівых і немажлівых напрамках. У Мінску праходзіць саміт Парламенцкай Асамблеі АБСЕ, куды намесніца міністра замежных спраў Беларусі Алена Купчына прэтэндуе на ролю старшыні. І Аляксандра Рыгоравіча запрашаюць на саміт Усходняга Партнёрства ў Бруселі. Праўда, замест гэтага кіраўнік Беларусі аддаў перавагу Буда-Кашалёву.\nІмпэту беларускага знешнепалітычнага ведамства можна пазайздросціць. І, будзем шчырымі, беларускія дыпламаты спяшаюцца слушна. Менавіта таму, што ўнутраная палітыка Сінявокай застаецца без зменаў, ім трэба ў максімальна кароткія тэрміны зрабіць так, каб дасягнутыя знешнепалітычныя вынікі ператварыліся ў незваротныя. Каб, не дай Божа, у выніку паўтору 19.12.2010 не зруйнавалася ўсё тое, чаго яны дасягнулі за апошнія тры гады.\nІ ў нечым гэта атрымліваецца. Зноў узгадаем падзеі сёлетняй вясны — нягледзячы на масавы разгон гіпатэтычнай пратэстнай акцыі і крымінальны пераслед у межах «Справы патрыётаў» і «Справы прафсаюзаў», еўрапейскія палітыкі галосна не патрабавалі адрадзіць санкцыі. Верагодней за ўсё, і шэфу беларускага МЗС Уладзіміру Макею, і самому Аляксандру Лукашэнку кулуарна было ўказана на недарэчнасць з’яўлення новых палітвязняў у краіне. Таму «Справу патрыётаў» да суда пакуль не давялі, і ўжо наўрад ці давядуць. Прынамсі, у тым аб’ёме, у якім маглі б гэта зрабіць.\n19 снежня 2010 года была зададзеная пэўная парадыгма нашых адносінаў з сусветам, з якой мы зараз пакрысе выкараскваемся. Усе дасягненні знешняй палітыкі Беларусі — гэта якраз спроба выйсці з той парадыгмы канфрантацыі і недаверу, якія стварыліся менавіта тады. Не было б тых падзеяў — можа быць, мы б не называлі нашу знешнюю палітыку «дасягненнямі», а «Наша Ніва» не друкавала б партрэт Макея на першай газетнай паласе.\nАле, паўтаруся: наша нармалізацыя адносінаў з Захадам — сітуацыйная, а зменаў ва ўнутранай палітыцы і рэпрэсіўнай логіцы рэжыму не адбылося. Таму 19 снежня 2010 года можа паўтарыцца ў любы момант. І наўрад ці мы знойдзем «другую Украіну» і «другога Пуціна», каб зноў скарыстаць знешні фактар для «прарыву ў ЕС».


Маладзёжны форум адбудзецца 15—16 ліпеня\nХатняя старонка > Маладзёжны форум адбудзецца 15—16 ліпеня\nVІ Форуму рэгіёнаў Беларусі і Расіі, які пройдзе 17—18 ліпеня ў Санкт-Пецябургу, будзе папярэднічаць вялікі Маладзёжны форум. Ён адбудзецца 15—16 ліпеня, пасля чаго яго ўдзельнікі працягнуць работу на секцыях «дарослага» форуму, дзе разам з вядомымі палітыкамі і эканамістамі, прадстаўнікамі бізнесу абмяркуюць надзённыя праблемы беларуска-расійскага партнёрства.\nТэма сёлетняга форуму: «Міжрэгіянальнае супрацоўніцтва як аснова фарміравання адзінай культурнай і гуманітарнай прасторы». Пра гэта журналістам паведаміла намеснік старшыні Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі і старшыня арганізацыйнага камітэта па падрыхтоўцы і правядзенні VІ Форуму рэгіёнаў Беларусі і Расіі Мар'яна ШЧОТКІНА.\n«Перш за ўсё плануецца правядзенне вялікага Маладзёжнага форуму, пасяджэнне Савета Маладзёжнага парламента пры Парламенцкім сходзе Беларусі і Расіі. У працяг — пасяджэнне шасці секцый, дзе моладзь будзе абмяркоўваць важныя пытанні разам з вядомымі людзьмі, прадстаўнікамі бізнесу. На гэтых секцыях будуць разгледжаны асноўныя напрамкі развіцця супрацоўніцтва дзвюх краін: інфармацыйная прастора, сумесныя маладзёжныя праекты, культурна-гуманітарная дзейнасць, турызм, партнёрства рэгіёнаў», — расказала старшыня аргкамітэта.