Импортты алмаштырыу, сәнәғәтте роботлаштырыу һәм социаль программалар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n23 июня 2021 — 11:52 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика ярҙамы менән донъя баҙарына сыҡҡан завод, импортты алмаштырыу мөмкинлектәре, сәнәғәтте роботлаштырыу һәм социаль программалар. Төбәк етәксеһе Радий Хәбиров Белорет һәм Учалы ҡалаларына булған эш сәфәрендә ошо йүнәлештәргә өҫтөнлөк бирҙе. Радий Хәбиров Рәсәйҙәге иң эре металл продукцияһы эшләүсе предприятиеларҙың береһе — Белорет металлургия комбинатында тимер сымдар етештереү буйынса яңы цехҡа старт биреүҙә ҡатнашты. Әлегә комбинатта 220 млн һумлыҡ дүрт заманса һуҙыу ҡоролмаһы урынлаштырылған. Тиҙҙән улар һаны 12-гә еткереләсәк. Проект Рәсәй сәнәғәтен үҫтереү фонды ярҙамында бойомға ашырыла. Был — Көньяҡ Урал үлсәү ҡорамалдары етештереү заводы. Белоретта урынлашҡан был ҡеүәтле предприятиеның да эшмәкәрлеге һәм киләсәккә маҡсаттары Радий Фәрит улының иғтибар үҙәгендә. Ҡасандыр һәүәҫкәрҙәр генә башлап ебәргән бәләкәй цех 18 йыл эсендә донъя кимәлендә эшләүсе заводҡа әйләнгән. 2019 йылдан бүленә башланған республика субсидиялары һәм гранттар предприятиены импортты алмаштыра алыусы сәнәғәт ойошмалары рәтенә күтәрергә ярҙам итте. Ҡайҙа ғына булмаһын, республика башлығы урындағы халыҡты борсоған мәсьәләләргә туҡталырға ваҡыт таба. Учалыға сәфәрендә Радий Фәрит улы күптән түгел асылған Афғансылар скверында халыҡ менән осрашты. Һорауҙар төрлө: социаль ташламалар, “Башҡорт ихаталары” проектының бойомға ашырылыуы һәм вакцинациялау. Ҡаланы төҙөкләндереү мәсьәләләре лә иғтибарҙан ситтә ҡалманы. Учалылар был юҫыҡта дәүләт программаларын ҡуллана. Афған кампанияһында һәләк булған яҡташтары иҫтәлегенә ҡоролған сквер ошоно дәлилләй. «Торлаҡ һәм ҡала мөхите» милли проекты сиктәрендә үткән йылда бында 26 млн һумға төҙөкләндереү эштәре башҡарылды. Скверға бөтә яҡтан да инергә була, ҡасандыр ҡуйылған ҡоймалар урынына ҡыуаҡтар ултыртылған, йәйәүлеләр өсөн гранит плиталар һалынған. Әйткәндәй, плиталарҙы Учалының «Уралташ» предприятиеһында етештерәләр. Ғөмүмән, Учалыла төҙөлөш материалдарын етештереү йылдам бара. Ашығыс һәм ҡыҙыу темпта күтәрелгән ковид госпиталдәрҙе, мәҫәлән, тап шул заводтарҙың береһе материалдар менән тәьмин итте. 1975 йылда асылған Учалы ҡатырға һәм рубероид етештереү заводы урынында хәҙер Европалағы иң ҙур биш предприятие исемлегенә ингән “Технониколь” корпорацияһының алты заводы урынлашҡан. Шуларҙың береһе — “Техноплекс” – Башҡортостанда йылытыу-изоляция материалдарын етештереүсе берҙән-бер завод. “Әр-Рәхим” мәсетен һәм тағы ла тиҫтәләгән ҙур социаль объекттарҙы төҙөүҙә лә ошонда сығарылған йылытыу-изоляция плиталары - пенополистирол ҡулланыла. 60 мең м3 тәғәйенләнгән склад үҙе бер ҡаланы хәтерләтә. Автоматлаштырылған цехтарҙа тәүлегенә 900-1500 м3 материал етештереп төрәләр. Завод биләмәһендәге 3 тимер юл тармағы аша артабан улар илдең төрлө тарафтарына оҙатыла. Радий Фәрит улы яңы төҙөлә башлаған цех менән дә танышты. Уның майҙаны 1900 м2 тәшкил итә. Был цехта быяла-туҡымаға битум яғыла һәм ул артабан ҡыйыҡтарҙы ябыуҙа ҡулланыла. “Технофлекс” заводында ла тиҙҙән эште тулыһынса роботлаштырыу башланасаҡ. Әлегә хеҙмәткәрҙәр бер робот-ҡоролманы һынай. Быға тиклем әҙер продукцияны төрөү өсөн ике кеше кәрәк булһа, хәҙер барыһын да автомат башҡара. Төбәк етәксеһенең эш сәфәре графигында Учалы ҡатырға — рубероид заводы нигеҙендә 2000 йылда эш башлаған “Николь – Пак” заводының эшмәкәрлеге менән танышыу ҙа бар ине. Николь-Пак заводында ҡумталар өсөн ошондай ҡағыҙ етештерәләр, ә бының өсөн илдең Урал, Волга буйы төбәктәренән макулатура килтерелә. Заводта тәүгеләрҙән булып ҡатырға эшләү цехы асыла, унда макулатура, алама сепрәктән һәм ағас ҡалдыҡтарынан япма өсөн ҡатырға етештерә башлайҙар. 2003-2004 йылдарҙа үткәрелгән реконструкциянан һуң заводтың етештереү мөмкинлектәре арта — шыма ҡатырға һәм гофрлы ҡағыҙ етештереү яйға һалына, ә 2010 йылдағы 38 млн евролыҡ реконструкция целлюлоза етештереү ҡеүәһен өҫтәй, тағы 4 йылдан уның етештереү ҡеүәтен 40 мең тоннаға арттыралар. Оҙонлоғо 160 метрҙан торған ҡағыҙ эшләү машинаһынан 2,5 сәғәт эсендә әҙер продукция алалар. 1 тонна целлюлоза өсөн 1110 кг макулатура кәрәк, ә йылына завод 145 тонна ҡағыҙ етештерә һәм уны Ҡаҙағстан, Татарстан, Үзбәкстан, Рәсәйҙең Урал, Себер төбәктәренә оҙата. Радий Фәрит улын сәнәғәт предприятиеларын модернизациялау менән бер рәттән компанияларҙың тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға бәйле саралары ла ҡыҙыҡһындырҙы. Был мәсьәләнең мөһим булыуын һәм ул дәүләт кимәлендә һәр ваҡыт контролдә буласағын белдерҙе ул.


Почтовый индекс улица Приамурская, г. Николаевск-на-Амуре, Хабаровский край\n— ул. Приамурская\nПочтовый индекс улица Приамурская, г. Николаевск-на-Амуре\nАдрес: улица Приамурская, г. Николаевск-на-Амуре, Хабаровский край\nПочтовый индекс: 682460, 682469\nПочтовые отделения, обслуживающие ул. Приамурская:\nНомера домов и почтовый индекс улица Приамурская, г. Николаевск-на-Амуре:\n682460 8, 9, 10, 11, 119А, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 198А, 21, 23, 24, 25, 255А, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 49, 53, 57, 59, 61, 63, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 83, 85, 87, 100, 102, 104, 110, 119, 120, 128, 171, 183, 193, 194, 200, 204, 208, 215, 217, 218, 220, 243, 245, 247, 251, 253, 255, 257, 259, 261, 263, 265, 267\n682469 129, 130, 137, 139, 187, 191\nулица Приамурская на карте:


Менән eBay | Интернет-Маркетинг Глобаль Мәҡәләләр Сайт.Эш биттәр | GVMG - Донъя Вирусный Маркетинг Төркеме\nИнтернет-Маркетинг Глобаль Мәҡәләләр Сайт.Эш биттәр > Менән eBay\nКәңәштәр тураһында һөйләне, нисек атарға был eBay\nКәңәштәр тураһында һөйләне, нисек атарға был eBay мәҡәләләр бирә мәғлүмәтте нисек өйрәнергә атарға һәм сит ил аҡсаһы аҡса эшләргә eBay\nБыл-билдәле факт, тип бизнес алмай уңышлы ярдәмендә башҡа бүлеге. Ысынлыкта,, ул арала сығанағы булараҡ, бик кәрәкле эш миҫал өсөн барлыҡ төр бизнес. Бына ни өсөн һатыусылар эшкә сос һәм отражает был eBay аңларға йоғонтоһо эф\nВаҡытында Түләү Мәсьәләләре\nҠасан барыһы да тажын һуң һатыусы ебәрем товар eBay, бар ғына бер тере, ул булырға тейеш үтәлде: режим яуап биреү. Ҡасан миңә бер нәмә һатырға, иң мөһиме, һатыусы иҫәбенә алырға тейеш, ул теге йәки түләнә. Был -\nҺин Заслуживаешь Размести Үҙенең Беренсе Аукцион EBay\nҺин Заслуживаешь Размести Үҙенең Беренсе Аукцион EBay - Гарантияланған! Тиҙ һәм еңел!\nИнтернет-Аукцион Сайттар: Мөмкинлектәре Тураһында!\nИнтернет-аукцион сайттар настроение шул рәүешле, улар булырға мөмкин, бик өсөн дә отошло, һеҙҙең өсөн дә аукцион үҙе йорт. Тик, был бик күп кешеләрҙең аңламай, тип бар донъя ситтә урынлашҡан аукционда eBay! Әле, бар башҡа күп aucti онлайн\nНисек Тамғаларға Кадере Үҙенең Товар Дөрөҫ Бөгөнгө EBay\nКүп кенә яңы бөгөнгө eBay һатыусылар йыш эләгә ценовую ловушку. Йә улар бәйәһе уларҙың элементтарын артыҡ ҙур булмаһын атарға йәки уларҙа бәләр күпкә түбән итергә теләсә ниндәй файҙа.\neBay һатыу киңәштәр бөтәһе өсөн\nАртыҡ $40 миллион көнөндә, бизнес транзакция был eBay. Продавшая был eBay мул уңыш алған был сәнғәт һәм фән. Яҡшы хәбәр еткере булып тора, йәғни eBay тәҡдим итә, күп төрлө формаларын количество тикшеренеүселәр мәғлүмәт ярҙам итәсәк һезгә тамғаларға, һеҙ ЕРЛЕГЕ\nҠот Осҡос Покупок Был EBay\nҺатып онлайн ҡабул итеү сайттарында-аукцион кеүек eBay һайын популярлаша бара һәм ҡайһы бер бик яҡшы ғына алыш-ара файҙалана. Әммә хәүеф-хәтәр бар һәм был мәлдә мин яҙырға йыйынам тураһында уңышһыҙ тәжрибә, минең дустар\nАукцион eBay һәм сайт\nУлар айырым-айырым сайт һәм күп привычный өсөн ушей кеше теләсә ҡайһы теләсә ҡайһы идеяһы, нимә ул интернет? Һис шикһеҙ, бар шул, улар ҙа белә тип eBay булып тора, ләкин уларҙың күбеһе белмәй, сөнки машиналар яҡшы. Тап бына шуға күрә әлеге исеме статьяның-был ғына, Ссср\nУбийца Аукционда Киңәштәр EBay\nНисек выделяться юғарыраҡ башкаларынан eBay\nПредметтары, Улар Яҡшы Интернетта Һатыла\nКомпания eBay булырға дауам итә моде бу көннәрдә, нисек кешеләр дөньяла китәргә үҙҙәренең керемдәре мыҫҡыл итеү юлы менән һатып алыусылар, өҫтән ҡылған иле ҡарарға барахло. Менән eBay күберәк кәрәк түгел булараҡ ҡарарға район өсөн ял нежелательный ауырлыҡтар тудыра, килгән ахмаҡтар өсөн табыша\nДүрт Сифат Һеҙҙең EBay Булырға Тейеш Продукт\nАрттырырға Һеҙҙең Табыш, Делегацияһына Дөрөҫ Продукттары Һатыу Итеү Өсөн\nҠыҙыу Итеп Блинчики Элементтарын Өсөн Атарға Был EBay\nКүп кенә осраҡтарҙа, кешеләр гел теләләр, уларҙы эҫе аш-һыу: эҫе кофе, ҡайнар был грил гамбургеры һәм стейк һ. б.. Шуға күрә хатта eBay өҫтөн күрә кешеләр барырға тегеләре фәндәр һатыла торған кеүек ҡайнар блинчики, улар кешене йә изге эштәр, эҫе, улар әйтергә мөмкин сеһе! Дөйөм алғанда,,\nПервые ручки һәм насар Правописание тиңдәр оло алыш-бирештәр\nИң авторучка һыйыныр район прогуляться аша eBay эҙләсе яҡшы тәкдимдәр. Ай-һай, бер-бер сере бик ҙур алыш-бирештәр булып первые ручки аукцион торған яҙылған дөрөҫ түгел. Күп кешеләр төшөнсәһенә эйә түгел, сөнки был ҡиммәтле ручка улар хо тапкандар\nЯҡшы элемтәлә тора ключом т обнадеживающей һеҙҙең аукцион һатып алыусылар өсөн калдырырға сезне яҡшы кире бәйләнеш. Бындай аралашыу, шулай уҡ булдырмаһа ярҙам итә, бик күп ҡапма-ҡаршы фикерләр бөгөнгө eBay. 1. Яҡшы коммуникативных предотвратить недоразумения аралашыу яҡшы булдырмаһа ярҙам итә misunde\nБайрам покупок был eBay\nбыл eBay мөмкинлек бирә Һезгә итеү һатып алыу республикала инвалид кешеләр, һеҙҙең үҙ йорто, ҡалдырыуға трафика һәм ҡайһы бер күңелсезлекләр-се һеҙҙең байрам, бүләк һатып алырға. Плюс аласыз алырға барышында тәм-том.\nАрынырға иң ҙур ауыртыу бизнес eBay, был продавшая. Кургәнебез, продавшая был товалар аласыз искоренения наших ҡайһы бер күңелсезлекләр менән eBay.\nҺеҙ беләһеңме, һәр көндө бар өзләгән (бәлки, мең) eBay аукцион торған текст хаталар менән " названиях һәм описания? Аукциондар хаталар менән мәғлүмәт түгел килә өсөн даими эҙләү eBay, шуға ла йыш ҡына әлеге исемлектәр бар н\nИзбегать EBay Покупка Подводный Әлеге Таш Менән Ысын Күңелдән Кәңәштәр\nШул тиклем һәм теләсә ҡайһы базаһында, сауҙа был eBay түгел төшкән һәм башҡа ҡайһы бер күңелсезлекләр һәм корея. Беренсе сиратта, кәрәк яҡшы итеп ла билдәләп үтергә кәрәк, eBay-был онлайн-баҙар/алыш-судья. Ул бары тик әүерелә сараһы өсөн һатып алыусы һәм һатыусы осрашырға. Сөнки уның НС онлайн\nӘгәр һеҙ бер ни тиклем завидуют яҡшы тәкдимдәр һеҙ е тураһында ишеткән һәм үҙен һынап ҡарарға әҙер, бына һеҙҙең шанс, күберәк белеү.\nҺатып алырға Е-китап Е-Бэй: Е-Бэй бер тукталышы электрон китап кибете\nСентябрь 1995, иң дәрәжәле онлайн-магазин ойошторола. eBay уникаль булып тора, сөнки ул мөмкинлек бирә, он-лайн һатып алыусыларға, эйе шул тиклем индивидуум, шул тиклем яҡшы төркеме, ҙур төрлөлөк товалар, улар һатып алырға мөмкин, алыш-биреш йәки алыш-биреш өсөн уларҙың бергәлеге,\nПартнерлык программалары файҙаланылган ҡайһы бер иң танылған һәм прибыльный интернет-бизнес итергә, уларҙы миллионлаған. Amazon.com һәм ebay.com был бары тик ике миҫал сайттар, улар ҡулланалар партнерлык программалары, оло юл, аҡса эшләү өсөн интернетта аҡса.\nИң яҡшы ысулы Өстәргә Амазон сайт, eBay Google һәм Алһынсы\nҺеҙ ысынлап та ла телисез өстәргә прелестный контент Google ярҙамында, был Adsense, Амазонка, eBay һәм сайт һеҙҙең сайт? Мин асты, үзебез өсөн недорогой, простота урынлаштырыу һәм бик ҡыҙыҡлы сценарий, ул быны ала.\nНовинка’s етәкселеге табыш т онлайн\nБыл атарға физик һис шикһеҙ продукттары, һеҙ мәңге аласыз атарға физик товалар ла интернет аша. Бик яҡшы ҡаршы алыу башлап ебәреү өсөн ул, әнисә менән үҙ тирәһендә йорто өсөн элементтарын, улар телисез икән, ҡотҡарыу һәм атарға, уларҙы аукцион аша сайттар кеүек eBay.\nEBay Һатыусы Мөмкинлеге Советы – Түгел Пропустите Көймәлә\nНи өсөн кәрәк купаться глубже өсөн интернет-аукционда eBay, продавшая Секретный ҡабул итеү өсөн уңышлы булырға.\nҺайлау продукт киңәштәр өсөн eBay һатыусылар һәм Падение-грузоотправитель\nБеренсе этап һайлауына Һеҙҙең үҙ эсенә ала продукция урынлаштырыу урынын сезне. Раҫланған иде йәнә һәм йәнә, тип eBay һатыусылар, улар баҫым яһай баҙар урынын, күрһәтелә күпкә уңышлы был продажах-се яңы трафика һәм һатыу йыл банктың даими клиенттары. Һеҙ шул тиклем федераль\nДинһеҙ, Күп Мошенник Был EBay\nЫшанам, һеҙҙең илде кире тәжрибә eBay. Мин бик наслаждайся Сайт әлегә көндәрен бер көндө, әллә ниндәй урод маташа украсть миҫал өсөн "200 атарға миңа товар ярына юҡ иде. Был мәкаләләр аңлатыла, тип һәләкәте булған, шулай уҡ тәкдимдәр полиция г\nГугл CA$с машина: Аҙаҡ Килеп, Мул Уңыш!\nМин перепутала өсөн барлыҡ төрҙәре мөмкинлектәр бизнес һәм программалары партнерлык. Ниһәйәт, мин таптым бирә ул миңә йәшәү рәуеше, мин йәшәргә тейеш. Посетите минең сайт адресы буйынса http протоколы://[object Window]\nДон’т булһын отрицательный кире бәйләнеш eBay алырға Сезне аҫҡа табан\nХәтерләйем әле студент ҡасан мәктәптә кем жаловаться (хатта плакат) сөнки улар кеше булһа ла, туҡһан туғыҙ проценты билдә өсөн эш йәки тест. Шул уҡ ваҡытта,, ҡайһы берҙәре безне почувствовать облегчение (әгәр ҙә мактап туялмай) булһын ғына узды. Мин, ысынлап та ла, тағы ла бер м осракта\nАукцион Киңәштәр EBay\nПокупка әйберләрҙең аукционда, иң арзан ысул менән алыу тованың кеше булырға тели. Бына ни өсөн хатта Интернетта тапшыралар бындай сайттар, нисек eBay тәьмин итеү өсөн күп доступный элементтары менән сағыштырғанда типичный базарына тәҡдим итә ала. Яҡшыраҡ\nБулып үткән eBay электр Һатыусы энергияһын\nКүпселек кешеләр думают тураһында eBay урыны булараҡ, унда улар үҙгәртергә мөмкин әйберләр уларҙы элекке хлам был аксалар, абрау суммала ҡылған аҙ икенсе төрлө ине тамамлай сүплегенә сәйәхәт. Бар ул, ай-һай, кем таныны ҡабул итеү мөмкинлеге табылған нәмә,\nПокупка һәм һатыу өсөн кәңәштәр eBay\nҠасан эш судка барып етеп, алғансы, тованың буйынса наилучшими баянан һеҙ алмайсы разбить бәләр һеҙҙең яратҡан аукцион. Тап ана шул сәбәпле, икенсе бөтә донъя пәрәүездәй снабдить безне изобилии сайттар аукциондар менән eBay булараҡ преподнести образы бабайлар уларҙың барыһы. Фес\nШул тиклем табыш алырға файҙаланып, был eBay’ң сохранения функцией эҙләү\nҺеҙ беләһеңме, - тип eBay ярҙам итәсәк һезгә табырға продукттары аласыз һатып түбән сифатлы алырға, шуның менән бергә перевернутый өсөн, тиҙ табыш? Юҡ,? Ул саҡта тыңлағыз, сөнки мин йыйынам упустить сезне малоизвестный үзенсәлеге eBay, ул, бәлки, бары тик пачка наличных был кошельки азак\nНисек яһарға күберәк аҡса eBay\nКүп алымдарын аласыз өсөн аҡса eBay, сатан кергән әйберләр һезгә күберәк кәрәк түгел, барыһы да, хатта тиклем һатыу товар-се оптик. Әммә был әле сик түгел, иң яҡшы метод генерацияһы аҡса выкл донъя менән eBay. Һеҙ SE\neBay һәм Допинг\nДопинг береһе булды иң популяр ысулдары сауҙа аукционда eBay һуңғы бер нисә йыл. Әлеге мәлдә изложени төп мизгелдәр, улар иҫәбенә алырға кәрәк ваҡытта настройки был eBay/бизнес десантный\nEBay Һәм Cystic Fibrosis\nЕ-Bay һәм cystic fibrosis булып ике гигант фирма торған катнашалар сделка алып-һатыу клиенттарға. Е-Бэй-был интернет-порталы, унда һатып алыусылар алыр һатыуҙарҙа әйберләр һатыу итеү өсөн. Икенсе яҡтан,, Cystic fibrosis иң популяр системаһы менән онлайн-түләү аша ЦР\nДонъяла онлайн-аукциондар, титул-был берҙән-бер ысулы алырға күберәк трафика. Трафик күберәк тәшкил итә ставкалар, күберәк ғаризалар шр күберәк аҡса. Һатыусылар, теләгән күберәк аҡса сө eBay кәрәк буласаҡ белергә, нисек яҙырға, яҡшы итеп яҙылған. Статистический һөйләгәндә, иң\nИзба Ловушка Менән EBay\nКомпания eBay асты, үзебез өсөн тулы бер үҙе яңы донъя планында аҡса керемдең төҙөү һәм көнкүреш меточка. Ваҡыты ине, әгәр һеҙ таптылар, һеҙҙең йорт ине, артыҡ ябай персеполде, сиктән тыш шау-шыу ишек чердак ябай оказывается осонда тоторға йәки гара\nҺатыусы’ң "погоне өсөн аҡса"\nБөгөн,, eBay береһе булып тора прибыльный аукцион сайттар өсөн дә асыҡ, Интернетта. Ай-һай, продавшая был eBay бер ҙә еңел түгел, һәм иң беренсе, һатыусы яһарға тейеш, был юлдарын табырға, нисек ул әллә ул эш хакы бурыс һуң ң элементы\nAmazon һәм eBay тураһында хәбәр үҙҙәренең иң яһалған предметтар өсөн уҙған йыл. Был, шул иҫәптән, популяр ул саҡта уйынсыҡ һәм гаджеты. Категорияһына көнкүреш электроникаһы, лидер һатыу Сиэтле нигеҙендә интернет-һатыу итеүсе булды, көмөш CyberHome СН-300 йылдар DVD менән СК прогрессивный\nКровяные Биреү Поделок Һәм Мошенник Өсөн EBay\nЯлған фәндәр " изобилии был eBay, өҫтөнән күп көс ҡуйырға, нигезде обмануты мошенники торған был хәбәр эшләнмәләре. Унда күп болезни вакиғаны нисек яҙған, имеш законлы товар булып сыҡты отдельным йәки байкованы. Була, ай-һай, т AV\nЭлектрон коммерция менән сифаты түбән сифатлы һәм хостинг бушлай программ хәл итеү\nТеләһәгез, эйә булырға, Интернет-магазин, тик алмай өсөн түләргә илле доллар айға бер йәки күберәк өсөн реаль электрон коммерция хостинга? Ни өсөн әле алырға үҙенең кибете һәм ҡабул итеү, түләүҙәр буйынса кредит карталары аҫтында өсөн туҡһан доллар?\nБер нисә рәт уңышҡа аҙым һатыу eBay\nИң мул уңыш алған eBay һатыусылар башланы булараҡ, һатып алыусылар - һәм һеҙ ла тейеш. Был бурыс һезгә тамаша оҫта эшләй. Ул шулай уҡ күрһәтәсәк, һезгә нисек яғы менән һатып ҡабул итеүсе яҡҡа ҡабул итеү. Назови был ваҡыт аралығында "кулланыусылар тикшеренеүселәр".\n10 Аҙым уңышлы һатыула eBay\nУн аҙым булдырыуға уңышлы бизнес eBay. Автор үткәрәсәк сезне ун иң мөһим факторҙарҙың алуда иң-се һеҙҙең аукцион eBay, һәм присоединились мең т кешеләрҙе даими рәүештә шул рәүешле зарабатывать.\nУнда Табырға Продукттары Һатыу Өсөн Был EBay\nУларҙың береһе-төп уңышҡа өлгәшеү өсөн бизнеста файҙаланып eBay булып тора, аҙыҡ-түлек туплау өсөн атарға. Беренсе һораусылар, eBay һатыусылар тейеш үҙҙәре rss: "Мин иҫке атарға?" һәм "Унда мин иҫке һатып?" Бар ике төрлө, һатыусылар өсөн eBay, гараж, һатыусылар һәм һатыусыларының бизнесы. Гараж\nНисек Артығын Ла Асыларға Һәләтле Мошенник Өсөн EBay\nЕ-Бэй бирә уңайлы платформа өсөн, һатып алыусылар һәм һатыусылар өсөн товалар менән сауҙа еңел-елпе. Ул ябай ғына файҙаланыу һәм һеҙ оставляйте нигеҙендә товар 10 минут. Һатып өсөн алыусылар, был хатта еңелрәк, зарегистрировалась, һәм һеҙ әҙер сығымдар буйынса магазинам. Йәки был?\nБеспристрастный ҡарау Джим Cockrum электрон китап, молчаливый машиналар һатыу скрывается был eBay. Ҡарау үҙ эсенә алған; Авторының һүрәтләү, Һүрәтләү электрон китап, Исемлек күренешләрнең, Исемлек насар очко, һүрәтләү бынан, мин нисек бар-се\nЙорт Йәмәғәтселеге Сайттар Равняется Уңышына Булышлыҡ Онлайн\nБыл EBay Электрон Китап Уңышы: Өстөнлөктәре компанияһы eBay\nҒәжәп матур бәйәһе бары һеҙҙең өсөн китаптар.\nУңыштың Интернетта Сере\nКитабына Рецензия: Дәреслекте тураһында заговоры юҡ итеү Джон Кеннеди, ниһәйәт, раскрыл\nМиф тураһында поисково оптималләштереү\nБик Күп Сайттар Порталының Бер Төрлө Яҡшы Базар\nDont Be Путать?\nЭҙләнеү оптималләштереү сайттар өсөн Joomla\nТренер веб-сайты SEO – Потрясающе Тегтар Юҡ-Бар Һүҙҙәр\nТөп Биреү Кәңәштәр\nБик яҡшы идея өсөн блогов, веб-сайты ла етерлек\n3 Көслө ысулдары табыш алыу-сы Һеҙҙең блог… Бөгөнгө көндән башлап!\nЭҙләнеү Оптималләштереү (СЕ)\nТип Веб-сайты тәҡдим итә\nҠот осҡос веб-хостинг на поисково размещение\nСЕ карталар өсөн умопомрачительный бизнес-нәтижәләре!\n1 / 212Тәүҙә"


