Пратакол пасяджэння Праўлення\nад 30 лiпеня 2018 г. № 116\n(у рэдакцыі пратакола пасяджэння Праўлення ААТ “Беларуская ўніверсальная таварная біржа”\n10.12.2018 № 184)\nАрбітражнай камісіі адкрытага акцыянернага таварыства\n«Беларуская ўніверсальная таварная біржа»\nГэты Рэгламент распрацаваны ў адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь ад 5 студзеня 2009 г. «Аб таварных біржах», Статутам адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуская ўніверсальная таварная біржа», Правіламі біржавога гандлю ў ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа», зацверджанымі пастановай Праўлення ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа» ад 22 лiстапада 2005 г. № 3, і вызначае парадак разгляду спрэчак па біржавых здзелках у Арбітражнай камісіі ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа».\nДамаўляючыся аб перадачы спрэчкі на разгляд у Арбітражную камісію, бакі прымаюць на сябе абавязак падпарадкоўвацца патрабаванням гэтага Рэгламенту. Арбітражная камісія пры разглядзе спрэчак па біржавых здзелках не звязана нормамі гаспадарчага працэсуальнага заканадаўства Рэспублікі Беларусь.\nАртыкул 1. Асноўныя тэрміны і азначэнні, якія выкарыстоўваюцца ў гэтым Рэгламенце\nДля мэт гэтага Рэгламенту прымяняюцца наступныя асноўныя тэрміны і іх азначэнні:\nАрбітражная камісія - пастаянна дзеючы арбітражны орган ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа», створаны ў адпаведнасці з яго Статутам для разгляду спрэчак па біржавых здзелках, за выключэннем спрэчак, бокам якіх з’яўляюцца ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа» альбо яго працаўнікі;\nсклад Арбітражнай камісіі - арбітр (арбітры) Арбітражнай камісіі, які разглядае спрэчку;\nарбітр Арбітражнай камісіі - асоба, прызначаная на пасаду арбітра згодна са Статутам ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа» і надзеленая правамі па разглядзе спрэчак у адпаведнасці з палажэннем аб Арбітражнай камісіі і гэтым Рэгламентам;\nарбітражны разбор - працэс разгляду спрэчкі ў Арбітражнай камісіі;\nпастанова Арбітражнай камісіі - рашэнне альбо вызначэнне Арбітражнай камісіі, якія выносяцца ў рамках разгляду спрэчкі ў Арбітражнай камісіі;\nбакі арбітражнага разбору - ісцец і адказчык;\nасобы, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разбору, - бакі арбітражнага разбору, прадстаўнікі бакоў, эксперт, спецыяліст, сведка, перакладчык;\nэлектроннае вядзенне - парадак узаемадзеяння паміж Арбітражнай камісіяй і бакамі арбітражнага разбору з прымяненнем інфармацыйных камунікацыйных тэхналогій.\nАртыкул 2. Кампетэнцыя Арбітражнай камісіі\nАрбітражная камісія разглядае спрэчкі, аднесеныя да яе кампетэнцыі заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.\nАрбітражная камісія разглядае спрэчкі па біржавых здзелках, за выключэннем спрэчак, бокам якіх з’яўляюцца ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа» альбо яго працаўнікі, пры наяўнасці пагаднення бакоў аб перадачы спрэчкі на разгляд Арбітражнай камісіі, калі іншае не ўстаноўлена заканадаўствам.\nАрбітражная камісія самастойна вырашае пытанне адносна наяўнасці ці адсутнасці ў яе кампетэнцыі разглядаць канкрэтную спрэчку, у тым ліку ў выпадках, калі адзін з бакоў пярэчыць супраць арбітражнай агаворкі па матыве яе адсутнасці або несапраўднасці.\nАртыкул 3. Арбітражнае пагадненне\nАрбітражным пагадненнем з’яўляецца пагадненне бакоў аб перадачы канкрэтнай спрэчкі па біржавой здзелцы на разгляд Арбітражнай камісіі.\nАрбітражнае пагадненне можа быць заключана ў выглядзе арбітражнай агаворкі (асобнага палажэння грамадзянска-прававой дамовы) альбо ў выглядзе самастойнай дамовы.\nАрбітражнае пагадненне заключаецца ў пісьмовай форме і лічыцца заключаным, калі змяшчаецца ў дакуменце, падпісаным бакамі, альбо заключана шляхам абмену паведамленнямі з выкарыстаннем пошты ці любых іншых відаў сувязі, якія забяспечваюць пісьмовае фіксаванне волевыяўлення бакоў, калi iншае не ўстаноўлена заканадаўствам.\nСпасылка ў дамове на дакумент, які змяшчае арбітражную агаворку, з’яўляецца арбітражным пагадненнем пры ўмове, што дамова заключана ў пісьмовай форме, а наяўнасць спасылкі робіць згаданую агаворку часткай дамовы.\nАртыкул 4. Прынцыпы дзейнасці Арбітражнай камісіі\nУ сваёй дзейнасці Арбітражная камісія кіруецца прынцыпамі:\nзаконнасці, якая азначае, што Арбітражная камісія пры вырашэнні спрэчкі кіруецца прыярытэтам агульнапрызнаных прынцыпаў міжнароднага права, Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, iншым заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь, міжнароднымі дамовамі, лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа»;\nнезалежнасці, якая азначае, што арбітры Арбітражнай камісіі незалежныя і прымаюць рашэнні ва ўмовах, якія выключаюць якое-небудзь уздзеянне на іх;\nспаборнасці і роўнасці бакоў арбітражнага разбору, якія азначаюць, што бакі маюць аднолькавыя правы і абавязкі;\nканфідэнцыяльнасці вырашэння спраў, якая азначае, што асобы, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разборы, роўна як і арбітры Арбітражнай камісіі, не маюць права выдаваць звесткi, якія сталi iм вядомыя ў ходзе арбiтражнага разбору;\nсадзейнічання бакам у заключэннi мiравога пагаднення;\nабавязковасці рашэнняў Арбітражнай камісіі, якая азначае, што бакі прымаюць на сябе абавязак добраахвотна выконваць рашэнні Арбітражнай камісіі;\nканчатковасці прынятых Арбітражнай камісіяй рашэнняў, якая азначае, што яны не могуць быць абскарджаны ў рамках арбітражнага разбору.\nАртыкул 5. Састаў Арбітражнай камісіі\nСастаў Арбітражнай камісіі для разгляду спрэчкі фарміруецца старшынёй Арбітражнай камісіі з улікам нагрузкі арбітраў у парадку, які выключае ўплыў асоб, зацікаўленых у зыходзе справы, на яго фарміраванне.\nАрбітр разглядае спрэчку, як правіла, аднаасобна.\nПа рашэнні старшыні Арбітражнай камісіі справа можа быць разгледжана калегіяльным саставам (не менш за тры арбiтры, адзін з якіх з’яўляецца старшынёй).\nАрбітр, які з’яўляецца старшынёй калегіяльнага саставу, прызначаецца старшынёй Арбітражнай камісіі.\nПры адсутнасці арбітра (камандзіроўка, хвароба і да т. п.) старшыня Арбітражнай камісіі мае права замяніць арбітра.\nАртыкул 6. Адвод (самаадвод) арбітра\nАрбітр не можа ўдзельнічаць у арбітражным разборы, калі:\nз’яўляецца блізкім сваяком якой-небудзь з асоб, якія ўдзельнічаюць у справе, і іх прадстаўнікоў; а калі асоба, якая ўдзельнічае ў справе, з’яўляецца юрыдычнай, - блізкім сваяком службовых асоб гэтай юрыдычнай асобы, яе заснавальнiкаў (удзельнiкаў), уласнікаў;\nасабіста непасрэдна ці ўскосна зацікаўлены ў зыходзе справы, альбо ёсць іншыя акалічнасці, якія могуць выклікаць сумненні ў яго аб’ектыўнасці і бесстароннасці.\nКалі арбітр не заявіў самаадводу пры наяўнасці падстаў, прадугледжаных гэтым артыкулам, адвод можа быць заяўлены асобамі, якія ўдзельнічаюць у справе. Заява аб адводзе ці самаадводзе складаецца ў пісьмовым выглядзе з указаннем падстаў адводу альбо самаадводу.\nПісьмовая матываваная заява аб адводзе арбітра падаецца старшыні Арбітражнай камісіі.\nПытанне пра адвод арбітра пры калегіяльным разглядзе спрэчкі вырашаецца саставам Арбітражнай камісіі ў адсутнасці арбітра, якому заяўлены адвод. У выпадку роўнасці галасоў пры галасаванні заява аб адводзе лічыцца задаволенай.\nПры адводзе, заяўленым двум арбітрам ці ўсяму саставу Арбітражнай камісіі, пытанне вырашаецца калегіяльным саставам Арбітражнай камісіі.\nПа выніках разгляду заявы аб адводзе (самаадводзе) выносіцца вызначэнне аб задавальненні ці адмове ў задавальненні адводу арбітра (арбітраў), якое абскарджанню не падлягае.\nАртыкул 7. Бакі арбітражнага разбору\nБакамі арбітражнага разбору з’яўляюцца ісцец і адказчык.\nІсцамі з’яўляюцца юрыдычныя асобы, індывідуальныя прадпрымальнікі, а ў выпадках, прадугледжаных заканадаўчымі актамі, - арганізацыі, якія не з’яўляюцца юрыдычнымі асобамі, і грамадзяне, якія прад’явілі іск у мэтах абароны сваіх законных інтарэсаў.\nАдказчыкамі з’яўляюцца юрыдычныя асобы, індывідуальныя прадпрымальнікі і грамадзяне, да якіх прад’яўлены іск.\nАртыкул 8. Працэсуальныя правы бакоў\nБакі арбітражнага разбору маюць права:\nзнаёміцца з матэрыяламі справы, рабіць выпіскі з іх, здымаць за свой кошт копіі з дазволу арбітра (старшыні), які разглядае спрэчку, ці старшыні Арбітражнай камісіі;\nзаяўляць хадайніцтвы, пярэчыць супраць хадайніцтваў другога боку;\nпрадстаўляць доказы, удзельнічаць у даследаванні доказаў;\nзаяўляць адводы арбітрам;\nзадаваць пытанні асобам, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разборы;\nдаваць вусныя і пісьмовыя тлумачэнні;\nпрадстаўляць свае довады па пытаннях, якія ўзнікаюць у ходзе арбiтражнага разбору, пярэчыць супраць довадаў другога боку;\nабскардзіць рашэнне Арбітражнай камісіі ў выпадках, прадугледжаных заканадаўствам Рэспублікі Беларусь;\nкарыстацца юрыдычнай дапамогай адвакатаў і іншых прадстаўнікоў у мэтах абароны сваіх парушаных ці аспрэчваемых правоў і законных інтарэсаў;\nажыццяўляць iншыя правы, прадугледжаныя гэтым Рэгламентам.\nІсцец мае права, перад прыняццем Арбітражнай камісіяй рашэння, шляхам падачы пісьмовай заявы змяніць падставу ці прадмет іску, павялічыць альбо паменшыць памер іскавых патрабаванняў, адмовіцца ад іску.\nБакі да вынясення Арбітражнай камісіяй пастановы, якой завяршаецца разгляд спрэчкі, маюць права заключыць міравое пагадненне.\nАртыкул 9. Прадстаўніцтва ў Арбітражнай камісіі\nУ Арбітражнай камісіі прадстаўляць інтарэсы юрыдычных асоб могуць:\nкіраўнікі юрыдычных асоб у межах паўнамоцтваў, дадзеных ім заканадаўчымі і іншымі нарматыўнымі прававымі актамі, а таксама устаноўчымі дакументамі;\nпрацаўнікі са штату юрыдычных асоб;\nпрадстаўнікі, якія аказваюць юрыдычныя паслугі.\nПаўнамоцтвы кіраўніка юрыдычнай асобы пацвярджаюцца дакументамі, якія засведчваюць яго службовае становішча.\nПаўнамоцтвы адваката пацвярджаюцца пасведчаннем адваката і даверанасцю, аформленай у адпаведнасці з заканадаўчымі актамі.\nІншыя прадстаўнікі пацвярджаюць свае паўнамоцтвы даверанасцю, аформленай у адпаведнасці з заканадаўчымі актамі.\nФізічная асоба мае права весці свае справы ў Арбітражнай камісіі асабіста ці праз свайго прадстаўніка. Асабісты ўдзел у справе фізічнай асобы не пазбаўляе яе права мець па справе прадстаўніка.\nАртыкул 10. Паўнамоцтвы прадстаўніка\nПрадстаўнік мае права здзяйсняць ад імя асобы, якую прадстаўляе, усе працэсуальныя дзеянні, за выключэннем:\nпадпісання іскавай заявы і водзыву на іскавую заяву;\nзаяўлення хадайніцтва аб разглядзе справы калегіяльным саставам;\nпоўнай ці частковай адмовы ад іскавых патрабаванняў, памяншэння іх памеру;\nзмянення прадмета ці падставы іску;\nзаключэння мiравога пагаднення;\nперадачы сваіх паўнамоцтваў іншай асобе (перадавер’е);\nабскарджання арбітражнай пастановы.\nПаўнамоцтвы прадстаўніка на здзяйсненне названых у частцы першай гэтага артыкула дзеянняў павінны быць спецыяльна агавораны ў даверанасці, выдадзенай прадстаўляемым.\nАртыкул 11. Тэрміны арбітражнага разбору\nТэрмін арбітражнага разбору не павінен перавышаць двух месяцаў з дня вынясення Арбітражнай камісіяй вызначэння аб узбуджэнні арбітражнага разбору, за выключэннем выпадкаў, прадугледжаных часткамі другой-чацвёртай гэтага артыкула.\nСпрэчка, звязаная са змяненнем альбо скасаваннем дагавора, падлягае вырашэнню на працягу аднаго месяца з дня вынясення вызначэння аб узбуджэнні арбітражнага разбору.\nСпрэчка з удзелам замежнай асобы, якая знаходзіцца па-за межамі Рэспублікі Беларусь, павінна быць вырашана Арбітражнай камісіяй у тэрмін не большы за шэсць месяцаў з дня вынясення вызначэння аб узбуджэнні арбітражнага разбору.\nУ выключных выпадках, беручы пад увагу ступень складанасці спрэчкі, а таксама іншыя абставіны, старшыня Арбітражнай камісіі можа прадоўжыць вышэйзгаданыя максімальныя тэрміны вырашэння справы на адзін месяц, а справы з удзелам замежнай асобы, якая знаходзіцца па-за межамі Рэспублікі Беларусь, - да трох месяцаў.\nУ выпадку прыпынення вядзення па справе працяг тэрміну разгляду спрэчкі прыпыняецца.\nАртыкул 12. Прымянімае права пры вырашэнні спрэчкі\nАрбітражная камісія вырашае спрэчкі на падставе актаў заканадаўства.\nКалі міжнароднай дамовай Рэспублікі Беларусь устаноўлены іншыя правілы, чым змешчаныя ў заканадаўчым акце, то прымяняюцца правiлы мiжнароднай дамовы Рэспублiкi Беларусь.\nУ выпадку адсутнасці нормаў заканадаўства, рэгулюючых спрэчныя праваадносіны, Арбітражная камісія прымяняе тыя нормы заканадаўства, якія рэгулююць падобныя адносіны (аналогія закона), а пры адсутнасці такіх нормаў - разглядае справу зыходзячы з агульных падстаў і сэнсу заканадаўства (аналогія права).\nАрбітражная камісія, у адпаведнасці з заканадаўствам, мiжнароднай дамовай Рэспублiкi Беларусь, пагадненнем бакоў, заключаным у адпаведнасці з імі, прымяняе нормы замежнага права. У такім выпадку Арбітражная камісія ўсталёўвае існаванне і змест яго нормаў у адпаведнасці з іх афіцыйным тлумачэннем, практыкай прымянення і дактрынай у адпаведнай замежнай дзяржаве.\nЗамежнае права не прымяняецца ў выпадках, калі яго прымяненне супярэчыла б асновам правапарадку (грамадскаму парадку) Рэспублікі Беларусь, а таксама ў іншых выпадках, прама прадугледжаных заканадаўчымі актамі. У гэтых выпадках прымяняецца права Рэспублікі Беларусь.