\nМар'яна Шчоткіна акцэнтавала, што маладым людзям у сёлетнім форуме адводзіцца асаблівая роля. «Ім сёння важна ўдзельнічаць у гэтай рабоце, у іх таксама ёсць ініцыятывы, і калі выпрацаваны прапановы пра тое, якія праекты патрэбныя, абавязкова падтрымаем!», — паабяцала яна.\n«Палітыка, эканоміка — гэта добра, але ніколі яшчэ воля народа не заставалася ўбаку, — пракаментавала тэму форуму віцэ-спікер верхняй палаты беларускага парламента. — Калі мы фарміруем нашу Саюзную дзяржаву, працуем у яе рамках, мы не можам не ўлічваць тое, што нашы народы жадаюць працаваць разам. Так, мы захоўваем сваю суверэннасць, мы ўсе — незалежныя дзяржавы, мы абавязкова шануем сваё, нацыянальнае, але пры гэтым не павінны разбураць дружбу з тымі дзяржавамі, з якімі гістарычна завязаліся добрыя адносіны. Таму ўмацаванне гэтага складніка ўваходзіць у задачы Форуму рэгіёнаў Беларусі і Расіі».\nАкрамя таго, плануецца прааналізаваць выкананне і эфектыўнасць раней заключаных на падобных пляцоўках пагадненняў. «Эканамічны складнік па-ранейшаму будзе важны, — падкрэсліла Мар'яна Шчоткіна. — Гандлёва-эканамічныя адносіны будуць абмяркоўвацца як праз прызму рэгіянальнага супрацоўніцтва, так і на Дзелавым савеце. Бізнес-супольнасць дзвюх краін сустрэнецца за круглым сталом, каб абмеркаваць праблемы і знайсці спосабы іх вырашэння, выйсці з канкрэтнымі прапановамі да ўрадаў і парламентаў».\nЯк заўсёды, на палях форуму будуць заключацца новыя пагадненні, гэтым разам — не толькі паміж рэгіёнамі, але і паміж установамі культуры, прапрацоўваецца магчымасць з'яўлення сумеснага дакумента паміж кінастудыямі Беларусі і Расіі, паведаміла старшыня аргкамітэта.\n«На пленарным пасяджэнні 18 ліпеня, мы вельмі спадзяёмся, што яно будзе праходзіць з удзелам прэзідэнтаў, будуць абмеркаваны ўжо вынікі гэтых мерапрыемстваў, прыняты адпаведны дакумент», — падсумавала парадак дня форуму Мар'яна Шчоткіна.\nУчора ў Савеце Рэспублікі адбылося чарговае пасяджэнне аргкамітэта па ўдзеле беларускага боку ў Форуме рэгіёнаў Беларусі і Расіі. У сярэдзіне чэрвеня плануецца правесці сумесны аргкамітэт з расійскім бокам, на ім будуць зацверджаны прозвішчы выступоўцаў і тэмы дакладаў.\nМар'яна Шчоткіна адзначыла, што рэгіянальныя форумы — вельмі значная пляцоўка для дыялогу, на якой шчыра абмяркоўваюцца праблемныя пытанні. Нездарма ў рамках беларуска-расійскага форуму праходзіць пасяджэнне міжпарламенцкай камісіі, сёлета яно пройдзе 17 ліпеня. Вядзецца вялікая падрыхтоўчая работа, якая ўключае правядзенне навукова-практычнай канферэнцыі, круглых сталоў, каб вызначыць праблему і знайсці шляхі яе вырашэння. Пленарнае пасяджэнне ў прысутнасці кіраўнікоў дзяржаў праводзіцца якраз для таго, каб вырашыць тыя пытанні, якія патрабуюць іх удзелу», — растлумачыла віцэ-спікер.