Спампаваць 217.87 Kb.\nНазва Бароўскі лічыцца адным з самых значных польскіх празаікаў паваеннаяга дзесяцігоддзя, творчасць якога значна паўплывала на наступныя пакаленні пісьменнікаў\nПамер 217.87 Kb.\nТ адэвуш Бароўскі/ Tadeusz Borowski (1922 – 1951) – Бароўскі лічыцца адным з самых значных польскіх празаікаў паваеннаяга дзесяцігоддзя, творчасць якога значна паўплывала на наступныя пакаленні пісьменнікаў. Яго сябра Тадэвуш Дрэўноўскі напісаў пра яго некалькі кніг, сярод якіх біяграфія “Уцёкі з каменнага свету” (Ucieczka z kamiennego świata, 1962), а таксама выдаў яго эпісталярную спадчыну.\nЭкзамен на Гандлёвай\n(Matura na Targowej)\nУсю зіму я вучыўся ў маленькай прыбудове, якую аддала нам фабрыка, – на руінах знішчанага падчас першага бою за Варшаву дому.\nПрыбудова была вузкай, нізкай і вільготнай, а ў вялікае акно, якое глядзела на былыя гаражы, зарослыя цяпер кустоўем, вечарамі лілося месяцовае ззянне і блішчэлі агні з маста. Тады я вучыўся па вечарах. Святло лямпы, зробленай з чарніліцы (мы мусілі берагчы газу), дрыжэла нават ад дыхання. І тады велізарныя цені ад маёй галавы рухаліся па сцяне – бясшумна, як ў кіно. На збітай з дошак тахце неспакойна спалі бацька, які амаль па дванаццаць гадзінаў працаваў на нямецкай фабрыцы, маці і вялікі пародзісты даберман, што невядома адкуль прыбіўся да нас падчас аблогі. Вялізны лагодны сабака круціўся пры маіх бацьках, калі яны, пасля таго як згарэў наш дом, атабарваліся на пустым месцы пад навесам з толю, што абараняў нас ад дажджу. Сабака насіўся за варонамі, пабрэхваў на чужых – а пасля так і застаўся. У тую самую зіму Анджэй1 ездзіў з рыкшай. Рыкша – гэта ровар-каляска на трох колах. На ёй перавозяць людзей і тавары. Як у Японіі – з дапамогай ног. Анджэй, высокі, зграбны хлопец з чароўным позіркам, разам са мною скончыў школу. Калі я зачытваўся Платонам і польскімі філосафамі эпохі рамантызму, ён звяртаўся да Ібсэна і Пшыбышэўскага – духоўнага натхняльніка Маладой Польшчы, да Каспровіча2, найвыбітнейшага паэта таго перыяду. Сам ён пісаў вершы яшчэ ў школе. Цяпер жа, у гарачыя дні акупацыі, ён піша дзённік3. Аркадыюш быў мастаком. Ён цудоўна ведаў матэматыку. Падчас філасофскіх дыскусіяў ён цытаваў невядомых нам асобаў, згадваў плыні, пра якія мы нічога не чулі. Ён быў бландынам з пранізлівым поглядам мастака. Здабываў сродкі на існаванне, малюючы мінакам карыкатуры. Ён намаляваў іх больш за дзесяць тысячаў.\nЁн паходзіў з багатай сям’і (яго бацька быў вядомым варшаўскім краўцом), жыў самотна, вучыўся ў мастацкай акадэміі, адначасова здаючы экзамен на атэстат сталасці, – і піў.\nЮлек быў выхаванцам езуітаў. Сістэматычна працаваў над Фамой Аквінскім, над грэкамі і нямецкай філасофіяй. Зарабляў на гандлі валютай.\nУсіх іх я згубіў з вачэй.\nАле пакуль нас не раскідаў лёс, пакуль я не трапіў у Асвенцым, пакуль Анджэй не загінуў у вулічнай расправе, зрэшты, пад чужым імем, пакуль Аркадыюша не пахавалі руіны варшаўскіх барыкадаў – у тую зіму, першую зіму вайны, калі на захадзе, на лініі Мажыно4, доўжыліся несур’ёзныя сутычкі патрулёў, а ангельскія самалёты раскідвалі над Германіяй пачкі лістовак, старанна развязваючы кожную з іх, каб выпадкова (як жартавалі мы ў тыя часы) не забіць якога-небудзь немца, у нас, у цёмнай, як труна, Варшаве ляскалі стрэлы карных узводаў, а ў дамах з вокнамі, забітымі дошкамі, мы заканчвалі другі ліцэйскі год, рыхтаваліся да экзамену на атэстат сталасці, хаця і ведалі, што вайна будзе цягнуцца яшчэ доўгія гады.\nВучыліся мы ва ўласных кватэрах, халодных і цесных. Яны былі для нас і класамі, і хімічнымі кабінетамі. Зрэшты, некаторыя жылі ў багатых дамах. Там мы хадзілі па мяккіх дыванах, сузіралі карціны найвыбітнейшых майстроў, кончыкамі пальцаў краналіся пазалочаных карэньчыкаў кніг, а пасля занятку, пасля лекцыі па матэматыцы, уроку літаратуры, практыкаванняў па фізіцы ці чытання рэлігійнай кнігі (бо ў нас была і рэлігія, якую выкладаў дабрадушны ксёндз) бывалыя навучэнцы сядалі за брыдж, каб прайграваць у карты грошы, часта заробленыя на чорнай біржы. У пакоі згушчаўся цыгарэтны дым, клубіўся ля акна і сцяліўся пад столлю.\nЗіма, няхай сабе цяжкая і цёмная, мінула незаўважна. Праўда, Анджэй падхапіў небяспечную хваробу лёгкіх і мусіў кінуць сваю рыкшу, а Аркадыюш не хацеў ісці ў нямецкае кіраўніцтва, каб купіць сабе пасведчанне мастака, і яго на вуліцах пераследавала паліцыя, – але плён наш быў значны. У партфелі Анджэя ляжала колькі добрых вершаў, на маёй збітай з дошак этажэрцы – пара кніжак, якія я набыў за грошы ад продажу пілаванага дрэва, Аркадыюш урэшце знайшоў сабе жытло і больш не начаваў па сябрах. Яшчэ пасля той жахлівай, мёртвай зімы засталіся ўзгадкі пра расправу ў Ваўры5, калі за п’янага нямецкага салдата, заколатага ў бойцы сваім жа сябрам, гестапа выцягнула з кватэраў і расстраляла на пустым заснежаным полі дзвесце мужчынаў. Ужо запаўняліся камеры турмы Павяк6, ужо набылі вядомасць Прысады Шуха7, ужо былі ў нас першыя падпольныя газеты, ужо мы самі іх разносілі.\nВясною, калі нямецкія войскі напалі на Данію і Нарвегію і адразу ж пасля гэтага, як нож, усадзіліся ў цела Францыі, у Варшаве пачаліся першыя аблавы. Чародамі ўязджалі ў горад вялізныя нямецкія фургоны – грузавыя машыны, крытыя брызентам. Жандары і гестапаўцы абкладалі вуліцы, заграбалі ўсіх прахожых у машыны і везлі ў Германію – на работы, але звычайна бліжэй, у Асвенцым, Майданэк8, Араніенбург9 – вядомыя ўжо канцлагеры. Колькі выжыла з двухтысячнага эшалону, што ў жніўні 1940 году прыбыў у Асвенцым? Магчыма, чалавек пяць. Колькі выжыла з семнаццаці тысяч, вывезеных з варшаўскіх вуліц у студзені 1943-га? Дзвесце? Трыста? Не болей.\nТады ж, падчас самых першых нямецкіх аблаваў, што абсурдным чынам раптам ператваралі сталіцу вялікай дзяржавы ў джунглі, у той самы час, калі Гітлер фатаграфаваўся на Эйфелевай вежы, а бясконцыя эшалоны польскіх вязняў рухаліся да Араніенбургу, менавіта тады мы ўчатырох – Анджэй, Аркадыюш, Юлек і я – мы ўчатырох здавалі экзамен на атэстат сталасці.\nБезумоўна, не мы адны. Ніводная варшаўская гімназія не спыніла дзейнасці. Паўсюль – у гімназіях Баторыя, Чацкага, Лялевеля, Міцкевіча, Сташыца, і Уладзіслава Чацвертага, у жаночых гімназіях – імя Плятэр, каралевы Ядвігі, Канапніцкай, Ажэшкі, ва ўсіх прыватных гімназіях, пачынаючы ад тых найлепшых – святога Войцеха і Замойскага – паўсюль здаваліся экзамены на атэстат, экзамены сур’ёзныя, як і штогод да вайны, як заўсёды, ад самага пачатку існавання сучаснай школы.\nТысячы маладых людзей здавалі экзамен. Тысячы заканчвалі гімназіі і ішлі ў ліцэі. У той час, калі Еўропа ляжала ў руінах, у Вялікай Польшчы, у Сілезіі, на Памор’і і ў сэрцы Польшчы – у Варшаве – дзеці і юнакі ратавалі веру ў Еўропу і веру ў біном Ньютана, веру ў інтэгральнае вылічэнне і веру ў свабоду людзей. Калі Еўропа прайгравала сваю бітву за Волю, польская моладзь – думаю, і чэшская, і нарвежская – выйгравала сваю бітву за Веды.\nПамятаю, мы стаялі ўтрох на прыпынку ля вялізнага будынка Нацыянальнага банка на Ерусалімскіх прысадах. Праз гэтую самую значную праязную магістраль сталіцы няспынна ішлі плыні нямецкіх войскаў, на захад і ўсход рухаліся абозы, танкі, браневікі, грузавыя машыны, набухлыя ад тавараў. Крыху далей, на плошчы Трох Крыжоў, дзе сёння засталіся толькі руіны прыгожага касцёла св. Аляксандра, хапалі людзей. Жандары абклалі ўсе выхады з плошчы. Пад бурчэнне рухавікоў поўныя людзей фургоны цяжка цягнуліся ў Павяк.\nГэта было абсурднае відовішча. Не магу зразумець, чаму яно выклікала смех. Часам шкала чалавечай рэакцыі апынаецца занадта кароткай, і калі трагізм дасягае скрайняй адзнакі, ён выбухае смехам. Усе мы былі ў цудоўным настроі, радаваліся, што жывем, што знаходзімся ў самым цэнтры аблавы, што збіраемся ехаць на іншы бок Віслы, на Гандлёвую вуліцу, здаваць экзамен на атэстат сталасці. І што мы паедзем туды – хай сабе нават неба зваліцца на зямлю.\nАкурат тады да нас падышла старая сівая пані. Павярнула да нас зморшчаны твар. У яе вачах выразна чыталася хваляванне.\n– Панове, у горадзе на плошчы Трох Крыжоў аблава, – сказала яна ціха. Тады ўсе папярэджвалі ўсіх пра аблавы, як раней пра паморкі. – Ці не зачэпіць вас хто?\n– Хіба што вы, пані, – засмяяўся Анджэй.\nМы ўскочылі ў трамвай і паехалі на Прагу10. За мастом пачыналіся прысады, якія з аднаго боку межавалі з полем, а з другога – з Саксонскай выспай11 – кварталам асабнякоў. А там, дзе заканчваліся прысады, размясцілася другая калона машынаў і чакала трамваяў, як тыгр на антылопавай сцяжынцы. Мы гарохам высыпаліся з трамваю і памчалі наўскасяк праз поле, нядаўна засаджанае агароднінай. Зямля пахла вясной. На полі квітнела дзіванна і бзумкалі пчолы. А ў горадзе за ракой, бы ў гушчарах джунгляў, хапалі людзей.