Әүлиә ишандар | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > тарих, риүәйәттәр, легендалар > Әүлиә ишандар\n« Бала сағым\nӘүлиә ҡәберҙәренә зыярат »\nИшан тураһында яҙма сығанаҡтар ҙа бар. Атаҡлы ғалим һәм мәғрифәтсе Ризаитдин Фәхретдинов та уның хаҡындағы мәғлүмәтте үҙенең “Аҫар” китабына индергән.\nЙәғәфәр бин Ғәбди (ҡайһы бер урында Ғәбид), бин Исхаҡ, бин Ҡотләхмәт, бин Нуриман Асыл, сығышы – башҡорт, Өфө эргәһендәге Шишмә тимер юлынан 10 саҡырым ғына ятҡан Сәфәр ҡәрйәһен дә (ауылын да – Ә. Б.) тыуған. Уның Мәғрифә һәм Сәғиҙә исем ле ике ҡатыны була, берәүһе – шул заман да бик данлыҡлы Лоҡман хакимдың бер туған һеңлеһе, Усман старшинаның ҡыҙы. Һимауин, Көтәүин исемле улдары, Фатима, Фәтхесрур тигән ҡыҙҙары һәм башҡа балалары була.\n1910 йылдың йәйен дә Ризаитдин Фәхретдин, Ғәбдрәшит һәм Ғабдрахман тигән улдары менән был яҡтарға килеп, Лоҡман кантон менән Йәғәфәр ишандың ҡәберҙәренә зыярат ҡыла. Кантон башлығы Лоҡман Йәғәфәр шәйех тәрбиәләгән мөриттәрҙең береһе була, үлгәс, үҙен остазы янына ерләргә ҡуша. Ишандың ҡәбер ташын Лоҡман кантондың ҡуйҙырыуы бәхәсһеҙ, сөнки ошондай уҡ ташты 1813 йылда вафат булып, Иҫке Мерәҫ ауылы зыяратына ерләнгән атаһы Усман кантондың баш осона ла ҡуйҙыра. Усман Ибраһимов та билдәле шәхес. Ауырғазы районындағы Усман /Ҡаҙморон/ ауылы уның исемен йөрөтә.\nЙәғәфәрҙең атаһы йәшләй мәрхүм булып, әсәһе Балтас Ғәҡәшә исемле кешегә кейәүгә сыҡҡас, ул үгәй атаһының тәрбиәһендә үҫә. Әсәһе бик тәрбиәле, уҡымышлы зат була. Белемгә зирәк Йәғәфәрҙе күрше Сыуалҡип ауылындағы данлыҡлы Нуриман ишанға уҡырға бирәләр. Шунан һуң ул Бохарала, аҙаҡ Ҡабул яғында белем туплап, үҙ яғына ҡайта һәм ғүмеренең ахырынаса Дим, Өршәк буйҙарында йәшәй, мәҙрәсә асып, бик күп шәкерттәр һәм мөриттәр тәрбиәләй. Яҡташтары һөйләүе буйынса, Йәғәфәр ишандың мәсете һәм мәҙрәсәһе хәҙерге Дәүләкән районының Мерәҫ ауылын да булған. Үҙе ул Яппар-Йәнбәк ауылында йәшәгән.\nЙәғәфәр ишан суфыйсылыҡ ғилемен иң юғары кимәлдә үҙләштергән ҙур дин әһеле, көслө ғилем эйәһе була. Уның тураһында халыҡ та бик күп риүәйәттәр йәшәй. Аллаһ Тәғәлә уға ҙур көс биргән, ғәжәйеп бер тылсым эйәһе иткән, бер өшкөрөүҙә ауырыуҙарҙы сәләмәтләндергән, бөтә нәмәне һыуға ҡарағандай белеп торған, тиҙәр. Әйтәйек, уның яҙғы ташҡында һыу аръяғында бер иптәше менән тороп ҡалғас, күҙ асып йомған арала ярҙың икенсе яғында булыуы, хаждан ҡайтып килгәндә, ауырып, иптәштәренән тороп ҡалыуы, ләкин тегеләр ҡайтыуға бының инде өйҙә йөрөп ятыуы... һәм баш ҡалар.\nРизаитдин Фәхретдин дә уның шәкерт сағында уҡ Аллаһ биргән төрлө ҡөҙрәти һәләттәренә эйә булыуы хаҡында яҙа һәм бер нисә миҫалда килтереп китә. Шуларҙың береһе – Бохарала уҡыған шәкерттәр йыш ҡына, үҙҙәренең уҡытыусылары менән мөрхәтһенмәй, икенсе бер танылған шәйехкә күсер булған. Шундай ниәте менән йөрөгән бер шәкерт төш күрә, имеш, ҙур бер ҡарсыға килеп сыға ла, бер үләкһәне тырнаҡтары менән матҡып ала һәм ҙур бер күлгә ташлай. Шәкерт бик шомлана, төшөн берәүгә лә һөйләмәй, бик ҡаты уйланып йөрөй. Бер аҙ ваҡыттан уның янына Йәғәфәр килә: “Шунан төшөңдөң мәғәнәһен аңланыңмы инде?”- тип һорай. Аптырауҙан ни әйтергә белмәй торған шәкерткә артабан былай ти: “Ул ҡарсыға мин инем, мин үҙемдең нәфсемде үләкһәгә әйләндереп алдым да ҙур күлгә – Мәғрифәт күленә ташланым, шул күлдә ул юҡҡа сыҡты”, – тип фәһемле кәңәш бирә теге шәкерткә. Тимәк, был хикмәт эйәһе кешенең уйына, хатта төшөнә лә үтеп инә алған.\nЙәғәфәр ишан сәфәр йөрөргә яратҡан. Үҙенең шәкерттәре, мөриттәре менән Ҡаҙан, Өфө, Пермь яҡтарындағы ауылдарҙа ил гиҙеп, белем, тәриҡәт таратып йөрөгән. Риза Фәхретдинов уның ҡайһы бер шәкерттәренең исемдәрен дә күрһәткән: Ғәббәс бин Ғәбдрәшит әл-Ҡушари, Рәхмәтул ла бин Морат Баҡый-Таҡтауи, Наретдин бин Зәйнүш әл-Ҡалмаҡи, Ғәбделжәлил Мирсәлим Ахунди, Хәсән бин Әбүталип әл-Ғүмәри һәм баш ҡалар.\nУл сәсән телле, йор һүҙле, мәҙәксе зат булған һәм шуға бәйле бик күп лаҡаптар нығынып ҡалған, тип яҙа Ризаитдин Фәхретдин.\nБыл күркәм зат тураһында татарҙың ҙур уҡымышлыһы Шиһабетдин Мәржәни ҙә яҙып ҡалдырған һәм, уның тура һәм йор һүҙле булыуына миҫал итеп, бер булған хәлде лә теркәгән. Ҡай бер татар заттары йыйылһа, ҡайһылары үҙҙәренең мырҙа йәки дворян нәҫеленән булыуы хаҡында маҡтанышырға яратҡан. Шундай мәлдәрҙең береһендә, Йәғәфәр ишанда һүҙгә ҡушылып китә, минең дә атайым ҡартайған көнөндә мырҙа булды бит, ти икән. Барыһы ла аптырашып ҡалғас, аҡылы бөттө, тәмәке тартты, аяғөҫтө кесе ярау ҡылды – шунан да артыҡ мырҙалыҡ буламы ни, тигән.\nБыл – үҙҙәрен, мырҙа нәҫеленәнбеҙ, тип маһайыусыларҙан зәһәр көлөүҙә, мырҙалыҡ һәм дворянлыҡ титулының халыҡ мәнфәғәтен ҡайғыртыуҙан бигерәк батша хөкүмәтенә яраған ҡуштан-һатлыҡтарға ғына бирелеүенә кинәйәлә. Йәнәһе, мырҙалар шул титул менән бергә динһеҙлектә лә, насар ғәҙәттәрен дә ҡабул итеүселәр. Эйе, ҡайһы бер муллаларға хас ике йөҙлөктән суфый шәйехтәре азат булған, тап ана шул тура һүҙлек, ихласлыҡтары өсөн кешеләр уларға ышанған һәм эйәргән дә инде. Йәғәфәр әүлиә башҡорт халҡы мәнфәғәтен дә арымай-талмай хеҙмәт итеп, халыҡтың оло ихтирамын яулаған ысын шәхес. Йәғәфәр ишан ҡәберенә халыҡ элек-электән зыярат ҡылған. Алыҫ ерҙәрҙән мосолмандар килгән. Аллаһтың өлөшлө бәндәһенең рухын иҫкә алып, Аллаһ ризалығы өсөн доға ҡылып, сауап алырға тырышҡан улар.\nКүпме тарихи кисерештәр, юғалтыуҙар, тыйыуҙарға ҡарамаҫтан халыҡ ике быуат буйы изге зыяратҡа эҙ һыуытмаған, әүлиә рухына ышанысын, уның тураһындағы иҫтәлектәрҙе күңелен дә һаҡлаған. Был, бәлки, суфый шәйехенең үҙенән һуң да ул өйрәткән тәриҡәтте дауам итә алырлыҡ көслө шәкерт-мөриттәрен әҙерләп ҡалдыра алыуы менән дә бәйлелер. Быға дәлил –Мерәҫ ауылы зыяратының эсендәге “Шәкерттәр ҡәберлеге”, унда Йәғәфәр әүлиәнең уҡыусылары, мөриттәре ерләнгән.\nИшандың ҡоҙоғо һәм шишмәһе лә булған, ләкин 60 сы йылдар ҙа тирә-яғын һөрөү арҡаһын да, шишмә ҡороған. Шуныһы һөйөнөслө, 2008 йылда ауырғазылар, район хакимиәте етәкселеген дә, атаҡлы шәйехтең ҡоҙоғо урынын табып, таҙартып, бурап, ҡыйыҡ япҡан. Хәҙер уның шифалы һыуы халыҡты сихәтләндерә. Ишандың зат-нәҫелдәре тураһын да хәтәр замандар ҙа өндәшмәү хәйерлерәк булғанлыҡтан, күп мәғлүмәттәр ергә һеңгән. Шулай ҙа был тирәләге башҡорт ауылдарын да Йәғәфәр ишандың быуын-быуын ишле нәҫеле йәшәй.\nАуырғазы районының Биллеғылыс һәм Өршәк йылғалары буйын да ултырған Мораҙым ауылының исеме меркет ырыуы старшинаһы, Мораҙым ишан Сәйетмәмбәтов хөрмәтенә ҡушылған. Ауылдың иң тәүге исеме Меркет булып, башта хәҙерге Ғафури районының Ҡорбан тауы итәген дә һалынған, карателдәр яндырғандан һуң Аҡкүл буйына ултыралар.\n1736 йылда буласаҡ Ырымбур ҡалаһы яғында баш күтәргән башҡорттар менән һуғышыусы Кириллов ғәскәре менән бәрелештә меркеттәр ҙә ҡатнаша, һөҙөмтәлә, карателдәр ауылды тотошлай яндыра. (Аҙаҡ был урын да Антоновка ауылы барлыҡҡа килә.) Ауыл үртәлгәс, халыҡ урман яғына китә, Алтынтамаҡ (Златоуст) тирәләрен дә көн итә.\n20 йыл үткәс, меркеттәрҙең буласаҡ старшинаһы Мораҙым Сәйетмәмбәтов, барыһын бер йоҙроҡҡа төйнәп, үҙ төйәктәренә, боронғо меркетерҙәренә алып ҡайта. Әйткәндәй, меркет-мең ырыуының әлеге көн дә Ауырғазы, Әлшәй, Миәкә райондарына ҡараған 12 ауылы булһа, улар ҙың барыһы ла уртаҡ яҙмышлы, ошондай уҡ тетрәндергес юл үткән.\nМораҙым – ябай старшина ғына түгел, ишан, йәшерен ғилем серҙәрен белгән әүлиә булған, өс мәртәбә хаж ҡылған, һуңғы тапҡыр хажға 1795 йылда, 78 йәшен дә кинйә улы Байым менән барған. Әүлиә ишан халыҡ ты туплап, дошмандарға ҡаршы тороу, халыҡҡа тоғролоҡ, мәғрифәт хаҡына күп көс түккән. Мораҙым старшина тураһында халыҡ та төрлө матур риүәйәттәр йәшәй. Ул физик яҡтан да бик көслө, ғәйрәтле, бәһлеүән кәүҙәле кеше булған. Хатта батып ултырған арбаны аты, йөгө-ние менән бергә тартып сығарған, тиҙәр.\nМораҙым аҡһаҡалдың абруйы шул тиклем ҙур булған, исеме халыҡ хәтеренән бер ҡасан да юйылмаһын өсөн кешеләр уның хаҡын да мәғлүмәттәр ҙе телдән-телгә һөйләп ҡалдырырға тырышҡан, улай ғына түгел, хатта ауылға айырым йола ла индергән – ул үлгәс, ауылдың абруйы, исеме һаҡланһын, тарихы онотолмаһын өсөн һәр егерме йыл һайын бер ир балаға Мораҙым исемен ҡушылған. 1950-се йылдар ҙа ауылда Мораҙым Байымов тигән бабай йәшәгән. Моғайын уға был исем шул йола-васыят ҡа ярашлы бирелгәндер.\nМораҙымдар ишан ҡәберенә юлға туҙан да төшөрмәй. Ул һәр ваҡыт ҡараулы. Әйтеүҙәренсә, кешеләр бында ниәт ныҡлығы өсөн, ниндәйҙер ҙур эште башлар алдынан, Аллаһҡа рәхмәт әйтеп, фатиха алырға килә. Замананың аҙғынлыҡ сирҙәре эскелек, наркомания , өмөтө һүнгәндәр ҙә ишан зыяратын да доғаларҙан, Бер Аллаһтан ярҙам һорап ялбарыуҙарынан йүнәлеп китә. Ниәтең ныҡ, ғәмәлең тайпылыш һыҙ булһын, Аллаһ һорағанға бирә.\nМораҙым ишан тураһын да ауылдың хөрмәтле кешеһе, тарихсы һәм уҡытыусы, мәктәп директоры (хәҙер инде мәрхүм, йәне Йәннәттә булһын!) 1918 йылғы Әмирхан Исхаҡ улы Килдин яҙып ҡалдырған.\n“Ауылыбыҙ исеме, ырыу старшинаһы Мораҙым Сәйетмәмбәтов хөрмәтенә, ул үлгәс, ҡушылған. Уны үҙенең васыяты буйынса, Сусаҡ тауға ерләгәндәр. Бейеккә ерләгеҙ, дошмандарҙың мәкерлектәрен күреп, үҙебеҙҙекеләргә хәбәр итерлек булһын, тип әйтеп ҡалдырған. Күрәһең, үҙенең ниндәйҙер мөғжизәле йәшәйешенә ишаралыр был һүҙҙәре”. Мораҙым әүлиәгә зыярат ҡылыу йолаһы ла үҙенсәлекле. Зыярат ҡылырға ниәтләүсе ҡойоноп, доғалар уҡып, Өршәк ташын усын да йөрөтөп, Аллаһҡа зекер әйтеп, доғалар уҡып әҙерләнә. Зыярат янында Аллаһтан гонаһтарын ярлыҡауҙы үтенә, халыҡҡа именлек, ирек, халыҡҡа тоғролоҡ, белем, бәхет, ғаиләһенә ҡот, байлыҡ, сәләмәтлек һорай ҙа ташты әүлиәнең ҡәберенә һала.\nАллаһ Тәғәлә әүлиәләргә уларҙың мәҡәмен үҙе күрһәтә, шуға ундайҙар үҙҙәренең ятаһы урынын тереләргә аңғартып китә икән теге донъяға, тигәнде бала саҡта уҡ әбейҙәремдән ишеткән бар ине.\nӘйткәндәй, Мораҙым әүлиә ятҡан Сусаҡ тауҙан бөтөн тирәяҡ, шулай уҡ меркеттәрҙең изге тауҙары – Мырҙағол ауылының Әүлиә тауы, Миәкә ерендәге әүлиә ҡәберҙәрен һаҡлаған Кәркәле тауҙары күренеп тора. Арыраҡ Дим меңдәренеңерҙәре – изге сәхәбәләр һәм башҡорт ханы Иҙеүкәй менән уның улы солтан Мораҙым батыр ятҡан Нарыҫтау, Әлшәй районының Ҡыпсаҡ ауылы янындағы серле Сусаҡ тау (ҡуйынын да бер генә әүлиәне һаҡламай). Был тауҙар араһында ниндәйҙер бәйләнеш бар һымаҡ, һәм унда ерләнгән изге йәндәр бер-береһен күреп, хәбәрләшеп торалыр кеүек. Кем белә, бәлки, беҙ белмәгән киңлектә был ысынлап та, шулайҙыр...\nМораҙым ишан ҡәбере байтаҡ ваҡыт онотолоп торҙо. Сәбәбе – был ерҙең 1930-сы йылдар ҙа Стәрлетамаҡ районын да бүленеп бирелеүе һәм сәсеүлек майҙанына әйләндерелеүе. Бәлки, ошоноң менән ауылдың, ғөмүмән, был тирәләге меркет ырыуы халҡының тарихы ла ерҙә күмелеп ҡалыр, онотолор ине. Бәхеткә күрә 2000се йылдар аҙағын да мораҙымдар ҡартатайҙарының ҡәберен тергеҙә. Мәрмәр таш ҡуялар, тирә-яғын кәртәләп, текмә тоталар. Изге тауҙан ауылға табан йәшел аллея һуҙыла.\nМораҙым олатай күмелгән тауҙан аҫта күл һымаҡ йәйрәп ятҡан шишмә бар – Ишан шишмәһе. Ҡышын туңмай, һалҡын һәм диңгеҙ һыуылай тоҙло булғанлыҡтан, уны Һалҡын шишмә лә, Диңгеҙ ҡолағы, тип тә атайҙар. Ишан шишмәһен мораҙымдар һигеҙ гектар майҙан да кәртәләп алған, киләсәктә уны гүзәл тәбиғәт мөйөшө итмәкселәр.\nМораҙым ауылынан 30 саҡырым самаһы йыраҡлыҡ та Өршәк йыл ғаһы буйында меркет-меңдәрҙең йәнә бер ауылы – Мырҙағол урынлашҡан. Ул Әлшәй районына ҡарай. Ауыл төрлө рәүешле тауҙар итәген дә ултыра: Ослотау, Дүрткелтау, Еҙтау, Әүлиә тауы. Һәр береһенең ҡабатланмаҫ йәме һәм тарихы бар.\nӘүлиә тауы башын да – ике ҡәберлек. Береһе ҙурыраҡ. Унда Алдар батыр яуында шаһит булған батырҙар ерләнгән. Икенсеһе, ауыл яғына ҡарап торғаны – Ғәзизйән әүлиә зыяраты. Ғәзизйән 17-се быуат аҙаҡтарын да, сит яҡтар ҙа уҡып, ҙур ғилем эйәһе булып ҡайтҡас, халыҡҡа дин һәм мәғрифәт тарата, дауалай. Үҙенең көн итеү рәүеше, тере йәндәргә мөғәмәләһе, йәшерен һәләттәре, баланыҡылай саф күңеле менән айырылып торған был затты халыҡ үҙе тере саҡта уҡ әүлиә, тип атаған. Вафатынан һуң әүлиәне ҡәҙерләп, ауыл осондағы иң бейек тауҙың башына мендереп ерләйҙәр, һуңынан тауҙы ла Әүлиә тауы тип атай башлағандар. Уҙған быуаттың алтмышынсы йылдарына тиклем ауыл ҡарттары яҙ етеү менән, күмәкләп тауға менеп, Аллаһ ризалығы хаҡына, Ғәзизйән әүлиә һәм ошон да ятҡан батырҙар рухына бағышлап Ҡөрьән уҡыған, башҡорт халҡы өсөн Аллаһтан яҡлау, көс-ғәйрәт, түллек һораған, Ғәйет байрамдарын да шунда үткәргән.Әүлиәне ерләгәс, тау аҫтынан уның шишмәһе килеп сыҡҡан, һыуы әле лә бик тәм ле, шифалы.\nӘүлиә тауындағы батырҙар ҡәберлегенең тарихы былай. 1704—1711 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары етәксеһе Алдар Ғәзизйәнәүлиәҡәбере Иҫәкәйевтың яугирҙары менән батша ғәскәрҙәре араһындағы ҡаты һуғыш Мырҙағол ауылы эргәһенән үтә. Бәрелеш тә бик күп кеше ҡырылған. Улар азатлыҡ өсөн изге яуҙа шаһит булдылар, тип, яуҙа үлгән башҡорт батырҙарын халыҡ тау башына мендереп ерләй.\nОшо ауылда тыуып үҫкән Венер Аҡсулпанов, бәләкәй саҡта был тирәнән яугирҙарҙың һарайтаһы (кольчугаһы) табылғанын да һөйләне, эсен дә кеше һөйәктәре лә булған. Уҡ башаҡтары ла тапҡандар. Табыштарҙың барыһын да уҡытыусыбыҙ Хәмит ағай Моталлаповҡа бирҙек, тип хәтерләй ул. Бында оҙонлоғо ике саҡырым ярымға һуҙылған ике мәсетле ҙур башҡорт ауылы булған. Карателдәр уға ут төртөп киткән, Түбәләстау башындағы иң матур мәсетте лә яндырғандар.