Беларускі сьвет па-за межамі Беларусі\n22 люты 2007, 11:50\nВячаслаў Ракіцкі, Менск Удзельнічае гісторык Алег Гардзіенка Эфір 22 лютага 2007 году\nЖыхары амэрыканскага гораду Саўт-Рывэр, што ў штаце Нью-Джэрзі, расказвалі такі выпадак. У пачатку 1950-х гадоў у Саўт-Рывэр з Бразыліі перабралася адна расейка. Яна даведалася, што ў горадзе ёсьць праваслаўная царква Сьвятых. Пятра і Паўла. Узрадавалася, што пачуе там роднае, – натуральна, расейскае – слова. Пайшла ў царкву. Зьвярнулася зь нечым да сваіх нібыта суродзічаў, а яны ў адказ ёй на чыстай беларускай: “Мы не разумеем, што вы нам кажаце”. І пабеглі да эмігрантаў новай хвалі, сярод якіх было нямала інтэлігентаў: “Мы не разумеем на якой мове яна гаворыць”. Тыя паслухалі і кажуць: “Яна гаворыць на чыстай расейскай”. “Як на чыстай расейскай? Не, гэта мы па-расейску гаворым, а яна на невядома якой”. І новыя эмігранты растлумачылі, што тая цётка гаварыла па-расейску, а яны па-беларуску.\n...Беларусы сталі сяліцца ў Саўт-Рывэры ад пачатку ХХ стагодзьдзя, і ўжо да пачатку 1940-х гадоў іх там было некалькі сотняў. Але тыя беларусы зусім не лічылі сябе беларусамі, хоць і размаўлялі на роднай мове. Калі яны былі праваслаўнымі, яны ўважалі сябе за рускіх, калі каталікамі – за палякаў.\nВячаслаў Ракіцкі: “Калі і ў зьвязку з чым упершыню беларусы пачалі пакідаць бацькаўшчыну?”\nАлег Гардзіенка: “У ХХ стагодзьдзі Беларусь зьведала тры магутныя эміграцыйныя хвалі. Першая хваля пачалася яшчэ пры канцы ХІХ стагодзьдзя, калі людзі беглі з заходніх абшараў Расейскай імпэрыі ад сацыяльнай неўладкаванасьці, эканамічнай нэндзы хто куды, часьцей на Захад. Расейская статыстыка дае лічбу ў паўтара мільёны чалавек, што пакінулі краіну ў 1899-1914 гадох. Натуральна, што частка вярталася, зарабіўшы грошай. Але большасьць заставалася ў вольным сьвеце”.\nРакіцкі: “Вы сказалі, што паўтары мільёны чалавек пакінулі расейскую шматнацыянальную імпэрыю. Якія нацыі найперш уцякалі і якое месца сярод іх займалі беларусы?”\nГардзіенка: “Амаль палову (46%) складалі габрэі, зьяжджалі палякі, літоўцы, немцы, расейцы. Апошняе слова падкрэсьлім, бо зь ліку расейцаў большасьць складалі беларусы і ўкраінцы. Найбольшая эміграцыя акурат закранула беларускія і ўкраінскія землі. Паводле расейскай статыстыкі, гэтак званых расейцаў – рускіх, беларусаў, украінцаў – асела ў ЗША недзе пад 200 тысяч чалавек. Уласна рускіх зь іх было меней. Можна лічыць, што беларусаў было 100 тысяч”.\nРакіцкі: “Якім быў сацыяльны склад тых першых беларускіх эмігрантаў?”\nГардзіенка: “Гэта былі малазямельныя сяляне, эканамічныя эмігранты, якія былі абсалютна нацыянальна не сьвядомыя. І гэтыя 100 тысяч амаль нічым сябе ня выявілі. Тое ж тычылася эміграцыі ў той час у Канаду і Аргентыну”.\nРакіцкі: “А калі пачалася палітычная эміграцыя?”\nГардзіенка: “У 1920-1930-ыя гады. Гэта – другая хваля беларускай эміграцыі. Тут некалькі дзясяткаў чалавек прадстаўлена палітыкамі, пераважна дзеячамі Рады БНР, якія або ўцякалі ад бальшавікоў, або не хацелі вяртацца ў Савецкую Беларусь. Тут мы можам гаварыць пра фэномэн “беларускай Прагі”, як у першай палове 1940-х пра фэномэн беларускага Бэрліну. Яе характэрныя рысы: кіраўнікі БНР разам з праскімі вну, якія прымалі на вучобу заходнебеларускіх сялянаў. Таму ў Празе і засноўваюцца першыя беларускія арганізацыі, выдаецца прэса. На жаль, паняцьце “беларуская Прага” было зьнішчанае нямецкай, а затым і савецкай акупацыяй. Гэтаксама, як і “беларускі Бэрлін”.\nРакіцкі: “Хіба ў гэты час беларускія эмігранты спрэс сябе называюць беларусамі? Эканамічныя ўмовы ў савецкай Беларусі былі жахлівыя, і зноў, як з царскай Расеі, на Захад беглі сяляне... Ці можна ў такіх умовах гаварыць болей-меней дакладна пра колькасьць беларускіх уцекачоў?”\nГардзіенка: “Тады беларусы ў статыстыку ня ўносіліся. Але польскія крыніцы, пішучы пра эміграцыю ў 1926-1938 гадох з “усходнепольскіх” зямель, разам аб’ядноўвалі ўкраінцаў і беларусаў. Паводле гэтых дасьледаваньняў, у згаданы пэрыяд з Польшчы выехала 230 тысяч беларусаў і ўкраінцаў. Беручы пад увагу колькасьць насельніцтва Заходняй Беларусі і Заходняй Украіны і тэмпы плыняў эміграцыі, можна лічыць, што беларусы складалі траціну. Гэта значыць, Заходнюю Беларусь у гэты пэрыяд пакінулі 70-75 тысяч чалавек”.\nРакіцкі: “Куды яны найперш ехалі і чаму?"\nГардзіенка: “У Канаду і Аргентыну, бо там бясплатна даваліся землі пад калянізацыю -- 60-70 гектараў. Амаль па 50 тысяч чалавек з Украіны і Беларусі зьехалі. Так і была заселеная каляністамі Заходняя Канада. Ехалі таксама ў блізкую Латвію. Таксама на працы на пяць гадоў выяжджалі ў Францыю, а пасьля вярталіся”.\nРакіцкі: “Вы ўвесь час узгадваеце разам зь беларусамі ўкраінцаў. Мы добра ведаем, што ўкраінская дыяспара на Захадзе моцная. А ці цягнуліся адзін да аднаго беларускія землякі? Ці ўтваралі нейкія суполкі? Калі так, дык на якой падставе? Што іх збліжала?”