\nКалі мы прабіліся да кватэры на Гандлёвай, дзе нас чакалі ўжо дырэктар, старшыня экзаменацыйнай камісіі, класны кіраўнік і настаўнік хіміі, хваля аблавы сягнула нашых вокнаў.\nДырэктар маўчаў. Ён уважліва слухаў адказы. Класны кіраўнік, высокі дабрадушны чалавек, мягка пазіраў на нас і дапамагаў поглядамі. У нас ніколі не было рэпутацыі добрых хімікаў – ні ў Анджэя, паэта і крытыка, ні ў Аркадыюша, мастака і філосафа, ні ў мяне. Нашыя сціплыя адказы выклікалі хітрыя ўсмешкі на твары экзаменатара, якога праз яго сівую бараду мы называлі ў школе Казябародкай. Насамрэч гэта быў вельмі паважаны навуковец.\nНеяк здаліся. Тады Казябародка сказаў:\n– Ну, панове, – гэтае “панове” падкрэсліла толькі што прыдбаную намі сталасць у галіне хіміі, – не будзьце дурнямі і не дайце сябе схапіць.\nЁн паказаў рукой на акно, за якой мітусіўся натоўп, аточаны паліцыяй, і дадаў, падняўшы пры гэтым прабірку з нейкай чырвонай, страшэнна складанай вадкасцю, формулу якой Анджэй марна спрабаваў вывесці на дошцы.\n– Калі не ведаеце, у што верыць, верце ў хімію. Верце ў навуку. З яе дапамогай вы вернецеся да чалавека.\nТолькі аднаго чалавека не было тады з намі – нашага Юлека з ільнянымі валасамі, езуіцкага выхаванца. Яго схапілі паміж Новым Святам і Прысадамі, і след яго згубіўся. Восенню, калі мы паступалі ў падпольны універсітэт, нам паведамілі, што Юлека вывезлі ў Араніенбург, кепскай славы лагер пад Берлінам, і што ён яшчэ жывы.\nВыкладчыкі і студэнты\nДа кватэры выкладчыка трэба было ісці ціхімі бакавымі вулкамі, закатанымі асфальтам і абсаджанымі маладымі каштанамі. Восеньскае вечаровае сонца прасвечвала металічным святлом бледна-зялёнае чэзлае лісце. З цэнтру гораду сюды даносіліся прыглушаныя званкі трамваяў і аднастайны шум машынаў. Над гонтавымі дахамі асабняка зрэдку чуўся лопат галубіных крылаў, а па тратуары час ад часу праходзіў нямецкі патруль – боты жандараў білі па бруку.\nВыкладчык прымаў нас у халаце і мяккіх туфлях. Ён сядзеў за пісьмовым сталом, абапіраючыся на падлокніцу фатэля, і курыў цыгарэту за цыгарэтай, маўкліва чакаючы, пакуль усе збяруцца. Мяккае бледна-зялёнае святло настольнай лямпы клалася на пазалочаныя гузікі халата і асвятляла зграбную жылістую руку выкладчыка, але не дасягала твару. Толькі тады, калі ён зацягваўся, цыгарэта разгаралася чырвоным агеньчыкам і асвятляла чорныя, гладка прычасаныя ільсняныя валасы, смуглы энэргічны твар і моцна сціснутыя вусны, якія ў чырвоным святле здаваліся амаль сінімі.\nВыкладчык ніколі не праводзіў заняткаў у горадзе. Падчас самых жорсткіх вулічных аблаваў ён выкладаў заўсёды ў сябе, спачатку ў прыгожым асабняку, поўным кветак, карцін і кніг у густоўных вокладках, што грувасціліся на паліцах ад паркету да самай столі, пасля ж у сціплай кватэрцы ў прафесарскім доме ў Старым Горадзе. Іншыя выкладчыкі праводзілі семінары і лекцыі выпрабаваным, амаль класічным спосабам: па чарзе ў кватэрах сваіх студэнтаў.\nСпачатку нас было восем: шэсць дзяўчатаў і два хлопцы. Мы былі першымі студэнтамі падпольнага Варшаўскага універсітэта. Сёння гэта гучыць вельмі прыгожа, але ў той час, час паветранай вайны за Англію, а заадно і за панаванне фашызму над светам, гэта здавалася чымсьці безразважным – займацца пытаннямі гісторыі польскай літаратуры, спазнаваць структуру мовы і знаёміцца з такімі непатрэбнымі ў змаганні рэчамі, як бібліяграфія і яе гісторыя. Позняй восенню, калі вайна за Англію скончылася на карысць саюзнікаў, выкладчык прачытаў нам па спісе першыя тэмы для самастойнага вывучэння, якія датычылі, безумоўна, найвялікшага твору нашай паэзіі – “Пана Тадэвуша” – і патрабавалі азнаямлення з вялізным спісам літаратуры па прадмеце. Выкладчык адкрыў для нас сваю шыкоўную бібліятэку, прыносіў нам кнігі з гораду, пазычаў іх у знаёмых і выкрадаў з зачыненых немцамі бібліятэк, кіраваў нашым чытаннем і цікавіўся ўмовамі нашага жыцця.\nУ вельмі прасторнай, але зусім пустой і неатопленай кватэры на шостым паверсе мы вывучалі апісальную фанетыку. Выкладчык на ровары прыязджаў з аднаго пасёлку ля Варшавы. На вузкай лесвіцы было цёмна, як у падзямеллі, і таму ён браў ровар на плечы і адной рукой круціў пярэдняе кола, з дапамогай генератара асвятляючы сабе дарогу. На шчасце, ён быў моцна складзены мужчына, але нават у яго часам збівалася дыханне. Прамерзшы ў кватэры цягам двухгадзіннай лекцыі, ён паспешліва спускаў ровар уніз і, круцячы з усе сілы педалі, вяртаўся ў свой пасёлак, каб паспець да каменданцкай гадзіны.\nУ кабінеце Корбута12 ў Кракаўскім прадмесці, які тады быў поўны кніжак, а цяпер зеўрае выпаленымі сценамі, праходзілі лекцыі па бібліяграфіі. Выкладчык быў вельмі малады і, штосьці расказваючы, чырванеў, як дзяўчына. Ён выцягваў для нас сярэднявечныя інкунабулы, апраўленыя абшытымі скурай дошкамі, расказваў пра тагачасную тэхніку вытворчасці паперы і працэс стварэння кнігі.\nСемінары адбываліся на першым паверсе, акно выходзіла ў двор, а таму праз тоўстыя сцены старога палацу сюды не даносілася з вуліцы аніводнага гуку. У гэтай залі, поўнай старых кніг і спецыфічнага бібліятэчнага паху, можна было адпачыць, забыўшы пра вуліцы, жандараў і шпегаў, а таксама пра дом, які быў складам самых розных рэчаў, вельмі патрэбных у падпольным жыцці.\nНа складзе будаўнічых матэрыялаў у Празе, у памяшканні, адведзеным для начнога вартаўніка, які быў яшчэ і кладаўшчыком, чыталіся лекцыі па асновах філасофіі. Акно прыбудовы выходзіла на пляцоўку, дзе каля ямы з вапнай і груды пяску, гліны і цэглы, каля сеткі, што адгароджвала пляцоўку ад вуліцы, стаяла шырокая двухконная фурманка і маленькая ручная тачка. На вуліцы па тратуары прагульваўся жандар, што вартаваў суседні будынак, дзе трымалі людзей, якіх адпраўлялі на работы ў Прусію. З гэтай прычыны акно было знутры завешанае трысняговай цыноўкай. Хаця на вуліцы было яшчэ не цёмна, мы запальвалі ў пакойчыку святло, і выкладчык, які садзіўся на зэдліку насупраць нас, скупаваных на драўлянай тахце (пад якой ляжалі памнажальны апарат, некалькі стосаў паперы для яго і радыё), засланяў рукой вочы і марудна, выразна вымаўляючы словы, пачынаў двухгадзінную лекцыю. Мы шчыра ім захапляліся, бо гаварыў ён змястоўна, вельмі дакладна і зразумела, а яшчэ вытрымліваў дзве гадзіны на цвёрдым канцылярскім зэдліку. Праўда, іншага зэдліка не было на ўсім складзе.\nПамятаю яшчэ цяпер смак дыскусій з першага году навучання. Даўжэзны Анджэй, той, які ездзіў з рыкшай, устрэсваў падчас спрэчак пышнай чупрынай. У зялёным святле лямпы на фоне карычневых карэньчыкаў кніжак ён выглядаў як вялікі раззлаваны непрыручаны кот. Калі за акном апускаўся вечар, а па блакітнай шыбе бясшумна спаўзалі вялікія, мяккія камякі снегу, мы зацята спрачаліся пра кампазіцыйныя асаблівасці “Пана Тадэвуша”, пра ўзаемасувязь лірычнага і эпічнага пачаткаў у “Бянёўскім” Славацкага13, пра ролю пейзажу ў мастацкім творы, разам з Анджэем упарта ідучы вайной на дзяўчат і бязлітасна нападаючы на іх рэфераты. Выкладчык круціў адну цыгарэту за другой і маўкліва ўсміхаўся, відавочна забаўляючыся ліхаманкавай спрэчкай, пасля ж выпраўляў нас, вучыў думаць і выстаўляцца па-навуковаму.\nТакім чынам, спачатку нас было ўсяго васьмёра. Але праз два гады ў Варшаве напоўніцу дзейнічалі ўжо два універсітэты: Варшаўскі і перанесены Пазнанскі, арганізаваны выкладчыкамі, што збеглі з Познані, функцыянаваў медыцынскі факультэт, працаваў політэхнічны універсітэт, чыталіся лекцыі ў Акадэміі мастацтваў, у Тэатральным інстытуце. Апроч гэтых нібыта афіцыйных навучальных установаў тут і там вакол пісьменнікаў, літаратурных крытыкаў і мастакоў, што дзяліліся з моладзю сваім культурным досведам, стыхійна з’яўляліся мастацкія і навуковыя суполкі.\nГісторыя польскай культуры з гонарам успомніць пра тое, што ніводзін з выкладчыкаў не завагаўся, ці трэба выконваць свой абавязак, што ўсе чыталі лекцыі, часта працуючы звыш сваіх сілаў. Выкладалася філасофія і логіка, архітэктура і юрыспрудэнцыя, таемна чыталіся курсы сацыялогіі і тэалогіі, з імпэтам распраўляліся з тамізмам і камунізмам. Светапоглядныя дыскусіі, што адбываліся тады ў невялікіх колах, захопліваюць цяпер усю Еўропу.\nПамятаю заканчэнне першага навучальнага году. На цудоўнай віле пад Варшавай, у садзе, поўным кветак, малінаў і чарэшні, аддзеленым ад вуліцы жывой агароджай, мы прагульваліся па сцяжынках і, абрываючы ягады поўнымі прыгаршчамі, абмяркоўвалі планы на будучыню, нібыта былі ўпэўненыя, што спакойна даедзем да дому.