\nҮткән быуаттың 80-се йылдар ҙа Әүлиә тауы, юл төҙөргә таштарын алыр өсөн, вәхшиҙәрсә аҡтарыла. Ҡәберҙәр емерелә. Әммә, әлхәмдүлилләһи, барыбер ғәҙеллек тантана итте – 2009 йылда рухлы уҙамандар әүлиәнең һөйәктәре ятҡан урынды табып, унда таш мендереп ҡуя. Ҡәберҙе тәртипкә килтереүҙә күрше Мораҙым ауылы кешеләре күпләп ҡатнаша, шулай уҡ Айыт ауылынан, Өфөнән, Стәрлетамаҡ тан ырыуҙаштарҙа килә.\nГәүһәриә – Мораҙым старшинаның бер туған апаһы. Ул да был тирәлә үҙенең уҡымышлығы, ғилемлеге менән дан тотҡан, мәҙрәсәлә уҡытҡан. Уны ла халыҡ, хөрмәтләп, Әүлиә тауынан көньяҡтараҡ, Ослотау битенә ерләгән. Ул ятҡан изге урын да әлеге ваҡытта һылыу ҡушҡайындар үҫә. Аллаһ Тәғәлә ризалығы өсөн аят, доғалар уҡып, Гәүһәриә инәй рухына доға бағышлап шул ҡайындарҙы ҡосаҡлап торһаң, ҡатын-ҡыҙҙан сир китә, ғаиләгә бәхет ҡайта, йортҡа ҡот ҡуна, теләге тормошҡа аша, тигән ырым ышаныу бар. Уның да шишмәһе булған, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, нефть эҙләп, был тирәләрҙе быраулап, ерҙе соҡоп бөтөрөү арҡаһын да, башҡа күп шишмәләр һымаҡ, Гәүһәриә шишмәһе лә юҡҡа сыҡҡан. Ғөмүмән, Мырҙағол – заманын да ҙур мәҙрәсәле, даны сыҡҡан матур башҡорт ауылы булған. Совет осорон да мәсеттең манараһын ауҙарған да кешеләр генә түгел, хатта малдар ҙа, эттәр ҙа илаған, тип һөйләйҙәр. Манараны ауҙарған кеше күп тә үтмәй, туҡтауһыҙ танауы ҡанап, ғазапланып үлгән.\nЭйе, Хоҙай үҙенең язаһын ҡайһы саҡ был донъяла уҡ күрһәтә шул. Быға өҫтәп, йәнә шуны әйтке килә, “Әгәр беҙ изге ҡәберҙәрҙе тапап йөрөйбөҙ икән, халҡыбыҙға ҡот ҡунмаясаҡ, — тигәйне Йылайыр районы аҡһаҡалы Нуретдин олатай Игебаев. – Аллаһ Тәғәлә ризалығына ынтылып, уның хозурын да булған әүлиә, ишандарыбыҙҙың рухтарын хөрмәтләп, уларҙың рәхмәтенә ирешкәндә генә Аллаһ Тәғәлә халҡыбыҙға мәрхәмәт һәм сауап ебәрер, сөнки Аллаһтың беҙгә иғтибары уларҙың доғаһы аша килә”.\nМораҙым, Мырҙағол ауылдарындағы кеүек, бөтөн төбәктә лә изгеләрҙең ҡәберҙәрен табып, рухтарын шатландырып, Раббыбыҙ ризалығын алһаҡ ине. Шул саҡта бөтөн Башҡортостаныбыҙға ҡот ҡайтыр, халҡыбыҙ ҡотайыр, иншаллаһ.\nБайым ишан Динебәков (1733—1816) тураһындағы тарихи мәғлүмәттәргә ҡараған да, ул үҙ яғын да ғына түгел, ә бөтөн башҡорт илен дә танылған шәхес булған. Башҡортостандың ул саҡ тағы киң билдәле мәҙрәсәләрен дә белем алып, уҡыуын артабан Бохарала, һуңынан ғәрәп илдәренең береһен дә (Сүриәлә булһа кәрәк) дауам итеп, ишан тигән иң оло дәржәгә ирешә. Ошонан һуң ул тыуған яҡтарына ҡайтып, мәҙрәсәләр аса, улар менән етәкселек итә, үҙе лә дәрестәр бирә. Байым ишан беҙҙең яҡтар ҙа беренсе булып яңыса уҡыу ысулдарын, йәғни йәҙитселекте индереүсе. Ул шәкерттәренә дини дәрестәр менән бергә, арифметика, география, астрономия фәндәрен дә өйрәтә. Даны киң таралған ишанды һуңыраҡ Ырымбур губернатороның дин эштәре буйынса ярҙамсыһы, йәғни губерна муллаһы итеп тәғәйенләйҙәр. Был турала 1816 йылғы халыҡ иҫәбен алыу документтарын да (ревизская сказка) ошондай мәғлүмәт бар: “Оренбургской губернии Верхнеуральского уезда 5-го башкирского кантона 1 отделения Бурзянской волости команды старшины Валита Якшимбетова дер. Баимова о башкирах мужского и женского пола” в ревизской сказке под номером 1 значится Баим Динебеков – отставной губернский мулла и члены его семьи”. Тәүге ауылға нигеҙ ташын аталы-уллы Ыҫтамғол менән Йомағол һала. Уларҙан Динебәк, Динебәктән Байым тыуған. Ул 1733 йылғы. Уға тиклем үткән өс быуындың һәр береһен 4045-әр йәштән һалһаҡ, Байым тыуғанға тиклем 130 йыл үткән була. Быйыл Динебәккә 270 йыл. Шуға 130-ҙы ҡушһаҡ, Байым ауылының тәүге нигеҙ ташы һалыныуына, тимәк, бөгөн 400 йыл. Атйетәр ауылы Байым ишан үҙе тере сағында уҡ “Байым” тип үҙгәртелә.\nБайым ишандың нәҫеленән бик күп юғары белемле муллалар, ахундар сыҡҡан. Мәҫәлән, уның ейәне Заһретдин Мөхәммәтғәли улы Байымов (1841—1912) “Рәсүлиә” мәҙрәсәһен тамамлап, хәлфәлек дәрәжәһе ала. Уҡыған сағын да ул билдәле шағир мәғрифәтсе Шәмсетдин Зәки менән яҡындан аралаша, уның яратҡан шәкертенә әүерелә. Һуҡыр шағирҙың бик күп шиғырҙарын ҡағыҙға төшөрөп, китап итеп туплай. Был турала “Башҡорт әҙәбиәте тарихы” китабын да ла әйтеп кителә.\nАуылдаштарым Байым әүлиәгә арналған күркәм сара үткәрҙе.Ул ҙур булмаған ҡор менән асылды. Унда сығыш яһаусылар Байым ишандың дин әһеле генә түгел, әүлиә, күрәҙәсе, табиб та булыуын билдәләне. Килгән ҡунаҡтарға әле генә баҫылып сыҡҡан “Беҙ – байымдар” тигән китап таратылды. Байым ишан хаҡын да, ауыл һәм уның арҙаҡлы кешеләре тураһын да киң мәғлүмәт туплаған был китапты, шулай уҡ Байым тоҡомонан булған азамат Әғзәм улы Тажетдинов яҙған. Ул үҙе тарихсы, журналист, элекке уҡытыусы.\nАуыл мәсетен дә Аллаһ ризалығы хаҡына, ишан рухына арнап аяттар уҡылды, хәйер таратылды. Артабан утыҙлаған еңел машинаналар теҙмәһе Байым ишан ерләнгән “Әүлиәләр зыяраты” тип йөрөтөлгән боронғо ҡәбергә йүнәлде. Ишан ҡәбере һәйбәт ҡаралған. Байымдың бишенсе быуын ейәне Рәсих Әхмәтғәзи улы Байымов үҙенең улдары ярҙамында уны таш менән уратып алған. Шуныһы ғәжәп, ҡәбер эргәһендә ике ҡолас йыуанлығын да бейек аҡ ҡайын үҫә. Быуындан-быуынға еткерелә килә торған мәғлүмәт буйынса, был ҡайынға 200 йыл икән. Ул ишанды ерләгәндән һуң бер нисә йыл үткәс, ҡәбер башын да үҫеп сыҡҡан. Оҙаҡ йылдар үткәс, был ағас үҙенең тамырҙары менән ҡәбер ташы янына ер аҫтынан йәнә бер ташты ҡалҡытып сығарған. Хәҙер ике ташта бер бейеклектә йәнәш ултыра.\nБерйән БАЙЫМ, филология фәндәре кандидаты, яҙыусы.\nИльяс Килмөхәмәт улы Сәғитов 1856 йылда Бөрйән районының Яңы Монасип ауылында донъяға килә. Иҫке Монасип ауылын да мәсет ҡалҡып сыҡҡас, уға күрше ауылға күсергә тура килә. Үҙ ваҡытының белемле, алдынғы ҡарашлы кешеһе Ильяс мәзин Ҡөрьәнде яттан уҡыған, уның төп дауалау ысулы дарыу үлән дәре булған. Ен эйәләшкән кешеләрҙе кире элекке үҙ хәленә ҡайтарыу уның өсөн бер ни ҙә тормаған, йылан сағып үлем хәленә еткән, фалиж һуғып хәрәкәтһеҙ ятҡан кешеләрҙе лә дауалап аяҡҡа баҫтырыр булған. Түлһеҙлектән интеккән ҡатындар ҙы ла һауыҡтырған. 1922—1933 йылдар ҙа Ильяс мәзинде кулаклыҡ та ғәйепләп, өйөн тартып алалар. Дин әһеленә ғүмер ахырына тиклем ғаиләһе менән иҫке генә мал өйөндә көн итергә тура килә.\nИльяс мәзиндең кираматтары, изгелектәре хаҡын да халыҡ күп һөйләй… Шулай, йәйҙең бер матур көнөн дә мәзиндең ҡәберенә махсус юлландыҡ.\nАрабыҙҙа дини аяттарҙы белгән оло ғына апайҙар ҙа бар. Зыярат ҡылғас, берәй матур ғына ерҙә, тәбиғәт ҡосағын да, ашап эсеп ял итеп тә ҡайтырға ниәт итеп, ашарға ла һалып алдыҡ.\nЗыярат ҡапҡаһын үткәс тә шишмә ағып ята ине тәү килгәнемдә. Унан аша баҫма ла эшләп ҡуйғандар. Тик был юлы шишмәнең йырҙаһы ғына ята, ә бер тамсы ла һыуы юҡ ине. Һапһары ташлы тигеҙлек.Сүллеккә оҡшап тора. Әҙ генә лә һыу, дым һиҙелмәй. Йылға ағып соҡорайтҡан ере лә юҡ, тип-тигеҙ.\n– Теге килгәнемдә бында матур ғына шишмә ағып ята ине. Ҡарале, яуынлы йылда ла шишмә ҡорор икән, – тип юлдаштарыма әйтеп үттем, баҫма аша сыҡҡан да. Унан тейешле йолаларҙы үтәп, эскәмйәләргә ултырыштыҡ. Апайҙар Аллаһ ризалығына доғалар уҡып, мәзин рухына аяттар бағышланы, хәйер һалдыҡ.\nКөн салт аяҙ. Эргәләге ағастар ҙа ҡоштар һайрай. Ҡыҙым мышнап йоҡлап уҡ китте. Байтаҡ ултырып, ҡайтырға ҡуҙғалдыҡ. Зыярат ҡапҡаһына табан атлағас, барыбыҙ ҙа... бер мәлгә генә туҡтап ҡалдыҡ... Баҫма аҫтын да ҡәҙимге мул ғына һыулы шишмә ағып ята. Таштары ла күгелйем, ә һап-һары түгел... Хатта телдән яҙҙыҡ. Ҡапҡаны сығып бер ҡәүем атлағас ҡына телгә килеп, был нимә булды һуң ул, тип шыбырлашырға көс таптыҡ. Ләкин тәғәйен генә яуап таба алманыҡ. Һуңынан ололарҙан һораштырғылағас, бер нисәүһе, мәзин һеҙгә риза булып ҡалған, шуға һыуын күрһәтеп оҙатҡан, тине. Икенсе берәү, һеҙ дауаланырға тип түгел, Хаҡ Тәғәләнән ярҙам өмөт итеп барғанһығыҙҙыр, шуға һеҙгә көсөн күрһәтеп ҡалған инде, тип фаразланы.\nИльяс мәзиндең улы Әхмәтшәриф хаҡын да Иҫке Собханғол ауылынан Вәлиуллина Флүрә Саҙрислам ҡыҙы ла хәтерләй:\n“Февраль... Ҡыштың әсе елле һыҙғырыҡ бураны. Күңелдәрҙә лә өшәнес проблемалар булғанғамы, ел бигерәк тә үҙәккә үтә. Ҡояш байыуға яҡынайған да беҙ Яңы Монасип ауылына килеп төштөк. Был ауылда беренсе тапҡырбыҙ. Беребеҙ ҙә бабайҙың (Ильяс олатайҙың улы Әхмәтшәриф) исемен дә, ҡайҙа йәшәгәнен дә белмәйбеҙ. Ял көнө лә булғас, көн дә кискә ауышҡас, етмәһә, буран, урамда эт тә юҡ. Бәхеткә ҡаршы, һыуға килгән бер йәш ирҙе тап иттек. Ул да яңы килгән уҡытыусы булып сыҡты, бер ни ҙә белмәй ине.\n– Йылғаның теге яғындалыр ул, – тине.\nТеге ярға сығабыҙ. Күңелле генә һөйләшеп килгән Рәхиләбеҙ кире йоҡоға китте.\n– Самалауымса, ул был яҡта түгел, – ти.\nЯңынан килгән яҡҡа сығабыҙ. Рәхилә яңынан күҙҙәрен аса. Ысынлап та, зыяратта, бабайҙың өйөлә ошо яҡ та булып сыҡты. Бер бәләкәй генә өй ҡаршыһына туҡтаныҡ, мин тиҙ генә инеп киттем. Сәләм биреп, ғәфү һорағас, туҡтап та тормай: “Ҙур йомош менән килдек...”, – тип теҙә башлағайным,\n– Үт, Флүрә ҡыҙым, ултыр. Беҙ һеҙҙе күптән көтәбеҙ, – тигәс, телһеҙ ҡала яҙҙым.\n“Мине ҡайҙан белә, нисек көтөп ултыралар? Кем әйткән?”– тигән уйҙар үтте. Минең үтенестәремде тыңлап бөткәс:\n– Ярай, ҡыҙым, барығыҙ, – тип, тәртибен өйрәтеп ебәрҙе. “Бәлки, үҙегеҙ ҙә барырһығыҙ,” тип һорайым. Машина менән булғас, ризалашты.\nЗыяратҡа юлланабыҙ. Килеп туҡтағас, ҡыҙыбыҙ тағы йоҡлап китте. Кейәү менән еҙнәһе күтәреп эскәмйәгә һалдылар.\nКәртәһе лә юҡ ине ҡәберҙең ул заманда. Һеңеп бөткән бура ғына булғандыр, уныһын бик хәтерләмәйем. Ә бына зыяратҡа инеү менән, теге һепертмә буран, әсе елдең ҡапыл тынып ҡалыуын, ҡаршылағы ҡайын ботағын да бәләкәй генә бер ҡошсоҡтоң һайрап ебәреүен, бөтә тән буйлап таралған ләззәтле йылылыҡты мин әле лә тоям. Ошо тынлыҡты боҙоп ҡуймайыҡ тип, һәр кем үҙ уйҙарына бикләнеп, тынды ла самалап ҡына алып күпмелер ултырҙыҡ. Ошо мәлдә миңә ваҡыттың “оҙон” йәки “ҡыҫҡа” тигән мәғәнәһе юғалды. Быны мин күп йылдар үткәс аңланым.\nБабайҙың ҡайтайыҡ, тигән һүҙҙәре мине айнытып ебәргәндәй булды. Уны өйөнә алып барып, тиҙерәк ҡайта һалайыҡ тип ауыҙ асҡас:\n– Ҡыҙым, улай булмай. Аш бешкән, самауыр ҡайнаған, – тине. Күнмәйенсә булдырманыҡ.\n– Беҙҙең килеүебеҙ ҙе белгән кеше кеүек көтөп ултырғанһығыҙ. Минең исемде лә беләһегеҙ... – тип һораным ашарға ултырғас.\n– Иртәнге намаҙҙан һуң серем итеп алғайным. Атай ҡарт килеп, бөгөн туғандарың килә, итең бешеп, сәйең ҡайнап ултырһын. Ризыҡландырмай сығарма, — тине. – Шуға бына Ғәлиә киленде лә фермаға ебәрмәнем, улым үҙе генә китте.\n– Ҡасаныраҡ киләләр, – тип һораным атайҙан. “Ҡош килеп аңғартыр”, – тине. Әле бына һайыҫҡан килеп шыҡырланы, һуңынан һеҙ килеп индегеҙ.\nАртабан мин төпсөнөп торманым. Бабайҙы Ҡөрьән сығырға үҙебеҙ менән алып ҡайттыҡ. Аҙна тирәһе булды ул беҙҙә. Көнө буйы һеңлем эргәһендә булды, мин ҡамасауламаным, ашарға саҡырырға ғына инә инем.\n– Мин бурысымды үтәнем. Ағиҙел ҡасабаһын да ҡыҙым бар, шунда илтеп ҡуйһалар, әле генә ҡайтмайым, – тине ул.\n– Бабай, атайығыҙ (олатай) һеҙгә үҙ белемен ҡалдырманымы? – тип һораным. – Юҡ. Был ғилем паклыҡ ты ярата. Уны күтәреүе бик ауыр. Атайым: “Көсөң етмәҫ, алдыңда әле ике ҙур кәртә тора. Уларҙы үтеүе икеле,” тине. Ә ниндәй кәртәләр икәнен әйтмәне.\n“1979-81 йылдар. Халыҡтың Совет заманы ҡарашын да тәрбиәләнгән, дингә, төрлө имеш хәбәрҙәргә ышанмайыраҡ ҡараған мәле, тип һөйләй Рәхилә Ғүмәрова. Мин ауырып киттем. Ауырыу үҙенекен итте... Бик насар була башлағас, Иҫке Собханғолда йәшәгән апайым менән еҙнәм килеп Ильяс олатайҙың ҡәберенә алып барҙылар.\nМин унда барғанды арлы-бирле генә хәтерләйем. Аҫтан йылы бәреп, күккә күтәрелгәндәй булған ға уянып киттем. Бер яҡ ситтә, апайымдар, иптәшем баҫып тора. Февралдең сатнама һыуығы булыуына ҡарамаҫтан, миңә йылы һәм рәхәт. Бер ниндәй ҙә һүҙ, тауыш ишетмәнем, тик ҡайындағы бер ҡоштоң һайрауы аптыратты. Беҙ ул зыяратҡа 2-3 йыл килеп-китеп йөрөнөк. Хәҙер мин, күп йылдар үткәс, Аллаһ биргән көс менән дауалаған олатайға рәхмәтле булып йәшәйем”.\nҺуңғы ваҡытта Ильяс мәзиндең ҡәберен зыярат ҡылыусылар, уның рухына, Аллаһ ризалығына доға ҡылырға килеүселәр һаны артҡандан-арта. Ҡайһы берәүҙәрҙең наҙанлыҡтары арҡаһын да, ҡәберҙән ярҙам һорап, Биреүсенең һәм Алыусының бары тик Аллаһ Тәғәлә генә икәнлеген онотоуҙары күңелде ҡыра.\nИзге Ҡөрьән Кәримебеҙ ҙә Раббыбыҙ:\n«Мин ендәрҙе һәм кешеләрҙе Үҙемә ғибәҙәт ҡылһындар өсөн генә барлыҡҡа килтерҙем», – тигән (Ҡөрьән, “Елгәреүселәр” сүрәһе). Ғаләмдә бар нәмә бары тик Раббыбыҙға буйһона, хайуандар, ҡоштар, үҫемлектәр Уға зекер әйтәләр, кеше тик Аллаһ ҡушҡандар ҙы үтәргә тейеш.\nҺәр намаҙҙа ошо доғаны ҡабатлайбыҙ: «Һиңә генә беҙ ғибәҙәт ҡылабыҙ, Һинән генә ярҙам һорайбыҙ! Беҙҙе хаҡ юлдан алып бар, изгелек күрһәт кән бәндәләрең юлынан. Асыуыңа тейгән, аҙашҡан кешеләр юлына төшөрмә!» (Фәтиха: 5-7-се аяттар). Аллаһ Тәғәлә беҙҙе тура юлдан айырмаһын, зиһенебеҙ ҙе яҡтыртһын, аҡ менән ҡараны айырырға ярҙамын бирһен!\nМинең баҡыйлыҡҡа күсеүемде күк йөҙөнә ҡарап белерһегеҙ, — тигән Ейәнсура районы Үрген ауылында йәшәгән Әхмәтбаҡый хәҙрәт, һәм берҙән-бер көндө – күк көмбәҙен дә ҡөрьән хәрефтәре менән семәрле яҙма хасил була – „Әхмәтбаҡый хәҙрәт вафат булды”, тигән һүҙҙәр туҡылған була унда.