AutoCAD, 3ds Max, Diseño gráfico, CAD/CAM, Arquitectura\nI Am Artist Painter Innovate Designs For :->>> ˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆˇˆ *** Architectural & Interior, *** Landscape & Irrigation, *** 3Ds Max Modeling & Visualizing, *** Architectural freehand sketches, *** Mechanical & Product, *** CNC CAD Plans. *** Power Point presentation *** Excel... más\nAndroid, Blog, Cartografía y Mapas , Copy Editing, Mecanografía\nI am a professional Graphic designer and writing expert with over 5 years of experience. If you are looking up to any work that matches my skill, you can give me a try, I make sure that you will never regret your decisions and I will work up to your satisfaction. Thank you más


Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu g’aˇ duˬ, “naw maꞈ-euˬ yaw shehꞈ yaw k’aˆ-ehˇ bi bya” | Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ\n“Naw maꞈ-euˬ Aˬda-ahˇ ja ceuˬ ni, aˬ cawˬ mehˬ shi naw maꞈ-euˬ yaw shehꞈ yaw k’aˆ-ehˇ bi bya-awˬ.”—Maꞈtehˬ 5:16.\nTsaꞈ gaˬ-eu paw neh tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, aˬ dui yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ paˇ bya nya nga siˬ?\nKa li zaˬ deuˬ mehˬ bawˬ gmˬ-eu jeˬ heu, aˬ cawˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ dzaw mawꞈ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\nAˬ dui yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-eu aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ-eu nga?\n1. Aˬ dui-ahˇ laˬ k’aˬ bi cehˇ-eu aˬ jeˬ nga?\nAˬ dui Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ zaˬ deuˬ yaw shehꞈ bya doˆ g’eh-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya gaˬ ngeh, laˬ k’aˬ cehˇ-eu lehˇ miˇ-a. Dzeuˇ yaꞈ ngeh k’oꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ, tsawˇ haˬ 10 lam g’aˬ dzehˬ ni-ahˇ Jaˇliꞈ mehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, nui ma ahˇ-eu tsawˇ haˬ aˇ lam aˇ lam g’aˬ jiˇ ni, Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ gaˇ noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ laˇ-awˇ, ka k’oꞈ-eu jeˬ heu naˇ Yeˬhawˇbaˬ neh nui gaˬ ahˇ-eu laꞈ k’oeˇ biꞈ-euˬ laꞈ sawˬ pyeuꞈ meh lehˇ ya dzaw-euˬ meh.—1 Yoˇhaˬ 4:9.\n2, 3. (a) Aˬ dui-ahˇ ‘yaw shehꞈ maˬ bya’ nya ni laˆ tsoeˬ-eu aˬ jeˬ nga? (b) Aˬ dui heu kawˆ-ahˇ aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ ja sawˇ-eu nga?\n2 Miˇ k’ahˬ doe ni jawˇ-eu Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ, dawˬ g’awˬ mya jeˬ ngehˬ k’awꞈ, nymˇ jiˇ tiˬ jiˇ loꞈ-ehˇ nui ma taꞈ-awˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu meh. (Pah mehˬ-eu-eu 7:9) Aˬ dui aˬ geu jeˬ-euˬ dawˬ ngehˬ-awˇ aˬ gaˇ jawˇ k’awꞈ, “aˬ guiˇ loꞈ-ehˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ [miˇ tsaˬ zaˬ, MS] yaw shehꞈ bya nehˬ” nya-eu meh.—Piˇliˇpiˆ 2:15.\n3 Aˬ dui Miˬyehˇ gaˇ mˇ-eu jeˬ, aˬ dui laꞈ k’oeˇ mehˬ bawˬ gm-eu jeˬ hawˇ-eu, tehˬ-eu gaˇ pyeuꞈ-eu lehˇ noeˬ-eu jeˬ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu meh. Aˬ dui heu smˇ jeˬ neh yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ bya nya-eu nga?—Maꞈtehˬ 5:14-16-ahˇ gui.\nAˬ cawˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ laˇ ni caw ba\n4, 5. (a) Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, aˬ dui yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ paˇ bya nya nga siˬ? (b) Aˬ dui yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ g’eh naˇ, muiˬ-eu aˬ jeˬ-ahˇ ya mawˇ-eu nga? (Dahˬ beh-eu baˇ-ahˇ haw.)\n4 Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ hawˇ-eu g’aˬ k’ehˇ bi pyeuꞈ laˇ-eu gaˇ heu naˇ, aˬ dui yaw shehꞈ bya nya-eu aˇ yeˇ huiˬ-eu tiˬ jeˬ pyeuꞈ-eu meh. (Maꞈtehˬ 28:19, 20) 1925 k’oꞈ Koꞈ siˬ ba la 1, gaˬlaˬpyuˇ dawˬ-euˬ Loꞈ-eu nymˇgoˇ-ahˇ “Yaw zahˇ laꞈ k’oeˇ yaw shehꞈ bya” lehˇ ehˇ-eu gaˇ kawˆ laꞈ k’oeˇ, aˇ saˬ saˬ-eu saˇ ka-ahˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ “yaw shehꞈ bya doˆ g’eh-eu” maˬ leh jeh naˇ, Sahˬpaˬ-ahˇ saˇ jaˇ maˬ ziꞈ nya-a lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, “Tsawˇ haˬ deuˬ teu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu g’aˇ duˬ, miˇ k’ahˬ doe ni jawˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ya tsaꞈ gaˬ iˇ-awˇ, yaw shehꞈ laꞈ k’oeˇ cah luꞈ-eu tsawˇ haˬ loꞈ-ehˇ ya dehꞈ-eu meh” lehˇ jiˇ paˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, aˬ dui-euˬ mˇ jeˬ shaˇ kawˆ jiˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu meh. Tsawˇ haˬ deuˬ aˬ dui tsaꞈ gaˬ iˇ ngeh haw luꞈ-awˇ, aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ uiˇ cawˬ nehˬ-awˇ dawˬ cawˬ puˬ nehˬ ngeh, aˬ yawꞈ maꞈ aˬ dui hawˇ-eu aˬ dui-euˬ Miˬyehˇ-ahˇ noeˬ muiˬ laˇ-eu meh.\n5 Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ “Nymˇ tiˬ nymˇ-ahˇ naw maꞈ uˇ leˇ ngeh, ‘Nui saˇ oꞈ luꞈ-uˇ’ lehˇ dawˬ cawˬ puˬ nehˬ-awˬ” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 10:12) Yeˬsuˇ neh tsaꞈ gaˬ iˇ-euˬ jawˇ duˬ-ahˇ, maˬ siˬ nya-eu tsawˇ haˬ-ahˇ k’awꞈ iˇ kahˇ-ahˇ kuˇ ahˇ-eu zahˇ sahˇ k’oꞈ jaˆ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, nymˬ-mˇ iˬ nah g’awˬ mya gaˇ teu loꞈ-ehˇ maˬ g’eh-a. Tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ iˇ kahˇ mehˬ shi maˬ siˬ nya-eu tsawˇ haˬ kuˇ laˇ naˇ, tiˬ g’aˬ na guˆ-awˇ, tiˬ g’aˬ na nui ma maˬ saˇ ni g’eh-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ dui yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ g’eh naˇ, nymˇ sahˇ deuˬ k’awꞈ yaw muiˬ-ehˇ ngehˬ cawˬ laˇ-eu meh. K’oeˇ naˇ, aˬ dui tsawˇ haˬ uiˬ gaˇ tsaꞈ gaˬ ngeh, uiˇ cawˬ nehˬ-awˇ yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ dawˬ cawˬ puˬ nehˬ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ sahˬ boꞈ yuˇ laˇ peuˬ-awˇ, aˬ dui nehˬ-ehˇ k’awꞈ ngehˬ cawˬ laˇ mawꞈ-eu meh.\n6. Mehˇ nmˇ tsawˇ mawˬ tiˬ gu-ahˇ, Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ daˆ leꞈ nya ni aˬ jeˬ caw ba nehˬ-euˬ nga?\n6 Eˬgaˬlamˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu aˇ k’oꞈ k’awˆ laˇ-euˬ nyiˬ dzeˇ zaˬ, jawˇ saˇ maˬ doˆ-eu miˇ neh, dzeuˇ yaꞈ ngeh loꞈ-ehˇ iˇ kahˇ doe ni maˬ paˇ tsaꞈ gaˬ iˇ nya-euˬ meh. Teu miˇ neh, aˬ yawꞈ nyaꞈ iˇ kahˇ mehˬ shi hawˬ jeh baꞈ taˬ-awˇ paˇ dmˬ daˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ nyaꞈ-euˬ iˇ kahˇ sahˬ boꞈ dzaw nymˇ dawˬ peh jaˆ-eu miˇ neh, zaˬ-ahˇ sheuˬ k’oꞈ le-eu aˬ da aˬ ma deuˬ gui mawꞈ paˬ-ehˇ g’eh-eu sahˬ boꞈ daˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ da aˬ ma tiˬ g’aˬ na paˇ dmˬ deuˬ yuˇ laˇ-awˇ, Zaˬ guˬ deuˬ naˇ haˬ-eu jeˬ—Maˇ diˇ zmˬ nya-eu dawˬ k’oꞈ lehˇ ehˇ-eu paˇ dmˬ Dahˬ beh-eu dmˬ hawˇ-eu Nyiˬ dmˬ aˬ yawꞈ dmˬ jiˇ yuˇ laˇ-eu meh. Huˬ mehˬ mehˬ-eu mehˇ nmˇ aˬ buˇ tiˬ g’aˬ tiˬ k’ehˬ maˬ taˬ aˬ yawꞈ nyaꞈ nehˬ-ehˇ tsaꞈ gaˬ laˇ-eu meh. Aˬ da aˬ ma deuˬ, aˬ buˇ heu g’aˬ nui ma muiˬ gaˇ hawˇ-eu, aˬ nyaꞈ dzeˇ zaˬ aˬ cawˬ-ahˇ maˇ diˇ caw ba nehˬ mawꞈ gaˇ ya mawˇ ngeh, tiˬ g’aˬ Jaˇliꞈ dzaw laˇ-euˬ meh.\n7. Nawˇ nawˬ-euˬ jawˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˇ k’ahˬ suˬ saˬ miˇ cehˆ-eu deuˬ-ahˇ, aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n7 Maˬ myahˇ laˇ-euˬ heu kaˬ-ahˇ, g’awˬ mya g’aˬ yawˬ ha-euˬ iˇ kahˇ ya byehˇ dzeh-awˇ, miˇ k’ahˬ yawˬ k’ahˬ yawˬ-ahˇ ya jawˇ iˇ-euˬ meh. Nawˇ nawˬ-euˬ jawˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˇ k’ahˬ suˬ saˬ miˇ cehˆ-eu deuˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ siˬ nya laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ nya-eu nga? Nawˇ jahˇ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dawˬ neh dawˬ cawˬ puˬ ma lehˇ dzaw nya-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ nawˬ nehˬ-ehˇ bi ngehˬ cawˬ mawꞈ laˇ-eu g’aˇ duˬ, JW Lehˇgoiꞈ ehˆ-ahˇ neh aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dawˬ tiˬ dawˬ na dzaw nya meh. K’oeˇ naˇ jw.org g’oeˇsaiˇ laꞈ k’oeˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dawˬ neh jahˇ doˆ taꞈ-euˬ biˬdiˬoˬ maˬ ngeuˇ naˇ, paˇ dmˬ deuˬ-ahˇ jiˇ bi haw nya meh.—Dawˬmehˬmehˬ-eu 10:19.\n8, 9. (a) Jawˇ nah dzeuˇ tiˬ nah-ahˇ neh ngaˬ nah yaw kaˬ-ahˇ bawˬ dzaˬ-eu jeˬ, aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga? (b) Aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ Bawˬdzaˬnymˇ-ahˇ dawˬ k’oꞈ biꞈ-eu jeˬ bi muiˬ daˆ laˇ ni, aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ nya-eu nga?\n8 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui yaw muiˬ-ehˇ tsaꞈ gaˬ nya-eu g’aˇ duˬ, g’awˬ mya jeˬ lehˬ hmˬ nehˬ taˬ-euˬ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, Ka li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ hawˇ-eu tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ mˇ-eu mehˬ bawˬ, aˬ dui yaw muiˬ-ehˇ g’a k’oꞈ iˇ nya-awˇ, Jaˇliꞈ mehˬ dahˬ beh nya ni caw ba nehˬ laꞈ-euˬ meh.\n9 Nui ma ahˇ-eu deuˬ Bawˬdzaˬnymˇ-ahˇ laˇ-awˇ zaˬ deuˬ dawˬ k’oꞈ biꞈ gaˇ ya mawˇ ngeh, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ nui ma-ahˇ zaw leˇ-eu meh. Nawˇ nawˬ-euˬ zaˬ-ahˇ yawˬ ha-euˬ dawˬ neh dawˬ k’oꞈ biꞈ nya paˬ-ehˇ mehˬ nehˬ nya-eu meh. Tiˬ g’aˬ na, zaˬ deuˬ yawˬ ha-euˬ nui jah nui ma laꞈ k’oeˇ neh doˆ laˇ-awˇ, yaw awˬ awˬ lehˇ dawˬ k’oꞈ biꞈ gaˇ ya gaˬ-euˬ miˇ neh, Saˇ kiˇ pyeuꞈ laˇ-euˬ meh.—1 Gawˇliˬtu 14:25.\nMehˬ bawˬ gm-eu jeˬ g’aˬ bi k’aˆ dzehˬ laˇ\nTsawˇ mawˬ tsawˇ k’aˆ deuˬ nehˬ-ehˇ aˇ yamˬ zmˬ-eu yaw muiˬ (Aˇ deuˆ 11-ahˇ haw)\n10. Nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ, nymˇ k’ahˬ laꞈ k’oeˇ mehˬ bawˬ gm dzehˬ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n10 Aˬ dui yawˬ ha-euˬ nymˇ jiˇ-ahˇ, mehˬ bawˬ gm-awˇ nui saˇ oꞈ ni leh jeh-awˇ dzaw nehˬ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, nawˇ aˬ da aˬ ma pyeuꞈ naˇ, aˬ myah luꞈ uˬ ciꞈ paw nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ ya jahˇ-eu meh. Nymˇ jiˇ g’awˬ mya jiˇ JW tiˬbiˬ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ haw-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ neh ya siˬ-euˬ jeˬ aˬ joˆ-ehˇ zmˬ iˇ nya nga lehˇ jiˇ ja sawˇ-eu meh. Zaˬ yaw nyiˇ hawˇ-eu zaˬ guˬ deuˬ-ahˇ mehˬ-eu tsoˆ-eu jeˬ beu gaˇ meh lehˇ ya noeˬ taˬ-eu meh. Nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ heu-ahˇ neh, nymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ deuˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za nya ni k’aˇ g’eh nya gaˇ neh, nawˇ ya leh jeh-eu meh.—Ja ceuˬ 148:12, 13.\n11-13. Aˬ dui aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ mehˬ bawˬ bi gm dzehˬ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n11 Nawˇ aˇ k’oꞈ yaw nyiˇ k’awꞈ, aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ yawˬ ha aˇ poeˬ baw miˇ-a lehˇ noeˬ leˇ ni caw ba nehˬ nya meh. Jahˇ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, mehˇ nmˇ tsawˇ mawˬ deuˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu heu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ g’awˬ mya k’oꞈ mˇ nya ni caw ba nehˬ laꞈ-euˬ aˬ jeˬ-a lehˇ naˇ haˬ haw. Aˬ yawꞈ maꞈ nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ dui dui-eu jeˬ mehˬ nehˬ laꞈ tehꞈ-a. Heu naˇ, nawˇ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-ahˇ g’aˬ ahˇ laˇ-awˇ, aˬ dui aˬ geu shehˆ pyeuꞈ k’awꞈ, bawˬ dzaˬ gaˇ laˇ-euˬ nui ma ahˇ-eu deuˬ-ahˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ ha nehˬ laꞈ nya lehˇ noeˬ leˇ ni jahˇ nehˬ nya meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ dawˬ cawˬ puˬ-awˇ, uiˇ cawˬ nehˬ-eu uꞈ taꞈ, nuiˇ duˬ poˆ nehˬ-awˇ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ bi siˬ nya iˇ nya-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ yawˬ ha iˇ kahˇ-ahˇ jawˇ-eu loꞈ-ehˇ bi pyeuꞈ.\n12 Nawˇ tsaꞈ gaˬ iˇ-eu g’aˇ duˬ bawˇ dzaˬ gaˇ ya sheuˬ g’eh naˇ, aˇ k’oꞈ k’awˆ laˇ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ, yaw shehꞈ bya daˆ leꞈ nya-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ maꞈ iˇ nya-eu tsaꞈ gaˬ duˬ-ahˇ ya haw nehˬ-awˇ, mehˇ nmˇ aˇ k’oꞈ yaw nyiˇ deuˬ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ bi mˇ nya meh. Mehˇ nmˇ tsawˇ mawˬ deuˬ hawˇ-eu jawˇ saˇ maˬ doˆ-eu deuˬ, yaw beh ngeh loꞈ-ehˇ maˬ paˇ tsaꞈ gaˬ nya-euˬ miˇ neh g’aˬ baˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, nawˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ k’ahˬ lahˇ-awˇ g’oˆ shaw nehˬ laꞈ miˇ-a lehˇ aˬ yawꞈ-ahˇ noeˬ leˇ ngeh, nui ma saˇ laˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ aˇ k’oꞈ aˇ naˆ ni k’awˆ laˇ-awˇ, Saˇ kiˇ geuꞈ-eu aˇ myaˆ k’oꞈ byah laˇ-euˬ k’awꞈ, aˬ dui neh ngehˬ g’eh-euˬ jeˬ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ leh jeh-eu laꞈ k’oeˇ tsaꞈ gaˬ daˆ leꞈ ni g’aˬ biꞈ-eu jeˬ pyeuꞈ meh.—Uˬduˬtahˬ-eu 19:32.