\nПравілы гэтага артыкула не закранаюць дзеянні імператыўных норм права Рэспублікі Беларусь, якія рэгулююць адпаведныя адносіны незалежна ад права, якое падлягае прымяненню.\nПры прымяненні права якой-небудзь краіны (акрамя Рэспублікі Беларусь), згодна з правіламі дадзенага артыкула, Арбітражная камісія можа прымяніць імператыўныя нормы права іншай краіны, якія маюць цесную сувязь з разглядаемымі адносінамі, калі, згодна з правам гэтай краіны, такія нормы павінны рэгуляваць адпаведныя адносіны незалежна ад права, якое падлягае прымяненню. Пры гэтым Арбітражная камісія павінна прымаць да ўвагі прызначэнне і характар такіх нормаў, а таксама наступствы іх прымянення.\nПры вырашэнні спрэчак Арбітражная камісія мае права прымяняць звычаі міжнароднага дзелавога абароту, якiя не супярэчаць заканадаўству Рэспублікі Беларусь, у тым ліку тыя, якія змяшчаюцца ў Міжнародных правілах тлумачэння гандлёвых тэрмінаў Інкатэрмс і Прынцыпах міжнародных камерцыйных дамоваў, у тым выпадку, калі ўдзельнікі здзелкі прама дамовіліся пра іх ужыванне.\nУ выпадку, калі ў якасці прымянімага права выбіраецца замежнае права, бок, які спасылаецца на нормы замежнага права, абавязаны прадаставіць Арбітражнай камісіі дадзеныя нормы, разам з перакладам на адну з дзяржаўных моў Рэспублікі Беларусь.\nАртыкул 13. Мова арбітражнага разбору\nАрбітражны разбор вядзецца на беларускай альбо рускай мовах.\nБок арбітражнага разбору, які не валодае дзяржаўнымі мовамі Рэспублікі Беларусь, мае права знаёміцца з матэрыяламі справы і удзельнічаць у працэсуальных дзеяннях праз перакладчыка, а таксама выступаць у арбітражным пасяджэнні на іншай мове.\nАртыкул 14. Месца арбітражнага разбору\nСпрэчкі разглядаюцца Арбітражнай камісіяй па месцы яе знаходжання: 220099, Рэспубліка Беларусь, горад Мінск, вуліца Казінца, дом 2.\nПры неабходнасці арбітражны разбор можа праводзіцца па-за месцам знаходжання Арбітражнай камісіі.\nУЗБУДЖЭННЕ АРБIТРАЖНАГА РАЗБОРУ\nАртыкул 15. Падача іскавай заявы\nІсцец выкладае свае патрабаванні ў іскавай заяве, якая ў пісьмовай форме падаецца ў Арбітражную камісію.\nІскавая заява павінна змяшчаць:\nдату падачы дакументаў;\nнайменні бакоў, іх месцазнаходжанне і банкаўскія рэквізіты;\nабгрунтаванне кампетэнцыі Арбітражнай камісіі разглядаць дадзеную спрэчку;\nвыклад абставінаў, на якіх ісцец грунтуе свае патрабаванні;\nдоказы, якія пацвярджаюць патрабаванні істца;\nцану іску, калі ён падлягае грашовай ацэнцы;\nразлік сумы, якая спаганяецца ці аспрэчваецца;\nпатрабаванні істца са спасылкай на акты заканадаўства;\nзвесткi пра прытрымліванне дасудовага парадку ўрэгулявання спрэчкі, калі такі парадак з’яўляецца абавязковым;\nпералік дакументаў, якiя прыкладаюцца да іскавай заявы.\nДа іскавай заявы прыкладаюцца:\nдакумент, які пацвярджае аплату арбітражнага збору;\nдакументы, якія пацвярджаюць дзяржаўную рэгістрацыю ў якасці юрыдычнай асобы альбо індывідуальнага прадпрымальніка, а для істцоў, якія знаходзяцца па-за межамі Рэспублікі Беларусь, - дакументы, якія пацвярджаюць іх юрыдычны статус.\nУ іскавай заяве ісцец мае права адлюстраваць хадайніцтва аб разглядзе справы ў яго адсутнасць.\nІскавая заява можа змяшчаць іншыя звесткі, неабходныя для правільнага вырашэння спрэчкі.\nІскавая заява павінна быць падпісаная істцом альбо яго прадстаўніком. Да іскавай заявы, падпісанай прадстаўніком, прыкладаецца даверанасць ці іншы дакумент, які пацвярджае паўнамоцтвы прадстаўніка.\nБок, які падаў іскавую заяву і прадастаўляе дакументы і іншыя матэрыялы на замежнай мове, павінен забяспечыць іх належным чынам завераным перакладам на адну з дзяржаўных моў Рэспублікі Беларусь.\nІскавая заява падаецца ў арбітражную камісію з копіямі па колькасці адказчыкаў.\nУ іскавай заяве могуць быць злучаныя толькі патрабаванні, якія ўзніклі з адной дамовы.\nУ выпадку прад’яўлення іскавых патрабаванняў, якія вынікаюць з розных дамоваў, кожнае такое патрабаванне павінна быць аформлена самастойнай іскавай заявай з аплатай кожнай з іх арбітражным зборам.\nІскавую заяву, якую арбітражная камісія павінна адправіць за межы Рэспублікі Беларусь, каб уручыць замежнай асобе, бакі падаюць арбітражнай камісіі з належным чынам завераным перакладам на мову дзяржавы, у якой знаходзіцца азначаная замежная асоба, калi iншае не прадугледжваецца міжнароднай дамовай Рэспублікі Беларусь.\n(частка адзінаццатая артыкула 15 уведзена пратаколам пасяджэння Праўлення ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа» ад 10.12.2018 № 184)\nАртыкул 16. Вяртанне іскавай заявы\nАрбітражная камісія вяртае істцу іскавую заяву і прыкладзеныя да яе дакументы, калi:\nпаміж бакамі адсутнічае арбітражнае пагадненне аб перадачы спрэчкі на разгляд у Арбітражную камісію;\nспрэчка не адносіцца да кампетэнцыі Арбітражнай камісіі;\nу адной іскавай заяве злучаныя некалькі патрабаванняў да некалькіх адказчыкаў і гэтыя патрабаванні не звязаныя паміж сабой;\nу адной іскавай заяве злучаныя патрабаванні, якія вынікаюць з некалькіх дамоў;\nзакранаюцца правы і законныя інтарэсы трэціх асоб, якія не з’яўляюцца бакамі арбітражнага разбору;\nда вынясення Арбітражнай камісіяй вызначэння аб узбуджэнні арбітражнага разбору ад істца паступіла заява аб вяртанні іскавай заявы;\nіскавая заява не падпісаная альбо падпісаная неўпаўнаважанай асобай цi асобай, службовае становішча якой не ўказана;\nу вядзенні суда агульнай юрысдыкцыі, Арбітражнай камісіі, міжнароднага арбітражнага (трацейскага) суда, трацейскага суда маецца справа па спрэчцы паміж тымі ж асобамі, пра той жа прадмет і на тых жа падставах;\nёсць набыўшае законную сілу рашэнне суда агульнай юрысдыкцыі, Арбітражнай камісіі, міжнароднага арбітражнага (трацейскага) суда, трацейскага суда па спрэчцы паміж тымі ж асобамі, пра той жа прадмет і на тых жа падставах;\nне прадстаўлены доказы аплаты арбітражнага збору ва ўстаноўленым памеры;\nкалі іскавая заява пададзена з парушэннем патрабаванняў, устаноўленых артыкулам 15 дадзенага Рэгламенту.\nАб вяртанні іскавай заявы Арбітражная камісія выносіць вызначэнне, у якім указваюцца падставы для вяртання іскавай заявы.\nВызначэнне аб вяртанні іскавай заявы разам з іскавай заявай і прыкладзенымі да яе дакументамі накіроўваецца істцу не пазней за тры дні з дня вынясення такога вызначэння.\nВяртанне іскавай заявы не пазбаўляе істца права пасля ўстаранення абставінаў, якія паслужылі падставай для яе вяртання, зноў падаць у Арбітражную камісію іскавую заяву ў парадку, устаноўленым гэтым Рэгламентам.\nАртыкул 17. Пакіданне іскавай заявы без разгляду\nАрбітражная камісія пакідае іскавую заяву без разгляду, калі пасля ўзбуджэння арбітражнага разбору выявіць, што:\nу вядзенні суда агульнай юрысдыкцыі, Арбітражнай камісіі, міжнароднага арбітражнага (трацейскага) суда, трацейскага суда ёсць справа па спрэчцы паміж тымі ж асобамі, пра той жа прадмет і на тых жа падставах;\nпаміж бакамі адсутнічае пагадненне аб перадачы спрэчкі на вырашэнне Арбітражнай камісіяй альбо дадзенае пагадненне з’яўляецца несапраўдным, альбо страціла сілу;\nіскавая заява падпісаная асобай, якая не мае паўнамоцтваў на яе падпісанне;\nісцец не выканаў дасудовы парадак урэгулявання спрэчкі з адказчыкам, калі гэта ўстаноўлена заканадаўствам для дадзенай катэгорыі спрэчак альбо дамовай;\nісцец, якога належным чынам паведамілі пра час і месца судовага пасяджэння, без паважных прычын не з’явіўся ў арбітражны разбор, а яго яўка прызнаная Арбітражнай камісіяй абавязковай;\nіскавую заяву падала недзеяздольная асоба;\nісцец падаў заяву аб вяртанні іску, а адказчык не патрабуе разбору справы па сутнасці;\nіскавая заява пададзена з парушэннем патрабаванняў, устаноўленых артыкулам 15 дадзенага Рэгламенту;\nісцец не аплаціў арбітражны збор ці аплаціў у няпоўным памеры;\nпа справе не праведзена экспертыза альбо заключэнне экспертызы не прадстаўлена Арбітражнай камісіі, калі яе правядзенне прызнана Арбітражнай камісіяй неабходным;\nбокам па справе не прадстаўлены пісьмовыя дакументы, запытаныя Арбітражнай камісіяй, без даследавання якіх вынесці пастанову па справе не ўяўляецца магчымым.\nАртыкул 18. Парадак і наступствы пакідання іскавай заявы без разгляду\nАб пакіданні іскавай заявы без разгляду Арбітражная камісія выносіць вызначэнне, у якім указваюцца падставы для пакідання яе без разгляду, а таксама вырашаецца пытанне аб вяртанні арбітражнага збору.\nКопіі вызначэння Арбітражнай камісіі аб пакіданні іскавай заявы без разгляду накіроўваюцца бакам арбітражнага разбору.\nВызначэнне Арбітражнай камісіі аб пакіданні іскавай заявы без разгляду абскарджанню не падлягае.\nПакіданне іскавай заявы без разгляду не пазбаўляе істца права пасля ўстаранення абставінаў, якія паслужылі падставай для пакідання яе без разгляду, зноў падаць у Арбітражную камісію іскавую заяву ў парадку, устаноўленым дадзеным Рэгламентам.\nПры пакіданні іскавай заявы без разгляду аплачаны арбітражны збор падлягае вяртанню істцу, за выключэннем пакідання іскавай заявы без разгляду на падставе падпунктаў 5 і 7 артыкула 17 гэтага Рэгламенту.\nАртыкул 19. Узбуджэнне арбітражнага разбору\nПытанне аб прыняцці іскавай заявы і ўзбуджэнні арбітражнага разбору вырашаецца Арбітражнай камісіяй на працягу трох дзён з моманту паступлення іскавай заявы.\nАрбітражная камісія вырашае пытанне аб наяўнасці кампетэнцыі на разгляд спрэчкі.\nІскавую заяву, пададзеную з захаваннем патрабаванняў гэтага Рэгламенту, пры наяўнасці кампетэнцыі Арбітражнай камісіі на разгляд спрэчкі, прымаецца Арбітражнай камісіяй, і ўзбуджаецца арбітражны разбор.\nАб прыняцці іскавай заявы і ўзбуджэнні арбітражнага разбору Арбітражнай камісіяй выносіцца вызначэнне, у якім указваюцца дата прыняцця рашэння аб узбуджэнні арбітражнага разбору, найменні бакоў, прадмет спрэчкі, цана іску (пры наяўнасці), час і месца правядзення арбітражнага разбору, звесткі аб неабходнасці падачы дадатковых дакументаў (калі неабходна), яўкі бакоў, іншыя пытанні, неабходныя для разгляду спрэчкі.\nВызначэнне аб узбуджэнні арбітражнага разбору накіроўваецца бакам арбітражнага разбору не пазней за тры дні з дня вынясення вызначэння. Адказчыку адначасова з указаным вызначэннем Арбітражнай камісіі накіроўваецца і копія іскавай заявы.\nАртыкул 20. Водзыў на іскавую заяву\nАдказчык мае права прадставіць у арбітражную камісію водзыў на іскавую заяву з прыкладаннем дакументаў, якія пацвярджаюць пярэчанні супраць патрабаванняў істца.\nПісьмовы водзыў накіроўваецца істцу і ў арбітражную камісію.\nВодзыў на іскавую заяву накіроўваецца з такім разлікам, каб ён паступіў у Арбітражную камісію да дня разгляду спрэчкі.\nУ водзыве на іскавую заяву ўказваюцца:\nнайменне і месцазнаходжанне істца і адказчыка;\nу выпадку непрызнання (цалкам альбо ў частцы) іскавых патрабаванняў - матывы поўнага або частковага непрызнання патрабаванняў істца са спасылкай на акты заканадаўства i iншыя нарматыўныя прававыя акты, а таксама на доказы, якія абгрунтоўваюць пярэчанні;\nпералiк дакументаў, якія прыкладаюца.\nУ водзыве на іскавую заяву адказчык мае права заявіць хадайніцтва аб разглядзе справы ў яго адсутнасць.\nУ водзыве могуць указвацца таксама іншыя звесткі і наяўныя ў адказчыка хадайніцтвы.\nВодзыў падпісваецца адказчыкам або яго прадстаўніком. Да водзыву, падпісанаму прадстаўніком, прыкладаецца дакумент, які пацвярджае паўнамоцтвы прадстаўніка на падпісанне водзыву.\nАртыкул 21. Прад’яўленне сустрэчнага іску\nАдказчык мае права да прыняцця Арбітражнай камісіяй пастановы, якой завяршаецца разгляд справы, прад’явіць да істца сустрэчны іск для разгляду яго разам з першапачатковым іскам.\nСустрэчны іск прымаецца Арбітражнай камісіяй, калі:\nсустрэчнае патрабаванне накіравана да заліку першапачатковага патрабавання;\nзадавальненне сустрэчнага іску выключае ў цэлым або ў частцы задавальненне першапачатковага патрабавання істца;\nпаміж сустрэчным і першапачатковым іскамі маецца ўзаемная сувязь, і іх сумесны разгляд прывядзе да правільнага і больш хуткага вырашэння спрэчкі.\nСустрэчны іск прад’яўляецца паводле правілаў прад’яўлення іску з улікам асаблівасцяў, устаноўленых гэтым артыкулам.\nАб прыняцці сустрэчнага іску або аб адмове ў прыняцці сустрэчнага іску Арбітражная камісія выносіць вызначэнне, якое накіроўваецца асобам, якія ўдзельнічаюць у справе, у тэрміны, устаноўленыя гэтым Рэгламентам.\nАртыкул 22. Доказы і даказванне абставінаў па справе\nДоказамі па справе з’яўляюцца звесткі пра факты, на падставе якіх Арбітражная камісія выяўляе наяўнасць альбо адсутнасць абставінаў, якія абгрунтоўваюць патрабаванні і пярэчанні бакоў, а таксама іншыя абставіны, якія маюць значэнне для разгляду спрэчкі.\nКожны бок абавязаны даказаць тыя абставіны, на якія ён спасылаецца як на падставу сваіх патрабаванняў і пярэчанняў.\nАрбітражная камісія мае права, калі палічыць прадстаўленыя доказы недастатковымі, прапанаваць бакам прадставіць дадатковыя доказы.\nАрбітражная камісія абавязаная непасрэдна даследаваць усе наяўныя па справе доказы.\nПісьмовыя доказы прадастаўляюцца бокам у арыгінале ці ў выглядзе завераных копій.