\nГардзіенка: “Вы слушна сказалі пра землякоў. Яны хутчэй стваралі зямляцкія суполкі, не беларускія. І гэтыя людзі, якія эмігравалі з Усходняй Польшчы – Заходняй Беларусі, былі малазямельныя (інакш не паехалі б) і адпаведна пакрыўджаныя на польскую ўладу. А галоўны апанэнт польскай улады была савецкая прапаганда. І вось – парадокс. У Аргентыне і Канадзе яны стваралі арганізацыі выхадцаў з СССР. І да вайны, і пасьля вайны. Беларусы, якія бралі удзел у заходнебеларускім камуністычным руху і Грамадзе, у Канадзе склалі Фэдэрацыю рускіх канадцаў. І калі прыехала пасьляваенная эміграцыя, яны вельмі варожа ставіліся да беларусаў, якія лічылі сябе рускімі”.\nРакіцкі: “І калі ўзьнікае тое, што называецца дыяспарай?”\nГардзіенка: “Беларускі сьвет за мяжой, зь беларускімі арганізацыямі, газэтамі, кнігадрукам, стварыла трэцяя хваля беларускай эміграцыі -- гэтак званая ваенна-палітычная хваля 1944 году. Гэта значыць, тыя, хто працаваў у пару фашысцкай акупацыі ў беларускай адміністрацыі, служыў у паліцыі, Краёвай абароне, быў у Саюзе беларускай моладзі, вучыўся ў беларускіх школах. Гэтыя людзі адчулі сябе беларусамі. У 1944 годзе гэтыя людзі, разумеючы небясьпеку, пакінулі Беларусь, а потым на пяць год “завісьлі” ў лягерах для перамешчаных асоб у Нямеччыне. Ужо там іхныя дзеці вучыліся ў беларускія школах і гімназіях, бралі ўдзел у скаўтынгу, што таксама паўплывала на іх беларускі сьветапогляд. І ўсе яны прыехалі ў новыя краіны з акрэсьленым нацыянальным і антыкамуністычным сьветаглядам”.\nРакіцкі: “Ці лічыцца беларуская дыяспара вялікай і трывалай у параўнаньні з дыяспарамі іншых нацыяў?”\nГардзіенка: “Беларусь мяжуе з трыма краінамі, выхадцы зь якіх утварылі дыяспары, што ўваходзяць у дзясятку найбольшых дыяспараў сьвету, --: Украінай, Польшчай, Расеяй. І беларусы пастаянна траплялі ў сфэру іхнага ўплыву. Але і саміх украінцаў, палякаў, расейцаў значна больш. Чым беларусаў. Таму параўноўваць у колькасным пляне беларускую дыяспару зь іхнымі не зусім карэктна. Нашу дыяспару можна параўноўваць з латыскай, чэскай ці славацкай дыяспарамі”.\nРакіцкі: “А што было б, каб у 1944 годзе не эмігравала гэтая ваенна-палітычная хваля, ці іх дзеці?”\nГардзіенка: “Я думаю, што не было б гэтага беларускага сьвету за мяжой, а ад тых людзей, што эмігравалі ў 20-30-я гады мінулага стагодзьдзя, засталіся б толькі беларускія прозьвішчы. Тыя ж, хто не эміграваў бы ў 1944 годзе, у лепшым выпадку, апынуліся б ў Сыбіры. Вітаўт Кіпель некалі на пытаньне, чаму ён выехаў у 1944 годзе, сказаў наступнае: асабліва выбару не было, або эміграцыя, або Сыбір. Таксама мог пагражаць і расстрэл. А так Вітаўт Кіпель выехаў у 1944 годзе і стаў адным з найвыбітнейшых дзеячаў, сабраў разам з жонкай Зорай Кіпель найбагацейшую калекцыю беларускіх друкаў”.\nРакіцкі: “А ці былі выпадкі, калі людзі той хвалі вярталіся на радзіму?”\nГардзіенка: “Натуральна, былі. Яскравы прыклад -- пісьменьнік Тодар Лебяда (Пётра Шаракоў), аўтар вершаў ды драмы пра сталінскія рэпрэсіі “Загубленае жыцьцё”. У 1945 годзе ён вярнуўся ў Беларусь. Здаецца, ён шукаў жонку дый паверыў савецкай прапагандзе. І што зь ім сталася? Яму далі 25 гадоў лягераў. Ён адседзеў 11 гадоў. У 1956 годзе ён, паводле амністыі, выйшаў на волю. У Беларусь яму было вяртацца нельга, памёр у Разанскай вобласьці, забыты ўсімі і закінуўшы пісаньне. Відаць, па-іншаму склаўся б ягоны лёс, каб ён усё ж прыняў рашэньне застацца на Захадзе. Магчыма, там ён і не знайшоў бы інтэлектуальнай працы, але і пажыў бы больш часу, і зарабіў грошай і сабе і дзецям, і ніхто б не забараняў пісаць. Я думаю, што на эміграцыі ён выпусьціў бы і зборнікі сваіх твораў”.\nРакіцкі: “Дык які даробак беларускай эміграцыі для Беларусі і беларусаў?”\nГардзіенка: “Гэта – больш за дзесятак цэркваў на эміграцыі. Гэта – Беларускі інстытут навукі і мастацтва ў Нью-Ёрку. Гэта -- Беларуская бібліятэка ў Лёндане. Урэшце -- беларускія нэкропалі. А таксама 4500 кнігаў, брашураў, зваротаў, выпушчаных на эміграцыі. Але найбольшая важнасьць эміграцыі 1944 году ў тым, што яна падрыхтавала глебу для прызнаньня Беларусі заходнім сьветам у 1991 годзе”.\nРакіцкі: А ці была магчымасьць для беларускіх эмігрантаў не эміграваць?\nГардзіенка: “Для палітычнай эміграцыі мусіла быць адна вельмі важная ўмова, але яна невыканальная. Гэта – каб у 1918 годзе рэальна адбылася Беларуская Народная Рэспубліка, змагла сябе бараніць, каб разьвівалася як незалежная дзяржава і каб зноў жа ў 1939-м годзе і пачатку 1940-х гадоў магла сябе абараніць. І, натуральна, каб сюды не прыйшлі бальшавікі. Толькі ў такім выпадку не было б палітычнай эміграцыі”.\nРакіцкі: “Беларусы зноў пакідаюць краіну. Хтосьці едзе вучыцца, хтосьці -- па заробкі, а хтосьці -- ад страху патрапіць за краты паводле перакананьняў. І такія працэсы ў сучасным сьвеце не заўсёды называюць эміграцыяй. А, прыкладам, міграцыяй працоўнай сілы. Як вы вызначаеце гэты працэс адносна Беларусі? Ці можна гэты працэс назваць новай хваляй эміграцыі?”