\nКожны форум ставіць перад сабой задачы зрабіць супрацоўніцтва Беларусі і Расіі яшчэ больш эфектыўным, падкрэсліла Мар'яна Шчоткіна. «Гэта павінны быць ініцыятывы, прапановы, канструктыўнае партнёрства. Адно з пытанняў, якое мы абавязкова будзем абмяркоўваць сёлета, — эфектыўнфасць расходавання сродкаў Саюзнай дзяржавы, бо, на нашу думку, сёння праектаў недастаткова, пры гэтым існуе прафіцыт саюзнага бюджэту. Што, мы не можам прапрацаваць сумесныя праекты? Для гэтага мы павінны прааналізаваць праекты, якія існуюць, — рэалізаваныя альбо якія знаходзяцца ў стадыі рэалізацыі, і прапаноўваць новыя», — лічыць сенатар.\nНа пытанні журналістаў, ці ёсць папярэднія лічбы па колькасці камерцыйных кантрактаў, якія плануецца заключыць на палях форуму, віцэ-спікер адказала: «Лічбы ёсць. Але агучваць мы іх будзем на аргкамітэце напярэдадні форуму, пасля таго, як давядзём унутрыдзяржаўныя працэдуры да лагічнага канца». Пры гэтым Мар'яна Шчоткіна заўважыла, што мэта пабіць рэкорд не ставіцца — «гэта не спаборніцтва, і не заўсёды колькасць пераходзіць у якасць». Задача заключаецца ў тым, каб супрацоўніцтва было не дэкларатыўным, каб напаўненне пагадненняў і кантрактаў вызначалася ў сумах і карысці для двух бакоў.\nЗагаловак у газеце: Моладзі дадуць слова


Культура - Бясконцыя пошукі адэкватнага часу\nУ гэтым рэчышчы спецыяльны праект Рэспублікі Беларусь “Дэкадзіроўка. Архетып адэкватнага часу” выглядаў даволі выйгрышна: праз сваю фармальную “зробленасць”, арганічна спалучаную з ідэйнай неабсяжнасцю. Перафразуючы яго ж назву, ён стаў адэкватным — і часу, і, што немалаважна, прасторы. У самых розных сэнсах, балазе сучаснае мастацтва любіць з імі гуляцца.\nБудынак Музея сучаснай гісторыі Расіі ў Маскве ведаюць як “дом з браневічком”. Калі б гэты класіцыстычны асабняк на Цвярской насялялі прывіды, ім давялося б рэгулярна высвятляць паміж сабой адносіны. Некалі там збіраў V.I.P.-персон Англійскі клуб, потым у яго арыстакратычных інтэр’ерах размясціўся небезвядомы Музей рэвалюцыі, а потым і ён стаў анахранізмам…\nШлях наведвальніка да беларускай выстаўкі наскрозь працінае ўсе гэтыя часавыя і сэнсавыя пласты: іх не абмінеш нават чыста фізічна. Гэтыя рэмінісцэнцыі ствараюць добры кантэкст для праекта з назвай “Дэкадзіроўка. Архетып адэкватнага часу”. Адказам на пытанне, што ж такое адэкватны час, ён так і не забяспечвае, але… Па словах куратара праекта Наталлі Шаранговіч, творы сучаснага мастацтва даваць адказы і не павінны — адно ствараць нагоды для роздумаў.\nАрхітэктанічна экспазіцыя выклікае цьмяныя алюзіі на будову храма — зрэшты, зразумела ж, цалкам свецкага і зямнога. І да таго ж, створанага на контрпунктах. Чырвоная дарожка, што вядзе кудысьці ўглыб залы, выклікае асацыяцыі з урачыста-парадным абліччам мінулай эпохі, аднак яна скіроўвае да “алтарнай часткі”, абклеенай савецкімі шпалерамі. Менавіта там, бы нейкі “каўчэг”, знаходзіцца эпіцэнтр выстаўкі — інсталяцыя Канстанціна Селіханава. Серыйныя скульптурныя персанажы, чые “абяствараныя” галовы выглядаюць бы нейкія атавістычныя адросткі, заспеты аўтарам на шляху з бясконцасці ў бясконцасць. Але ж тыя бясконцасці — цалкам штучныя: гэта банальны аптычны эфект, які спараджаюць два люстэркі, размешчаныя адно насупраць другога.\nА пасярэдзіне дывановай дарожкі месціцца своеасаблівы “рэдзі-мэйд” таго самага аўтара — аўтэнтычны паднос з гранёнымі шклянкамі, поўнымі малака.