\n13 Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ uˬ duˬ ya tahˬ gaˇ laˬ k’aˬ tiˬ cehˇ-eu meh. Ja ceuˬ sahˬ boꞈ boꞈ-euˬ g’aˬ ehˇ-eu, “Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ nui ma taꞈ-awˇ dehꞈ-eu jeˬ, aˇ naˆ ni zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-awˇ, aˇ naˆ ni laˬ k’aˬ cehˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu nga.” (Ja ceuˬ 133:1, 2-ahˇ gui.) Aˬ yawꞈ mehˬ bawˬ gm-eu jeˬ heu-ahˇ, yaw saw saw-awˇ shiˬ keuˇ ni g’eh laˇ-eu, tseˇ doˆ-euˬ deuˬ-ahˇ lehꞈ-eu tsiˇ nehˬ-ehˇ sheu cehˆ taˬ-euˬ meh. Teu gaˇ duˇ ni aˬ dui k’awꞈ, yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ g’eh-awˇ, yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ yaw muiˬ jeˬ mˇ nehˬ naˇ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ shiˬ keuˇ ni g’eh leˇ-eu meh. Heu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu heu naˇ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jiˇ mehˬ bawˬ gm dzehˬ laˇ-eu meh. Nawˇ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ siˬ nya dzehˬ laˇ ni jahˇ nya mehˇ laˬ?—2 Gawˇliˬtu 6:11-13.\n14. Nawˇ nawˬ-euˬ pu-ahˇ yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ bya nya-eu nga?\n14 Nawˇ aˬ gaˇ jawˇ k’awꞈ yaw shehꞈ bya nya meh. Nawˇ yaw muiˬ-ehˇ dehꞈ naˇ, nawˬ-euˬ gaˇ dahˬ gaˇ dzeˇ jawˇ-eu deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ siˬ nya mawꞈ laˇ-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Yawˬ ha-ahˇ heu loꞈ-ehˇ naˇ haˬ, ‘Ngaˬ-euˬ gaˇ dahˬ gaˇ dzeˇ jawˇ-eu deuˬ ngaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ haw-eu nga? Ngaˬ-euˬ iˇ kahˇ yaw luiˆ luiˆ-ehˇ yaw buˇ buˇ-ehˇ jaˆ ngaˇ laˬ? Ngaˬ-euˬ iˇ kahˇ pu laꞈ k’oeˇ aˬ cawˬ haw muiˬ ni g’eh ngaˇ laˬ? Ngaˇ aˬ cawˬ-ahˇ caw ba-eu tiˬ g’aˬ pyeuꞈ ngaˇ laˬ? Mehˇ nmˇ nui deuˬ-ahˇ, aˬ cawˬ-ahˇ yaw muiˬ jeˬ mˇ nehˬ-awˇ aˬ cawˬ dzaw geuꞈ paˬ-ehˇ g’eh-eu tiˬ g’aˬ pyeuꞈ-eu heu, aˬ yuiꞈ aˬ nyiˇ hawˇ-eu gaˇ mˇ cawˬ deuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, sahˬ boꞈ dzaw cawˬ deuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, aˬ joˆ-ehˇ g’eh leˇ-eu nga? lehˇ naˇ haˬ haw.—Eˇpeˇsu 5:9.\nYaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ\n15. Aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh aˬ myah luꞈ yaw beuˇ beuˇ-ehˇ ya jawˇ-eu nga?\n15 Aˬ dui yaw shehꞈ bya daˆ leꞈ mawꞈ naˇ, aˬ dui saˇ ka aˬ geu ka-ahˇ jawˇ luꞈ-eu lehˇ ya shaˇ noeˬ-eu meh. Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ “Yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ” lehˇ yaw myaˬ poˆ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 24:42; 25:13; 26:41) Aˬ dui “huiˬ dui dui-eu shaˬ zahˬ” keuˆ laˇ-eu g’awˬ myahˇ ni ca-a siˬ lehˇ noeˬ naˇ, aˬ dui aˬ cawˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ bi siˬ nya-eu g’aˇ duˬ, k’aˇ yehꞈ laˇ loꞈ-ehˇ maˬ leh jeh ni g’eh-eu meh. (Maꞈtehˬ 24:21, MS) K’oeˇ naˇ, aˬ dui yaw shehꞈ bya paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ maˬ bya-eu uˬ taꞈ, aˬ dui-euˬ yaw shehꞈ aˬ lawˆ lawˆ-ehˇ miˆ iˇ-awˇ, miˆ tsehˆ tsehˆ iˇ gaˇ keuˆ nya-eu meh.\n16, 17. Tehˬ tsaˇ tsaˇ-eu aˇ yamˬ pyeuꞈ-eu lehˇ noeˬ taˬ-euˬ g’aˇ duˬ, nawˇ aˬ jeˬ jeˇ jahˇ nya-eu nga?\n16 Nymˬ-mˇ aˬ dui gaˇ hu naˆ maˬ tseˇ yaw beuˇ beuˇ-ehˇ ya jawˇ-eu meh. Miˇ tsaˬ heu siˬ cawˆ iˇ tehˇ tehˬ luꞈ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ dui aˇ saˬ saˬ-eu aˇ nah, Yeˬhawˇbaˬ neh nah paˇ paˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ keuˆ le meh lehˇ siˬ nya-eu ma. (Maꞈtehˬ 24:42-44) Maˬ keuˆ le-euˬ yaw kaˬ-ahˇ aˬ dui oˇ oꞈ-awˇ, mehˬ hu paw-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ya haw tsoˆ taˬ-eu uˬ taꞈ, yawˬ nah na luꞈ Jaˇliꞈ gui-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ guiˬ lahˬ maˬ tsehˆ leˇ ni ya shaˇ-eu meh. (1 Beˬtuˆluˆ 4:7) K’oeˇ uˬ taꞈ, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ myahˇ laꞈ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ya dzaw geuꞈ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, dehꞈ ziˇ-euˬ gaˇ kawˆ pyeuꞈ-eu “Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ pehˇ k’ahˬ-ahˇ shiꞈ tseˇ k’oꞈ nyehꞈ tehˬ byah laꞈ-euˬ” lehˇ ehˇ-eu gaˇ kawˆ, 2012 k’oꞈ Oeˬ siˬ ba la 15-ahˇ doˆ laˇ-euˬ, Loꞈ-eu nymˇgoˇ paˇ dmˬ, sahˬ boꞈ myaˆ pyawˬ 18-21-ahˇ gui nya-eu meh.\n17 Aˬ dui Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ-eu leh jeh-awˇ, aˬ cawˬ-ahˇ mˇ muiˬ nehˬ-eu laꞈ k’oeˇ mehˇ nmˇ deuˬ nehˬ-ehˇ jawˇ naˇ, laˬ k’aˬ cehˇ-awˇ, maˬ noeˬ gaˇ aˇ yamˬ dzeuˇ iˇ tehˇ tehˬ meh. (Eˇpeˇsu 5:16) Dzeuˇ laꞈ-euˬ tiˬ yaˇ k’oꞈ heu laꞈ k’oeˇ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ zaˬ deuˬ, g’awˬ mya jeˬ mˇ pyeuꞈ-awˇ, nymˬ-mˇ naˇ, aˬ dui gaˇ hu naˆ maˬ tseˇ gaˇ myaˬ laˇ-euˬ meh. Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ aˬ dui maˬ noeˬ doˆ coeˇ gaˇ keuˆ ni huiˬ laˇ mahˇ laˇ taˬ-euˬ miˇ neh, aˬ dui maˇ diˇ yaw shehꞈ bya luꞈ-eu meh.\nSheuˬ g’eh-eu deuˬ g’aˬ biꞈ laˇ ngeh, Miˬyehˇ-euˬ zaˬ siˬ nui gahˇ-ahˇ neh gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za nya (Aˇ deuˆ 18, 19-ahˇ haw)\n18, 19. Sheuˬ g’eh-eu deuˬ, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ-ahˇ leh jeh laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga? Yaw jeˬ ma jeˬ ehˇ haw.\n18 Aˬ dui yaw myaˬ poˆ laˆ lehˬ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ bi mˇ luꞈ-a siˬ. Aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ caw ba-eu g’aˇ duˬ, “laꞈ sawˬ biꞈ nehˬ-euˬ meh.” Teu naˇ aˇ muˇ-ahˇ shehˬ g’eh-eu aˬ yuiꞈ deuˬ pyeuꞈ meh. (Eˇpeˇsu 4:8, 11, 12-ahˇ gui.) Teu miˇ neh, sheuˬ g’eh-eu aˬ yuiꞈ deuˬ nawˇ jawˇ gaˇ g’aˬ laˇ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ zaˬ siˬ nui gahˇ hawˇ-eu nui noeˬ nui duˇ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ naˇ haˬ geuꞈ.\n19 Yaw jeˬ ma jeˬ, Eˬgaˬlamˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˬ sawˇ yo zaˬ tiˬ gu, gaˇ kawˆ doˆ laˇ ngeh, aˇ muˇ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu 2 g’aˬ neh bi caw ba-euˬ meh. Miˬ zaˬ g’aˬ, aˬ yawꞈ-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ paw maˬ sheuˬ g’eh nehˬ laꞈ nya lehˇ noeˬ-awˇ, k’aˬ dzeˇ zaˬ g’aˬ k’awꞈ, aˬ yawꞈ mehˬ-eu paw maˬ nya-eu uˬ taꞈ, nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ-ahˇ jiˇ yawˬ jawˇ na luꞈ maˬ ya jahˇ-aˬ lehˇ ha geuꞈ-eu meh. Teu miˇ neh, sheuˬ g’eh-eu deuˬ aˬ yawꞈ nyaꞈ-ahˇ Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ noeˬ mawˇ ni caw ba nehˬ-awˇ, k’aˬ dzeˇ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ neh g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ ngehˬ g’eh-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ dzaw geuꞈ lehˇ g’aˬ biꞈ-euˬ uˬ taꞈ, miˬ zaˬ g’aˬ-ahˇ jiˇ k’aˬ dzeˇ zaˬ-ahˇ oˇ oꞈ nehˬ lehˇ g’aˬ biꞈ-awˇ, aˬ yawꞈ nyaꞈ-ahˇ zaˬ 2 g’aˬ nehˬ-ehˇ nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ jiˇ nui noeˬ nui duˇ biꞈ nehˬ-euˬ meh. (Eˇpeˇsu 5:21-29) K’oeˇ gaˇ neh naˇ, k’aˬ dzeˇ zaˬ g’aˬ muiˬ-eu nymˇ sahˇ aˬ da pyeuꞈ laˇ ni leh jeh laˇ-euˬ meh. Sheuˬ g’eh-eu deuˬ aˬ yawꞈ-ahˇ g’aˬ taˬ baˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ muiˬ-eu shawˇ-eu yaw sahˇ-ahˇ g’oe daˆ leꞈ-awˬ lehˇ g’aˬ biꞈ nehˬ-euˬ meh. Sheuˬ g’eh-eu deuˬ-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ hawˇ-eu ngehˬ g’eh-eu jeˬ, heu pehˬ-ahˇ caw ba dui dui-eu meh.\n20. Nawˇ yaw shehꞈ bya doˆ g’eh ngeh, aˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ-eu nga?\n20 “Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ-ahˇ caw teh-awˇ dehꞈ-eu deuˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh.” (Ja ceuˬ 128:1) Nawˇ yaw shehꞈ bya doˆ g’eh ngeh laꞈ k’aˬ cehˇ-eu meh. Teu miˇ neh, aˬ cawˬ-ahˇ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ kawˆ mehˬ-awˇ, k’aˇ g’eh nya gaˇ neh aˇ muˇ hawˇ-eu nymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ mehˬ bawˬ gm ni leh jeh-eu uˬ taꞈ, yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ. Nawˇ toˆ-ehˇ jahˇ naˇ, nawˬ neh mˇ muiˬ-eu jeˬ-ahˇ aˬ cawˬ mawˇ-awˇ, aˬ dui-euˬ Aˬda Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ mawꞈ laˇ-eu meh.—Maꞈtehˬ 5:16.\nAˬ dui Yeˬhawˇbaˬ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu jeˬ za-eu, tsaꞈ gaˬ gaˇ hawˇ-eu aˬ dui-euˬ dehꞈ jeˬ dehꞈ kawˆ heu neh yaw shehꞈ bya doˆ g’eh


Dawˬ caˇ 65—Huiˬ laˇ mahˇ laˇ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Herero Hiligaynon Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zulu\nDawˬ caˇ 65\nHuiˬ laˇ mahˇ laˇ\n1. Huiˬ daˆ laˇ huiˬ daˆ laˇ noeˬ dahˇ bi doe laˇ.\nMaˇ jawˆ ni mawˇ nya ni yaw tsaˬ yaw dawˇ yaw shehꞈ bya.\nLeh jeh awˇ bi huiˬ laˇ Miˬyehˇ gaˇ mˇ paw.\nPyeuꞈ leˇ nya ni Miˬyehˇ-ahˇ g’oe.\nYawˬ g’aˬ na mˇ laˇ nya Miˬyehˇ gaˇ.\nNoeˬ miˇ-a loˇ Yeˬsuˇ jiˇ gaˇ heu mˇ.\nMiˬyehˇ neh bi caw ba maˬ ya coˬ iˇ ni.\nTsaˬ jeˬ g’aˇ duˬ jawˇ ziꞈ taˬ.\n2. Huiˬ daˆ laˇ huiˬ daˆ laˇ k’aˬ duˬ ni tsaꞈ iˇ.\nTsawˇ jeuˬ tsawˇ ca deuˬ ahˇ guiˬ lahˬ dawˬ tsaꞈ gaˬ nehˬ iˇ.\nAˬ dui euˬ Sahˬpaˬ pyeuꞈ-eu Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ,\niˇ kahˇ doe ni tsaꞈ gaˬ ngeh.\nDui guˆ ni tsawˇ haˬ deuˬ laˆ tsoeˬ k’awꞈ,\nmaˬ naˬ leˇ k’aˇ ngeuˇ gaˇ mehˬ iˇ ma.\nTsaꞈ gaˬ iˇ Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ keuˆ le shaw lehˇ.\nEhˇ nehˬ iˇ tsaˬ eu jeˬ ahˇ.\n3. Huiˬ daˆ laˇ huiˬ daˆ laˇ pyeuꞈ doˆ leˇ nya ni.\nGaˇ g’awˬ mya ni jaˆ miˇ bym laˇ byehˆ laˇ ni leh jeh.\nMiˬyehˇ euˬ yaw sahˇ neh nawˬ ahˇ bi sheuˬ g’eh.\nLaꞈ k’aˬ cehˇ jeˬ Miˬyehˇ biꞈ.\nShaˬ laꞈ k’oeˇ poˆ mawˇ deuˬ-ahˇ gaˬ jeˬ biꞈ.\nNui ma ahˇ ahˇ leˇ ni g’a k’oꞈ iˇ.\nYawꞈ maꞈ ahˇ muiˬ tsawˇ haˬ pyeuꞈ laˇ ni caw ba.\nToˆ-ehˇ jahˇ naˇ tsaˬ yaw shehꞈ bya.\n(Piˆ. 1:27; 3:16; Heˬ. 10:39-ahˇ haw.)\nHuiˬ laˇ mahˇ laˇ (Dawˬ caˇ 65)


Zaˬ guˬ deuˬ, nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ haw tsoˆ taˬ maˬ loˇ? | Dzaw ngeh zmˬ-eu deuˬ\nLoꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ) | Oeˬ siˬ ba la 2018\nZaˬ guˬ deuˬ, nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ haw tsoˆ taˬ maˬ loˇ?\n“Yawˬ ha noeˬ taˬ-euˬ jeˬ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-ahˇ a nehˬ naˇ, yawˬ ha mˇ-euˬ jeˬ guiˬ lahˬ za-eu meh.”—Dawˬdaˬ16:3.\nDawˬ caˇ: 135, 144\nZaˬ guˬ zaˬ deuˬ, nawˇ dawˬ k’oꞈ aˬ joˆ-ehˇ biꞈ le?\nDawˬdaˬ 16:3-ahˇ mˇ caw-eu aˬ jeˬ miˇ neh muiˬ nga?\nNawˇ aˬ jeˬ jeˇ aˇ pyaˇ daˬ nya-eu nga?\nNawˬ neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ ngehˇ ni caw ba nehˬ-eu aˬ jeˬ nga?\n1-3. (a) Zaˬ guˬ deuˬ aˬ jeˬ jeˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ya tahˬ puˬ-eu nga, teu-ahˇ aˬ jeˬ nehˬ-ehˇ sheu cehˆ nya-eu nga? (Dahˬ beh-eu baˇ-ahˇ haw.) (b) Ka li zaˬ zaˬ guˬ deuˬ-ahˇ caw ba nya-eu aˬ jeˬ nga?\nYaw jeˬ ma jeˬ heu hmˬ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ, nawˇ gaˇ mahˇ kaˬ-eu meuˬ tiˬ meuˬ-ahˇ aˇ yeˇ huiˬ-eu gaˇ kawˆ tiˬ hmˬ baˬ da neh iˇ-eu lehˇ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-awˇ, teu gaˇ iˇ-eu g’aˇ duˬ lawˬ liˬ-ahˇ ya dziˬ-eu meh. Lawˬ liˬ naˬ duˬ-ahˇ iˇ keuˆ ngeh, tsawˇ haˬ hawˇ-eu lawˬ liˬ myaˬ dzaˬ myaˬ dawˇ-eu miˇ neh, nawˬ-ahˇ tiˬ jeˬ maˬ siˬ dzaˬ laˇ ni g’eh-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, nawˇ aˬ gaˇ iˇ-awˇ, lawˬ liˬ aˬ geu mawˇ-ahˇ ya dziˬ-eu lehˇ siˬ nya-eu miˇ neh maˬ gaˇ-a siˬ. Nawˇ lawˬ liˬ yawˬ mawˇ yawˬ-ahˇ maˬ daˆ leˇ-eu paˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, gaˇ ma maˬ ngeuˇ-eu kahˇ-ahˇ tawˬ g’eh-eu lehˇ siˬ nya-eu miˇ neh.\n2 Dehꞈ ziˇ-aˬ, gaˇ ma doˆ iˇ gaˇ duˇ-awˇ, zaˬ guˬ deuˬ naˇ lawˬ liˬ naˬ duˬ-ahˇ jawˇ-eu deuˬ-ahˇ duˇ-eu meh. Nawˬ-euˬ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ, tiˬ poˆ na maˬ siˬ dzaˬ laˇ ni tseˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ g’awˬ mya ni jaˆ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, nawˇ aˬ gaˇ iˇ-eu lehˇ yaw duˬ baw naˇ, yaw muiˬ-ehˇ noeˬ tsehˆ nya-eu meh. Toˆ-ehˇ naˇ, nawˇ aˬ geu kahˇ iˇ paˬ nga?\n3 Heu kawˆ naˇ haˬ-eu jeˬ heu-ahˇ dawˬ k’oꞈ biꞈ-awˇ, nawˬ-euˬ dehꞈ ziˇ ziˇ lah ni Yeˬhawˇbaˬ nui k’ahˇ shiˇ-eu jeˬ-ahˇ haw tsoˆ taˬ ni g’aˬ biꞈ-eu meh. Heu naˇ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ aˬ geu jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ noeˬ tsehˆ-eu maˬ kaˬ, yaw jeˬ ma jeˬ, sahˬ boꞈ dzaw-eu, gaˇ mˇ-eu, sheuˬ dahˬ dzaˬ-eu, zaˬ baw-eu, gaˇ kawˆ heu deuˬ-ahˇ noeˬ tsehˆ ngeh Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ mˇ caw gaˇ ehˇ mawꞈ-eu meh. K’oeˇ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ g’oeˇ leˇ ni caw ba nehˬ-eu nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ mˇ caw gaˇ jiˇ ehˇ mawꞈ-eu meh. Nawˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ gaˇ haw tsoˆ taˬ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ nawˬ-ahˇ guiˬ lahˬ biꞈ-awˇ, bi dehꞈ dzaˬ laˇ-eu yaw duˬ baw meh.