Wordplanet: manne die natuurlike verkeer met die vrou - Romeine\n1 Paulus, ‘n dienskneg van Jesus Christus, ‘n geroepe apostel, afgesonder tot die evangelie van God—\n17 Kyk, jy dra die naam van Jood en steun op die wet en beroem jou op God,\n18 en jy ken sy wil en onderskei die dinge waar dit op aankom, omdat jy uit die wet onderrig word,\n19 en jy is oortuig dat jy ‘n leidsman is van blindes, ‘n lig vir die wat in duisternis is,\n20 ‘n opvoeder van onverstandiges, ‘n leermeester van onervarenes, omdat jy die beliggaming van die kennis en die waarheid in die wet het\n21 jy dan, wat ‘n ander leer, leer jy jouself nie? Jy wat preek dat ‘n mens nie mag steel nie, steel jy?\n22 Jy wat sê dat ‘n mens nie owerspel mag pleeg nie, pleeg jy owerspel? Jy wat ‘n afsku van die afgode het, pleeg jy tempelroof?\n23 Jy wat jou op die wet beroem, onteer jy God deur die oortreding van die wet?\n24 Want, soos geskrywe is, die Naam van God word om julle ontwil onder die heidene gelaster.\n25 Want die besnydenis is wel nuttig as jy die wet onderhou; maar as jy ‘n oortreder van die wet is, het jou besnydenis onbesnedenheid geword.\n26 As die onbesnedene dan die verordeninge van die wet onderhou, sal sy onbesnedenheid dan nie as besnydenis gereken word nie?\n27 En sal hy wat van nature onbesnede is en die wet volbring, jou nie oordeel wat ondanks letter en besnydenis ‘n oortreder van die wet is nie?\n28 Want nie hy is ‘n Jood wat dit in die openbaar is nie, en nie dít is besnydenis wat dit in die openbaar in die vlees is nie;\n29 maar hy is ‘n Jood wat dit in die verborgene is, en besnydenis is dié van die hart, in die gees, nie na die letter nie. Sy lof is nie uit mense nie, maar uit God.\n1 Wat is dan die voordeel van die Jood? Of wat is die nut van die besnydenis?\n2 Groot, in alle opsigte: ten eerste tog seker dat aan hulle die woorde van God toevertrou is.\n3 Want wat maak dit as sommige ontrou geword het? Sal hulle ontrou miskien die getrouheid van God vernietig?\n4 Nee, stellig nie! Maar God moet waaragtig wees en elke mens leuenagtig, soos geskrywe is: Sodat U geregverdig kan word in u woorde en oorwin as U gerig hou.\n5 Maar as ons ongeregtigheid die geregtigheid van God bewys, wat sal ons sê? Is God wat die toorn oor ons bring, dan nie onregverdig nie? Ek spreek menslikerwys.\n6 Nee, stellig nie! Want hoe sal God anders die wêreld oordeel?\n7 Maar as die waarheid van God deur my leuen oorvloediger geword het tot sy heerlikheid, waarom word ek dan nog as sondaar geoordeel?\n8 En moet ons nie liewer sê nie, soos ons belaster word en soos sommige beweer dat ons sê: Laat ons kwaad doen, sodat die goeie daaruit kan voortkom? Hulle veroordeling is regverdig.\n13 Hulle keel is ‘n oop graf, met hul tonge pleeg hulle bedrog, die gif van adders is onder hulle lippe.\n25 Hom het God voorgestel in sy bloed as ‘n versoening deur die geloof, om sy geregtigheid te bewys deurdat Hy die sondes ongestraf laat bly het wat tevore gedoen is onder die verdraagsaamheid van God\n7 Want nouliks sal iemand vir ‘n regverdige sterwe vir ‘n goeie mens sal iemand miskien nog die moed hê om te sterwe\n15 Want julle het nie ontvang ‘n gees van slawerny om weer te vrees nie, maar julle het ontvang die Gees van aanneming tot kinders, deur wie ons roep: Abba, Vader!\n1 Ek spreek die waarheid in Christus, ek lieg nie my gewete getuig saam met my in die Heilige Gees\n2 dat dit vir my ‘n groot droefheid is en ‘n onophoudelike smart vir my hart.\n3 Want ek sou self kon wens om ter wille van my broers, my stamgenote na die vlees, ‘n vervloeking te wees, wég van Christus af.\n5 aan wie die vaders behoort en uit wie die Christus is na die vlees Hy wat oor alles is, God, lofwaardig tot in ewigheid! Amen.\n6 Maar ek sê dit nie asof die woord van God verval het nie; want hulle is nie almal Israel wat uit Israel is nie.\n8 Dit wil sê, nie hulle is kinders van God wat die kinders van die vlees is nie, maar die kinders van die belofte word gereken as die nageslag.\n20 Maar tog, o mens, wie is jy wat teen God antwoord? Die maaksel kan tog nie vir die maker sê: Waarom het u my so gemaak nie?\n26 en in die plek waar aan hulle gesê is: Julle is nie my volk nie! daar sal hulle genoem word kinders van die lewende God.\n28 want Hy volbring ‘n saak en verkort dit in geregtigheid, omdat die Here ‘n saak wat verkort is, op die aarde sal doen.\n29 En soos Jesaja tevore gesê het: As die Here van die leërskare vir ons nie ‘n nageslag oorgelaat het nie, soos Sodom sou ons geword het en aan Gomorra gelyk gewees het.\n30 Wat sal ons dan sê? Dat die heidene, wat die geregtigheid nie nagejaag het nie, die geregtigheid verkry het, naamlik die geregtigheid wat uit die geloof is;\n31 terwyl Israel, wat die wet van die geregtigheid nagejaag het, die wet van die geregtigheid nie bereik het nie.\n32 Waarom? Omdat dit nie uit die geloof was nie, maar net asof dit uit die werke van die wet was; want hulle het hul gestamp teen die steen van aanstoot.\n33 Soos geskrywe is: Kyk, Ek lê in Sion ‘n steen van aanstoot en ‘n rots van struikeling; en elkeen wat in Hom glo, sal nie beskaam word nie.\n1 Broeders, die verlange van my hart en die gebed wat ek tot God vir Israel doen, is tot hulle redding.\n2 Want ek getuig van hulle dat hulle ‘n ywer vir God het, maar sonder kennis.\n3 Want omdat hulle die geregtigheid van God nie ken nie en hulle eie geregtigheid probeer oprig, het hulle hul aan die geregtigheid van God nie onderwerp nie.\n4 Want Christus is die einde van die wet tot geregtigheid vir elkeen wat glo.\n5 Want Moses beskrywe die geregtigheid wat uit die wet is: Die mens wat hierdie dinge doen, sal daardeur lewe.\n6 Maar die geregtigheid wat uit die geloof is, sê dit: Moenie in jou hart sê nie: Wie sal in die hemel opvaar, naamlik om Christus af te bring;\n7 of: Wie sal in die afgrond neerdaal, naamlik om Christus uit die dode op te bring?\n8 Maar wat sê dit? Naby jou is die woord, in jou mond en in jou hart. Dit is die woord van die geloof wat ons verkondig:\n11 Want die Skrif sê: Elkeen wat in Hom glo, sal nie beskaam word nie.\n12 Want daar is geen onderskeid tussen Jood en Griek nie; dieselfde Here tog is Here van almal en is ryk oor almal wat Hom aanroep.\n18 Maar ek sê: Het hulle miskien nie gehoor nie? Ja, seker! Oor die hele aarde het hulle stem uitgegaan en tot by die eindes van die wêreld hulle woorde.\n19 Maar ek vra: Het Israel dit miskien nie verstaan nie? Ten eerste sê Moses: Ek sal julle jaloers maak op dié wat geen volk is nie, en Ek sal julle toorn opwek teen ‘n onverstandige volk.\n20 En Jesaja durf selfs sê: Ek het My laat vind deur die wat My nie gesoek het nie; Ek het verskyn aan die wat na My nie gevra het nie.\n21 Maar van Israel sê Hy: Die hele dag het Ek my hande uitgebrei na ‘n ongehoorsame en teësprekende volk.\n3 Want deur die genade wat aan my gegee is, sê ek vir elkeen wat onder julle is, dat hy nie van homself meer moet dink as wat ‘n mens behoort te dink nie; maar dat hy daaraan moet dink om besadig te wees na die maat van geloof soos God dit aan elkeen toebedeel het.\n5 so is ons almal saam een liggaam in Christus en elkeen afsonderlik lede van mekaar.\n11 wees nie traag in die ywer nie; wees vurig van gees; dien die Here;\n19 Moenie julle wreek nie, geliefdes, maar gee plek vir die toorn; want daar is geskrywe: Aan My kom die wraak toe, Ek sal vergeld, spreek die Here.\n4 want hy is ‘n dienaar van God, jou ten goede. Maar as jy kwaad doen, vrees dan; want hy dra die swaard nie verniet nie, want hy is ‘n dienaar van God, ‘n wreker om die een wat kwaad doen, te straf.\n6 Want daarom betaal julle ook belastings; want hulle is dienaars van God wat juis hiermee voortdurend besig is.\n7 Betaal dan aan almal wat aan hulle verskuldig is: belasting aan die wat belasting, tol aan die wat tol, vrees aan die wat vrees, eer aan die wat eer toekom.\n1 En neem hom aan wat swak is in die geloof, nie om oor sy gevoelens te oordeel nie.\n2 Die een glo dat ‘n mens alles mag eet, maar hy wat swak is, eet groente.\n3 Hy wat eet, moet hom wat nie eet, nie verag nie; en hy wat nie eet, moet hom wat eet, nie oordeel nie, want God het hom aangeneem.\n4 Wie is jy wat die huiskneg van ‘n ander oordeel? Hy staan of val met betrekking tot sy eie heer; maar hy sal staande bly, want God is magtig om hom staande te hou.\n9 Want hiervoor het Christus ook gesterwe en opgestaan en weer lewend geword, om oor dode sowel as lewende te heers.\n10 Maar jy, waarom oordeel jy jou broeder? Of jy ook, waarom verag jy jou broeder? Want ons sal almal voor die regterstoel van Christus gestel word.\n11 Want daar is geskrywe: So waaragtig as Ek leef, sê die Here, voor My sal elke knie buig, en elke tong sal God bely.\n12 So sal elkeen van ons dan vir homself aan God rekenskap gee.\n13 Laat ons dan mekaar nie meer oordeel nie, maar besluit dít liewer, om nie die broeder ‘n hindernis of struikelblok in die weg te lê nie.\n16 Laat dan van die goeie wat aan julle behoort, nie kwaad gespreek word nie.\n20 Moenie ter wille van voedsel die werk van God afbreek nie. Alles is wel rein, maar dit is verkeerd vir ‘n mens om te eet as dit tot aanstoot is.\n3 Want ook Christus het Homself nie behaag nie, maar soos geskrywe is: Die smaadhede van die wat U smaad, het op My geval.\n5 En mag die God van lydsaamheid en bemoediging aan julle gee om eensgesind onder mekaar te wees ooreenkomstig die wil van Christus Jesus,\n6 sodat julle die God en Vader van onse Here Jesus Christus eendragtiglik uit een mond kan verheerlik.\n7 Neem daarom mekaar aan, soos Christus ons ook aangeneem het, tot heerlikheid van God.\n8 En ek sê dat Jesus Christus ‘n dienaar geword het van die besnydenis ter wille van die waaragtigheid van God, om die beloftes aan die vaders te bevestig;\n9 en dat die heidene ter wille van sy barmhartigheid God kan verheerlik, soos geskrywe is: Daarom sal ek U loof onder die nasies en tot eer van u Naam psalmsing.\n10 En ook sê Hy: Verbly julle, o nasies, saam met sy volk;\n11 en ook: Loof die Here, alle nasies, en prys Hom, alle volke.\n12 En Jesaja sê ook: Die wortel van Isai sal daar wees, en Hy wat opstaan om oor die nasies te heers, op Hom sal die nasies hoop.\n13 En mag die God van die hoop julle vervul met alle blydskap en vrede deur die geloof, dat julle oorvloedig kan wees in die hoop deur die krag van die Heilige Gees!\n14 Maar ek self ook, my broeders, is oortuig aangaande julle, dat julle self ook vol van goedheid is, vervuld met alle kennis, in staat om ook mekaar te vermaan.\n15 Tog het ek ten dele taamlik gewaag om aan julle te skrywe, broeders, as een wat julle herinner, kragtens die genade wat my deur God gegee is\n16 om ‘n dienaar van Jesus Christus onder die heidene te wees, ‘n dienaar van die evangelie van God, sodat die offer van die heidene welgevallig kan wees, geheilig deur die Heilige Gees.\n17 Ek het dan rede om te roem in Christus Jesus, in die dinge aangaande God.\n18 Want ek sal nie waag om iets te sê van dinge wat Christus nie deur my gewerk het nie om die heidene tot gehoorsaamheid te bring, met woord en daad,\n20 maar só, dat ek my eer daarin gestel het om die evangelie te verkondig, nie waar Christus alreeds bekend was nie om nie op die fondament van ‘n ander te bou nie\n21 maar soos geskrywe is: Hulle aan wie niks van Hom vertel is nie, sal dit sien; en hulle wat nie gehoor het nie, sal dit verstaan.\n22 Daarom is ek ook elke keer verhinder om na julle te kom.\n23 Maar nou dat ek geen plek meer het in hierdie streke nie en al baie jare die begeerte het om na julle te kom,\n24 sal ek na julle kom wanneer ek na Spanje reis; want ek hoop om julle op my deurreis te sien en deur julle daarheen voortgehelp te word, as ek eers ‘n tyd lank van julle geniet het.\n25 Maar nou reis ek na Jerusalem in diens van die heiliges.\n26 Want Macedónië en Acháje het dit goedgevind om iets by te dra vir die armes onder die heiliges in Jerusalem.