\nГардзіенка: “Я думаю, што хваляй назваць можна, таму што, паводле афіцыйных зьвестак, Беларусь штогод пакідаюць каля 15 тысяч чалавек. Але абсалютная большасьць -- гэта ці эканамічная эміграцыя, ці выезд моладзі на вучобу. Палітычных эмігрантаў – адзінкі ці дзясяткі”.\nРакіцкі: “І апошняе пытаньне. Зірнем на найноўшую гісторыю Беларусі. Маю на ўвазе тую гісторыю, якая пачалася на мяжы 1980-х і 1990-х гадоў. Ці былі нейкія ўмовы дзеля таго, каб раз і назаўсёды, або хоць на найбліжэйшую пэрспэктыву запабегчы эміграцыі?”\nГардзіенка: “Эканамічнай эміграцыі можна запабегчы толькі тады, калі будуць створаныя ўмовы для прыстойнага жыцьця. Палітычнай эміграцыі – тады, калі Беларусь стане дэмакратычнай краінай. Сёньняшняя беларуская эміграцыя актывізаваная “дзякуючы” сёньняшняму рэжыму ў Беларусі. Пакуль будуць у краіне палітычныя вязьні, пакуль будуць парушацца правы чалавека, пакуль ня будзе зьвяртацца ўвага на беларускую мову, культуру, гісторыю будзе існаваць эміграцыя, Існаваць актыўна. Яна будзе пісаць адозвы, заклікі, будзе зьвяртацца ў міжнародныя арганізацыі, да ўрадаў краінаў сьвету, каб прыцягнуць увагу да гэтых праблемаў. А магло здарыцца і так, што Язэп Сажыч перадаў бы на пачатку 1990-х гадоў паўнамоцтвы Рады БНР тагачаснаму ўраду Кебіча. Вось і не было б сёньня Рады БНР...”


Уладзімір Някляеў: Васілю Быкаву 90 — Гавары Праўду\nУладзімір Някляеў: Васілю Быкаву 90\nМог яшчэ жыць. Быць з намі.\nЛетам 2003 года, калі яго не стала, я прачытаў ці не ўсю ягоную прозу, як нанава яе чытаючы, а не перачытваючы. Быкаў вялікі пісьменнік не таму, што адкрыў акопную праўду вайны, ці па нейкай іншай літаратуразнаўчай прычыне, а таму якраз, што яго можна перачытваць, нібы чытаючы нанава. Такіх пісьменнікаў няшмат, зусім мала. Адзінкі.\nНяшмат і такіх людзей, асобаў, як Быкаў.\nЯ не быў з ім у блізкім сяброўстве. Гэтага не магло стацца ні праз розніцу ў гадах, хоць з часам яна сцягвалася, меншылася, ні праз рознасць характараў. Нават не столькі характараў, колькі светаадчуванняў. У аснове майго — змешанасць колераў, у Быкава— кантрасты. Белае — чорнае, сябар — вораг, герой — баязлівец, праўда — мана. Паміж гэтымі палярнасцямі, як між полюсамі магніту, і наструніліся лініі ягонага лёсу. Быць побач з Быкавым у такім сілавым полі было няпроста.\nАнёла з яго не намалюеш. Ні на які юбілей. Пры ўсім старанні…\nЗмагары анёламі не бываюць. Зразумела, ён не нарадзіўся змагаром, але ягонае дарослае, мужчынскае жыццё як пачалося на вайне, так нібыта на вайне і скончылася, даўшы яму нейкае паслабенне толькі ў самыя апошнія гады. Звыклы да змагання, ён інакшага жыцця і не ўяўляў — і ў інакшым жыцці сябе самога нібы не знаходзіў. Тое, што большасці было ўпоперак, яму было ўздоўж… І наадварот.\nТакі чалавек… Без якога не абыйсціся. У літаратуры, у гісторыі Беларусі, у лёсах людзей, якім выпала жыць з ім у адным часе.\nМногія не ведалі, як у тым часе жыць… І дапытваліся ў Быкава, як?.. Прагнучы займець у ім адразу і гуру, каб навучыў, і суддзю, каб рассудзіў, і прарока, які б наперад сказаў, і правадыра, які б павёў наперад. Якраз гэта пад канец жыцця Быкава найбольш стаміла. Ён сам сабе быў за дарадцу — і не жыў так, як не мог і не ўмеў, а так жыў, як умеў і мог. Намагаючыся супадаць с сумленнем.\nПраз гэта і несупадзенні Быкава з многімі… І нават з тымі, хто шукаў у яго падтрымкі, чакаў ад яго праўды, ісціны, а сам выкручваўся, каб жыць, як не ўмеў, і намагаўся жыць, як не мог.\nУ літаратуры Быкаў быў, як доктар, які не хавае ад хворага праўду, а кажа ўсё, як яно ёсць.\nІ ў жыцці ёсць дактары, якія кажуць хвораму ўсё, як яно ёсць. У тым ліку тое, колькі прыблізна засталося. Можа, для таго, каб збіраліся людзі ў вечнасць, дараблялі галоўнае і не гублялі час на драбязу.\nКалі сёння азірнуцца на апошнія гады жыцця Васіля Быкава, дык падобна на тое, што ён збіраўся. Хутка зразумеўшы, калі цяжка захварэў, што з ім… Пад самы канец напісаў кнігу ўспамінаў пра зямное сваё жыццё — і адышоў у вечнае.\nНе кожнаму ўдавалася так завяршыць свой шлях.\nНа развітанне з ім я напісаў:\n“Дзіўную даў нам Бог краіну. Усё ў ёй нібыта ёсць — у водах рыбы, у лясах звяры і птушкі, у гарадах і вёсках жыхары, якія самі сябе беларусамі называюць, а ладу беларускага, з якога само па сабе было б зразумела, нашто ўсё тут і дзеля чаго, няма і няма. І спрадвеку ў тым нехта вінаваты — то рускія, то палякі, то жыды… Толькі не мы самі, о, не! Дзесяць мільёнаў не вінаватых у тым, што жывуць у айчыне без Айчыны, на таямнічай зямлі з цьмянай, нібыта чужой, гісторыяй і замглёнай, нібыта не сваёй, будучыняй.\nДа таго, што зрабіў для Беларусі, для гонару яе і славы Васіль Быкаў, нельга нічога дадаць, апроч бессмяроцця”.