\n— Гэтая работа завязана на маіх асабістых успамінах, — кажа Канстанцін Селіханаў. — Памятаеце, як у піянерлетніку нас паілі такім малаком — падагрэтым, з пенкай? Гэта маё мінулае, гэта наша агульнае мінулае, памяць, асацыяцыі…\nЗрэшты, нават не пакаштаваўшы таго малачка (гэта, канешне ж, у музеі недапушчальна), можна заўважыць, што яно нейкае несапраўднае. Так і ёсць: у шклянкі наліты парафін. Думаецца, не толькі з тэхнічных або гігіенічных прычын (малако ж псуецца), але і дзеля таго, каб падкрэсліць пэўную іррэальнасць тых праяў жыцця, якія могуць вярнуцца да нас толькі ў выглядзе ўспамінаў.\nСцены гэтага своеасаблівага калідора-дромаса займаюць фотаздымкі Андрэя Шчукіна. Адзін з іх, значна павялічаны ў памерах, стварае візуальную пару да скульптурнай чаргі. Гэта твор з серыі “Агрэгатны стан”, які выяўляе квадратычны злепак марожанай рыбы: такія самыя ненатуральныя варункі, што вядуць да страты індывідуальнасці. Іншыя ж творы нібы дэманструюць “адступленне ад тэмы”: баксёрскія пальчаткі, старая кепка, працятая цвіком… Зрэшты, на думку самаго аўтара, ніякага дысанансу тут узнікаць не павінна.\n— Тры серыі нібыта ўзаемадапаўняюць адна адну, — тлумачыць ён. — Бокс — гэта агрэсія, стан барацьбы, супраціўленне. “Агрэгатны стан” — своеасаблівая алегорыя стану ўнутранага. “Кінестэтыка” — мінімалістычныя нацюрморты, своеасаблівыя “партрэты прадметаў”, якія могуць казаць “самі за сябе” — і, на мой погляд, здатныя распавесці пра чалавека больш, чым яго фотавыява. Я часам гуляюся з гэтымі рэчамі, правакую іх на канфлікты паміж сабой, альбо, наадварот, на ўтварэнне вычварных сувязей, здатных спараджаць іншыя сэнсы. Прымушаю двухвымерную выяву набываць трэцяе вымярэнне — сэнсавую глыбіню…\nЗвыклыя для нас мастацкія выстаўкі — гэта набор артэфактаў, кожны з якіх мае пэўнае значэнне сам па сабе, але сабраныя разам, яны не здатныя ўтвараць новыя сэнсы. Сучасны, куратарскі фармат — поўная таму супрацьлегласць.\nЁсць нейкі генеральны канцэпт, на які ў той ці іншай меры працуюць усе творы, аднак на “самастойнае плаванне” яны часцяком не здатныя: бракуе самакаштоўнасці і самадастатковасці. Як падаецца, куратар Наталля Шаранговіч здолела знайсці своеасаблівую “залатую сярэдзіну”: з аднаго боку, і мастацкія практыкі абодвух удзельнікаў, і ўласна іх творы цалкам здатныя да “аўтаномнага” існавання, з іншага ж — трапляючы на адну пляцоўку, яны ўтвараюць зладжаную драматургію экспазіцыі.\nНа першы погляд можа падасца, быццам прастора выглядае трохі пуставата: можна было б выкарыстаць яе больш “эканомна” ды эрганамічна. Аднак куратар лічыць такі падыход непрымяняльным.\n— Ствараючы экспазіцыю, мы зазвычай баімся пакідаць пустую прастору, — кажа Наталля Шаранговіч. — Але гэта як белыя старонкі ў кнізе: вазьміце любы прыстойны альбом — вы пабачыце там пэўныя прагалы, паўзы. Яны патрэбны, бо таксама адыгрываюць сваю ролю, дазваляючы лепш успрымаць інфармацыю. Вось і мы ставілі перад сабой мэту, каб пакінутая незапоўненай прастора “грала” на кожную выстаўленую работу. І я вельмі рада, што гэтым разам мы маглі прымяніць нармальны еўрапейскі падыход да экспазіцыі: прасторы нам не бракавала…\nПаколькі