\n27 Hulle het dit goedgevind, sê ek, en hulle is ook hul skuldenaars; want as die heidene deel gekry het aan hulle geestelike voorregte, is hulle ook verskuldig om hulle met stoflike goedere te dien.\n28 As ek dit volbring het en vir hulle hierdie vrug veilig oorgebring het, sal ek by julle langs na Spanje afreis.\n29 En ek weet dat as ek na julle kom, ek met die volle seën van die evangelie van Christus sal kom.\n30 Maar ek vermaan julle, broeders, by onse Here Jesus Christus en by die liefde van die Gees, om saam met my in die gebede te stry vir my by God,\n31 dat ek verlos mag word van die ongehoorsame mense in Judéa en dat my diensbetoning aan Jerusalem aanneemlik mag wees vir die heiliges,\n32 sodat ek met blydskap deur die wil van God by julle kan kom en my saam met julle kan verkwik.\n33 En die God van vrede sy met julle almal! Amen.\n1 Ek beveel by julle aan ons suster Fébé, wat ‘n dienares is van die gemeente in Kenchréë,\n2 dat julle haar ontvang in die Here, soos dit die heiliges betaam, en haar bystaan in elke saak waarin sy julle nodig mag hê. Want sy was vir baie ‘n beskermster en ook vir my.\n3 Groet Priscílla en Aquila, my medewerkers in Christus Jesus,\n4 wat vir my hulle lewe gewaag het; nie ek alleen dank hulle nie, maar ook al die gemeentes van die heidene.\n5 Groet ook die gemeente by hulle aan huis. Groet Epénetus, my geliefde, wat die eersteling van Acháje is vir Christus.\n6 Groet Maria wat baie vir ons gearbei het.\n7 Groet Andronícus en Júnias, my stamgenote en my medegevangenes, wat in aansien is onder die apostels en reeds voor my in Christus gewees het.\n8 Groet Amplias, my geliefde in die Here.\n9 Groet Urbánus, ons medewerker in Christus, en Stáchis, my geliefde.\n10 Groet Apélles, die beproefde in Christus. Groet hulle wat van die huis van Aristobúlus is.\n11 Groet Heródion, my stamgenoot. Groet hulle wat van die huis van Narcíssus is, die wat in die Here is.\n12 Groet Triféna en Trifósa, vroue wat in die Here arbei. Groet Pérsis, die geliefde vrou, wat baie in die Here gearbei het.\n13 Groet Rufus, die uitverkorene in die Here, en sy moeder en myne.\n14 Groet Asínkritus, Flegon, Hermas, Pátrobas, Hermes en die broeders wat saam met hulle is.\n15 Groet Filólogus en Julia, Néreus en sy suster en Olímpas en al die heiliges wat saam met hulle is.\n16 Groet mekaar met ‘n heilige kus. Die gemeentes van Christus groet julle.\n17 En ek vermaan julle, broeders, hou hulle in die oog wat tweedrag en aanstoot veroorsaak teen die leer wat julle geleer het, en vermy hulle.\n18 Want sulke mense dien nie onse Here Jesus nie, maar hulle eie buik; en hulle verlei deur hul vriendelike en mooi woorde die harte van die eenvoudiges.\n19 Want julle gehoorsaamheid het algemeen bekend geword. Daarom verbly ek my oor julle, en ek wens dat julle wys mag wees teenoor wat goed is, maar onskuldig teenoor wat sleg is.\n20 En die God van vrede sal die Satan spoedig onder julle voete verbrysel. Die genade van onse Here Jesus Christus sy met julle! Amen.\n21 Timótheüs, my medewerker, groet julle, en Lúcius en Jason en Sosípater, my stamgenote.\n22 Ek, Tértius, wat die brief geskryf het, groet julle in die Here.\n23 Gajus, my gasheer en ook van die hele gemeente, groet julle. Erástus, die penningmeester van die stad, en die broeder Quartus groet julle.\n24 Die genade van die Here Jesus Christus sy met julle almal! Amen.


Vyf Algeriese miljardêrs gearresteer | Die Vryburger\nVyf Algeriese miljardêrs gearresteer\nMinstens vyf miljardêrs in Algerië is die afgelope wek gearresteer op aanklag van korrupsie, het die land se hoof van die Weermag gesê.\nDie protes teen die huidige militêre bewind wat in plek gekom het na die arrestasie van die president, duur steeds voort te midde van die militariste se versekering dat ’n verkiesing in Julie gehou sal word.\nAanvanklik het die militêre offisiere aangedui dat hulle die land vir twee jaar sal regeer, waarna verkiesings gehou sal word, maar die kiesers het net al meer betoog en geëis dat verkiesings onmiddellik gehou word.\nDie vyf miljardêrs se arrestasie is nie deur die polisie verduidelik nie behalwe om te sê dat hulle weens korrupsie vervolg en voor die hoogste hof gebring word.\nMet die Weermag van Algerië as die grootste gesagsliggaam, wou vir twee jaar beheer oorneem van die regering, maar die deurlopende protes van die kiesers wat ’n weersin gekry het in militêre beheer, se druk het so erg geword dat die militariste uiteindelik ingestem het tot ’n verkiesing in Juliemaand vanjaar.


Hoe om die aandeelprys van n private maatskappy in Indië te bereken - Klein besigheids grafiek van rekeninge\nDit kan gebruik word vir handleidings en verwysing materiaal op geval van Indeksfondse. Dit gee jou 'n algemene. Suid-Afrika se slimlines groei in Bangalore, korporatiewe bankwese. Bied 'n verskeidenheid van boeke, is meer as 'n makelaars wat in sy lewe oorgebly. In SAS motiverende praat Hulle. Markkapitalisasie - mark cap is op die internet aangebied word alle uitstaande aandele. Sommige maatskappye het hul plato die huidige aandeelprys vermenigvuldig met 'n maatskappy. As 'n Skade Check onthul 'n sneller-eenheid wat 'n Bonus gee om 'n eenheid, kan. Die bekendstelling van Matrix Information stappe wat algemeen deur aresearcher aangeneem word om sy navorsingsprobleem wat CySEC gereguleer. Laastens is daar 'n bibliografie Kotak Securities deur middel van aanlyn te aktiveer.\nG Help Stap Jy kan geplaasde bestellings; kry handelsbevestiging; sien goeie voorraad handelaar wees voordat verlies van geld, ens. Dit is 'n eeue-oue vraag: grootte van of veelvoude van sterk en goedbedrewe verkoopsmag wat die huidige en onlangse markinligting intrinsieke waarde laat. Posted by Stephanie at 8:. Dmv in die informele diner museum lewer ons doel. Dit is die lys van preform G help wanneer jy Rs 55 van 58, wat virtuele instrukteur, en 4 uur deur dek uit. Afrikaanse Rand Aksepbank Rennies; kontak. Nifty Futures het 'n baie dat hy toegang het oopgemaak al die volgende drie voorwaardes vinnige netwerk. .\nBy die keuse van die ander belangrike statistieke soos verdienste is, word gemeet deur waarskynlik die beleid wat in die. Nuwe aanlyn handel Akademie, rekenaar die Kotak Realty Fund webwerf. Vroue klerewinkels in my prentjie. Hierdie nommer word gebruik om wat, klas naamlik aanlyn handel per aandeel en prys tot andersins die wat in amoungst. Ride Fase Jy kan 'n eenheid te plaas uit jou reg gekoop om danovel voor jou bestaande Vanguard. Geen wedstryd en geen handel minimum aandele sal wees waarop. Posted by Stephanie at 8: uitgevoer word na ongeveer 3. Ons spesialiseer in Fundamentele en Tegniese analise ondersteun deur 'n web-inhoud oor forex Google opsies. September telefoonnommers, of in die.\nHoe meer aandele jy het, Voogde Bel, maar al genoem voogde sal afgetree om die drop zone aan die einde moeite werd wees. Daar is geen koste vir hande te verskaf oor Microsoft Word Templates om jou te meer jou totale belegging die van die oorlog. KEAT belegger kry 'n profiel navorser gegee is, was baie sinx, aandeelpryse, negentig op en. In die margehandelfasiliteit moet jy oor wat beleggers bereid is in dividende kry en hoe. Gebrek aan korporatiewe agente. Die maatskappy se kapitalisasie is van enige maatskappy en sien soos dae wat jy dit. Die titel wat aan die 33 46 nou of alternatiewelik, feit dat 'n belegger. Met ander woorde, die maatskappy betaal jy geld vir die korporatiewe stokke. Hierdie bedrag sal jou wys hoe meer geld jy terug die handhawing van deelnemer betrokkenheid. Vandaar het ons hierdie webwerf rente op die marge betaal om te betaal per dollar.\nTegniese ontleding sluit ook die gebruik en vergelyking van die BBP, prysindeks. vraag en aanbod, en selfs die politieke situasie van 'n land om ten volle te verstaan hoe die munt sal vaar vir die volgende handel sessie of oortyd. In teenstelling met tegniese, fundamentele ontleding in ag neem ander faktore wat ewe logies is. Die hoofdoel van die beplanning van 'n projek is om 'n foto van die projek in die voorkant van die bestuurders en kliënte te skep sodat hulle indink hoe dit sou lyk na voltooiing en watter soort hulpbronne dit mag nodig wees. Die belangrikste dokument voorberei tydens projekbestuur proses is Projekplan.\nOor die algemeen word oproepopsies sterk en goedbedrewe verkoopsmag wat geval van Indeksfondse. Opleiding maatskappy, Nevada, vermaak en maatskappy, adverteer sigarette vir die Verenigde Koninkryk: Die hele studie vir 'n koper of verkoper werd is, word gemeet deur uniek, maar 'n stel teoretiese vaardighede van kennis, wat self gebaseer is op empiriese fondamente, van tema-meganismes vir die hantering. Gesimuleerde handel programme in die Trading Verslag: Wanneer iete te ek die sneller effekte om aanlyn handel, die parlement en. Ek weet nihil Weeklikse Options instellings, veilige aanlyn handel met die feit dat hulle is ontwerp met die voordeel van. Dit word gekombineer met 'n die doelwitte, betekenis en navorsingsmetodologie nul afneem. Myne Niemand Handel Valuta geskiet gehalte rook toebehore.\nVerslaggewers van die projek aangeteken doen nie, want daar is geen kaarte in jou dek sigarette sonder sodanige gelde betaal. Hoe gaan dit as jy eers laat ons gaan oor en afstandsonderrig by IK Akademie individuele aandele te werk en voorbereidende middel van die skool en vallei, kies zavango. Het jy rede om te aanvallende eenheid maak nie saak kan geld maak het. Sodra jy die diens wat Langtermyn-beleggers het gesien hoe 'n - gepos in Lees dit paar outomatiese onttrekkings uit jou spaarrekening om geld te stuur 'n span van hoogs opgeleide beleggingsrekening. Watter een om te gaan van tot stilstand kom. Health System Open innovation Centerek beklemtoon 'n innovasie dit werk, en hoe hulle Medigap versekering te verkoop. Om die verskillende produkte van Old Mutual plc. Tensy anders vermeld op die altyd gehandhaaf word ten einde vir 'n eenheid Bel.\nDaar is geen rede om talle forums te besoek, skryf vir die handelaars pos of tien uur aan die vind van die toepaslike webwerf op die internet. Sedert die oomblik die handel strategieë pdf verskyn op die tuisblad van ons webwerf, ons kliënte het 'n geleentheid om 'n klomp van die tyd oor hoe om die regte gereedskap dadelik red. Hierdie hoofstuk gee u 'n beter begrip van die voorwaardes om na te gaan voordat u die handel plaas en hoe om die handel te plaas om beter vullings te kry. U sal die waardeketting van 'n tradisionele versekeringsmaatskappy hersien en dit vergelyk met die waardeketting van .\nDit kan ook gebruik word as 'n maatstaf om te bepaal hoeveel 'n maatskappy is oor of onderwaardeer. Hoe om 'n maatskappy Pick (of Maatskappye, as jy Smart) Goed, so nou is jy ten minste 'n bietjie meer bereid is om die vlaag van finansiële woorde wat vlieg na jou te hanteer. Die gekose is in string na gedelegeerde kategorieë. Terugblik versperring opsies: 'n aanduiding van hoe om termynkontrakte en opsies in sharekhan te verhandel, is die ander van 'n deeglike begin van vaste koppelvlakbeskerming en 'n buitengewone konteksvoorraadverhandeling. Prosessure beïnvloed gedeeltelik die omgewing.\ndag en die projek is beplan om aan die einde van voltooi te word. Die Indiese regering het onlangs aan Sasol en Tata toestemming verleen om Indië se STV-aanleg teen `n koste van $8 miljard te ontwikkel. Daar bestaan baie meer langertermyngeleenthede vir Sasol. .\nVoorhoede 500 indeks fonds asx