\nАрбітражная камісія пры неабходнасці можа запатрабаваць ад боку прадстаўлення арыгінала дакумента.\nСапраўдныя дакументы, якія знаходзяцца ў справе, па пісьмовай просьбе асоб, якія падалі гэтыя дакументы, могуць быць вернутыя ім пасля вынясення Арбітражнай камісіяй пастановы па справе. У справе застаецца завераная Арбітражнай камісіяй копія гэтых дакументаў.\nСабраныя па справе доказы Арбітражная камісія ацэньвае па сваім унутраным перакананні.\nАртыкул 23. Пісьмовыя і рэчавыя доказы. Тлумачэнні асоб, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разглядзе. Паказанні сведак\nПісьмовымі доказамі з’яўляюцца дакументы, якія змяшчаюць звесткі пра абставіны, якія маюць значэнне для справы, у прыватнасці: дамовы, акты, даведкі, дзелавая карэспандэнцыя, іншыя дакументы, выкананыя ў форме лічбавага, графічнага запісу ці іншым спосабам, які дазваляе ўсталяваць верагоднасць дакумента.\nДакументы, атрыманыя праз факсімільную, электронную ці іншую сувязь, а таксама дакументы, падпісаныя электронным лічбавым подпісам альбо іншым аналагам уласнаручнага подпісу, дапускаюцца ў якасці пісьмовых доказаў, калі іншае не ўстаноўлена заканадаўствам або пагадненнем бакоў.\nРэчавымі доказамі прызнаюцца прадметы, якія могуць служыць сродкам выяўлення абставінаў, якія маюць значэнне для справы.\nБакі арбітражнага разбору маюць права асабіста альбо праз сваіх упаўнаважаных прадстаўнікоў даваць вусныя або пісьмовыя тлумачэнні ў арбітражным разборы па абставінах, якія маюць значэнне для справы.\nСведкам у арбітражным разборы можа быць любая фізічная асоба, якой вядомыя абставіны, што тычацца справы.\nСведка паведамляе Арбітражнай камісіі вядомыя яму звесткі вусна. Арбітражная камісія можа прапанаваць сведку выкласці вядомыя яму звесткі, у тым ліку адказы на адпаведныя пытанні, у пісьмовай форме, падпісанай асабістым подпісам, са спасылкай на верагоднасць выкладзеных звестак і дату іх паведамлення.\nАртыкул 24. Прызначэнне і правядзенне экспертызы\nАрбітражная камісія па хадайніцтве бакоў (боку) можа прызначыць экспертызу для тлумачэння пытанняў, якія ўзнікаюць пры вырашэнні спрэчкі і патрабуюць спецыяльных ведаў. Бакі падаюць у арбітражную камісію неабходныя для правядзення экспертызы дакументы і іншыя матэрыялы.\nЭкспертыза ў арбітражным разборы праводзіцца за кошт зацікаўленага боку.\nАрбітражная камісія можа па ўласнай ініцыятыве альбо па просьбе аднаго з бакоў прыцягнуць эксперта да ўдзелу ў арбітражным разборы для тлумачэння пытанняў, звязаных з правядзеннем экспертызы і прадстаўленым экспертным заключэннем.\nАртыкул 25. Наступствы непадачы бакамі дакументаў і іншых матэрыялаў альбо няяўкі бакоў\nНепадача дакументаў і іншых матэрыялаў, а таксама няяўка ў арбітражны разбор бакоў або іх прадстаўнікоў, якіх належным чынам апавясцілі пра час і месца пасяджэння Арбітражнай камісіі, не з’яўляюцца перашкодай для арбітражнага разбору і прыняцця рашэння Арбітражнай камісіяй, калі прычына непадачы дакументаў і іншых матэрыялаў альбо няяўка бакоў на пасяджэнне Арбітражнай камісіі не прызнаная паважнай.\nЛюбы з бакоў мае права заявіць хадайніцтва аб разглядзе справы ў адсутнасць свайго прадстаўніка.\nНепрадстаўленне адказчыкам пісьмовага водзыву на іскавую заяву не можа разглядацца як прызнанне іску і служыць перашкодай для вырашэння спрэчкі па сутнасці.\nАртыкул 26. Адпраўка і ўручэнне дакументаў\nСакратарыят Арбітражнай камісіі адпраўляе бакам дакументы па справе па адрасах, названых бакамі ў іскавай заяве або водзыве на іскавую заяву.\nАпавяшчэнне асоб, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разборы, пра час і месца правядзення арбітражнага разбору ажыццяўляецца шляхам адпраўкі вызначэння Арбітражнай камісіі аб узбуджэнні арбітражнага разбору на працягу трох дзён з моманту вынясення такога вызначэння.\nРашэнні, вызначэнні Арбітражнай камісіі і іншыя дакументы высылаюцца заказнымі лістамі з апавяшчэннем пра ўручэнне, а таксама па факсе і іншымі спосабамі, якія забяспечваюць фіксацыю такога апавяшчэння, на працягу трох дзён з моманту вынясення вызначэння, а роўным чынам могуць быць уручаныя боку пад распіску.\nАдначасова з вызначэннем аб прыняцці іскавай заявы і ўзбуджэнні арбітражнага разбору Арбітражная камісія адпраўляе адказчыку копію іскавай заявы.\nАрбітражная камісія мае права апавясціць асоб, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разборы, з дапамогай тэлефонаграмы, тэлеграмы, факсімільнай сувязі, глабальнай кампутарнай сеткі Інтэрнэт, у тым ліку электроннай пошты, а таксама з выкарыстаннем іншых сродкаў сувязі, якія забяспечваюць фіксаванне факта апавяшчэння альбо выкліку.\nЛічыцца, што бакі арбітражнага разбору паведамлены належным чынам, калі да пачатку арбітражнага разбору Арбітражная камісія мае звесткі пра атрыманне адрасатам высланай яму копіі вызначэння Арбітражнай камісіі.\nТаксама лічыцца, што бакі арбітражнага разбору паведамлены належным чынам, калі:\nадрасат адмовіўся ад прыняцця дакументаў па справе ці не атрымаў іх, нягледзячы на паведамленне органа сувязі, і такая адмова дакументальна зафіксавана;\nадрасат не з’явіўся па атрыманне дакументаў па справе, пра што ёсць паведамленне органа сувязі;\nдакументы па справе, накіраваныя на апошняе вядомае месцазнаходжанне юрыдычнай асобы, месца жыхарства фізічнай асобы, не былі ўручаны ў сувязі з адсутнасцю адрасата па ўказаным адрасе, пра што маецца паведамленне органа сувязі.\nБакі арбітражнага разбору абавязаны пісьмова паведаміць Арбітражнай камісіі пра змену свайго адрасу падчас арбітражнага разбору. Пры адсутнасці такога паведамлення працэсуальныя дакументы высылаюцца на апошні вядомы Арбітражнай камісіі адрас і лічацца належным чынам дастаўленымі, нават калі адрасат па гэтым адрасе не знаходзіцца (адсутнічае, не пражывае).\nАртыкул 27. Парадак правядзення арбітражнага разбору\nАрбітражны разбор ажыццяўляецца ў закрытым пасяджэнні Арбітражнай камісіі з удзелам асоб, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разборы, і (або) іх прадстаўнікоў.\nПаводле дазволу Арбітражнай камісіі і са згоды бакоў на пасяджэнні могуць прысутнічаць іншыя асобы.\nАрбітр (старшыня) у арбітражным пасяджэнні:\nадкрывае пасяджэнне Арбітражнай камісіі і аб’яўляе, якая справа падлягае разгляду;\nаб’яўляе састаў Арбітражнай камісіі, паведамляе, хто ўдзельнічае ў справе ў якасці эксперта, спецыяліста, перакладчыка;\nправярае яўку на пасяджэнне Арбітражнай камісіі асоб, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разборы, іх прадстаўнікоў і дакументы, якія сведчаць іх асобу і пацвярджаюць іх паўнамоцтвы;\nтлумачыць асобам, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разборы, іх працэсуальныя правы і абавязкі;\nусталёўвае, ці былі апавешчаныя належным чынам асобы, якія не з’явіліся на пасяджэнне Арбітражнай камісіі, а таксама якія ёсць звесткі пра прычыны іх няяўкі;\nвысвятляе пытанне пра магчымасць правядзення арбітражнага разбору ў адсутнасць асоб, якія не з’явіліся;\nвысвятляе ў бакоў, ці маюць яны адводы саставу Арбітражнай камісіі;\nвыдаляе сведку, які з’явіўся на арбітражны разбор, да пачатку яго допыту;\nразглядае хадайніцтвы бакоў арбітражнага разбору;\nвысвятляе пазіцыі бакоў па заяўленым іскавым патрабаванням;\nдаследуе прадастаўленыя доказы;\nкіруе арбітражным разборам.\nАрбітражны разбор ажыццяўляецца пры нязменным саставе Арбітражнай камісіі. У выпадку замены аднаго з арбітраў арбітражны разгляд праводзіцца спачатку.\nАртыкул 28. Адклад арбітражнага разбору\nАрбітражны разбор можа быць адкладзены ў выпадку:\nняяўкі асоб, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разглядзе, калі іх удзел у разглядзе спрэчкі Арбітражная камісія прызнае неабходным;\nнеабходнасці прадстаўлення дадатковых доказаў;\nхадайніцтва бакоў (боку) аб правядзенні прымірэнчых мерапрыемстваў;\nняяўкі асобы, якая ўдзельнічае ў арбітражным разборы, у дачыненні да якой адсутнічаюць звесткі пра яе апавяшчэнне належным чынам;\nхадайніцтва бакоў (боку) аб адкладзе арбітражнага разбору;\nнеабходнасці дадатковага вывучэння доказаў па справе, довадаў і заўваг бакоў;\nпры наяўнасці іншых падстаў, якія перашкаджаюць арбітражнаму разбору, на тэрмін, неабходны для ўстаранення названых абставін.\nАдклад арбітражнага разбору па падставах, названых у гэтым артыкуле, з’яўляецца правам, але не абавязкам Арбітражнай камісіі. Рашэнне аб адкладзе арбітражнага разбору прымаецца Арбітражнай камісіяй самастойна, зыходзячы з прынцыпаў мэтазгоднасці, з улікам усіх абставінаў разгляданай арбітражнай спрэчкі.\nПра адклад арбітражнага разбору Арбітражная камісія выносіць вызначэнне, у якім указвае час і месца наступнага арбітражнага пасяджэння.\nАртыкул 29. Прыпыненне арбітражнага разбору\nАрбітражная камісія прыпыняе арбітражны разбор у выпадку:\nвыбыцця боку са справы;\nстраты фiзiчнай асобай (індывідуальным прадпрымальнікам) дзеяздольнасці, прыцягнення фізічнай асобы, якая з’яўляецца бокам па справе, для выканання дзяржаўнага абавязку альбо знаходжання яе ў працяглай камандзіроўцы, альбо лячэбнай установе;\nзвароту Арбітражнай камісіі з запытам у кампетэнтныя органы і арганізацыі;\nнакіравання матэрыялаў у следчыя органы;\nрэарганізацыі юрыдычнай асобы, якая з’яўляецца бокам арбітражнага разбору;\nразгляду судом агульнай юрысдыкцыі, Арбітражнай камісіяй, міжнародным арбітражным (трацейскім) судом, трацейскім судом ці іншым кампетэнтным органам іншай справы, рашэнне па якой можа мець значэнне для разгляду гэтай справы.\nАб прыпыненні арбітражнага разбору Арбітражная камісія выносіць вызначэнне.\nАрбітражная камісія аднаўляе арбітражны разбор пасля ўстаранення абставінаў, якія выклікалі яго прыпыненне, пра што выносіцца вызначэнне.\nАртыкул 30. Спыненне арбітражнага разбору\nАрбітражная камісія спыняе арбітражны разбор у выпадку, калі:\nспрэчка не падлягае разгляду ў Арбітражнай камісіі;\nісцец адмовіўся ад іску, і адмова прынятая Арбітражнай камісіяй;\nюрыдычная асоба ці індывідуальны прадпрымальнік, якія з’яўляюцца бокам па справе, ліквідаваныя, а спрэчныя праваадносіны не дапушчаюць правапераемства;\nнаступіла смерць грамадзяніна, які з’яўляецца бокам арбітражнага разбору;\nзакранаюцца правы і інтарэсы трэціх асоб, якія не з’яўляюцца бокам арбітражнага пагаднення;\nёсць набыўшае законную сілу рашэнне суда агульнай юрысдыкцыі, Арбітражнай камісіі, міжнароднага арбітражнага (трацейскага) суда, трацейскага суда па спрэчцы паміж тымі ж асобамі, пра той жа прадмет і на тых жа падставах.\nАб спыненні вядзення па справе Арбітражная камісія выносіць вызначэнне, у якім указваюцца падставы для яго спынення, вырашаецца пытанне пра размеркаванне паміж бакамі расходаў, звязаных з арбітражным разглядам, і вяртанне арбітражнага збору.\nПры спыненні вядзення па справе другасны зварот у Арбітражную камісію па спрэчцы паміж тымі ж асобамі, пра той жа прадмет і на тых жа падставах не дапускаецца.\nАртыкул 31. Перапынак у арбітражным разглядзе\nПаводле рашэння Арбітражнай камісіі альбо па хадайніцтве бакоў у арбітражным разборы можа быць аб’яўлены перапынак.\nПры аб’яўленні перапынку больш чым на адзін дзень Арбітражная камісія выносіць вызначэнне.\nАртыкул 32. Пратакол пасяджэння Арбітражнай камісіі\nПа хадайніцтве бакоў у пасяджэнні Арбітражнай камісіі можа весціся пратакол пасяджэння.\nАрбітражная камісія можа прыняць рашэнне аб абавязковым вядзенні пратакола пасяджэння па канкрэтнай спрэчцы.\nПратакол пасяджэння вядзе спецыяліст Арбітражнай камісіі ці іншая асоба, прызначаная старшынёй Арбітражнай камісіі.\nПратакол пасяджэння павінен змяшчаць: назву Арбітражнай камісіі, нумар справы, месца арбітражнага разбору, прозвішчы і ініцыялы арбітраў, асобы, якая вядзе пратакол, экспертаў, сведкаў, перакладчыкаў і іншых удзельнікаў пасяджэння, найменне бакоў спрэчкі і іх прадстаўнікоў, звесткі пра ўдзел бакоў, сціслае апісанне ходу пасяджэння, патрабаванні бакоў і выклад іншых важных заяў бакоў, указанне падстаў адкладу пасяджэння або завяршэння вядзення.\nПратакол пасяджэння складаецца i падпісваецца не пазней чым за тры дні пасля заканчэння пасяджэння Арбітражнай камісіі.\nПа складаных справах састаўленне і падпісанне пратакола пасяджэння можа ажыццяўляцца ў больш працяглы тэрмін, але не пазней чым праз дзесяць дзён пасля заканчэння пасяджэння Арбітражнай камісіі.\nПратакол пасяджэння падпісваецца арбітрам (старшынёй) і асобай, якая яго склала.\nБакі арбітражнага разбору маюць права знаёміцца з пратаколам пасяджэння і на працягу сямі дзён з дня яго падпісання могуць падаць пісьмовыя заўвагі на гэты пратакол, якія павінны быць разгледжаны Арбітражнай камісіяй у пяцідзённы тэрмін з дня іх падачы.\nАрбітражная камісія па выніках разгляду заўваг на пратакол выносіць вызначэнне аб прыняцці заўваг і далучэнні іх да пратакола або іх адхіленні.\nАртыкул 33. Вырашэнне Арбітражнай камісіяй заяў і хадайніцтваў\nЗаявы і хадайніцтвы асоб, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разглядзе, падаюцца у Арбітражны камісію ў вуснай альбо пісьмовай форме і вырашаюцца Арбітражнай камісіяй непасрэдна ў пасяджэнні ці ў дарадчым пакоі.\nХадайніцтвы, якія патрабуюць для іх разгляду значнага часу, вырашаюцца Арбітражнай камісіяй у дарадчым пакоі.