\nБәрәкәтле Үрген ере тарихи шәхестәргә бай төбәк. Бында ил инәһе Бәндәбикә менән Ерәнсә сәсән эҙҙәре һаҡланған. Октябрь революцияһына тиклем Аҡъюлов Фәхретдин хәҙрәт, Ҡолдәүләтов Вәлиул ла мулла, Абдуллин Сәләхетдин ахун һәм уның улдары Нәжметдин менән Гәбделәхәт муллалар үҙ заманында күренекле дин әһелдәре булған. Шулай ҙа был зыялылар араһын да Әхмәтбаҡый хәҙрәт айырым урын алып тора. Ҙур ғилем эйәһе һәм дин әһеле, мөғәллим һәм көслө табиб булараҡ билдәле шәхес 1860 йылда Фәхретдин хәҙрәт ғаиләһен дә донъяға килә. Атаһын да уҡый башлағас, малай бәләкәйҙән белем алыуҙа ҙур зирәклек күрһәтә. Уның тәбиғи һәләттәрен артабан үҫтереү өсөн көслө ғилем йорттарын да шөғөлләнеү кәрәклеген яҡшы аңлаған атаһы 14 йәшлек кенә улын каруанға эйәртеп Көнсығыш илдәренә оҙата. Әхмәтбаҡый атаҡлы Ҡаһирә университетын да белем ала. Бер нисә йылдан Мәккәлә һәм Мәҙинәлә булып, хаж ҡылып, күп илдәрҙе гиҙеп, төрлө яҡлап төплө белем туплаған егет Үргенгә әйләнеп ҡайта. Ҡайтыу менән ауылда яңы мәсет һалдыра һәм мәктәп аса. 1890 йылда Ырымбур мосолман дар Диниә назаратын да имтихан тотоп, Рәсәй батшаһы ғәли йәнәптәренең Указы менән имам-хатиб һәм мөғәллим дәрәжәләренә ирешә, Үрген ауылы мәсетенең хатибы итеп раҫлана. Мәктәбен дә яңыса уҡытыу алымдары индерә, туған тел һәм әҙәбиәт, урыҫ теле һәм тәбиғәт фәндәре лә өйрәнелә. Мәктәп тиҙ арала тирә-йүндә танылыу ала. Икенсе тапҡыр хажға барып ҡайтҡас, Әхмәтбаҡый хәҙрәт ауылдарға муллалар әҙерләү өсөн махсус рәүеш тә бер юлы 60 егетте уҡытып сығара. Хатта шул осорҙар ҙа халыҡ араһын да Үрген де *Алтмыш мулла ауылы* тип тә йөрөткәндәр.\nҺуңғы хаж сәфәрен дә хәҙрәт Урта Азия, Ҡаҙағстан яҡтарында ғилем тарата, кешеләрҙе дауалай, һуңынан йәй һайын шул тарафтарҙан кешеләр Үргенгә ағыла. Ул үлән менән дауалау серҙәрен белгән, тоҙ менән өшкөргән, быуын ултыртҡан, имләгән...\nЯбай халыҡтың аһ-зарын йөрәге аша үткәргән хәҙрәт 1917 йылғы февраль революцияһын һәм унан һуң башланған үҙаллылыҡҡа, халыҡ мәнфәғәттәрен яҡлауға йүнәлтелгән башҡорт милли хәрәкәтен дә хуплап ҡабул итә. 1918 йылда хәрәкәт етәксеһе Зәки Вәлиди үҙенең штабы менән Үргенгә Әхмәтбаҡый янына килә, уның фатихаһын ала, фекер алыша, ҡунаҡ булып, йонсоған аттарын, хәҙрәттең аттарына алыштыра. Вәлиди менән бергә хәҙрәттең улы Сәғит тә китә, тик әйләнеп ҡайта алмай, хәбәрһеҙ юғала.\nТәүге ун йыл тирәһе дингә иреклек биргән совет власына ла насар ҡарашта булмай ул. Быны дәлилләүсе күп миҫалдарҙың береһен генә килтереп китәйек. 1921 йылда Үҫәргән кантонында ла йәшелдәр хәрәкәте ҡалҡып сыға. Улар ауыл һайын совет хеҙмәткәрҙәрен, коммунистарҙы атып йөрөйҙәр, Үргендә был ваҡытта егерме ике коммунист була. Бандиттар иң тәүҙә Әхмәтбаҡый хәҙрәткә килеп: «Коммунистарҙың халыҡҡа мөнәсәбәте нисек?» – тип һорай. Хәҙрәт: «Уларҙың зыяны юҡ, киреһенсә, күберәк ярҙам итәләр», – ти, халыҡ та уның һүҙен ҡеүәтләй. Шулай итеп, ауыл коммунистары иҫән ҡала.\nЛәкин егерменсе йылдар аҙағында властың дингә мөнәсәбәте ҡырҡа кирегә үҙгәргәс, Әхмәтбаҡый Аҡъюловҡа ла мулла булған, халыҡтың аңын томалаған, кешеләрҙе үҙенә эшләтеп байыған, тигән ғәйептәр ташлана. Әммә Үрген халҡы хәҙрәтте яҡлап алып ҡала. Тик 1930 йылдың авгусында ул барыбер ҡулға алына һәм «советтарға ҡаршы эшмәкәрлек» – өсөн өс йылға хөкөм ителә. Уны урман ҡырҡырға ебәрәләр. Шул саҡта ла ул табиблыҡ эшмәкәрлеген алып бара, ҙур түрәләрҙе һәм уларҙың туғандарын, тотҡондарҙы төрлө ауырыуҙарҙан нисек һауыҡтырыуы тураһында әле лә төрлө хикмәтле хәбәрҙәр йөрөй.\nУн айҙан хәҙрәтте төрмәнән сығаралар. Ҡартайып, хәлһеҙ һәм ауырыу хәлендә ҡайтып килә ул. Бында иһә донъяһы туҙҙырылған, мәсет менән ҙур өйө күсереп һалынған (улар үткән быуаттың туҡһанынсы йылдарына тиклем халыҡҡа хеҙмәт итте), көтөү-көтөү мал колхозға инеп киткән була.\nАртабан хәҙрәт ихатаһындағы мал өйөндә ғүмер итә, хатиплыҡтан китергә мәжбүр булһа ла, уның зирәк аҡылына һәм табиблыҡ һәләтенә мөрәжәғәт итеүселәр күп була. Иҫ киткес кәмһетелеүҙәргә дусар ителһә лә, бер кемгә, бер нәмәгә лә рәнйемәй, юғары рухын һуңғы көндәренә тиклем һаҡлаған ғорур шәхес 1936 йылдың июнь айында вафат була. Үлеренән алда ул: «Балалар, мин баҡыйлыҡҡа күскәс, күктә яҙыу булыр, ҡурҡмағыҙ», – тип әйткән була.\nЫсынлап та, был көндө күктә ғәрәп хәрефтәре менән яҙыу хасил була, күптәр хажи хәҙрәттең вафатын шунан белә. Тирә йүндән бик күп халыҡ йыйыла, ауылға дөйәләре менән ҡаҙаҡтар һәм Урта Азия вәкилдәре килеп тула.\nИл ағаһын зыяратҡа күтәреп алып барып ерләй башлағас, ямғыр яуа, халыҡ быны тәбиғәттең илауы тип ҡабул итә. Ерләп бөтөп, доға ҡыла башлағас, көн асылып китеп, ҡояш сыға.\n1947 йылдың йәйен дә Үрге Муйнаҡ ауылынан Әхмәтғәлим мулла килеп хәҙрәттең ҡәберен таштар менән бурауҙы ойоштора.\n2010 йылдың 1 июлендә Үрген ауылын да Әхмәтбаҡый хәҙрәттең тыуыуына 150 йыл тулыуға арналған йыйын бик юғары кимәлдә үтте. Өсөнсө ай инде яуым-төшөм күрмәгән ер өҫтөнә нәҡ шул көндә ямғыр яуыуын барыһы ла мөғжизә, тимәк, хәҙрәт рухы беҙҙең менән, «хоҙай ҡөҙрәте», «хәҙрәт ямғыры» тип ҡабул итте. Хәтер көнөн дә күҙәтелгән Хоҙай Тәғәлә мөғжизәләре ямғыр менән генә бөтмәй. Шул көндө Байыш ауылының көньяҡ көнбайыш офоғон да көндөҙгө сәғәт 6-лар тирәһен дә аҡ болоттарҙан яҙыуға оҡшаш семәрҙәр барлыҡҡа килә. Ғәрәп хәрефтәрен таныған кешеләр унда «Ләә иләәһә илләәллааһу» тип яҙылғанын әйтә...\nӘхмәтбаҡый хәҙрәттең балалары ла ғилемгә ынтылышлы, алдынғы ҡарашлы заттар була. Өлкән улы Хәйбулла 1922 йылда асылған Үрген мәктәбенең тәүге мөғәллиме була. 1911 йылда тыуған кесе улы Әхмәт тә уҡытыусы. Уныһы ғәйепһеҙгә ун йыл Сталин золомоноң асыһын татый, шулай булһа ла, бөгөлмәй, тормошто ярата, балаларына матур тәрбиә биреп ҡалдыра. Бөгөн был затлы нәҫелде дауам итеүселәрҙең һәммәһе лә илгә тоғро йәндәр, араларын да – исемдәре билдәле талантлы шәхестәр – фән эшмәкәрҙәре, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, артистар, уҡытыусылар, табиптар... Әхмәтбаҡый хажиҙың олатаһы Аҡъюлдан таралған башҡа тармаҡтар ҙа үҙҙәренең булмышына хыянат итмәгән көслө тоҡомдан һанала»\nЮлай СОЛТАНБАЕВ, Үрген урта мәктәбе директоры.\nҠартатайым Хәлил Мөхәмәтрәхим улы Мөхәмәтрәхимов – башҡорттоң остаздарынан Мөҙәрис Хәлиулла бине Мөхәммәтрәхим бине Ибраһим әл-Бөрйәни (1863—1927). Бәләкәй саҡтан уның тураһын да ишетеп үҫтем, үҫә килә, уның тормошо менән ныҡлап ҡыҙыҡһына төштөм. Үҙ нәҫелеңдә ошондай кешеләр булыуы ниндәй ғорурлыҡ!\nҠартатайым Хәлил хәҙрәт 1863 йылда Баймаҡ районы Түбәнге Таулыҡай ауылында тыуа, ул ваҡытта ауыл Ырымбур губернаһы Орск өйәҙенең Беренсе Бөрйән улысына ҡараған. Хәлилдең атаһы Мөхәммәтрәхим, уның атаһы Ибраһим, уның атаһы Ишкилде.\nБеҙҙең ғаиләлә хәҙрәт Хәлил Мөхәммәтрәхим улының автобиографияның күсермәһе “Тәржемәи хәле” һаҡлана. Был ҡулъяҙманың төп нөхсәһе 1905—1906 йылдарҙа яҙылған, тип фаразлайҙар, сөнки һүрәтләнгән ваҡиғалар ошо йылдарға ҡарай. Ҡулъяҙманы 1927 йылда Хәлил хәҙрәттең улы Әхмәт күсереп ала. Тәржемәи хәлде иҫке төрки теленән башҡортсаға Рауил Үтәбай Кәрими ауҙара. Ҡулъяҙмала бөйөк Зәйнулла ишан, Һибәтулла хәҙрәт, Баймаҡ районы Муллаҡай ауылы мәҙрәсәһенең баш имамы Ғабдулла хәҙрәт (әл-Шәйх Ғабдулла ибне әл-Шәйехсәйет), Таулыҡай ауылы мәҙрәсәһе имамы мулла Әхмәтша хәҙрәт исемдәре иҫкә алып үтелә. Хәлил ҡартатай күрәҙәсе, дин әһеле Мөжәүир хәҙрәт Сиражетдинов, Дума депутаты Шаһишәриф Мәтинов, Зәки Вәлиди, Шәйехзада Бабичтар менән аралашҡан. Ғабдулла ишандың мәҙрәсәһен дә ике ҡыш осорон да барыһы алты ай белем алған ул. Мәҙрәсәлә Хәсән ауылы кешеһе Сәфәрғәле улы Ғабдулла хәлфәнән “Тәғълим-мөтәғәллим” (“Уҡыусы-уҡытыусы”) кеүек ваҡ ғәрәп китаптары алып уҡыған.\n«Беҙҙең оло ихтирамлы хәлфәбеҙ Иҙрис ауылының өйәҙ ахуны Мәхмүт хәҙрәттең улы Фазулла хәлфә булды. Бер көн Фазулла хәлфә ҡаршыма килеп, уҡығандарымды өндәшмәй генә тыңлағандан һуң: “Һиңә элек асылмаған бик юғары, бөйөк белем хасил булдымы? Бик белеп уҡыйһың”, – тине. Ошонан һуң миңә ҡайһы берәүҙәр “Кәшшаф” тип ҡушамат (ләҡәп) бирҙеләр (“Кәшшаф” берәр яңы нәмә асыусы, элек беленмәгән нәмәне тикшереп табыусы, ғалим). Хатта ҡайһы бер уҡыйҙа белмәгән шәкерттәр “Кәшшаф ағай”, тип өндәшәләр ине.\nБыл мәҙрәсәлә уҡығанымда бик ныҡ фәҡир хәлендә булдым, шәкерттәр минең менән йәнәш ултырып ашап-эсеүгә ҡаршылар ине. Яңғыҙ үҙемә бер ҡара тимер сәйнүкте мейескә ултыртып, көнөнә ике мәртәбә генә туҡланыр инем. Ҡайһы бер шәкерттәрҙең көнө буйына ашап-эсеп, көн үткәреп йөрөүҙәрен күреп, ғәжәпкә ҡала торғайным. Ләкин, ошо шарттар ҙа йәшәүемә ҡарамаҫтан, күңелемдә дини юлға өндәүсе, миңә доға ҡылыусы көс бар һымаҡ ине. 15-16 йәш араһын да, ҡыш осорон да, Зәйнулла хәҙрәттең Костроманан Троицкиға ҡайтҡанын ишеткәс, уға барып, уның ғилеменә хасил булайым, тигән уйҙар менән дәртләнеп, юлға сығырға ниәтләнә башланым. Аҡҡужа ауылына сәфәр ҡылмаҡсы булып, мулла Әхмәтшаға кәңәшләшеп, хәлдәремде, ниәттәремде һөйләнем. Ул, сабырлыҡ, ҡыҙыҡһыныу менән тыңлағандан һуң: “Әй, улым, хәҙер ҡыш көнө – һыуыҡ ваҡытта алыҫ сәфәргә сығыу, юлдашһыҙ, атһыҙ, яңғыҙ юл табып барыуы ауыр булыр. Бәлки, сабыр итһәң, йәй осорон да барыр инең, сабыр итмәһәң, Түңгәүер ырыуы, Вәлит ауылы, Ғатаулла хажи-ишанға барһаң да ярар, сөнки ул яҡыныраҡ, икеһе бер кеше кеүек, – айырмалары юҡ”, тине. Сабыр, йомшаҡ тәбиғәтле был кешенең әйткән һүҙҙәрен күңелгә һалып, бер көн туҡтауһыҙ йүгерә-йүгерә, буранда аҙаша-аҙаша, Ғатаулла ишан ауылына килеп етеп, бер әҙәмдән хәҙрәт йорто ҡайһы икәнен һорап белдем дә, туҡтамайынса йортона инеп: “Әссәләмәғәләйкүм”, – тип сәләмләнем. Абыстай миңә, бала тип, иғтибар бирмәне. Хәҙрәт килеп кергәс, абыстайҙы шелтәләне һәм сығарып ебәрҙе. Һуңынан хәҙрәт хәл-әхүәлдәр ҙе һорашып, ниндәй ниәттә килгәнемде белгәс: “Әй, бала, һин бик йәш кешеһең, ныҡлы уҡырға кәрәк, һиңә Зәйнулла ишанға барыу яраҡлыраҡ булыр, – тине. – Бәрәкәллаһ, башта Зәйнулла ишанға барыуға фатиха бирәм”.\n1885 йылда Хәлил ҡартатайға Муллаҡай ауылынан Ғабдулла улы Сәйет хәҙрәт тә фатиха бирә һәм ул Троицкиҙа Зәйнулла ишандың “Рәсүлиә” мәҙрәсәһен дә белем ала. 1894 йылда тыуған ауылы Түбәнге Таулыҡайға ҡайта. Хәлил ҡайтып етмәҫтән алда уҡ уны имам-хатип итеп һайлап ҡуйғандар һәм уға һәр яҡлап ауылдаштары ярҙам ҡулы һуҙа. Мәҫәлән, ғаиләһе өсөн йорт, мәҙрәсә, ике манаралы мәсет төҙөлә. Жийәс ырыуы ҡаҙағы Имамбай Дусмөхәмәт улы тигән хәлле кеше мәҙрәсә төҙөү өсөн 220 һум, ауылдың Нурмөхәмәт исемле байы үҙенең мал өйөн мәҙрәсәгә ашхана итеп төҙөттөрөп бирә. Иман йортона “Иманистә” тигән исем бирәләр. Мәҙрәсәгә тирә-яҡ ауыл балалары, хатта ҡаҙаҡ балалары ла уҡырға килә. Шәкерттәрҙең һаны 200-250-гә барып еткән.\nХәлил хәҙрәт тураһын да хәтирәләр һөйләгән дә уның ғәҙәти булмаған һәләттәре тураһын да ла әйтергә кәрәктер. Уның йәшәгән өйө төҙөлөп ятҡан мәсеткә ҡаршы була. Төҙөүселәр өрлөк бүрәнәһен быса башлағас, улар янына килеп шаяра: «Егеттәр, үлсәп бысығыҙ, етмәй тормаһын,» – тип, өйөнә инеп китә. Өрлөктө бысып, урынына һалабыҙ, тиһәләр, ҡыҫҡа булып сыға. Шул ваҡыт, хәҙрәт килеп сыға ла: «Өрлөктөң ике башынан тартыңҡырап һалығыҙ, ағас һуҙыла ул», – ти. Төҙөүселәр, аптырап торалар ҙа, тағы өрлөктө урынына һалалар. Бүрәнә үҙ урынына теүәл генә барып ята. Ғәҙәти булмаған һәләттәрен ул табибсылыҡ өлкәһен дә лә уңышлы ҡуллана. Ен-зәхмәт ҡағылыу, сихыр, күҙ тейеү, ҡуянсыҡ һымаҡ ауырыуҙар менән йонсоған кешеләр уға килер булған. Ошондай һәләттәр гә атайымдың атаһы Ғәбделварис та эйә ине.\nРауил Үтәбай-Кәрими тағы ошон дай мәғлүмәттәр яҙа: “Хәлиулла хәҙрәт матбуғат сәхифәләрен дә ҡәләм дә тибрәткән. Ул йылдарҙағы матбаға-журналдар ҙа уның мәҡәләләре лә күҙгә салына. Улай ғына ла түгел, Ырымбур ҡалаһын да Мөхәммәтвәли Хөсәйеновтың матбаға-типографияһын да “Әүлиәләрҙе аҙғындар хурлауынан яҡлау” исемен дә 112 битлек китап та нәшер иткән. Китаптың нисәнсе йылда һәм күпме тираж менән баҫылғанлығы мәғлүм түгел. Әммә ҡайным Мөхлис мулла Үтәбаев мәғлүмәттәренә ҡараған да, хеҙмәт дәһшәтле 1914 йылда донъя күргән, барыһы 700 нөсхәлә. Таулыҡай, Буранбай, Ямаш (хәҙерге 1-се Этҡол) ауылдарын да һатылған. Хеҙмәттең теле иҫке төркисә. Йөкмәткеһе суфыйсылых тәғлимәте менән һуғарылған. Китапта Хәлиулла хәҙрәт ижад иткән шиғри юлдар ҙа күҙгә ташлана. Мәҫәлән, 26-сы биттә:\nХаҡ яндырған сыраҡ ты, хасид өрөп һүндермәҫ.\nХаҡтың халис ҡолдары хаҡдин йөҙөн дүндермәҫ.\nХаҡ берәүҙе аҙ ҙыр һа, тоғро юлдан яҙҙыр һа,\nЖаһәләт кә тулдыр һа, аны һис кем күндермәҫ.\nХаҡтың халис ҡолдары, дилдә үҫәр гөлдәре,\nҺайрашыр былбылдары хасил илә һулдырмаҫ, –\nкеүек юлдарын уҡыйбыҙ.\nӘйтергә кәрәк, был китап Рәсәйҙең бер генә китапханаһында ла юҡ. Уны миңә Ғәбделмәтин ағай; “Кейәү, был китапты һиңә бүләк итәм, һин дә ул һаҡланырға тейеш, игелеген күрерһең”, – тип, һибә ҡылды.\nХәлиулла остаз-мөҙәрис 1927 йылдың май айында донъя ҡуя. Хәйбулла районының Түш ауылында ҡулыма килеп кергән мәғлүмәттәргә ҡарағанда, уны дәфен ҡылыуҙа Йылайыр, Хәйбулла, Баймаҡ тарафтарының төрлө төбәктәренең күп кешеһе ҡатнаша – бына шулай халыҡ остаҙын хөрмәтләп, һуңғы юлға, әхирәт сәфәренә оҙата.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 13.03.2018 в 02:32, и размещена в категории тарих, риүәйәттәр, легендалар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Башҡортостан Тажикстан Республикаһы менән бәйләнештәрҙе нығыта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан Тажикстан Республикаһы менән бәйләнештәрҙе нығыта\n29 октября 2019 — 19:50 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика башлығы Тажикстандың Рәсәйҙәге тулы хоҡуҡлы вәкиле менән осрашыуҙа хеҙмәттәшлек даирәләрен тәрәнәйтеү тураһында килеште. Үткән йылда ике республика араһында тауар әйләнеше 25 процентҡа тиклем, быйыл ете айҙа — икеләтә артҡан. Тажикстанға Башҡортостандан яғыулыҡ-энергетика, химия сәнәғәте тауарҙары, көнбағыш майы һатыла. Гуманитар хеҙмәттәшлек мәғариф һәм мәҙәниәт өлкәләрендә бойомға ашырыла. Республикала Тажикстандан килгән 850 студент юғары белем ала. Осрашыуҙа сауҙа-сәнәғәт һәм гуманитар өлкәлә хеҙмәттәшлекте артабан ике яҡ өсөн дә файҙалы итеп ойоштороу йүнәлештәре билдәләнде.