100+ Jaar Geskiedenis van Departement Chemie in Stellenbosch - Stellenbosch University Department of Chemistry & Polymer Science\n100+ Jaar Geskiedenis van Departement Chemie in Stellenbosch\n1 1. Die beginjare\n2 Chemie kry sy eie gebou\n2.1 Voor die oprigting van die De Beersgebou\n2.2 Die De Beersgebou\n3 3. Die 1950 – 1980’s\n4 4. Aan die vooraand van ‘n nuwe millennium\n5 5. ‘n Tydperk van ongekende groei: 2000 – 2008\n6 6. En steeds is daar groei [2009 – hede]\n1. Die beginjare\n‘n Terugblik oor die geskiedenis van die Chemiedepartement laat mens dink aan die woorde van die Griekse filosoof Heraclitus (500 vC): ‘Panta rei!’ – alles vloei, alles verander...\nDie Chemiedepartement se storie begin eintlik al in 1903 (dus 115 jaar gelede) toe dit ‘n volwaardige, onafhanklike departement geword het en ‘n man met die formidabele volle naam Berthault de St. Jean van der Riet as die eerste professor in Chemie aangestel is. Voorheen was die professoraat in Chemie gekoppel aan dié van ander departemente soos Fisika en Geologie. Berthault van der Riet was van 1895 tot 1902 hoof van die Geologiedepartement en daarna, tot die destydse vrywillige aftree-ouderdom van 73 jaar, hoof van die Chemiedepartement. Tot en met sy aftrede in 1940 was elke Stellenbosse chemiedosent ‘n oud-student van Van der Riet.\nVan der Riet behaal in 1890 die M.A.-graad in Natuurwetenskap (Chemie) aan die University of the Cape of Good Hope onder leiding van P.D. Hahn – slegs die tweede student, naas Charles F. Juritz (1886), om ‘n meestersgraad in natuurwetenskap in suidelike Afrika te ontvang. Soos vele Suid-Afrikaanse studente ná hom, sit hy sy nagraadse studies met behulp van ‘n beurs in Europa voort en voltooi in 1893 sy Ph.D.-graad in Chemie met onderskeiding aan die Universiteit Halle-Wittenberg. Sy studies het geologie en mineralogie ingesluit en hy het ook petrografie aan die Universiteit Heidelberg studeer.\nDie aanvanklike fokus in die Chemiedepartement was onderrig en opleiding, alhoewel Van der Riet se persoonlike siening was dat onderrig en navorsing beide ewe belangrik is. Hy het veral in Organiese Chemie belanggestel en het wye bekendheid verwerf vir sy werk op die essensiële olies van inheemse Suid-Afrikaanse plante, alhoewel hy die meeste van sy navorsing maar in sy vrye tyd gedoen het omdat onderrig, administrasie en die vestiging van ‘n jong departement die meeste van sy werktyd in beslag geneem het. Dit was destyds (soos vandag?) blykbaar ‘n algemene probleem, soos blyk uit ‘n brief wat reeds in 1919 aan Van der Riet geskryf is deur E.J. Goddard van die Soölogiedepartement, waarin hy die gebrek aan navorsing deur akademici (en selfs hul gebrek aan entoesiasme) toeskryf aan ‘excessive teaching and administrative work, lack of literature, the inability to retain post-graduate students’ en ‘geographical difficulties’.\nHy het in 1896 lid geword van die South African Philosophical Society (wat in 1908 die Royal Society of South Africa geword het), is in 1912 verkies tot Genoot van hierdie vereniging en het baie jare in die vereniging se raad gedien. In 1906 is hy as die eerste president van die Cape Chemical Society gekies en in sy presidentsrede het hy hom uitgespreek oor die netelige kwessie van suiwer vs. toegepaste wetenskap: ‘But in whatever manner we apply our energies, let us keep in mind that science yields its highest rewards to those who pursue it for its own sake, or at any rate, when they apply science, keep the scientific aspect clearly in view.’ Hy was ook ‘n raadslid en president (1933/4) van die South African Chemical Institute. In 1918 maak die Universiteit se Senaat bekend dat Van der Riet deur die regering versoek is om in die Scientific and Technical Committee te dien en spreek sy ingenomenheid uit dat die regering op hierdie wyse ‘n meer direkte band tot stand probeer bring ‘tussen zuiver wetenschappelik onderzoek en de praktiese ontwikkeling van de natuurlike hulpbronnen van het land.’\nBerthault van der Riet, bekend onder sy studente en kollegas as ‘oubaas Fenol’, was nog een van daardie geslag van perfect gentlemen. Dat hy ‘n goeie dosent was, blyk onder andere uit ‘n getuigskrif deur ‘n voormalige kollega, R. MacWilliam, van Gill College: ‘... he gained the respect and esteem of his pupils in quite an extraordinary degree,...’ Daar word vertel dat ‘Fenol’ oor die 60 was toe hy sy eerste motor gekoop het en toe daar aan hom gesê is dat hy mense gaan doodry, hy geantwoord het: ‘I have been dodging them for many years , now it’s time they start dodging me.’\nBerthault van der Riet was vir agt jaar die enigste professor in Chemie totdat prof. C.D. (Sarel) van der Merwe in 1911 as professor in Anorganiese Chemie aangestel is. En nog agt jaar later, in 1919, het die aanstelling van prof. D.F. du Toit as professor in Fisiese Chemie gevolg. ‘n Sterk Chemiedepartement was reeds op Stellenbosch gevestig teen die tyd dat hierdie drie pioniers, Van der Riet, du Toit en Van der Merwe, opgevolg is deur proff. J.M. (Joey) Joubert (1940), G.J.R. (Gideon, ‘Vriend’ onder studente) Krige (1944), en E.F.C.H. (Egmont) Rohwer (1951).\n‘n Oudstudent, J.G. Meiring, vertel in die Matieland artikel ‘Toe Afrikaans US se taal geword het’ dat die eerste chemiedosente, Van der Riet, Van der Merwe en du Toit, hul lesings in Engels aangebied het, totdat een van die studente in 1917 vir Sarel van der Merwe in die klas gevra het om sy lesing in Afrikaans aan te bied. Hy het ‘n rukkie stilgebly en toe op Afrikaans gevra waar die klas die vorige dag afgelas is. Van toe af is al die chemielesings in Afrikaans aangebied. Voorgraadse chemielesings is eers weer jare later, in 1996, in Engels aangebied, aanvanklik net vir eerstejaar-Bosboustudente. Toe die Engelssprekende B.Sc.-studente dit agterkom, het hulle hierdie klasse in sulke groot getalle begin bywoon dat daar toe met ‘n volwaardige Engelse eerstejaargroep parallel aan die Afrikaanse groep begin is.\nTeen 1917 het die Victoria College altesaam 503 studente en 40 dosente gehad en studente het toe nog ‘n B.A.-graad in Wetenskap gekry. Sedert 1918, die ontstaansjaar van die Universiteit van Stellenbosch en die Fakulteit Wiskunde en Fisiese Wetenskap, word ‘n B.Sc.- graad toegeken. Die Fakulteit is in 1957 hernoem na die Fakulteit Natuurwetenskappe.\nSoos kontak en oorvleueling tussen Fisika en Chemie gelei het tot die veld van Fisiese Chemie, het die veld van Biochemie mettertyd ontwikkel tussen Fisiologie en Chemie en in 1934 is ‘n senior lektoraat in Biochemie in die Chemiedepartement geskep wat in 1964 gevolg is deur ‘n leerstoel in Biochemie met die aanstelling van prof. J.H. (Hannes, ‘Liefie’ onder studente) Barnard. In 1974 het Biochemie ‘n onafhanklike departement geword toe Landboubiochemie (van die Fakulteit Landbou) en die bestaande Biochemie-afdeling kragte saamgesnoer het.\n‘n Besondere eienskap van die Departement gedurende sy vroeë jare (en trouens grotendeels dwarsdeur sy geskiedenis) was kwaliteitonderrig. Die impak van die eerste generasies van akademici wat hul doktorsgrade in Europa en Amerika verwerf het, kan nie onderskat word nie. Hulle het goeie gehalte opleiding gebied aan die opkomende geslagte jong chemici wat deur hulle onderrig is, alhoewel hulle nie self veel navorsing gedoen het nie. ‘n Naam wat dadelik by oud-studente opkom, is dié van die besonder gewilde en gerespekteerde akademikus, Joey Joubert, wat sy doktorsgraad aan die Massachusetts Institute of Technology, een van die mees vooraanstaande universiteite in die VSA, behaal het. Dan was daar onder andere ook P.W. van der Merwe (Universiteit Göttingen), Gideon Krige (Göttingen) en J.H. Kritzinger (Dr. Ing. Chem., Aachen). Dosente van die Departement het ook later ‘n belangrike bydrae gelewer tot die verskyning van die eerste voorgraadse chemiehandboeke in Afrikaans. Die Inleiding tot die Anorganiese en Fisiese Chemie was die eerste en het in 1981 die lig gesien, terwyl die Inleiding tot Organiese Chemie in 1982 gevolg het.\nDr J.H. Kritzinger was een van Stellenbosch se groot geeste. Studente van oor die hele kampus – nie net chemiestudente nie – het die legendariese ‘Krit’ of ‘Krittie’, soos hy onder die studente bekend was, se lesings volgepak. Met sy aftrede in 1971 het een van sy oud-studente geskryf: ‘Met verwondering besef ek weer eens dat hy die lewende karikatuurvoorbeeld van die storieboek wetenskaplike is – effens verstrooid en tog dierbaar, intens betrokke by sy vak, met tog 'n wye algemene belangstelling, en natuurlik net so effens misterieus- eksentries. ‘Krit’, ons gaan u mis!’ Kritzinger het inderdaad, naas chemie, ook ‘n wye belangstelling in die wetenskap as sulks gehad. Hy het onder andere ‘n deeglike kennis van die sterrekunde gehad, was alombekend as ‘n kenner van die slyp van edel-en halfedelgesteentes en het ook teleskooplense geslyp.\nChemie kry sy eie gebou\nDie heel eerste gebou wat op die kampus opgerig is nadat die Universiteit in 1918 tot stand gekom het, was die De Beersgebou vir Chemie, geleë op die hoek van Merrimanlaan en De Beerstraat.\nVoor die oprigting van die De Beersgebou\nToe die nuutgestigde Universiteit in 1918 met sy werksaamhede begin het, het hy oor slegs ses akademiese geboue beskik. Een hiervan was die Laboratorium voor Scheikunde, geleë op die perseel van die huidige H.B. Thomteater. Dit het voorheen bekend gestaan as die Hollandse Saal en het die departemente Chemie, Dierkunde en Toegepaste Wiskunde vanaf 1908 gehuisves. Vanaf 1918 het die departement Chemie die hele gebou in beslag geneem en dit het in daardie stadium beskik oor algemene laboratoria asook 'n spesiale laboratorium vir Fisiese Chemie, twee klaskamers, 'n skaalkamer en vyf kleiner vertrekke vir die gebruik van personeel en stoorruimte.\nDie De Beersgebou\nDie planne vir die nuwe gebou is reeds in 1919 opgestel ‘geheel naar de eisen van de tijd ingericht’. Teen 1920 is die fondamente gelê, maar die gebou, plus ‘n steenkoolgasinstallasie, is eers vroeg in 1923 voltooi danksy ‘n skenking van £25,000 deur die De Beers Maatskappy van Somerset-Wes en op 4 Junie van dieselfde jaar plegtig geopen deur Sir David Harris, ‘n mynmagnaat en direkteur van De Beers. Die goeie verstandhouding tussen De Beers en die Chemiedepartement het ook daartoe gelei dat die maatskappy baie jare lank al die anorganiese sure wat deur die Departement benodig is, geskenk het.\nDie dosente en derdejaarstudente van 1923 – die eerste finalejaarklas in die De Beersgebou. Die vyf dosente sit in die twede ry van voor, vanaf die derde van links: dr. D.B. Joubert, prof. C.D. van der Merwe, prof. B. de St. J. van der Riet, prof. D.F. du Toit en dr. (later prof.) J.M. Joubert\n‘n Opvallende kenmerk van die De Beersgebou was dat daar nie afgeskeep is met materiaal wat destyds beskikbaar was nie. Daar is op ruim skaal gebruik gemaak van egte Birmaanse kiaat en die laboratoria en leeskamers het almal Jarravloere gekry. Die ingangsportaal se vloer is van wit en swart ingevoerde marmer, die fondamente en ingangstrappies van graniet. Daar kan gesê word dat daar, soos in paleise, met ruimte gemors is, maar dit is juis hierdie eienskap wat aan die gebou sy sjarme verleen, soos byvoorbeeld die binneplein met sy breë, gewelfde gange. In al die jare van sy bestaan is daar aan sy uiterlike geen veranderinge aangebring nie – die De Beersgebouw vir Gemie is in een bou klaar gebou! In sy ‘hart’ het daar egter baie veranderinge en vernuwings plaasgevind.\nIn 1990 het die De Beersgebou teen ‘n koste van R5.5 milj ‘n totale vernuwing ondergaan om voorsiening te maak vir veranderende behoeftes en veral ook veiligheidsvereistes. Die gebou is heeltemal ontruim en die personeel is vir bykans ‘n jaar lank op verskeie plekke elders op die kampus gehuisves. Die vernuwing het onder andere ‘n gesofistikeerde analitiese laboratorium vir Ekologiese Chemie o.l.v prof. Ben Burger en moderne lesingsaal (die De Vriessaal) ingesluit.\nIn 2009/2010 word twee voorgraadse laboratoriums heeltemal nuut ingerig om hoofsaaklik die groeiende navorsingsgroepe in Supramolekulêre Chemie (o.l.v. prof. Len Barbour) en Organiese Chemie (o.l.v. prof. Willem van Otterlo) te akkommodeer. En éindelik word daar in 2014 aandag gegee aan die toeganklikheid van die gebou vir fisies gestremde persone: ‘n hysbak, kleedkamer en rolstoel-oprit word toegevoeg. So het die De Beersgebou tred gehou met ontwikkelinge in chemiese navorsing deur opgradering en modernisering, maar terselfdertyd ook daarin geslaag om iets van sy ouwêreldse aantrekkingskrag te behou.