Вялікі велазлёт збіраюць у выходныя на хутары Шаблі - 18.08.2016, Sputnik Беларусь\nУ праграме Першага беларускага міжнароднага фестывалю велаквест, спаборніцтвы па фрысбі, хуткасным спуску, шмат добрай музыкі, а таксама магчымасць абмяняцца... 18.08.2016, Sputnik Беларусь\nу беларусі, навіны , стыль жыцця, пляцоўка , грамадства, афiша , беларусь, валожынскі раён, велафестываль\n© Sputnik / Илья Питалев / Перайсці ў фотабанкЮны раварыст. Архіўнае фота\nМІНСК, 18 жні — Sputnik. Першы ў Беларусі міжнародны веласіпедны фестываль адбудзецца 20-21 жніўня на хутары Шаблі ў Валожынскім раёне, паведамілі Sputnik у ГА "Мінскае веласіпеднае таварыства", якое выступае адным з арганізатараў велазлёта.\nНа велазлёце чакаюць усіх, хто любіць двухколавы транспарт, каб весела прабавіць час, а заадно абмеркаваць існуючыя праблемы, у тым ліку ўзаемадачыненні на дарозе з іншымі ўдзельнікамі руху. Мяркуецца, што сваім досведам падзеляцца актывісты веласіпеднага руху з Масквы і ўкраінскай Палтавы.\n"На прыкладах ужо рэалізаваных праектаў госці дадуць практычныя парады, як змяніць свой горад і пасябраваць з мясцовымі уладамі і бізнесам", — распавялі арганізатары велазлёта.\nАкрамя змястоўных гутарак і майстар-класаў, запланавана мноства зон актыўнасці, дзе госці фестывалю змогуць паўдзельнічаць у велаквэсце, спаборніцтвах па фрысбі, хуткасным спуску — ці ўладкаваць пікнік і паслухаць музыку.\nПозна ўвечары ва ўдзельнікаў форуму будзе магчымасць паглядзець кароткаметражкі ад расійскага кінафестывалю "Велакіно".\nНа наступны дзень гасцям прапануюць праехаць па першым веласіпедным маршруце ў Беларусі "Валожынскія гасцінцы".\nНа велазлёт можна прыязджаць з дзецьмі (для іх будуць прадугледжаны бясплатны аніматар) і з сабакамі (чатырохногіх сяброў рэкамендуецца трымаць на павадку і прыбіраць за імі).\nШто тычыцца начлегу і іншых выгод, то арганізатары фестывалю раяць узяць з сабой намёты.\n"Вы жывяце ў прывезеных з сабой намётах. Для зручнасці будуць арганізаваны прыбіральні і пастаянны доступ да вады, дроў", — удакладнілі ў "Мінскім веласіпедным грамадстве".


Поўныя характарыстыкі Oppo Find X2 Pro Androidsis\nЗасталося крыху больш за пяць дзён, каб сустрэць як мінімум два новыя флагманы ад Oppo, вытворцы, які зараз круціць галавой. Знайсці запуск серыі X2 Ён сочыць як мінімум за двума мадэлямі, адной з іх будзе версія пад назвай «Pro».\nFind X2 і Find X2 Pro будуць падзяляць мноства функцый, у тым ліку, напрыклад Частата абнаўлення 120 Гц экрана, хоць гэта і не адзінае. CPH2020 і CPH2025 - нумар мадэлі, і праз амаль два гады ён адновіць трон Find X, на якім было нямала рынкаў збыту.\nЗнайдзіце ўцечкі функцый X2 Pro\nDigital Chat Station згадвае, што гэты тэрмінал дадасць 6.7-цалевы QHD-панэль, з уласнай частатой абнаўлення 120 Гц і частатой дыскрэтызацыі 240 Гц. Здараецца, ласкава выступіла карэйская фірма Samsung, адна з кампаній, якая добра працуе з OLED-панэлямі.\nУсталяваны працэсар - магутны Qualcomm Snapdragon 865, таму ён будзе абмежаваны 24 FPS за 8K, як гэта адбываецца з Galaxy S20. Oppo Find X2 Pro будзе мець 689-мегапіксельны датчык Sony IMX48, Sony IMX586 будзе звышшырокім, а Samsung S5K3M5 ISOCELL 13MP здымкам з 5-кратным гібрыдным павелічэннем.\nУ пярэдняй частцы я б усталяваў 32-мегапіксельны сэлфі-датчык у прасвідраванае адтуліну, што вельмі важна, калі мы хочам рабіць як якасныя фота, так і відэа. Акумулятар, уключаны ў Find X2 Pro ён стане 4.260 мАг з хуткай зарадкай 65 Вт.\nГэты новы смартфон будзе ўключаць ступень абароны IP68, двайны дынамік і X-вось лінейны рухавік, апошні адносіцца да рухавіка хаптычнай вібрацыі. 6 сакавіка мы пакінем сумневы і, перш за ўсё, мы сустрэнем два наступныя высокакласныя прылады кітайскага вытворцы.\nПоўны шлях да артыкула: Androidsis » Прылады Android » Мабільныя тэлефоны » Поўныя характарыстыкі Oppo Find X2 Pro\nDragon Raja - гэта захапляльны новы MMORPG з неверагоднай графікай і гіганцкім светам


З`явіўся альбом пра «хросную маці беларускага акцыянізму» Людмілу Русаву » MAKEOUT — Журнал про гендер и сексуальность\nБеларусь фемінізм мастацтва гісторыя 25 студзеня 2015\nУ серыі «Калекцыя пАРТызана» выйшаў альбом «Людміла Русава», дзе ўпершыню сабраныя дакументацыя і працы — ад жывапісу і габеленаў да калажаў і перформансаў — выбітнейшай беларускай мастачкі 1980-90-х Людмілы Русавай.\n«Пра Людмілу Русаву ў 1990-х казалі як пра лідара руху авангарду ў Беларусі, хросную маці беларускага акцыянізму. Яна аўтар першага перформансу і першай арт-кнігі ў Беларусі. Людміла Русава працавала ў розных жанрах мастацтва, не баялася эксперыментаў. У выніку з'явіліся шэраг жывапісных палотнаў, аб’екты, інсталяцыі, фотакалажы, перформансы, відэапраекты, арт-кніга і многае іншае. Праекты і даследаванні Русавай заўжды злучаліся з перадавымі ідэямі сусветнага мастацтва. Віртуальнымі апанентамі для яе былі такія прызнаныя майстры, як Іў Кляйн, Марына Абрамавіч, Андрэй Таркоўскі, Казімер Малевіч. «Творчая біяграфія» Людмілы Русавай — гэта ўдзел у прыблізна 100 выставах і праектах, палова з якіх, паводле ейнага вызначэння, «чыста авангардныя».