—Dawˬdaˬ 16:3-ahˇ gui.\nNui jah paw aˬ jeˬ miˇ neh aˇ pyaˇ ya daˬ-eu nga?\n4. Aˬ dui heu kawˆ-ahˇ aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ja sawˇ-eu nga?\n4 Nui jah paw aˇ pyaˇ daˬ taˬ-eu heu naˇ yaw muiˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh? Aˬ jeˬ miˇ neh nga lehˇ gaˇ kawˆ 3 kawˆ-ahˇ ja sawˇ ma. Dahˬ beh-eu kawˆ hawˇ-eu nyiˬ kawˆ aˬ yawꞈ kawˆ naˇ, nui jah paw aˇ pyaˇ daˬ taˬ-eu jeˬ-ahˇ mˇ keuˆ ngeh, nawˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ bi g’oeˇ dzehˬ laˇ nga lehˇ siˬ laˇ ni caw ba nehˬ-awˇ, smˬ kawˆ aˬ yawꞈ kawˆ naˇ, nyiˇ ngeh neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-eu heu naˇ, aˬ jeˬ miˇ neh muiˬ-eu nga lehˇ siˬ laˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.\n5. Nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-eu aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ-eu nga?\n5 Aˇ yeˇ huiˬ dui dui-eu nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu tiˬ jeˬ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ neh aˬ dui-ahˇ gaˬ-awˇ aˬ yawꞈ neh aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ, mˇ nehˬ laꞈ-euˬ jeˬ-ahˇ guiˬ lahˬ k’oꞈ-eu g’aˇ duˬ meh. Ja ceuˬ sahˬ boꞈ boꞈ-eu tiˬ g’aˬ ehˇ-eu, “Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-oˇ, nawˬ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu jeˬ aˇ naˆ ni muiˬ-eu nga. . . . Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-oˇ, nawˬ neh mˇ-euˬ huiˬ-eu gaˇ deuˬ, ngaˬ-ahˇ laˬ k’aˬ bi cehˇ laꞈ-euˬ meh. Nawˬ neh mˇ-euˬ gaˇ baˬ da neh, ngaˇ laˬ k’aˬ cehˇ-awˇ caˇ-eu ma.” (Ja ceuˬ 92:1, 4) Yeˬhawˇbaˬ neh nawˬ-ahˇ k’aˇ biꞈ-euˬ yawˬ jeˬ na luꞈ-ahˇ shaˇ noeˬ haw. Aˬ yawꞈ nawˬ-ahˇ dehꞈ ziˇ, nui jah, Jaˇliꞈ, aˇ muˇ, baˬlaˬdiˇsuˆ-ahˇ aˬ myah luꞈ ya dehꞈ g’eh-eu noeˬ tmˬ-eu jeˬ, heu deuˬ biꞈ-euˬ meh. Nawˇ nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ aˬ yawꞈ nehˬ-ehˇ bi g’oeˇ dzehˬ leˇ-eu jeˬ-ahˇ, aˇ poeˬ taˬ baw-eu lehˇ mˇ mawˇ nehˬ-eu jeˬ pyeuꞈ meh.\n6. (a) Nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-eu jeˬ, Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ taꞈ-eu jeˬ nehˬ-ehˇ aˬ joˆ-ehˇ taꞈ-eu nga? (b) Nawˇ yaw nyiˇ k’awꞈ, aˬ jeˬ jeˇ aˇ pyaˇ daˬ nya-eu nga?\n6 Nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu nyiˬ jeˬ aˬ yawꞈ jeˬ naˇ, nawˇ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ mˇ caw ngeh, Yeˬhawˇbaˬ g’aˇ duˬ mˇ muiˬ nehˬ-eu jeˬ pyeuꞈ-awˇ aˬ yawꞈ nehˬ-ehˇ bi g’oeˇ dzehˬ laˇ-eu meh. Kuiˇ laꞈ Pawˇluˆ “Miˬyehˇ-aˬ, dawˇ coe ni yaˇ k’aˬ daˇ-eu g’aˬ meh. Naw maꞈ neh mˇ-euˬ gaˇ deuˬ-ahˇ aˬ yawꞈ maˬ ngehˇ-a” lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ-eu meh. (Heˬbyehˇ 6:10) Maˇ diˇ naˇ, nawˇ aˇ k’oꞈ maˬ k’awˆ laˇ-euˬ k’awꞈ aˇ pyaˇ daˬ nya meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, Kiˇ-liˇsa-tiˆ 10 k’oꞈ k’awˆ ngeh, saˇ jaˇ ziꞈ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ aˬ myah luꞈ gui-eu lehˇ aˇ pyaˇ daˬ-euˬ meh. Toˇbiˬ k’awꞈ 12 k’oꞈ k’awˆ ngeh, iˇ cuꞈ maˬ shawˇ mi na-ehˇ Jaˇliꞈ dmˬ lah ni gui jiˇ-eu lehˇ aˇ pyaˇ daˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, Mehˇsiˬ 11 k’oꞈ k’awˆ ngeh iˇ cuꞈ shawˇ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ aˬ nyiˇ Noˇeˇmiˬ k’awꞈ 10 k’oꞈ k’awˆ ngeh shawˇ-euˬ meh. Nyiˬ mehˇ nmˇ luꞈ Beˬdeˬlaˇ-ahˇ mˇ-eu lehˇ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-awˇ, teu-ahˇ maˬ ya ngehˇ-eu g’aˇ duˬ, Beˬdeˬlaˇ-ahˇ mˇ iˇ-eu sahˬ boꞈ kaˇ pyawˇ-ahˇ dehˬ myahˬ taˬ-euˬ meh. Nawˇ teu neh? Aˬ jeˬ-ahˇ aˇ pyaˇ daˬ-eu lehˇ noeˬ taˬ leˬ? Teu-ahˇ le keuˆ nya ni leh jeh haw-awˬ lawˇ.—Piˇliˇpiˆ 1:10, 11-ahˇ gui.\n7, 8. (a) Aˇ pyaˇ daˬ taˬ-eu heu naˇ, yaw awˬ-ehˇ noeˬ tsehˆ nya ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga? (b) Zaˬ guˬ zaˬ tiˬ g’aˬ aˬ jeˬ miˇ neh maˬ dzaw tawꞈ-eu lehˇ tseˇ-euˬ nga?\n7 Aˬ dui yaw nyiˇ ngeh neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu smˬ kawˆ aˬ yawꞈ kawˆ naˇ aˬ jeˬ nga? Nawˇ zaˬ guˬ guˬ ngeh, noeˬ tsehˆ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ g’awˬ mya jeˬ jaˆ-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, aˬ jeˬ dzaw-awˇ aˬ jeˬ mˇ-eu lehˇ ya noeˬ tsehˆ-eu uˬ taꞈ, noeˬ tsehˆ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ nui deuˬ jiˇ g’awˬ mya jeˬ jaˆ-eu meh. Gaˇ kawˆ heu deuˬ-ahˇ noeˬ tsehˆ-eu heu naˇ, gaˇ ma gaˇ tsmˇ-ahˇ jawˇ luꞈ gaˇ duˇ-eu meh. Nawˇ aˬ gaˇ iˇ-eu lehˇ duˬ naˇ, aˬ geu kahˇ iˇ-eu lehˇ noeˬ tsehˆ-eu yaw awˬ meh. Teu gaˇ duˇ ni nawˇ aˬ jeˬ-ahˇ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ lehˇ siˬ nya naˇ, yaw gahˇ gahˇ-ehˇ noeˬ tsehˆ-eu yaw awˬ meh. Dawˬdaˬ 21:5-ahˇ “Noeˬ dahˇ doe-awˇ mˇ-eu dehꞈ dzaˬ laˇ” meh lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Nawˇ aˇ pyaˇ ngehˬ-ehˇ daˬ kawˇ naˇ ngehˬ-ehˇ dehꞈ dzaˬ laˇ-eu jiˇ yaw kawˇ meh. Gaˇ kawˆ heu-ahˇ mehˇ nmˇ aˬ buˇ pyeuꞈ-eu Diˇmaˇliˬ zaˬ guˬ guˬ ngeh yamˬ-ahˇ, aˇ yeˇ huiˬ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya noeˬ tsehˆ ngeh, maˇ diˇ ngeuˇ ngaˇ lehˇ ya siˬ duˬ-euˬ meh.\n8 Diˇmaˇliˬ tseˇ nyiꞈ daˇ dzaw g’aˬ ngeh, aˬ yawꞈ sahˬ boꞈ yaw nya miˇ neh, pyuˇ maˬ jiˇ ni zahˇ sahˇ k’oꞈ paw pyaw-ahˇ dzaw iˇ nya meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ yawꞈ aˇ yamˬ tiˬ byah ni maˬ ya mˇ-eu pyuˇ taˬ nymˇ-ahˇ mˇ-eu lehˇ tseˇ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh? Aˬ yawꞈ ehˇ-eu, “Ngaˇ yaw nyiˇ ngeh neh huˬ mehˬ mehˬ-eu g’aˬ geuꞈ-eu lehˇ noeˬ tsehˆ taˬ-euˬ miˇ neh, aˇ yamˬ yaw kaˆ-ehˇ maˬ jiˇ leˇ-eu gaˇ ya mˇ-eu meh. Ngaˇ zahˇ sahˇ k’oꞈ paw dzaw iˇ-euˬ law nmˇ-aˬ, pyuˇ poˆ nya gahˬ k’awꞈ, aˇ yamˬ yaw k’aˆ-ehˇ maˬ jiˇ leˇ-eu gaˇ poˆ-eu yaw shaˬ meh.” Diˇmaˇliˬ huˬ mehˬ mehˬ-eu g’aˬ geuꞈ luꞈ-eu 20 k’oꞈ byah laˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ nyiˇ ngeh neh muiˬ-eu aˇ pyaˇ daˬ-awˇ, noeˬ tsehˆ tsaˬ miˇ-a lehˇ noeˬ ngaˇ loˇ? Noeˬ meh. Aˬ yawꞈ pyuˇ taˬ nymˇ-ahˇ mˇ ngeh, zahˇ sahˇ k’oꞈ paw mˇ-eu deuˬ g’awˬ mya g’aˬ nehˬ-ehˇ ya tahˬ puˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ gaˇ teu mˇ-eu laꞈ k’aˬ cehˇ gaˇ maˬ duˇ-a. Aˬ yawꞈ jiˇ zahˇ sahˇ k’oꞈ paw dzaw-awˇ gaˇ teu mˇ law nmˇ-aˬ toˆ-ehˇ pyeuꞈ meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ huˬ mehˬ mehˬ-eu lehˇ tseˇ-euˬ miˇ neh, teu deuˬ loꞈ-ehˇ uˬ duˬ maˬ ya kawꞈ ni, g’awˬ mya k’oꞈ laꞈ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ-ahˇ za-euˬ meh.\n9. Zaˬ guˬ deuˬ ja ceuˬ-eu jeˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh za geuˇ-eu nga?\n9 Miˇ k’ahˬ doe ni jawˇ-eu zaˬ guˬ aˇ heˇ aˇ heˇ g’aˬ-ahˇ neh, mˇ muiˬ dui dui-awˇ ja ceuˬ-eu jeˬ-ahˇ za geuˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu jeˬ hawˇ-eu nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ aˇ yeˇ taˬ huiˬ dzehˬ-eu meh. Zaˬ guˬ heu deuˬ dehꞈ ziˇ laꞈ k’aˬ cehˇ dui dui-eu laꞈ k’oeˇ, sahˬ boꞈ dzaw-eu jeˬ, gaˇ mˇ-eu jeˬ, sheuˬ dahˬ dzaˬ-eu jeˬ, gaˇ kawˆ heu deuˬ-ahˇ noeˬ tsehˆ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ mˇ caw-eu meh. Sawˇlaˬmoˬ ehˇ-eu, “Nawˬ-euˬ nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ luꞈ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-ahˇ g’oe-awˬ” lehˇ ehˇ-awˇ, “Nawˇ k’aˇ mˇ k’aˇ shaˇ-eu jeˬ laꞈ k’oeˇ aˬ yawꞈ-ahˇ noeˬ keuˆ-awˬ. Nawˬ-ahˇ yaw tsaˬ yaw dawˇ gaˇ ma mehˬ laꞈ tehꞈ-a” lehˇ ehˇ-eu meh. (Dawˬdaˬ 3:5, 6) Zaˬ guˬ zaˬ deuˬ-oˇ, Yeˬhawˇbaˬ nawˬ-ahˇ gaˬ dui dui-awˇ, nawˇ aˬ yawꞈ-euˬ mehˬ shi aˬ poeˇ baw dui dui-eu uˬ taꞈ, aˬ yawꞈ nawˬ-ahˇ haw piˇ nehˬ-awˇ, sheuˬ g’eh nehˬ-eu laꞈ k’oeˇ, guiˬ lahˬ biꞈ-eu yaw duˬ baw meh.\nAˬ cawˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ja nehˬ-eu g’aˇ duˬ yaw muiˬ-ehˇ lehˬ hmˬ\n10. (a) Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ, aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ dzehˬ-eu jeˬ ya bi pyeuꞈ nga? (b) Nawˇ tsaꞈ gaˬ-eu bym laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ ya jahˇ-eu nga?\n10 Nawˬ-euˬ dehꞈ ziˇ ziˇ lah ni Yeˬhawˇbaˬ nui k’ahˇ bi shiˇ-eu g’aˇ duˬ leh jeh ngeh, aˬ cawˬ-ahˇ aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ kawˆ ja nehˬ mawꞈ laˇ-eu meh. Yeˬsuˇ “tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ laˬ k’aˬ cehˇ-eu guiˬ lahˬ dawˬ ya mehˬ doe tehꞈ-a” lehˇ ehˇ-eu meh. (Maˬkuˆ 13:10) Teu miˇ neh, tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ heu naˇ tehˬ dui dui-eu gaˇ pyeuꞈ-awˇ, aˬ dui-euˬ g’aˇ duˬ aˇ yeˇ huiˬ dui dui-eu tiˬ jeˬ ya bi pyeuꞈ meh. Nawˇ heu naˆ maˬ tseˇ tsaꞈ gaˬ iˇ nya laˇ ni aˇ pyaˇ daˬ taˬ nya meh laˬ? Nawˇ huˬ mehˬ mehˬ-eu g’aˬ geuꞈ nya meh laˬ? Ehˇ k’awꞈ, nawˇ tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ-ahˇ laꞈ k’aˬ maˬ cehˇ naˇ lawˇ? Nawˇ tsaꞈ gaˬ-eu bym laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ ya jahˇ-eu nga? Nawˬ-ahˇ caw ba nya-eu nyiˬ jeˬ jaˆ meh. (1) yaw muiˬ-ehˇ lehˬ hmˬ (2) aˬ cawˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ja nehˬ-eu g’aˬ byehˆ taˬ byehˆ. Nawˇ toˆ-ehˇ jahˇ naˇ, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ tsaꞈ gaˬ iˇ mawꞈ laˇ-eu meh.\nNawˇ aˬ cawˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ja nehˬ-eu g’aˇ duˬ, aˬ joˆ-ehˇ lehˬ hmˬ leˬ? (Aˇ deuˆ 11, 12-ahˇ haw)\n11, 12. (a) Aˬ cawˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ja nehˬ-eu g’aˇ duˬ, nawˇ aˬ jeˬ jeˇ lehˬ hmˬ nya-eu nga? (b) Mehˇ nmˇ zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ dzaw nymˇ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ aˬ joˆ-ehˇ ya ja nehˬ-euˬ nga?\n11 Sahˬ boꞈ dzaw cawˬ deuˬ “Miˬyehˇ jawˇ meh lehˇ aˬ jeˬ miˇ neh jah de? lehˇ naˇ haˬ laˇ naˇ, dawˬ k’oꞈ aˬ joˆ-ehˇ biꞈ-eu lehˇ lehˬ hmˬ taˬ nya meh. Naˇ haˬ jeˬ teu-ahˇ dawˬ k’oꞈ biꞈ nehˬ nya-eu gaˇ kawˆ yaw myaˬ kawˆ jw.org g’oeˇsaiˇ laꞈ k’oeˇ ahˇ meh. Nawˇ Jaˇliꞈ mehˬ-eu jeˬ > Zaˬ guˬ lehˇ boꞈ taˬ gaˇ iˇ naˇ, “Miˬyehˇ jawˇ meh lehˇ aˬ jeˬ miˇ neh jah de?” lehˇ ehˇ-eu mˇ dzaw-eu aˇ taꞈ ya mawˇ meh. (Gaˬ laˬ pyuˇ dawˬ paw haw.) Nawˬ-euˬ dawˬ k’oꞈ lehˬ hmˬ-eu g’aˇ duˬ, aˇ taꞈ teu-ahˇ boꞈ-ahˇ haw. Nawˇ zmˬ iˇ nya-eu, Heˬbyehˇ 3:4, Loˇmaˆ 1:20, Ja ceuˬ 139:14 Jaˇliꞈ heu smˬ deuˆ-ahˇ ya mawˇ tehꞈ-a. Naˇ haˬ-eu g’awˬ mya jeˬ-ahˇ dawˬ k’oꞈ biꞈ-eu g’aˇ duˬ mˇ dzaw-eu aˇ taꞈ nui deuˬ jaˆ-a siˬ.—1 Beˬtuˆluˆ 3:15-ahˇ gui.\n12 Nawˬ-euˬ cawˬ deuˬ-ahˇ yawˬ ha tehꞈ-ehˇ jw.org g’oeˇsaiˇ-ahˇ haw iˇ nya meh lehˇ ehˇ nehˬ. Lu kaˇ teu loꞈ-ehˇ jahˇ haw-euˬ meh. Tiˬ poˆ aˬ yawꞈ-euˬ cawˬ deuˬ, zahˇ-euˬ gaˇ kawˆ ja ngeh, dzaw nymˇ-euˬ paˇ dmˬ laꞈ k’oeˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ maˬ ngeuˇ jeˬ-ehˇ ngehˬ keuˆ taˬ-euˬ gaˇ Lu kaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Lu kaˇ guˆ k’awꞈ, saˬ laˬ-ahˇ paˇ dmˬ laꞈ k’oeˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ boꞈ taˬ-euˬ jeˬ teu, aˬ jeˬ miˇ neh maˬ tsaˬ nga lehˇ cawˬ deuˬ-ahˇ bi ja mawˇ nehˬ laꞈ lehˇ shaˇ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, Saˬ laˬ k’awꞈ aˬ kawˬ-aˬ biꞈ nehˬ-awˇ, Lu kaˇ k’awꞈ cawˬ deuˬ-ahˇ g’oeˇsaiˇ ya pah nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ uˬ taꞈ, saˬ laˬ dzaw zaˬ deuˬ-ahˇ Behˬ dzaˬ laˇ-eu deuˬ-ahˇ g’aˬ maˬ zmˬ ni g’aˬ leˇ lehˇ ehˇ-eu biˬdiˬoˬ iˇ kahˇ-ahˇ haw iˇ lehˇ paˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Shaˇ noeˬ haw sheˇ, Lu kaˇ dzaw nymˇ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ya ja nehˬ-euˬ laꞈ k’aˬ aˇ naˆ ni cehˇ paˬ nga lehˇ.\n13. Aˬ dui shaˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ ngeh, aˬ jeˬ miˇ neh g’aˬ byehˆ maˬ ya byehˆ-eu nga?\n13 Nawˇ shaˬ zahˬ ya puˬ ngeh g’aˬ byehˆ taˬ byehˆ, nawˬ neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ mˇ daˆ leꞈ. (2 Tiˆmoˇseˬ 4:2) Kaˬtaˬliˇnaˬ k’awꞈ toˆ-ehˇ jahˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ 17 k’oꞈ k’awˆ ngeh gaˇ mˇ cawˬ yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ tsaꞈ gaˬ doe-eu lehˇ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ meh. Gaˇ mˇ cawˬ tiˬ g’aˬ aˬ yawꞈ-ahˇ yaw myaˬ poˆ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ngehˬ-eu k’awꞈ, aˬ yawꞈ yawˬ ha neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ ngehˇ-a. Ha-siˬ, Kaˬtaˬliˇnaˬ-euˬ dehꞈ jeˬ dehꞈ kawˆ yaw muiˬ-ahˇ ya mawˇ ngeh ya leˇ-awˇ, aˬ dui-euˬ sahˬ boꞈ gui laˇ-awˇ, Jaˇliꞈ dzaw laˇ-euˬ uˬ taꞈ, iˇ cuꞈ jiˇ shawˇ-euˬ meh. Ehˇ k’awꞈ, Kaˬtaˬliˇnaˬ yawˬ gaˇ yawˬ jawˇ paˇ iˇ-euˬ miˇ neh, gaˇ kawˆ heu-ahˇ maˬ siˬ nya-a. 13 k’oꞈ byah laˇ ngeh, Kaˬtaˬliˇnaˬ zahˇ dui dui leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya tahˬ puˬ-euˬ meh. Kaˬtaˬliˇnaˬ aˬ yawꞈ-euˬ nymˇ jiˇ nehˬ-ehˇ Bawˬdzaˬnymˇ-ahˇ jawˇ ngeh, yawˬ gaˇ yawˬ-ahˇ neh dawˬ mehˬ mehˬ laˇ-eu mehˇ nmˇ naˇ, Ha-siˬ pyeuꞈ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Kaˬtaˬliˇnaˬ gaˇ mˇ cawˬ deuˬ-ahˇ tsaꞈ gaˬ-eu aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ byehˇ dzeh-euˬ miˇ neh laꞈ k’aˬ cehˇ dui dui-eu meh.