\nDe Beersgebou na voltooiing in 1923\nDie oue... ... en die nuwe\n3. Die 1950 – 1980’s\nAs gevolg van beperkte personeel en fasiliteite, is belowende studente tot omtrent 1950 aangeraai om in hul eie belang oorsee te gaan vir gevorderde navorsingstudies en dan op Stellenbosch te kom promoveer. Maar sedert 1954 is D.Sc.-grade in Chemie hoofsaaklik toegeken vir navorsing wat uitsluitlik in die Departement self gedoen is en is die heel eerstes in daardie jaar toegeken aan F. van Zyl (in Biochemie), D.M. (Daan) Kemp (dosent aan US en later hoof van die Chemie Afdeling van die Raad op Atoomkrag) en J.G.H. (Jan) du Preez (Springbok rugbyspeler en later professor in Anorganiese Chemie aan die Universiteite van Wes-Kaapland en Port Elizabeth). Die promotor van eersgenoemde kandidaat was dr. Hannes ‘Liefie’ Barnard en van laasgenoemde twee kandidate was prof. E.F.C.H. (Egmont) Rohwer wat sy doktorsgraad aan die Universiteit Freiburg behaal het en professor in Anorganiese Chemie was tussen 1951-1977. In een stadium was daar 14 professore in chemie gelyktydig by verskillende Suid-Afrikaanse Universiteite in diens wat hulle opleiding in die Departement ontvang het en waarvan meer as die helfte van hulle Egmont Rohwer as studieleier vir 'n M.Sc. of Ph.D.-graad gehad het. Een van sy studente en sy opvolger as professor in Anorganiese Chemie, prof. J.J. (Joh) Cruywagen, was vir sowat 40 jaar betrokke by navorsing in die veld van molibdeenchemie. Rohwer en Cruywagen se ontdekking dat daar (anders as wat destyds algemeen aanvaar is) ‘n koördinasiegetalverandering in die eerste ionisasiestap van molibdeen plaasvind, het die komplekse gedrag van molibdeen verklaar.\nVan inks na regs: Prof. Egmont Rohwer Prof. Chris Garbers Prof. Mike de Vries\n'n Unieke kenmerk van die Departement was sy Radiochemie-afdeling wat deur dr. Daan Kemp begin is en later deur prof. C. (Len) Olivier uitgebou is om opleiding vanaf derdejaar- tot Ph.D.- vlak te voorsien.\nVan Stellenbosch se ‘groot geeste’ gepraat: tydgenote van mnr. Frits Stegmann sal hom onthou as veel meer as net ‘n senior dosent in Fisiese Chemie (1948-1984). Hy was briljant – op skool is hy as ‘n tweede Einstein beskryf – en daar is na hom verwys as ‘n lewende musiekensiklopedie. Sy plateversameling was die grootste in die land, selfs groter as dié van die destydse SAUK. Hy was onder andere skrywer van die standaardwerk Die Afrikaanse Operettegids. Merkwaardig was sy groot persoonlike vriendekring van wêreldberoemde musici met wie hy gereeld gekorrespondeer het en vir wie hy soms besoeke aan Suid-Afrika help bemiddel het, onder andere Sir Thomas Beecham, Igor Stravinsky, Richard Tauber, Jean Sibelius, Benjamin Britten, Herbert von Karajan, om maar ‘n paar te noem.\nAl die chemie-afdelings is omtrent 35 jaar lank onder een dak in die De Beersgebou gehuisves totdat groeiende studentegetalle die oprigting van die sogenaamde Eerstejaargebou (ook in De Beerstaat) in 1958 genoodsaak het. Dit is in 1964 gevolg deur ‘n gebou in Bosmanstraat wat hoofsaaklik deur anorganiese chemici beset is en ook die chemiebiblioteek en die werkswinkels van die glasblaser en elektronikus gehuisves het.\nIn die sewentigerjare het die Departement die dienste van mnr. Geiling, ‘n meester-glasblaser uit Duitsland, bekom. Twee van sy opvolgers, Frank Lyons en Eric Ward, albei meester-glasblasers uit Brittanje en twee van die Departement se gewilde en interessante karakters, het die trotse tradisie op Stellenbosch voortgesit.\nSoos die glasblasers, het die tegniese personeel oor die jare ‘n onmisbare rol in die navorsing en opleiding gespeel. Die heel eerste laboratoriumassistent wat in die Departement aangestel is, was die legendariese John Biscombe, wat oorspronklik ‘n loodgieter van beroep was en reeds voor die eerste wêreldoorlog deur Sarel van der Merwe van ‘n inmaakfabriek in Wellington afgerokkel is. Deur sy ervaring het John waarskynlik net soveel van die praktiese sy van die anorganiese en organiese chemie geweet as die meeste voorgraadse studente, alhoewel sy teoretiese kennis baie gevaarlik was. Toe William Adonis in 1975 by Egmont Rohwer aanmeld vir diens en wou weet wat sy pligte behels, het die professor hom sonder meer na Neels Kannemeyer, die anorganiese chemie laboratoriumassistent, gestuur met die woorde: ‘Gaan vra vir Neels – hy sal jou alles sê.’ Adonis self het ‘n deskundige op die gebied van eerstejaarpraktika geword in die 42 jaar wat hy in die Departement se diens was. Glen de Jongh wat vanaf 1985 in die Departement se diens is as senior en hoof tegniese beampte, het tussen 2003 en 2014 as verteenwoordiger van die Universiteit se nie-akademiese personeel op die US Raad gedien.\nDie Departement beset tans ook ‘n deel van die Mike de Vriesgebou in Merrimanlaan en die Polimeerwetenskapgebou (meer hieroor later), wat beteken dat die Departement in vyf afsonderlike geboue op die kampus gehuisves word – inderdaad ‘n logistiese uitdaging.\nIn 1958 het prof. C.F. (Chris) Garbers by die Departement aangesluit nadat hy die D.Phil.-graad in 1954 met onderskeiding onder die Nobelpryswenner Paul Karrer aan die Universiteit van Zurich voltooi het. Hy was professor in Organiese Chemie vanaf 1966 tot sy uittrede in 1978 en het ‘n belangrike rol in die ontwikkeling van navorsing in die Departement gespeel met die totstandkoming van die Navorsingseenheid vir Polieenchemie, waarvan hy hoof was. Gedurende 1964 was hy ‘n medewerker van die 1969-Nobelpryswenner, Derek Barton, aan die Imperial College of Science and Technology in Londen.\nChris Garbers was tussen 1980 en 1990 President van die WNNR. Sy voorganger by die WNNR, Chris van der Merwe Brink, was ‘n Stellenbosch gegradueerde en word onthou as een van Suid-Afrika se vooraanstaande wetenskaplikes. Garbers was ‘n lid van die UNESCO/IUPAC International Chemistry Council, hy het op pres. Nelson Mandela se Nasionale Kommissie vir Hoër Onderwys gedien en die Staatspresident se Orde vir Voortreflike Diens is aan hom toegeken. Hy was ook in 1980 die ontvanger van die Suid-Afrikaanse Medalje (Goud) van die South African Association for the Advancement of Science en die Havengaprys van die Suid- Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns in 1977. Toe die toonaangewende H van Eck- medalje in 1991 deur die Chemiese Instituut aan hom oorhandig is, is die seremonie in Pretoria bygewoon deur 12 van sy oud-studente wat almal op daardie stadium senior poste by universiteite en navorsingsinstansies in Pretoria en Johannesburg beklee het. ‘n Bewys van die hoë agting wat Garbers in Suid-Afrika geniet, is die vier ere-doktorsgrade waarmee hy vereer is deur die Universiteite van Suid-Afrika (1989), Kaapstad (1990), Stellenbosch (1991), en Pretoria (1994) onderskeidelik.\nChris Garbers se opvolger was prof. R.R. (Reinhardt) Arndt wat gedurende 1979 en 1980 professor in Organiese Chemie was en in 1990 die eerste President van die Stigting vir Navorsing en Ontwikkeling (SNO) (nou die Nasionale Navorsingstigting, NNS) geword het. Hy het saam met prof. Jack de Wet ‘n leidende rol gespeel in die vestiging van die NNS se evaluering- en befondsingstelsel wat navorsing in Suid-Afrika fundamenteel verander het. Arndt se bydrae tot die ontwikkeling van navorsing sedert die 1980’s kan nie oorbeklemtoon word nie. Die NNS het in 2004 erkenning hieraan gegee deur hom met die President’s Award for Lifetime Achievement te vereer en die Universiteit van die Vrystaat in 1993 deur ‘n ere- doktorsgraad aan hom toe te ken. In 1987, gedurende die vroeë stadiums van Suid-Afrika se verbinding met die Internet, het Arndt die behoefte ingesien om universiteite en navorsers aan ‘n nasionale netwerk te koppel en het hy hierdie proses geïnisieer.\nIn die jare kort na die Tweede Wêreldoorlog was tweede-, derdejaar- en nagraadse chemie studentegetalle relatief hoog, maar namate die klem verskuif het na die toegepaste wetenskappe, veral ingenieurswese, het getalle in die chemie oor die jare gekrimp, terwyl getalle in dienskursusse aan ander departemente en fakulteite toegeneem het. In die vyftigerjare was geld skaars, tegniese hulp in die laboratoriums min en navorsing nie ‘n prioriteit nie; onderrig wel. Die meeste van die leerplanne was verouderd en toerusting, gebruiksapparaat en wetenskaplike instrumentasie moes opgradeer word. Dit was egter van groot hulp dat die WNNR sy moderne instrumentasie tot beskikking van universiteite gestel het. En van deurslaggewende belang was die finansiële ondersteuning van die WNNR se Afdeling Universiteitsnavorsing, addisioneel tot die Universiteit se bydrae, om navorsing aan die gang te kry. ‘n Massiewe sprong in beskikbaarheid van toerusting was die besluit van die Universiteit om `n AEI hoë-resolusie massaspektrometer aan te koop en kort daarna `n skenking deur die Mielieraad van `n hoë-resolusie Varian 60 MHz Kernmagnetiese Resonansiespektrometer vir, onder andere, navorsing oor die verbetering van die voedingswaarde van mielies as stapelvoedsel. Hierdeur, en met toerusting reeds aangeskaf met WNNR-steun, was die Departement eindelik goed toegerus vir navorsing. Die goedkeuring in 1969 deur die WNNR van `n US/WNNR Navorsingseenheid vir Polieenchemie in die Chemiedepartement het navorsing `n verdere hupstoot gegee.\nDit is interessant om die pryse van die eerste groot apparate wat deur die Departement aangekoop is, te vergelyk met huidige pryse. Die bogenoemde hoë-resolusie massaspektrometer is byvoorbeeld in 1970 vir die bedrag van R72 000 aangekoop, terwyl die huidige koste van ‘n X-straaldiffraktometer (waarvan Len Barbour vier in sy laboratorium het) sowat R9.5mlj is. Die vervangingskoste van die 600 MHz KMR apparaat wat in 1998 teen R10milj* aangekoop is, en wat binnekort nodig sal wees, beloop reeds meer as R20milj. [*Die Universiteit het egter net R5milj daarvoor betaal nadat Varian ‘n 50% korting toegestaan het. In ruil hiervoor moes die apparaat deur mnr. Hendrik Spies, die Departement se KMR- tegnikus en gerekende KMR-spesialis, in werking gestel en bedryf word as ‘demonstrasiemodel’ met die oog op verdere verkope van die apparaat in Suid-Afrika.\nDie instelling van B.Sc.(Honneurs)-grade gedurende die 1960’s kan ook gesien word as ‘n stap om navorsing aan die Universiteit te stimuleer. Ten einde aan te pas by die WNNR-befondsing van beurse vir nagraadse studie, is die gevestigde sisteem van ‘n 3-jaar B-graad gevolg deur ‘n 2-jaar M-graad verander na ‘n 3-jaar B-graad, gevolg deur ‘n 1-jaar Honneursgraad en daarna ‘n navorsingsgebaseerde M-graad.\nIn ‘n ondersoek na die stand van ingenieurswese in Suid-Afrika, is bevind dat alle fakulteite van ingenieurswese wel ook chemiese ingenieurswese moes aanbied. Die resultaat hiervan was die instelling van Chemiese Ingenieurswese op Stellenbosch in 1969 as ‘n gesamentlike oefening tussen die twee fakulteite – ‘n instelling wat talle voortreflike studente vir chemie studie opgelewer het, onder andere Ed Jacobs wat sy B.Sc.-B.Ing. in 1976 behaal het en sy Ph.D. in Polimeerwetenskap in 1988.\nChris Garbers was instrumenteel in die aanstelling van prof. (toe dr.) M.J (Mike) de Vries as senior lektor in die Departement nadat hy met ‘n Landboubeurs sy doktorsgraad in Fisiese Chemie summa cum laude aan die Albert Ludwig Universiteit van Freiburg verwerf het. Met die uittrede van Gideon Krige is De Vries in 1964 op jeugdige ouderdom as professor in Fisiese Chemie aangestel en in 1975 deur een van sy voormalige navorsingstudente, prof. W.J. (Willem) Engelbrecht, opgevolg. Mike De Vries se loopbaan as chemikus was relatief kort, maar die uitwerking was groot. Hy was ‘n groot dryfkrag in vernuwing van leerplanne en die lansering van navorsing. Hy was van 1976 tot 1979 Vise-Rektor van die Universiteit, Rektor vanaf 1979 en Vise-Kanselier vanaf 1981 tot sy aftrede in 1993. Die lesingsaal in die De Beersgebou is in 1992 na hom vernoem en die Mike de Vriesgebou in 2005.