У квітні газ для населення подорожчає на чверть\nГлавная > Новости > У квітні газ для населення подорожчає на чверть\n"Нафтогаз" пообіцяв подорожчання газу для населення на 26%. Також обіцяється субсидувати всіх українців - незалежно від доходів.\nНаприкінці поточного опалювального сезону газ для населення може подорожчати на 26%. Про це на брифінгу в Харківській обласній державній адміністрації повідомив голова правління НАК "Нафтогаз Україна" Євген Бакулін.\n"Зараз розглядається така можливість", - зазначив Бакулін.\nВін повідомив, що йде планомірне підвищення ціни на газ.\n"Навіть іноземні громадяни, які приїжджають в Україні, користуються тим же дешевим газом, що і наші громадяни. Напевно, це неправильно. Зараз йде коригування", - уклав він.\nОпалювальний сезон в Україні триває з 15 жовтня до 15 квітня.\nНагадаємо, раніше заступник міністра енергетики та вугільної промисловості Володимир Макуха повідомив, що Національна комісія регулювання енергетики в середині квітня 2011 р. може прийняти рішення про підвищення ціни на газ для населення.\nул. Олейника Степана ул. Сажина ул. Мурманская ул. Баррикадная ул. Миская пер. Артиллерийский ул. Рогнединская ул. Левитана пл. Арсенальная ул. Панфиловцев ул. Окипной Раисы ул. Садовского Николая ул. Гарматная ул. Карпатская ул. Зеленогорская ул. Десятинная ул. Тампере ул. Раздельная наб. Русановская ул. Черноморская ул. Павлоградская ул. Металлистов ул. Политехническая ул. Кирилло-Мефодиевская пр. Навои Алишера