\nNawˬ neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ taˬ ngehˇ\n14, 15. (a) Aˬ cawˬ aˬ yawꞈ maꞈ loꞈ-ehˇ bi mˇ caw-eu lehˇ lawˬ haw laˇ ngeh, nawˇ aˬ jeˬ-ahˇ ya noeˬ taˬ-eu nga? (b) Nawˬ-euˬ cawˬ lawˬ haw laˇ-eu jeˬ-ahˇ g’aˬ leˇ nya ni aˬ jeˬ ya jahˇ-eu nga?\n14 Heu deuˆ-ahˇ oe keuˆ ngeh, ya dzaw-euˬ heu kawˆ nawˬ-euˬ dehꞈ ziˇ ziˇ lah ni Yeˬhawˇbaˬ nui k’ahˇ shiˇ-eu jeˬ hawˇ-eu nui jah paw aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ haw tsoˆ taˬ mawꞈ ni caw ba nehˬ-eu paˬ. Ehˇ k’awꞈ, nawˬ nehˬ-ehˇ tiˬ cawˬ deuˬ, yaw byawˬ byawˬ lehˇ tehꞈ-ehˇ dehꞈ mawꞈ-awˇ, nawˬ-ahˇ jiˇ aˬ yawꞈ maꞈ loꞈ-ehˇ dehꞈ ni cawˬ laˇ nya-eu meh. Tiˬ nah nawˇ nawˬ neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ aˇ naˆ ni tuˆ tehˬ deuˇ taˬ-euˬ lehˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ ya mˇ mawˇ nehˬ-eu laꞈ k’oeˇ tehꞈ meh. Aˬ cawˬ neh nawˬ neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ taˬ bi laˆ byoˆ. Dahˬ beh gaˇ ehˇ keuˆ taˬ-euˬ yaw jeˬ maˬ jeˬ-ahˇ tiˬ poˆ paˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Nawˇ lawˬ liˬ naˬ duˬ-ahˇ jawˇ naˇ, lawˬ liˬ k’oeˇ taˆ tsawˇ haˬ deuˬ byawˬ g’aˬ luꞈ gaˇ ya mawˇ-euˬ miˇ neh, lawˬ liˬ teu mawˇ nehˬ-ehˇ iˇ caw ma loˇ? Maˬ iˇ-eu yaw duˬ baw meh.\n15 Toˆ-ehˇ naˇ, nawˬ-euˬ cawˬ deuˬ aˬ yawꞈ maꞈ loꞈ-ehˇ mˇ ni lawˬ haw laˇ naˇ lawˇ neh, nawˇ aˬ jeˬ jahˇ nya-eu nga? Aˬ yawꞈ lawˬ haw laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jawˇ duˬ-ahˇ maˬ ya jawˇ iˇ ni yahˇ. (Dawˬdaˬ 22:3) Nawˇ mˇ bahˬ naˇ aˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ-eu lehˇ shaˇ noeˬ haw. (Gaˬlaˬtiˆ 6:7) K’oeˇ naˇ, nawˇ taˬ aw-eu laꞈ k’oeˇ dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ loˬ-eu lehˇ ha geuꞈ-awˇ, aˬ da aˬ ma hawˇ-eu aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu noeˬ dahˇ doe-eu mehˇ nmˇ deuˬ-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ.—1 Beˬtuˆluˆ 5:5, 6-ahˇ gui.\n16. Kaˬ-liˇsa-tawꞈ-euˬ gaˇ kawˆ taˬ aw-eu jeˬ aˇ yeˇ huiˬ nga lehˇ aˬ joˆ-ehˇ mehˬ-eu nga?\n16 Taˬ aw-eu jeˬ Kaˬ-liˇsa-tawꞈ-ahˇ muiˬ-eu nui noeˬ nui duˇ-ahˇ ha geuꞈ ni caw ba nehˬ-eu meh. Aˬ yawꞈ iˇ cuꞈ shawˇ g’aˬ-awˇ tiˬ k’ehˬ naˇ, niˇ g’aˬ duˬ tiˬ tsahˇ-ahˇ aˬ myah luꞈ mui iˇ-eu meh. Teu gaˇ, zaˬ guˬ g’awˬ mya g’aˬ aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ aˇ muˇ-ahˇ ahˇ le-awˬ lehˇ cawˬ-eu miˇ neh, Kaˬ-liˇsa-tawꞈ gaˇ kawˆ heu sheuˬ g’eh-eu tiˬ g’aˬ nehˬ-ehˇ ja uˇ-euˬ meh. Teu ngeh sheu g’eh-eu g’aˬ, aˬ dui-ahˇ mui ceh ceh-eu nui ma bi ahˇ laˇ-eu, lehˬ laˇ ca laˇ-eu jeˬ jaˆ ngaˇ laˬ lehˇ yaw muiˬ-ehˇ shaˇ noeˬ haw lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Ehˇ k’awꞈ, Kaˬ-liˇsa-tawꞈ niˇ g’a-eu aˇ muˇ teu-ahˇ ahˇ iˇ-euˬ meh. Uˇ iˇ-awˇ tiˬ k’eh naˇ, yaw haiˬ jeˬ hawˇ-eu laˆ tahˬ laˆ naˇ laˇ-eu jeˬ tehꞈ-ehˇ jaˆ-eu ya mawˇ-euˬ miˇ neh, sheuˬ g’eh-eu g’aˬ-ahˇ tiˬ poˆ paˇ ngehˬ cawˬ iˇ ngeh, Jaˇliꞈ-euˬ nui noeˬ nui duˇ zaˬ-euˬ meh. Kaˬ-liˇsa-tawꞈ ehˇ-eu, “Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ-ahˇ muiˬ-eu jaˇ uˇ-eu g’aˬ biꞈ-awˇ, ngaˇ jeˬ nah ui cuiˆ ga iˇ-euˬ k’awꞈ Aˬ yawꞈ-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-euˬ ma.” Nawˇ teu neh, muiˬ-eu nui noeˬ nui duˇ biꞈ laˇ ngeh, ha geuꞈ nya-eu aˇ tiˆ-ahˇ keuˆ ni taˬ aw luꞈ ma laˬ?\n17, 18. (a) Nymˬ-mˇ iˬ nah Yeˬhawˇbaˬ zaˬ guˬ deuˬ-ahˇ aˬ jeˬ bi za mawꞈ-eu nga? (b) Nawˇ huiˬ laˇ-awˇ neh tehꞈ-ehˇ nui ma maˬ ya cawˆ-eu g’aˇ duˬ aˬ jeˬ ya jahˇ-eu nga? Yaw jeˬ maˬ jeˬ ehˇ haw sheˇ.\n17 Jaˇliꞈ “Zaˬ guˬ deuˬ-oˇ, zaˬ guˬ aˇ yamˬ-ahˇ nui k’ahˇ shiˇ-awˬ. Zaˬ guˬ guˬ ngeh laˬ k’aˬ cehˇ-awˬ” lehˇ ehˇ-eu meh. (Dawˬtsoˆtsoˆ-eu 11:9) Yeˬhawˇbaˬ zaˬ guˬ deuˬ-ahˇ laꞈ k’aˬ bi cehˇ mawꞈ-eu meh. Heu kawˆ laꞈ k’oeˇ, aˬ dui neh ya dzaw-euˬ laꞈ k’aˬ cehˇ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-eu jeˬ-ahˇ haw tsoˆ taˬ-awˇ, aˬ jeˬ mˇ-awˇ aˬ jeˬ noeˬ tsehˆ-eu maˬ kaˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ mˇ caw-eu heu meh. Nawˇ heu loꞈ-ehˇ ngehˬ-ehˇ jahˇ kawˇ naˇ ngehˇ-ehˇ Yeˬhawˇbaˬ nawˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ sheuˬ g’eh nehˬ-awˇ, aˬ joˆ-ehˇ haw piˇ nehˬ-eu nga, guiˬ lahˬ aˬ joˆ-ehˇ biꞈ-eu nga lehˇ yaw kawˇ-ehˇ ya mawˇ tehꞈ-a. Nawˇ Miˬyehˇ neh biꞈ-euˬ muiˬ-eu dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ deuˬ-ahˇ noeˬ taˬ-awˇ zmˬ iˇ luꞈ-uˇ. “Nawˇ zaˬ guˬ pyeuꞈ ngeh neh, nawˬ-ahˇ beh-euˬ yaw sahˇ-ahˇ noeˬ keuˆ-awˬ.”—Dawˬtsoˆtsoˆ-eu 12:1.\n18 Zaˬ guˬ aˇ yamˬ jiˇ-eu kawˇ dui dui-eu meh. Nui ma nyiˇ laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu tiˬ jeˬ naˇ, tiˬ deuˬ na nyiˇ ngeh neh, tiˬ jeˬ aˇ pyaˇ maˬ ya daˬ-euˬ, maˬ ngeuˇ naˇ aˇ pyaˇ daˬ lehˬ-euˬ miˇ neh, aˇ nah hawˇ-eu nui ma cawˆ jeˬ-ahˇ ya puˬ-euˬ heu meh. Ehˇ k’awꞈ, nawˇ nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-awˇ teu gaˇ haw tsoˆ taˬ naˇ, huiˬ laˇ ngeh nawˬ neh tseˇ-euˬ jeˬ-ahˇ nui k’ahˇ shiˇ-eu meh. Meuˬjaˇnaˬ jiˇ toˆ-ehˇ noeˬ-eu meh. Aˬ yawꞈ zaˬ guˬ ngeh, mui niˇ g’a paw nya dui dui-eu miˇ neh, tsahˬ gaˆ yamˬ-ahˇ mui niˇ g’a-eu Oˆlamˇpiꞈ-ahˇ mui laˇ lehˇ kuˇ-eu k’awꞈ, aˬ yawꞈ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ aˇ yamˬ tiˬ byah ni mˇ-eu lehˇ tseˇ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ 30 k’oꞈ dzeuˇ iˇ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ aˇ yamˬ tiˬ byah ni mˇ luꞈ-a siˬ. Nymˬ-mˇ aˬ yawꞈ oeˇ mˇ baˇ-awˇ k’aˬ dzeˇ zaˬ nehˬ-ehˇ aˇ yamˬ tiˬ byah ni gaˇ mˇ luꞈ meh. Tsawˇ myahˇ doˆ-eu jeˬ, yaw zeu baw-eu jeˬ, yaw shehꞈ jaˆ-eu jeˬ, smˇ muiˬ muiˬ-eu jeˬ heu deuˬ za mawꞈ-eu tsawˇ haˬ tiˬ jawˇ-iˬ laꞈ k’aˬ maˬ ya cehˇ-a lehˇ aˬ yawꞈ ehˇ-awˇ, aˇ pyaˇ daˬ-eu jeˬ laꞈ k’oeˇ neh k’aˇ muiˬ-eu jeˬ naˇ, Miˬyehˇ gaˇ mˇ-awˇ, aˬ cawˬ Miˬyehˇ-ahˇ siˬ nya laˇ ni caw ba nehˬ-eu heu meh lehˇ paˇ ehˇ-eu meh.\n19. Nyiˇ ngeh neh nui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-awˇ, teu-ahˇ haw tsoˆ taˬ-eu aˬ jeˬ miˇ neh muiˬ nga?\n19 Zaˬ guˬ deuˬ, naw maꞈ shaˬ zahˬ g’awˬ mya jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ-ahˇ haw tsoˆ taˬ-eu miˇ neh, ja ceuˬ jeˬ-ahˇ za geuˇ-eu meh. Nawˇ nui jah paw aˇ pyaˇ daˬ taˬ-awˇ, tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ heu naˇ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ aˇ yeˇ huiˬ dzehˬ-eu tiˬ jeˬ pyeuꞈ meh lehˇ sawˇ-eu meh. K’oeˇ uˬ taꞈ, miˇ tsaˬ heu siˬ neh nawˬ neh aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ bi laˆ cawˆ-a. Nawˬ neh leh jeh-euˬ heu, yawˬ ngehꞈ maˬ ngeuˇ-a lehˇ jah ziꞈ nya meh. Nawˬ-ahˇ gaˬ-awˇ g’aˬ biꞈ-eu mehˇ nmˇ deuˬ jawˇ-eu miˇ neh, “yawˬ ha noeˬ taˬ-euˬ jeˬ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-ahˇ a nehˬ naˇ, yaw ha mˇ-euˬ jeˬ guiˬ lahˬ za-eu meh.”\nNawˬ-euˬ dehꞈ ziˇ Yeˬhawˇbaˬ nui k’ahˇ shiˇ-eu jeˬ-ahˇ haw tsoˆ taˬ-eu heu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ nui k’ahˇ shiˇ-eu jeˬ-ahˇ naˬ ba tiꞈ taˬ gaˇ ehˇ mawꞈ-eu meh. Dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ aˬ geu paw-ahˇ maˬ kaˬ aˬ yawꞈ-euˬ dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ mˇ caw-awˇ, nawˇ k’aˇ noeˬ-eu jeˬ Yeˬhawˇbaˬ neh bi sheuˬ g’eh\nNui jah paw-euˬ aˇ pyaˇ daˬ-eu jeˬ heu naˇ, Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ bi g’oeˇ dzehˬ leˇ ni caw ba nehˬ-eu aˇ pyaˇ pyeuꞈ meh. Zaˬ guˬ tiˬ deuˬ na, yawˬ nah na Jaˇliꞈ gui-eu, iˇ cuꞈ shawˇ-eu, huˬ mehˬ mehˬ-eu g’aˬ geuꞈ-eu, Beˬdeˬlaˇ-ahˇ mˇ iˇ-eu, heu deuˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ-euˬ meh. Nawˇ teu neh, aˬ jeˬ aˇ pyaˇ daˬ taˬ leˬ?\nAˬ dui aˬ diˇ buˬ-iˇ-eu jeˬ aˬ joˆ-ehˇ za nya-eu nga?\nBi buˬ bi law-iˇ-eu g’aˬ pyeuꞈ-eu Yeˬhawˇbaˬ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ\nG’aˬ biꞈ-eu g’aˬ pyeuꞈ-eu Miˬyehˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ dzaw geuꞈ\nAˬ dui tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ “g’aˬ biꞈ tehˇ tehˬ kaˇ-euˇ”\nText Publication download options Loꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ) Oeˬ siˬ ba la 2018\nOeˬ siˬ ba la 2018\nLoꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ) Oeˬ siˬ ba la 2018


“Tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ iˇ kahˇ-ahˇ ha ahˇ-awˬ”—1 Beˬtuˆluˆ 4:9 | Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ\n“Dawˬ g’oꞈ maˬ doˆ ni ha ahˇ-awˬ.”—1 Beˬtuˆluˆ 4:9.\nDawˬ caˇ: 100, 87\nMehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ha-eu, aˬ jeˬ miˇ neh ni aˇ yeˇ huiˬ-eu nga?\nAˬ dui daˬ yah aˬ geu ngeh ya ha-eu nga?\nAˬ dui daˬ yah ha-eu nui ma mˇ mawˇ gaˇ laˆ tsoeˬ-eu aˬ jeˬ nga, aˬ dui daˬ yah ha-eu paw aˬ joˆ-ehˇ bi muiˬ daˆ laˇ nya-eu nga?\n1. Dahˬ beh-euˬ Ka li zaˬ deuˬ aˬ jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ-euˬ nga?\nA.D. 62 hawˇ-eu 64 k’oꞈ heu kaˬ-ahˇ, kuiˇ laꞈ Beˬtuˆluˆ “Aˬ cawˬ miˇ k’ahˬ doe ni bi teh byaˆ jiˇ-awˇ, Boˬtuˆ miˇ k’ahˬ, Gaˬlaˬtiˆ miˇ k’ahˬ, Gaˬbaˬdawˇciˆ miˇ k’ahˬ, Aˬshaˆ miˇ k’ahˬ, Beˬtuˇniˇ miˇ k’ahˬ, heu deuˬ-ahˇ jawˇ byaˆ taˬ-euˬ Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ jawˇ gaˇ” sahˬ boꞈ boꞈ g’eh-euˬ meh. (1 Beˬtuˆluˆ 1:1) Mehˇ nmˇ heu deuˬ naˇ, nymˬ-mˇ “lawˬ haw-eu shaˬ-eu zahˬ”-eu maˬ ngeuˇ naˇ, k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ luꞈ-eu uˬ taꞈ, aˬ yawꞈ maꞈ shaˬ dui dui-eu aˇ yamˬ-ahˇ jawˇ luꞈ-eu miˇ neh, aˬ yawꞈ maꞈ dawˬ mehˬ dawˬ tsoˆ hawˇ-eu g’aˬ biꞈ nehˬ laꞈ-eu jeˬ-ahˇ loˬ-eu meh. Beˬtuˆluˆ “Yawˬ jeˬ na luꞈ laꞈ k’oeˇ aˇ saˬ saˬ-eu aˇ yamˬ peh le-euˬ meh” lehˇ boꞈ nehˬ-euˬ meh. Ehˇ loꞈ-ehˇ uˬ taꞈ 10 k’oꞈ maˬ byah laˇ mi na-ehˇ, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ bi laˆ cawˆ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ shaˬ zahˬ teu poˆ laꞈ k’oeˇ neh buˬ iˇ ni caw ba nehˬ-euˬ aˬ jeˬ nga?—1 Beˬtuˆluˆ 4:4, 7, 12.\n2, 3. Beˬtuˆluˆ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh, daˬ yah ha ni laˆ noeˬ nehˬ-eu nga? (Dahˬ beh-eu baˇ-ahˇ haw.)\n2 Beˬtuˆluˆ neh mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ mˇ ni laˆ noeˬ nehˬ-euˬ tiˬ jeˬ naˇ, “dawˬ g’oꞈ maˬ doˆ ni ha ahˇ-awˬ” lehˇ ehˇ-eu heu meh. (1 Beˬtuˆluˆ 4:9) Daˬ yah “ha”-eu lehˇ ehˇ-eu dawˬ heu dawˬ-ahˇ, Gaˬliˇ dawˬ paw neh naˇ, “maˬ siˬ maˬ suˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ya leˇ-eu, maˬ ngeuˇ naˇ g’awˬ shaˬ gaˬ nehˬ-eu” lehˇ ehˇ mawꞈ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ dui haw taˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ naˇ, Beˬtuˆluˆ Ka li zaˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ “tiˬ g’aˬ tiˬ g’aˬ” bi ha-eu heu meh. Heu naˇ, aˬ myah luꞈ siˬ nya luꞈ-eu, tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ mˇ luꞈ shaˇ luꞈ-eu deuˬ-ahˇ ha gaˇ ehˇ-eu meh. Daˬ yah ha-eu heu naˇ, aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\n3 Daˬ yah ha-eu nui ma mˇ mawˇ-eu heu naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ, g’oeˇ dzehˬ laˇ ni caw ba nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ nawˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ, nawˬ-ahˇ tiˬ g’aˬ paˬ kuˇ laˇ-awˇ, daˬ yah ha nehˬ laꞈ-euˬ gaˇ noeˬ taˬ nya miˇ-a loˇ? K’oeˇ naˇ, nawˇ tiˬ g’aˬ na-ahˇ nawˬ-euˬ iˇ kahˇ-ahˇ ha ngeh aˬ joˆ-ehˇ nya? Bi g’oeˇ dzehˬ laˇ-eu maˬ ngeuˇ nya loˇ? Daˬyah ha-eu heu naˇ, mehˇ nmˇ deuˬ nehˬ-ehˇ siˬ nya dzehˬ laˇ-awˇ, g’oeˇ dzehˬ laˇ-eu meh. Beˬtuˆluˆ-euˬ saˇ ka-ahˇ jawˇ-eu ka li zaˬ deuˬ, shaˬ zahˬ guˆ gaˆ tiˬ nah saˇ-i tiˬ nah myaˬ laˇ luꞈ-eu miˇ neh, tiˬ g’a tiˇ g’aˬ g’oeˇ-eu jeˬ loˬ dui dui-eu meh. Aˬ dui k’awꞈ “Aˇ saˬ saˬ-eu aˇ nah a yamˬ laꞈ k’oeˇ” teu loꞈ-ehˇ ya jahˇ meh.—2 Tiˆmoˇseˬ 3:1.\n4. Aˬ dui heu kawˆ laꞈ k’oeˇ aˬ jeˬ jeˇ naˇ haˬ-eu jeˬ-ahˇ ja sawˇ-eu nga?\n4 Aˬ dui tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ “ha ahˇ”-eu nui ma aˬ joˆ joˆ-ehˇ mˇ mawˇ nya-eu nga? Aˬ dui-ahˇ maˬ bi ha nya ni laˆ tsoeˬ-eu aˬ jeˬ pyeuꞈ-awˇ, aˬ dui aˬ joˆ-ehˇ jahˇ paˬ nga? Aˬ dui-ahˇ muiˬ-eu daˬ yah pyeuꞈ ni caw ba nehˬ-eu aˬ jeˬ nga?\nDaˬ yah ha-eu aˇ yamˬ\n5. Aˬ dui bawˬ dzaˬ duˬ-ahˇ daˬ yah aˬ joˆ-ehˇ ha nya-eu nga?