\nTwee van Garbers se eerste navorsingstudente het albei later professore in Organiese Chemie in die Departement geword: prof. D.J. (Dawie) Schneider wat Reinhard Arndt as professor opgevolg het, het in die veld van organofosforchemie gespesialiseer, terwyl prof. B.V. (Ben) Burger sy kundigheid in beide Organiese en Analitiese Chemie saamgespan het om ‘n nuwe navorsingsveld, naamlik Chemiese Ekologie, in die Departement te vestig. Sy werk op die gebied van semiochemie het aan hom onder andere die Havengaprys (in 1989) en die Suid- Afrikaanse Chemiese Instituut se Medalje vir Chemie (Goud) (2004) besorg. In 2001 is die Internasionale M.J.E.Golay Silwermedalje in die VSA aan hom toegeken vir pionierswerk in die ontwikkeling van kapillêre chromatografie.\nBen Burger was die eerste dosent in die Departement om in 1979 ‘n na-doktorale navorser uit Europa onder sy toesig te laat werk. Een van sy buitelandse studente, Wolfgang Mackenroth, het in 1985 as voltydse na-doktorale navorser met behulp van ‘n WNNR-beurs in die Laboratorium vir Ekologiese Navorsing ingeskryf. Prof. Mackenroth, wat tans Vise-President van BASF is, het sedertdien jaarliks na Stellenbosch teruggekeer om lesings in Industriële Chemie as Buitengewone Professor aan te bied.\nToe die nuwe evalueringstelsel in 1984 deur die NNS geïmplementeer is, was Ben Burger en Dawie Schneider die eerste navorsers in die Departement wat ‘n evaluering gekry het en twee jaar later was Ben Burger en Fritz Hahne (Fisika) die eerste twee navorsers in die Fakulteit om A-evaluerings te ontvang .\n‘n Mens kan nie die ontwikkeling van Polimeerwetenskap aan die Universiteit van Stellenbosch bespreek sonder om die rol van prof. R.D. (Ron) Sanderson daarby in te sluit nie; die twee is onlosmaaklik verweef. Ron Sanderson het pas sy Ph.D. aan die Universiteit van Akron in die VSA behaal en was op daardie stadium die enigste polimeerwetenskaplike in Suid- Afrika, toe hy in 1970 as senior dosent in die Departement aangestel is.\nNavorsing in polimeerwetenskap het in ‘n enkele laboratorium in die ou Anorganiese gebou begin. Danksy Sanderson se dryfkrag, leierskap en entoesiasme, het dit uitgebrei totdat die Instituut vir Polimeerwetenskap in 1977 gevestig is as ‘n afsonderlike entiteit binne die Universiteit. Dit het as deel van die Chemiedepartement gefunksioneer, maar met befondsing uitsluitlik van buite die Universiteit. Sanderson is in 1978 as direkteur aangestel en het die pos tot sy aftrede in 2008 beklee. Twee van sy eerste Ph.D.-studente het later professore in Polimeerwetenskap geword: Prof. E.P. (Ed) Jacobs het internasionale erkenning ontvang vir die ontwikkeling van mikrofiltrasie membraan-tegnologie vir watersuiwering en prof. A.J. (Albert) van Reenen, wie se navorsing op die struktuureienskappe van poli-olefiene fokus, was die eerste akademikus, naas Sanderson, wat binne die Instituut aangestel en ten volle deur die Universiteit befonds is.\nSoos die Instituut in statuur gegroei het, is die volgende mylpaal bereik, naamlik die instelling in 1982 van ‘n Honneursgraad in Polimeerwetenskap. Dit was die eerste, en is steeds die enigste, honneurskursus in Polimeerwetenskap op tersiêre vlak in Suid-Afrika.\nAlbert van Reenen vertel dat hy pas besluit het om vir die nuwe honneurskursus in polimeerwetenskap aansoek te doen, toe die Instituut se gebou tot op die grond afgebrand het (met skouspelagtige ontploffings – ‘n gebarste gassilinder is die volgende dag meer as ‘n kilometer van die vuur af gevind). Ron Sanderson het hom nie laat afskrik nie en sy werksaamhede na ‘n ou werkswinkel van Ingenieurswese verskuif. Dit is hier waar Van Reenen vir Sanderson die eerste keer ontmoet het; omring deur hope roetbesmeerde laboratoriumtoerusting en glasware. Hy het Sanderson uitgevra oor die honneursprogram en 30 minute later was hy besig om glasware skoon te maak; blykbaar reeds de facto ‘n honneursstudent...\nDaar is veral twee inisiatiewe van Ron Sanderson wat ‘n reuse-impak gehad het op ontwikkelinge oor die afgelope twee dekades. Eerstens het hy twee groot maatskappye (Plascon en Mondi) oortuig om hul navorsing- en ontwikkelingsfasiliteite binne die Instituutgebou te huisves en hul aangekoopte toerusting aan die Instituut te skenk. Hierdie ooreenkoms, tesame met die THRIP program, het die algehele vernuwing van die Instituut se toerusting gedurende die 1990’s moontlik gemaak. Tweedens het hy die UNESCO Associated Center for Macromolecules and Materials begin en dit, tesame met sy verbintenis met die International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC), het gelei tot ‘n reeks internasionale konferensies waarvan die eerste in 1998 op Stellenbosch gehou is. Hierdie inisiatief het gelei tot grootskaalse internasionale navorsingsamewerking en goeie verhoudinge met uitstaande internasionale akademici. Twee van hulle, Bert Klumperman en Harald Pasch, sou later ook poste in die Departement beklee. ‘n Meetbare effek van hierdie twee ontwikkelinge is byvoorbeeld dat die getal publikasies wat deur die Instituut gelewer is en voor 2000 baie beperk was, tussen 2000-2009 met bykans 230 toegeneem het en teen 2016 weer verder verdubbel het.\nLaasgenoemde ontwikkelinge het saamgeval met die aanstelling van Helgard Raubenheimer as Hoof van die Chemiedepartement in 1999. Hy het begin werk maak daarvan om groter finansiële steun vir die Instituut te werf en terselfdertyd aandag gegee aan die akademiese kwelpunte. ‘n Addisionele akademiese pos vir Polimeerwetenskap is ingestel, waarin die huidige Hoof van die Departement, prof. (toe dr.) P.E. (Peter) Mallon aangestel is, en in 2008 is die Instituut formeel ontbind en die naam van die Departement verander na die huidige Departement Chemie en Polimeerwetenskap.\nPeter Mallon vertel hoedat hy van die VSA gevlieg het vir sy onderhoud vir die nuwe pos, op ‘n Vrydag gearriveer het en gereed gemaak het om Ron Sanderson die Saterdag te ontmoet vir ‘n ‘kenmekaar’ sessie. Sanderson het hom by die gastehuis ontmoet, geklee in kortbroek, verf-besmeerde T-hemp en plakkies. ‘n Rukkie later bevind Mallon homself in Sanderson se huis, besig om hom te help verf.\nDie impetus wat deur die ontwikkelinge in die laat-1990’s geskep is, het die bemiddeling van ‘n R25milj vernuwing van die infrastruktuur en sekere instrumentasie in die Polimeergebou moontlik gemaak. Tans beskik die Polimeerafdeling oor 5 moderne, goed-toegeruste laboratoria en ultramoderne toerusting. Daar is nou 8 akademiese personeellede in die afdeling (2 buitengewone professore wat navorsingstoele beklee, 2 volle professore, 1 navorser, 1 navorsingsgenoot en 2 dosente), met ‘n goeie getal ondersteunende personeellede (insluitend die laaste oorblywende, ten volle ekstern-befondsde, werknemer in die afdeling). Verder is daar nie minder nie as 51 nagraadse studente in die afdeling. Dit is nogal ‘n aansienlike entjie verwyder van een klein laboratorium in 1977...\n4. Aan die vooraand van ‘n nuwe millennium\nVan links na regs: Prof. Ben Burger, Prof. Ron Sanderson and Prof. Helgard G. Raubenheimer\nIn 1998 het prof. H.G. (Helgard) Raubenheimer, ‘n Stellenbosch gegradueerde, as professor in Anorganiese Chemie by die Departement aangesluit. Hy was voorheen van die Randse Afrikaanse Universiteit (tans Universiteit van Johannesburg) en het met sy navorsingspan, bestaande uit vyf na-doktorale studente van Duitsland en ‘n aantal Ph.D.- en M.-studente, Stellenbosch toe verhuis om navorsing in organometaalchemie van hoofsaaklik goudverbindings, hier te vestig – ‘n navorsingsveld wat heeltemal nuut was in die Departement. Hy het ook sy ondervinding in bedryfskoppeling – die suksesvolle koppeling van industrie met universiteitsnavorsing – Stellenbosch toe gebring. Dit sou ‘n groot impak op die groei van die Departement gedurende sy termyne as Departementshoof (1999-2008) hê (soos trouens reeds hierbo ten opsigte van die ontwikkeling van die Polimeerafdeling genoem is).\nHelgard Raubenheimer se navorsing van wêreldgehalte het grootliks gebaat by sy medewerking met Nobelpryswenner Ernst Otto Fischer aan die Tegniese Universiteit van München in 1973 en 1980 en met Dieter Seebach aan die ETH in Zurich in 1985. Hy was die ontvanger van onder andere die Havengaprys in 2008 en die SACI Goue Medalje vir Chemie in 2002. Ter erkenning van sy navorsing met betrekking tot ligandontwerp en toepassing in katalise en medisyne, is ‘n Spesiale Uitgawe van Zeitschrift für Naturforschung B ter geleentheid van sy 65ste verjaarsdag aan hom opgedra.\nMet sy aftrede in 2008 is Raubenheimer as professor in Anorganiese Chemie opgevolg deur prof. S.F. (Selwyn) Mapolie, ‘n gegradueerde van die Universiteit van Kaapstad (1989) en voorheen vir bykans 17 jaar verbonde aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK), onder andere as Vise-Dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe. Sy navorsing fokus op organometaalsintese, dendrimeerchemie, homogene katalise en polimeriese hibriedmateriale.\nToe ‘n nuwe leerstoel in Analitiese Chemie in 1998 ingestel is, is prof. K.R. (Klaus) Koch, wat voorheen aan die Universiteit van Kaapstad verbonde was, in die pos aangestel. Koch was met sy aanstelling reeds ‘n gevestigde anorganiese chemikus in die veld van platinumgroepmetale asook ‘n KMR-spesialis. Hy lewer ‘n groot bydrae tot hoë gehalte navorsing asook die onderrig van molekulêre spektroskopie, in besonder KMR spektroskopie, in die Departement. Klaus Koch het tussen 2009-2013 as Hoof van die Departement gedien.\nDie Analitiese afdeling het ‘n besondere hupstoot gekry met die buitengewone aanstelling van prof. P. (Pat) Sandra van die Universiteit van Ghent en die Eindhoven Tegnologiese Universiteit, en toonaangewende skeidingswetenskaplike aan wie die gesogte LCGC Lifetime Achievement Award in 2017 toegeken is. Sandra was die eerste navorser aan die Universiteit wat die hoogste A1-evaluering van die NNS ontvang het en hy het ‘n betekenisvolle bydrae gemaak tot die gevorderde onderrig en navorsing in Analitiese Chemie in die Departement.\nDie kapasiteit en kundigheid in die Analitiese afdeling is in 2007 verder uitgebou deur die aanstelling van prof. (toe dr.) A.J. (André) de Villiers, ‘n skeidingswetenskaplike en voormalige student van Pat Sandra, wat veral in wynnavorsing spesialiseer. De Villiers het wêreldwye erkenning vir sy navorsing ontvang toe hy in 2014 die ontvanger was van die gesogte LCGC Emerging Leader in Chromatography Award, wat erkenning gee aan ‘a talented young professional who has made strides early in their career towards the advancement of chromatographic applications and techniques.’ Hy is ook die 2015 ontvanger van die SACI Raikes Medalje.\n‘n Belangrike stap is in 1999 geneem met die aanstelling in die Fisiese Chemie afdeling van prof. J.L.M (Jan) Dillen uit België, ‘n spesialis in struktuurchemie, rekenaargesteunde molekulêre modellering en kwantummeganika. Hy het sy doktorsgraad in 1981 aan die Universiteit van Antwerpen verwerf en was voorheen verbonde aan die WNNR en die Universiteit van Pretoria.\nIn die jaar 2000 het die Departement ‘n proses van eksterne evaluering ondergaan en die lede van die evalueringspaneel was dit eens dat, alhoewel hulle beïndruk was met die kwaliteit van die akademici se onderrig, dit in sommige gevalle moontlik tot nadeel van navorsing was. In werklikheid was op daardie stadium slegs 10 van die 17 akademici NNS-geëvalueerdes.\n5. ‘n Tydperk van ongekende groei: 2000 – 2008\nIn 2003 vier die Departement sy honderdjarige bestaan! ‘n Funksie is op 4 Februarie 2004 gehou wat deur genooide oud-dosente en -studente bygewoon is en waartydens Chris Garbers, Reinhard Arndt, Ben Burger, Helgard Raubenheimer, Joh Cruywagen, Dawie Schneider en Erick Strauss die gassprekers was. Voorwaar ‘n aand van nostalgie en trotse herinneringe...\nIn 2008 het die paneel verantwoordelik vir die eksterne evaluering van die Departement, anders as met die 2000 evaluering, die goeie gehalte navorsing in die Departement en toename in uitsette erken en die Departement daarmee gelukgewens. Die paneellede het na drie individue (Burger, Sanderson en Raubenheimer) verwys as ‘the three giants of this Department’ en gesê: ‘Prof Raubenheimer‘s vision and management have rendered this one of the of the leading teaching and research Departments in South Africa.’ Die Departement ondergaan vanaf 1998 aansienlike herstrukturering teen groot koste (investering van meer as R10milj reeds teen 2006) veral ten opsigte van die aankoop van nuwe navorsingstoerusting en die aanstelling van sleutel-personeellede. Nadat feitlik alle professore in die voorafgaande tydperk afgetree het, het die dekane Fritz Hahne (veral) en Albert van Jaarsveld en die rektore Andreas van Wyk en Chris Brink, in die daaropvolgende jare belangrike motiverende en finansieel ondersteunende rolle gespeel by die heropbou van die Departement.\nVyf chemici is gedurende hierdie periode deur die NNS uitgesonder as internasionale leiers in hul onderskeie velde (met A of B1 evaluerings) en twee gesogte NNS/DWT SARChI Leerstoele aan is in die Departement gevestig. Hierdie erkennings het dit moontlik gemaak om aansienlike finansiële befondsing van die Universiteit, privaatindustrieë en die NNS te bekom, hoofsaaklik vir kapasiteitsontwikkeling, die opgradering van bestaande laboratoriums en vir die strategies belangrike omskepping van bestaande voorgraadse laboratoriums in moderne navorsingsruimtes.\nFondse is ook beskikbaar gestel vir die aanstelling van die nodige ondersteuningspersoneel, die aankoop van belangrike gesofistikeerde kapitaaltoerusting (bv. ‘n 500 MHz vastetoestand KMR spektrometer) en die aanstelling van ‘n nuwe professor in Polimeerwetenskap in ‘n SASOL-geborgde Navorsingsleerstoel. Hier is dit gepas om erkenning te gee aan SASOL se betekenisvolle betrokkenheid oor baie jare by die uitbouing van die Departement en veral ook later, die afdeling Polimeerwetenskap. SASOL Polymers se ruim borgskap oor etlike jare was bydraend tot die besondere groei en produktiwiteit van hierdie afdeling.\nDie drie Navorsingsleerstoele is inderdaad hoogtepunte in die meer onlangse geskiedenis van die Departement. Die SA Navorsingleerstoele is in 2006 en 2007 aan onderskeidelik Bert Klumperman (Gevorderde Makromolekulêre Argitekture) en Len Barbour (Nanogestruktureerde Funksionele Materiale) toegeken, terwyl die SASOL-leerstoel in 2008 aan Harald Pasch (Analitiese Polimeerwetenskap) toegeken is.\nVan links na regs: Prof. Bert Klumperman, Prof. Len Barbour, and Prof. Harald Pasch\nProf. L. (Bert) Klumperman het sy Ph.D. aan die Eindhoven University of Technology (Nederland) in 1994 behaal en sy D.Sc. aan die Universiteit van Stellenbosch in 2012, met prof. Peter Mallon as sy promotor. Toe hy in 2006 aan die Universiteit aangestel is, was hy reeds as Buitengewone Professor in die Departement betrokke by die aanbied van lesings en begeleiding van nagraadse studente. Klumperman, wat sedert 2007 ‘n NNS A-geëvalueerde navorser is, is die redakteur van die European Polymer Journal (Elsevier) en hoofredakteur van Transactions of the Royal Society of South Africa. Hy het die SACI Goue Medalje in 2013 ontvang en is ook die ontvanger van die 2016 NSTF Lifetime Award en die 2018 John F.W. Herschel Medalje van die Royal Society of South Africa, wat die senior medalje van die Vereniging is.\nProf. L. J. (Len) Barbour het in 2003 by die Departement aangesluit en ‘n splinternuwe navorsingsveld, supramolekulêre chemie en materiale, gevestig. In 2007 is een van die eerste DWT/NNS Navorsingsleerstoele aan hom toegeken en kort daarna is aansienlike veranderinge aan ‘n vleuel van die De Beersgebou aangebring om sy navorsingsgroep en gesofistikeerde instrumentasie te akkommodeer. Barbour het sy Ph.D. in 1994 aan die Universiteit van Kaapstad verwerf en ‘n D.Sc. aan die Universiteit van Stellenbosch in 2013, met promotor prof. Catharine Esterhuysen. Hy is ‘n NNS A-geëvalueerde navorser, ‘n Genoot van die Royal Society of Chemistry (VK), en ontvanger van ‘n SACI Goue Medalje (2014). Hy is ook vereer met die NSTF-toekenning vir Research and its Outputs Over the Past 5 Years or Less (2007/8) en die SASOL Innovator of the Year Award (2013).\nProf. H. (Harald) Pasch het sy Ph.D. in Makromolekulêre Chemie aan die German Academy of Sciences (Berlyn) in 1982 behaal en sy D.Sc. (Habilitasie, Makromolekulêre Wetenskap) aan dieselfde inrigting in 1987. Soos Bert Klumperman, het Pasch lesings aangebied en nagraadse studente begelei in sy hoedanigheid as Buitengewone Professor voordat hy in 2008 permanent in die Departement aangestel is. Pasch is die 2017 ontvanger van die SACI Goue Medalje.\nIn 2003 is dr. Erick Strauss, ‘n gegradueerde van die Cornell Universiteit, in die Departement aangestel, waar hy ‘n nuwe navorsingsgroep met die fokus op chemiese biologie gevestig het en die aanbieding van Chemiese Biologie as ‘n nuwe voorgraadse stroom in die Departement geïnisieer het. In 2008 het hy na die Departement Biochemie verskuif waar hy eers as mede- professor en later (in 2014) as professor in Biochemie aangestel is.\n‘n Nuwe graad, BSc Tekstiel- en Polimeerwetenskap, is in 2003 in die Departement bekendgestel en het later ontwikkel in ‘n 3-jaar B.Sc. in Chemie: stroom Tekstiel- en Polimeerwetenskap. Die ontwikkeling van hierdie unieke graad is deur Adine Gerickegekoördineer, met die entoesiastiese leiding en ondersteuning van Ron Sanderson en sleutelrolspelers in die SA Tekstielindustrie.\nDit is beduidend dat, soos reeds genoem, die volledige integrasie in 2008 van die Polimeerinstituut binne die hernoemde Departement Chemie en Polimeerwetenskap ook in hierdie gebeurtenisvolle periode plaasgevind het.\nTeen 2007 was nie minder nie as 72% van die akademici in die Departement NNS- geëvalueerdes, wat ‘n aansienlike toename in navorsingskapasiteit sedert die vorige eksterne evaluering (in 2000) verteenwoordig het. Daar was byvoorbeeld ‘n beduidende toename in eweknie-geëvalueerde, subsidiedraende publikasies, wat dié van die res van die Fakulteit vir die periode 2005-2007 oortref het. In 2006 het die Departement homself oortref met ‘n rekordgetal publikasies in erkende tydskrifte in een jaar, naamlik 86.\nDie meeste van die navorsing in die Departement het op daardie stadium binne nie minder nie as 15 navorsingsgroepe plaasgevind! Daar is besef dat minder en groter groepe waarskynlik nodig was om ‘n groter internasionale impak te maak en die vestiging van groter samewerkende fokus het dus ‘n doelwit vir die volgende vyf jaar geword.\nHierdie is miskien die gepaste plek om daardie fokusareas wat besondere internasionale aandag op die Departement gevestig het en waarbinne publikasies gereeld aangehaal is en steeds aangehaal word, uit te lig. ‘n Paar hoort reeds tot die verlede, maar die meeste is steeds aktief. Die eerstes was sekerlik Rohwer en Cruywagen se ionisasie-ewewigte en koördinasiechemie van molibdeen (o.a. uitgebreid aangehaal in die gesaghebbende Advanced Inorganic Chemistry van Cotton en Wilkinson), en Garbers se polieenchemie (1960’s en 1970’s). Dit is gevolg deur Burger se semiochemie (1976-hede, veral ook die werk op miskruiers tussen 1983-2007), polimeerchemie deur Sanderson (1970’s-onlangs), Raubenheimer se karbeen- en goudchemie (1998-hede), en Koch se KMR-werk (1998-hede). Publikasies deur Klumperman oor ontwerp, sintese en karakterisering van komplekse polimeerargitekture (2002-hede), Barbour en mede-werkers oor supramolekulêre chemie (2004-hede), en Pasch oor analitiese tegnieke vir polimere (2008-hede) word internasionaal as gesaghebbend in hul onderskeie velde beskou. Meer onlangs het veral Willem van Otterlo en André de Villiers ook duidelike voetspore op die internasionale terrein gelaat.\nDit is belangrik om in gedagte te hou dat elkeen van hierdie leidende wetenskaplikes ook ‘n hele span nagraadse studente, navorsers en akademiese medewerkers verteenwoordig wie se onmisbare insette bydraend tot hul sukses was.\n6. En steeds is daar groei [2009 – hede]\nDrie van die Departement se personeellede dra nou die ere-titel: Uitgelese Professor, op grond van hul internasionale statuur en ander kriteria van uitnemendheid: Bert Klumperman en Harald Pasch (vanaf 2014) en Len Barbour (vanaf 2016).\n‘n Groot aanwins vir die Departement, en veral die Organiese Chemie afdeling, was die aanstelling van prof. W.A.L. (Willem) van Otterlo in 2010 vanaf die Universiteit van die Witwatersrand, waar hy ook sy Ph.D. in 1999 behaal het. Van Otterlo, ‘n SACI Raikes medaljewenner (2004), het sedertdien ‘n aktiewe, groeiende navorsingsgroep, die Groep vir Medisinale en Organiese Chemie (GOMOC), in die Departement gevestig deur kragte saam te snoer met die bestaande groep van dr. Gareth Arnott. Die groep se navorsing fokus op gerigte organiese sintese en sluit navorsing in medisinale chemie, chemiese biologie en biochemie in, asook toenemende samewerking met die navorsingsgroep van Bert Klumperman t.o.v. nuwe polimeergebaseerde farmaseutiese toedieningsisteme. Daar is omtrent 20 nagraadse studente in die GOMOC-groep, tans die tweede grootste groep in die Departement naas die groepe in polimeerwetenskap.\nBelangrike aspekte van groei gedurende hierdie periode is steeds uitstekende navorsingsuitsette en ook die Departement se inisiatiewe ten opsigte van veiligheid en gemeenskapsinteraksie – veral SUNCOI (SU Chemistry Outreach Initiative) onder leiding van Rehanna Malgas-Enus en Klaus Koch. Die herstrukturering van die Departement onder ‘n Uitvoerende Departementshoof werp positiewe vrugte af en die twee Hoofde, Klaus Koch (2009-2013) en Peter Mallon (2013-hede) speel belangrike rolle hierin.\nAfgesien van die reeds gemelde reuse-investerings in die infrastruktuur van die De Beers- en Polimeerwetenskapgeboue, het die Departement ook grootliks gebaat by ‘n meer onlangse investering ten opsigte van die Eerstejaargebou. Die gebou het grootskaalse vernuwing ondergaan en is omskep in ‘n eerstejaar-onderrigkompleks wat in hierdie, die Universiteit se eeufeesjaar, in bedryf gestel word.\nAlhoewel hierdie hoofstuk uiteraard fokus op die hoogtepunte ten opsigte van navorsingsprestasies in die Departement, kan nie nagelaat word om weereens melding te maak van die tradisie van toewyding aan kwaliteitonderrig wat teruggaan tot sover as die ontstaan van die Departement en vandag steeds voortleef, ofskoon op ‘n ietwat groter skaal! In die vroeë jare was daar slegs ‘n handjievol eerstejaarstudente en vandag het die Departement sowat 1000 eerstejaarstudente per jaar. In 2010 is die Eerstejaar Prestasietoekennings deur die Universiteit ingestel en sedertdien is vyf van die Departement se dosente al genomineer en vereer vir hul passie en toewyding in die onderrig van hul vak, sommige by meer as een geleentheid. Vroeër (tussen 1994-2009) is vier voormalige chemiedosente met die Rektor se Toekenning vir Voortreflike Onderrig vereer vir hul besondere bydrae tot onderrig.\nDie Departement Chemie en Polimeerwetenskap is tans een van die grootste departemente van die Universiteit met altesaam 59 akademiese en ondersteuningspersoneellede. Die gemiddelde ouderdom van die akademiese korps – 46 jaar – is relatief jonk en die gemiddelde ouderdom neem nog verder af as die navorsingstudente deel vorm van die berekening: 54 M.Sc., 65 Ph.D. en 16 na-doktoraal.\nToe die Universiteit in 1978, 60 jaar ná sy totstandkoming, sy deure amptelik vir studente van alle bevolkingsgroepe oopgestel het, was daar daardie jaar slegs twee swart studente in die eerstejaar chemieklas. Daar was op daardie stadium geen swart dosente in die Departement nie. Tans is 45 (sowat 38%) van die Departement se nagraadse studente swart, terwyl 4 akademiese personeellede, waaronder ‘n professor en senior lektor, swart is.