\nТаксама зладзілі мы сапраўдную батлейку. Намалявалі на кардоне сад, поўны кветак. Кожная з іх абазначала кагосьці з нас. Выкладчык быў ружай – без кветкі, з аднымі калючкамі. Адна дзяўчына была лілеяй, што без перапынку малілася Богу. А Бог на небе ўздыхаў: “Вось жа, балбоча, балбоча, балбоча...” Выкладчык, што чытаў нам гісторыю сярэднявечнай літаратуры і знаёміў з таямніцамі кнігі, быў фіялкай, якая схавалася сярод вялізных сланечнікаў. Пасля таго як быў прачытаны адпаведны вершаваны тэкст з пахвалой яго сціпласці, і ўсе, смеючыся, запляскалі ў далоні, ён устаў, пачырванелы, як паненка, дастаў з-пад крыса сурдута кнігу і сарамліва прамовіў:\n– З той прычыны, што мы заканчваем навучальны год, я дазволю сабе зачытаць штосьці з мемуараў Карпіньскага14 – пра тое, як ён здаваў экзамен на атэстат сталасці без нечага паўтара стагоддзя таму.\nКарпіньскі – адзін з найсімпатычнейшых паэтаў эпохі класіцызму. Ён пісаў пачуццёвыя ідыліі і буколікі. Згодна з тагачаснымі звычаямі, атэстат сталасці ён мусіў атрымаць у касцёле. З’ехалася шляхта, блізкія і далёкія родзічы, у касцёле заблішчэла ад кунтушаў, бо ў той дзень многія яго сябры таксама атрымлівалі атэстат. Калі надышла чарга нашага ідылічнага паэта, – чытаў выкладчык, – нейкі, відаць, падпіты шляхцюк крыкнуў з шэрагу ля самага алтара:\n– Вета, не дазваляю!\nГэта выглядала так, нібыта ён абвінавачваў выпускніка ў невуцтве. Прадбачлівы паэт выхапіў з-за пояса абушок і хапіў ім піяку па ілбе. Шляхцюк маўчком споўз пад лаву. “І так урачыстасць без перашкод дайшла да канца”.\nВыкладчык з усмешкай загарнуў кнігу і, сеўшы ў куточку канапы, выпіў шклянку вады, якую падалі яму паслужлівыя студэнткі.\nМногія з тых, што восенню 1940 году паступілі ва універсітэт, зрабіліся сёння навукоўцамі, асістэнтамі, дактарамі, адказнымі чыноўнікамі, з’яўляючыся такім чынам найлепшым доказам таго, што змаганне, якое тады вялося за веды, не было дарэмным.\nУ мяне ёсць прыяцель, які паступіў у медыцынскі інстытут, быў пераследаваны гестапа, арыштаваны як габрэй, пасля збег, хаваўся, скончыў інстытут, удзельнічаў у баях Варшаўскага паўстання, а цяпер ён асістэнт у найстарэйшым польскім універсітэце. Збіраецца ехаць у Парыж, каб вучыцца далей. Яму ўсяго дваццаць пяць гадоў. Не менш дзіўны і зменлівы лёс у маёй сяброўкі, асістэнткі аднаго з заходніх універсітэтаў, якая паступіла ў 1941 годзе. Мы шчыра захапляліся яе навуковымі здольнасцямі. У адзін дзень яна не прыйшла на заняткі, а праз два тыдні з’явілася крыху больш бледная, чым звычайна. Мы шумна атачылі яе, думаючы, што яна была арыштаваная ці ўдзельнічала ў нейкай аперацыі. Яна злёгку ўсміхнулася.\n– Прыходзьце да мяне, пакажу вам маю дачку. Цудоўная дзяўчынка.\nДзіця было чароўнае. Вочы – ніколі ў сваім жыцці я не бачыў такіх вачэй. Назвалі дзіця, наколькі памятаю, Іяанна. Мы прапаноўвалі Бізерту15. Гэта было ў час акупацыі Тунісу італа-германскімі вайскамі. Мы не ведалі тады, што яе бацька – камандзір роты ў слынным батальёне “Зоська”. Не ведалі, што яе маці кіруе распаўсюдам вядомага падпольнага штотыднёвіка, які выходзіць дзесяцітысячнымі накладамі. Яна была добрай, вельмі добрай паланісткай.\n“Цяпер, – піша яна мне, – што ж, цяпер, калі я страціла дзіця і мужа, мне здаецца, што маці і жонкай была не я, а нейкі зусім іншы чалавек, і што цяпер я пачынаю новае жыццё, нібы абудзіўшыся пасля сну. Доктарская дысертацыя? Безумоўна, я напішу яе! Лекцыі? Я буду іх чытаць. Але ведаеш...”\nЦяпер ёй усяго дваццаць чатыры гады.\nПамятаю вялікага знаўцу рымскай літаратуры і прыхільніка філасофіі Фамы Аквінскага, ксяндза Дыянісія, даманіканца з кляштара на Служэўцы16. Ён чырванеў кожны раз, калі паненкі з нашага курсу стралялі ў яго вочкамі. Прыгожымі завершанымі сказамі чытаў ён нам лекцыю пра лацінскую лірыку Каханоўскага, нараспеў дэкламуючы ўрыўкі з яго вершаў. Я цярпець яго не мог, а разам з ім і яго філасофію. Калі пасля аднаго занятку, што праходзіў у мяне, у маленькім дамку каля пляцоўкі з будаўнічымі матэрыяламі, дзе я працаваў начным вартаўніком, я імкліва накінуўся на арыстотэлеўскія катэгорыі, а пасля пераскочыў на Summe17 – анталогію сярэднявечнага мысляра, дамініканец усміхаўся, не запярэчыў мне і нават не паспрабаваў зрабіць выгляд, што я яго пераканаў. Праз тыдзень мы цёмнай вуліцай вярталіся з заняткаў – з лекцыі пра Маладую Польшчу. Дамініканец спыніўся на маставой, сунуў руку за пазуху і, дастаўшы кнігу, кранальным рухам працягнуў яе мне.\n– Магчыма, пану яна спатрэбіцца, – мякка сказаў ён.\nГэта было даследаванне па тамізме. З таго часу ён кожны тыдзень прыносіў мне кнігі і кожны раз, калі я спрабаваў адмовіцца, з усмешкай казаў:\n– У нас такая вялікая бібліятэка... Бярыце, вам спатрэбіцца.\nЯ вельмі палюбіў ксяндза Дыянісія. Я думаў, ён далёкі ад жыцця, але памыліўся. Аднойчы ён даслаў мне ў лагер грушавы джэм напалову са спіртам. У яго было вельмі тонкае пачуццё гумару... Пасля ён паехаў з місіяй ўглыб Германіі да польскіх працоўных і сялянаў, гвалтоўна вывезеных на работы – як у Цэнтральную Афрыку. Ён не вярнуўся ў Польшчу.\nАдны перажылі звычайныя нягоды ваеннага часу і цяпер поўныя ўспамінаў, іншыя без вестак згінулі, яшчэ іншыя палі ў аперацыях ці былі расстраляныя ў вулічных расправах.\nСярод развалінаў варшаўскай вуліцы Новы Свят, з паўднёвага боку закрытай руінамі касцёла св. Аляксандра, а з паўночнага – заваламі касцёла Святога Крыжа і ўзноўленым з абломкаў помнікам Каперніку, які трымае ў прастрэленай руцэ разбіты кулямі зямны шар, гэты трагічны кавалак парыжэлай сцяны нічым асаблівым не вылучаецца. Пад чорнай шыльдай на плітах тратуару ляжаць звялыя кветкі, лісце, якое суха шамаціць пад нагамі мінакоў, і брудныя, змятыя стужкі ад вянкоў. Людзі праходзяць міма, не звяртаючы на гэтае месца залішняй увагі. Некаторыя машынальна прыўзнімаюць капелюшы ці шапкі. Пабожныя жанчыны мімаходзь жагнаюцца і шэпчуць словы, разабраць якія немагчыма. Непадалёк ад гэтай сцяны, на першым паверсе спаленага дому, знаходзіцца кнігарня вялікага выдавецкага кааператыву, у браме размясцілася непрывабная выстава карцін (такімі выставамі Новы Свят славіўся да вайны), а з другога боку сцяны з некалькіх дошак і цаглінаў скляпалі і накрылі скрадзеным недзе толем будку, у якой запраўляюць і прадаюць аўтаручкі з залатымі пёрамі.\nКожным разам, калі я іду ля гэтай трагічнай сцяны і чую шамаценне лісця і стужак пад нагамі людзей, я думаю пра Анджэя. Ён загінуў тут у вулічнай расправе. Адзін з сотняў тысяч тых, каго забілі пад сценамі дамоў на тратуары звычайнай гарадской вуліцы. Ён заслужыў сабе прывілей застацца безыменным.\nХай ён даруе мне, што я, як і многія яго сябры, парушу гэтую безыменнасць. Сябрам пакажу на хвіліну яго твар, людзям чужым – намалюю вобраз чалавека майго пакалення, якое сталела ў цяжкія і горкія ваенныя гады.\nЯ не быў сведкам яго смерці і мой удзел у яго жыцці быў выпадковы і часовы: я ведаў, як яго завуць, мы былі знаёмыя і я яго не любіў.\nКалі ў працоўнай кашулі ён пілаваў дрэвы і карчаваў пні, ён пісаў трывожныя вершы пра пілаванне ў цёмна-сініх танах, бо кашуля яго была блакітнага колеру. Калі ён прагна і раўніва назіраў за сваёй дзяўчынай, што спяшалася да яго па тратуары, ён пісаў верш пра дзяўчыну, што ляціць.\nЯ ніколі не ведаў, што ў ім толькі вонкавае, толькі поза, а што – сапраўднае, ад жывога чалавека. Густыя цёмныя валасы падалі гарэзлівай хваляй яму на лоб. Калі ён зацята спрачаўся ці кпіў з праціўніка, ён адкідваў іх рэзкім рухам рукі і з’едліва ўсміхаўся. Тады яго вочы блішчэлі агнём. Ён лічыўся вельмі прывабным. Я не раз спрачаўся з дзяўчатамі з падполля, даводзячы, што чары Анджэя – шарлатанскія. Яны смяяліся і сцвярджалі, што ён кажа пра мяне тое самае.\nМенавіта з ім мы здавалі экзамен на атэстат сталасці. І ўсё. Пасля нашыя дарогі разышліся. Я, пасля доўгіх сумневаў і ваганняў адносна сэнсу барацьбы і жыцця, паверыў найперш у найвышэйшы сэнс навукі і паэзіі, а не зброі і прапаганды, ён жа, кінуўшы універсітэт і сваю магістарскую дысертацыю, пра якую марыў і якая мусіла ўшчэнт скалануць літаратурную крытыку, а таксама цішком высмеяўшы выкладчыкаў і спакойны, лагодны, амаль абыякавы тон іх лекцыяў, перайшоў да дзеяння. Ён хацеў быць рукамі, рукамі, якія мысляць, а не галавой – на яго думку, нядзейснай і непатрэбнай. Ён ірваўся ў бой.\nЯго зачаравала ідэя польскага фашызму. Што ж, у тыя часы, калі разбіты народ робіцца ўгнаеннем для пераможцаў, заўсёды разгараецца полымем ідэя месіянства, вера ў прызванне нацыі, у яе звышчалавечую вартасць. Калі ў народа не застаецца ані кавалка ўласнай зямлі, ён хоча пашырыць свае межы да трох мораў, увабраць землі іншых людзей і падпарадаваць сабе гэтых людзей.\nАнджэй увайшоў у Канфедэрацыю народу18, ваенны варыянт Фалангі19, студэнцкага нацыяналістычнага звязу. Увайшоў і ўзяўся за працу, за цяжкую працу. Разам з сябрам, тым, які загінуў, ускладаючы вянок да помніка Каперніку20, ён рэдагаваў літаратурны штомесячнік, першае літаратурнае выданне Варшавы, якое было дзёрзкім, суворым, але змушала да развагаў і спрэчак, хай сабе на павышаных танах і б’ючы кулаком аб стол. Мастак быў для іх абуджальнікам нацыянальнага ўяўлення, ён мусіў служыць народу, аб’ядноўваць яго і фармаваць яго думкі і адчуванні. Калісьці мы высмейвалі іх мары пра нацыянальны жывапіс, які выяўляў коней, ціхія польскія інтэр’еры і грубаватых вусатых шляхцюкоў.