Ғәлиәкбәр ауылы тирәһендәге ер-һыу атамалары\n(Ер-һыу атамалары битенән йүнәлтелде)\nҒәлиәкбәр ауылына тирәһендәге ер-һыу атамалары— Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылына ҡағылышлы ер-һыу атамаларының тарихы.\nҒәлиәкбәр ауылы ҡағылышлы ер-һыу атамаларында дөйөм башҡорт халҡының тарихы ла сағылған.Ҡаҙаҡтар борондан борондан башҡорт еренә барымта менән килгән. Улар араһында һәр ваҡыт һуғыш булып торған. Беҙҙә лә ошо ваҡиғаларҙың өнһөҙ шаһиты бар. Ҡырғыҙ айыры тип атала ул ер. Ҡаҙаҡтар (халыҡ элек уларҙы ҡырғыҙ тип йөрөткән) менән тартҡылаш 18-се быуат баштарына тиклем дауам иткән. Шулай булғас, ауылым боронғо, һәм мин ата-бабаларымдың үҙ ер-һыуын бирмәйенсә тиңһеҙ алышына ғорурланам.\n1 Ҡырғыҙ айыры\n2 Үтәбикә ҡаяһы (1-се вариант)\n3 Үтәбикә ҡаяһы (2-се вариант)\n4 Сафия ташы йәки кейәү ҡасҡан йылға\n5 Бикташ ауылы\n6 Бикташ бөгөлө\n9 Кинйәбикә ҡаяһы\n10 Күгатташ ҡаяһы\n11 Йәнгәрәй тауы (1-се вариант)\n12 Йәнгәрәй тауы (2-се вариант)\n13 Йәнгәрәй тауы (3-сө вариант)\n14 Ҡалыу. Ҡалыу ташы\n15 Ниғмәт ташы\n16 Һуғыш туғайы\n17 Мөзәй йылғаһы\nҒәлиәкбәрҙең көньяғында бер ҡурған бар. Борон ҡыпсаҡ ырыуы менән ҡырғыҙ ырыуы, ошо тирәлә туҡталып, тирмә ҡороп төпләнеп алғандар ҙа мал үрсетеп йәшәй башлағандар. Улар үҙ-ара дошманлашып йәшәгәндәр. Бер ваҡыт ике ырыу араһында һуғыш сыҡҡан. Ҡыпсаҡ ырыуы көслөрәк булып, ҡырғыҙҙарҙы ҡырып һалғандар. Ҡырғыҙҙарҙы күмеү өсөн ер кәрәк булған, ләкин ер ҡыпсаҡтарҙыҡы. Улар ер бирмәгәндәр.\nҠырғыҙҙар алыҫтан дөйә менән тупраҡ ташып, яҡташтарын күмеп ҡайтып киткәндәр. Ул урын әле лә бар. Сәфәр утарына киткәндә юлдың һул яғынан ҙур ғына ҡауҡыулыҡ булып күренеп тора. (1998 йылда уҡыусылар яҙып килтерҙе. Был легенданың “Легендалар һәм риүәйәттәр” китабында Сабитов Хәмит Ибраһим улынан яҙып алынған варианты бар).\nҮтәбикә ҡаяһы (1-се вариант)[үҙгәртергә]\nБер бабайҙың Үтәбикә исемле ҡыҙы булған. Ауылдың байы уны һоратырға теләгән. Ҡыҙҙың ата-әсәләре риза булған. Улар ярлылыҡта ғына көн иткән. Ҡартайған көнөбөҙҙә, исмаһам,рәхәтләнеп йәшәп ҡалайыҡ, тип уйлағандар. Ләкин Үтәбикә риза булмаған. Ул, никах көнө килеп еткәс, сығып ҡаса һәм матур бер ҡая күреп ҡала. Шул саҡ бай эҙләп килә һәм уны күрә. Үтәбикә, етеп килгән байҙы күреп ҡалғас, Нөгөш буйында булған был ҡаяға йәһәт кенә менгән дә йылғаға ташланған. Шунан алып был ҡаяны Үтәбикә ҡаяһы тип йөрөтәләр. (2005 йылда 1958 йылғы Үтәғолов Ғаяз Хәмит улынан ҡыҙы Үтәғолова Фәйләрә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вә хит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алды).\nҮтәбикә ҡаяһы (2-се вариант)[үҙгәртергә]\nБер ҡарттың Үтәбикә исемле ҡыҙы булған. Шундай сибәр, егәрле ҡыҙҙы яулаусылар күп булған. Ауылдың иң бай кешеһе Үтәш мулла ла яусы ебәргәс, Тайып ҡарт уйға ҡалған. берҙән-бер ҡыҙын өсөнсө ҡатынлыҡҡа биргеһе лә килмәгән, үҙенең ҡартайған көнөндә, исмаһам, бай булғыһы ла килгән. Байлыҡ яғы еңгән: Тайып ҡарт ризалығын биргән.\nӘ үтәбикә риза булмаған, сөнки йәмһеҙ муллаға өсөнсө ҡатынлыҡҡа барғыһы килмәгән. Әммә атай кеше ҡыҙының һүҙенә ҡарап тормаған… Туй булаһы көндә Үтәбикә урманға ҡасҡан һәм бер ҡая янына килеп сыҡҡан. Аҫта таҫмалай Нөгөш аға. Ҡыҙ күп уйлап тормаған, ҡаянан ташланған. Ҡарт бик ҡайғырған, ләкин һуң булған.\nҮтәбикә һикергән ҡая уның исеме менән йөрөтөлә башлаған. (1986 йылда Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылында йәшәүсе Аҫылғужин Әхмәҙулла Ғөбәйҙулла улынан (1911 йылғы) ейәнсәре Аҫылғужина Гөлназ Минияр ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алды).\nСафия ташы йәки кейәү ҡасҡан йылға[үҙгәртергә]\nЯмаш ауылынан Сафия исемле ҡыҙ Оло Кәбәскә кейәүгә сыға. Уның ике ҡәйнәһе, бер ҡайныһы була. Сафияны ҡәйнәләре һыйғыҙмайҙар. Бер ваҡыт ул һыуға бара ла көйәнтәһе менән биҙрәһен ултыртып, Ямашҡа ҡаса. Сафия, Бәккән еренә еткәс, тояҡ тауышын ишетеп, артына боролоп ҡарай, ә кейәүе ат менән баҫтырып килгән була. Ул яр буйына йүгереп төшә һәм, таш ҡыуышына инеп ята, кейәүе һиҙмәйенсә үтеп китә.\nКейәүе ҡайныһының йортона барып етеүе була, Сафия ла ҡайтып төшә. Ҡайнылары кейәүен туҡмарға уйлайҙар, ләкин кейәүҙәре бер йылға буйлап ҡасып ҡайтып китә. Шул ваҡыттан алып был йылғаны Кейәү ҡасҡан йылға, Сафия йәшенеп ятҡан ташты Сафия ташы тип йөрөтә башлағандар. (1986 йылда Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылында йәшәүсе Аҫылғужин Әхмәҙулла Ғөбәйҙулла улынан (1911 йылғы) ейәнсәре Аҫылғужина Гөлназ Минияр ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алды).\nЭлек Ғәлиәкбәр тирәләй байтаҡ ҡына ауыл булған: Бикташ, Кәбәс, Түбәнге ауыл. Улар 20–се быуаттағы боролоштар арҡаһында юҡҡа сыҡҡан. Хәҙер ул урындарҙа, халыҡ йәшәгәнлеген белдереп, ҡәбер таштары ғына ҡалған. Мәҫәлән, Бикташ ауылына бәйле бер нисә риүәйәт һаҡланған.\nБикташ ауылы Ғәлиәкбәрҙән үрҙә, Нөгөш йылғаһы буйында урынлашҡан булған. Имеш, элек ул ауылдың исеме булмаған.Шунда бер өйҙөң эргәһендә өҫтәл ҙурлыҡтай таш ятҡан. Эҫе йәй көнө күк йөҙө ҡапыл ҡараңғыланып киткән дә, ел-дауыллы ямғыр йәшенләп яуа башлаған. Ошо ваҡытта өйҙәрҙең ҡыйыҡтарын емереп, ағастарҙы йығып, таш осоп киткән. Дауылдан һуң ауыл ҡарттары ауылға Бикташ исеме таҡҡандар.\nХәҙер ул ауыл ҡороған, шулай ҙа исеме юғалмаған. (1986 йылда Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылында йәшәүсе Аҫылғужин Әхмәҙулла Ғөбәйҙулла улынан (1911 йылғы) ейәнсәре Аҫылғужина Гөлназ Минияр ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алды). Бикташ ауылында йәшәүселәрҙең кәсебе менән бәйле риүәйәт тә бар.\nБорон башҡорттар ер биләп алғанда хәҙерге Бикташ ауылы урынына Бикташ исемле кеше килеп ултырған. Уның 4 улы була: Байғаҙы, Мөхәмәтша, Бирғолай, Шахнияз.\nУл уландары менән кәсеп иткән: ағас ҡырҡып, һал сығара; баҙ яғып, дегет ҡайната; туғын ярып, сана табандары эшләй. Уландары ир етеп, үҙҙәре донъя көтә. Бикташ малайҙары менән һалға төшә. Һал менән төшөп барғанда, Бикташ ауылының түбән яғындағы Әрәм ҡоҙашы тамағына илле-алтмыш метрҙай етәрәк, Нөгөшкә арҡыры төшөп торған бәләкәй генә ҡая бар.\nБикташ бабай һал менән шунда туҙа һәм һыуға батып үлә. Һыу ҡайтҡас, бабайҙы табып алып, шундағы тау башына ерләйҙәр. Уландары, ауыл халҡы менән килеп, зыяратын таштан бурап ҡуялар. Шул ерҙе хәҙер Бикташ бөгөлө тип йөрөтәләр. Зыярат әле лә таштан буралған көйө ерҙән бер метрҙай ҡалып тора. Уның өҫтөнә муйылдар үҫкән.\n(2005 йылда Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылында йәшәүсе Әминев Рәис Шәрифйән улынан ( 1960 йылғы) улы Әминев Вәсил башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алып килде).\nТауҙар, урмандар аша аға-аға, ялан ерҙәргә килеп сыҡҡан беҙҙең матур-ҙарҙан да матурыраҡ, күркәмдәрҙән дә күркәмерәк йылға ул Нөгөш! Күңелен баҫыр өсөн:\nНөгөш кенә буйы аҡ томан,\nЕл иҫмәйсә томан баҫылмай.\nЙөрәккәйем янып барғанда,\nБер йырламай баҫылмай, - тип йырлар ҙа булғандар.\nТаҡыясусаҡ! Ул миңә бала саҡтан таныш. Сөнки ауылым кешеләре уны теленән төшөрмәй. Атайым төндә уяна ла:\n–Таҡыясусаҡ башы бөгөн тыныс, иртәгә көн боҙолмаҫ, – ти ҙә тынысланып йоҡлап китә. Йәки:\n–Таҡыясусаҡ шаулай, эштәрҙе йәһәтләр кәрәк, - ти.\nӘ мин ҡолаҡ һалам: тәүҙә аҙ ғына шау ишетелә. Был көсәйә барып, көслө үкереү хасил була. Ысынлап та, ауылымдың талисманы ул Таҡыясусаҡ.\nАуылдаштарым уның менән һоҡлана, ғорурлана, ә ситтән килгәндәр:\n–Был тауығыҙ емерелеп төшмәйме? Нисек эргәһендә йәшәй алаһығыҙ ул? – тиҙәр. Тауҙың аҫтында ғына күл бар. Халыҡ фекеренсә, имеш, бында аждаһа бар.\nТаҡыясусаҡ үҙенә бәйле бәйет шаһиты ла. Хәл былай була. Берәүҙең һыйырын тау артында айыу йыя һәм һунарсылар уны ҡарауыллап атырға булалар. Төн ҡараңғы була. Емтек янына бер ҡара нәмә яҡынлай башлағас, уны атып йығалар. Яҡтырғас ҡына, айыу тип, яңғыҙ ҡатындың ҡара һыйырын атҡандарын күргәндәр. Ауылдың төртмә теллеләре оҙаҡламай бәйетен дә сығарып ҡуялар:\nТаҙғаҡ яһай өс батыр.\nИң олоһо Садиҡ батыр\nҮткер икән мөгөҙө.\nСадиҡ ағай батыр икән:\nАтып йыҡҡан бер үҙе.\nҠая ниндәй күркәм! Әйтерһең дә, ул көслө дауылдан ашалмаған, ҡаты һыуыҡтарға сатнамаған, ҡояш ҡыҙыуынан, ямғыр йыуыуынан онталмаған… Бөйөк Ватан һуғышына Ғәлиәкбәрҙән 100-гә яҡын ир-егет яуға киткән. Әлбиттә, һуғышҡа китеүселәр һуңғы тапҡыр Таҡыясусаҡ башынан ауылына әйләнеп ҡарап:\nТаҡыясусаҡ тауы бейек,\nТора-тора мендем башына.\nИҫән-һау ҙа ғына йөрөп ҡайтһам,\nТарих яҙыр инем ташына, - тип хушлашыу йырын яратҡан тауына бағышлаған.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, уларҙың яртыһы ғына тыуған яғына әйләнеп ҡайта алған. Тыуған ил алдында күрһәткән батырлыҡтарын, еңеүгә ышанысын түбәндәге бәйет аша белеп була:\nАнау тауҙың башына\nКемдәр таяҡ ташлаған?\nБар донъяны алам тип,\nГерман һуғыш башлаған.\nГитлер ниңә һуғышаһың,\nӘллә һиңә донъя тар?\nБеҙ һуғышты теләмәйбеҙ,\nЯҙған договорың бар.\nБеҙ һуғышҡа барабыҙ,\nМәскәү – беҙҙең ҡалабыҙ.\nБерлиныңды алабыҙ –\nАлтмыш дивизия килә\nДон буйынан йүгереп сыҡтыҡ,\nШул немецтарҙы артлап.\nНемецтарҙы беҙ ураттыҡ,\nФронтҡа юл асырға.\nЙыуан ҡорһаҡ ҙур немецтар\nБелмәй ҡайҙа ҡасырға.\nСебенме, тип ҡул һелтәйем,\nОсоп килә һауардин.\nИлде ятҡа бирер өсөн\nТыуҙыммы ни анадин?\nҠара томан, ҡара төтөн\nБөркөп тора томанда\nТүгелгән ҡан, түгелгән йәш\nҺыймай ана урамға.\nНемец бер ҙә түҙмәй икән\nӘсе һыуыҡ буранда.\nТуҡһан биш мең фашисты беҙ\nПленға алдыҡ урамда.\nТауҙа булды дауылы.\nҠул күтәреп илап торҙо\nАна килә машина\nЭҙләгәнеңде таптың, тип\nЯҙып киттем ташына.\n(Ғәлиәкбәр ауылында йәшәүсе Әминева Фәриҙә инәйҙән (1914 йылғы) уҡытыусы Усманова Әминә Арслан ҡыҙы 1970 йылдарҙа уҡыусыларҙан яҙҙыртып алған.)\nҒәлиәкбәр ерендәге һәр таш тарих һөйләй. Тауҙар, таштар, ҡаялар – тыуған тәбиғәттең илаһи матурлығы ла, кеше күңеленең, рухының сағылышы ла. Ниндәй генә уй-кисерештәр тыуҙырмай кеше күңелендә ана шул тауҙарға менеп баҫыуҙары.\nИшеккәйем алды, һай, ҡуш тирәк\nҠуш тирәккәй төбө ер еләк.\nЕләктәре бешкән, һай, йыйған юҡ,\nЙәш ғүмерҙәр уҙҙы, һиҙгән юҡ.\nИшеккәйең алдын һепереп тот,\nАлма тәгәрәтеп уйнарһың.\nБыл йырҙарҙы, йәнем, иҫеңдә тот,\nМин үлгәс тә һағынып йырларһың, - тип йырлаған боронғолар уның тура-һында.\nСал тарих та, беҙҙең бөгөнгө көн дә, киләсәк хаҡындағы хыялдар ҙа – барыһы ла бәйле ошо ергә, ошо мәғрүр тауҙарға. Әммә бөтәһенән дә бигерәк халыҡтың тарихи ептәрен һаҡлап торғандай был тауҙар, был ҡаялар. Ниндәй иҫтәлектәр, риүәйәттәр, легендалар йәшәй халыҡ күңелендә!\nӘ исемдәрендә ни ҡәҙәрле ҡыҙыҡлы мәғлүмәт һаҡланып ҡалған?! Ҡалыу , Ҡалыу мороно, Аратау, Уралтау, Өйрәкташ, Сусҡа морон, Үтәбикә ҡаяһы, Күгат ташы, Йәнгәрәй тауы, Сафия ташы…\nБыл урын Емеш үлеге яланына яҡын яҡын ғына. Тәбиғәте лә матур, һоҡланғыс. Урмандың күп өлөшөн ҡайын, уҫаҡ ағастары алып тора. Бына ошо урында Ҡондоҙбай тигән кеше бесән әҙерләгән. Уға, әлбиттә, ағас араһындағы ҡуйы үләнлек, был ерҙең емеш-еләккә бай булыуы оҡшаған.Оҙаҡ йылдар буйына бында бесән әҙерләгәнгә, был ер уның хөрмәтенә Ҡондоҙбай тип атала башлаған.\n(2005 йылда Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылында йәшәүсе Күлбаев Әмир Тимерҡаҙыҡ (1943 й.) ейәнсәре Күлбаева Таңһылыу Флүр ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алды).\nБер ҡарттың Кийәбикә исемле ҡыҙы булған. Улар ярлы йәшәгәндәр. Кинйәбикә бик һылыу булған. Уға бер ҡарттың күҙе төшкән. Байлыҡҡа ҡыҙығып, атаһы Кинйәбикәне ҡартҡа кейәүгә бирергә булған. Быны белеп ҡалған ҡыҙ ҡаянан һикергән. Шунан алып был ҡаяны Кинйәбикә ҡаяһы, ә Нөгөш йылғаһы аръяғындағы уяны Кинйәбикә уяһы тип йөрөтәләр. (2005 йылда Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылында йәшәүсе Күлбаев Әмир Тимерҡаҙыҡ (1943 й.) ейәнсәре Күлбаева Таңһылыу Флүр ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алды).\nБик боронғо заманда ярлылар аслыҡ ваҡытында байҙың күк атын урлап һуялар. Ауылдан төньяҡҡа ҡарай 2 саҡрым тирәһе самаһында, Кесе Нөгөш Оло Нөгөшкә ҡушылған ерҙә тәпәшәк кенә бер ҡая бар. Ҡаяла 3 мәмерйәбар. Ярлылар шул ҡаяның бер мәмерйәһендә итте йәшереп кенә бешереп ашап йөрөгәндәр. Шунан бирле был Күгатташ ҡаяһы исемен йөрөтә. (Әминев Хәлил Иҙел улы олатаһы Әминев Ағзам Яхъя улынан (1933 й.) 2005 йылда башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алды).\nЙәнгәрәй тауы (1-се вариант)[үҙгәртергә]\nБорон заманда беҙҙең ауылда Йәнгәрәй исемле бик көслө, ҡурҡыу белмәҫ батыр йәшәгән. Шул батыр бер көндө, уҡ-ян менән ҡоралланып, һунарға сығып киткән. Тау буйлап бик оҙаҡ йөрөгән. Шулай йөрөй торғас, бер айыуға тап булған. Был айыу ҡая ситенә ултырып алған да тау түбәненә таш тәгәрәтә, ти. Үҙе таштарҙың даңғыр-доңғор тәгәрәгәнен ҡолаҡ һалып тыңлап ултыра икән. Бына айыу сираттағы ташты тау ситенә килтереп һалған да тәгәрәтеп ебәргән. Үҙе тыңлап торғанда ғына, Йәнгәрәй, ҙур таш алып, айыуҙың башына тондорған. Айыу тау түбәненә тәгәрәп төшөп киткән. Йәнгәрәй ҙә, яҙа баҫып, тауҙан ос-ҡан. Бер заман иң алдан даңғыр-доңғор килеп таш төшөп бара, ти, уның артынан айыу, шунан – Йәнгәрәй. Иртәгеһен кешеләр килеп тапҡанда, Йәнгәрәй хәл өҫтөндә ятҡан була. ул үҙенән бер аҙ ситтәрәк ятҡан айыуға төртөп күрһәткәс, эштең ниҙә икәнен аңлағандар. Шунан башлап был тау Йәнгәрәй исеме менән йөрөй башлаған. (Бөрйән районы Ғәлиәкбәр урта мәктәбе уҡыусыһы Аҫылғужина Алһыу Шәрәфетдин ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә өләсәһенән яҙып алды һәм “Аманат” (1997 й.) баҫтырып сығарҙы)\nЙәнгәрәй тауы (2-се вариант)[үҙгәртергә]\nЭлек Йәнгәрәй исемле бер һунарсы ҡарт йәшәгән. Ул тауға менеп ҡараһа, мәмерйә эсендә айыуҙар ята, ти. Йәнгәрәй, һөңгө менән ҡоралланып, тауға менгән дә мәмерйә эсенә таш бәргән. Айыуҙар берәмләп сыға торған, ҡарттың ҙур ташҡа терәп ҡуйылған һөңгөһөнә сәнселеп, аҫҡа осоп төшә торғандар. Һунарсы, айыуҙар сығып бөттө, тип уйлап, ял итергә булған. Шул саҡ иң аҙаҡтан иң ҙурыһы килеп сыҡҡан да ҡартҡа йәбешкән. Хәнйәрен алып өлгөрмәгән ҡарт һунарсы, айыу менән алыша-алыша, тау аҫтына тәгәрәгән. Улар шунда уҡ йән биргәндәр.\nЙәнгәрәй ҡарт үлгәс, уның исеме ошо ҙур тауға бирелгән. Тауҙың башында шул уҡ исемле ҙур ғына күле лә бар. (Әминев Әмир Рәхимйән улы олатаһы Күлбаев Әхмәт Мөхәмәт улынан (1930 й.) 2005 йылда башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алды).\nЙәнгәрәй тауы (3-сө вариант)[үҙгәртергә]\nЭлек Ғәлиәкбәр ауылында Йәнгәрәй тигән бик оҫта һунарсы йәшәгән. Ул бигерәк тә айыуға һунарға йөрөргә яратҡан. Был кеше көслө булған. Үҙ ғүмерендә 70 айыу алған. Ауылдан 10 саҡрым алыҫлыҡта Мулла туғайы тигән сабынлыҡтың ҡаршыһында бик бейек ҡая бар. Ҡаяла мәмерйә бар. Йәнгәрәй алдына шул мәмерйәнән бик ҙур айыу килеп сыҡҡан. Һунарсы һыҙмаһынан атып ебәргән. Айыу яраланып, бик ярһып уға ташланған. Улар икәүләшеп тау аҫтына тәгәрәгәндәр. Ауыл кешеләре уларҙы табып алғандар.Был Йәнгәрәйҙең һуңғы 70-се айыуы булған. Йәнгәрәй исеме ошонан тауға бирелгән. (1998 йылда уҡыусылар башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып килтерҙе).\nҠалыу. Ҡалыу ташы[үҙгәртергә]\nБорон әбей менән бабай йәшәгән, ти. Уларҙың бик уңған һәм бик сибәр ҡыҙы булған, бөтә кеше уға ҡарап һоҡланып туя алмаған. Бер ваҡыт ҡыҙҙы бер егет урлап алып киткән. Бабай, быны һиҙеп ҡалып, уларҙың артынан ҡыуа төшкән. Бейек һәм оҙон тауҙы артылғанда уның аты арыған. Бабай улай иткән, былай иткән, ләкин әмәлен таба алмаған һәм бер ташҡа ултырған да;”Ошондалыр инде ҡыҙымдан минең ҡалыуым” - , тигән.шунан башлапошо тауҙы Ҡалыу тауы, бабай ултырған ташты Ҡалыу ташы тип йөрөтә башлағандар.(2005 йылдаҒәлиәкбәр ауылында йәшәүсе һуғыш һәм хеҙмәт ветераны ҠаһармановАбдулхаҡ Абдрахман улынан (1927 й.) ейәнсәре Юламанова Нурсилә Рауил ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып килтерҙе).\nҒәликбәрҙән 5 километр алыҫлыҡта, Тәрән кисеүҙең өҫ яғында, Ниғмәт ҡаяһы бар. Элек Нөгөш йылғаһы буйлап ағас һаллап сығарып һатҡандар. Бер ваҡыт Ниғмәт тигән кеше улы менән яҙғы ташҡын ваҡытында йылға буйлап һал ағыҙып алып килгәндәр. Нөгөш, тау йылғаһы булараҡ, яҙ көнө бигерәк ҡаты аға. Һал менән аҡҡанда алдағы ҡая-таштарҙы, бейек-бейек тулҡынлы шаршыларҙы белгән тәжрибәле кеше кәрәк. Ниғмәт шундайҙарҙың береһе булған.\nӘлеге урында ни сәбәп менәндер аталы-уллы һал менән текә һәм бейек ҡаяға барып төкәгәндәр. Улар икеһе лә үлгән. Шунан бирле был ҡаяны Ниғмәт ҡаяһы тип йөрөтә башлағандар. (2005 йылда Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылында йәшәүсе Күлбаев Әмир Тимерҡаҙыҡ (1943 й.) ейәнсәре Күлбаева Таңһылыу Флүр ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып алды).\nБорон заманда Ғәлиәкбәр ауылында йәшәгән, ти бер бай. Уның малдары бик күп булған. Һыу эсергәндә малдарының бер осо кәртәһендә, икенсеһе һыуҙа булған, ти.\nБай бер ваҡыт бесән сабырға үҙенең кешеләрен өмәгә ебәргән. Барһалар, Кәбәс ауылындағы бер бай ҙа үҙ кешеләрен бесән сабырға ебәргән булған. Ул да бик бай йәшәгән. Малдары, көтөү-көтөү булып, яландарҙы тултырып йөрөгән.\nБына яланда ике байҙың кешеләләре осрашҡандар һәм, сабынлыҡ өсөн талаш сығып, ике арала һуғыш башланған. Һуғыш бик оҙаҡ барған һәм Ғәлиәкбәр байының еңеүе менән тамамланған. Шунан башлап был туғайҙы Һуғыш туғайы тип йөрөтә башлағандар. Әле лә был туғай шул исем менән йөрөй.\n(1998 йылда уҡыусылар башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып килтерҙе).\nБыл хәл бик борон булған. Ғәлиәкбәр ауылында бай ғына бер кеше йәшәгән. Уның ике ҡатыны булған. Улар үҙ-ара һыйышмағандар. Байрамбикәнең атаһы. Атаһы быларҙы ҡунаҡҡа саҡырған.\nУлар Үрге Нөгөшкә барып, өс-дүрт көн ҡунаҡ булғандан һуң, ҡайтырға сыҡҡандар. Ике көндәш сананың артында ултырып килгәндәр. Ә алда хужа кеше дилбегә тотоп килгән. Уларҙың аттры шәп һәм шаян булған. Бер текә тауҙы төшкәндә, быларҙың аттары алып ҡаса. Шунан файҙаланып, Байрамбикә, бер йыуан ҡайынға сана яҡынлашҡас, Мөзәямалды сананан төртөп осорған. Ҡайынға төкөп, Мөзәямалдың башы ярылып үлгән. Бына беҙ хәҙер Мөзәй тип йөрөткән тау һәм йылға Мөзәямал исеменән ҡыҫҡартып алынған.\n(1986 йылда Бөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылында йәшәүсе Ғәлиев Сабир Ғәле улынан ҡыҙы Ғәлиева Йәмилә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә яҙып килтерҙе).\nБорон бер бай, өмәгә әйтеп, бесән саптырырға булған. Өмәгә, нигеҙҙә, осон-осҡа ялғап йәшәгән кешеләр йыйылған. Улар, был бай һимеҙ генә атын һуйҙырыр әле, тип уйлаған һәм бик тырышып эшләгән. Бына ҙур ғына яланды сабып бөтөп, ашарға ултырғандар.\nЛәкин ит тарата башлағас, өмәселәр аптырап ҡалған бай,:өмәгә тип, ни бары арыҡ ҡына тай һуйҙырған. Халыҡтың яман асыуы килгән һәм ошо бесән сапҡан ерҙе, байға мыҫҡыл итеп, Арыҡтай тип атағандар.\n1997 йылда Ғәлиәкбәр ауылын-да йәшәүсе һуғыш һәм хеҙмәт ветераны Ҡаһарманов Абдулхаҡ Абдрахман улынан (1927 й.) Үтәғолова Филиә Ғаяз ҡыҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөхәмәтов Вәхит Ғибат улы етәкселегендә өләсәһенән яҙып алды һәм “Аманат” баҫтырып сығарҙы).\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Ғәлиәкбәр_ауылы_тирәһендәге_ер-һыу_атамалары&oldid=22979»\nБөрйән районы Ғәлиәкбәр ауылы\nБыл бит һуңғы тапҡыр 08:22 3 ноябрь 2020 үҙгәртелгән.