\nНаталля Янкоўская. Кніга. Людміла Русава // «Калекцыя пАРТызана», Мінск: 2015\nУ 2012 годзе ў серыі «Калекцыя пАРТызана» выйшаў альбом «Беларускі авангард 1980-х», першае і адзінае на сённяшні дзень выданне, дзе ў хроніцы, імёнах і працах зафіксаваная адна з найважнейшых старонак нашай сучаснай гісторыі. Рэзананс, які выклікаў гэты каталог, стаўся для нас імпульсам адкрываць і далей «забытыя» феномены і аўтараў, без якіх немагчыма ўявіць сабе сучаснае беларускае мастацтва. І ўжо тады для нас было зразумелым, што немагчыма яго ўявіць без асобы Людмілы Русавай.\n«Жаночыя імёны няўхільна знікаюць з вялікай гісторыі. Здаецца, яшчэ на пачатку 1970-х Лінда Нохлін вытлумачыла, «чаму не было вялікіх мастачак» і ў якіх умовах жанчыны змушаныя існаваць у арт-асяродку, — відавочным сталася размеркаванне ўлады на полі мастацтва і гендэрная спецыфіка рэпрэзентацыя. Гэта выклікала грамадскія і акадэмічныя дыскусіі, пацягнула за сабой пэўныя інстытуцыйныя змены і трансфармацыю ўяўленняў пра жаночае (і) фемінісцкае мастацтва… У Беларусі ў гэты час — цішыня і дыскурсіўная няўцямнасць у дачыненні да феміністычных ідэяў. Аднак жанчыны-мастачкі, безумоўна, працуюць. І сярод іх Людміла Русава, адна з асноўных фігур беларускага неафіцыйнага мастацтва».\nТаня Сяцко. Жыццё як маніфест, альбо Мастацтва перад усім // «Калекцыя пАРТызана», Мінск: 2015\nЗа дапамогу ў зборы матэрыялаў выказваем падзяку Віцебскаму абласному краязнаўчаму музею і асабіста дырэктару Глебу Уладзіміравічу Савіцкаму і старэйшаму навуковаму супрацоўніку Віцебскага мастацкага музея Святлане Кот. А таксама Вользе Архіпавай, Вользе Сазыкінай, Ганне Сачыўка\nАльбом ужо ў продажы! Шукайце ў краме «Ў», кнігарні «ЛогвінаЎ» (пр. Незалежнасці, 37а) і іншых крамах Мінска. А таксама на imbryk.by.\nЗаснаваная ў 2009 годзе, серыя «Калекцыя пАРТызана» плануе сабраць the best беларускага арту — 32 альбомы (колкасьць літараў у беларускім альфабэце), якія разам складуць унікальную энцыклапедычную візуальную азбуку, галерэю найноўшага беларускага мастацтва.\nСустрэча з польскай мастачкай Паўлінай Алоўскай\n27 ліпеня а 19-ай гадзіне.


Паспяховы той, хто найперш перамагае сябе | Настаўніцкая газета\nПаспяховы той, хто найперш перамагае сябе\n23.10.2018 23.10.2018 - 11:05Якасць адукацыі\nНастаўніца біялогіі Алена Уладзіміраўна Мішына настаўнічае ўжо 25 гадоў у гімназіі № 8 Віцебска. У педагогіку трапіла па збегу акалічнасцей (марыла стаць медыкам), але расчаравання не зведала. Настаўніца пераканана, што цяжкасці ёсць у кожнай прафесіі, яны робяць мацнейшым кожнага з нас, а педагог, як ніхто іншы, павінен быць моцным і ўпэўненым у сабе. Як заўважыла Алена Уладзіміраўна, паспяховы той, хто найперш перамагае сябе і сваю ляноту.\nНа прафесійным шляху Алены Уладзіміраўны сустракаліся выдатныя педагогі, моцныя прадметнікі і метадысты, якія паўплывалі на яе як па-чалавечы, так і прафесійна. “Маім універсітэцкім (скончыла тады яшчэ Віцебскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя П.Машэрава) выкладчыкам методыкі быў В.С.Конюшка, які вельмі многа даваў методыкі і вучыў добра. Калі прыйшла ў школу, то са мной зноў працавалі прафесіяналы — М.М.Ласякіна, А.М.Купрыянава. Я трапіла ў такое асяроддзе, дзе можна было навучыцца стаць сапраўдным настаўнікам.\nУ прыватнасці, калі ва ўніверсітэце вучыліся праектаваць урокі, то заўсёды давалася парада рабіць некалькі варыянтаў заданняў для замацавання матэрыялу, для адточвання практычных навыкаў. У школе больш вопытныя калегі проста садзіліся побач і разбіралі ўрокі, паслядоўнасць этапаў, заданні, тлумачылі гэтую паслядоўнасць з пункту гледжання методыкі”, — адзначыла Алена Уладзіміраўна.\nМая сённяшняя гераіня — класічная настаўніца, прыхільніца ў большасці сваёй традыцыйных урокаў, хаця трымае ў полі зроку і сучасныя метадычныя тэндэнцыі. Даволі даўно выкарыстоўвае элементы тэхналогіі крытычнага мыслення. У 2017 годзе скончыла дыстанцыйныя курсы па засваенні стратэгіі актыўнай ацэнкі. “За гады работы змянілася многае, бо само жыццё памянялася. Калі раней быў падручнік і пару дапаможнікаў, то цяпер у арсенале настаўніка, акрамя падручніка тэставыя зборнікі, сшыткі для практычных і лабараторных работ і шмат іншага. Разам з тым усё роўна трэба ўчытвацца, пераглядаць, адаптаваць пад сваіх вучняў.