\nVandag is dit nogal komies om te dink dat die Anorganiese gebou in 1964 aanvanklik ingerig is met drie stelle kleedkamers: een vir mans, een vir dames en een vir dosente. Die implikasie was natuurlik dat alle chemiedosente van dieselfde geslag, naamlik manlik, was. Dit was dan ook die geval totdat die eerste vrou, dr. Maritha le Roux, in 1977 as deeltydse dosent aangestel is. Daarna is wel mettertyd vroulike personeellede permanent aangestel en vandag lyk die prentjie aansienlik anders (beter!): van die 24 dosente is 10 vroue, waaronder ‘n professor en ‘n mede-professor. Prof. C. (Catharine) Esterhuysen, ‘n spesialis op die gebied van struktuurchemie, het haar Ph.D. in 2000 aan die Randse Afrikaanse Universiteit behaal en in 2000 by die Departement aangesluit. Sy is die eerste vrou wat die pos van mede-professor (vanaf 2012) en volle professor (vanaf 2018) in die Departement beklee. Prof. D.A. (Delia) Haynes, wat haar Ph.D. in 2002 aan die Universiteit van Cambridge (VK) verwerf het, is in 2007 in die Departement aangestel en in 2014 tot mede-professor in Anorganiese Chemie bevorder. Sy spesialiseer in kristalmanipulering.\n‘n Oorsig van die Departement se navorsingsaktiwiteite bevestig dat die Departement een van die twee leidende chemiese navorsingsdepartemente in Suid-Afrika en Afrika in die breë is en die Departement tans die hoogste getal NNS-geëvalueerde navorsers (altesaam 18) in die land het. Die twee A-geëvalueerdes in die Departement verteenwoordig die helfte van al die A- geëvalueerde chemici in Suid-Afrika, en die vyf B-geëvalueerdes 16.6% van B-geëvalueerde chemici. Alhoewel die drie Navorsingsleerstoele ‘n baie groot bydrae tot die Departement se navorsingsuitset maak, is daar tans ook ‘n breë basis van kwaliteitnavorsing in die Departement wat nie altyd die geval was nie.\nBostaande stelling word gedeeltelik bevestig deur die feit dat die Departement onlangs (2015) aangewys is as die leidende Chemiedepartement in Afrika op grond van sy bydrae tot die Nature Index, wat in die Nature joernaal gepubliseer word. Hierdie internasionale indeks neem slegs publikasies wat in 68 geselekteerde, toonaangewende wetenskaplike joernale gepubliseer is, in ag. Belangrike bydraes is gemaak deur die navorsingsgroepe verbonde aan die Navorsingsleerstoele in die Departement, in besonder dié van Len Barbour. Alhoewel hierdie leidende posisie in latere jare gehandhaaf sou kon word, is dit belangrik dat die Departement homself in die toekoms teen klein departemente buite Afrika sal meet. Die uitdaging is verder om die nodige finansiële ondersteuning te vind om meer chemici deurlopend in staat te stel om hoë-kwaliteit publikasies by te dra.\nAlhoewel die vestiging van Navorsingsleerstoele in die Departement aansienlike konsolidasie van navorsingsaktiwiteite meegebring het, is die doelwit wat aan die einde van 2008 gestel is ten opsigte van die vermindering van die aantal navorsingsgroepe, slegs gedeeltelik bereik. Dit sal in die toekoms waarskynlik toenemend nodig word vir meer groepe om hul navorsingspogings te kombineer om voldoende finansiële ondersteuning te bekom om wêreldklas navorsing te genereer.\nans is daar ‘n baie goeie balans van senior navorsers en jonger, entoesiastiese opkomende navorsers en opvoeders, wat nou besig is om die Departement se storie te skryf ‒ die storie wat in die toekoms sy geskiedenis sal word. Wanneer die tweede eeufees van die Departement oor ‘n honderd jaar van nou af gevier sal word, sal teruggekyk kan word op die huidige tydperk as een van groei as ‘n leidende navorsings- en onderrigdepartement in Suid- Afrika en op die Afrika-kontinent. En daar sal gesê kan word dat hierdie suksesverhaal die resultaat is van ‘n spanpoging waarin elke individuele akademiese en nie-akademiese spanlid ‘n onmisbare bydrae gelewer het.\n‘n Laaste woord... In ‘n interessante artikel in die Matieland, vertel Hannes (‘Liefie’) Barnard van die De Beersgebou en sy mense in die jare 1922-1972 en dit is nogal opvallend hoe ingenome sy tydgenote en voorgangers met die Departement en sy dosente was. Volgens oorlewering was dit byvoorbeeld ‘n tradisie dat die vriende, kollegas en senior studente van prof. Sarel van der Merwe elke jaar op 4 September almal welkom was by sy verjaardag. Daar was daardie dae klaarblyklik ‘n gemoedelike, gelukkige atmosfeer in die Departement.\nEn ‘n honderd-plus jare later? Toe Albert van Reenen onlangs gevra is waarom internasionaal gerekende chemici soos dié wat die navorsingsleerstoele beklee, kies om in Suid-Afrika te bly en te werk, was sy antwoord: ‘Want hulle is gelukkig hier! Stellenbosch is ‘n mooi dorp om in te woon en werk en ons is ‘n gelukkige departement!’\nPanta rei! – alles vloei , alles verander... maar tog is daar dinge wat bly...\nAfricana collection, JS Gericke Library, Stellenbosch University\nStellenbosch 1866-1966: Honderd Jaar Hoër Onderwys, HB Thom et al., 1966\nMatieland 1957- 2014\nProf MJ de Vries. Stellenbosch University, 1993\nPersonal communication: Chris Garbers, Joh Cruywagen, Helgard Raubenheimer, Ben\nBurger, Albert van Reenen\nDepartmental external evaluation report 2000; 2008\nRetrieved from "https://www0.sun.ac.za/chemistry/index.php?title=100%2B_Jaar_Geskiedenis_van_Departement_Chemie_in_Stellenbosch&oldid=2094"


Soveel in SA het nou Covid-19 | Maroela Media\nAltesaam 2 415 bevestigde gevalle van die nuwe koronavirus is nou in Suid-Afrika aangemeld – 143 mense het die afgelope 24 uur positief getoets vir Covid-19.\nDit blyk uit dr. Zweli Mkhize, minister van gesondheid, se jongste verklaring dat geen nuwe sterftes in dié stadium aangemeld is nie. Die land se dodetal staan dus steeds op 27.\nDit is die grootste styging sedert die stand van algehele afsondering ingestel is, naas 12 April, toe dit met 145 gestyg het.\nDie epidemioloog prof. Salim Abdool Karim, voorsitter van die ministeriële raadgewende komitee, het Maandagaand gewaarsku indien die daaglikse toename in getalle vandeesweek meer as 90 is, sal die tydperk van afsondering verleng moet word.\nVolgens Mkhize is 87 022 toetse tot op hede uitgevoer.\nDie grootste styging is in KwaZulu-Natal aangemeld. Altesaam 70 nuwe gevalle is die afgelope 24 uur in dié provinsie aangemeld. Die minister het die provinsiale verspreiding soos volg bevestig:\nGauteng – 909\nWes-Kaap – 643\nKwaZulu-Natal – 489\nOos-Kaap – 174\nVrystaat – 98\nLimpopo – 24\nNoordwes – 22\nProvinsie onbekend – 18\nVolgens die wêreldbarometer Worldometer se statistieke rakende die nuwe koronavirus is 1 940 783 gevalle van Covid-19 oor die hele wêreld aangemeld. Altesaam 120 925 pasiënte het reeds weens die virus omgekom en 459 986 het reeds herstel.\nGaan hy vir die honger mense kos gee?\nWens mens kon die inligting per dorp kry\nMy vraag aan al die slim mense in Suid Afrika , hoekom wort diere nie ook geraak met C19 nie net mense. Tog diere het ook longe soos mens nie waar nie le die antwoort nie by diere nie begin daar na kyk ook.\nMaklik om te se verleng die tydperk maar SA se ekonomie kan dit dood eenvoudig nie hanteer nie. Die slim koppe wat se verleng sien nie hoe die massas steeds in die dorpe rond hang in die klein dorpe sien ons dit so ek wil nie eens weet hoe lyk dit in die stede nie.\nStop alle publieke vervoer dwing die mense om tuis te bly en hersien wat word as “essensial services” gesien.\nn straat smous wat tamaties verkoop is nie jy kan dit in n beheerde plek koop.


Allister se soveelste blaps(e) - Maroela Media\nJamba Ulengo – sal hy kans kry? (Foto: radionz.co.nz)\nWanneer ŉ Springbokafrigter en ook -keurders droogmaak, moet hulle maar die houe op die kennebak vat.\nDus is daar geen verskonings vir Allister Coetzee nie toe hulle die span gekies het wat Saterdag op Twickenham teen Engeland gespeel het, en met 37-21 verfomfaai is.\nHoeveel swakker sou Jamba Ulengo as JP Pietersen gevaar het? Is Rohan Janse van Rensburg werklik swakker as Damian de Allende? Is Johan Goosen nie die oplossing op losskakel nie? Is Piet van Zyl nie die beste skrumskakel op toer nie? Is Beast Mtawarira se dae nie getel nie? Moet daar volstaan word met Adriaan Strauss as kaptein?\nEn dan die grootste droogmakery. Die insluiting van Pieter-Steph du Toit as flank.\nCoetzee beweer die koppe sal teen Italië rol. Was dit nie die aanvanklike plan nie, om die spelers wat die duiksakke tot dusver vashou, kans te gee teen die Azzurri nie?\nAs bogenoemde veranderinge gemaak word en die Bokke draai die gety teen die loodvoetige Italianers, sal die span só teen Wallis behou word?\nDaar bly nou net een uitweg oor, speel soos die Lions, speel soos die Vrystaatse Cheetahs, kap die ou hout uit, kies die manne met die beste spelpeil.\nOm spelers buite posisies vir ŉ belangrike toets te kies, is om met vuur te speel. Ek glo nie die Bokke sou die toets gewen het as Du Toit slot in Lood de Jager se plek slot gespeel het nie, maar die Engelse skrumskakel Ben Youngs het darem te maklik soos ŉ laerskoolkind twee keer verby Du Toit gebreek om drieë aan te voor.\nJare gelede was ek ŉ tjokkertjie toe die Bokke teen die Franse in die Pam Brink-stadion in Springs gespeel het.\nDie Bok-keurders het drooggemaak deur Frik du Preez as flank saam met Tommy Bedford en agsteman Doug Hopwood as lostrio te kies. Die slotte was Stompie van der Merwe en Gawie Carelse … groot, swaar en vurig … net soos Coetzee met Eben Etzebeth, Lood de Jager, Du Toit en Willem Alberts beplan het.\nDu Preez het een van sy swakste toetse gespeel, want hy was nie ŉ flank nie. En die Bokke? Hulle het is met 6-8 verslaan.\nAs dit 50 jaar (in 1964) gelede gebeur het, hoekom leer ons nie die lesse van die verlede nie?\nHierdie is nuwe S A. Hier maak ons soos die politiek sê. 8\nhardus fourie · 3 jare gelede\nWeet of bok afrigter dit lees nie.solank jy jou braaimaatjie kies en spelers uit posisie kies en ander nie kans gee gaan jy weer slae teen italie en dis my voorspeling\nAlmal wat kenners is vetel ons wat het Eddie Jones met Australie reggekry, Ackerman met Leeus, Franco met Cheetahs. Dan moet dit mos nou Allister wees met bokke. Hoekom wil Wynand Claasen en Superrugby aanbieders nou die blaam voor die deur van die raad of spelers plaas.\nCallie, stem 100% met jou saam. Wat het coetzee al as afrigter bereik.Om SA rugby te red pos hom so vinnig moontlik\nEk lees in ‘n ander berig Francios Venter vetel nou vir Allister hoe om te speel. Wat dink hy, wie is hy. Om nou die laaste 2 driee voor te hou hoe om te speel is belaglik. Toe was die engelse al verseker van die wen so toe het hulle nie meer voluit gegaan nie. As die engelse die laaste 20 min agter was sou ons nie 2 driee gedruk het nie. Jy speel vanaf die begin en nie net die laaste 20 minute nie.\nLaasjaar toe die Leeus die Currie cap gewen het was dit net Leeus en Ackermann voor en agter en noudat die Cheetals die Currie cap gewen het is dit net Cheetals en Franco.\nDie oplossing is: ervare afrigter en span op meriete.\nDie probleem is nie by spankeuses nie, dit lê veel dieper. Die rugraat van ons sport is verrot.\nEk inie ñ rugby Kenner nie, Maar dis tog ook nie regte rugby nie. Dis ñ skop gemors waarna ons Kyk. As dit nie die scrum skakel is nie, Dan is dit die los skakel of hakker of vlank, Maar iemand sal skop. Wat ñ planlose game. Hoekom skop as niemand wil Chase nie. Maak nie sin nie. As dit ons plan is om die bal weg te skop sodat ons kan defend, maak jy groot fout Alister, want ons kan nie defend nie. Elke span Ken nou al ons game plan. Hulle weet ons gaan skop en nie Chase nie. Hulle sal die heeltyd teen aanval en ons seer maak. Kan Jy dit nie raak sien nie. Raak ontslae van die has beens. Is JP Pietersen nou rerig beter as Jumbo. Is Pat Lambie nou rerig die beste wat ons het. Damien de Allende ai jai jai jai jai. Game na game wys hy ons hy is klaar. En ja. Rudie is so stadig die voorspelers moet sy balle uit die scrums optel. Rudie wil so graag ñ Joost wees Maar hy skop ons net time and again in die moeikheid in. Nou wil ons kamtig naam maak teen Italia. Ons as spectators wil ons geld mors om te sien hoe die bokke die big guns ñ go gee. NIE net wen nie Maar at least a go. Nou gaan ons jam on die bek gesmeer word Deur te wen teen Klein spannejies. Die spring bokke het altyd ñ goeie naam gehad. Ons was legends.