Россия, Пермь, ул. Монастырская, д. 14, оф. 345


На КАЭС энергоблок №3 включен в сеть - ТИА\nНа КАЭС энергоблок №3 включен в сеть\nTIA, 22 Октября 2012, 17:35\n21 октября в 20 ч. 30 мин. энергоблок №3 Калининской атомной станции включен в сеть. Блок был остановлен 16 октября для проведения испытаний предохранительных устройств в соответствии с требованиями федеральных норм и правил. Испытания успешно проведены, нарушений пределов и условий безопасной эксплуатации нет.


Эш урынында табип ярҙамы алыу уңайлы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Эш урынында табип ярҙамы алыу уңайлы\nХеҙмәткәрҙәрҙең ваҡыты ла, көсө лә сарыфланмай.\nБаш ҡаланың ҙур, күп йүнәлешле медицина учреждениеларының береһе булған 13-сө клиник дауахана быйыл 85 йыллыҡ тарихи юбилейын билдәләй. Бөгөн ул – заманса йыһазландырылған, барлыҡ талаптарға яуап биргән, халыҡҡа юғары квалификациялы ярҙам күрһәткән ойошмаларҙың береһе. Баш табип вазифаһы медицина фәндәре докторы Эльза Рәйеф ҡыҙы Сыртлановаға йөкмәтелгән.\nДауахана ҡарамағында тәүлек әйләнәһенә эшләгән, 564 урынға иҫәпләнгән стационар бар, йыл һайын уның бүлектәрендә 15,5 меңдән ашыу кеше дауаланыу үтә, 6,5 мең самаһы пациентҡа төрлө операциялар яһала.\nОториноларингология, гематология, ревматология, травматология һәм ортопедия, акушерлыҡ һәм гинекология йүнәлештәре буйынса юғары технологиялы ярҙам да күрһәтәләр, был йәһәттән йылына 200-ләп операция яһала, күрһәткес арта бара.\nҠеүәтле һәм ҙур учреждениеның бөгөнгөһө ошондай булһа, уның тарихы ла ҡыҙыҡлы һәм иғтибарға лайыҡ. Эш шунда: бынан күп йылдар элек, Бөйөк Ватан һуғышы башланған осорҙа, Өфөгә Рыбинск ҡалаһынан моторҙар эшләү заводы эвакуацияланған; уның эшсәндәренә медицина ярҙамы күрһәтеү ихтыяжы тыуған. Шулай итеп, предприятиеның медсанчасы булдырылған, тап ошо ойошма бөгөнгө 13-сө клиник дауахананың нигеҙе тип иҫәпләнә лә.\nӘле лә дауахана Өфө моторҙар берекмәһе эшселәрен тулыһынса хеҙмәтләндергән медицина учреждениеһы булып ҡала, әммә элек-электән бында баш ҡаланың Калинин районында йәшәүселәр, шулай уҡ Нуриман һәм Иглин районы халҡы ла беркетелгән (нигеҙҙә, дауаханаға ҡараған травматология үҙәгендә).\nӘйтергә кәрәк, үткән быуаттың ҡатмарлы 90-сы йылдарында, унан һуң да Өфө моторҙар берекмәһе ише ҙур предприятиелар иҡтисади проблемаларға бәйле, үҙ инфраструктураһынан, шул иҫәптән дауаханаларынан да баш тартты. Артабан иһә, Мотлаҡ медицина страховкалау системаһына күскәндән һуң, илдә яңы тәртип барлыҡҡа килде: предприятие хеҙмәткәрҙәренә медицина хеҙмәте күрһәтеү өсөн тендер иғлан итте. Эшселәр өсөн был ифрат уңайһыҙ күренеш булған, сөнки төрлө йүнәлештәге тикшеренеүҙәрҙе, дауалауҙарҙы төрлө учреждениеларҙа алырға тура килгән, ваҡыт та, көс тә сарыфланған.\nХәҙер иһә заманалар һәм мөмкинлектәр үҙгәрҙе, тип белдерҙеләр предприятиела. Бөгөн 13-сө клиник дауаханаһы менән Өфө моторҙар берекмәһенең хеҙмәттәшлеге тулы күләмдә яңыртылған, предприятиела поликлиника бүлеге асылған, берекмә биләмәһендә 14 һаулыҡ пункты эшләй.\nЗавод идаралығы менән бер бинала урынлашҡан поликлиникала ете терапевт, тиҫтәгә яҡын тар йүнәлешле медицина белгестәре хеҙмәткәрҙәрҙе ҡабул итә. Эш даирәһе киң: берекмәләге 20 меңләп хеҙмәткәрҙең сәләмәтлеген хәстәрләү, сирҙәрҙе ваҡытында асыҡлау, дөрөҫ дауа тәғәйенләү. Ошо йәһәттән һәр өс йыл һайын берекмә эшсәндәре мотлаҡ диспансерлаштырыу үтә.\nИхтыяж тыуған йылға ҡарап билдәләнә. Цех фельдшерҙары йүнәлтмә бирә һәм хеҙмәткәр тиҫтәләгән табипта тикшерелеү үтә, һаулығының торошон асыҡлай. Әйтергә кәрәк, ауырыуҙарҙы асыҡлау йәһәтенән бындағы күрһәткестәр йәмғиәттәге дөйөм күренештән айырылмай: тәүге урында йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәре тора, икенселә – онкология.\nПоликлиника коллективы татыу һәм берҙәм. Бында оҙаҡ йылдар эшләгән төплө белгестәр менән бер рәттән йәштәр ҙә тәжрибә туплай.\nУчреждениеның эше тулыһынса яйға һалынған – сират юҡ, һәр ҡайҙа тәртип һәм бөхтәлек. Страховка компанияһы менән тура бәйләнеш булдырылған: кәрәк саҡта пациент поликлиниканан тура унда шылтыратып, һорауҙарына яуап ала.\nҺис шикһеҙ, Өфө моторҙар берекмәһенең 13-сө клиник дауаханаһы менән уңышлы хеҙмәттәшлеге башҡа предприятиелар өсөн өлгө, ыңғай тәжрибә булып тора.


ЕГРН: Алтайский край, Ребрихинский район, с. Ребриха, ул. Степная, 5. Кадастровый №: 22:36:330005:244\nВыписка из ЕГРН по объекту: Алтайский край, Ребрихинский район, с. Ребриха, ул. Степная, 5. Кадастровый номер: 22:36:330005:244\n№ 22-22-26/011/2013-360 от 24.09.2013 (собственность)\nадрес: Алтайский край, Ребрихинский район, с. Ребриха, ул. Степная, 5.


ул. Малокаменная, д. 10, Uzhgorod


Хотите стать нашим автором? - "Игры и Игрушки. Эксперт" №5-2015


Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 121657\n27 ноября 2018 — 16:53 ГТРК «Башкортостан»\nИталияның эске эштәр министры илде енәйәтселәрҙән таҙартырға вәғәҙә биргән һәм уны үтәй ҙә башлаған. Маттео Сальвини министр эшен ситкәрәк ҡуйып бульдозер менән бер-нисә вилланы емергән. Рим янында затлы һигеҙ йорт ҡанунһыҙ төҙөлгән. Уларҙа сиғандарҙың “Казамоника” мафия кланы ағзалары йәшәгән. 70-се йылдар башында барлыҡҡа килгән енәйәтсел төркөм наркотиктар һатыу, кеше талау менән көн иткән. Виллаларҙы емереү операцияһына 600 полиция хеҙмәткәре йәлеп ителгән. Йорттарҙа ҡыйбатлы әйберҙәр табылған, шулай уҡ ер аҫтында туннелдәр булыуы ла асыҡланған.\nНидерландтарҙа тимер юлы аша үтеп барған велосипедсы саҡ пассажир поезы аҫтында ҡалмаған. Велосипедсы тауар поезы үтеп киткәнен көтөп тора һәм яҡ яғына ҡарамай тимер юлы аша сыҡа башлай. Шул ваҡытта ғына ул ҙур тиҙлектә икенсе поезд килгәнен күреп ҡала.\nЛондон полицияһы мотоцикл һәм мопедтарҙағы енәйәтселәргә ҡаршы көрәштә яңы алым ҡуллана башлаған. Тәртип һаҡсыларынан ике тәгәрмәсле транспортта ҡасыусыларҙы бәрҙерергә рөхсәт ителгән. Лондонда был алымды тактик контакт тип атайҙар.


Клиентская служба ПФР «Северное Бутово» : Отделения Пенсионного фонда (ПФР) : Район Северное Бутово 117628, г. Москва, ул. Грина, д. 40, корп.1 : Организации Москвы\n: Москва : ЮЗАО : Северное Бутово : Клиентская служба ПФР «Северное Бутово»\nАдрес: 117628, г. Москва, ул. Грина, д. 40, корп.1\n• Метро: Бульвар Дмитрия Донского (от метро ~ 634.5 м)\nНачальник отдела Затула Елена Юрьевна\nТел. 8 (495) 659-17-54