Маскоўскае біенале ўключае пад сотню разнастайных падзей, у выставачных залах сталіцы Расіі пад час яго правядзення становіцца даволі цесна — не ў прамым сэнсе, вядома, а ў фігуральным. Гэтым разам у плане выбару месца для беларускага праекта ўсё “зраслося”. Выстаўка настолькі добра дапасавалася да экспазіцыі Дзяржаўнага цэнтральнага музея сучаснай гісторыі Расіі, што выглядае заканамерным працягам папярэдняй залы, прысвечанай “злому эпох” — з элементамі інсталяцыі ў выглядзе чорных чалавечкаў і персанажамі тэлешоу “Лялькі”.\nНа думку генеральнага дырэктара ўстановы Сяргея Архангелава, выстаўкі сучаснага мастацтва і сапраўды могуць удала дапоўніць экспазіцыю гістарычнага музея.\n— Гэта нібы пераход ад гісторыі да сучаснасці, — кажа ён. — Зрэшты, мяжа тут увогуле няўмольна тонкая, бо сённяшні дзень ужо заўтра стане гісторыяй, і задача нашай установы — трымаць руку на пульсе гэтых працэсаў. Мы ж не музей палеанталогіі або археалогіі...\nАдкрыццё выстаўкі наведалі прадстаўнікі беларускага пасольства ў Маскве і Пастаяннага камітэта Саюзнай дзяржавы. У ліку гасцей быў і кіраўнік Сакратарыята старшыні Вышэйшага дзяржаўнага савета Саюзнай дзяржавы Уладзімір Матвейчук, які запомніўся многім нашым чытачам у якасці міністра культуры Рэспублікі Беларусь.\n— Натуральна, я па-ранейшаму сачу за жыццём беларускай культуры — і газетай “Культура” ў тым ліку, — распавёў ён. — І шчыра рады, што ў Маскве нашы творчыя набыткі прадстаўлены ў самым шырокім сваім дыяпазоне. Зусім нядаўна быў на выдатным канцэрце класічнай музыкі. Цяпер вось — цікавыя эксперыменты нашых сучасных творцаў… Магу засведчыць, што такая інтэнсіўная і сістэмная работа па прэзентацыі нашай культуры робіць вельмі важную справу ў плане фарміравання іміджа беларускай дзяржавы. Знаходзячыся ў Маскве і пастаянна сустракаючыся з кіраўнікамі рознага ўзроўню, ты вельмі выразна гэта адчуваеш…\nВернісаж выстаўкі быў па-музейнаму рэспектабельны, але ўсё ж не пазбаўлены сюрпрызаў. Адзін з іх — з’яўленне нашай знакамітай зямлячкі Алены Свірыдавай. Як выявілася, яна даўно сябруе з фатографам Андрэем Шчукіным.\n— Яшчэ гадоў дваццаць таму ён рабіў маю першую прафесійную фотасесію, — распавяла поп-дзіва. — І вось, калі мы сёння зноў убачыліся, калі я зноў зірнула на тыя здымкі (Андрэй мне іх падарыў), дык адразу зразумела, што за прамінулы час ні я, ні ён зусім не змяніліся, нягледзячы на ўсе знешнія абставіны…\nЯк выявілася, у гэтага фотамастака нямала розных прыхільнікаў. Калі вернісаж ужо набліжаўся да лагічнага завяршэння, на прахадной музея раптам быў заўважаны дзіўны джэнтльмен з вялізнай валізай. “Where I can find Mr. Shchukin?” — марна дапытваўся ён у ахоўнікаў, дадаючы ў паважны антураж музейнага асабняка крыху здаровай фантасмагарычнасці.\nНатуральна, гэта адзінкавы выпадак. Аднак няма сумневу ў тым, што выстаўка, размешчаная на запатрабаванай не толькі масквічамі, але і турыстамі пляцоўцы, здатная істотна пашырыць аўдыторыю беларускага сучаснага мастацтва — і культуры ў цэлым.\nШто ж такое “ўчарашні дзень”?