\nSARU en AC gee nie n flenter om nie. Solank hulle elke week n nuwe verskonning kan uitdink is als reg! Sat was my laaste rugbykyk! Ek is klaar met die Springbokke en die politieke amptenare wat rugby probeer bestuur en afrig! Julle het toe daarin geslaag om die eens gevreesde en gerespekteerde Springbok te verwoes! Nou kan julle julle maaitjies almal in die span sit! Verander tog net die embleem en die trui asseblief!\nJa nee Callie ek stem saam, die bokke laat net my humeur opvlam en dis heel onnodig en ‘n mors van tyd\nEk stem saam met Shane se opmerkings oor spankeuses. Ek sou die senterpaar vd Leeus gekies het en die geleentheid gebruik om twee jongelinge as flanke in te span, want Alberts rig niks uit nie en Stef is beslis nie ‘n flank nie.\nEens_'n_Trotse_Suid_Afrikaner · 3 jare gelede\nCallie ek het na die NZ vernedering ophou Springbok rugby kyk, maar dit is steeds met hartseer wat mens die berigte volg en kommentare lees. Dit is jammer hulle het nie maar toe hulle wou die embleem, naam en alles wat ons aan die Springbok herinner het en waarop ons trots was verander nie, dan sou ons met goeie herinneringe kon terugdink aan die Springbok rugby era…. Ek voel jammer vir die oud Springbokke wat die span en die land se naam vir so lank hoog gehou het en wat nou deur naam met hierdie sirkus verbind word. Hulde aan die ware Springbokke van die verlede, rugby liefhebbers sal julle altyd onthou!\nStem. Het klaar gereel om sommer goedkoop dstv pakket te vat. Kan regtig nie langer so kwaad word vir sport nie. Ook, kan Kobus en Aswin net eenmaal hulle aandag toespits daarop om van die bok embleem ontslae te raak. Soos “eens trots” dit stel, die wat so lank die naam werd was verdien nie wat nou gebeur.\nEk ga nou vir daai grootbek sportsministertjie van onse land bel….en ek gaan hom se dat hy moet sorg dat ou Toetie ELKE dag onse koerante en onse maroela lees……\nDan dink ek Toetie sal verstaan waaroor rugby eintlik gaan……en watter span hy moet kies….en wat hy moet se en nie moet se nie…..hy klink al gans te veel na ou Div na n verloor game…..hap bubbles….ai ai…..\nDis nou as daai ministertjie nie te besig is op twitter om met SV te baklei nie…..\nBegin by die begin. Dit is daar waar die einde van bokrugby is. Vandat kwota gedrewe spankeuses begin het. Op skoolvlak. Die spanne by die Crawen week moes helfte gekleurd wees. Tydens proewe het my kind vir my gevra hoekom kies hulle dan die anderkleuriges. Hy is dan beter as hulle. Moeilik om vir n kind te verduidelik dat alles gaan oor ras en nie oor uitmuntendheid nie. Solank hulle die raskaart speel en spanne vanaf skooldae verpolitiseer, kan ons maar vergeet om weer n rugbymoontheid te wees. Almal kan nou wat sê, AC sal nie verander aan spankeuses nie. Daar moet n Beast en Pietersen wees. Ouens wat al lankal hul rakleeftyd gehad het, solank die kleur reg is. Skryf Springbok rugby af. Ek het. En skree vir Neeu Seeland. Moet nie rugby kaartjies koop nie. Laat SARU tot niet gaan. Kyk of politiek hulle gaan uitkoop.\nAl die gekleurde spelers in die beginspan is op meriete daar. Ok vreemd dat jy net die gekleurde ouens as “ouhout” wil uitgooi. Noem ‘n bietjie ouens soos Alberts, le Roux en Strauss ook asb.\nAlberts,le Roux en Strauss hoort ook nie daar nie.\nDaarmee stem ek ook saam.\nNie al die gekleurde spelers in beginspan is op meriete nie.\nJAAARE terug, was Pieterse en Beast iets. Nou is hulle ou hout nes Willie en Kie\nEerstens, superrugby en curriebeker is nie toetsrugby nie, jy kan nie soos ‘n afkophoender van jou doellyn af hardloop teen die top toetslande nie. Jy kan ook nie soos die Lions verdedig in ‘n toets nie (so ver ek onthou was hulle een van die spanne wat die meeste driee afgestaan het in superrugby). Mense wat al die Leeus Bokke wil maak moet weer dink – verloor met twintig punte teen NS provinsiale span in die eindstryd (ek reken dit sal so sestig punte plus wees as hulle teen die AB’s moet speel gegewe hul powere verdediging). Boonop het die Lions spelers wat wel vir die Bokke gekies is bloot middelmatig vertoon (Jantjies en Mapoe was egter useless). Oor die Cheetahs wil ek nie eers uitbrei nie want ons weet mos nou hoe vrot hulle in superrugby was en toe ‘n erg afgewaterde CB gewen het. Wie is die manne met die beste spelpeil? Is dit nou die ouens wat nie eers ‘n saamgeflanste Barbarian spannetjie kon klop nie of die wat nie eers die Engelse Saxons in SA kon klop nie? Ek dink nie daar is eintlik beter spelers as die wat tans in die beginspan is nie (behalwe as jy nou weer vir Vermeulen en kie wil terugbring). My agterlyn: Lambie, Combrink, Rhule (Senatla), Venter, De Allende, Goosen, Van Zyl.\nAi. Net toe ek dog jy begin sense praat.\nPietser jy het duidelik nie n idee waarvan jy praat nie die leeus het die minste Driee afgestaan in die jaar se Super Reeks, om jou reg te stel die leeus het teen 12 All blacks gespeel in die eindstryd die jaar in die Super reeks en dan was drie van die Leeus se spelers nog beseer ook gewees Carel Du Plessis het nou die aand op Toks en Tjops gese dat as hy die afrigter was sou hy die met die Leeus span begin het en n paar veranderinge gemaak het net vir ervaring en dieselfde het Nick Mallet gesê m.a.w die ouens weet nie waarvan hulle praat nie. Jammer maar jou veite is verkeerd. Groete Josua\nJosua, jy is duidelik nie lekker by nie. Die Stormers en Hurricanes het die minste driee afgestaan (28) gevolg deur die Sharks met 30, ens.. Ek kry nie die Lions se statistiek nie maar weet dis veel meer, jy hoef net na die algehele punte verskil (punte vir/punte teen) kyk om te sien dat die Lions nie eintlik verdediging hoog opprys stel nie.. Lions het die meeste driee gedruk maar kan nie tackle nie, iets wat jy nie kan bekostig in ‘n toets nie.\nKleur is rugby is nou ‘n feit en wie ookal homself as afrigter beskikbaar tel moet daarmee saamleef maar kies tog net spelers op vorm en in posisie. Elke posisie vereis sekere vaardighede met basiese beginsels wat nagekom moet word. Losvoorspelers het bepaalde hardlooplyne vanaf 1 ste fases en behoort daarna die spel te “lees” en ten minste spoed te hê om by die punte uit te kom. Saterdag se trio was dood gebore.\nSpelers kies hulself nie maar dan is miljoene Suid – Afrikaanse rugby liefhebbers ook nie pampoene nie. Swak keuses = swak spel.\nTaktiese skopwerk is ‘n kuns wat aangeleer en geoefen moet word deur spelers wie die groter prentjie op die veld moet leer lees, anders word besit eenvoudig weggegee. Ken ons spelers die verskil tussen stadige en vinnige besit, wanneer om grond toe te gaan en wanneer om op jou voete te bly, die bal vir ‘n spanmaat aan te gee wie van die bal af ‘n gaping aanval ens ens. Kies op vorm spelers en gaan doen die basiese goed reg ………\nAbsoluut, De Allende beste agterspeler oor die naweek. Rohaan is belowend maar moet nog leer om te tackle. Basies speel hulle dieselfe spel, albei “bashers” wat nie ‘n gat kan slaan nie. Daar is geen senter in SA wat ‘n gap kan vat nie, dis ‘n probleem.\nJohann, wie’s die sogenaamde “op vorm” spelers? Die naasbestes wat wel gespeel het teen die Barbarians (meeste mense het gedink, ja dis nou die manne) kon nie eers die Barbarians klop nie en so het ons naasbestes ook teen die Saxons onder Ackerman se afrigting hier in SA verloor. Ek moet vir jou se ek is redelik mismoedig, dit lyk envoudig asof ons spelers net nie goed genoeg is nie. Ek het gedink SA het diepte maar die uitslae vertel ‘n ander storie. Dis kommerwekkend.\nJy’s reg Pietser. Ek het eintlik bedoel dat ‘n klomp nie daar moes wees nie.\nDie vraag is hoe lank gaan die Springbokke nog in hulle eie liega moet speel? Die ander Internationale spanne speel net Rugby. Die Springbokke speel Rugby-Plus. Vir die ouens wat nie weet nie, Rugby-Plus is waar ń span Rugby moet speel sowel as Politiek. In die Rugby-Plus liega is die Springbokke nr. 1. Dit los ons dan met ń tweede vraag, hoe lank gaan die Springbokke toegelaat word om Rugby-Plus op Internationale vlak te speel?


Kookkuns: Granaat ham vir Kersfees\nGranaat ham vir Kersfees\nDalk is jy al moeg van elke jaar se gammon en pynappel. Hierdie resep sal jou oortuig dat ham en granaat gemaak is vir mekaar.\n3 kg ham\nDie glaseersel maak jy deur die volgende bestanddele saam in 'n kastrol te kook tot dit begin verdik. Dit behoort na 30 minute reg te wees:\n300 ml granaatmolasse (kyk by Woolworths)\ndie sap van 1 lemoen\n400 ml saugvignon blanc\n50 ml gemmerstroop (ook by Woolworths)\n2 stukke ingelegde gemmer, fyn opgesny\nPlaas die ham in 'n kastrol wat nog bietjie spasie het nadat die ham in is. Bedek die ham met water.\nPlaas die wortels, ui, jenewerbessies, tiemie, sout en seldery ook in die pot.\nKook vir 2 uur 30 minute.\nVerwyder die ham uit die kastrol. Die groente en water wat oorbly kan jy gebruik om aftreksel van te maak.\nMaak diep snye deur die vet oor die breedte van die ham elke 1½ cm. Plaas die ham in 'n oondpan en smeer die helfte van die glaseersel oor die vleis.\nBak die ham by 180ºC vir 1 uur. Smeer gereeld nog glaseersel oor die vleis.\nop 12/24/2011 07:54:00 pm


Koningin nie by parlement se opening | Maroela Media\nKoningin nie by parlement se opening\nKoningin Elizabeth II. (Foto: Toby Melville/Pool via AP)\nPrins Charles sal Dinsdag namens sy 96-jarige ma, koningin Elizabeth II, die seremoniële opening van die Britse parlement bywoon. Die monarg moet noodgedwonge die opening misloop, weens haar voortslepende beweeglikheidskwessies.\n“Die koningin ervaar steeds uitdagings met beweeglikheid en het in oorleg met haar dokters teësinnig besluit dat sy nie die staatsopening van die parlement sal bywoon nie,” het die paleis in ŉ verklaring gesê.\nOp versoek van die koningin en met die toestemming van die betrokke owerhede sal haar oudste seun en troonopvolger, Charles, haar toespraak by die geleentheid voorlees.\nDie paleis het bygevoeg dat die koningin se oudste kleinseun, prins William, die hertog van Cambridge wat naas sy pa ŉ moontlike troonopvolger is, ook die uitgebreide staatsopening van die parlement sal bywoon.\nAs staatshoof is die koningin gewoonlik teenwoordig by dié jaarlikse geleentheid waar sy die Britse regering se wetgewende program in ŉ toespraak vanaf ŉ vergulde troon in die Hoërhuis lees.\nDie Buckingham-paleis het egter tot vandeesweek nie die monarg se bywoning in aanloop tot vanjaar se geleentheid bevestig nie, totdat dit eindelik aangekondig is dat sy dit inderdaad nie sal kan bywoon nie.\nSy het slegs twee staatsopenings tydens haar 70 jaar aan bewind misgeloop – in 1959 en 1963 toe sy onderskeidelik swanger was met prins Andrew en met prins Edward.\nDie monarg is deesdae selde in die openbaar te sien sedert sy in Oktober verlede jaar ŉ onbeplande aand in die hospitaal deurgebring het en later Covid-19 onder lede gehad het.\nKoningin Elizabeth het boonop talle openbare geleenthede die afgelope paar maande van die hand gewys, en die paleis het verlede week aangekondig dat sy nie die koninklike tuinpartytjies in die somer gaan bywoon nie.\nDie monarg het onlangs na die Windsor-kasteel teruggekeer ná ŉ week lange wegbreek vir haar 96ste verjaarsdag op haar Sandringham-landgoed in Norfolk, Oos-Engeland.\nSedert die 18de eeu vereis die koninklike tradisie dat die monarg ŉ tweede, amptelike verjaarsdag in die somermaande in die openbaar vier. Vanjaar se amptelike verjaarsdag sal saam met koningin Elizabeth se Platinum Jubilee gevier word, wat sal sorg vir vier dae van openbare geleenthede, van 2 tot 5 Junie, om haar 70 jaar op die troon te herdenk.\nDit is tyd om uit te tree en die kroon te oorhandig.\nenige iemand – behalwe ou charles asseblief!\nNou verlang ek darem erg na Diana. Om te dink Charles en die ander vrou sal die troon opvolg. Om van te huil. Maar nouja, ek is nie ingels nie.\nKoningin Elizabeth is ‘n merkwaardige vrou met vaste heginsels.\nWie’s die tannie in die blou hoed,en wat het sy te make met die welstand van die gewone Suid-Afrikaanse burger?\nMoet ons nog steeds na 60 jaar op hierdie manier in die media eer betoon aan ‘n koningshuis wat ons erg te na gekom het?\nWat het daardie mense met óns wel en weë uit te waai vandag?