\nАнджэй заўсёды хадзіў галодны і недаспаны. У яго не было нармальнага абутку. Ён насіў чаравікі на драўляных падэшвах. Яго адзенне было яшчэ з ліцэйскіх часоў, цеснае, кароткае і зношанае. Яго штаніны да лытак ведалі ўсе. Ён паўсюль кідаўся ў вочы. Хто хоць раз яго бачыў, запамінаў назаўсёды.\nЁн хацеў ісці за Буг у першую дыверсійную выправу, арганізаваную яго партыяй. Сябры яго не пусцілі, узгадніўшы з найвышэйшымі коламі. І зрабілі слушна – усе, хто пайшоў, трапілі ў рукі немцаў. З рэшткамі гэтай групы, людзьмі, што прайшлі рознага кшталту допыты і расправы, я сустракаўся ў канцэнтрацыйным лагеры ў Асвенцыме. Яны былі поўныя горычы, як любы расчараваны салдат.\nТолькі аднойчы сутыкнуліся мы з Анджэем у кароткай, складанай, але, магчыма, шчырай размове. Калісьці ён прыйшоў да мяне на лекцыю па філасофіі. На стале шумела маленькая карбідная лямпа, асвятляючы кола твараў. Анджэй слухаў лекцыю пра метадалогію навукі, а калі ўсе разышліся, сказаў мне:\n– Няўжо ты не адчуваеш камізму сваіх дзеянняў? Ты старанна запісваў усю лекцыю.\n– Ну што ж, я хачу ведаць, – няўпэўнена адказаў я.\nАгрэсіўны тон Анджэя збянтэжыў мяне.\n– Ведаць! Людзі не могуць чакаць, пакуль ты даведаешся! Яны паміраюць ужо сёння. Ты зрабіў што-небудзь, каб яны не паміралі?\n– Нічога не зрабіў, – неахвотна сказаў я.\n– Вось бачыш! – пераможна выкрыкнуў ён. – Калі нават я памыляюся, – дадаў ён нечакана, – то памыляюся правільна. Як салдат.\n– Але не як мастак, – сказаў я пагардліва.\n– Мастак! Ды што ты ведаеш пра абавязак мастака?! Келля для пустэльніка-мысляра, раздзіранне кашулі? Ну, чакай сваёй чаргі, уважліва чытаючы Апакаліпсіс! Бывай!\nЁн схапіў вузялок, які прынёс з сабой. Вузялок развязаўся. Адтуль вываліліся змятыя транты. Анджэй згрэб іх рукой. Памахаў над галавой бруднымі кальсонамі.\n– Бывай, – сказаў ён, – і памятай, што паэт мусіць быць салдатам. Калі ён не зможа абараняцца вершам, хай тады абараняецца целам.\nМенавіта такі – з кальсонамі, што развяваліся над галавой, насмешлівы і патэтычны – ён усплываў у маёй памяці, калі, я задыхаючыся ў цесна забітым вагоне, ехаў у Асвенцым і калі там, цягам доўгіх зімовых начэй, выходзіў паглядзець на зоры і на доўгую паласу чалавечага дыму, што працягнулася з крэматорыя праз усё неба.\nПра яго смерць я дазнаўся з ліста нашага агульнага сябра, рэдактара падпольнага штомесячніка “Дарога”21, які пасля Варшаўскага паўстання, хворы на туберкулёз і важачы не нашмат больш за сорак кілаграмаў, дайшоў пехам да Варшавы з канцлагера на Эльбе.\nУ лагеры я не ведаў, як Анджэй загінуў. Можа, думаў я, ён усё ж пайшоў за Буг у другую вылазку, у якой быў пагалоўна знішчаны цэлы батальён Канфедэрацыі народа? Можа, яго схапілі гестапаўцы, калі ён набіраў у друкарні артыкул? Можа, ён проста ішоў па вуліцы і трапіў у вулічную аблаву?\nКалі ўвесну я ішоў з рэдактарам “Дарогі” па вуліцы Новы Свят, там, дзе ўзвышалася прамая шурпатая сцяна, а пад ёй ляжалі звялыя, высахлыя кветкі і агаркі даўно загаслых, выпаленых свечак, ён прыўзняў капялюш і сказаў мне, калі я здзіўлена зірнуў мімаходзь на гэтае месца:\n– Тут расстралялі Анджэя. Здымі шапку.\nІ калі мы мінулі сцяну стратаў, адно з сотняў такіх месцаў у сталіцы, Сташак рассеяна сказаў мне, нібыта думаючы пра нешта іншае:\n– Ведаеш, калі цябе арыштавалі, Анджэй здабыў у Лонданскім прадстаўніцве грошы табе на пасылкі. Ён быў адным з першых, хто паклапаціўся пра цябе.\nНа жаль, ён не клапаціўся пра сябе. Хто хоць раз яго бачыў, запамінаў на ўсё жыццё. Ён хадзіў у чаравіках з драўлянымі падэшвамі, высокі, няголены, з іранічным бляскам у вачах. Ён карміўся ў сталоўцы нямецкай фабрыкі, бо ва ўсёй Варшаве не знайшлося нікога, хто захацеў бы даць паесці гэтаму чалавеку. Зрэшты, можа, ён быў занадта горды, каб браць там, дзе яму нічога не пагражала. У час абеду да яго падышоў нямецкі майстар у суправаджэнні двух гестапаўцаў:\n– Пан не працуе на гэтай фабрыцы. Чаму пан тут абедае?\nПраверылі – не працуе. Горш за тое, у яго былі фальшывыя дакументы. Свайго сапраўднага прозвішча ён не выдаў. Дома, у якім ён нібыта жыў, не існавала з 1939 году. У час узмацнення рэпрэсіяў гэтага было дастаткова.\n– Ведаеш, тыя хлопцы, – працягваў рэдактар, калі мы міналі развалены касцёл Святога Крыжа, з галерэі якога Хрыстос, які цягнуў крыж, паказваў мінакам дарогу, – тыя хлопцы дзіўна сталелі перад смерцю. Вось і Анджэй! Ён адмовіўся ад вузкіх нацыяналістычных поглядаў. Адчуў у сабе прызванне паэта. Ён жа быў стваральнікам культурнага руху, беспартыйнага звязу мастакоў... Дзіўны хлопец, дзівосны!\nЯго адвезлі ў Павяк. Ён быў у добрым настроі.\n– Хто ведае, можа, цяпер, у турэмнай камеры, калі ў мяне ёсць трохі часу, можа, цяпер я і напішу тую магістарскую дысертацыю.\nНе напісаў. Калі асуджаных расстрэльвалі, яны выкрыквалі антынямецкія лозунгі, заклікалі да свабоды. На двары Павяка з іх дзеля эканоміі здымалі адзенне і надзявалі на голае цела папяровыя кашулі. Ім рабілі ўколы, каб яны не вырываліся з путаў. Падчас публічнай расправы гэта выглядала неэстэтычна.\nІ яго рот, рот паэта, залілі гіпсам і забілі яго белым днём, на галоўнай артэрыі сталіцы, на вачах загнаных у падваротні мінакоў.\nКожным разам, калі я іду ля гэтай парыжэлай, разваленай сцяны, мне здаецца, што я вінаваты, я і мы ўсе – бо засталіся жывыя.\nпераклад з польскай – Ганна Янкута\n1 Анджэй Тшэбіньскі (1922–1943) – паэт, празаік, літаратурны крытык, публіцыст, студэнт аддзялення паланістыкі падпольнага Варшаўскага універсітэта.\n2 Ян Каспровіч (1860–1926) – польскі паэт, драматург, літаратурны крытык, перакладчык. Пэўны час быў рэктарам Універсітэта імя Яна Казіміра ў Львове. Перакладаў на польскую мову Эсхіла, Эўрыпіда, Шэкспіра, Марло, Байрана, Шэлі, Ўайлда, Шылера, Гётэ, Рэмбо, Метэрлінка, Ібсэна і інш.\n3 Маецца на ўвазе “Дзённік” (Pamiętnik) Анджэя Тшэбіньскага, які паэт вёў падчас вайны і які з’яўляецца важнай крыніцай інфармацыі пра літаратурнае жыццё акупаванай Польшчы.\n4 Лінія Мажыно – сістэма французскіх умацаванняў на мяжы з Германіяй ад Бельфора да Лангюёна. Пасля паразы Польшчы Францыя адвяла свае войскі за лінію Мажыно (так званая Дзіўная вайна).\n5 Ваўр – раён у Варшаве.\n6 Павяк – неіснуючая сёння турма ў Варшаве. Падчас акупацыі Польшчы Павяк быў галоўным турэмным цэнтрам генерал-губернатарства.\n7 Прысады Шуха – вуліца, на якой у Варшаве размяшчаўся будынак гестапа.\n8 Майданэк – лагер смерці на ўскрайку Любліна.\n9 Араніенбург – адзін з самых першых канцлагераў, арганізаваны нацыстамі ў 1933 годзе.\n10 Прага – гістарычны раён Варшавы, размешчаны на правым беразе Віслы.\n11 Саксонская выспа – раён у Варшаве, частка Прагі.\n12 Кабінет Корбута – Карбуцыянум, вядомы збор кніг, што знаходзіцца ў Палацы Сташыца (цяпер бібліятэка Інстытута літаратурных даследаванняў) – заўв. выд.\n13 “Бянёўскі” – няскончаная паэма Юліюша Славацкага (1809–1849), аднаго з самых значных паэтаў і драматургаў польскага рамантызму.\n14 Францішак Карпіньскі (1741–1825) – польскі паэт эпохі Асветніцтва, галоўны прадстаўнік сентыменталізму ў польскай літаратуры.\n15 Бізерта – горад у Тунісе, які знаходзіўся ў цэнтры ваенных падзеяў 1942–1943 гг. У 1942 годзе нямецкія войскі напалі на Туніс, і ў лістападзе пачаліся баі паміж імі і вайскамі ЗША, Вялікабрытаніі і Францыі. У 1943 годзе Туніс быў вызвалены.\n16 Служэвец – раён у Варшаве.\n17 Summe theologica – філасофскае абгрунтаванне хрысціянскага веравызнання, напісанае Фамой Аквінскім.\n18 Канфедэрацыя народа – польская падпольная ваенна-палітычная арганізацыя, што дзейнічала ў 1940–1943 гг.\n19 Фаланга – народна-радыкальны даваенны польскі рух.\n20 Маецца на ўвазе Вацлаў Баярскі (1921–1943) – польскі паэт, рэдактар часопіса “Культура і народ”.\n21 Маецца на ўвазе Станіслаў Марчак-Аборскі (1921–1987) – польскі паэт, тэатразнаўца, журналіст і перакладчык, са студзеня 1944 – рэдактар літаратурнага штомесячніка “Дарога”, што выдаваўся ў снежні 1943 – красавіку 1944 гг.\nНа сённяшні дзень Эмілі Дыкінсан называюць адным з самых значных амерыканскіх паэтаў\nАмерыканскі празаік, паэт І журналіст. Сучасныя крытыкі лічаць яго адным з самых навацыйных пісьменнікаў свайго часу\nТак горда імчаў наперад, што нават аднаго погляду з акна хапіла б для таго, каб упэўніцца: самі прэрыі Тэхаса імчацца на ўсход. Вялізныя...\n1812 1870) адзін з самых знакамітых ангельскіх празаікаў І безумоўны класік сусветнай літаратуры. Гумар Боза (псеўданім, які часам выкарыстоўваў Дыкенс)\nГумар Боза (псеўданім, які часам выкарыстоўваў Дыкенс) пэўным чынам спрычыніўся да фармавання ангельскага гумару ўвогуле, а многія...