\nВыкарыстоўваю на сваіх уроках зручныя для мяне элементы актыўнай ацэнкі. Мне падабаецца, што гэтая тэхналогія дапамагае вучыць дзяцей ставіць мэты, саміх сябе ацэньваць. Дарэчы, да АА прыйшла ў тым ліку і з дапамогай “Настаўніцкай газеты”, дзе сваім вопытам дзяліліся педагогі з Віцебшчыны Галіна Сухава і Вольга Жыткая. Апошняя якраз і расказала мне, як можна зарэгістравацца і павучыцца на дыстанцыйных курсах. Калі коратка, то мая методыка — гэта класічны ўрок, плюс прыёмы крытычнага мыслення, плюс элементы актыўнай ацэнкі”, — адзначыла А.У.Мішына.\nЦяпер Алена Уладзіміраўна выкладае ў 6, 8, 10 класах, у якіх практыкуе самыя розныя формы работы. “Усё залежыць ад характару класа, — зазначае яна. — Вы ж ведаеце, што адзін і той жа канспект урока ў розных класах можа па-рознаму спрацаваць, не кардынальна, але нюансы будуць абавязкова. Дзеці ж розныя: ёсць актыўныя і пасіўныя, ёсць вучні, для якіх біялогія прывабная толькі асобнымі тэмамі. Высокая матывацыя ў старшакласнікаў профільных класаў, бо яны ўжо больш-менш уяўляюць сваю будучыню, адпаведна, ведаюць, якія прадметы ім спатрэбяцца ў большай ступені”.\nУ педагагічную практыку маёй гераіні ўваходзіць і такі напрамак дзейнасці, як навучанне дарослых. Перыядычна Алена Уладзіміраўна праводзіць заняткі для сваіх калег падчас курсаў павышэння кваліфікацыі як на ўзроўні горада, так і вобласці. Летам яна працавала ў раённай школе для настаўнікаў хіміі і біялогіі Талачына. А на пазамінулым тыдні настаўніца тлумачыла калегам падыходы да кантрольна-ацэначнай дзейнасці ў межах сучаснага ўрока, расказвала пра групавыя формы работы і ўласную методыку выкладання.\n“Работа тых заняткаў (а гэта былі маладыя настаўнікі) пачыналася з тлумачэння паняцця адзнакі, затым яшчэ раз разгледзелі 10-бальную шкалу, разабралі, якія веды якому ўзроўню адпавядаюць, аналізавалі дапаможнікі (дыдактычныя, лабараторныя, практычныя), якія ёсць у нас у наяўнасці.\nЯ, каб пазбегнуць непаразумення наконт адзнакі, пачынаю з дзецьмі весці работу з 6 класа. У мяне на стэндзе вісіць 10-бальная шкала з тлумачэннем кожнага ўзроўню ведаў і кожнага бала. Ёсць такі прыём крытычнага мыслення — “Тоўстыя і тонкія пытанні”. З яго мы і пачынаем вучыцца разбірацца ў сістэме ацэньвання”. Я імкнуся, каб дзеці вучыліся разумець, што пытанне і заданне бываюць рознымі, адпавядаюць розным узроўням прастаты і складанасці. Тут мне дапамагае і актыўная ацэнка, дзе вялікая ўвага ўдзяляецца самаацэнцы, калі навучэнец вучыцца ставіць мэту і ацэньваць ступень яе дасягнення.\nЗаўсёды з вучнямі аналізуем пісьмовую работу, як гавораць навучэнцы, “ацэньваем кошт кожнага задання”. Для гэтага ў нас ёсць шкала пераводу. Затым, пры праверцы такой пісьмовай работы, стаўлю на палях умоўныя абазначэнні (правільна, няправільна, нешта прапусціў/згубіў), якія пры неабходнасці тлумачацца на наступным уроку.\nПры ацэньванні вуснага адказу галоўнае — сфармуляваць пытанне так, каб яго можна было ацаніць па 10-бальнай сістэме. Часцей за ўсе вучань спачатку нешта расказвае, а пасля яму задаюцца пытанні, каб зразумець, наколькі добра ён валодае гэтай інфармацыяй, умее параўнаць, абагульніць. Адказ вучня каменцірую я і аднакласнікі, каб усе разумелі кошт той ці іншай адзнакі. Вострых канфліктаў у нас з вучнямі ніколі не ўзнікала, як, зрэшты, і з іх бацькамі (са шкалой ацэньвання знаёмлю і іх). І, дарэчы, калі ўзнікае гаворка наконт адзнакі з мамай ці татам, то заўсёды імкнуся, каб у такой размове ўдзельнічаў і вучань”, — расказала настаўніца.\nАлена Уладзіміраўна часта нагадвае сваім навучэнцам, што перамагаць сябе і сваю ляноту — гэта справа, якая не церпіць перапынку, інакш шансы дасягнуць лепшага (у тым ліку і больш высокай адзнакі) будуць невысокія. Каб пераканацца ў гэтым, трэба проста не ленавацца.\nДаследчая дзейнасць — для навучання і выхавання\nГібкасць падыходу да адукацыі кожнага дзіцяці


KETO EAT&FIT у Брэсце купіць ад 5Руб.\nKeto Eat&Fit у Брэсце\nАформіць заказ Keto Eat&Fit можна толькі запоўніўшы форму на сайце. Скарыстайцеся формай замовы і калі ласка, увядзіце кантактныя дадзеныя. На працягу бліжэйшага часу з Вамі звяжацца менеджэр і ўдакладніць дэталі замовы для хуткай дастаўкі, паведаміць ўмовы заказу. Рэгіён дастаўкі - Беларусь, ажыццяўляецца на працягу 3-5 дзён, паштальёнам да пазначанага адрасы можа быць іншы ў розных гарадах. Атрымаць заказ у Брэсце можна на пошце. Аплата дастаўкі пасля атрымання пасылкі ад курьера або на пошце. Кошт - 5Руб..\nДля паспяховага замовы капсулы за палову кошту, аформіце заказ сёння, пакуль дзейнічае ЗНІЖКА -50%.\nДзе купіць у Брэсце Keto Eat&Fit\nКошт арыгінальных капсул - 5Руб.. Набыць ад вытворцы можна онлайн праз наш афіцыйны сайт. Рэгіён дастаўкі - Беларусь, усе гарады. Кошт за дастаўку паштальёнам да пазначанага адрасы можа быць іншы ў розных гарадах*.\nЗвяртаем Вашу ўвагу, аплата вырабляецца толькі пасля атрымання пасылкі па вашаму адрасе. Сцеражыцеся ашуканцаў, не рабіце перадаплаты.\nТолькі цяпер Вы зможаце замовіць Keto Eat&Fit з 50% зніжкай. Ужо зараз калі ласка, увядзіце імя і тэлефон у форму замовы, каб замовіць арыгінальныя капсулы па самай выгаднай цане ў Беларусі.\nЯк аформіць заказ і атрымаць Keto Eat&Fit у Брэсце\nКаб аформіць заказ з дастаўкай у Брэсце на сайце пакіньце заяўку праз форму замовы, паказаўшы для гэтага імя і кантактны тэлефон. Спецыяліст колл-цэнтра звязваецца з Вамі для пацверджання замовы для афармлення замовы і адказу на ўсе Вашы пытанні і пажаданні па дастаўцы па прадукту і пацвердзіце заказ. Пасля Вы атрымліваеце пасылку і аплачваеце яе на бліжэйшай пошце.\n* Брэст - забраць заказ можна ўжо на 2-3 працоўны дзень пасля афармлення.\nЗамовіць у Брэсце Keto Eat&Fit 50% зніжка