\nПа выніках разгляду заяў і хадайніцтваў выносіцца вызначэнне.\nПАСТАНОВЫ АРБІТРАЖНАЙ КАМІСІІ\nАртыкул 34. Рашэнне Арбітражнай камісіі\nАрбітражная камісія пасля даследавання фактаў, устаноўленых у ходзе арбiтражнага разбору, дакументаў і іншых матэрыялаў, разгляду патрабаванняў істца, пярэчанняў адказчыка, прымае матываванае рашэнне.\nРашэнне прымаецца у дарадчым пакоі.\nАрбітр, які разглядае спрэчку, выносіць рашэнне аднаасобна.\nПры разглядзе спрэчкі ў калегіяльным саставе пытанні, якія ўзнікаюць у ходзе арбiтражнага разбору, вырашаюцца арбітрамі большасцю галасоў. Ніхто з арбітраў не мае права ўстрымлівацца ад галасавання. Арбітр, які з’яўляецца старшынёй у арбітражным разглядзе, галасуе апошнім.\nПры разглядзе спрэчкі ў калегіяльным саставе арбітр, не згодны з рашэннем большасці, абавязаны падпісаць рашэнне, якое выносіцца Арбітражнай камісіяй, і мае права выкласці сваё адменнае меркаванне без адзнакі пра гэта ў пастанове, якая падпісваецца. Адменнае меркаванне выкладаецца ў пісьмовай форме і падпісваецца арбітрам адначасова з падпісаннем рашэння Арбітражнай камісіі.\nАдменнае меркаванне арбітра захоўваецца ў Арбітражнай камісіі асобна ад матэрыялаў справы і не аб’яўляецца асобам, якія ўдзельнічаюць у арбітражным разглядзе.\nПа хадайніцтве бакоў Арбітражная камісія прымае рашэнне аб зацвярджэнні міравога пагаднення, калі яно не супярэчыць заканадаўству Рэспублікі Беларусь і не парушае правы і законныя інтарэсы іншых асоб.\nФорма i змест мiравога пагаднення павінны адпавядаць патрабаванням гэтага Рэгламенту.\nРашэнне аб’яўляецца ў арбітражным пасяджэнні пасля вяртання арбітра (арбітраў) Арбітражнай камісіі з дарадчага пакоя.\nРашэнне Арбітражнай камісіі набывае сілу ў дзень яго прыняцця.\nАрбітражная камісія мае права абвясціць толькі рэзалютыўную частку рашэння.\nКопія рашэння высылаецца бакам па справе на працягу трох працоўных дзён пасля яго абвяшчэння.\nАртыкул 35. Змест рашэння Арбітражнай камісіі\nУ рашэнні Арбітражнай камісіі павінны быць указаныя:\nдата прыняцця рашэння;\nмесца арбітражнага разбору;\nсастаў Арбітражнай камісіі;\nпоўнае найменне бакоў арбітражнага разбору;\nпатрабаванні істца, пярэчанні адказчыка;\nхадайніцтвы і заявы бакоў;\nабставіны, устаноўленыя Арбітражнай камісіяй, доказы, на якіх заснаваныя высновы Арбітражнай камісіі, спасылкі на нормы заканадаўства, якімі кіравалася Арбітражная камісія;\nвысновы Арбітражнай камісіі аб задавальненні поўнасцю ці часткова альбо адмове ў задавальненні кожнага заяўленага іскавага патрабавання;\nсума расходаў, звязаных з арбітражным разборам, парадак размеркавання гэтых выдаткаў;\nпарадак і тэрмін выканання рашэння Арбітражнай камісіі.\nРашэнне падпісваецца арбітрам (арбітрамі), які разглядаў спрэчку. Прыняцце Арбітражнай камісіяй умоўных і альтэрнатыўных рашэнняў не дапускаецца.\nРашэнне Арбітражнай камісіі выкладаецца ў пісьмовай форме, павінна быць выканана з дапамогай тэхнічных сродкаў, афармляецца ў адным экзэмпляры і далучаецца да справы.\nАртыкул 36. Дадатковае рашэнне Арбітражнай камісіі\nБакі арбітражнага разбору на працягу дзесяці дзён з моманту атрымання рашэння маюць права звярнуцца ў Арбітражную камісію з заявай аб вынясенні па справе дадатковага рашэння.\nПа заяве боку (бакоў) арбітражнага разбору Арбітражная камісія мае права прыняць дадатковае рашэнне, калі:\nАрбітражнай камісіяй не было прынятае рашэнне па якім-небудзь патрабаванні, якое было заяўлена, але не знайшло адлюстравання ў рашэнні;\nАрбітражная камісія, вырашыўшы пытанне аб праве, не ўказала ў рашэнні памер сумы, якая падлягае спагнанню, маёмасці, якая падлягае перадачы, альбо аб’ём пэўных дзеянняў, якія абавязаны выканаць адказчык;\nАрбітражнай камісіяй не вырашана пытанне пра панесеныя бакамі выдаткі, звязаныя з арбітражным разборам.\nПа выніках разгляду заявы аб прыняцці дадатковага рашэння на працягу дзесяці дзён пасля атрымання заявы прымаецца дадатковае рашэнне, альбо выносіцца вызначэнне аб адмове ў задавальненні заявы.\nДадатковае рашэнне з’яўляецца састаўной часткай раней вынесенага па справе рашэння Арбітражнай камісіі.\nАртыкул 37. Тлумачэнне пастановы Арбітражнай камісіі. Выпраўленне апісак, памылак друку і арыфметычных памылак\nЛюбы з бакоў арбітражнага разбору на працягу дзесяці дзён пасля атрымання рашэння альбо вызначэння Арбітражнай камісіі мае права звярнуцца ў Арбітражную камісію з заявай аб тлумачэнні пастановы, якая павінна быць разгледжана Арбітражнай камісіяй на працягу дзесяці дзён з моманту паступлення.\nАрбітражная камісія тлумачыць пастанову, не змяняючы яе змест.\nВызначэнне аб тлумачэнні пастановы накіроўваецца заяўніку.\nАрбітражная камісія мае права па заяве любога з бакоў або па ўласнай ініцыятыве выправіць дапушчаныя ў пастанове апіскі, памылкі друку і арыфметычныя памылкі.\nАрбітражная камісія на працягу дзесяці дзён з дня паступлення заявы аб выпраўленні апісак, памылак друку і арыфметычных памылак выносіць вызначэнне, якое з’яўляецца састаўной часткай раней вынесенай па справе пастановы Арбітражнай камісіі.\nАртыкул 38. Заключэнне міравога пагаднення\nМіравым пагадненнем з’яўляецца пагадненне бакоў аб спыненні арбітражнага разбору на аснове ўзаемных саступак.\nМіравое пагадненне можа заключацца бакамі на любой стадыі арбітражнага разбору і не можа парушаць правы і законныя інтарэсы іншых асоб альбо супярэчыць заканадаўству Рэспублікі Беларусь.\nМіравое пагадненне падлягае сцвярджэнню Арбітражнай камісіяй.\nАртыкул 39. Форма і змест міравога пагаднення\nМіравое пагадненне заключаецца ў пісьмовай форме, падпісваецца бакамі альбо іх прадстаўнікамі.\nМіравое пагадненне павінна змяшчаць узгодненыя бакамі звесткі пра ўмовы, памер і тэрміны выканання абавязацельстваў.\nМіравое пагадненне можа таксама змяшчаць ўмовы пра:\nадтэрміноўку альбо растэрміноўку выканання абавязацельстваў;\nуступку права патрабавання;\nпрызнанне доўгу альбо памяншэнне яго памеру;\nзадавальненне патрабаванняў іншымі спосабамі, якія не супярэчаць заканадаўству.\nУ міравым пагадненні павінна прадугледжвацца размеркаванне паміж бакамі расходаў, звязаных з арбітражным разглядам.\nАртыкул 40. Зацверджанне міравога пагаднення Арбітражнай камісіяй\nДля зацверджання міравога пагаднення бок заяўляе адпаведнае хадайніцтва.\nПаводле вынікаў разгляду хадайніцтва аб зацверджанні міравога пагаднення ў выпадку яго задавальнення Арбітражная камісія выносіць рашэнне.\nМіравое пагадненне набывае сілу з дня яго зацверджання Арбітражнай камісіяй.\nАдзін асобнік міравога пагаднення далучаецца да матэрыялаў справы.\nПры зацверджанні міравога пагаднення вяртанне выплачанага арбітражнага збору Арбітражнай камісіяй не праводзіцца.\nАртыкул 41. Выкананне рашэння\nРашэнне Арбітражнай камісіі выконваецца бакамі добраахвотна ў тэрміны, устаноўленыя рашэннем.\nУ выпадку адмовы ад добраахвотнага выканання рашэння Арбітражнай камісіі выдача выканаўчага дакумента на яго прымусовае выкананне на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь ажыццяўляецца ў парадку, устаноўленым гаспадарчым працэсуальным заканадаўствам Рэспублікі Беларусь, а за межамі тэрыторыі Рэспублікі Беларусь - у адпаведнасці з нормамі міжнароднага права.\nАртыкул 42. Абскарджанне рашэння\nАбскарджанне рашэння Арбітражнай камісіі ажыццяўляецца шляхам падачы хадайніцтва ў эканамічны суд горада Мінска аб яго адмене ў парадку і на падставах, прадугледжаных гаспадарчым працэсуальным заканадаўствам.\nАртыкул 43. Вызначэнне Арбітражнай камісіі\nВызначэнне выносіцца Арбітражнай камісіяй у выпадках, прадугледжаных гэтым Рэгламентам.\nВызначэнне Арбітражнай камісіі абскарджанню не падлягае.\nВЫДАТКІ, ЗВЯЗАНЫЯ З АРБІТРАЖНЫМ РАЗБОРАМ\nАртыкул 44. Выдаткі, звязаныя з арбітражным разборам\nДа расходаў, звязаных з арбітражным разборам, адносяцца:\nвыдаткі, панесеныя Арбітражнай камісіяй у сувязі з аглядам і даследаваннем рэчавых доказаў на месцы іх знаходжання;\nсумы, якія падлягаюць выплаце экспертам, перакладчыкам, выдаткі сведкаў;\nвыдаткі на аплату паслуг прадстаўнікоў бакоў;\nвыдаткі на пасведчанне копій дакументаў па справе;\nвыдаткі на аплату юрыдычнай дапамогі;\nіншыя выдаткі, звязаныя з арбітражным разборам, прызнаныя Арбітражнай камісіяй неабходнымі.\nАртыкул 45. Арбітражны збор\nАрбітражным зборам пакрываюцца выдаткі ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа» па забеспячэнні дзейнасці Арбітражнай камісіі.\nІскавая заява аплачваецца арбітражным зборам, які вызначаецца па наступнай шкале:\n(у базавых велічынях) Стаўкі арбітражнага збору\nда 100 5%, але не менш за тры базавыя велічыні\nад 100 да 500 4 %, але не менш за пяць базавых велічынь\nад 500 да 1 000 3 %\nад 1 000 да 10 000 2 %\nзвыш 10 000 1 %\nПад базавай велічынёй разумеецца базавая велічыня, памер якой устанаўліваецца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.\nІскі немаёмаснага характару аплачваюцца арбітражным зборам у памеры дзесяці базавых велічынь па кожным патрабаванні.\nАрбітражны збор уключае ў сябе падатак на даданую вартасць.\nАрбітражны збор аплачваецца істцом на разліковы рахунак ААТ «Беларуская ўніверсальная таварная біржа».\nКалі іскавая заява змяшчае некалькі патрабаванняў, то цана іску складаецца з сумы цэн патрабаванняў.\nРэзідэнты Рэспублікі Беларусь аплачваюць арбітражны збор у беларускіх рублях, нерэзідэнты Рэспублікі Беларусь - у замежнай валюце зыходзячы з курсу, усталяванага Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь на дзень адпраўкі іскавай заявы.\nПры павелічэнні істцом памеру іскавых патрабаванняў недастатковая сума арбітражнага збору аплачваецца дадаткова ў адпаведнасці з новай цаной іску.\nПры памяншэнні істцом памеру іскавых патрабаванняў або адмове ад іску выплачаны арбітражны збор вяртанню не падлягае.\nАртыкул 46. Вяртанне арбітражнага збору\nВяртанне арбітражнага збору (цалкам або часткова) Арбітражнай камісіяй ажыццяўляецца ў выпадку:\nвяртання іскавай заявы ў выпадках, устаноўленых артыкулам 16 гэтага Рэгламенту;\nпакідання іскавай заявы без разгляду на падставах, прадугледжаных артыкулам 17 гэтага Рэгламенту, за выключэннем пакідання іскавай заявы без разгляду на падставах, прадугледжаных падпунктамі 5 і 7 артыкула 17 гэтага Рэгламенту;\nаплаты арбітражнага збору ў большым памеры;\nу выпадку адклiкання іскавай заявы да ўзбуджэння арбітражнага разбору;\nспынення арбітражнага разбору на падставах, прадугледжаных артыкулам 30 гэтага Рэгламенту, за выключэннем спынення арбітражнага разбору на падставе, прадугледжанай падпунктам 2 часткі 1 артыкула 30 гэтага Рэгламенту.\nАртыкул 47. Размеркаванне выдаткаў, звязаных з арбітражным разборам\nВыдаткі, звязаныя з арбітражным разборам, размяркоўваюцца Арбітражнай камісіяй паміж бакамі прапарцыянальна задаволеным (адхіленым) патрабаванням.\nВыдаткі на аплату паслуг прадстаўніка боку, на карысць якога прынята рашэнне Арбітражнай камісіі, а таксама іншыя выдаткі, звязаныя з арбітражным разборам, могуць быць ускладзены поўнасцю альбо часткова на іншы бок, калі патрабаванне аб кампенсацыі панесеных выдаткаў было заяўлена падчас арбітражнага разбору.\nПры адмове істца ад іску панесеныя ім выдаткі, звязаныя з арбітражным разглядам, адказчыкам не пакрываюцца.\nПарадак размеркавання расходаў, звязаных з арбітражным разглядам, указваецца ў вырашэнні Арбітражнай камісіі\nАртыкул 48. Электроннае вядзенне\nВядзенне ў Арбітражнай камісіі можа ажыццяўляцца з выкарыстаннем элементаў «электроннага вядзення».\nПры выкарыстанні элементаў «электроннага вядзення» Арбітражная камісія, бакі і іншыя ўдзельнікі арбітражнага разбору не звязаны нормамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь, замежнага права або міжнароднымі дамовамі, якія рэгулююць пытанні выкарыстання электроннага дакумента і электроннага лічбавага подпісу.\nУказанне істцом у іскавай заяве рэквізітаў сваёй электроннай пошты, а адказчыкам у водзыве на іскавую заяву - рэквізітаў сваёй электроннай пошты прызнаецца Арбітражнай камісіяй і бакамі як згода істца і (альбо) адказчыка ў працэсе арбітражнага разбору на дастаўку (адпраўку і атрыманне) працэсуальных і іншых дакументаў, у тым ліку водзываў на іскавую заяву, тлумачэнняў бакоў, іншых пісьмовых дакументаў, апавяшчэнняў, вызначэнняў Арбітражнай камісіі шляхам дастаўкі іх электронных копій па ўказаных рэквізітах электроннай пошты.\nЭлектронныя копіі дакументаў, якія дастаўляюцца Арбітражнай камісіяй бакам і іншым удзельнікам арбітражнага разбору па ўказаных рэквізітах электроннай пошты, павінны быць у фармаце PDF, JPEG ці іншым аналагічным фармаце, які дазваляе перадаць і даставіць дакладную копію арыгінала дакумента.\nБок арбітражнага разбору, які пагадзіўся на разгляд спрэчкі ў Арбітражнай камісіі, абавязваецца пры атрыманні ад Арбітражнай камісіі любога электроннага паведамлення, апавяшчэння (лісты), у тым ліку такога, які змяшчае электронныя копіі дакументаў, не пазней за тры дні адправіць па рэквізітах электроннай пошты Арбітражнай камісіі (arbitr@butb.by) адказ з апавяшчэнням аб атрыманні дадзенага паведамлення.\nАдпраўка Арбітражнай камісіяй электронных копій дакументаў па ўказаных бакамі рэквізітах электроннай пошты прызнаецца бакамі належнай дастаўкай дакументаў, электронныя копіі якіх дастаўлены па ўказаных рэквізітах электроннай пошты.\nАртыкул 49. Фота- і відэаздымка, аўдыёзапіс у арбітражным разглядзе\nЗ мэтай забеспячэння прынцыпу прыватнасці арбітражнага разбору, фота- і відэаздымка, аўдыёзапіс у арбітражным разборы можа рабіцца толькі са згоды Арбітражнай камісіі.\nАртыкул 50. Захоўванне спраў\nСправы, разгледжаныя Арбітражнай камісіяй, захоўваюцца ў Арбітражнай камісіі на працягу пяці гадоў з дня вынясення пастановы.\nЛіст Вярхоўнага Суда\nад 10.07.2018 № 08–08/985/4570