Усмешка як парушэнне працоўнай дысцыпліны | Новы Час\nМінск +12℃ +15℃ +14℃ +11℃\nВіцебск +13℃ +15℃ +14℃ +10℃\nГродна +8℃ +14℃ +15℃ +10℃\nМагілёў +12℃ +15℃ +13℃ +11℃\nПра дурняў і кіраўнікоў\nНасуперак распаўсюджанай думцы пра пасіўнасць і абыякавасць нашых людзей, чарговае пагаршэнне правоў наёмных работнікаў, да чаго прывядуць папраўкі ў Працоўны кодэкс, іх вельмі хвалюе. Пра гэта НЧ распавёў адзін з гамельчукоў. На прыкладзе сваёй установы ён прадэманстраваў, як кіраўнікі сёння кантралююць работнікаў.\nДзмітрый працаваў у адным з гомельскіх гарадскіх сацыяльных цэнтраў:\n— Наша арганізацыя закліканая дапамагаць жанчынам і дзецям, найбольш неабароненым слаям насельніцтва. Здавалася б, усе, хто працуе там, павінны вылучацца гуманным і добразычлівым стаўленнем да людзей. Але калі чалавек атрымлівае неабмежаваную ўладу, ён адназначна змяняецца не ў лепшы бок. Дырэктарка ўсталявала ў нашай установе класічны аўтарытарны рэжым. Нават усмешка разглядалася як парушэнне, у большасці работнікаў пераважала пачуццё страху і псіхалагічнага прыгнёту. Калектыў быў ператвораны ў безыніцыятыўную масу без права голасу і свайго меркавання. Хаця калектыўная дамова дае ўсім работнікам даволі шырокія правы, на справе ўсё было па-іншаму. Звычайныя нармальныя чалавечыя эмоцыі заглушаюцца і асуджаюцца. Напрыклад, любыя праявы добрага настрою. Вельмі часта мела месца фамільярнае абыходжанне з падначаленымі.\nАд дырэктара і яе намесніцы на адрас супрацоўнікаў часта гучала: «Звольню», «Не працягну кантракт». Прычым гэта не было звязана з парушэннем дысцыпліны або прафесійных абавязкаў, а проста з’яўлялася такой манерай зносін. Нават калі былі памылкі па працы, яны не разбіраліся, а толькі фіксаваліся, каб потым прад’явіць іх супрацоўніку перад звальненнем. Хаця найпершая задача кіраўніка — абмеркаваць памылкі і недахопы супрацоўніка ў працы і выправіць іх.\nУсё гэта выглядала, хутчэй, як помста ці здзек. Дырэктар у дадзеным выпадку выступае не ў якасці арганізатара і арбітра, а ў якасці самадура і наглядчыка. Па прынцыпе: «Я кіраўнік — ты дурань».\nДзяржава для народа?\nНа думку Дзмітрыя, начальнік любога ўзроўню не павінен быць прывілеяваным і безадказным. Ён павінен быць першым сярод роўных. Зрэшты, наверсе такую яго «састарэлую» пазіцыю не падзялялі. Аднойчы кіраўніцтва «па-сяброўску» яму параіла: «Калі табе нешта не падабаецца, едзь у Польшчу». Але супрацоўнік не лічыў, што ён павінен кудысьці ехаць. Гамяльчук перакананы, што ён павінен працаваць дома, у сябе на радзіме. І будаваць сваю дзяржаву з адэкватнымі законамі і нармальным стаўленнем да людзей.\n— Я хачу працаваць і жыць у Беларусі, падымаць тут эканоміку і фармаваць здаровае грамадства, а не ехаць кудысьці, — кажа ён. — «Скажы дзякуй, што ўзяла цябе на працу без рэгістрацыі па месцы працаўладкавання», — заявіла мне некалі дырэктарка. Гэта што? Новае прыгоннае права? Кіраўнік не разумее прынцыпы сучаснага рынку працы? У развітых краінах чалавек не прывязаны да месца жыхарства, а перамяшчаецца па тэрыторыі дзяржавы ўслед за працай.\nПры гэтым, як вынікае са словаў Дзмітрыя, сама адміністрацыя асаблівай службовай стараннасцю не вылучалася. Паводле яго словаў, дырэктарка ўстановы была інвалідам III групы. У сувязі з тым, што акрамя адпачынку яна два разы на год клалася ў стацыянар на лячэнне, чвэрць года яе на працы не было.\nА некаторыя факты, выкладзеныя Дзмітрыем, падаюцца папросту неверагоднымі. Напрыклад, ён кажа, што загадчыца крызісным аддзяленнем на сваім працоўным месцы займалася… акультнымі практыкамі! У працоўны час у дзяржаўнай установе яна складала прыватным кліентам астралагічныя гараскопы і прадказанні!\nА вось варажба з нагоды налічэння ўласнага заробку, а таксама наконт іншых фінансавых пытанняў, у сацыяльным цэнтры не заахвочвалася. Дзмітрый распавядае:\n— Усіх, хто спрабаваў разабрацца ў правільнасці налічэння заработнай платы, адпаведнасці працы і сумы ў разліковым аркушы, звальнялі паводле розных падставаў. У аддзяленні на другім паверсе пражывалі ўцекачы і грамадзяне РБ, якія часова трапілі ў цяжкую жыццёвую сітуацыю. Дык вось прыборкай гэтага інтэрната павінны былі займацца не жыхары, а супрацоўнік клінінгавай службы. Для гэтага ў штатным раскладзе была прадугледжана пасада прыбіральшчыка. Аднак самога прыбіральшчыка не было. Куды сыходзілі сродкі, зэканомленыя на гэтым манеўры, таксама з’яўлялася сакрэтам. Пры з’яўленні «на аб’екце» санстанцыі графік чарговасці вільготнай уборкі жыхарамі паверха заўсёды здымаўся загадчыцай з інфармацыйнага стэнда.\nНе лепшымі былі і ўмовы на працоўных месцах. Так, у дзяжурным пакоі са столі пастаянна сцякала вада, а электрычныя выключальнікі ад яе спрабавалі абараніць поліэтыленавымі пакетамі! Аднак усе прапановы персаналу наконт паляпшэння ўмоў працы адміністрацыя, якая даволі камфортна размяшчалася ў сваіх кабінетах, упарта ігнаравала. На думку суразмоўцы, да супрацоўнікаў ставяцца як да расходнага і лёгка замяняльнага матэрыялу. А шмат у чым такі падыход спрашчае кантрактная сістэма і дэкрэт №29. Незадаволеным папросту не працягваюць кантракт, прымушаюць да звальнення па дамове бакоў альбо звальняюць па артыкуле.\nДзмітрый — неабыякавы чалавек. Ён хацеў бы лепшых умоў працы не толькі для сябе асабіста, але і заканадаўчай абароны хоць бы элементарных правоў работнікаў. Свой зварот у рэдакцыю гамяльчанін заканчвае наступным чынам:\n— Калі папраўкі аб канчатковым зацвярджэнні кантрактнай формы найму будуць унесеныя ў Працоўны кодэкс, гэта стане чарговым ударам па правах і свабодах усіх працоўных Беларусі. Заўсёды над кіраўніком любога ўзроўню павінна быць сістэма стрыманняў і проціваг у выглядзе збалансаванага, адэкватнага і справядлівага закона. І стварэнне такой сістэмы ў прамых інтарэсах кожнага шараговага грамадзяніна. Але за ўдасканаленне заканадаўства трэба змагацца. Хоць бы і шляхам стварэння магутных незалежных прафсаюзаў па галіновай або агульнай прыкмеце, якія не залежаць ад чыноўнікаў і рэальна абараняюць працоўнага чалавека.\nУ цэлым, на думку актывістаў міжнароднага і беларускага рабочага руху, асноўная мэта пагалоўнага навязвання работнікам тэрміновай формы найму (кантрактаў) — гэта павышэнне іх залежнасці ад працадаўцы, а значыць, і ступені эксплуатацыі. У гэтых умовах значэнне калектыўных дагавораў зводзіцца шмат у чым да пустой фармальнасці, а стварэнне незалежных прафсаюзаў і барацьба за павышэнне заработнай платы — істотна абцяжарваюцца.\nУ Беларусі на аснове кантрактнай сістэмы сацыяльна безадказныя працадаўцы ўсіх формаў уласнасці значна зрэзалі правы наёмных работнікаў. Пад прыкрыццём кантрактаў і пагрозай неадкладнага звальнення сёння зніжаецца рэальная заработная плата, павялічваюцца норма выпрацоўкі і службовыя абавязкі, практыкуюцца адвольныя звальненні супрацоўнікаў па прычыне асабістых сімпатый-антыпатый начальства, ажыццяўляецца «аптымізацыя» і замаскіраваныя скарачэнні, ствараюцца магчымасці для самага рознага свавольства і самадурства босаў. Таксама кантракты служаць выпрабаваным інструментам для выбудоўвання кланавых адносін ва ўстановах і прадпрыемствах, звальнення «чужых» і прыёму на працу «сваіх».\nКантрактная форма найму была ўведзена ў Беларусі ў 1999 годзе дэкрэтам №29. На той момант нават афіцыйныя прафсаюзы выступалі супраць яе. Дэкрэт №5, прыняты ў 2014 годзе, надаў працадаўцы дадатковыя правы — змяняць умовы найму «ў сувязі з новымі абставінамі», пазбаўляць прэміі да 12 месяцаў і гэтак далей. Міжнародная арганізацыя працы (МАП), міжнародныя і беларускія незалежныя прафсаюзы бачаць у падобных працоўных адносінах элементы прымусовай працы. Аднак у адказ на гэтую крытыку афіцыйныя інстанцыі ў Беларусі кажуць, што ўсе дэкрэты аб кантрактах носяць «часовы» характар. А Працоўны кодэкс захоўвае права на бестэрміновы працоўны дагавор. На справе ў апошні час бестэрміновы наём практычна не ажыццяўляецца ні дзяржаўнымі, ні прыватнымі ўласнікамі.\nУ 2016 годзе Палата прадстаўнікоў у першым чытанні разгледзела праект аб унясенні паправак у Працоўны кодэкс. Падобна на тое, што цяпер на лістападаўскай сесіі дэпутаты «часовую» кантрактную сістэму канчаткова зробяць сталай. А значыць, «дамоклаў меч» кантракту і звальнення з гэтага часу пастаянна будзе вісець над галавой работніка.