\n5 Bawˬ dzaˬ duˬ-ahˇ: Aˬ dui bawˬ dzaˬ le ni ha-eu nymˇ sahˇ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ aˇ maꞈ aˇ muˇ meh. Aˬ dui mehˬ bawˬ-ahˇ k’aˇ oe-euˬ deuˬ-ahˇ, yaw muiˬ-ehˇ ha nehˬ laꞈ nya lehˇ bi noeˬ mawꞈ-eu ma. Nymˬ-mˇ hawˇ-eu oe-euˬ deuˬ-ahˇ ngehˬ-ehˇ dzehˬ yaw muiˬ-ehˇ ha nehˬ mawꞈ-eu ma. (Loˇmaˆ 15:7) Aˬ yawꞈ maꞈ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ daˬ yah pyeuꞈ-eu miˇ neh, aˬ joˆ-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ pyeuꞈ-awˇ, moeˬ tsoeˬ aˬ joˆ-ehˇ dm-awˇ laˇ-euˬ k’awꞈ, nui ma saˇ lehˆ ni g’eh leˇ ni ya ha nehˬ-eu meh. (Yaˬkoˆ 2:1-4) Tiˬ g’aˬ nehˬ-ehˇ-iˬ maˬ siˬ nya gaˇ laˇ-euˬ tiˬ g’aˬ na-ahˇ nawˇ ya mawˇ naˇ, nawˬ nehˬ-ehˇ bi nuiˇ laˇ nya meh laˬ? Nawˇ aˬ yawꞈ-ahˇ Jaˇliꞈ pah nehˬ-awˇ, bawˬ dzaˬ gaˇ aˬ jeˬ jeˇ jahˇ luꞈ-eu lehˇ siˬ leˇ ni caw ba gaˇ aˬ yawꞈ k’awꞈ guiˬ lahˬ huiˬ-eu paˬ tawˇ. Heu naˇ, “daˬ yah-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ ha”-eu tiˬ jeˬ pyeuꞈ meh.—Loˇmaˆ 12:13.\n6. Aˬ dui ha dui dui paˬ-ehˇ g’eh-eu aˬ geu deuˬ nga?\n6 Hawˬ hawˇ-eu kaˬ muˇ lawˬ muˇ bi dzaˬ-eu: Jaˇliꞈ-euˬ saˇ ka-ahˇ tsawˇ haˬ deuˬ, daˬ yah iˇ kahˇ-ahˇ kuˇ laꞈ-awˇ hawˬ bi dzaˬ-eu meh. Heu naˇ cawˬ cawˬ mawꞈ-awˇ, mehˬ bawˬ gm mawꞈ-eu lehˇ mˇ mawˇ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. (Aˇdahˬbeh-eu 18:1-8; Yaˇk’aˬdaˇ-eu 13:15; Luˇkaꞈ 24:28-30) Aˬ dui ha dui dui paˬ-ehˇ g’eh-eu aˬ geu deuˬ nga? Yawˬ ha-euˬ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ deuˬ pyeuꞈ meh. Nymˬ-mˇ cawˆ iˇ luꞈ-eu miˇ tsaˬ heu siˬ-ahˇ, aˬ dui mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ g’oe-awˇ, a dui aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ saˇ jaˇ ziꞈ-eu cawˬ ya pyeuꞈ meh. 2011 k’oꞈ-ahˇ uˆ lahˇ-eu aˇ muˇ deuˬ, Aˬmeˬliˇkaˬ Beˬdeˬlaˇ-ahˇ Nymˇ jiˇ Loꞈ-eu nymˇgoˇ pyehˆ tseˇ-eu aˇ yamˬ uˬ ciˆ paw naˬliˬ6:45-ahˇ neh 6:15 lehˇ laˆ paˇ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh nga? Yaw naꞈ-ehˇ jiˇ naˇ, yawˬ ha-euˬ kuˆ lawˆ-ahˇ daˬ yah ha mawꞈ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, g’a iˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, yaw awˬ miˇ neh meh lehˇ tsaꞈ gaˬ-eu meh. Saˇ naˇ nuiˬ deuˬ-ahˇ k’awꞈ teu loꞈ-ehˇ jahˇ caw-awˇ, heu naˇ Beˬdeˬlaˇ-ahˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ cawˬ ya cawˬ taꞈ-eu muiˬ dui dui-eu aˇ yamˬ pyeuꞈ meh.\n7, 8. Aˬ dui dawˬ mehˬ mehˬ laˇ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ ha nya-eu nga?\n7 Tiˬ poˆ na yawˬ muˇ yawˬ-ahˇ-euˬ mehˇ nmˇ, aˇ maꞈ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu g’aˬ, Beˬdeˬlaˇ-euˬ dah zaˇ, heu deuˬ aˬ dui-euˬ aˇ muˇ-ahˇ laˇ-eu meh. Nawˇ aˇ yamˬ heu laꞈ k’oeˇ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ha nya ma loˇ? (3 Yoˇhaˬ 5-8-ahˇ gui.) Aˬ dui jahˇ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ kuˇ-awˇ hawˬ maˬ ngeuˇ naˇ, kaˬ muˇ lawˬ muˇ bi dzaˬ laˇ nya-eu meh.\n8 Aˬmeˬliˇkaˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ aˬ buˇ tiˬ g’aˬ, “dzeuˇ laꞈ-euˬ yaw myaˬ k’oꞈ-ahˇ dawˬ mehˬ mehˬ laˇ-euˬ g’awˬ mya g’aˬ-ahˇ, nga nyaꞈ dzeˇ zaˬ neh daˬ yah ha-euˬ gaˇ” noeˬ nya siˬ lehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ yaw-euˬ nui ma laꞈ k’oeˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ k’aˇ ya ha ngeh, nui jah g’aˬ k’aˆ laˇ-awˇ, laꞈ k’aˬ jiˇ cehˇ-eu meh. K’oeˇ naˇ, aˬ yawꞈ “g’awˬ cawˇ cawˆ-ehˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ g’eh haw-aˬ” lehˇ paˇ ehˇ-eu meh.\n9, 10. (a) Aˬ dui nehˬ-ehˇ ui cuiˆ yaw myahˇ naˬ laˇ-eu aˬ geu deuˬ nga? (b) Iˇ kahˇ yaw nyiˇ deuˬ daˬ yah ha nya ngaˇ loˇ? Yaw jeˬ ma jeˬ ehˇ haw sheˇ.\n9 Ui cuiˆ yaw myahˇ naˬ laˇ-euˬ daˬ yah: Jaˇliꞈ-euˬ saˇ ka-ahˇ iˇ kahˇ-ahˇ daˬ yah bi yaꞈ laˇ-eu heu naˇ, aˬ myah luꞈ jahˇ luꞈ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. (Yawˇbaˆ 31:32; Piˇleˇmoˬ 22) Nymˇ iˬ nah aˬ dui k’awꞈ toˆ-ehˇ jahˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu meh. A muˇ deuˬ aˇ maꞈ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu g’aˬ laˇ ngeh, yaˬ duˬ lehˬ hmˬ nehˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu meh. dzaw nymˇ jaˆ ngeh dzaw zaˬ deuˬ naˬ duˬ loˬ nya-awˇ, tsoˆ paw mˇ-eu deuˬ k’awꞈ yaꞈ duˬ loˬ nya-eu meh. K’oeˇ naˇ, uˬ jeˬ jaˬ lehˇ baˬ da neh iˇ kahˇ bi laˆ cawˆ jiˇ-euˬ deuˬ k’awꞈ, iˇ kahˇ maˬ laˆ muiˬ g’aˬ-euˬ k’oeˇ keuˆ ni, naˬ duˬ loˬ-eu meh. Aˬ dui iˇ kahˇ yaw huiˬ jaˆ-eu mehˇ nmˇ deuˬ maˬ ngeuˇ naˇ maˬ caw ba nya lehˇ maˬ ya noeˬ-a. Aˬ yawꞈ maꞈ aˬ myah luꞈ caw ba luꞈ-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Maˇ diˇ naˇ, nawˇ jiˇ nawˬ-euˬ iˇ kahˇ nyiˇ k’awꞈ, bi yaꞈ laˬ nya meh.\n10 Koˬliˇ-yaˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ aˬ li tiˬ g’aˬ, aˇ maꞈ-euˬ dzaw nymˇ-euˬ dzaw zaˬ deuˬ, aˬ yawꞈ pehˬ kahˇ-ahˇ yaꞈ laˇ-euˬ gaˇ noeˬ-a siˬ. Aˬ yawꞈ ehˇ-eu, “Yaw beh naˇ maˬ ha ni nyi naˬ nyi naˬ-ehˇ jawˇ-euˬ ma. Ehˇ k’awꞈ, dzaw zaˬ deuˬ-ahˇ ha ngeh tiˬ jawˇ, laꞈ k’aˬ cehˇ dui dui nya. Nga nyaꞈ sheu dahˬ dzaˬ-euˬ tiˬ deh, nyiˬ dzeˇ zaˬ luꞈ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ-eu teu naˇ, laꞈ k’aˬ zawˇ-ehˇ cehˇ nga lehˇ ya mawˇ-euˬ ma.”\n11. Nawˇ aˬ jeˬ miˇ neh pawˇ laˇ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ha paˬ-ehˇ g’eh-eu nga?\n11 Nymˬ-mˇ hawˇ-eu pawˇ laˇ-euˬ mehˇ nmˇ yaw shuiꞈ: Nawˬ-euˬ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ mehˇ nmˇ tiˬ g’a na maˬ ngeuˇ naˇ nymˇ jiˇ tiˬ jiˇ na pawˇ laˇ taˬ-euˬ paˬ. Aˬ yawꞈ maꞈ nawˬ-euˬ aˇ muˇ-ahˇ caw ba-eu g’aˇ duˬ yawˬ ha naꞈ-i laˇ-euˬ maˬ ngeuˇ naˇ, aˇ maꞈ neh bi laˇ-euˬ huˬ mehˬ mehˬ-eu deuˬ k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Heu naˇ aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ g’aˇ duˬ zawˇ-ehˇ poˆ laˇ paˇ laˇ-euˬ jeˬ pyeuꞈ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ teu gaˇ-euˬ uˬ yehˇ uˬ tsaˇ nehˬ-ehˇ maˬ ehˇ, aˇ muˇ yaw shuiꞈ nehˬ-ehˇ maˬ ehˇ, tsaˬ leˇ ni ya leh jeh-awˇ, dawˬ hawˇ-eu dehꞈ jeˬ dehꞈ kawˆ yaw shuiꞈ ya dzaw-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Nawˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ hawˬ hawˇ-eu kaˬ muˇ lawˬ muˇ kuˇ dzaˬ-eu, maˬ ngeuˇ naˇ, laꞈ nyiˇ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ iˇ-eu za meh la?\n12. Daˬ yah ha-eu tiˬ jeˬ-iˬ g’awˬ mya lehˬ hmˬ-eu maˬ loˬ nga lehˇ aˬ joˆ-ehˇ siˬ laˇ-eu nga?\n12 Daˬ yah ha-eu g’aˇ duˬ g’awˬ mya ni lehˬ hmˬ taˬ-eu maˬ loˬ-a. (Luˇkaꞈ 10:41, 42-ahˇ gui.) Mehˇ nmˇ aˬ li tiˬ g’aˬ gaˇ hu aˬ yaw-euˬ miˬ zaˬ nehˬ-ehˇ Miˇshaˬnaˬliˬ geuꞈ dahˬ beh gaˇ noeˬ mawˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ ehˇ-eu “teu ngeh nga nyaꞈ aˇ k’oꞈ nyiˇ-eu uˬ taꞈ, noeˬ dahˇ k’awꞈ maˬ doe laˇ, iˇ kahˇ-ahˇ k’awꞈ noeˬ mawˇ miˇ-a. Tiˬ nah uˬ ciꞈ taw paw ngaˬ-euˬ miˬ zaˬ iˇ kahˇ-ahˇ noeˬ mawˇ luꞈ ngeh, ngaˇ aˬ yawꞈ-ahˇ g’aˬ biꞈ nehˬ-euˬ k’awꞈ, maˬ muiˬ daˆ laˇ-a. Uˬ ciꞈ naˬ li shiꞈ laꞈ guiˬ byah ngeh, laˇ g’oˆ-ahˇ k’oˆ laˇ gaˇ ya gaˬ-euˬ meh. Haw ngeh dzaw zaˬ tiˬ g’aˬ siˬ loeˇ smˇ siˬ biꞈ laˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ Miˇshaˬnaˬliˬ yawˬ shuiꞈ pyeuꞈ-eu nga nyaꞈ-ahˇ ha mawꞈ-eu meh. nga nyaꞈ aˬ yawꞈ-ahˇ kuˇ-awˇ iˇ cuꞈ bi dawˇ-euˬ ma. K’oeˇ naˇ, lawˇ bawˬ hawˇ-eu cawˇkaꞈ-lehꞈ yaw lahˇ lahˇ-ehˇ yoe-awˇ bi dawˇ-euˬ ma. Nga nyaꞈ Saˬ-g’oeˬhiˇliˬ dawˬ maˬ siˬ nya gaˇ, aˬ yawꞈ jiˇ ni Gaˬlaˬpyuˇ dawˬ maˬ paˇ siˬ nya-a.” Gaˇ kawˆ heu poˆ baˬ da neh, aˬ yawꞈ nyaꞈ teu gaˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ dahˬ beh laˇ-awˇ, aˬ yawꞈ nyaꞈ-ahˇ laꞈ k’aˬ cehˇ dzehˬ laˇ nya-aˬ lehˇ, mehˇ nmˇ aˬ li teu g’aˬ ehˇ-eu meh.\nNawˇ daˬ yah ha-eu jeˬ-ahˇ tiˬ jeˬ neh-iˬ ta bi laˆ tsoeˬ\n13. Daˬ yah ha naˇ nawˬ-ahˇ aˬ jeˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu nga?\n13 Nawˇ daˬ yah ha-eu g’aˇ duˬ, nyiˬ naˬ haw maˬ loˇ? Toˆ-ehˇ g’eh naˇ, nawˇ laꞈ k’aˬ cehˇ-eu aˇ yamˬ teu hawˇ-eu, aˬ myah luꞈ ya g’oeˇ ya gaˬ g’eh-eu cawˬ za-eu aˬ kawˬ-aˬ cawˆ iˇ nya-eu meh. Nawˇ tiˬ g’aˬ tehꞈ-ehˇ g’eh-awˇ, nymˇ gawˬ gawˬ naˇ k’awꞈ, daˬ yah ha-awˬ, heu naˇ nymˇ gawˬ maˬ bi gawˬ ni caw ba nya dui dui-eu tiˬ jeˬ pyeuꞈ meh. Ehˇ k’awꞈ tiˬ deuˬ na, daˬ yah ha-eu g’aˇ duˬ aˬ jeˬ miˇ neh nyi naˬ nga? Gaˇ kawˆ tiˬ jeˬ na baˬ da neh meh.\n14. Aˇ yamˬ hawˇ-eu g’aˬ heu baˬ da neh, daˬ yah maˬ ha nya ni pyeuꞈ naˇ, aˬ dui aˬ jeˬ ya jahˇ-eu nga?\n14 Aˇ yamˬ hawˇ-eu g’aˬ: Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ zaˬ deuˬ gaˇ myaˬ dui dui-awˇ, yawˬ ha-ahˇ doˇ-eu gaˇ deuˬ g’awˬ mya ni jaˆ meh. Teu miˇ neh tiˬ g’aˬ na, daˬ yah ha-eu aˇ yamˬ hawˇ-eu g’aˬ maˬ jaˆ maˬ loꞈ nya lehˇ noeˬ-eu meh. Nawˬ-ahˇ toˆ-ehˇ noeˬ naˇ, daˬ yah ha nya ni hawˇ-eu, aˬ cawˬ kuˇ gaˇ iˇ nya ni g’aˇ duˬ, nawˬ-euˬ mˇ jeˬ shaˇ kawˆ deuˬ aˇ yamˬ laˆ tsaˬ paˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu meh. Gaˇ kawˆ heu aˇ yeˇ huiˬ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Jaˇliꞈ daˬ yah ha lehˇ g’aˬ biꞈ-eu miˇ neh meh. (Heˬbyehˇ 13:2) Teu mi neh, daˬ yah ha-eu heu naˇ, mˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ pyeuꞈ-awˇ, aˬ dui teu naˆ naˆ-ehˇ aˇ yeˇ maˬ huiˬ-eu gaˇ deuˬ mˇ gaˇ, aˇ yamˬ ui cuiˆ laˆ teˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu meh.\n15. Tiˬ g’aˬ na, aˬ jeˬ miˇ neh daˬ yah maˬ ha nya nya lehˇ noeˬ-eu nga?\n15 Nawˇ yawˬ ha-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ haw: Nawˇ tiˬ poˆ na, daˬ yah ha maˇ lehˇ paˇ noeˬ-euˬ k’awꞈ, ha nya-eu maˬ siˬ miˇ-a lehˇ nawˇ noeˬ-eu meh. Teu naˇ, nawˇ shaˬ dawˇ-eu tsawˇ haˬ pyeuꞈ-eu maˬ ngeuˇ naˇ, daˬ yah aˬ joˆ-ehˇ haw-eu maˬ siˬ lehˇ k’ahˬ lahˇ-eu miˇ neh, maˬ ngeuˇ naˇ, pyuˇ maˬ ahˇ-eu miˇ neh hawˇ-eu, aˬ cawˬ loꞈ-ehˇ maˬ ha nya nya lehˇ noeˬ-eu miˇ neh k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Noeˬ taˬ aˬ dui daˬ yah ha-eu g’aˇ duˬ iˇ kahˇ g’awˬ loe ni jaˆ-eu maˬ loˬ-a. Nawˬ-euˬ iˇ kahˇ yaw buˇ buˇ-ehˇ laˆ luiˆ taˬ-awˇ, lmˇ boˬ ni ha nehˬ naˇ, nawˬ-euˬ daˬ yah k’awꞈ laꞈ k’aˬ cehˇ dui dui meh.\n16, 17. Nawˇ daˬ yah ha-eu g’aˇ duˬ, aˇ dzehˬ-ehˇ shaˬ zahˬ naꞈ ngeh, nui ma saˇ laˇ ni caw ba nehˬ-eu aˬ jeˬ nga?\n16 Nawˇ daˬ yah ha-eu gaˇ kawˆ-ahˇ k’ahˬ lahˇ luꞈ naˇ, nawˇ tehꞈ maˬ ngeuˇ-a. Eˬgaˬlamˬ-ahˇ jawˇ-eu sheuˬ g’eh-eu tiˬ g’aˬ jiˇ ehˇ-eu “Daˬ yah ha-eu lehˬ hmˬ-eu heu naˇ, shaˬ zahˬ naꞈ dui dui nya, ehˇ k’awꞈ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ tiˬ paw dzeˇ neh mˇ luꞈ gaˇ jiˇ duˇ miˇ-a. Daˬ yah ha-eu heu naˇ, uˬ duˬ kawꞈ laˇ paˬ-ehˇ g’eh k’awꞈ aˬ dui-ahˇ laꞈ k’aˬ cehˇ laˇ-awˇ, zawˇ-ehˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu uˬ taꞈ, aˇ poeˬ k’oꞈ dui dui miˇ-a. Ngaˬ-euˬ laꞈ taꞈ-aˬ, daˬ yah nehˬ-ehˇ nuiˇ-awˇ, kawˇpiˬ ya dawˇ-euˬ tehꞈ k’awꞈ laꞈ k’aˬ cehˇ miˇ-a.” Nawˇ daˬ yah-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ ngehˬ g’eh-eu heu naˇ, aˇ yeˇ huiˬ-eu tiˬ jeˬ pyeuꞈ meh. (Piˇliˇpiˆ 2:4) Tsawˇ haˬ myaˬ ni yawˬ ha neh puˬ haw laꞈ-euˬ jeˬ ja mawꞈ-awˇ, aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ nehˬ-ehˇ jawˇ ngeh tehꞈ-ehˇ, aˬ yawꞈ maꞈ neh puˬ haw laꞈ-euˬ gaˇ kawˆ ya gaˬ-eu meh. Sheuˬ g’eh-eu tiˬ g’aˬ “Aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ kuˇ-eu heu naˇ, ngaˬ-ahˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ siˬ nya dzehˬ laˇ-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ siˬ nya laˇ ni jahˇ-eu aˇ yamˬ doˆ laˇ-eu uˬ taꞈ, aˬ yawꞈ maꞈ yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ siˬ nya laˇ-euˬ lehˇ jiˇ ya siˬ-euˬ ma” lehˇ ehˇ-eu meh. Nawˇ nawˬ-euˬ daˬ yah-ahˇ nui ma ahˇ naˇ, yawˬ g’aˬ na laꞈ k’aˬ cehˇ-eu meh.\n17 Aˬ yawꞈ-euˬ iˇ kahˇ-ahˇ aˇ maꞈ-euˬ dzaw nymˇ-euˬ dzaw zaˬ deuˬ tiˬ k’ehˬ maˬ kaˬ bi yaꞈ laˇ-eu mehˇ nmˇ aˬ buˇ tiˬ g’aˬ ehˇ-eu “Dahˬ beh ngeh ngaˬ-ahˇ shaˬ zahˬ naꞈ dui dui miˇ-a, ngaˬ-euˬ nymˇ-ahˇ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jaˆ-eu miˇ neh, hawˬ jeh nui mahˬ lawˬ muˇ k’awꞈ aˬ cawˬ neh biꞈ laꞈ-euˬ jaˆ-eu tehꞈ meh. Ehˇ k’awꞈ, dzaw nymˇ-ahˇ mehˬ-eu g’aˬ-euˬ miˬ zaˬ ngaˬ-ahˇ nui ma laˆ saˇ nehˬ laꞈ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ nga nyaꞈ dzeˇ zaˬ aˇ maꞈ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu gaˇ mˇ ngeh, laꞈ k’aˬ cehˇ dzehˬ-eu jaw naˇ, smˇ muiˬ maˬ muiˬ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ-ahˇ aˇ yeˇ taˬ huiˬ-awˇ, nga nyaꞈ loꞈ-ehˇ yaw awˬ awˬ lehˇ dehꞈ-eu nui jah ziꞈ-eu mehˇ nmˇ deuˬ nehˬ-ehˇ ya yaꞈ-eu, jawˇ nah teu jaw miˇ-a lehˇ ehˇ-eu meh. Teu naˇ ngaˬ-ahˇ gaˇ hu ngaˇ yaw nyiˇ ngeh, ngaˬ ma neh “g’oeˇ-eu tsawˇ haˬ nehˬ-ehˇ dzaˇ nyoeˇ dzaˬ-euˬ maˬ tawˬ-a” lehˇ ehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ bi noeˬ doˆ laˇ-euˬ meh.” (Dawˬdaˬ 15:17) Nawˇ aˇ dzehˬ-ehˇ taˬ k’ahˬ lahˇ, maˇ diˇ aˇ yeˇ huiˬ-eu jeˬ naˇ, nawˇ daˬ yah-ahˇ g’oeˇ gaˬ-eu jeˬ heu meh.\n18, 19. Daˬ yah ha-eu jeˬ, maˬ muiˬ-eu nui noeˬ deuˬ-ahˇ g’aˬ leˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\n18 Nawˇ aˬ cawˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ ya haw-eu: Aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ tiˬ g’aˬ na nawˬ-ahˇ nui ma maˬ saˇ ni jahˇ nehˬ laꞈ-euˬ jawˇ meh laˬ? Nawˇ teu loꞈ-ehˇ g’eh-eu nui ma-ahˇ maˬ deuˆ g’aˬ naˇ, nawˇ aˬ yawꞈ-ahˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ ya leˇ meh. K’oeˇ naˇ, nawˇ aˬ yawꞈ-ahˇ maˬ ya leˇ-eu miˇ neh maˬ kuˇ mawꞈ ni k’awꞈ pyeuꞈ nya-awˇ, tiˬ g’aˬ paˬ neh nui ma laˆ naˇ nehˬ laꞈ-euˬ miˇ neh maˬ ngehˬ leˇ coeˇ ni k’awꞈ pyeuꞈ nya meh.