Алей для павелічэння грудзей - Bust Size\nАлей для павелічэння бюста\nУсе жанчыны мараць стаць ўладальніцамі прыгожай грудзей. Яшчэ з даўніх часоў імі выкарыстоўвалася алей для павелічэння бюста. Яно спрыяе шлейцы і павелічэння жаночай грудзей.\nНатуральныя алею маюць вялікае перавага перад сінтэтычнымі прэпаратамі, так як выраблены з прыродных кампанентаў.\nКарысць алеяў для бюста\nЗ часам грудзі змяняе форму, становіцца адрузлай і часам памяншаецца ў памеры. Для прафілактыкі варта выкарыстоўваць комплексы эфірных і раслінных алеяў. Яны павышаюць пругкасць грудзей і павялічваюць яе памер. Паляпшаецца і знешні выгляд скуры: яна становіцца маладзей, ухіляюцца расцяжкі. Любое алей з натуральных кампанентаў здольна аказаць станоўчы ўплыў на грудзі. Аднак адных алейных працэдур недастаткова. Разам з імі патрабуецца выкананне фізічных практыкаванняў, правільнае харчаванне і захаванне здаровага ладу жыцця.\nСтан скуры і арганізма ў цэлым залежыць ад ладу жыцця. Калі дзяўчына ці жанчына пасіўная, нерацыянальна сілкуецца і мае шкодныя звычкі, то алею не дадуць патрэбнага выніку.\nКаб дамагчыся жаданага эфекту, варта ведаць, як правільна працаваць з алеямі. Няправільная тэхніка нанясення можа не прынесці неабходнага выніку.\nПерад працэдурай алей варта нагрэць да тэмпературы цела. Гэта дазволіць карысным рэчываў аказаць максімальны эфект.\nКаб падцягнуць грудзі, алей трэба наносіць па спецыяльным масажным лініям: знізу грудзей варта рухацца з цэнтра да падпахах, а зверху - наадварот. Рабіць гэта трэба плаўна і без націскання. Перайшоўшы да грудзіны, трэба ад цэнтра рухацца да падбародка, а затым да clavicles і плячах.\nКалі выкарыстоўваецца толькі алей, то лішкі варта прыбіраць папяровымі сурвэткамі.\nКалі на скуру была нанесеная маска, то яна пакрываецца змочанай у цёплай вадзе і старанна выціснутай анучай. Тады карысныя рэчывы застануцца на скуры.\nНаносіць алей варта пасля ванны ці душа. Карысныя рэчывы лепш ўсмоктваюцца ў скуру, што павышае эфектыўнасць.\nПры нанясенні алеяў не трэба закранаць соску.\nУ працэдурах няма нічога складанага. Калі ўсё выконваць у адпаведнасці з правіламі, то эфект ад такога догляду будзе нашмат лепш.\nЯкога выніку можна дамагчыся\nЗ дапамогай працэдур з алеямі можна павялічыць грудзі. Вялікіх вынікаў дамагчыся не атрымаецца, але зрабіць бюст больш на адзін памер цалкам рэальна.\nАкрамя эфекту павелічэння, з алеямі можна дасягнуць павышэння пругкасці скуры, паляпшэння яе тургора і іншых характарыстык.\nСамыя эфектыўныя раслінныя алею\nІснуе шырокі асартымент алеяў, якія добра спраўляюцца з пастаўленай задачай. Акрамя спрыяння росту грудзей, яны валодаюць шэрагам іншых станоўчых якасцяў. Усе алею можна набыць у аптэках або спецыялізаваных крамах. Добрыя вынікі ў павелічэнні грудзей і паляпшэнні агульнага стану скуры паказваюць наступныя алею.\nВырабляецца шляхам адціскання насення лёну. Змяшчае вялікую колькасць карысных рэчываў, а таксама фітаэстрагены.\nВарта ўжываць яго не толькі вонкава, але і ўнутр кожны дзень па 1 сталовай лыжцы. Прадукт ўплывае на рост і знешні выгляд грудзей. Акрамя таго, ён прадухіляе друзласць скуры, павялічвае пругкасць тканін і прадухіляе з'яўленне маршчын.\nВырабляецца з костачак ягад і абляпіхі. Рэкамендуецца для адрузлай грудзей. З мэтай узмацнення дзеянні рэкамендуецца прымаць ўнутр.\nОблепіховым алей ўваходзіць у большасць рэцэптаў жаночай касметыкі для цела. Акрамя павелічэння памеру грудзей, алей абляпіхі спрыяе выраўноўванню тоны скуры, ўвільгатненню тканін, павышэнню іх эластычнасці, зняццю запалення і паляпшэнню знешняга выгляду.\nПерад ужываннем рэкамендуецца пагрэць яго ў руках. У ім утрымліваюцца карысныя рэчывы і мінералы. Яно павышае пругкасць грудзей, змякчае скуру і прадухіляе з'яўленне расцяжак.\nЗ'яўляецца лідэрам сярод іншых алеяў за кошт эфектыўнага павышэння пругкасці грудзей. Валодае рэгенеруе дзеяннем, а таксама робіць скуру эластычнай.\nВырабляецца з пладоў алівы. За кошт вітамінаў і антыаксідантаў запавольвае старэнне скуры. Павышае пругкасць грудзей, рэгенеруе увядшую скуру, а таксама амалоджвае яе. Спрыяе змякчэнні скуры і пры наяўнасці раздражненняў ліквідуе іх, валодае антыбактэрыйным дзеяннем. Яно унікальна, так як у сваім складзе мае вялікае колькасць ўвільгатняюць кампанентаў.\nСпрыяе павышэнню пругкасці грудзей, а таксама пазбаўляе ад утварэнняў ў гэтай зоне. Запавольвае старэнне скуры, сілкуе і чысціць яе. Акрамя асноўных уласцівасцяў, гэта алей мае прыемны водар.\nПры нанясенні на скуру з'яўляецца бар'ерам для ўльтрафіялетавых прамянёў. Збалансаваны склад дае магчымасць рэгуляваць працу сальных залоз, што перашкаджае пашырэнню часу.\nЯго атрымліваюць пры дапамозе адціску мякаці какоса. Яно ўваходзіць у склад большасці відаў касметычнай прадукцыі. Рэкамендавана для сухой скуры.\nАмалоджвае, увільгатняе і сілкуе скуру. Какосавае алей ўжываецца ў барацьбе з расцяжкамі і паспяхова спраўляецца з пастаўленай задачай.\nПавелічэнне грудзей эфірнымі алеямі\nТакія алею не павінны выкарыстоўвацца як monoproduct. Іх неабходна дадаваць па некалькі кропель у аснову, якой часцей за ўсё з'яўляюцца раслінныя алею.\nУжываецца у компрессах, а таксама пры звычайных rubbing. Яно валодае танізавальным дзеяннем, падцягвае бюст, а таксама добра ўздзейнічае на пігментаваную скуру.\nАктыўна ўжываецца ў ліквідацыі рубцоў. Калі ў роўных прапорцыях дадаць камфорнае і облепіховым алей у крэм, то ён будзе адбельваць скуру.\nДадзенае эфірны алей не толькі спрыяе павелічэнню грудзей, але і валодае амаладжальным дзеяннем. Выкарыстоўваць яго лепш як дадатак да асноўнага масле. Можна ўзяць міндальнага або аліўкавы.\nПадыходзіць для любога тыпу скуры, што робіць яго універсальным сродкам. Лічыцца ідэальным для якая старэе, адчувальнай скуры, а таксама з пашыранымі порамі.\nЗмяшчае эстрогены, а таксама шануецца як антыаксідант. Змяшчае вялікую колькасць карысных кіслот і вітамінаў. Спрыяльна ўздзейнічае на стан і рост грудзей.\nАкрамя таго, валодае супрацьзапаленчым уласцівасцю і, па некаторых дадзеных, прадухіляе з'яўленне анкалагічных захворванняў.\nПадыходзіць для якая старэе скуры, так як валодае прыкметным амаладжальным дзеяннем. Спраўляецца з маршчынамі і мае бактэрыцыднае дзеянне. Прадукт даволі алергенныя.\nРэкамендуецца выкарыстоўваць у комплексе з практыкаваннямі. Часцей за ўсё ўжываецца наступны рэцэпт: 4 кроплю піхтавага алею, 2 кедровага, па 1 кроплі эўкаліпта, анісу і ружовага алею дадаць у цюбік з крэмам, змяшаць і наносіць пасля праведзеных практыкаванняў.\nМае ў складзе шмат вітамінаў і антыаксідантаў, якія спрыяюць ліквідацыі запалення і застойных з'яў у малочных залозах.\nПадчас працэдуры павялічваецца вылучэнне палавых гармонаў, што правакуе рост грудзей. Аднак выкарыстоўваць яго лепш з якой-небудзь асновай.\nДадатковы станоўчы эфект ад алеяў\nМасаж грудзей - гэта карысная працэдура. Сам працэс дастаўляе задавальненне, расслабляе і падымае настрой. Галоўная ўмова - масажныя руху неабходна рабіць правільна, не прычыняючы сабе боль.\nЗ дапамогай масажу можна не толькі павялічыць памер грудзей, але і зрабіць яе пругкай. Пры ўздзеянні на скуру адкрываюцца пары, што спрыяе выводзінам дзындраў і таксінаў. Гэта з'яўляецца прафілактыкай захворванняў малочных залоз.\nШто важна памятаць пры выкарыстанні эфірных алеяў\nЁсць некалькі правілаў, якія неабходна памятаць пры правядзенні масажу грудзей з эфірнымі алеямі:\nПерад ужываннем неабходна правесці тэст на алергічную рэакцыю.\nЭфірныя алею не варта выкарыстоўваць у чыстым выглядзе. Неабходна дадаваць іх у аснову.\nПры масажы і кампрэсія не трэба закранаць соску.\nВажна кіравацца гэтымі правіламі, так як асабліва цяжкія наступствы можа выклікаць алергічная рэакцыя. Пры выкананні ўсіх гэтых рэкамендацый рызыка негатыўнага ўздзеяння на арганізм будзе мінімальным.


Літургі́я гадзі́н (лац.: Liturgia horarum) — у Рымска-каталіцкай царкве (лацінскім абрадзе) — агульная назва набажэнстваў, якія павінны здзяйсняцца на працягу дня (за выключэннем імшы); таксама кніга, што змяшчае гэтыя набажэнствы. Назва «літургія гадзін» зацвердзілася ў ходзе літургічнай рэформы пасля Другога Ватыканскага сабору. Да гэтага часу на працягу стагоддзяў набажэнства сутачнага цыклу называлася officium divinum, адкуль пайшоў тэрмін «афіцый». Кніга, па якой служылася літургія гадзін, называлася брэвіярыем (breviarium). Тэрміны «брэвіярый» і «афіцый» да сёння ўжываюцца нароўні з тэрмінам «літургія гадзін».\nЗгодна з motu proprio Папы Бэнэдыкта XVI «Summorum Pontificum» (7 ліпеня 2007 года) зноў можа выкарыстоўвацца Брэвіярый, выдадзены па рашэнні Трыдэнцкага сабору і апошні раз перавыдадзены (з некаторымі зменамі) Папам Янам XXIII. Такім чынам, існуе дзве формы кананічных гадзін: так званая ардынарная форма, у якой набажэнствы служацца па кнігах, выдадзеных па рашэнні Другога Ватыканскага сабору, і экстраардынарная, якая служыцца па старой версіі кніг.\n2.2 Да Трыдэнцкага сабору\nСтруктура гадзін ва Усходняй і Заходняй цэрквах адрозніваецца. Аснову гадзін складаюць псальмы, аднак ва ўсходнім абрадзе для кожнай гадзіны вызначаны свой уласны склад псальмаў, які не змяняецца, а для адрознення аднаго ад другога служаць тэксты царкоўных аўтараў (гімнаграфія: трапары, сціхіры, каноны). Выключэннем з'яўляюцца кафізмы — вялікія раздзелы Псалтыра, паслядоўна чытаныя на нешпарах і ютрані, а ў Вялікім посце — і на малых гадзінах, так што поўны цыкл Псалтыра прачытваецца, як і ў традыцыйным рымскім абрадзе, за тыдзень (у Вялікім посце — двойчы за тыдзень). У заходняй літургіі гадзін асноўны сэнс нясуць менавіта псальмы і некаторыя біблійныя спевы (кантыкі). Яны размяркоўваюцца па тэкстах гадзін з тым разлікам, каб а) за пэўны перыяд прачытваўся цэлы Псалтыр; б) тэкст псальма па магчымасці адпавядаў таму дню і часу, калі ён чытаецца. У святочныя дні склад псальмаў асаблівы, падабраны з улікам сэнсу свята. Кожны псальм заканчваецца словамі «Хвала Айцу, і Сыну, і Духу Святому, як была спрадвеку, цяпер і заўсёды і на вякі вечныя. Амэн» (гэтую практыку ўвёў Папа Дамас у IV стагоддзі). У пачатку і пад канец псальма спяваюцца антыфоны, якія звязваюць псальм з сэнсам бягучага дня ці свята. З твораў перыяду святых айцоў і больш позніх аўтараў можна адзначыць гімн, які спяваецца напачатку гадзіны.\nЮдэі і раннія хрысціяне[правіць | правіць зыходнік]\nДа Трыдэнцкага сабору[правіць | правіць зыходнік]\nТрыдэнцкі сабор[правіць | правіць зыходнік]\nПерыядычныя перагляды брэвіярыя праводзіліся некалькімі папамі. Першы такі перагляд здзейсніў св. Пій V у 1568 годзе. Праводзілі таксама рэвізіі Папы Сікст V, Клімент VIII, Урбан VIII, Клімент XI і іншыя. Значныя змены падчас свайго пантыфікату ўнёс св. Пій X. Ён аднавіў практыку чытання ўсіх 150 псальмаў за тыдзень, а з паслядоўнасці гадзін былі выдаленыя шматлікія паўторы. Папа Пій XII таксама пачаў рэформу брэвіярыя, дазволіўшы выкарыстоўваць новы пераклад пальмаў і стварыўшы спецыяльную камісію для працы над пераглядам брэвіярыя. У 1955 годзе было праведзенае апытанне каталіцкіх біскупаў наконт рэформы брэвіярыя, і Папа Ян XXIII выдаў указанні па яго пераглядзе, што адкрыла шлях да рэформаў II Ватыканскага сабору.\nДругі Ватыканскі сабор[правіць | правіць зыходнік]\nПасля рашэнняў Другога Ватыканскага сабору камісія па ажыццяўленні рэформы спрасціла цэлебрацыю літургіі гадзін, стараючыся зрабіць яе больш даступнай для свецкіх і аднавіць яе як малітву ўсёй Царквы. Першая гадзіна была скасаваная, а Ютрань (Matutinum) змененая такім чынам, каб магла здзяйсняцца ў кожную пару дня. Перыяд прачытання Псалтыра быў павялічаны з аднаго да чатырох тыдняў (для кантэмпляцыйных ордэнаў — да двух). Акрамя таго камісія зрабіла мноства іншых зменаў, не санкцыянаваных наўпрост саборам (уніфікацыя структуры гадзін па прыкладзе малых гадзін, увядзенне вялікай колькасці гімнаў, складзеных пасля сабору, выкрэсленне некаторых вершаў і выдаленне цэлых псальмаў, увядзенне новых просьбаў замест аднаўлення старых). Ад духоўных асобаў кананічнае права, як і раней, патрабуе штодзённай цэлебрацыі ўсёй літургіі гадзін, у кляштарах і інышх рэлігійных супольнасцях практыка рэгулюецца ўласнымі нормамі. Другі Ватыканскі сабор заклікаў да ўдзелу ў малітве і свецкіх, у выніку чаго свецкія таксама пачалі штодзённа чытаць прынамсі некаторыя гадзіны. Сабор таксама заахвоціў супольнае чытанне гадзін.\nСучасная практыка[правіць | правіць зыходнік]\nСтруктура гадзін[правіць | правіць зыходнік]\nНа рускай мове Архівавана 27 красавіка 2015.\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Літургія_гадзін&oldid=4108077"\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 20:56, 23 красавіка 2022.