Апублікавана 26.11.2014 11:25\nМеталлопластіковые трубы гэта шматслаёвая канструкцыя, якая складаецца з алюмініевага і 2-ух поліэтыленавых слаёў. Таўшчыня алюмінія можа быць цалкам рознай, ўжываюцца як танкасценныя, так і таўстасценныя металлопластіковые трубы.\nПадрабязней:Сакрэт папулярнасці металлопластіковых труб\nАпублікавана 25.11.2014 13:49\nЗ'явілася неабходнасць абараніць ад іншых асоб сродкі, прылада, каштоўныя паперы альбо астатнія прадметы, якія патрабуюць завышаных мер абароны? Тады для вас неабходна набыць сейф.\nАпублікавана 20.11.2014 15:53\nПраца з дрэвам мае на ўвазе апрацоўку яго паверхні, для стварэння сімпатычнага вонкавага аблічча і захаванасці матэрыялу. Натуральнай фарбай для дрэва лічыцца лак.\nПадрабязней:Характарыстыкі лаку па дрэве\nАпублікавана 19.11.2014 16:51\nБудынак, аформленае з дапамогай светопрозрачной даху, робіць пачуццё лёгкасці і бязважкасці.\nТакая жалезная дах дапаможа адчуць гармонію з прыродай, якая знаходзіцца па той бок акна.\nСвятлодыёдныя асвятляльныя прыборы\nАпублікавана 19.11.2014 15:28\nМногія рэчы, якія раней выкарыстоўваліся аднаасобна ў якой-небудзь сферы, зараз замяняюцца на больш найлепшыя і сучасныя ўзоры. Так, узяць, да прыкладу, усе лямпы, якімі мы скарысталіся да нядаўніх часоў.\nПадрабязней:Святлодыёдныя асвятляльныя прыборы\nСвятлодыёдныя асвятляльныя прыборы ў інтэр'еры хаты\nАпублікавана 18.11.2014 12:53\nЗапатрабаванасць святлодыёдных асвятляльных прыбораў пастаянна ўзрастае. Велізарны лік гаспадароў жылля стараецца набыць канкрэтна іх па той прычыне, што яны валодаюць прымальнай цаной і не патрабуюць уражлівых выдаткаў пры працы.\nПадрабязней:Святлодыёдныя асвятляльныя прыборы ў інтэр'еры хаты


14.05.2020 12:39 Інфармацыйная гадзіна\nПраект указа аб сацыяльнай падтрымцы асобных катэгорый грамадзян разглядаўся на нарадзе ў Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі.\n“Падтрымліваць будзем тых грамадзян, якія сёння маюць патрэбу ў падтрымцы”, — акцэнтаваў увагу кіраўнік дзяржавы.\nУ той жа час, адзначыў ён, калі чалавек страціў работу або ў яго няма на сённяшні дзень адпаведнай работы, то вакансій дастаткова, у тым ліку ў Мінску. “І гэты няпросты час чалавек павінен спакойна пражыць, уладкаваўшыся на іншую работу. Можа, і не зусім любімую ім”, — сказаў Аляксандр Лукашэнка.\nЁн нагадаў, што ў Беларусі быў выбраны такі метад барацьбы з распаўсюджваннем каранавіруснай інфекцыі, каб пры захаванні жыцця і здароўя людзей прадаўжаць і эканамічную дзейнасць у дзяржаве. “Мы ж не закрывалі ні адну вытворчасць, ні адзін рэстаран, ні адзін кінатэатр — мы наогул нічога не закрывалі і нікога не абмяжоўвалі. Мы проста папярэдзілі людзей: беражыце сябе”, — адзначыў прэзідэнт.\nПры такім падыходзе ў людзей захоўваецца магчымасць працаваць, а пры неабходнасці — шукаць новыя месцы для працаўладкавання. “У гэты няпросты час, калі ўвесь свет не працуе, эканоміка не працуе (дзякуй богу, пачалі патроху адкрываць вытворчасці і на Захадзе, і ў Расіі, Кітаі), калі яшчэ не разгарнулася эканоміка, для нас вельмі важна захаваць працоўныя калектывы, — падкрэсліў беларускі лідар. — Катэгарычна недапушчальна звальненне людзей. Усяляк трэба захаваць працоўныя калектывы. Гэтае маё патрабаванне застаецца непахісным”.\nПрэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што ў цяперашніх эпідэміялагічных умовах галоўнае зусім не статыстыка па колькасці тых, хто захварэў, а выратаванне жыццяў людзей.\n“Будзем лячыць людзей, будзем глядзець, што будзе далей. Але хачу ў сувязі з тым, што я ўзняў гэтае пытанне, катэгарычна папярэдзіць, што галавой усе адказваюць за смяротнасць насельніцтва. Усе гэтыя паказчыкі, кавідаўскія і нават пнеўманійныя, колькі ў нас учора было, колькі сёння і якая дынаміка, — гэта ўсё адыдзе, гэта ўсе забудуць. А вось загінуўшыя людзі, якіх мы маглі выратаваць, але не выратавалі, — гэта застанецца. Жалезна трэба патрабаваць ад Міністэрства аховы здароўя і ўрачоў захавання жыцця людзей. Я аб гэтым у храме нядаўна гаварыў, і я гэта бяру на сур’ёзны кантроль”, — заявіў кіраўнік дзяржавы.\nАляксандр Лукашэнка адзначыў, што, зразумела, чым больш шырока праводзіцца тэсціраванне, тым больш фіксуецца выпадкаў захворвання. Аднак галоўнае — удзяліць увагу захваральнасці на пнеўманіі, і не толькі на фоне каранавіруса. “Учора я даў каманду, каб неадкладна прадставілі мне прагноз не па COVID-19 (у нас гэты прагноз ёсць), а па пнеўманіях. Па ўсіх пнеўманіях, у тым ліку кавідных, — сказаў ён. — У нас, і не толькі ў нас, усюды, праблема нумар адзін у лячэнні — гэта пнеўманіі”.\nШто тычыцца пнеўманій, Аляксандр Лукашэнка канстатаваў, што ў Беларусі ўжо няма такога прыросту, як было нават 2—3 тыдні назад. “Дай бог нам на гэтым узроўні вытрымаць”, — адзначыў кіраўнік дзяржавы.\nЁн таксама адрэагаваў на інфармацыю, што ў бальніцах урачы, у прыватнасці, размова ішла пра Гродзенскую вобласць, нібыта выпісваюць з бальніц людзей, якія не вылечыліся, на далечванне ў санаторыі. “Хачу, каб усе разумелі, у чым сутнасць: мы лечым людзей у бальніцах, і маё няўхільнае, жорсткае патрабаванне да Міністэрства аховы здароўя і калектываў бальніц — ні ў якім разе ў інфекцыйных бальніцах не ператрымліваць людзей, якія папраўляюцца”, — сказаў прэзідэнт.\nАляксандр Лукашэнка ў сувязі з гэтым заўважыў, што закрытая абстаноўка інфекцыйных бальніц у тым ліку псіхалагічна ўздзейнічае на людзей, улічваючы немагчымасць нават выйсці на вуліцу. “Таму калі ёсць нармальная дынаміка ў лячэнні непасрэдна ў бальніцы, лечачыя ўрачы бачаць, што чалавек сябе нармальна адчувае, мы яго пераводзім на санаторна-курортнае лячэнне. Я даручаў: Аксакаўшчына (Рэспубліканская клінічная бальніца медыцынскай рэабілітацыі. — Заўвага БелТА.) і шпіталь інвалідаў Вялікай Айчыннай вайны ў Мінску”, — расказаў кіраўнік дзяржавы.\nТрэці ўзровень, прадоўжыў прэзідэнт, — гэта тыя людзі, хто наглядаецца дома. Гэта тычыцца бессімптомных захворванняў, калі няма рызыкі заразіць іншых: “У Мінску, дапусцім, створана амаль 270 брыгад, якія ў сваіх раёнах трымаюць на кантролі пэўную колькасць гэтых людзей. І калі нейкае пагаршэнне, мы неадкладна іх шпіталізуем”, — заявіў беларускі лідар.\n“Вось такое замкнёнае кола, і гэта сябе апраўдала. Як толькі заўважылі, што недзе захварэў чалавек, неадкладна пачынаем тэсціраваць яго кантакты і ізаляваць. Ачаговы метад барацьбы, а не франтальны на ізаляцыю. Гэта асаблівасць сённяшняга лячэння ў Беларусі, і мы да гэтых метадаў прыйшлі паступова”, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.\nЁн дадаў, што ў Беларусі рэагуюць на захваральнасць зыходзячы з сітуацыі, якая складваецца, і гэты метад ужо даў свой плён.\n“Давайце без істэрыі, спакойна ў гэтым напрамку працаваць. Кадры расстаўлены”, — заклікаў кіраўнік дзяржавы. Ён таксама адзначыў, што ў найбліжэйшы час сістэма работы ў гэтым напрамку будзе праманіторана на розных узроўнях.\nЯк расказала журналістам па выніках абмеркавання дакумента ў кіраўніка дзяржавы міністр працы і сацыяльнай абароны Ірына Касцевіч, у праекце ўказа размова ідзе аб падтрымцы такіх катэгорый, як мнагадзетныя сем’і, людзі з інваліднасцю і бацькі, якія выхоўваюць дзяцей-інвалідаў. Абмяркоўвалася прыняцце дадатковых мер іх падтрымкі ў частцы пенсіённага забеспячэння, сацыяльнай абароны і медыцынскай дапамогі.\nУ прыватнасці, прапануецца ўдасканаліць падыходы па дзяржаўнай адраснай сацыяльнай дапамозе мнагадзетным сем’ям. “Сёння дзяржава аказвае адрасную дапамогу людзям, у якіх узровень даходаў ніжэйшы за бюджэт пражытачнага мінімуму, 60 працэнтаў з іх — мнагадзетныя сем’і, — растлумачыла міністр. — Аналіз паказаў, што патрабуецца ўдасканаленне гэтага механізма. Мы ўнеслі прапановы прэзідэнту, і ён падтрымаў гэтыя падыходы”.\nУ частцы пенсіённага забеспячэння прапануецца змяніць падыходы да вылічэння агульнага і страхавога стажу для мнагадзетных бацькоў, якія выхоўваюць чацвярых дзяцей, для інвалідаў 1-й і 2-й групы, а таксама для бацькоў, якія доўгі час выхоўваюць дзяцей-інвалідаў. Міністр адзначыла, што змяненні, якія прапісаны ў праекце ўказа, прадыктаваны жыццём, рэальнымі сітуацыямі канкрэтных людзей. “Гэта тыя праблемы, якія нельга было ўбачыць пры падрыхтоўцы нарматыўных прававых актаў раней, — сказала яна. — Праект указа дасць магчымасць для асобных людзей вырашыць іх”.\nАляксандр ЛукашэнканарадаПрэзідэнт Беларусісыцыяльная падтрымка


Гулянні 20 ліпеня - у розных частках Вялейкі » Вялейка й Вялейскі раён | Вілейка і Вілейскі Раён | Вилейка и Вилейский район\n20 ліпеня 2011, Катэгорыя - НАВІНЫ » Навіны рэгіёну\n20 ліпеня, на чарговыя "Народныя гулянні" вялейчукі ўсё ж памянялі фармат. Массавасці не было, але й пра затрыманні пакуль невядома.\nНекаторыя вялейчукі паранейшаму наведалі Цэнтральную плошчу. Невялікая група выразна гуляючых была каля 26-ай крамы - пра гэта нам паведаміў адзін з карыстальнікаў сайта.\nПаўтары дзесятка чалавек сабраліся на Вялляніным хутары. Сярод іх былі заўважаны грамадскія і палітычныя актывісты, якіх апошнія разы проста недапускалі да гуляній, таму яны абралі іншы фармат. Праз 15 хвілін пасьля таго, як гуляючыя пачалі разыходзіцца з Вяллянінага хутара, туды прыбеглі начальнік вялейскай міліцыі Каратыш Аляксандр Мікалаеевіч і яго намесьнік Губіч Валеры Пятровіч. Прайшоўшыся па бяседках і нізнайшоўшы "знаёмых", яны сышлі.\nЦі адбудуцца ў наступную сераду гулянні, і які яны будуць мець фармат - пытанне да абмеркавання. Пішы калі ласка ў каментарах.\nНародныя гуляньні ў Еўраопце\nНародныя гуляньні. НОВЫ ФАРМАТ!\nНародныя гулянні ў Вялейцы 13 ліпеня (+чытацкае ФОТА)\nСвабода на плошчы Свабоды\nУ Вялейцы былі затрыманні падчас народных гулянняў (дапоўнена)\nПакінуў: Джэйкаб 20 ліпеня 2011 20:33\nПакінуў: горец 20 ліпеня 2011 23:57\nАга вельми мала!!!\nПакінуў: ГОРАЦ 21 21 ліпеня 2011 00:43\nВы вельми спадзяваецеся на свае силы, але я упэунены што таким вартам вы падводяце не тольки сябе але и иных жыхароу нашага гораду. Вы вельми саманадзейныя але не падкрэпленыя нячым тлуманкаваным.\nВы вельми саманадзейныя але з вами тольки тыя каму няма чым заняцца. До займацца смешнай справай кали вам плацяць тады мо перакапаеце мне мой агарод, ци пабудуеце хату?\nПакінуў: Зьміцер 21 ліпеня 2011 07:22\nВынятка: ГОРАЦ 21\nВы вельми спадзяваецеся на свае силы, але я упэунены што таким вартам вы падводяце не тольки сябе але и иных жыхароу нашага гораду. Вы вельми саманадзейныя але не падкрэпленыя нячым тлуманкаваным.Вы вельми саманадзейныя але з вами тольки тыя каму няма чым заняцца. До займацца смешнай справай кали вам плацяць тады мо перакапаеце мне мой агарод, ци пабудуеце хату?\nТы адразу па-беларуску навучыся пісаць.\nА хату табе хай Альфер Аляксей будуе. Ён і Губічу будуе. Але яму цяпер з даносмі не будзе калі :(\nПакінуў: Litvin Habeliak 21 ліпеня 2011 12:51\nкали вам плацяць\nЯ вось думаю, колькі было б на пляцу народу, калі б насамрэч за гэта грошы плацілі? Адных толькі бамжоў і прапойцаў была б куча!!!\nПакінуў: Tambouski vouk 21 ліпеня 2011 13:42\nАдных толькі бамжоў і прапойцаў была б куча!!!\nЯ думаю, што горды ГОРАЦ21 першы прыбег бы!\nПакінуў: безстрашный 21 ліпеня 2011 13:58\nДавай я тебе и огород перекопаю и домик построю и детишек наделаю!!? Только скажи где строить ,делать и копать?\nПакінуў: правдоруб 21 ліпеня 2011 16:37\nмо перакапаеце мне мой агарод, ци пабудуеце хату?\nВілейчукі, ніякі ён не горац і зусім не горды. Калі яшчэ няма хаты, так ён проста бамжара, а калі не перакопаны агарод, то ён гультай. Зусім не цікавы чалавек.\nКажуць, калі Каратыш і Губіч соўвалісь па Вілляніну хутару, то зазіралі пад лаўкі , сталы. Каго яны шукалі, мо апазіцыю? Ну зусім у дуралеяў з'ехала крыша. Мо яны і пад уласным ложкам некага шукаюць?\nПакінуў: karaed 22 ліпеня 2011 17:14\nГорцу - рэспект. Коратка, по сутнасцi i без абраз.