\n19 Jaˇliꞈ-ahˇ nawˇ daˬ yah yaw muiˬ-ehˇ ha naˇ, aˬ cawˬ nehˬ-ehˇ maˬ ehˇ muiˇ-eu deuˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu jeˬ muiˬ daˆ laˇ meh lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. (Dawˬdaˬ 25:21, 22-ahˇ gui.) Nawˇ tiˬ g’aˬ paˬ-ahˇ iˇ kahˇ-ahˇ kuˇ g’eh naˇ, nawˇ teu g’aˬ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ nui ma maˬ saˇ-eu jeˬ-ahˇ deuˆ g’aˬ nya-awˇ, aˬ yawꞈ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu jeˬ k’awꞈ muiˬ daˆ laˇ meh. K’oeˇ naˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-ahˇ sheuˬ laꞈ-awˇ Jaˇliꞈ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ bi siˬ nya laˇ ngeh, aˬ yaw-euˬ yaw muiˬ jeˬ-ahˇ haw mawˇ-euˬ loꞈ-ehˇ, nawˇ k’awꞈ, aˬ yawꞈ-euˬ yaw muiˬ jeˬ-ahˇ haw mawˇ nya laˇ meh. (Yoˇhaˬ 6:44) Nawˇ yawˬ ha-ahˇ kuˇ laˇ-eu paˬ lehˇ tiˬ pawꞈ-iˬ maˬ noeˬ taˬ-euˬ deuˬ-ahˇ kuˇ-awˇ ha-eu teu naˇ, mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ nui gaˬ mˇ mawˇ-eu jeˬ pyeuꞈ-awˇ, naw nyaꞈ-euˬ cawˬ cawˬ-eu jeˬ muiˬ daˆ laˇ-eu poˆ k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Nawˇ aˬ yawꞈ-ahˇ gaˬ-eu miˇ neh ha-eu lehˇ aˬ joˆ-ehˇ siˬ duˬ nya-eu nga? Siˬ duˬ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, “nui ma nahˬ yu ni taˬ-awˬ. Aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ maˬ gaˇ ma lehˇ noeˬ-eu nui ma taˬ bi ahˇ” lehˇ ehˇ-eu Piˇliˇpiˆ 2:3-ahˇ-euˬ dawˬ tsoˆ-ahˇ zmˬ-eu heu meh. Mehˇ nmˇ deuˬ aˬ dui naˆ maˬ tseˇ aˬ geu paw muiˬ dzehˬ nga lehˇ ya shaˇ noeˬ-eu meh. Tiˬ poˆ na aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ neh g’awˬ mya jeˬ ya dzaw geuꞈ-eu ma. Yaw jeˬ ma jeˬ, nui jah, oˇ oˬ-eu jeˬ, Ka li zaˬ-euˬ seu dzeuꞈ nui deuˬ heu deuˬ pyeuꞈ meh. Aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ yaw muiˬ jeˬ-ahˇ noeˬ mawˇ-eu heu naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ gaˬ dzehˬ laˇ ni hawˇ-eu daˬ yah ha-eu awˬ dzehˬ laˇ ni caw ba nehˬ laꞈ-eu meh.\nMuiˬ-eu daˬ yah pyeuꞈ\nYaw sahˇ pehˬ aˬ myah luꞈ yaw muiˬ-ehˇ lehˬ hmˬ-awˇ daˬ yah-ahˇ ha-eu (Aˇ deuˆ 20-ahˇ haw)\n20. Aˬ cawˬ aˬ dui-ahˇ kuˇ ngeh, aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ ya jaˆ-eu nga? Aˬ dui teu loꞈ-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ aˬ joˆ-ehˇ pyeuꞈ nya-eu nga?\n20 Ja ceuˬ sahˬ boꞈ boꞈ-euˬ Daˬbiˇ ‘Yeˬhawˇbaˬ Miˬyehˇ-oˇ, nawˬ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ laꞈ k’oeˇ, aˬ suˇ g’aˬ uˇ leˇ-eu za ta?’ lehˇ naˇ haˬ-eu meh. (Ja ceuˬ 15:1) K’oeˇ gaˇ neh naˇ, Daˬbiˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ daˬ yah deuˬ-ahˇ bi ahˇ mawꞈ-eu seu dzeuꞈ deuˬ-ahˇ ngehˬ keuˆ-eu meh. Teu laꞈ k’oeˇ saˇ jaˇ ziꞈ-eu gaˇ kawˆ jiˇ ahˇ-eu meh. Daˬbiˇ “yawˬ ha saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ jeˬ-ahˇ, shaˬ k’awꞈ saˇ k’awꞈ ziꞈ” ma lehˇ ehˇ-eu meh. (Ja ceuˬ 15:4) Aˬ dui tiˬ g’aˬ paˬ kuˇ gaˇ oe ma lehˇ ehˇ nehˬ dzeuˇ-euˬ naˇ, maˬ g’eh nya dui dui-euˬ maˬ ngeuˇ naˇ, ehˇ paˇ paˬ-ehˇ maˬ g’eh-a. Aˬ dui g’aˇ duˬ lehˬ hmˬ taˬ jiˇ-euˬ gaˇ aˬ dui ngehˬ paˇ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ neh leh jeh-euˬ jeˬ yawˬ ngehꞈ-ehˇ pyeuꞈ jiˇ-eu meh. (Maꞈtehˬ 5:37) Tiˬ g’aˬ na ehˇ paˇ-eu heu naˇ, yawˬ g’aˬ yawˬ neh kuˇ laˇ-euˬ teu muiˬ dzehˬ-eu miˇ neh meh. Nawˇ shaˇ noeˬ ngeh, toˆ-ehˇ jahˇ-eu teu naˇ nui gaˬ hawˇ-eu yaw zeu baw-eu jeˬ mˇ mawˇ-eu pyeuꞈ ngaˇ loˇ? Aˬ dui-ahˇ kuˇ-eu deuˬ aˬ geu jeˬ lehˬ hmˬ taˬ-euˬ k’awꞈ aˬ dui aˇ poeˬ ya taˬ baw-eu meh. (Luˇkaꞈ 10:7) Aˬ dui suˇ di uˬ duˬ maˬ g’eh nya-eu miˇ neh ya ehˇ paˇ naˇ, nui gaˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-ahˇ noeˬ keuˆ-eu lehˇ mˇ mawˇ-eu g’aˇ duˬ, k’aˇ g’eh nya gaˇ neh yaw naˆ-ehˇ, ya ehˇ nehˬ-eu meh.\n21. Jawˇ k’ahˬ-ahˇ-euˬ zahˇ sahˇ k’oꞈ-ahˇ yaw zeu taˬ-eu heu naˇ, muiˬ-eu daˬ yah pyeuꞈ ni aˬ jo-ehˇ caw ba-eu nga?\n21 Yawˬ ha jawˇ k’ahˬ-ahˇ-euˬ dehꞈ jeˬ dehꞈ kawˆ-ahˇ yaw zeu taˬ-eu heu k’awꞈ aˇ yeˇ huiˬ-eu tiˬ jeˬ pyeuꞈ meh. Jeˬ hu maˬ ehˇ gaˬ ni laˇ-euˬ daˬ yah-ahˇ k’awꞈ ha geuꞈ nya meh. Ehˇ k’awꞈ, zahˇ sahˇ k’oꞈ tiˬ gaˇ na-aˬ, tiˬ pehˬ kahˇ-ahˇ iˇ ma lehˇ noeˬ-euˬ naˇ jeˬ hu ya ehˇ nehˬ-eu meh. Miˇ k’ahˬ tiˬ gaˇ na, daˬ yah-euˬ g’aˇ duˬ, dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ yaw muiˬ-ehˇ lehˬ hmˬ taˬ-awˇ, tiˬ gaˇ na aˬ myah myah k’aˇ dzaˬ-eu loꞈ-ehˇ dzaˬ-eu tehꞈ meh. Ehˇ k’awꞈ, tiˬ k’ahˬ na-aˬ, dzaˬ-eu dawˇ-eu duˇ leˇ jiˇ-awˇ, tiˬ gaˇ na naˇ, daˬ yah jiˇ dzaˬ-eu dawˇ-eu jeˬ yuˇ laꞈ-eu meh. Tiˬ gaˇ na-aˬ, daˬ yah-ahˇ tiˬ jeˬ maˬ bi yuˇ laꞈ-a. K’oeˇ naˇ, zahˇ sahˇ k’oꞈ tiˬ gaˇ na, yaw zeu baw-eu lehˇ bi siˬ-eu g’aˇ duˬ, tiˬ poˆ nyiˬ poˆ kuˇ ngeh maˬ oe-eu deuˬ-ahˇ k’awꞈ, nyaˆ taꞈ paˇ kuˇ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ tiˬ gaˇ na-aˬ tiˬ poˆ kuˇ ngeh maˬ oe naˇ, doeˇ dui dui-eu tiˬ jeˬ lehˇ sawˇ-eu meh. Teu miˇ neh, muiˬ-eu daˬ yah pyeuꞈ-eu g’aˇ duˬ, aˬ dui-ahˇ kuˇ laˇ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ laꞈ k’aˬ cehˇ ni, k’aˇ g’eh nya gaˇ neh ya jahˇ-eu meh.\n22. Tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ‘Laꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ ha ahˇ-eu’ heu, aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ-eu nga?\n22 Beˬtuˆluˆ “Yawˬ jeˬ na luꞈ laꞈ k’oeˇ aˇ saˬ saˬ-eu aˇ yamˬ peh le-euˬ meh” lehˇ ehˇ-eu meh. (1 Beˬtuˆluˆ 4:7) Nymˬ-mˇ aˬ dui tiˬ jawˇ-iˬ maˬ puˬ maˬ mawˇ haw-euˬ huiˬ dui dui-eu shaˬ zahˇ-ahˇ ya tahˬ puˬ-eu meh. Tsawˇ haˬ deuˬ ngehˬ-ehˇ doeˇ laˇ naˇ ngehˬ-ehˇ, aˬ dui mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ya gaˬ-eu meh. Aˬ dui Beˬtuˆluˆ neh, ‘laꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ ha ahˇ-awˬ’ lehˇ ehˇ-eu dawˬ-ahˇ, aˬ myah myah naˆ maˬ tseˇ ya mˇ caw-eu meh. (1 Beˬtuˆluˆ 4:9) Daˬ yah ha-eu nui ma ahˇ-eu heu naˇ aˬ dui-ahˇ nymˬ-mˇ maˬ ehˇ, mehˬ hu paw maˬ ehˇ laꞈ k’aˬ bi cehˇ-awˇ, aˇ yeˇ huiˬ-eu jeˬ pyeuꞈ meh.


Dawˬ caˇ 9—Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ Sahˬpaˬ pyeuꞈ! | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Gokana Greek Greenlandic Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zulu\nDawˬ caˇ 9\nYeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ Sahˬpaˬ pyeuꞈ\n(Ja ceuˬ 97:1)\n1. Ja ceuˬ laꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ.\nMˬ k’oeˇ taˆ aˬ yawꞈ euˬ tsaˬ jeˬ ahˇ ya mawˇ.\nLaꞈ k’aˬ tiˬ cehˇ caˇ awˇ ja ceuˬ ma Miˬyehˇ ahˇ.\nYawꞈ neh mˇ euˬ gaˇ deuˬ ahˇ ngehˬ keuˆ.\nLaꞈ k’aˬ cehˇ nui saˇ oꞈ mˬ miˇ tsaˬ dawˬ tawˆ luꞈ.\nYeˬhawˇbaˬ aˬ dui Sahˬpaˬ pyeuꞈ shaw.\nYeˬhawˇbaˬ dui Sahˬpaˬ pyeuꞈ laˇ miˇ.\n2. Tsaꞈ gaˬ tsawˇ haˬ ahˇ Miˬyehˇ yaw shehꞈ.\nYeˬhawˇbaˬ aˬ dui ahˇ ka k’oꞈ Miˬyehˇ pyeuꞈ.\nYeˬhawˇbaˬ ciˬ huiˬ gaˇ geuˇ eu Sahˬpaˬ pyeuꞈ meh.\nYawꞈ mehˬ shi dui yawˬ g’aˬ na awˆ byaˆ.\n3. Miˬyehˇ tsaˬ jeˬ uˆ lahˇ dahˬ beh shaw.\nNuiˇ mahˬ ahˇ yawꞈ Zaˬmaˇ tseˇ awˇ bi nuiˇ taˬ.\nYa awˆ byaˆ ya shaꞈ dawˇ miˇ tsaˬ euˬ miˬ yehˇ deuˬ.\nYeˬhawˇbaˬ tehꞈ-ehˇ ja ceuˬ jeˬ za geuˇ.\n(1 Laˬ. 16:9; Ceuˬ. 68:20; 97:6, 7-ahˇ haw.)\nYeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ Sahˬpaˬ pyeuꞈ! (Dawˬ caˇ 9)


Yeˬhawˇbaˬ saˇ jaˇ ziꞈ (1 Gawˇliˬtu 10:13)\nKa li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ hawˇ-eu tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ mˇ-eu--Bawˬ dzaˬ-eu sahˬ boꞈ aˇ taꞈ | Oeˬ siˬ ba la 2019\nREAD IN Abbey Abua Abui Acholi Afrikaans Ahanta Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Assamese Ateso Attié Aukan Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bambara Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bissau Guinean Creole Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Bété Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Fante Faroese Fijian Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon Frafra French French Sign Language Ga Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Gitonga Gokana Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Guéré Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Huastec (San Luis Potosi) Hungarian Hunsrik Iban Ibanag Ibinda Icelandic Idoma Igbo Igede Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Kenyan Sign Language Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Konkani (Roman) Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lolo Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Madagascar Sign Language Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Manyawa Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Miskito Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Odia Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Punjabi (Shahmukhi) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Talian Tamil Tandroy Tankarana Tarahumara (Central) Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yapese Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zimbabwe Sign Language Zulu\nJaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ poeˬ-eu zaˬ siˬ nui gahˇ | 1 Gawˇliˬtu 10-13\nYeˬhawˇbaˬ saˇ jaˇ ziꞈ\nAˬ dui ya tahˬ puˬ-eu lawˬ haw-eu jeˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ laˆ byoˆ jiˇ nya k’awꞈ, yaw myaˬ poˆ aˬ yawꞈ aˬ dui kamˬ daˬ coeˇ ni aˬ dui-ahˇ loˬ-eu jeˬ biꞈ nehˬ-awˇ, dzeuˇ iˇ nya-eu “gaˇ ma shaˇ dahˇ nehˬ laꞈ”-eu meh.\nAˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ Jaˇliꞈ neh maˬ ehˇ, muiˬ-eu shawˇ-eu yaw shaˇ neh maˬ ehˇ, nui jah paw-euˬ dzaˇ neh maˬ ehˇ, aˬ dui yaw muiˬ-ehˇ noeˬ nya-awˇ nui ma saˇ ni caw ba nehˬ laꞈ-eu meh.—Tehˬ 24:45; Yoˇ 14:16; Maˆ 15:4\nAˬ dui yaw gahˇ gahˇ-ehˇ noeˬ tsehˆ nya ni aˬ yawꞈ muiˬ-eu shawˇ-eu yaw sahˇ neh bi sheuˬ g’eh-awˇ, aˬ dui Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu Jaˇliꞈ zahˇ deuˬ-ahˇ noeˬ doˆ nya ni caw ba nehˬ-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh.—Yoˇ 14:26\nAˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ neh bi caw ba-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh.—Heˬ 1:14\nAˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ Ka li zaˬ mehˇ nmˇ deuˬ neh bi caw ba-eu meh.—Sehˇ 4:11\nOeˬ siˬ ba la 1-7\nJaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ poeˬ-eu zaˬ siˬ nui gahˇ Maˬ sheuˬ dahˬ dzaˬ-eu jeˬ laꞈ sawˬ pyeuꞈ\nOeˬ siˬ ba la 8-14\nJaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ poeˬ-eu zaˬ siˬ nui gahˇ Yeˬhawˇbaˬ saˇ jaˇ ziꞈ\nKa li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ Noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-euˬ g’aˇ duˬ, nawˇ aˬ joˆ-ehˇ lehˬ hmˬ le?\nOeˬ siˬ ba la 22-28\nJaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ poeˬ-eu zaˬ siˬ nui gahˇ “Dawˬ tawˆ luꞈ k’oeˇ taˆ Miˬyehˇ uˆ lahˇ jiˇ tehꞈ-a”\nOeˬ siˬ ba la 29–Ngaˬ siˬ ba la 5\nJaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ poeˬ-eu zaˬ siˬ nui gahˇ ‘Yeˬhawˇbaˬ yawˬ jeˬ na luꞈ ngehˬ g’eh dah teˬ nehˬ laꞈ-eu Miˬyehˇ pyeuꞈ’\nKa li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ Miˬyehˇ mehˬ nehˬ laꞈ-eu jeˬ-ahˇ ha geuꞈ\nText Publication download options Ka li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ hawˇ-eu tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ mˇ-eu--Bawˬ dzaˬ-eu sahˬ boꞈ aˇ taꞈ Oeˬ siˬ ba la 2019\nKa li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ hawˇ-eu tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ mˇ-eu--Bawˬ dzaˬ-eu sahˬ boꞈ aˇ taꞈ Oeˬ siˬ ba la 2019


Uh-oh! I'm becoming a dotard! - Blogs - Butler County Times Gazette - El Dorado, KS


Dawˬ caˇ 54—“Gaˇ ma heu kahˇ meh” | Ka la zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Garifuna Georgian German Gokana Greek Greenlandic Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Macushi Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pennsylvania German Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Cyrillic Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tarascan Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 54\n“Gaˇ ma heu kahˇ meh”\n(Iˇsaˬyaˇ 30:20, 21)\n1. Nui saˇ oꞈ eu gaˇ ma\nahˇ aˬ dui ya siˬ nya.\nGaˇ ma heu kahˇ gaˇ\nhu ba neh jaˆ ka leꞈ euˬ.\nYeˬsuˇ teˇ saˇ ya gaˬ aˬ dui\nheu kahˇ cah ngeh.\nNui saˇ gaˇ ma Yeˬhawˇbaˬ\ndawˬ laꞈ k’oeˇ ya mawˇ.\nGaˇ ma heu kahˇ dehꞈ jeˬ gaˇ ma pyeuꞈ meh.\nGaˇ dzeˇ taˬ haw tiˬ k’ehˬ k’awꞈ taˬ ciˬ pyawˇ.\nMiˬyehˇ ehˇ eu ‘Gaˇ ma heu kahˇ meh.\nNahˇ g’oꞈ taˬ g’oꞈ gaˇ ma heu kahˇ pyeuꞈ meh.’\n2. Gaˬ eu gaˇ ma yawˬ gaˇ\nyawˬ poˆ iˇ eu maˬ loˬ.\nMiˬyehˇ teˇ saˇ gaˇ ma\nmehˬ nehˬ laꞈ meh nawˬ ahˇ.\nAˬ yawꞈ nui gaˬ yaw muiˬ,\nyaw tsaˬ lmˇ boˬ ni g’eh.\nGaˬ eu gaˇ ma g’oeˇ eu\ngaˬ eu laꞈ k’oeˇ neh mˇ.\n3. Dehꞈ eu gaˇ ma heu kahˇ\nmeh taˬ paˇ haw k’oꞈ g’eh.\nMiˬyehˇ ehˇ eu heu kahˇ\ntaꞈ-ehˇ muiˬ dzehˬ eu maˬ jaˆ.\nHeu naˆ maˬ tseˇ nui saˇ\noꞈ eu tiˬ gaˇ maˬ jaˆ.\nMˬ taˆ jawˇ eu aˬ dui\nAˬda ahˇ guiˬ lahˬ huiˬ.\n(Ceuˬ. 32:8; 139:24; Dawˬ. 6:23-ahˇ haw.)\n“Gaˇ ma heu kahˇ meh” (Dawˬ caˇ 54)