Упраўленне адукацыі Гродзенскага аблвыканкама Аддзел адукацыі, спорта і турызма Зэльвенскага райвыканкама Дзяржаўная установа адукацыі\nДата канвертавання 16.02.2017\nАддзел адукацыі, спорта і турызма Зэльвенскага райвыканкама\n“Дашкольны цэнтр развіцця дзіцяці №1 г.п.Зэльва”\nЦестапластыка як спосаб развіцця творчасці дзяцей дашкольнага узросту\nБортнік Тамара Сяргееўна,\nАктуальнасць педагагічнага вопыта\nАпісанне тэхналогіі педагагічнага вопыта\nВыніковасць педагагічнага вопыта\nДАДАТАК 1. Перспектыўнае планаванне па адукацыйнай вобласці “Мастацтва. Лепка”\nДАДАТАК 2. Матэрыялы, прылады і дапаможнікі для працы з салёным цестам\nДАДАТАК 3. “Наш вернісаж” (вырабы дзяцей)\nДАДАТАК 4. План узаемадзеяння з сям’ёй па фарміравнню ў малодшых дашкольнікаў творчых здольнасцяў сродкамі цестапластыкі\nДАДАТАК 5. Занятак па лепцы з салёнага цеста па тэме: “Пачастуем Мукасольку”\nДАДАТАК 6 . Занятак па лепцы з салёнага цеста па тэме: “Мы - кандытары”\nДАДАТАК 7. Казкі, прыдуманыя дзецьмі: “Пачастункі для Мукасолькі”.\nДАДАТАК 8. Дыягностыка творчых здольнасцей дзяцей старшай групы\nДАДАТАК 9 План работы майстар-класапа тэме: “Развіццё творчасці дашкольнікаў сродкамі лепкі”\nУ наш час адбыліся кардынальныя змены ў грамадскім і эканамічным жыцці нашай дзяржавы, наступіла стагоддзе нанатэхналогій і інфарматызацыі, грамадству патрабуюцца асобы ініцыятыўныя, здольныя нестандартна думаць, быць гатовымі да актыўнасці творчага характару, умелыя ствараць крэатыўныя прадукты сваёй дзейнасці. З псіхалагічнага пункта гледжання дашкольнае дзяцінства з'яўляецца спрыяльным перыядам для развіцця творчых здольнасцей таму, што ў гэтым узросце дзеці надзвычай дапытлівыя, у іх ёсць велізарнае жаданне спазнаваць навакольны свет.\nДзецям асабліва цікава заняцца чым-небудзь новенькім. Колькі можна карыстацца дакучлівым пластылінам, фігуркі з якога недаўгавечныя і не паддаюцца размалёўванню.\nІншая справа – салёнае цеста. Цеста - матэрыял вельмі эластычны, лёгка набывае форму і вырабы з яго досыць даўгавечныя. Праца з ім дае задавальненне і радасць. Соль, мука, вада - вось і ўсё, што трэба для ўмелых рук.\nНа наш погляд актуальнасць праблемы відавочная. Развітае дзіця ў цэлым - залог далейшага паспяховага навучання ў школе. Але не варта забываць пра тое, што ўстанова дашкольнай адукацыі як асноўны "інстытут" на парозе школы можа даць штуршок да развіцця творчасці будучага пакалення.\nГэта падцвярджаецца тым, што праца па лепцы з салёнага цеста ў сучасных умовах педагагічнага працэсу практыкуецца ў відзе сумеснай ці самастойнай дзейнасці дзяцей, што спрыяе фарміраванню і развіццю ў дзяцей асноўных ведаў, уменняў і навыкаў па лепцы з салёнага цеста, яе роля ў творчасці дашкольнікаў недастаткова вывучана. Мы можам назіраць, што ў апошні час разнастайнасць матэрыялаў выкарыстоўваных на занятках лепкай у праграмных дакументах з'явілася параўнальна нядаўна. Але набыты вопыт трывала ўваходзіць у дзейнасць педагогаў. Салёнае цеста ў апошнія гады стала вельмі папулярным матэрыялам для лепкі. Вырабы з цеста - старажытная традыцыя, ім знаходзіцца месца і ў сучасным жыцці, таму што цяпер шануецца ўсё па-экалагічнаму чыстае і зробленае сваімі рукамі.\nДа абароны прадстаўляецца вопыт выкарыстання выхавальнікам цестапластыкі для развіцця творчых здольнасцей дашкольнікаў. Актуальнасць дадзенага вопыту абумоўлена патрабаваннямі часу да дашкольнага выхавання.\nМэту сваёй дзейнасці ў гэтым напрамку аўтар бачыць у развіцці творчых здольнасцей дзяцей дашкольнага ўзросту сродкамі цестапластыкі. Творчыя здольнасці адлюстроўваюцца:\nу здольнасці самастойна задумваць вобраз, выкарыстоўваючы форму, колеры і кампазіцыю;\nу творчай ініцыятыве;\nу арыгінальнасці вобразаў;\nу самастойнасці і актыўнасці пры выбары сродкаў выразнасці (па Н.А. Вятлугінай) [ 9, с. 26].\nПаколькі ў якасці асноўнага сродку дасягнення пастаўленай мэты выбрана цестапластыка, намі былі адзначаны этапы адукацыйнага працэсу з улікам узроставых асаблівасцей і магчымасцей уключэння дзяцей у гэтую дзейнасць. Кожны з этапаў мае свае задачы [ 2, с.145, 203, 316].\nПершы этап – падрыхтоўчы, агульнаразвіваючы (другая малодшая група).\n1. Абуджаць у дзяцей цікавасць да лепкі з салёнага цеста;\n2. Заахвочваць да сумеснай з выхавальнікам і самастойнай працы з салёным цестам;\n3.Фарміраваць уяўленні пра:\n- паслядоўнасць лепкі прадметаў, якія складаюцца з некалькіх частак, і спосабы іх злучэння,\n- сродкі выразнасці: форма, дынамізм, фактура, прапорцыі,\n- правілы выкарыстання салёнага цеста.\n4. Развіваць уменні:\n- ляпіць нескладаныя прадметы і простыя сюжэтныя кампазіцыі;\n- дэкарыраваць выявы;\n- відазмяняць знаёмую форму для атрымання іншага прадмета;\n- ляпіць рознымі прыёмамі (скочванне, раскатванне, сплюшчванне, прышчыпванне, адцягванне, прымазванне) і спосабамі (пластычны, канструктыўны), выкарыстоўваць стэк.\nДругі этап – датворчы, з’яўленне элементаў творчасці (сярэдняя група).\n1. Развіваць цікавасць да лепкі з салёнага цеста;\n2. Садзейнічаць фарміраванню ў дзяцей эстэтычных адносін да свету, эстэтычнага густу;\n3. Удакладняць уяўленні пра:\n- сродкі выразнасці (форма, дынамізм, фактура, прапорцыі);\n- спосабы відазмянення знаёмай формы для атрымання іншага прадмета.\n4. Вучыць ляпіць прадметы, выкарыстоўваючы сродкі выразнасці і розныя спосабы і тэхнікі стварэння малюнка, ляпіць прадметы ў паўаб’ёме.\n5. Развіваць самастойнасць выкарыстання ў лепцы сродкаў выразнасці, жаданне эксперыментыраваць з імі.\nТрэці этап – творчы (старшая група).\n1. Развіваць у дзяцей творчыя здольнасці, мастацкае ўспрыманне і разуменне мовы мастацтва;\n- устойлівую цікавасць да цестапластыкі,\n- уменні ствараць выразны вобраз у лепцы, выкарыстоўваючы розныя спосабы (канструктыўны, змешаны, скульптурны, рэльефны), прыёмы і сродкі выразнасці;\n- варыятыўнае ўжыванне дзецьмі сродкаў і спосабаў лепкі, дапаўненне ў адпаведнасці з задумай;\n- тэхнічныя навыкі работы з салёным цестам;\n- цікавасць дзіцяці да самастойнага ўвасаблення творчай задумы, сумеснай мастацкай дзейнасці;\n3. Выхоўваць каштоўнастныя адносіны да мастацтва і прадуктаў уласнай творчай дзейнасці.\nПраца па фарміраванню дадзенага вопыта вялася на працягу 5-ці гадоў наступным чынам: вывучэнне літаратуры па праблеме і распрацоўка сістэмы дзейнасці па фарміраванню творчых здольнасцей дзяцей дашкольнага ўзросту (1год); укараненне распрацаванай сістэмы ва ўласную практыку (3 года: другая малодшая, сярэдняя і старшая групы), аналіз праведзенай работы, абагульненне і распаўсюджванне вопыта (1 год).\nГлыбокі і ўсебаковы аналіз навучальна-выхаваўчага працэсу, прафесійных і творчых магчымасцяў дзіцячага калектыва, яго гатоўнасць ўключыцца ў творчую працу, паказаў, што лепка з цеста выклікае вялікі водгук і цікавасць дашкольнікаў.\nПрактычная значнасць вопыту заключаецца ў тым, што метады і прыёмы, выкарыстаныя ў вопыце могуць быць выкарыстаны выхавальнікамі ўстаноў дашкольнай адукацыі для ўдасканалення адукацыйнага працэсу па ўспрыманню розных відаў мастацтва, развіццю дзіцячай выяўленчай творчасці ў лепцы.\nАпісанне тэхналогіі вопыта\nВядучая ідэя вопыта заключаецца ў тым, што сістэматычнае выкарыстанне цестапластыкі на занятках па лепцы з’яўляецца эфектыўным сродкам развіцця творчых здольнасцей дашкольнікаў. Для рэалізацыі дадзенай ідэі мы стварылі сістэму працы выхавальніка з дзецьмі і іх бацькамі.\nАпісанне сутнасці вопыта. Дадзеная сістэма апіраецца на тэарэтычную аснову І.А.Лыкавай [ 9, с. 43] згодна якой лепка з’яўляецца сродкам развіцця творчых здольнасцей, дазваляючых на практыцы ствараць пластычныя мастацкія вобразы, эксперыментуючы на практыцы з разнастайнымі спосабамі, прыёмамі, пластычнымі матэрыяламі і сродкамі выяўленчай выразнасці. Як адзначаюць вучоныя, з усіх існуючых відаў дзіцячай дзейнасці, менавіта прадуктыўная выяўленчая дзейнасць садзейнічае мастацка-творчай самарэалізацыі дзіцяці (Н.А. Вятлугіна, Н.П.Сакуліна, Е.А.Флёрына). Метадычную аснову вопыта склалі работы Н.Б.Халезавай [10, с.76], дзе раскрываецца значэнне лепкі ў навучанні і выхаванні дзяцей дашкольнага ўзросту і распрацавана методыка навучання лепцы з традыцыйнага матэрыялу (пластылін, гліна) для дзяцей дашкольнага ўзросту, а таксам адзначана , што лепка з салёнага цеста - займальная дзейнасць для дашкольніка любога ўзросту. Логіка працэса развіцця творчых здольнасцей дашкольнікаў вызначалася на аснове патрабаванняў вучэбнай праграмай дашкольнай адукацыі.\nДля кожнага з трох этапаў адукацыйнага працэса ў адпаведнасці з пастаўленымі задачамі былі падабраны змест матэрыялу [ 2, с.145, 203, 316], метады яго засваення (дадатак 1), вызначаны плануемы вынік (табліца 1).\nТабліца 1 – Плануемы вынік па ўзроставых групах\n1. Падрыхтоўчы (2-ая малодшая група)\n- ляпіць прадметы,сюжэтныя кампазіцыі на прапанаваную тэму, па задуме;\n- выкарыстоўваць розныя спосабы і прыёмы лепкі (адрыванне, раскатванне, сплюшчванне і інш).\n- злучаць асобныя часткі постаці;\n- асвоіць правілы выкарыстання салёнага цеста для лепкі.\n2. Датворчы (сярэдняя група)\nВыхавальнік, выхаванцы, бацькі\n- ляпіць прадметы, сюжэтныя кампазіцыі, дэкаратыўныя элементы;\n- будаваць кампазіцыю;\n- ляпіць аб’екты ў розных позах, руху;\n- валодаць рознымі спосабамі і прыёмамі лепкі.\n- праяўляць здольнасць самастойна задумваць вобраз, выкарыстоўваючы форму, колер.\n3. Творчы (старшая група\n- ляпіць прадметы, ствараць сюжэты, дэкаратыўныя элементы па задуме;\n- валодаць рознымі спосабамі і прыёмамі лепкі;\n- выкарыстоўваць сродкі мастацкай выразнасці для стварэння вобраза (аб’ём, форма, дынаміка, дэталізацыя);\n- будаваць кампазіцыю.\n- праяўляць творчую ініцыятыву;\n- прыдумваць арыгінальныя ідзі і вобразы;\n- быць самастойнымі і актыўнымі пры выбары сродкаў выразнасці.\nДля эфектыўнай арганізацыі адукацыйна-выхаваўчай дзейнасці выхаванцаў былі створаны неабходныя ўмовы для працы з салёным цестам, былі падабраны матэрыялы і прылады, даступныя дзецям, выраблены дэманстрацыйныя дапаможнікі (дадатак 2).\nДля выраба фігурак з салёнага цеста неабходна (на кожнага дзіця): стэка, невялікая качалка для раскочвання цеста, зубачыстка, часнычніца для афармлення "прычосак", "шэрсці" жывёл і розных дэкаратыўных фактур. Спатрэбяцца таксама формы для выпячкі.\nУ якасці прылад выкарыстоўваліся дэталі ад звычайнай шарыкавай ручкі, саму ручку, коркі ад бутэлек, старыя фламастары з малюнкамі на каўпачку, якія можна выкарыстоўваць для нанясення адбіткаў на вырабы. Прыладамі ў працы служылі закругленыя стамескі рознага памеру, звычайныя відэльцы, расчоска і многае іншае, што знойдзецца пад рукой. Для склейвання вырабаў выкарыстоўваўся пэндзлік і халодная вада.\nПадчас лепкі дзеці пастаянна карыстаюцца стэкамі. Яны могуць быць драўлянымі ці металічнымі. Драўляныя лёгка зрабіць самім. Стэка ўжываецца для дапрацоўкі дэталяў у тых выпадках, калі гэта цяжка зрабіць рукой; стэкай з формы здымаецца лішняе цеста, робяцца надрэзы.\nАдразу неабходна адзначыць, што для працы з салёным цестам патрэбен неабходны тэмпературны рэжым памяшкання. Аптымальнай з'яўляецца тэмпература паветра 20 С. Калі тэмпература вышэй, цеста хутка перасыхае, яго цяжка апрацоўваць і злучаць дэталі.