Цяжарнасць: чаму вам выклікаюць агіду вашы любімыя прадукты 🌡 Хатні Онлайн Доктар\nВы чулі пра вар'ятаў харчовых прыхільнасцях, якія адчуваюць жанчыны падчас цяжарнасці. Легендарныя апоўначы вылазкі за квашаннем і марожаным. Раптоўнае, непераадольнае жаданне паесці кавуна ці чыпсаў. Магчыма, вы нават самі адчувалі гэтыя адчуванні.\nАле ў гэтага апетыту ёсць i адваротны бок, пра якую ведае менш людзей. Як толькі ў вас дыягнаставалі цяжарнасць, вы можаце перастаць прагнуць ваш ранішні латте, які вы раней выпівалі кожны дзень. Магчыма, вы нават не зможаце прайсці міма мясцовай кавярні, таму што зараз вы не можаце пераносіць пах кавы.\nКаля паловы ўсіх будучых маці ў канчатковым выніку атрымліваюць адно або некалькі харчовых агіды. Раптам яны не могуць пераварваць пэўныя прадукты, нават тыя, якія яны перш любілі.\n"У людзей назіраюцца разнастайныя агіды. Усе яны розныя", - кажа доктар медыцыны Джэніфер Ву, акушэр і гінеколаг бальніцы Ленокс Хіл у Нью-Ёрку. Кубак кавы мае тэндэнцыю ўзначальваць спіс харчовых агіды. Іншыя прадукты, якія вам больш не патрэбныя, - гэта мяса, яйкі, вострыя прыправы або тлустасці.\nКалі ў вас з'явілася агіда да ежы, то ёсць верагоднасць,што ў вас назіраецца ранішняя млоснасць, таксікоз і ваніты, якія атручваюць раніцу, послеобеденное час, вечары і ночы цяжарных жанчын. Харчовыя агіды і ранішняя млоснасць, як правіла, часта пачынаюцца на працягу першага трыместра цяжарнасці з разрывам у адзін тыдзень.\nУ той час як харчовыя агіды і цяга да пэўных прадуктаў знаходзяцца на піку на працягу першай паловы цяжарнасці, у цэлым яны могуць працягвацца ўсе дзевяць і нават далей. Таксама, гэтыя адчуванні могуць сысці, а затым вярнуцца. Гэта застаецца адной з многіх таямніц цяжарнасці.\n"Ніхто дакладна не ведае, адкуль бяруцца харчовыя агіды", - кажа доктар медыцыны Анджали Кайман, спецыяліст у галіне паталогіі перынатальнага перыяду Масачусецкага шпіталя ў Бостане, ЗША. Але, як і ў многіх выпадках падчас цяжарнасці, гісторыя, верагодна, пачынаецца з гармонаў. "Мы лічым віноўнікам гэтага стану бэта-ХГЧ (чалавечы хорионический гонадотропіна)", - кажа Кайман.\nПадчас цяжарнасці гэты гармон выконвае мноства функцый. Яго канцэнтрацыя дасягае піка на працягу першага трыместра цяжарнасці. "Гонадотропіна дасягае піка каля 11-га тыдня цяжарнасці, а затым пачынае зніжацца", - кажа Кайман.Гэта супадае з тым перыядам часу, калі жанчыны адчуваюць тыя самыя млоснасць і ваніты. "Падобна на тое, што гэта ўзаемазвязана".\nІншыя гармоны могуць быць адказнымі за змены пахаў і густаў у многіх цяжарных жанчын.\n"Падчас цяжарнасці ў жанчын назіраюцца павышаныя нюх і густ, і што-небудзь з моцным пахам можа выклікаць у іх пачуццё агіды", - кажа доктар Ву. Але гэта не цвёрдае правіла. "Напрыклад, у многіх людзей ёсць агіду да курыцы, хоць яна не так моцна пахне", - кажа Ву.\nГарманальныя змены таксама выклікаюць падвышаны слінаадлучэнне, што можа прывесці да з'яўлення металічнага прысмаку ў роце ў некаторых цяжарных. "Вы не можаце пазбавіцца ад гэтага прысмаку ў роце", - кажа Кайман. "Хоць гэта не мае нічога агульнага з агіды, людзі не хочуць ёсць наогул".\nДля многіх экспертаў гармоны - гэта пачатак і канец усіх гісторый, звязаных з харчовымі агіды. У асноўным, мяркуюць яны, нежаданне ўжываць некаторыя прадукты з'яўляецца пабочным эфектам гарманальных змен. Аднак, іншыя даследчыкі лічаць, што агіда да ежы, а таксама млоснасць і ваніты служаць мэты отваживания жанчын ад прадуктаў, якія могуць нанесці шкоду маці або дзіцяці."Вы можаце сабе ўявіць, што здольнасць лёгка ідэнтыфікаваць тое, што пачала псавацца, можа быць карыснай", - заўважае доктар Кайман.\nУ карысць гэтай тэорыі кажа статыстыка: жанчыны, у якіх назіраецца ранішняя млоснасць, як правіла, маюць менш выпадкаў выкідкаў, мёртванароджаных і неданошаных дзяцей.\nТэрміны таксама маюць сэнс. Першыя тры месяцы цяжарнасці, калі цяжарныя жанчыны схільныя да агіду да ежы, - гэта час, калі дзіця знаходзіцца на самай уразлівай стадыі росту. Агіду да ежы рэдка шкодна для маці або дзіцяці, нават калі вы часам пазбягаеце прадуктаў, якія для вас карысныя.\n"Галоўнае, быць упэўненым у тым, што харчовыя агіды не прымушаюць жанчын пазбягаць пэўных пажыўных рэчываў або аспектаў іх рацыёну, у якіх яны маюць патрэбу", - кажа Кайман. "Вы павінны паважаць агіды і глядзець на агульную дыету. Цяжка сказаць:" Мне шкада, што табе не падабаецца гэтая ежа, але гэта табе ўсё роўна трэба ".\nКалі жанчына не атрымлівае дастатковай колькасці пажыўных рэчываў, якія, напрыклад, утрымліваюцца ў рыбе і морапрадуктах (іншая распаўсюджанае харчовае агіду цяжарных), або жалеза, якое змяшчаецца ў чырвоным мясе, дасягнуць мэты дапамогуць харчовыя дабаўкі жалеза і рыбін тлушч.\n"Я кажу [жанчынам] слухаць сваё цела", - кажа доктар Ву. "Наша асноўная мэта - паспрабаваць забяспечыць іх калорыямі. Ужыванне ў ежу вялікай колькасці простага хлеба не з'яўляецца ідэальным рашэннем праблемы, але нам таксама трэба атрымліваць дастатковую колькасць калорый".\nТэсты на бясплоддзе →


Меншчына: "за" і "супраць" Кангрэсу дэмсілаў\n05 сьнежань 2006, 07:21\nМіхал Стэльмак, Менск У рэгіёнах Беларусі прадстаўнікі апазыцыйных партыяў, грамадзкіх арганізацыяў, прафсаюзаў працягваюць выказвацца наконт Кангрэсу дэмакратычных сілаў, які заплянаваны на пачатак наступнага году. Што гавораць сёньня пра ідэю Кангрэсу сябры дэмакратычнай кааліцыі на Меншчыне?\nАктывісты Аб’яднанай грамадзянскай партыі ўхваляюць ідэю Кангрэсу. Гаворыць лідэр Вілейскай раённай арганізацыі АГП Уладзімер Малярчук:\n(Малярчук: ) “Стаўленьне да кангрэсу ў мяне станоўчае. Я вось цяпер зьбіраю подпісы пад гэта. Ужо сабрана недзе 280 подпісаў. Я нядаўна запаўняў анкету “Ці патрэбен Кангрэс?”. Я падкрэсьліў там усе практычныя пытаньні, акрамя аднаго, які тычыцца абраньня лідэра. Я не падкрэсьліў таму, што лідэра не трэба выбіраць, а трэба працаваць”.\nУ суседнім Мядзельскім раёне зьбірае подпісы, каб стаць дэлегатам Кангрэсу, лідэр раённай арганізацыі Партыі БНФ Зьміцер Вінаградаў. Аднак у яго іншае стаўленьне да ідэі форуму:\n(Вінаградаў: ) “Ну што мы там будзем абмяркоўваць? Ёсьць у нас напрацоўкі, добрыя напрацоўкі… Наконт Мілінкевіча. У нас народ яго ведае. І нядрэнна ведае. А раптам мы памяняем гэтага лідэра? Як тады будзе? Што народ скажа? Скажа, што гэтая апазыцыя гуляе ў нейкую бязглузьдзіцу. Трэба было далей гэтую працу працягваць, людзям даносіць інфармацыю, трэба было далей раскручваць гэтага кандыдата. Я лічу, што мы не даможамся нічога на гэтым Кангрэсе. Губляем толькі час, марнуем. Зьбяромся ды й толькі патрацім грошы…”\nУ Барысаве ў асяродзьдзі актывістаў таксама няма адзінства наконт ідэі Кангрэсу. Тлумачыць лідэр тутэйшай суполкі прафсаюзу радыёэлектроннай прамысловасьці Мікалай Пахабаў:\n(Пахабаў: ) “У мяне дваякае да Кангрэсу стаўленьне. Пасьля таго, як скончылася прэзыдэнцкая кампанія быў лідэр, у якога быў высокі рэйтынг. Я гэта і Лябедзьку казаў, што для мяне вельмі важна, каб апазыцыя аб’ядналася вакол канкрэтнай асобы”.\nУ Жодзіне большасьць мясцовых дэмакратаў байкатуе ідэю Кангрэсу. Моладзевы актывіст Павал Красоўскі:\n(Красоўскі: ) “Падаецца, што гэта далейшае разьяднаньне дэмакратычных сілаў. Калі мы абралі лідэра, то з гэтым, які б ён не быў, трэба ісьці да апошняга. Нейкія спробы правесьці новы Кангрэс, абраць новых лідэраў дэмакратычных сіл, каб у нас зьвілася два лідэры, потым зноў тры, гэта вяртаньне назад. Сам я подпісы на Кангрэс не зьбіраю. І калі мінулы раз з Жодзіна на Кангрэсе было прадстаўлена восем чалавек, то цяпер на гэтым Кангрэсе будзе прысутнічаць толькі адзін чалавек”.