30.08.2009 / 13:37\nБоршч кіпіць 15\nТрадыцыйная кухня — самая экалагічная і эканамічная для свайго рэгіёну. Яна грунтуецца на мясцовых прадуктах і мясцовай спецыфіцы. Наталка Бабіна распачынае новы цыкл публікацый пра беларускую кухню — сапраўдную‑сапраўдную, правераную часам.\nМая бабуля гатуе два віды баршчу — «такі» і «чырвоны». «Такі» — гэта тое, што ў расійскіх кулінарных кнігах называецца «щи из капусты», а «чырвоны» — «борщ украинский». Сёння імжыць, сонца, якое ўстае, толькі ледзьве прабіваецца скрозь хмарную смугу — будзе халаднаваты дзень, таму згатуем чырвоны — ён больш наварысты і каларыйны. Фасоля для яго замочана яшчэ з вечара.\nДзе там наша мяса? Дастаем з замарозкі кавалак свініны памерам з кулак — гэтага дастаткова на добрую каструлю — і закідаем разам з фасоляй у рондаль з халоднай вадой, хай закіпае.\nЦяпер бярэмся чысціць бульбу — яна нам прыдасца і для баршчу, і на другую страву.\nДык вось, не верце, калі гавораць, што для прыгатавання смачнай стравы самае важнае — як гатаваць.\nНайважнейшае ў гэтай справе — з чаго гатаваць. Калі прадукты смачныя і якасныя, самая простая ежа атрымаецца — з пальцамі з’ясі. Цалкам справядліва і для баршчу.\nТаму вельмі важна, якое менавіта мяса мы выкарыстоўваем. Гэта можа быць рабрынка з костачкай, кавалак лапаткі ці кумпяка абавязкова са скуркай, брушынка з перарослінкай — галоўнае, каб жывёлу добра кармілі і не шпігавалі антыбіётыкамі. Найлепшае мяса — з хатняй гаспадаркі.\nАбазнаныя людзі кажуць, што найсмачнейшае мяса атрымліваецца, калі свінню кармілі печаным хлебам, зелянінай, бульбай. На жаль, на мінскіх рынках купіць такое мяса немагчыма: тут пад відам «хатняга» прадаецца выключна мяса з вялікіх комплексаў і фермерскіх гаспадарак, дзе жывёла атрымлівае толькі камбікорм і ваду. Таму, калі вам важна, што ядуць вашыя хатнія, за мясам варта выправіцца за кальцавую, у невялікія гарадкі: Бегам’е, Вілейку. Або Ракаў, дзе таксама адбываюцца штотыднёвыя кірмашы.\nДа таго ж, атрымаеце асалоду ад самой паездкі ў мілы беларускі гарадок і ад кантактаў з беларусамі. Але і тут шмат перакупшчыкаў, таму, павольна ідучы паміж мясных радоў, прыглядайцеся не толькі да мяса, але і да тых, хто яго прадае.\nПеракупшчыкаў лёгка вылічыць: выглядаюць яны не так, як сяляне. Перакупшчыкі звычайна гаваркія, актыўна «ўпарваюць» свой тавар, бажацца і нават хрысцяцца ў пацвярджэнне таго, што мяса якаснае.\nПрычым мяса ў іх зазвычай выглядае вельмі прывабна: прыемнага ружовага колеру, мясныя валокны вялікія, шкурачка абсмаленая. Але, калі добра прынюхацца, яно мае ледзь‑ледзь прыкметны непрыемны пах мачы… Пры варцы такога мяса непрыемны пах узмацняецца, само мяса мае кіславаты смак, а пры смажанні кавалкі ўсмажваюцца амаль удвая і робяцца цвёрдымі. Нам такое мяса непатрэбна. Праходзім далей.\nА вось стаіць загарэлы мужычок, ага, галава свіная на прылаўку адна, а кавалкі сала ў яго «дзвізяць» — трасуцца, як жэле. (Ой, успомніўся шыкоўны анекдот: «Кот Васька адчыняе дзверцы халадзільніка, а там жэле трасецца. Васька кажа: «Не трасіся, жэле, я па кетчуп!».) Мужычок адразае кавалачак скуркі і задуменна жуе. Хутчэй сюды, пакуль не перахапілі! Тут запасемся добрым мясам надоўга — толькі, канечне, агледзім добра і панюхаем той кавалак, што нам прыглянуўся.\n…Ага, мяса тым часам закіпела. Цяпер пасолім яго — мяса любіць соль, і пад уздзеяннем гэтага пачуцця аддасць булёну найлепшае, што ў ім ёсць — і дамо мясу паварыцца з паўгадзіны, а самі бярэмся за нарэзку гародніны для баршчу.\nТак, і бульба пачысцілася — вымыем яе і ставім варыць (штукі чатыры адкладаем ў халодную ваду — спатрэбіцца потым для баршчу).\nЗ гароднінай справа, як і з мясам: яна можа быць вельмі рознай на смак, у залежнасці ад таго, дзе расла і як вырошчвалася. Самая смачная — з пясчанай глебы сонечнай і цёплай Берасцейшчыны. І бурачок, і бульбачка, і капустка, і моркаўка, і памідоры, і перац, і часначок з цыбулькаю — усё, што нам спатрэбіцца для баршчу — на Берасцейшчыне мае нашмат мацнейшы смак і водар, чым гародніна з гліністых і макраватых палеткаў Міншчыны.