\nЯкасць працы дзіцяці шмат у чым залежыць ад таго, як арганізавана яго працоўнае месца. Для паспяховай працы ў групе маюцца невялікія па памеры дошкі, якія раскладаюцца на сталах. Памер дошкі вызначаецца велічынёй лепкі. Калі фігура велічынёй 15х10 см, то дошка можа быць памерам 22х35 см, калі ляпны выраб большы, то і дошка павінна быць большага памеру. Замест дошак у старэйшай групе выхавальнік выкарыстоўвала паваротныя кругі. Якія вельмі зручныя падчас працы і даюць дзецям магчымасць акуратна паварочваць выраб і апрацоўваць яго з усіх бакоў.\nЁсць некалькі момантаў, якія ўлічваліся ў працы з дзецьмі пры навучанні тэхніцы “Цестапластыка”. Па-першае, у сілу сваіх узроставых асаблівасцяў дашкольнікі не могуць і не павінны выконваць практыкаванні па авалоданні тым ці іншым тэхналагічным прыёмам. Таму для замацавання тэхналагічнага прыёму падбіралі 2-3 прыкладна аднолькавых па складанасці вырабы. Па-другое, пры падрыхтоўцы да занятку асабліва ўлічвалася такая важная акалічнасць: у сілу сваіх псіхалагічных асаблівасцяў дзеці імкнуцца атрымаць гатовы выраб адразу, ім складана чакаць некалькі дзён. Таму педагогам так падбіраўся выраб і велічыня матэрыялу, каб за 1занятак ва ўсіх дзяцей ён быў бы гатовы, калі так не атрымлівалася – заканчвалі працу ў другой палове дня. Па-трэцяе, улічвалася тое, што для дзяцей гульня з'яўляецца галоўнай рухальнай сілай разумовага і псіхічнага развіцця. Вырабы, якія можна выкарыстоўваць у гульнях, знаходзілі асаблівы водгук у сэрцах дзяцей. У выніку чаго і разуменне дзецьмі тэхналагічных прыёмаў адбывалася хутчэй. Па-чацвёртае, улічваючы псіхалагічныя асаблівасці дашкольнікаў і ведаючы, што яны ўжо ўмеюць рабіць, якімі прыёмамі валодаюць, для іх падбіраліся больш складаныя вырабы.\nТакім чынам, аўтарам былі створаны наступныя ўмовы для развіцця творчых здольнасцяў дзяцей сродкамі цестапластыкі: у групе ў даступным месцы для дзяцей маюцца неабходныя матэрыялы для лепкі; афармленне памяшкання спрыяе творчаму развіццю; распрацаваны канспекты заняткаў і наглядныя дапаможнікі да іх.\nПадчас заняткаў цестапластыкай намі выкарыстоўваліся разнастайныя метады і прыёмы, стымулюючыя развіццё творчага ўяўлення дашкольнікаў.\nСпецыяльнае месца адводзіцца метадам практычнага эксперыментавання. Дзіцячае эксперыментаванне развіваецца ў двух кірунках: па-першае, увесь час пашыраецца арсенал матэрыялаў, якія валодаюць рознымі ўласцівасцямі; па-другое, сістэматычна даецца дзецям магчымасць выкарыстоўваць самастойна выяўленыя ўласцівасці гэтых матэрыялаў у час заняткаў цестапластыкай.\nТак на развіццё пазнавальнай актыўнасці накіраваны некаторыя эксперыменты з пафарбаваным салёным цестам (напрыклад, трэба зляпіць моркву, а ў дзяцей цеста чырвонага і жоўтага колеру), змешваючы цеста ў розных спалучэннях, атрымліваючы новыя колеры і адценні, дзеці адкрываюць новыя ўласцівасці гэтага матэрыялу, яго магчымасці.\nТаксама праходзіць знаёмства дашкольнікаў са спосабам камбініраванага выкарыстання салёнага цеста і розных прыродных матэрыялаў (драўляныя чаранкі для груш і яблык, перац ці фасоль – вочы, яловыя іголкі ці макароны – іголкі для вожыка). Працэс стварэння мастацкіх выяў з салёнага цеста з выкарыстаннем жалудоў, костачак, рознага насення, ракавінак, каласкоў адбываецца часта ў форме нечаканага адкрыцця, неспадзеўкі і дае дзіцяці дадатковыя магчымасці для творчасці.\nЯшчэ адным важным складнікам самастойных дзіцячых адкрыццяў з'яўляюцца спосабы дзейнасці. Большасць дзяцей, авалодаўшы спосабам лепкі аднаго з прадметаў той ці іншай формы, свабодна пераносяць засвоены спосаб на іншыя прадметы падобнай формы, набытыя веды і ўменні дашкольнікі свабодна ўжываюць на наступных занятках (зляпіўшы мышку-нарушку, у дзяцей не выклікае цяжкасці лепка вожыка, так як ў аснове абоіх - лепка конуса). Заўважана, што развіццю творчых здольнасцей ў найбольшай ступені спрыяе рашэнне праблемных задач, якія маюць не адзін, а некалькі варыянтаў рашэння. Пра гэта кажуць рэплікі дзяцей тыпу: "А можна яшчэ і так", "Не, лепш па-другому" і інш. Само рашэнне такіх задач, пераўтвараецца ў творчы пошук, стымулюе дзяцей да эксперыментавання з матэрыяламі і тэхнікамі, якое становіцца глыбейшым і мэтанакіраваным.\nАдным з важных сродкаў заахвочвання і развіцця дзіцячай выяўленчай творчасці з'яўляюцца выставы дзіцячых работ. Магчымасць прадэманстрыраваць свае дасягненні іншым, у тым ліку і бацькам, служыць стымулам для актыўнага ўдзелу дзяцей у час лепкі з салёнага цеста. Таму надзялялі ўвагу месцу для выставы "Наш вернісаж" (дадатак 3). Многія дзіцячыя працы ўпрыгожваюць лесвічныя пралёты дашкольнага цэнтру, групавыя памяшканні. Свае вырабы дзеці дораць бацькам і сябрам. Пачуццё радасці ад авалодання ўменнем ствараць прыгожае сваімі рукамі. Магчымасць прадэманстраваць свае дасягненні іншым, у тым ліку і бацькам, служыць стымулам для актыўнага ўдзелу дзяцей у час лепкі з салёнага цеста. Такім чынам, дзеці могуць ацаніць свае работы як бы з боку, атрымаць грамадскае прызнанне сваёй працы.\nУзаемадзеянне з бацькамі - гэта складаная і важная частка дзейнасці выхавальніка дашкольнай установы, якая ўключае павышэнне ўзроўня педагагічных ведаў, уменняў і навыкаў бацькоў; дапамогу педагогаў бацькам у сямейным выхаванні для стварэння неабходных умоў для развіцця творчых здольнасцей дашкольнікаў. У сувязі з творчай тэмай змянілася афармленне бацькоўскіх куткоў яны сталі яркімі, прывабнымі, у адпаведнасці з кірункам творчай працы. Рэгулярна праводзіліся выставы, на якіх дэманстраваліся вырабы створаныя дзецьмі з цеста, выкарыстанне прадуктаў дзіцячай дзейнасці ва ўпрыгожванні групы. (дадатак 4).\nКаштоўнымі метадамі стымулявання цікавасці да дзейнасці лічым гульнявыя метады. Гульнявыя метады і прыёмы навучання спрыяюць прыцягненню ўвагі дзяцей да пастаўленай задачы, палягчаюць працу мыслення і ўяўленні.\nУзроставыя асаблівасці дашкольнікаў, уласцівая іх любоў да гульні, падказалі магчымасць выкарыстання наступных гульнявых метадаў і прыёмаў у кіраўніцтве цестапластыкай: абыгрыванне прадметаў, цацак; абыгрыванне выяўленчага матэрыялу (салёнае цеста, фарбы, прыродны, непрыдатны, дадатковы матэрыял); абыгрыванне прылад (качалка, стэк, формачкі для выпечкі і інш.); гульнявыя прыёмы з элементамі ролевых паводзін; выкарыстанне дыдактычных і развіваючых гульняў на развіццё ўяўлення дашкольнікаў.\nСпецыяльнае месца на ўсіх занятках цестапластыкай належыць гульнявой матывацыі. Яна не толькі дазваляе пазбегнуць пастаноўкі задачы ў катэгарычнай форме ("Дзеці, сёння будзем ляпіць…"), але і выклікае жаданне прыйсці на дапамогу да казачнага героя, дае магчымасць знаходзіцца ў рэчаіснасці, запоўненай гульнёй . (дадатак 5).\nНа развіццё творчага ўяўлення дашкольнікаў накіраваны і гульнявыя прыёмы з элементамі ролевых паводзін. Дзецям прапануецца роля пекара ці дызайнера. Такім чынам, іх дзейнасць на занятку падразумяваецца як, тая ці іншая дзейнасць дарослага. Дзейнічаючы ў такім вобразе, дзеці асабліва захоплены лепкай, выяўляюць вынаходлівасць, творчасць, старанна выконваюць прад'яўляныя ім патрабаванні (дадатак 6).\nМногія заняткі па цестапластыцы звязаны з казкай. Яна дапамагае стварыць настрой, стымулюе творчую актыўнасць дзяцей у стварэнні мастацкіх вобразаў. Дзеці гуляюць з казачнымі героямі, адпраўляюцца з імі ў вандраванні, дапамагаюць у бядзе, ператвараюць злых герояў - у добрых, прагных - у шчодрых. На ўсіх занятках прысутнічае казачны герой Мукасолька, адзін, альбо з сябрам, які трапіў у складаную сітуацыю, якую вырашаюць дзеці. Пратыкуецца выкарыстанне і казак уласнага складання "Вандраванне ў краіну “Цестапландыю", "У гасцях у Мукасолькі" і інш., якія дапамагаюць лепш раскрыць тэму, мэтанакіравана матывіруюць дзяцей на хуткую дзейнасць (дадатак 7).\nПастаянна заняткі па лепцы казачных герояў суправаджаюцца музыкай, што стымулюе творчую актыўнасць дзяцей, музыка накіроўвае і канкрэтызуе створаныя вобразы, прапаноўваюцца дзецям практыкаванні: "Выляпі песеньку", "Выляпі сумную (вясёлую) мелодыю" і інш. Такім чынам, ажыццяўляецца ўзаемасувязь цестапластыкі з музычнай, літаратурнай, мастацка-моўнай і тэатралізаванай дзейнасцю. Такі інтэграваны падыход, па нашым меркаванні, спрыяе развіццю дзіцячай творчасці, фарміраванню яркіх, вобразных уяўленняў.\nВыніковасць вопыта вызначалася шляхам выяўлення дынамікі сфарміраванасці ў дзяцей творчых здольнасцей сродкамі цестапластыкі. Крытэрыі дыягностыкі распрацаваны на аснове пазіцыі Н.А. Вятлугінай і прадстаўлены ў табліцы 3.\nТабліца 3 –Крытэрыі і паказчыкі эфектыўнасці вопыта развіцця творчых здольнасцей старэйшых дашкольнікаў сродкамі цестапластыкі\nЗдольнасць самастойна задумваць вобраз, выкарыстоўваючы форму, колер і кампазіцыю\nДзіця не можа самастойна задумваць вобраз\nДзіця здольна з невялікай дапамогай педагога задумваць вобраз, выкарыстоўваючы форму ці колер\nДзіця здольна самастойна задумваць вобраз, выкарыстоўваючы форму, колер і кампазіцыю\nДзіця не праяўляе ініцыятывы\nДзіця неўпэўнена праяўляе ініцыятыву, чакае падказку педагога\nДзіця пастаянна праяўляе ініцыятыву пры стварэнні новых вобразаў, эксперыментыруе з формай, колерам і г.д.\nДзіця капіруе абразец педагога\nДзіця часткова дапаўняе вобраз дэталямі\nДзіця прыдумвае свой арыгінальны вобраз на основе прапанаванага\nСамастойнасць і актыўнасць пры выбары сродкаў выразнасці\nДзіця не можа самастойна выбраць сродкі выразнасці\nДзіця неўпэўнена эксперыментыруе пры выбары сродкаў выразнасці, зрэдку звяртаецца за дапамогай да педагога\nДзіця самастойна і актыўна эксперыментыруе пры выбары сродкаў выразнасці.\nДыягностыка праводзілася шляхам назірання за выхаванцамі ў дзейнасці (Б.С. Басаў), а таксама аналізуючы прадукты практычнай дзейнасці дзяцей. На канец навучальнага года была адзначана дадатная дынаміка (дадатак 8).\nПа выніках назірання за мастацка - творчым развіццём дзяцей было адзначана, што дзеці самастойна знаходзяць арыгінальныя спосабы лепкі, праяўляюць індывідуальны "почырк" , у многіх з’явілася свая манера выканання і характар вобразаў.\nСістэма работы з дзецьмі па цестапластыцы дала свае вынікі: у дзяцей старшай групы да выпуска ў школу добра сфармірваны творчыя здольнасці і навыкі працы з салёным цестам. Работы выхаванцаў, удзельнікаў раённага конкурсу “Маленькі скульптар” узнагароджаны дыпломамі і прызамі.\n10 выхаванцаў групы наведваюць заняткі па цестапластыцы ў Зэльвенскай школе мастацтваў.\nДадзены 1 вопыт работы быў прадастаўлены педагагічнаму калектыву дзяржаўнай установы адукацыі “Дашкольны цэнтр развіцця дзіцяці №1 г.п.Зэльва” ў 2011-2012 навучальным годзе ў рамках метадычнага тыдня па тэме: “Выяўленчае мастацтва як сродак творчага развіцця дашкольніка” і педагагічнай грамадскасці ўстаноў дашкольнай адукацыі Зэльвенскага раёна ў 2012-2013 навучальным годзе ў рамках работы майстар-класа па тэме: “Развіццё творчых здольнасцей дзяцей дашкольнага ўзросту сродкамі цестапластыкі”. Па выніках якасці, змястоўнасці і эфектыўнасці работы дадзенае метадычнае фарміраванне стала перможцам ў маніторынгу метадычнай работы з кадрамі (дадатак 9).