“Сәнғәт орлоғо йөрәгеңә сәселһә, ул мотлаҡ тамыр йәйә”\n15 Июль 2019, 17:22\n"Актер бер туҡтауһыҙ эҙләнергә, күҙәтергә, сағыштырырға бурыслы! Юғиһә ниндәйҙер амплуала штампҡа әйләнәсәк. Шулай уҡ үҙенең төҫ-ҡиәфәте тураһында ла онотмаҫҡа тейештер, сөнки сәнғәт матурлыҡ, зауыҡ менән йәнәшә тора. Театрға килгән кеше ниндәйҙер кимәлдә тәрбиә, фәһем алып ҡайта бит. Ә актер оҫталығына килгәндә – бер аҡыл эйәһе әйткән бит: СӘНҒӘТ – УЛ ДИҢГЕҘ, УЛ ҠАСАН ДА БУЛҺА СҮП-САРЫН ЯРҒА СЫҒАРЫП ТАШЛАЯСАҠ!" #Шоңҡаржурналы #Театрйылы2019\n“Өс һүҙ менән әйткәндә, һин ниндәйерәк кеше” тигән һорауға, “ябай ауыл егетемен” тиеү менән генә сикләнде Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театрының йәш актеры – Фәнил ТОЛОНҒУЖИН. Үҙе хаҡында һүҙ сурытырға яратмаһа ла, тәү күргәндә үк уның үткерлеге, шул уҡ ваҡытта итәғәтлелеге, алсаҡлығы, шаянлығы күҙгә ташлана.\nТулы исем-шәрифе: Толонғужин Фәнил Фәләх улы\nТыуған төйәге: Әбйәлил районының Байым ауылы\nҒаилә хәле: өйләнгән, Лилиә исемле һылыу менән донъя көтәләр\nБелеме: З. Исмәғилев ис. Өфө дәүләт сәнғәт академияһы\nРолдәре: Клеант (Ж.Б. Мольер, “Тартюф”), Вәсил (Васенька) (А. Вампилов “Өлкән ул”), Ирбулат (М. Бураҡаева, “Үҙем яҙған яҙмыш”), Йәш Шәрәф (М. Фәйзи, “Аҫылйәр”), Тимур (Д. Исабеков “Өлкән апай”), Аладдин (“Аладдин” әкиәте), Толпан (С. Сурина, “Тылсымлы күл сере”), Шөкөр (М. Кәрим, “Ҡыҙ урлау”), Әминбәк (И. Йомағолов “Тылсымлы көй”) һ.б. Шулай уҡ “Алмабика” башҡорт фильмында – Илһам.\n– Сәнғәт нимә ул – йәшәү рәүешеме, ҡәнәғәтләнеүме, тәрбиәсеме, әллә…\n– Сәнғәт минең өсөн йәшәү рәүеше генә түгел – йәшәү мәғәнәһе лә.\n– Актер һөнәре нимәһе менән ылыҡтырҙы һине?\n– Бәләкәйҙән бейеү сәнғәтенә ғашиҡмын. Бер туған Айгөл апайым – бейеүсе. Нисек кенә тырышһам да, ул бейеүсе һөнәрен үҙләштереүемә ҡаршы булды... Шулай ҙа бер сәнғәт орлоғо йөрәгеңә сәселһә, ул мотлаҡ тамыр йәйә икән. Мин дә башҡа йүнәлеште үҙ итә алманым – актерлыҡҡа уҡырға юлландым. Атай менән әсәй ҙә – күңелеңә ятҡас, бараһың инде тип, фатихаларын бирҙе. Туғандарыбыҙ араһында бүтән сәнғәт кешеләре юҡ. Бейеүгә булған һөйөүем әле лә үҙен һиҙҙертә, режиссер рөхсәт итһә – ролдәремде бейеү йә булмаһа сәхнә хәрәкәттәре (трюктар) менән биҙәйем... Йәш саҡта осҡон сәсеп уйнап ҡалырға, ә инде олоғая килә тәрән, уйландыра торған ролдәр тыуҙырырға кәрәктер, тигән уйҙамын... Бәлки, хаталанамдыр, ТИЛЕ ЙӘШЛЕК тигәндәре шулдыр, күрәһең!\n– Беренсе мәртәбә театр менән ҡасан осраштың?\n– Профессиональ театрҙарҙан беҙҙең яҡтарға сибайҙар ғына йыш йөрөй ине, беренсе тапҡыр шулар иҫемдә уйылып ҡалған... Бәләкәй инем, ниндәй спектакль ҡуйғандарын хәтерләмәйем. Бөтә залдың иҫен китерлек итеп мөхәббәт сәхнәһен уйнанылар ҙа, антракт мәлендә тексыңды бутайһың тип ирештеләр ҙә киттеләр! Бына шунда бөтөнләй икенсе, серле донъя барлығын аңланым... Сөнки сәхнәлә, әкиәттәге кеүек, барыһы ла яҡшы ине бит! Бәлки, ана шул йәшерен донъяның серен сисәм тип театрға ылыҡҡанмындыр! Беренсе мәртәбә театр менән дә, уның сәхнә арты тормошо менән дә шунда таныштым.\n– Уҡырға килгәнсе актер һөнәре хаҡында нимәләр белә инең?\n– Ролеңдең һүҙҙәрен ятлаһаң, аҙаҡтан бутамай ғына һөйләп торһаң – шул етәлер, тип уйлай инем, ҡалғаны үҙенән-үҙе килеп сығалыр һымаҡ тойолдо... Алданғанмын! Уҡырға ингәндә, беренсе турҙа уҡ, профессорыбыҙ Фәрдүнә Ҡасим ҡыҙы был ҡарашымды юҡҡа сығарҙы. Хәҙер инде беләм – бер роль өҫтөндә актер айҙар буйына, йәнен-тәнен һалып эшләй!\n– Һөнәреңә ҡағылышлы яратҡан фразаң?\n– Мостай ағай Кәримдең (ул курсыбыҙҙың дуҫы ине, был йәһәттән беҙ бәхетле) КИНО – УЛ ИКЕ ҒАШИҠТЫҢ ТЕЛЕФОН АША СЕРЛӘШЕҮЕ... Ә ТЕАТР – ИКЕ ҒАШИҠТЫҢ КҮҘГӘ-КҮҘ ҠАРАП ОСРАШЫУЫ тигәнен күңелемә һалып ҡуйҙым! Ҡайһыһы мөһимерәк – һәр кеше үҙе һайлай!\n– Актерлыҡ һәләте тигәнгә нимәләрҙе индерәһең? Актер нимәләр белергә тейеш?\n– Актер бер туҡтауһыҙ эҙләнергә, күҙәтергә, сағыштырырға бурыслы! Юғиһә ниндәйҙер амплуала штампҡа әйләнәсәк. Шулай уҡ үҙенең төҫ-ҡиәфәте тураһында ла онотмаҫҡа тейештер, сөнки сәнғәт матурлыҡ, зауыҡ менән йәнәшә тора. Театрға килгән кеше ниндәйҙер кимәлдә тәрбиә, фәһем алып ҡайта бит. Ә актер оҫталығына килгәндә – бер аҡыл эйәһе әйткән бит: СӘНҒӘТ – УЛ ДИҢГЕҘ, УЛ ҠАСАН ДА БУЛҺА СҮП-САРЫН ЯРҒА СЫҒАРЫП ТАШЛАЯСАҠ!\n– Байтаҡ әкиәттәрҙә уйнағанһың, әкиәт персонаждарын сағылдырыуы еңелерәкме, әллә ололар өсөн тәғәйен тамашаларҙамы?\n– Әлегә айырмаһын күрмәйем... ике категорияға уйнағанда ла сәхнәлә ысынлап йәшәргә кәрәк! Ә юҡ, бер мөһим айырма бар: ололар алдында еңелсәрәк, ялҡауыраҡ итеп уйнап сыҡһаң да, уларҙың тәнҡите йомшағыраҡ була, ә балаларҙы ҡыҙыҡһындырыу, үҙеңә йәлеп итеү ауырыраҡ: уларға йә оҡшай, йә оҡшамай – тураһын сәпәйҙәр.\n– Ижадыңдың тәнҡитсеһе кем? Ниндәй тәнҡиткә ышанаһың?\n– Иң беренсе тәнҡитсе – режиссер, әлбиттә. Икенсеһе – ҡатыным, ул сәнғәт кешеһе түгел, ләкин бөтә спектаклдәрҙе лә ҡабат-ҡабат ҡарай ҙа, һүлпәнәйгән йә, киреһенсә, оҫтарған сәхнәләрҙе әйтеп бирә... Сәпкә тура ата ла ҡуя.\n– Кәрәкле кәйефте нисек булдыраһың?\n– Репетициялар шуның өсөн уҙғарыла бит: ниндәйҙер ҡуйылған шарттарҙа йәшәп алып китәһең!\n– Ниндәй ролдәрҙе “минең ролем” тип әйтер инең?\n– Ҡайһы ролде башҡарам (улар әлегә күп түгел) – барыһы ла минеке, үәт!\n– Актер һөнәренән тыш талантыңды бүтән юҫыҡта файҙаланаһыңмы?\n– Ҡайһы актер ҡулланмай икән?! Мәҫәлән, юл хәүефһеҙлеге хеҙмәткәре туҡтатҡан һайын – мин йә “туйыма һуңлап барам”, йә “бала табыу йортона”... Йәл, бер мәртәбә генә ышандыра алдым – күрәһең, талант тигәне үҙемдә аҙыраҡ!\n– Үҙеңде яратаһыңмы? Ул нимәлә сағыла? Үҙеңде яратыу нимәнән ғибәрәт?\n– Әлбиттә, яратам... Мәҫәлән, аяҡ бармағымды диван мөйөшөнә төкөһәм – эй, үҙемде йәлләйем.\n– Нисек уйлайһың, кеше яҙмышты үҙгәртә аламы?\n– Һәр кешенең яҙмышы – үҙенең ҡулында, ихтыяр көсөн туплап, уны теләгәнсә үҙгәртә ала...\n– Тормошоңда осраҡлыҡ ниндәй роль уйнай?\n– Бар нәмәгә лә аныҡ яуап табырға тырышам, сөнки осраҡлыҡтарға ҙур әһәмиәт бирһәм, былай ҙа хисле актер күңелем тиҙ арала булғанына-булмағанына ышана башлар йә.\n– Һәр кем ғүмеренең ҡайһылыр осоронда был донъяға ниңә килгәне хаҡында уйлана башлай. Йәшәү мәғәнәһен нимәлә күрәһең?\n– Ғүмеремдең был осоро әлегә килеп етмәгән, ахыры.\n– Кешеләрҙә ниндәй сифаттарҙы үҙ итәһең? Кемдәр (ниндәйҙәр) менән аралашырға тырышмайһың?\n– Ғәҙеллекте яҡлаған һәм дөрөҫ һүҙен һүҙ итә белгәндәрҙе ихтирам итәм, ысын дуҫтарым шундайҙарҙан! Ә бына аралашырға тырышмағандар араһынан иң күрә алмағаным – ҡатын-ҡыҙға ҡул күтәргәндәр... Ир булып тыуғас, ир-егет була бел!\n– Нимәнән ҡурҡаһың?\n– Теш табибынан... Берәйһе төрткөләп индереп ебәрмәһә, сиратым етеү менән ҡасып ҡайтам да китәм.\n– Исемеңдең мәғәнәһе “ҙур ғилемгә эйә, белемле” тигәнде аңлата. Исемеңә есемең тура килһен тип тырышаһыңмы?\n– Тырышам, әлбиттә. Әле ситтән тороп тағы белем алыу ниәте менән янам! Юғиһә “наҙан иле” арттан ҡыуыр ул.\n– Ҡатын-ҡыҙҙы үҙеңә ҡаратыр өсөн нимәләр эшләргә кәрәк?\n– Уны яратырға… Ярата белеү ҙууууур бәхеттер ул... Һин бит һөйгәнеңдең яҡшы яҡтарын ғына тугел, кире сифаттарын да һөйөү менән ҡабул итәһең. Үҙеңдә ниндәйҙер яңы һулыш, ҙур көс уянғанын һиҙәһең. Йөрәгеңдә дөрләп янған мөхәббәт уты, күҙҙәреңдән сағылған бәхет – тик уның, һөйгәнеңдең бер ҡарашынан ғына тоҡанғанын аңлатып бирәһең... Бына шунда аңлай ҙа инде – кем УЛ һинең өсөн...\n– Халҡыңа әйтер һүҙең дә юҡ түгелдер…\n– Халҡыбыҙҙың телен, ғөрөф-ғәҙәтен һаҡлайыҡ! Тарихыбыҙҙа башҡа милләттәрҙе йәберләткән, баҫып алған тигән таптар юҡ! Шуға күрә, башҡорт булыуыбыҙға ғорурланып, дуҫ булып йәшәйек! Гүзәл илем, ғорур халҡым мең йәшәһен!!!


Тип упаковки: размер 11, тип Б, тверд. наконечн. / 1 шт.


26 Июнь 2018, 11:20\nУҙған шәмбелә районыбыҙҙың 11-се класты тик “бишле” билдәләренә генә тамамлаған, мәктәп, район тормошонда әүҙем ҡатнашҡан 39 уҡыусы мәғариф бүлегенең тамашалар залына йыйылды. Был ҡыҙҙар һәм егеттәргә ҡыҙыл төҫтәге аттестат менән миҙалдар тапшырылды.\nСара уҡыусы балаларҙың күңелле йыры менән башланып китте. Унан һүҙ мәғариф бүлеге начальнигы Илдус Әдиф улы Зәйнуллинға бирелде. “Быйыл миҙал алыусы уҡыусыларыбыҙ мәктәп, район кимәлендә генә түгел, республикала ла еңеүҙәр яуланы. Шулай уҡ Берҙәм дәүләт имтихандарында ла юғары күрһәткестәргә өлгәштеләр. Был балаларҙы әҙерләгән мәктәп етәкселегенә, уҡытыусыларға, ата-әсәләргә рәхмәтем ҙур. Уҡыусылар, һеҙгә тормошта үҙ урынығыҙҙы табырға яҙһын”, – тине ул.\nРайон хакимиәте башлығы урынбаҫары Гөлшат Камил ҡыҙы Сирғәлина быйыл миҙалсылар араһында Аҡморон, Өмөтбай, Икенсе Этҡол, Ниғәмәт, Ҡолсора, Иҫке Сибай, Төркмән, Йомаш, Ярат ауыл мәктәптәренән күпләп булыуына һөйөндө. Уҡытыусылар һәм ата-әсәләргә айырым рәхмәтен белдерҙе һәм уҡыусыларҙың лайыҡлы белем алып, яңы идеялар менән районға әйләнеп ҡайтыуҙарын теләне. Артабан уҡыусыларға “бишле” билдәләре менән аттестат һәм миҙалдар тапшырып үтте.\nУҡыусыларға артабан да тик уңыштар ғына йылмайһын. Тормош юлдарында тик яҡшы кешеләр осрап, үҙҙәре теләгән уҡыу йортона инеп, ҡыҙыл дипломлы белгестәр булырға яҙһын.


Страница дома по адресу г. Москва, ул. Юрьевская, д. 11\nЮрьевская ул д. 11\nг. Москва, ул. Юрьевская, д. 11\nСерия тип: 1118\nПлощадь дома: 2675\nКоличество подъездов в доме по адресу г. Москва, ул. Юрьевская, д. 11: 1\nКоличество лифтов в доме по адресу г. Москва, ул. Юрьевская, д. 11: 1\nВсего нежилых помещений в доме по адресу г. Москва, ул. Юрьевская, д. 11: 0\nИндекс дома по адресу г. Москва, ул. Юрьевская, д. 11: 111020\nКадастровый номер дома: 77:04:0001001:1077\nВозможно Вас интересует уборка утро москва по адресу Цилиндровая ул-ца.\nСданный дом и перегородки для комнаты леруа мерлен.


Банкомат Альфа-Банк в Железногорске (Красноярский край) на карте, адрес и режим работы г. Железногорск, ул. Решетнева, 2Б..\nCейчас доллар 71.65 евро 78.08 нефть 35.58\nЦБ РФ доллар 71.6 -0.28 евро 77.88 -0.56\nНовость Пенсионеры получат рассрочку по кредиту\nБанкомат Альфа-Банк в Железногорске (Красноярский край)\nАдрес банкомата: г. Железногорск, ул. Решетнева, 2Б.\nГде найти банкомат: АО «ИСС»\nДебетовые картыКредиты для бизнесаИпотекаКредитные карты Потребительские кредиты (2) Депозиты юрлиц Вклады (3)\nАдрес: Красноярский край, г. Железногорск, просп. Ленинградский, д. 35\nАдрес: г. Железногорск, ул. Решетнева, 2Б.\nАдрес: Красноярский край, г. Железногорск, ул. Свердлова, 22\nАдрес: Красноярский край, г. Железногорск, ул. Ленина, д. 55\n«Сбербанк России» Дополнительный офис №8646/012\nАдрес: Красноярский край, г. Железногорск, ул. Октябрьская, 16


003 Скорая Финансовая Помощь в Котласе\nКарта 0.38% до 45 минут\nСчет 0.9% до 60 минут\nCyberPlat 0.52% до 40 минут\nQIWI 0.54% до 55 минут\n02:10 30 000 ₽ 30 дн.\n21:46 7 500 ₽ 8 дн.\n17:22 10 000 ₽ 10 дн.\n12:58 15 000 ₽ 15 дн.\n08:34 6 000 ₽ 6 дн.\nКарта 0.38% до 60 минут\nСчет 0.9% до 40 минут\nСвязной 0.52% 60 минут\nCyberPlat 0.54% 10 минут


Скачать Hypnotic Summer (2012) MP3 бесплатно\nМузыка » Скачать Hypnotic Summer (2012)\nИсполнитель: VA Альбом: Hypnotic Summer (2012)Лейбл: Red RibbonЖанр,стиль: TechnoДата релиза: 25/02/2013Битрейт аудио: 320 kbps / 44100Hz / Joint StereoПродолжительность: 25:07 minТип рипа: 4 tracks unmixedАудио кодек: MP3Размер: ~58 MbТрэклист01. David Moleon-Hypnotic Summer 07:0602. Dave Mol-789 05:3403. Horacio Cruz & C-System-Red Prophecy 06:2704. Peppelino-Japan 06:00Скачать "Hypnotic Summer (2012)"rapidgator.net:rapidgator.netturbobit.netLetitbit.net:letitbit.net\n← ДалееVA - Fun Radio Party Fun 2013 (2013)Ранее →Gansta Techno Staff (2013)\nСкачать бесплатно новую музыку Hypnotic Summer (2012) MP3 в хорошем качестве


ул. Луначарского, 194.\n1 этаж, офис 105.\nГрафик работы врачей-специалистов в стоматологическом центре новых технологий «МикСтас» (ул. Луначарского, 194)


Вверх тормашками (2013) смотреть онлайн в хорошем качестве HD 720, скачать бесплатно\nВверх тормашками (2013) смотреть в HD качестве\nСмотреть Вверх тормашками (2013) онлайн очень просто, для этого вам нужно ознакомится с инструкцией к просмотру на странице помощи и наслаждаться просмотром любимого кино.\nПоисковые теги:Смотреть онлайн Вверх тормашками (2013) смотреть онлайн.На нашем сайте вы можете смотреть фильм Вверх тормашками (2013) смотреть онлайн скачать.Фильм онлайн Вверх тормашками (2013) смотреть онлайн смотреть абсолютно бесплатно. Вверх тормашками (2013) в качестве hd,dvd,720\nПросмотров: 330 На Байкал (2011)\nПросмотров: 596 Быстрее пули / Faster (2010)


Мурманск, ул. Самойловой, д. 18 (пункт выдачи)


Өфөлә Башҡортостандың халыҡ шағиры Факиһа Туғыҙбаеваның хәтере мәңгеләштерелә\n21 Декабрь 2021, 09:51\n23 декабрҙә көндөҙгө сәғәт 12-лә Башҡортостандың халыҡ шағиры, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Факиһа Туғыҙбаеваға Революция урамы, 66 адресы буйынса мемориаль таҡтаташ асыу тантанаһы була.\nТуғыҙбаева Факиһа Һаҙый ҡыҙы – күренекле башҡорт шағиры, журналист, йәмәғәт эшмәкәре, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы.\nУның 25 шиғырҙар йыйынтығы, балалар өсөн 10-дан ашыу китабы бар. Китаптары рус, татар, төрки телдәрендә донъя күрҙе. Авторҙың балалар өсөн яҙылған әҫәрҙәре башҡорт телен өйрәнеү буйынса уҡыу ҡулланмаларына индерелгән.\nФакиһа Туғыҙбаева башҡорт әҙәбиәтен, республика журналистикаһын үҫтереүгә һәм пропагандалауға тос өлөш индерҙе. Ул 1995 йылда «Фатихамды бирәм һиңә» китабы өсөн башҡорт шағирәләренән беренсе булып Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһына лайыҡ булды. 2014 йылда уға Башҡортостандың халыҡ шағиры исеме бирелде. 2014 йылда уға Башҡортостандың халыҡ шағиры исеме бирелде.\nФакиһа Туғыҙбаева – балалар өсөн «Аҡбуҙат» әҙәби-нәфис журналын ойоштороусы, уның беренсе баш мөхәррире. Ул 40 йыл республика матбуғатында эшләгәндән һуң, йәмәғәт тормошонда ла әүҙем ҡатнашты. Шағирә күп йылдар Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзының балалар һәм үҫмерҙәр өсөн әҙәбиәт секцияһы рәйесе булды, йәш әҙәбиәтселәргә ижад юлына аяҡ баҫыу өсөн байтаҡ эштәр башҡарҙы.