Jaˇliꞈ dzaw zaˬ deuˬ-ahˇ biˬdiˬoˬ neh mehˬ\nKa li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ hawˇ-eu tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ mˇ-eu--Bawˬ dzaˬ-eu sahˬ boꞈ aˇ taꞈ | Smˇ siˬ ba la 2019\nREAD IN Abbey Abua Abui Acholi Afrikaans Ahanta Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Assamese Ateso Attié Aukan Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bambara Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bissau Guinean Creole Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Bété Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Fante Faroese Fijian Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon Frafra French French Sign Language Ga Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Gitonga Gokana Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Guéré Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Huastec (San Luis Potosi) Hungarian Hunsrik Iban Ibanag Ibinda Icelandic Idoma Igbo Igede Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kenyan Sign Language Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Konkani (Roman) Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Latvian Lenje Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Madagascar Sign Language Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Manyawa Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Miskito Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Odia Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Punjabi (Shahmukhi) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Talian Tamil Tandroy Tankarana Tarahumara (Central) Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yapese Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zimbabwe Sign Language Zulu\nMehˬ ngeh zmˬ-eu keu ka heu naˇ, dzaw zaˬ deuˬ-ahˇ nui ma ahˇ laˇ ni caw ba nehˬ-eu uˬ taꞈ, gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ g’oˆ shaw nya-awˇ noeˬ taˬ nya ni jiˇ caw ba nehˬ-eu meh. Huiˬ dui dui-eu saˬ laˬ pyeuꞈ-eu Yeˬhawˇbaˬ, aˇ yeˇ huiˬ-eu gaˇ kawˆ deuˬ mehˬ-eu g’aˇ duˬ, g’awˬ mya jeˬ-ahˇ zmˬ-euˬ meh. (Beh 15:5; Miˇ 18:1-6) Huiˬ-eu saˬ laˬ Yeˬsuˇ jiˇ teu loꞈ-ehˇ jahˇ-euˬ meh. (Tehˬ 18:2-6; 22:19-21) Maˬ myahˇ laˇ-euˬ heu kaˬ-ahˇ biˬdiˬoˬ heu naˇ, mehˬ ngeh zawˇ-ehˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu keu ka pyeuꞈ nga lehˇ aˬ dui ya mawˇ-euˬ ma. Nawˇ Jaˇliꞈ dzaw zaˬ-ahˇ mehˬ ngeh, biˬdiˬoˬ heu deuˬ-ahˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ ni zmˬ luꞈ ma loˇ?\nMiˬyehˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ Muiˬ-eu gaˇ kawˆ paˇ dmˬ laꞈ k’oeˇ-euˬ gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ mehˬ-eu g’aˇ duˬ, nymˬ-mˇ biˬdiˬoˬ 10 hmˬ jahˇ doˆ laꞈ taˬ-euˬ meh. Biˬdiˬoˬ-euˬ gaˇ kawˆ teu naˇ, paˇ dmˬ teu laꞈ k’oeˇ sahˬ boꞈ aˇ mawˇ yaw tuˇ tuˇ lehˇ naˇ haˬ taˬ-euˬ uˬ dzah yaw nyiˇ deuˬ nehˬ-ehˇ taꞈ-eu meh. G’oeˇsaiˇ jw.org laꞈ k’oeˇ ahˇ-eu paˇ dmˬ heu dmˬ naˇ, Jaˇliꞈ dzaw zaˬ-ahˇ aˬ geu ngeh biˬdiˬoˬ ya pah nehˬ-eu lehˇ ehˇ nehˬ laꞈ-eu liˆ-kuiꞈ (link) ahˇ-eu meh. K’oeˇ uˬ taꞈ, Mehˬ-eu Keu ka bawˬ keuˆ laꞈ k’oeˇ, aˬ dui Jaˇliꞈ dzaw zaˬ-ahˇ paˇ dmˬ nui deuˬ neh mehˬ ngeh jiˇ, pah nehˬ nya-eu biˬdiˬoˬ nui deuˬ ahˇ-eu meh.\nNawˇ Jaˇliꞈ dzaw zaˬ deuˬ g’oˆ shaw-eu yaw shaˬ gaˇ kawˆ-ahˇ mehˬ luꞈ ma loˇ? Maˬ ngeuˇ naˇ, nawˬ-euˬ Jaˇliꞈ dzaw zaˬ lawˬ haw laˇ-eu gaˇ kawˆ tiˬ jeˬ na-ahˇ ya tahˬ puˬ luꞈ nga laˬ? Nawˇ Jaˇliꞈ dzaw zaˬ-ahˇ caw ba-eu g’aˇ duˬ, jw.org® g’oeˇsaiˇ laꞈ k’oeˇ maˬ ngeuˇ naˇ, JW tiˬbiˬ laꞈ k’oeˇ ahˇ-eu biˬdiˬoˬ tiˬ hmˬ na-ahˇ poˆ haw-awˬ tawˇ. G’eh nya naˇ biˬdiˬoˬ teu Jaˇliꞈ dzaw zaˬ nehˬ-ehˇ haw-awˇ teu laꞈ k’oeˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ja sawˇ.\nBa la yawˬ siˬ na luꞈ biˬdiˬoˬ yaw shuiꞈ doˆ laˇ-eu meh. Nawˇ biˬdiˬoˬ teu deuˬ-ahˇ haw ngeh, biˬdiˬoˬ teu deuˬ neh aˬ cawˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya nga lehˇ shaˇ noeˬ haw.\nMuiˬ-eu gaˇ kawˆ boˬloˬshaˬ laꞈ k’oeˇ-euˬ gaˇ kawˆ nehˬ-ehˇ taꞈ-eu biˬdiˬoˬ\nGaˇ kawˆ 2\nMiˬyehˇ tsawˇ myahˇ baw meh loˇ?\nGaˇ kawˆ 3\nJaˇliꞈ dawˬ kawˬ heu, aˬ suˇ g’aˬ-euˬ nui noeˬ nga?\nJaˇliꞈ tsaˬ-eu jeˬ pyeuꞈ-eu meh lehˇ aˬ dui aˬ joˆ-ehˇ jah nya-eu nga?\nGaˇ kawˆ 4\nYeˬsuˇ aˬ jeˬ miˇ neh ya shiˇ-euˬ nga?\nGaˇ kawˆ 5\nMiˬyehˇ miˇ tsaˬ heu-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh beh-euˬ nga?\nGaˇ kawˆ 6\nTsawˇ haˬ shiˇ naˇ aˬ joˆ-ehˇ g’eh-eu nga?\nGaˇ kawˆ 7\nMiˬyehˇ Miˇk’ahˬ heu aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu nga?\nGaˇ kawˆ 8\nMiˬyehˇ aˬ jeˬ miˇ neh shaˬ zahˬ-ahˇ bi jaˆ-euˬ nga?\nGaˇ kawˆ 10\nMiˬyehˇ zahˇ yawˬ zahˇ na luꞈ-ahˇ nui ma tsaˬ ngaˇ loˇ?\nGaˇ kawˆ 12\nMiˬyehˇ yawˬ g’aˬ na luꞈ-euˬ shaˇ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ ngaˇ loˇ?\nSmˇ siˬ ba la 4-10\nJaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ poeˬ-eu zaˬ siˬ nui gahˇ Ka li zaˬ loꞈ-ehˇ gaˬ-eu heu naˇ, aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu nga?\nSmˇ siˬ ba la 11-17\nJaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ poeˬ-eu zaˬ siˬ nui gahˇ Nui ma g’awˬ mahˇ ni taˬ-awˇ g’aˬ za-eu g’aˇ duˬ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ haw\nSmˇ siˬ ba la 18-24\nJaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ poeˬ-eu zaˬ siˬ nui gahˇ Nawˇ muiˬ-eu shawˇ-eu yaw sahˇ za luꞈ ma laˬ, maˬ za luꞈ laˬ?\nKa li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ paw bym laˇ—Tsaꞈ gaˬ-eu sahˬ boꞈ boꞈ-eu jeˬ\nKa li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ Yaw jeˬ ma jeˬ sahˬ boꞈ\nSmˇ siˬ ba la 25-31\nJaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ poeˬ-eu zaˬ siˬ nui gahˇ “Dehˬ tseˬ ui cuiˆ tehꞈ k’awꞈ, kaˬ muˇ tiˬ tsmˇ tsmˇ lah ni bi poˬ laˇ nya”\nKa li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ Jaˇliꞈ dzaw zaˬ deuˬ-ahˇ biˬdiˬoˬ neh mehˬ\nText Publication download options Ka li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ hawˇ-eu tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ mˇ-eu--Bawˬ dzaˬ-eu sahˬ boꞈ aˇ taꞈ Smˇ siˬ ba la 2019\nSmˇ siˬ ba la 2019\nKa li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ hawˇ-eu tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ mˇ-eu--Bawˬ dzaˬ-eu sahˬ boꞈ aˇ taꞈ Smˇ siˬ ba la 2019


Dawˬ caˇ 53—Tsaꞈ gaˬ-eu g’aˇ duˬ lehˬ hmˬ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Fang Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Garifuna Georgian German Ghomálá’ Gokana Greek Greenlandic Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 53\nTsaꞈ gaˬ-eu g’aˇ duˬ lehˬ hmˬ\n1. Uˬ shawˬ paw\ndui ya doˆ iˇ,\nMiˬyehˇ gaˇ mˇ iˇ g’aˇ duˬ.\nLaꞈ nyiˇ zahˇ tsui g’eh\nuˬ yehˇ yehˇ le shaw ngaˇ.\nIˇ kahˇ saˇ lehˆ jawˇ neh yuꞈ k’aˆ naˇ,\nmuiˬ dzehˬ duˇ.\nMuiˬ paw shaˇ noeˬ hawˇ neh lehˬ hmˬ deuˇ.\nGuiˬ lahˬ shaˇ naˇ mˇ nya.\nAˬ dui nui ma-ahˇ laˆ noeˬ nehˬ laꞈ meh.\nAˬ dui loˬ jeˬ.\nYeˬsuˇ ehˇ eu aˬ dui tehꞈ maˬ ngeuˇ,\nmˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ sheuˬ g’eh.\nAˬ dui gaˇ dzeˇ saˇ jaˇ ziꞈ cawˬ jawˇ,\nmaˬ coˬ dzeh iˇ.\n2. Nui saˇ oꞈ\nkeuˆ laˇ shaw meh.\nAˬ dui nui ma ahˇ noeˬ taˬ.\nAˬ dui k’aˇ mˇ jeˬ,\nYeˬhawˇbaˬ mawˇ luꞈ meh.\nNui gaˬ ahˇ eu laꞈ k’oeˇ mˇ jeˬ ahˇ,\nyawꞈ maˬ ngehˇ.\n(Tsoˆ. 11:4; Tehˬ. 10:5, 7; Luˇ. 10:1; Tiˇ. 2:14-ahˇ haw.)\nTsaꞈ gaˬ-eu g’aˇ duˬ lehˬ hmˬ (Dawˬ caˇ 53)


Partition Bassus, Pratum spirituale, det er Messer, Salmer, Motteter, som brugelig ere udi Danmark og Norge, komponerede med 5 Stemmer par Mogens Pedersøn - Mogens Pedersøn - Partitions de musique de la renaissance\nPartition Bassus, Pratum spirituale, det er Messer, Salmer, Motteter, som brugelig ere udi Danmark og Norge, komponerede med 5 Stemmer par Mogens Pedersøn\nJouez la partition de Pratum spirituale, det er Messer, Salmer, Motteter, som brugelig ere udi Danmark og Norge, komponerede med 5 Stemmer Bassus, Masses, composition de Pedersøn, Mogens. Cette partition renaissance dédiée aux instruments comme:\nCette partition est constituée de plusieurs mouvements et est classifiée dans les genres langue allemande, pour 5 voix, Motets, psaumes, Masses, partitions pour voix, langue latine, Danish langue, pour voix non accompagnées, religieux travaux\nTravaillez dans le même temps tout un choix de musique pour voix sur YouScribe, dans la catégorie Partitions de musique de la renaissance.\nLaudate Dominum Mogens Pedersøn Pratum Spirituale, 1620, no. 36 ĽĽ 2ˇ I == `ˇˇ ˇˇ ˇ S < Bassusˇˇ4ˇˇˇˇ ˘ ˇ( ˇ ˇˇ ( ¨˜ˇ? ?-ˇ Lau - da- teDo - mi- numde coe- -lis Lau-7 ˇ 2˘˘ ˇ ˇˇ ˇˇ =ˇ I ˇ4ˇ ˇˇ ˇˇ ˇ < ˇ >? -> > š š da - tee - umin ex- cel- -sis Lau- da- tee - um `˘=˘ 13 ` ˇˇ˘=ˇ`ˇ I`ˇˇˇˇˇˇ˘ˇˇˇˇˇ˘ˇ 3 4`˘ - ĹĹÎ-om - nes An- ge - lie -- -ius Lau- da- tee - umom - nes vir- tu- tes ˘=`˘ 21 ˇ I =ˇ ˇˇ ˇS ˇ` ˇ( `ˇˇ (ˇ ˘˘ ˇ ˘ ˇˇ >ˇ ˇˇ ¯ ĹĹ om - nes vir- tu- tesom - nes vir- tu- tesvir - tutese - iusvir - tutese - ius 30 ÈÈ I == < ˇ˘ ˘ ˇ (2ˇ ˇˇ (ˇ ˇ ˇ ? ˇˇ (ˇ ˇ ˇˇ (ˇ ˇ ˇ sol etLu - naLauda - tee - umLauda-te e- umLauda-te 36 ˇÏÏ ˇ ˇ`ˇ ˇ I ˘4ˇ ˇˇ ˘ˇ ˇˇ <ˇ ˇˇ ˇˇ ˇ (ˇ -- -- ˇ? ˇ (ˇ` ˇ? ÏÏˇ ˇ e - umomnes stel - laeLau - da- tee - umcoeli coelo- rumet aquaeom-nes etaquae 423—3—3 ˘`=˘ `ˇ˘ ˇˇ==˘ˇˇ I ˇ˘3 3 ˇ ˇˇ 4ˇ˘ ˇ ( ˇ ?Ľ2 4> Ľ om-nes quaesuper coe - los suntLau - dentno - menDo - mi- ni ˘=˘` 50 ˇ` I =` ˇˇ (ˇ ˇ` ˘ ˘ˇ S˘ < <ˇ8ˇ ?ˇˇ ˇˇ ˘ ˇ ˘ˇ ÇÇ ÊÇÇ Lau - dentno - menDo - mi- niqui - aipse dix- itet fac-58 ŤŤ I ˇˇ `4ˇ ˇ ˇˇ (ˇ ˇˇ ˇ 2ˇˇ˘?ˇ˘? ˘>>ˇˇˇ(2ˇ ˇ - tasunt ip- seman-da - vitip - semanda-vit etcre - a- tasunt ip- seman-64 É I ˇˇ ˇÇÇ P ˇˇ (ˇ ˇ˘ˇˇ(23`ˇ2 ˇ?-?˘¯2ˇ (ˇ ˘ˇ ˇ ( da - vitet cre- a - tasunt etcre - a- tasunt etcre - a- -ta sunt.\nc2002 Christian Mondrup (scancm@biobase.dk). Typeset with M-Tx. Non-commercial copying welcome


Partite Diverse Di Follia - Pasquini\nUploaded by vivesvives\n˘ ˘ ˘ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˘\n˘ ˇ ˇ 4˘\n˘ 2ˇ 4˘ˇ ˇ ˘ ˇ\n˘˘ 2˘ˇ ˇ\nˇ ˇ ˇ 2˘˘\nI 4¯> `\n¯ ˇ 4˘˘\n>¯ ` ˘ ˘\nˇ ˇ ˘\nˇ ˇ ¯¯ `\nˇ 2ˇ ˘˘\nc Copyright 2011 PCH Publishing\n¯˘ ` 4¯\n˘˘ 2˘ ˘\n˘¯ ˇ ˇ ˘\nˇ ˇ ˇ ˘\nˇ ˇ 2˘\nˇ ˇ ˇ 2˘\nˇ ˇ 2ˇ˘ ˇ ˇ ˇ ¯\nˇ ˇ `˘\n˘ ˇ ˇ ˘\nˇ ˇ ˇ 4˘\n2˘ ˘ ˘\nˇ ˇ ˇ ˇ ˘\nˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ¯¯ ``\n¯˘ ` 2ˇ ˇ\n˘ ˘˘ ˘˘\n4˘˘ ˘ 2˘˘\nG 2˘ ˇ ˘ 4ˇ ¯¯ `\nę ˇ ˇ ¯\nI ˘ ¯\n¯ˇ ` ˇ ˇ ˇ ˘\nG 4˘ ˇ ˇ ˘\n¯ˇ ` ˇ 4ˇ ˇ ˘\n> ˇ ˇ ˇ 2˘\nˇ ˇ ˘˘\nPlease visit http://www.pchpublish.com\ncom . 3 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ` ˘ ˇ ¯ ˘ 4˘ G ˇ ˇ ˇ ˘ ¯` > č > ¯¯ ˇ 6ˇ 4¯¯ `` 2˘˘ ˘ I ˘ ˘ ˘ ¯` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ G č ˇ ˇ ˘ ¯ ¯ 4˘ 4¯ ˘ ˇ 2¯ ˇ ˘ ˘ ¯ ˘ I ¯ ¯` ˘ ¯¯ ` ¯ ˇ ˇ 2˘˘ >¯ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ¯¯ ¯ ¯ ˘˘ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ¯ ` ˇ 4¯ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘` 4ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ¯ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ G ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ >˘ ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ č ¯ ˇ ˇ 4¯ ˘` ¯ ˘ ˘ ` ˘ 2˘ ` 2ˇ ˘ ˇ ¯ ¯ ` ˘ ¯ ˘ I¯ ˘ ¯¯ `` ¯` ¯ ` ˘ 4¯ Var.pchpublish. 4 ˇˇ 6ˇˇ ¯¯ G ¯` č ¯` ˇ ˇ ˇ ˘ I ¯` H J ˇ ˇ ˇ > ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ G ¯¯ ¯` ˘ 4˘ č ˘ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Iˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ č ` G ¯˘ Iˇ ¯ ˘ ¯ ¯ ¯ ˘ ˘ ¯ ¯ ˇ ˇ ˇ ˘ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ c Copyright 2011 PCH Publishing ˘ ¯ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 6ˇ ˇ ˇ 4¯ ¯` ¯ ¯¯ `` ˇ 4¯ ¯ ˇ ˇ ¯ˇ ` ˇ ¯ 4¯ ` ¯` ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˘ ¯ ¯` 4˘ ¯` ¯` ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˘ ˘ Non-commercial copying welcome 3 2 3 2 Please visit http://www.2 Pasquini: Folia ˇ˘ ˇ ¯ˇ ˇ ˇ ˇ 4˘˘ ¯ ¯ ˇ 2ˇ ˘ ˘ ˇ ¯ 4˘ >¯ ˇ ˇ˘ ˇ ˇ ˇˇ ˘˘ G 4¯> ˇ ˇ ˇ ˘˘ 4¯¯ `` č ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ¯ ˘ I ¯ ˘ ˇ ¯` > Var.