\nПакуль цяжка сказаць, як будзе ўспрыняты беларускі спецпраект у айчынным арт-асяроддзі. Хаця, зважаючы на мінулы досвед, можна прагназаваць: водгукі зноў будуць рознымі. Зрэшты, варта ўлічваць, што выстаўка скіравана перадусім на замежных гледачоў ды экспертаў. Сваім меркаваннем адносна “Дэкадзіроўкі…” карэспандэнт “К” папрасіў падзяліцца каардынатара праграмы спецыяльных праектаў і паралельнай праграмы V Маскоўскага біенале Надзею ПРАСКУРАКАВУ, адмыслова падабраўшы для яе ўсе тыя скептычныя пытанні, на якія толькі хапіла ягоных глуздаў.\n— Ці лёгка трапіць у праграму Біенале?\n— Ужо цяжэй. Мінулым разам у ёй было 65 спецпраектаў, сёлета ж — толькі 46. Прынцып па-ранейшаму вельмі дэмакратычны: за год да старту чарговага біенале на нашым сайце аб’яўляецца прыём заявак, і даслаць сваю прапанову можа любы куратар. Аднак мы вырашылі, што адбор павінен стаць больш удумлівым, і таму была арганізавана спецыяльная камісія, у якую ўвайшлі паважаныя куратары і мастацтвазнаўцы.\n— А ці вялікім быў конкурс? Колькі ўвогуле вы атрымалі заявак?\n— Канкрэтны лік я зараз назваць не гатова, таму проста скажу, што іх было безліч.\n— На вашу думку, чаму быў абраны менавіта беларускі праект?\n— Тут увогуле не ўзнікла ніякіх сумневаў. Камісія настолькі яго ўпадабала, што без усялякіх ваганняў і дыскусій прапусціла ў праграму Біенале. Без сумневу, гэта выдатны праект, у які мы ўсе адразу ўлюбіліся. Асабіста мне больш за ўсё імпануе нават не філасафічнасць тэмы, але гэткая сапраўднасць, шчырасць, якіх бракуе многім іншым творам сучаснага мастацтва, з іх звышмерным наслаеннем алегорый і канцэптаў.\n— Адзін беларускі мастак ужо паспеў ахарактарызаваць гэты праект “учарашнім днём”, праўда, так і не патлумачыўшы, чаму…\n— Мне гэта тым больш няўцям.\n— А ці не здаецца вам, што праекту бракуе актуальнасці?\n— Паняцце “актуальнасць” — гэта чыстай вады густаўшчына. Ёмістае слова, якое кожны можа вытлумачыць па-свойму. Дык вось, на маю думку, праект — цалкам актуальны. Больш за тое: падазраю, што яго тэма будзе актуальнай заўсёды.\n— Гаворка не пра тэму, але пра выяўленчыя сродкі. Аўтары працуюць “па старынцы”, выкарыстоўваючы тую візуальную мову, якую многія лічаць ужо састарэлай: мадэрнісцкую па сваёй сутнасці скульптуру і фатаграфію. Наколькі я магу меркаваць, цяпер увогуле модна адмаўляцца ад карпатлівай мастацкай візуалізацыі і “работы рукамі” на карысць “чыстай ідэі”...\n— Падаецца, акурат гэтую моду ўжо смела можна назваць “учарашнім днём”. На маю думку, сёння акурат прыспеў час трохі адысці ад высакалобых канцэптуальных праектаў (па шчырасці, нам яны трохі ўжо надакучылі) у бок, так бы мовіць, асязальнай візуальнасці, здатнай не толькі трансліраваць ідэі, але і выклікаць пачуцці.\n— Гледзячы на гэтыя творы, ці можна прыйсці да высновы, што іх аўтары маюць мастацкую адукацыю?\n— Не памятаю іх біяграфій, але амаль упэўнена, што гэта так.\n— А ці патрэбна яна сучаснаму мастаку? Ці не шкодзіць станаўленню яго індывідуальнасці?\n— Не ўсе са мной пагодзяцца, але асабіста я пераканана: нават у тым выпадку, калі мастак збіраецца ўсё жыццё рабіць інсталяцыі з цукеркавых абгортак, ён усё адно павінен прайсці акадэмічную школу: гэта фарміруе нейкі ўнутраны стрыжань. Ды і кшталтаваць, “гадаваць” свой талент трэба ўсім…\nМінск — Масква — Мінск\nФота Андрэя ШЧУКІНА