Пясок патрэбны матэрыял для любога будаўніцтва\nГалоўная ➠ Будаўніцтва і рамонт ➠ Пясок патрэбны матэрыял для любога будаўніцтва\nАпублікавана 12.08.2013 22:27\nТакім чынам, вы вырашылі выбудаваць уласны свой дом. Можа быць, у вас ужо падрыхтаваны праект будаўніцтва, вы сапраўды разумееце якім будзе дом па заканчэнні строй работ, і закупілі ўсе патрэбныя матэрыялы.\nАле можа гэтая цудоўная думка толькі прыйшла да для вас у галаву, і вы думаеце пра тое, з чаго пачаць. У любым выпадку выкладзеная ніжэй інфармацыя можа апынуцца для вас карыснай.\nДля пачатку аб тыпах дамоў - яны могуць быць цаглянымі, з ячэістага бетону, драўнянымі небудзь з саманных цэглы. Аб плюсах і недахопах кожнага з гэтых тыпаў дамоў напісана шмат артыкулаў, скажам коратка, што цагляныя хаты адрозніваюцца трываласцю, даўгавечнасцю і тэрмаізаляцыя, але патрабуюць глыбока падмурка. Падобнымі ўласцівасцямі адрозніваюцца і дома з ячэістага бетону, драўняныя у адрозненне ад іх, не патрабуюць моцнага падмурка, але найменш трывалыя. Затое дома з дрэва валодаюць добрай тэрмаізаляцыя, а ўнутры іх ствараецца нядрэнны лакальны клімат.\nНе лічачы асноўнага матэрыялу для будаўніцтва (цэгла, дрэва) для вас будзе трэба пясок будаўнічы, цэмент, гліна, ўцяпляюць матэрыялы, матэрыялы для даху і многае іншае, пры гэтым без пяску не абыдзецца ні адно будаўніцтва, нават калі ваш дом будзе стоадсоткава драўняным . Пясок, трэба сказаць, бывае розны па сваіх якасцях, і розныя яго віды падыходзяць для адных мэтаў і зусім не пасуюць для іншых. Існуе шмат тыпаў сістэматызацыі пяскоў - па змесце кварца, па памерах гранул, па наяўнасці прымешак, па месцы паходжання і г.д .. У будаўніцтве больш нярэдка выкарыстоўваюць рачны і кар'ерны пясок. Кар'ерны пясок здабываюць у кар'ерах, пасля гэтага дадаткова промывают, ўжываюць яго ў сумесі з цэментам для мура, тынкавых прац, сцяжкі. Рачны пясок здабываюць з дна рэк, і ён адрозніваецца найлепшай якасцю, большай коштам і малой колькасцю прымешак, такіх, да прыкладу, як гліна. Рачны пясок служыць напаўняльнікам ў вытворчасці бетону, ўжываецца для вытворчасці раствора, праслойкі пад пліты падмурка. Акрамя таго, канкрэтна вялікі рачны пясок варта выкарыстоўваць пры будынку дрэнажных сістэм, таму што ён валодае добрымі водопропускных якасцямі.\nАдным словам, без пяску нікуды, зрэшты, не толькі без пяску, так што калі вы ўсё ж такі сур'ёзна задаліся мэтай выбудаваць уласны дом, то для пачатку складзіце план-праект і падлічыце, колькі для вас будзе трэба сродкаў.\nАздабленне кватэры пад ключ што ўтрымлівае ў сабе паслуга\nАсаблівасці касметычнага рамонту\nОфісныя перагародкі здольнасці і годнасці сучасных канструкцый


Галоўная ➠ Ваш сад ➠ Працы ў садзе ў чэрвені\nАпублікавана 10.04.2017 09:30\nЛюдзі чакаюць з нецярпеннем летнюю пару, калі можна пазагараць, адправіцца на адпачынак і радавацца кідкім, сонечным днях. Ну а калі вы ўладальнік прысядзібнага ўчастка, агарода альбо саду, то перад адпачынкам трэба будзе надаць час працы.\nЗеляніна ўжо страціла уласны кідкі колер, затое ўзнікаюць кветачкі і 1. плён. У чэрвені можна працягнуць нейкія работы па добраўпарадкаванні ландшафтнага дызайну, калі вы не паспелі іх скончыць раней.\nПрацы ў садзе ў чэрвені могуць быць наступнымі: пракладка дарожак, прылада дзіцячай пляцоўкі, можна таксама заняцца будаўніцтвам штучных вадаёмаў, фантанаў і прыладай альбо рамонтам дрэнажнай сістэмы і сістэмы паліву. Спачатку лета таксама можна праводзіць работы па ўзвядзенню розных канструкцый тыпу арак, альтанак, навесаў, лавак і астатняга. Пабудаваныя збудаванні можна азеляніць, навошта, як адзін з варыянтаў, ўжываюцца расліны ў чыгунах.\nСпачатку першага месяца лета на гародах высейваюць цеплалюбівыя расліны - агуркі, таматы, шынкі, перцы, дыні і кавуны, але варта ўсё ж такі глядзець за прагнозам надвор'я. Можна арыентавацца на народныя прыкметы, лічыцца, што пасля Звеставання замаразкаў ўжо не будзе, а на Сёмуху нярэдка ідуць дожджыкі. Зрэшты, народныя прыкметы залежаць ад пэўнага раёна з яго кліматычнымі крытэрамі - пагадзіцеся, што для Паўночнага Прычарнамор'я і для Маскоўскай вобласці прыкметы не могуць дзейнічаць аднолькава. У гэты час праводзіцца праполка і абганянне ўжо высаджаных раслін - лука, морквы, буракоў і іншых.\nПры выбары месца для таматаў улічыце, што яны любяць сонца, таксама асцерагайцеся саджаць таматы ў тым месцы, дзе яны раслі ў мінулым годзе, і асцерагайцеся высаджваць блізка адзін да аднаго бульба і таматы. Гэта дапаможа абараніць расліны ад асноўнага шкодніка пасленовых культур - фітафторы.\nСад у чэрвені таксама просіць сыходу і клопаты. У некаторых рэгіёнах спачатку чэрвеня яшчэ квітнее суніца, маліна, каліна, шыпшыннік. Завяршылася красаванне пладовых дрэў, і вырастаюць будучыя плён. Праца заключаецца ў пастаянным рыхленне зямлі, выдаленні і знішчэння пустазелля, таксама трэба выдаляць якая з'яўляецца ў дрэў параснік. Усе садовыя расліны маюць патрэбу ў паліве, так як пры недахопе вады плён драбнеюць і абсыпаюцца. Улічыце таксама, што лепш забяспечыць раўнамерны паліў, таму што лішак вады шкодны таксама як і яе недахоп.\nКалі на вашым прысядзібным участку вырастаюць кветачкі, то, натуральна, і ім патрабуецца догляд. У першай трэці чэрвеня канчаюць пасадку летніх кветак: пеларгонія, сальвіі, бягоніі, лабеліі, фуксіі, вяргіня і іншых. Таксама займаюцца Скошванне газонаў, фарміраваннем жывых платоў і асобных кустоў, абразаючы юныя ўцёкі. У прышчэпленых руж і бэзу прыбіраюць пры дапамозе секатар параснік. Вырабляюць таксама і бягучы сыход - паліў, рыхленне, падкормку ўгнаеннямі. Наперадзе - самы гарачы месяц лета, і працы не ўбавіцца.\nПрыродны камень у ландшафтным дызайне


Багдановіч Максім Адамавіч - "Мiнуўшчына i сучаснасць у творах М. Багдановiча", сочинения по белорусской литературе\nГлавная / Богданович Максим Адамович / Мiнуўшчына i сучаснасць у творах М. Багдановiча\nМiнуўшчына i сучаснасць у творах М. Багдановiча Тэматыка творчасці Максіма Багдановіча вельмі разнастайная. Тэта і ўслаўленне радасці жыцця, маладосці, і захапленне гірыгажосцю прыроды, і выказванне аўтарам сваіх адносін да паэзіі...\nУ вершы «З песняў беларускага мужыка» Максім Багдановіч звяртаецца да тэмы, якую не мог абмінуць ні адзін яго сучаснік: цяжкае, безвыходнае, гаротнае становішча беларускага селяніна. Песня мужыка — нараканне на свой лес:\nГнусь, працую, пакуль не парвецца\nМне жыццё, як сагніўшая ніць;\nА каб ведаў, што столькі пральецца\nМайго поту, не стаў бы і жыць.\nРазам з тым Багдановіч у гэтым вершы ўслаўляе чорныя спрацаваныя мужыцкія рукі, паэтызуе працу ўвогуле:\n...І не прыйдзецца мне пад зямлёю\nГэтых чорных саромецца рук.\nПаэтычная творчасць, як і любая праца, не церпіць абыякавых да яе адносін. Перш чым паказаць свой твор людзям, трэба шмат разоў абдумаць кожнае яго слова. Толькі тады верш зможа пранікнуць у людскія сэрцы і выклікаць там нейкія пачуцці. Iнакш:\nРазаб'ецца аб іх слабы верш заўсягды,\nне збудзіўшы,святога сумлення.\nАле не толькі пра сучаснасць піша М. Багдановіч, вельмі часта ў сваей паэзіі ён звяртаецца і да мінуўшчыны. Прыкладам гэтага з'яўляюцца вершы «Пагоня», «Кніга», «Слуцкія ткачыхі», «Нашых дзедаў душылі абшары лясоў». Па-рознаму бачыцца мінуўшчына аўтару. У вершы «Слуцкія ткачыхі» — гэта сумны час прыгону, калі людзі былі не вольныя рабіць тое, чаго прагла іх душа. Час, калі прыгонныя людзі цалкам залежалі ад пана, выконвалі толькі тое, што хацелася і падабалася яму:\nТкаць залатпыя паясы.\nРазам з тым у вершы «Слуцкія ткачыхі» аўтар захапляецца майстэрствам і працавітасцю свайго народа. Слуцкія паясы, выкананыя беларускімі ткачыхамі, успрымаюцца М. Багдановічам як вышыня майстэрства.\nЗусім па-іншаму паўстае перад намі мінуўшчына ў вершы «Пагоня». Гэта слаўныя часы магутнасці і росквіту Вялікага княства Літоўскага. Максім Багдановіч ганарыцца той дзяржаваю, якой было Вялікае княства Літоўскае. Асаблівага аўтарскага захаплення заслугоўвае пагоня, вобраз якой пранізаны любоўю да Радзімы. Калі чытаеш верш, ствараецца ўражанне, што коннікі — непадкупныя абаронцы Радзімы — вось-вось з'явяцца перад намі. I не спыняцца, а толькі авеюць адраджэнскім духам і імкліва панясуцца далей, у будучыню, каб і туды данесці праўду аб слаўным гістарычным мінулым нашай Беларусі, каб абудзіць у сваіх нашчадкау пачуццё нацыянальнаи годнасці.\nУ вершы гучыць нязгасная вера Максіма Багдановіча ў тое, што будучыня яго Радзімы светлая. За такую будучыню ён гатовы нават ахвяраваць сваім жыццём:\nНе ўсцішыцца гэтпакі боль...


24.09.2017 / 16:47 29\nУ сучасным свеце для любой валюты мець уласны сімвал — гэта прэстыжна. Сімвалы сваіх грошай маюць і ў рознай ступені выкарыстоўваюць і нашы суседзі: Украіна, Казахстан. Для расійскага рубля графічны знак быў зацверджаны ў 2013 годзе і стаў настолькі папулярным, што сёння прысутнічае паўсюль: ад цэннікаў у крамах да рэкламных білбордаў.\nУ 2005 годзе свой сімвал з’явіўся і ў беларускага рубля — Br. Ён быў выбраны з дасланых на конкурс варыянтаў і зацверджаны кіраўніцтвам Нацбанка.\nПераможцы конкурсу нават атрымалі ўзнагароду ў памеры 1 275 000 рублёў (каля 600 даляраў па курсе на той час).\nТады ж адпаведнай пастановай Нацыянальны банк рэкамендаваў банкам, нябанкаўскім крэдытна-фінансавым арганізацыям, іншым юрыдычным асобам выкарыстоўваць гэты графічны знак у якасці ўказання на афіцыйную грашовую адзінку — беларускі рубель (як перад, так і пасля наміналу беларускага рубля) пры вытворчасці, размяшчэнні і распаўсюджанні рэкламы на рынках тавараў, работ і паслуг, інфармацыйных, даведачных матэрыялаў, а таксама ў іншых мэтах.\nТак змяніліся б цэннікі ў крамах, калі б сімвал Br насамрэч выкарыстоўваўся\nІ вось, з той пары мінула ўжо дванаццаць год, а сімвал рубля так і не ўвайшоў у наша паўсядзённае жыццё. Яго не выкарыстоўваюць ні ў крамах, ні ў рэкламе, ні нават у саміх банках. Чаму ж так адбылося?\nУ Нацбанку кажуць пра свайго роду трэнд у гэтай сферы, не звязаны з запатрабаванасцю.\n«Распазнавальныя графічныя сімвалы гістарычна замацаваліся за асноўнымі сусветнымі валютамі — далярам, фунтам і енай. Пры ўводзе ў абарачэнне еўра таксама быў створаны спецыяльны знак, які адразу атрымаў шырокае распаўсюджанне. Стварэнне сімвалаў «маладых» нацыянальных валют стала своеасаблівай модай на постсавецкай прасторы, аднак у большасці выпадкаў гэтыя ініцыятывы не былі падтрыманыя насельніцтвам і бізнэс-супольнасцю», — паведамілі «НН» у прэс-службе Нацбанка.\nМіж тым, удалым можна прызнаць эксперымент з укараненнем сімвала расійскага рубля, зацверджанага Банкам Расіі ў 2013 годзе. У Рэспубліцы Казахстан сімвал тэнге быў выбраны ў 2007 годзе, але амаль не выкарыстоўваецца. Таксама не атрымаў распаўсюджання і графічны знак украінскай грыўні, конкурс на выбар якога быў праведзены ў 2003 годзе, і часцей за ўсё выкарыстоўваецца традыцыйнае скарачэнне «грн».\nСімвалы злева направа: грыўны, расійкага рубля і тэнге\nВарта адзначыць, што пасля дэнамінацыі ў 2016 годзе даволі папулярным стала выкарыстанне міжнароднага кода беларускага рубля — BYN. У пераходны перыяд, калі ў абароце былі адначасова і старыя, і новыя купюры, гэты код сталі выкарыстоўваць, каб адзначыць, што цана ўказаная менавіта ў дэмінаваных рублях, бо недэмінаваныя мелі іншае міжнароднае абазначэнне — BYR. Але такі код маюць усе сусветныя валюты: USD, EUR, PLN, RUB, AUD і г.д. Яго выкарыстоўваюць банкі для правядзення міжнародных валютных аперацый.\nСімвалы ж грашовых адзінак, або знакі, прызначаныя, у першую чаргу, для хуткага ўводу з клавіятуры іх назваў і павышэння пазнавальнасці нацыянальнай валюты ў свеце.\nМожа, надышоў час прыняць адпаведныя захады для забеспячэння выкарыстання сімвала беларускага рубля ў штодзённым жыцці? Нацбанк такі пункт гледжання не падзяляе.\n«У сувязі з рэкамендацыйным характарам выкарыстання графічнага знака Br Нацыянальны банк не лічыць мэтазгодным прыняцце адміністрацыйных, а тым больш заканадаўчых мер па яго абавязковым укараненні. Таму далейшае выкарыстанне і (або) невыкарыстанне суб'ектамі гаспадарання і фізічнымі асобамі зацверджанай выявы графічнага знака беларускага рубля носіць добраахвотны характар», — кажуць ў прэс-службе.\nА як лічыце вы? Ці хацелі б вы бачыць і выкарыстоўваць сімвал Br замест р. і руб. у крамах, рэкламе і афіцыйных дакументах? Ці варта заканадаўча замацаваць абавязковасць яго выкарыстання?\nКостусь / адказаць\n30.09.2017 / 17:08\nМне больше нравятся $$$)))\n20.01.2018 / 09:09\n24.11.2018 / 15:46\nВг, это не символ, это аббревиатура!\nСимвол, это изображение единичного образа! и его в Беларусии нет!\nУ Казахстане пачаліся пратэсты супраць перайменавання Астаны 10\nВажная абвестка для карыстальнікаў платнай падпіскі nn.by 6\nЯк наводзяць парадак да прыезду Лукашэнкі ў Баранавічах ФОТЫ 6\nЯк кахалі брытанскія каралі і каралевы — традыцыі і жарсці найстарэйшай манархіі Еўропы 2\nТрамп заявіў, што прызнае Галанскія вышыні тэрыторыяй Ізраіля 3\nСын Франца Клінцэвіча, узнагароджаны за акупацыю Крыма, усплыў памочнікам Бабіча ў Беларусі 36