\nˇ 5 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ï Ï ˇ ˇ Ŕ Ŕ Ŕ Ŕ Ŕ Ż Ŕ Ż ŔŔ ˇ ˇ ˘ ˘˘ 4˘˘` 2ˇˇ ˇ ˘ Ŕ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ŕ ˇ 2ˇ Ŕ Ŕ Ŕ Ŕ ˇ ˘ ˇ ˘` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 6ˇ ˇ Ŕ ŔŔ Ŕ ˇ ˇ 4ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ 6ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ï ˇ ˇ Ï ˇŋ G Ï Ï Ï Ï Ï ŋ Ï Ŕ Ŕ ŔŔ ĺ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˘ ` `˘ 4˘ 2ˇ ˇ ˇ ˘ ˘ ` ` ˇ I ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ G Ŕ Ï Ŕ Ŕ ł ł ŋ Ï Ŕ ŋ ĺ ˇ ˇ 2ˇˇ ˘˘ ˇ ˇ ˇ ˘` ˇ ˘ 4ˇ 4ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ I ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Var.com . 6 ˘ G ˘` ĺ ˇˇ ˘ `˘˘` 4ˇ ˘` `˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˘ 2ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ï ˇ I 4ˇ ˘ H Ŕ J ş Ŕ Ŕ ŔŔ Ŕ Ŕ Ŕ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ G ˘ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ˇ ˇˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˘ 4ˇ˘` ˘ˇ ˇˇ ˇ 4ˇ ? ĺ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ 4ˇ 6ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ 6ˇ 4 ˇ 2ˇ ˇ ^ ˝ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ I ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ï Ï Ï ŔŔ Ï ŔŔ ŋ Ï ŋ Ï Ŕ Ŕ ˇ ĺ Gˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇˇ 2ˇˇ ˘ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˘ ˘ `˘ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ I ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇÏ ˇ Ï Ï ŋŋ Ï Ï Ï ˘` c Copyright 2011 PCH Publishing Non-commercial copying welcome ˇ 3 4 3 4 Please visit http://www.Pasquini: Folia G 32 ĺ I3 2 3 Var.pchpublish.\n....ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ( ? ...pchpublish.ČČ ÏÏ ˇ ˇ ˇ ? .- 4˘˘˘ ˇ ˇ ÉÉ ˇ ˇ. 8 ˇ Ï ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ( ˇ ..ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? ....ˇ( ˘` - ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ĺ ˇ ˇ ˇ ˇ` ˇˇˇˇˇˇˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ....ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ Ï ? .com .˘˘ ˘``˘ ˇˇ 4˘˘`` ˘` ÏÏ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? ..ˇ ŔŔ ˇ ˇ ˇ `ˇ 4ˇ ? . 7 ÈÈ ˇ 6ˇ ˘˘ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ G ˇ ˇ ˇ ˇ `˘` 4˘ I ˘` 4˘˘˘ `˘ ˇˇ ˇˇ 4ˇˇ ˇ ˇ ˇˇ 4˘`˘` ˇ ÉÉ ˇ ˇ` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ? ˇ Gˇ ˇ ĺ 2ˇˇ ˇ ˇˇ `ˇ˘ 4ˇ ( ˘` Iˇ ˇ ˘` ÈÈ ˇ ˇ ˇ ˇ G ČČ ĺ ˘`` ˘ I ˘` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ÏÏ ÕÕ ˇ 4ˇ ˇ ˇ G ˇ ˇ ˇ ˇ ˇŔ Ŕ ĺ ` I 4˘˘` ĺ Ï ˇˇ ˇ ˇ 6ˇ Ï 2ˇ ˇ ˇ ˇ G I ˘` ˘` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ .4 Pasquini: Folia ĺ G 34 I3 4 ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ `˘˘` ˘` ˘`˘ Var..ÉÉ ˘˘ 2ˇˇ 4˘˘`` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ŔŔ ˇ ˇ(ˇ ˇ ˇ ? ... ÈÈ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˘` ˇ ˇ ˇ 2˘˘ ææ 4˘˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? ÂÂ ˇ ˇ ˇ Ŕ Ŕ Var.Ï ˇ 2ˇ Ï ˘` ˘` ˇ ˇ( ? 4˘`˘` ˇ ˇˇˇˇˇˇ ˇˇˇ ˇ ŔŔ - ˘ ˇ ˘` ˘` ˇ ˇ` ˘` 2ˇ ˇ 2ˇˇˇ 4ˇˇ ˇ ˇ ÈÈ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ - ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇˇˇ ˇˇ ˇˇ 4ˇˇ ˇ 6ˇ` ˇ ˇ ( `˘ ˇ ˇ `˘ ˇ ˇ ˇ Var. 9 3 3 c Copyright 2011 PCH Publishing ˇ 4ˇ ? ÂÂ ˘``˘ ˘` ˘`˘ 4ˇ Non-commercial copying welcome ˘ ˘˘ ˇˇˇ `˘˘` ˘` Please visit http://www...\nPasquini: Folia Õ Õ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ï Ï G ? ÂÂ Ŕ ˇ ˇ ˇ ˇ ? ÂÂ ˇ Ŕ ĺ ˘`˘ ˘˘ ˇ `˘` ˇ 6ˇˇ 2ˇˇ ˇ 4˘ 4˘ 4˘ ˘ ˇ ` I ˇ ˇ ˇ Ã ˇ ąˇ ˇ ą ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ã ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ Č Č G Ŕ ˇ ˇ ˇ Ŕ ą ą ą ą ĺ ` ˘` ˇ ˘ ˇ ˇˇ 4˘ ˇ 4ˇ ˇ ˘ ` ˇ I ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ó G ˇ Ŕ óˇ ˇ Ŕ ĺ I˘ ˘ 4ˇˇ ˘` ˘` Ð Ð ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ G ˇ ˇ ˇ ˇ Ł Ł ĺ ˇ ˇ ˇ I ˇˇ ( ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ł .ĽĽ Ł ˘ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ 4˘ 4ˇ G ˇ ˘ Ł Ł ¯ ¯ I ` ` ˘ 2˘˘ ¯ ˘ ˘ ˘ 4ˇ¯ ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ I >˘ ˇ ˘˘ ˘˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ Non-commercial copying welcome ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˘ ˘ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ê Ê ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ê Ê Ê Ê ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ê Ê ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ¯` ¯¯ `` ˘ ˘ 4˘˘ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ Ä ˇ ˇ ˇ ˇ Ł Ä Ł Ł > ˇ( c Copyright 2011 PCH Publishing ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˘ Ê Ê Ð Ð ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ł Ł ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ Ł Ł Ł Ł ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ Ê Ê Łˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ Ł Ä ˇ ˇ ˇ ˇ Ł Ä Ê Ê ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4˘ ˇˇ ( 4ˇ ˇ ˇ Ä ¯` Ď Ä Ď G˘ ĺ ¯ 6 4 ˇ ĺ 6 4 ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ Ï Ï 4ˇ ˇ Ŕ Ŕ ą ą ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ Ď Ê Ď Ê 4ˇˇ ( ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ Ê Ê - ˘ < ˘ Var.com . 10 5 ˘ ˘ ˇ ˘ ˘ ˘ 4ˇ ¯` ¯` Please visit http://www.pchpublish.\n12 ¯ < ˘ ˘ ˇˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘˘˘ ˘ ˘ ˇˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ Var.pchpublish. 11 ˇˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘˘˘ ˘ ¯¯ ¯¯¯ ``` ˇ ˇ ˘ ˇ 2ˇ ˘˘ 4˘˘˘ Gˇ > 4˘ č ˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4˘˘ ¯ ¯ I ˇˇ 4ˇˇˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˘˘˘ 4˘˘ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ 4˘˘ ˘ G> č ˘ ˇ ˇ ˘ ˘ ¯ I˘ G č ˘˘ ˇ ˇ ˘ I< ˘ ˘ ˘ ˘ ˘ < < ˘˘ ˘˘ ˘ ˇ I ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ č G ˘ > I ˇ˘ ˇ ˘˘ < < ˇ˘ ˇ ˘ ˇ 4ˇ ˘˘ č ˘ ˘ ˘ G ˘ ˘ I < ˘ ˘˘˘ ˘ ¯˘ ˇˇ < ˇ ˇ ˘ ¯` ˘ < ˘ ˘˘ 4˘˘ c Copyright 2011 PCH Publishing ˘˘ ˘ ˘ ˘ ˇˇ ˘ ˘ ˘˘˘ ˘˘˘ ˘˘ ˘ 3 2 3 2 > 2ˇ ˇ ˇ ˘˘ 4˘˘ ˘ ¯¯¯ `` ` 4¯¯ ˘ ˘ 4¯¯ < ˘ ¯ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˘˘ < ˇ < ˇ ˇ ˇ ˘ ˘ ˘ 2¯¯ 4˘˘ ˘˘ ˘ ˘ ˘˘ ˘˘˘ 4˘˘˘ ¯ ˘ < ˘ ˇ 4ˇ ˇ ˇ < < < ˇˇ ˇˇ ˇˇ 4ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇ ˇ ˇ˘ ˇ ˘ ˇ 4ˇ 6ˇ 4ˇ 6ˇ ˘ ˘ ˘ ˘ 4˘ < > ˘ ˇ 4ˇˇ 4ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˘˘ ˇ ˇ 2˘ < ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 4˘˘˘ 2˘˘ ˘˘ ˘˘ ˘˘˘ ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˘ Var. 13 ¯` ˇ 4ˇ 6ˇ ˘ ˘ ˘˘ ¯¯¯ `` ` ˘ 4˘ ˇ ˇ ˘ ¯¯¯ ``` 4˘ ˘ 4ˇ 4ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ 4˘˘ ˇ ˘ G 4˘ 4˘ č > ˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˇˇ ˘˘ ˘ ˘ ˇ 4ˇ ˇ˘ 6ˇ ˘˘ ˘˘ ˘˘ ˘ ˘ > > ˘˘ ˇ 2ˇ ˇ ˇ 2ˇ˘ 6ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ 4˘ ˇ 4ˇ 6ˇ ˇ ˇ 4ˇ 6ˇ 4ˇ 6ˇ ˇ ˇ > ˘ 4˘˘ ˘ 2˘˘ 2˘˘ ˘ ˘˘ 4ˇˇ ˇ 4˘˘ ˘ ˘ ˘ ˇ Non-commercial copying welcome Please visit http://www.com .6 Pasquini: Folia ˘ ˘ ˇ ˇ ˇ ˘ 4ˇ 4˘ G> ˇ č ¯` `` ¯ 4¯ ` ¯` I ¯¯ ` ˘˘˘ Var.\ncom .Pasquini: Folia G ˇ ĺ I 4˘˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ¯ ˘ ˇ ˘ 4ˇ 6ˇ > ˇˇ > > ˇ ˇ 4˘˘ ˘ ˘ ˘ 4ˇ ˇ ˇ 4ˇ 6ˇˇ 2ˇ ˇ ˇ 4ˇ 2˘ ˘ G > > ĺ ˇ ˇ ˇ ˘ ˘ I ˇ ˇ ˘ 4˘˘ ˘ >˘ ˘ ˘ ˘ ˘ ˇ > ˇ ˇ ˇ 7 ˘ ˇ ˘ ˘ ˇ ˘ ˇ ˇ 4ˇ ˇ 4ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ˘ ˇ ˇ ˇ ? ¯ I G ? ĺ ¯ 4¯ ¯ I ` ĺ G ? ˘ I 4˘ 4ˇˇ ˇˇ 4˘˘ ? ˘˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4˘ ? ˘ 2˘ c Copyright 2011 PCH Publishing ˇ 6ˇˇ ˇ Var. 14 ¯` ¯` ¯` 4˘˘ ¯¯ ? ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ¯` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘˘ ˘˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘˘ ?˘ ? ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ 2ˇ ˇ ˘˘ ˘ ˇ ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ¯` ?˘ ˇ ? Ĳ ˇ ˇ ˇ > ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˙ ˙ > Ê Ê ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? ˇ ˇ ˇ ˇ ? ˘˘ ?¯ ` 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2¯¯ ˘˘ ĺ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 4¯ ` ˇ ˇ ˇ 4 ˇ ˇ ˇ ŔŔ ÏÏ ˇ 2ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? ŔŔ ? ˇ ˘˘ ˘`˘` 2ˇ ¯¯ `` ¯` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ¯ ` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ 2ˇ ˇ G ? ĽĽ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? ĺ ¯ ` ˇ ˇ ( ¯? ` ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ¯ ˘ I G 2¯¯ ˘˘ ˘˘ ˘ ?¯ ` ? ˇ ˇ ˇ ˘ ˇ ˇ ˇ 4˘ ? ? ˇ ˇ ˇ ˘ ¯` Non-commercial copying welcome ˇ ˇ ˇ 4ˇ ˇ ˇ `ˇ ? ÃÃ ÃÃ ˇ ˇ ˇ `ˇ ? ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ˇ ? ? ˘˘ 6˘˘ ˇ ˇ ¯¯¯ ``` Ő Ő ˇ ˇ ¯¯ `` ¯` Please visit http://www.pchpublish.\nMore From vivesvives\nVivaldi, Nisi Dominus RV 608 Para Alto y Cuerdas. Vcl\nCon Angelico Riso\nDolente Partita Monteverdi\nAraujo - Avecillas Sonoras\n7205574 Descartes Rene Las Pasiones Del Alma\nEt in Arcadia Ego-panofsky\no dolcezza dindia.pdf\nIMSLP241771-PMLP164350-Bach - Suite Vc-Pno 4 Suite No2 Schumann-Stade 1871 for Cello and Piano\nUna Mirada Alternativa Sobre El Cancionero de Palacio\nTorrejón - Cantarico, no te me quiebres (1)\n100117495 an Unknown Work by Monteverdi the Vespers of St John the Baptist\nA Donde Remontada Mariposa Roque Ceruti\nRequiem Victoria ES\nAmaringo Pablo Ayahuasca Visions\nVivaldi, Nisi Dominus RV 608 Para Alto y Cuerdas. Cembalo\n93520250 Dannreuther Musical Ornamentation\nMagnificat Roque Ceruti\nEnigma Divino Tomas de Torrejon y Velasco


Dawˬ caˇ 99—Myaˬ dui dui-eu mehˇ nmˇ aˇ maꞈ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Georgian German Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Herero Hiligaynon Hiri Motu Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nMyaˬ dui dui-eu mehˇ nmˇ aˇ maꞈ\n(Pah mehˬ-eu 7:9, 10)\n1. Myaˬ dui dui eu mehˇ nmˇ aˇ maꞈ.\nAˇ lam aˇ lam g’aˬ jawˇ.\nYawˬ g’aˬ na ziꞈ saˇ kiˇ pyeuꞈ.\nMyah luꞈ ziꞈ dah ni dehꞈ.\nAˬ dui g’awˬ mya ni jawˇ ma.\nHuiˬ eu baˬ maꞈ pyeuꞈ laˇ.\nMiˇ k’ahˬ doe jawˇ tsawˇ haˬ laˇ uiˬ taˬ.\nMiˬyehˇ-ahˇ yaw k’aˆ-ehˇ ja ceuˬ.\n2. Myaˬ dui dui eu mehˇ nmˇ aˇ maꞈ.\nDawˬ peh gaˇ mahˇ tsaꞈ gaˬ.\nTsawˇ haˬ g’awˬ mya ni mawˇ mawꞈ-eu,\n“Guiˬ lahˬ dawˬ” dui dzawˇ gaˬ.\nAˬ dui leh jeh-awˇ dzawˇ iˇ ngeh,\nshaˬ zahˬ ya tahˬ puˬ nya.\nEhˇ k’awꞈ Yeˬsuˇ oˇ coeˇ ni caw ba.\nDui maꞈ ahˇ nui saˇ biꞈ.\n3. Myaˬ dui dui eu mehˇ nmˇ aˇ maꞈ.\nMiˬyehˇ myah luꞈ bo saˆ.\nAˬ yawꞈ ngehˬ g’eh awˇ caw ba.\nNah neh miˇ neh dzawˇ gaˬ.\nMiˬyehˇ Miˇk’ahˬ tsaꞈ iˇ.\nAˬ dui Miˬyehˇ gaˇ mˇ cawˬ ya pyeuꞈ.\nMiˇ tsaˬ ahˇ yawꞈ gaˇ mˇ.\n(Yaˇ. 52:7; Tehˬ. 11:29; Pah. 7:15-ahˇ haw.)\nMyaˬ dui dui-eu mehˇ nmˇ aˇ maꞈ (Dawˬ caˇ 99)


Dawˬ caˇ 4—‘Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ-ahˇ bo-eu yawˇ bo yaw sahˇ pyeuꞈ’ | Ka li zaˬ-euˬ dawˬ caˇ\nREAD IN Abkhaz Acholi Afrikaans Akha Albanian Altai American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Eton Ewe Ewondo Fang Faroese Fijian Finnish Fon French Fulfulde (Cameroon) Ga Garifuna Georgian German Ghomálá’ Gokana Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kosraean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Medumba Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yemba Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nDawˬ caˇ 4\n‘Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ-ahˇ bo-eu yawˇ bo yaw sahˇ pyeuꞈ’\n(Ja ceuˬ 23)\n1. Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ ahˇ bo yaw sahˇ.\nK’aˇ sheuˬ g’eh gaˇ iˇ g’eh ma.\nNoeˬ tmˬ jeˬ hawˇ-eu geuꞈ mawꞈ jeˬ siˬ nya.\nMaˇ diˇ loˬ jeˬ ahˇ k’awꞈ siˬ.\nLawˇ gawˆ gaˇ dzeˇ ngaˬ ahˇ sheuˬ g’eh.\nTiˬ jeˬ guˆ maˬ jaˆ jawˇ zaˇ-ahˇ.\nMaˬ tsehˆ leˇ nui gaˬ neh ngaˬ ahˇ sheuˬ g’eh.\nNui saˇ oꞈ duˬ ahˇ sheuˬ g’eh.\nMaˬ tsehˆ leˇ eu nui gaˬ neh sheuˬ g’eh.\n2. Shiˬ keuˇ g’eh nawˬ euˬ gaˇ ma cah.\nNawˬ euˬ gaˇ ma yaw tsaˬ meh.\nNawˬ euˬ tsawˇ myahˇ saˇ jaˇ ziꞈ laꞈ k’oeˇ\nngaˬ ahˇ taˬ bi cah bahˬ laꞈ.\nZahˇ tsui g’eh gaˇ ya cah eu k’awꞈ\nnawˬ gawˬ yoeˬ lmˇ boˬ bi g’eh.\nAˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ k’awꞈ tiˬ jeˬ ahˇ maˬ guˆ.\nNgaˬ euˬ cawˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ miˇ.\nAˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ k’awꞈ tiˬ jeˬ maˬ guˆ.\n3. Yeˬhawˇbaˬ Miˬyehˇ ngaˬ ahˇ bo.\nK’aˇ sheuˬ g’eh gaˇ caw teh ma.\nNgaˬ ahˇ g’aˬ biꞈ awˇ naˬ duˬ biꞈ taˬ.\nDehꞈ ziˇ loˬ jeˬ nawˇ biꞈ meh.\nMaˇ maˇ ni nawˇ jawˇ eu loꞈ ehˇ\nziꞈ meh ngaˬ euˬ noeˬ tmˬ jeˬ.\nAˬ myah luꞈ ngaˬ ahˇ nui gaˬ nawˇ biꞈ laꞈ.\nNgaˬ ahˇ nawˇ k’ahˬ lahˇ nehˬ laꞈ.\nAˬ myah luꞈ ngaˬ ahˇ nui gaˬ biꞈ laꞈ.\n(Ceuˬ. 28:9; 80:1-ahˇ haw.)\n‘Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ-ahˇ bo-eu yawˇ bo yaw sahˇ pyeuꞈ’ (Dawˬ caˇ 4)