\nБурачок для баршчу — таксама памерам з кулак. Дробна рэжам яго — і ў булён. Большасць кулінарных кніжак прыводзяць рэцэпты, дзе бурачок для баршчу трэба націраць на тарку і, як і астатнюю гародніну, абсмажваць на алеі ці туку. Гэта робіцца для таго, каб узмацніць іх смак. Можна, вядома, зрабіць і так, але боршч тады будзе больш «аднародны», у ім згубіцца смак інгрэдыентаў як такіх. У тым жа баршчу, які мы варым зараз, кожная гародніна свой смак захавае.\nКарацей, яшчэ хвілін праз 20, калі бурачок памякчэе, рэжам бульбу пласцінкамі — туды ж, тады моркву яшчэ, капусту дробна нашынкуем — і ў кіпень. Аднойчы пляменнік, назіраючы, як я сяку для баршчу ўсё, што знаходзіцца дома з гародніны, параіў мне і гурок туды парэзаць. Гурок — не ведаю, не спрабавала, а вось кабачкі ці патысоны, нарэзаныя кубікамі, будуць цалкам да месца. Калі гародніна троху памякчэе, дабаўляем яшчэ нарэзаны кубікамі салодкі перац — а тады агеньчык трэба зрабіць маленькім‑маленькім, каб боршч не віраваў, а толькі трошку‑трошку кіпеў. Гэта акалічнасць — лёгкі агонь — вельмі важная!\nА вось памідор і цыбулю варта троху падсмажыць. Калі мяса было любавым — смажце на шкварачках ці туку, калі тлустым — трошкі змажце патэльню алеем. Цыбулю кладзіце канечне — яна дадае баршчу спецыфічнага смаку, а сама зробіцца салодкай. Ну і памідоры — гэта тое, без чаго баршчу добрага не зварыць, таму рэжце на патэльню не шкадуючы. Калі кавалачкі памідораў памякчэюць, а кубікі цыбулькі стануць празрыстымі — зажарку ў боршч. І не забудзьцеся абліць разы два патэльню булёнам — каб змыць у боршч самае смачнае.\nА колькі чаго класці — справа густу. Мне асабіста падабаюцца густыя баршчы, такія, у якіх лыжка стаіць.\nОй, бульба зварылася! На патэльню, якая якраз вызвалілася ад зажаркі, наліваем трохі алею — і высыпаем туды адвараную бульбу. Зараз прыгатуем «смалюхі». На алеі, на сярэднім агеньчыку, падсмажваем бульбу, пакуль не зробіцца на ёй залацістая, смачненькая, хрумсткая скарыначка, тады перавяртаем — і падсмажваем другі бок. Можна (і яшчэ лепш) падсмажваць на скварачках, асабліва калі мы набылі сала ў таго самага мужычка…\nПакуль бульба падсмажваецца, даводзім да смаку наш любімы боршч. Каштуем. Дадаем, калі трэба, троху солі. Плюс‑мінус палову сталовай лыжкі воцату. Можа, трохі яшчэ дадаць? Перцу чорнага і чырвонага. Дробна нарэзанага часначку. Чагосьці не хапае? Дадайце чвэрць чайнай лыжкі цукру — у такіх мізэрных колькасцях ён узмацняе смак. Ага, яшчэ здрабнёнага кропу і пятрушкі. А вось лаўровага ліста я не кладу — гарчыць у баршчы, па‑мойму. Ну, самае тое!\nДастаём з баршчу мяса і кладзем яго ў патэльню да бульбы.\nЧую, у доме пачынаюць варушыцца. Вядома, такі пах! Боршч, бульбачка, яшчэ кампот, які зварыўся паміж справамі. Ранішнія хатнія справы муж і дзеці парабілі, ехаць пара: на працу, вучобу, у дзіцячы садок… Зараз паснедаюць — і ў паход.\nДобры боршч з раніцы — лепшы за любую каву і, несумненна, за любы бутэрброд.\nТак, я прытрымліваюся такой сістэмы харчавання, якая раней была паўсюднай у Беларусі, а зараз робіцца рэдкасцю: на сняданак — гарачыя стравы, на абед і полудзень — перакусы, на вечар — зноў паўнавартасная гарачая ежа. А што можа быць паўнавартасней за боршч?\nПа радыё гучыць Yesterday. Зрабіць хіба галасней?\nБоршч кіпіць, аж разлягаецца,\nДом пад гэта прачынаецца —\nШто боршч кіпіць,\nІ Дом стаіць…\nНа каструлю баршчу сярэдніх памераў (3—4 літры) спатрэбіцца:\nкавалак мяса з кулак;\n1/2 шклянкі фасолі;\n1—2 невялічкія бурачкі;\n1/8 качана капусты сярэдніх памераў;\n2—3 зубчыкі часнаку;\nзеляніна кропу, пятрушкі;\ncоль, молаты перац, воцат, цукар на смак.\nФасолю замачыць на ноч. Мяса, фасолю пакласці ў халодную ваду, давесці да кіпення, пасаліць і варыць на маленькім агні амаль да гатоўнасці мяса. Дадаць ачышчаную здрабнёную гародніну і нашынкаваную капусту, варыць да гатоўнасці інгрыдыентаў. Давесці да смаку, дадаўшы зеляніну, часнок, спецыі.\nМожна падаваць са смятанай.\nБульба‑»смалюхі» да баршчу\n10‑12 бульбін, соль, алей ці тук\nБульбу абабраць, адварыць амаль да гатоўнасці, абсмажыць на алеі ці туку да залацістай скарынкі.\n30.08.2009 / 14:34\nПаважаная Наталка, вялікі дзякуй! Калі ласка, пішыце яшчэ. У кнігарне ня знойдзеш беларускай кулінарнай кнігі. Вы вельмі цікава падаеце матэр'ял. Шаноўная Рэдакцыя, беларуская кухня ёсьць вельмі добрай прыдумкай на пастаянную рубрыку.\nаматорка борщу / Адказаць\n30.08.2009 / 19:24\nНаталочка!Білорусь зіпсувала Вам смак:насипати петрушки в борщ--це,мабуть,місцева вигадка. Але чому Ви влітку берете минулорічну квасолю,коли є свіженька,яка за 20хв.звариться. А оцет хто ллє у борщ,коли існують помідори???Чи Ви з помідорів сочива варите???Не варто літературу з їжею змішувати.\n30.08.2009 / 20:00\nА оцет хто ллє у борщ,коли існують помідори? +1. Воцат толькі псуе боршч. Пятрушку ў боршч таксама ніколі не сыпаў. А вось наконт капусты - справа асабістага густу. Ведаю людзей, якія наўмысна дадаюць толькі кіслую - з гастранамічных меркаванняў.