Bielarus.net › Беларуская Салідарнасьць » Зянон Пазьняк: Цяжкі час без перамен\nВось характэрны прыклад. Работнік нейкай канторы ў Менску пад замежным назовам «Juno» (мяркуецца, што ён псіхічна нармальны) назваў у друку народ, які сабраўся на сьвяточны канцэрт каля опернага тэатра “нацысцкім быдлам” і выказаў пісьмова публічнае патрабаваньне “Каб там што-небудзь ўзарвалі і іх гнілыя кішкі разляцеліся”.\nУдакладняю. Тэрмін «нацызм» — гэта скарот ад “Нацыянал-сацыялістычнай нямецкай рабочай партыі” Гітлера (ням. NSDAP). “Нацызм” (ад — “нацыянал-сацыялізм”) — гэта афіцыйная назва фашызму — палітычнай ідэалогіі ў Трэцім Райху.\nНі пракуратура, ні Следчы камітэт, ні КГБ гэтай крымінальнай выхадкі нават не заўважылі.\nПоўнае і дэманстратыўнае маўчаньне. Хоць па закону павінны ўзбудзіць судовую справу.\nЗ усіх бакоў у розны спосаб пачалі крытыкаваць і проста абляпваць сьвяточную імпрэзу і мітынг, што адбыліся ля Опэрнага тэатра. Калі прааналізаваць галасы, то ўбачым, што злосьнічае амаль выключна агентура (яўная і схаваная). Нават удзельнік правакацыі 2010 года і паплечнік М. Статкевіча А. Саньнікаў выступіў з ганебным артыкулам і брыдкай лексікай, абазваўшы сьвята вульгарнымі словамі. (Не кажам ужо пра М. Статкевіча).\nЗашавялілася ўся агентурная сістэма. У допісах асобаў гэтай катэгорыі добра відаць, што Масква занепакоілася ходам і вынікам сваёй гібрыднай антыбеларускай вайны. Я схільны меркаваць, што рэжымны дазвол на сьвята і канцэрт у Менску быў дадзены са згоды (а магчыма нават з ініцыятывы) Масквы. Крамлёўцам захацелася прамацаць сітуацыю, пераканацца: дыхае ці, можа, ужо ня дыхае “брацкі кліент”. Аказваецца, яшчэ дыхае. Ну як тут не ўзлавацца!\nУ гэтай сітуацыі поўнай нечаканасьцю стаў выступ аднаго з арганізатараў сьвята ля Опэрнага тэатра з прапановай адмовіцца ад назвы сьвята Дзень Волі і перайменаваць яго ў Дзень Беларусі. Заява зьбянтэжыла шмат каго.\nТрадыцыя, якая склалася гістарычна, ёсьць сама па сабе нацыянальная культурная каштоўнасьць. Яна не адмяняецца. Падмену мэтанакіравана рабілі каланізатары і бальшавікі, зыходзячы з палітычных мэтаў вынішчэньня культуры. Па аналягічнай схеме, напрыклад, антыбеларускі рэжым сьцьвердзіў свой міфічны “дзень незалежнасьці” трэцяга ліпеня, калі Менск быў захоплены “савецкай арміяй” (перамена акупантаў). Зрэшты, такія заявы тлумачацца тут хутчэй за ўсё палітычнай нявопытнасьцю заяўніка і добрымі намерамі (якія маглі быць памылковымі).\nЯшчэ адна зьява, якая ненавісная Маскве – Народны Мэмарыял Курапаты. Год таму начальнікам рэжыму быў выдадзены чарговы план яго зьнішчэньня пад выглядам сваёй там (рэжымнай) нібыта «мэмарыялізацыі». Пасьля 25 Сакавіка цяпер зноў зашумела раптам агентура аб тым, як, маўляў, сэрца ім баліць пра Курапаты. Адна газэтка ўжо зьвярнулася ў Міністэрства, маўляў што зроблена і чаму ня выкананыя ўказаньні Лукашэнкі па зьнішчэньні Народнага Мэмарыяла і нічога ня зроблена. Абяцалі ж праваслаўную капліцу ўсталяваць. Нават адданаму Якубовічу дасталося. “Пасьля як да справы далучыўся Якубовіч, пачаліся размовы, што капліцу ставіць ня трэба”, — загучэў заангажаваны галасок. Па ўсім відаць, што ў Крамлі ад злосьці ўжо закусілі цуглі, і сатрап зноў (з падачы, вядома) загаварыў пра капліцу для ўсіх (і ахвярам і забойцам).\n15. красавік 2018 г.\tЗянон Пазьняк


Без дажджу нічога не расце, навучыцеся ўспрымаць навальніцы вашага жыцця. - Ананім - Цытуе Педзя\nГэта кажа пра тое няўдачы - важная частка нашага жыцця, таму што яны фармуюць нас толькі да лепшага. Часам мы павінны разумець той факт, што навальніцы не толькі разбураюць наша жыццё, але і расчышчаюць наш шлях.\nЖыццё ніколі не бывае ложак з ружамі і заўсёды ездзіць па амерыканскіх горках. У жыцця ёсць свае прыярытэты і сэнс. Мы ніколі не павінны губляць надзею і давер да Бога. Мы павінны памятаць, што Бог толькі рыхтуе нас да значна лепшага і змястоўнага жыцця, даючы нам некаторыя жыццёвыя ўрокі.\nНяўдачы - прыступка поспеху, таму што мы растуць толькі пры памылках. Мы павінны рабіць памылкі, бо яны толькі дапамагаюць нам прааналізаваць, чаму і дзе мы хочам памыліцца.\nВядомы мысліцель і геніяльны фізік Альберт Эйнштэйн аднойчы сказаў, што той, хто ніколі не памыляўся, ніколі не спрабаваў нічога новага. На самай справе, многія жыццёвыя няўдачы - гэта тыя, хто адмовіўся ў апошні момант, замест таго, каб усвядоміць, наколькі блізкі яны да поспеху.\nМы ніколі не павінны расчаравацца ў жыцці, калі бачым нашы няўдачы. Гэта таму, што адзінае, што ў гэтым свеце з'яўляецца пастаянным, - гэта змены, і гэтая дрэнная фаза таксама з часам знікае. Трэба памятаць, што, калі сітуацыя становіцца жорсткай, ідзе толькі жорсткая сітуацыя. Гэта азначае, што мы выбіраем свой лёс.\nНаша напружаная праца і барацьба - гэта фактычна аснова нашага паведамлення пра поспех. Важна даць сабе час і набрацца цярплівасці чакаць выніку. Што б ні адбывалася ў жыцці, мы ніколі не павінны адмаўляцца ад надзеі.\nПераможцы не робяць розных рэчаў; але яны робяць усё па-іншаму. Жыццё - гэта ўсё пра тое, як зразумець і інтэрпрэтаваць нашы памылкі і максімальна выкарыстоўваць час і рэсурсы, каб зрабіць разумнейшы крок, які зробіць нас на крок бліжэй да поспеху.\nКаціроўкі росту і прагрэсу\nКаціроўкі пра дождж\nКаціроўкі ўласнага росту\nНе будзь рабом сваіх думак. Кіруйце імі. - Ананім\nНе будзь рабом сваіх думак. Так, часам вы можаце адчуваць сябе разбітымі, сумнымі і дэпрэсіўнымі.\nБог не мяняецца з часам, як у нас. - Ананім\nВера - гэта тое, што працягвае нас ісці ў нашым жыцці. Без веры мы не адчуваем нічога, акрамя вялікага ...\nБудзьце спакойныя. Быць моцным. Ніколі не дазваляйце вам нікога знішчаць. - Ананім\nБудзьце спакойныя і будзьце моцныя ўвесь час. Заўсёды трэба захоўваць цярпенне і быць моцным ...


У Гродзенскай вобласці паводка, падтопленыя падворкі ў двух раёнах | euroradio.fm\nГалоўная / У Гродзенскай вобласці паводка, падтопленыя падворкі ў двух раёнах\nУ Гродзенскай вобласці паводка, падтопленыя падворкі ў двух раёнах\nЗ-за вільгаці таксама адбываліся аварыі з адключэннем электрычнасці.\nУ Гродзенскую вобласць на фоне рэзкай адлігі прыйшла паводка. У двух раёнах вобласці падтопленыя падворкі ў прыватных дамах — такія здарэнні адбыліся ў Лідзе і ў вёсцы Ятвязь Ваўкавыскага раёна. Для ліквідацыі наступстваў падтаплення выкарыстоўвалася тэхніка МНС, на адкачцы вады працавалі спецыяльныя мотапомпы. Ніхто з людзей не пацярпеў.\nВільгаць таксама стала прычынай адключэння электраэнергіі ў Дзятлаўскім раёне — каля гадзіны без электразабеспячэння заставаліся 15 населеных пунктаў. Меркаваная прычына адключэння — пападанне вады на камутацыйныя апараты.\nНа некаторых рэках Гродзенскай вобласці адзначаецца нязначнае павышэнне ўзроўню вады. Максімальны ўздым — 30 сантыметраў, але нідзе не зафіксаваны выхад вады на поймы. Пагрозы паводкі няма, паведамляе прэс-служба МНС.\nПаводка падтапіла аўтамабільны мост у Мсціслаўскім раёне\nЗдымак з архіву. Фота: МНС\nНайбольш высокі ўзровень пад'ёму вады — на Беразіне, Свіслачы, Віліі і Нёмане\nУ Слаўгарадскім раёне паводка падтапіла дарогу (фота)\nМНС: Вясновая паводка ў Беларусі будзе малаактыўнай\nУ Пухавіцкім раёне пачынаецца паводка\nАўтамабілі-"тапельцы" з Еўропы павязуць у Беларусь?\nПрарыў 10 метраў дамбы пад Туравам маглі арганізаваць бабры (фота, відэа)\nУ Пінску "ахвярай" паводкі стаў бронекатэр (фота)


09:27 29.10.2018 (абноўлена 09:14 29.10.2018)\nЛенінскі саюз моладзі, які быў абавязковым пунктам жыццёвай праграмы практычна кожнага савецкага грамадзяніна, успамінаюць у Беларусі ў гэтыя дні на разнастайных тэматычных мерапрыемствах і ў размовах з былымі камсамольскімі актывістамі.\nМІНСК, 29 кас - Sputnik. У людзей старэйшага ўзросту слова "камсамол" выклікае альбо цёплыя ўспаміны пра юнацтва, альбо ўстойлівае раздражненне, сфармаванае шматлікімі "абавязалаўкамі": узносамі і сумнымі сходамі.\nКамсамол быў абавязковым пунктам жыццёвай праграмы сярэднестатыстычнага савецкага чалавека. У партыю бралі не ўсіх, а вось акцябронкам, піянерам і камсамольцам павінен быў быць кожны. Выключэнне складалі зусім ужо заўзятыя хуліганы, дысыдэнты або хуліганы-дысыдэнты.\nВыбудаваная сістэма выхавання новага чалавека - праз сяброўства ў дзіцячых і маладзёжных арганізацыях - дазваляла атрымаць грамадзяніна, добра засвоілі савецкія каштоўнасці і правілы гульні.\nЗ іншага боку, камсамол быў добрай стартавай пляцоўкай для тых, хто хацеў будаваць партыйную кар'еру ў Савецкім Саюзе.\nПасяджэнне ячэйкі Расійскага камуністычнага саюза моладзі гарбароў. Пачатак 20-х гадоў.\nАднак гісторыя камсамола - гэта не толькі гісторыя сістэмы. Гэта яшчэ і гісторыя сур'ёзных працоўных укладанняў, і проста чалавечыя лёсы.\nСтаханаўцы і гультаі\nАдзіная камсамольская арганізацыя аформілася праз год пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі - на Першым Усерасійскім з'ездзе саюзаў рабочай і сялянскай моладзі. Ён прайшоў 29 кастрычніка - 4 лістапада 1918 года.\nУсесаюзнай арганізацыяй камсамол стаў ў 1926 годзе. Чым займаліся ў тыя гады камсамольцы? Дапамагалі савецкай уладзе па ўсіх франтах. Удзельнічалі ў калектывізацыі, індустрыялізацыі, дапамагалі арганізоўваць школы і агітавалі аднагодкаў вучыцца.\nПоспехі беларускіх камсамольцаў Sputnik паспрабаваў адсачыць па публікацыях у газеце "Сталінская моладзь", друкаваным органе ЛКСМБ (Ленінскі камуністычны саюз моладзі Беларусі). Яе пачалі выдаваць ў 1938 годзе.\nГазета пісала пра тое, як дрэнна жывецца аднагодкам савецкіх камсамольцаў у Францыі, Англіі і Амерыцы і як ударна працуюць маладыя беларусы ў гаспадарках і на вытворчасці, перавыконваючы план на 120-150, нават на 200%.\nУдзел у Стаханаўскім руху - імкненне зрабіць больш, чым патрабавалася - віталася і ўсяляк заахвочвалася.\nТых, хто не хацеў столькі працаваць, неміласэрна крытыкавалі. "Каб у калгасах добра жыць, трэба гультаём не быць", - сцвярджала "Сталінская моладзь" са спасылкай на новы савецкі фальклор.\nУдарнікі і стылягі\nПасля вайны камсамольцы актыўна ўключыліся ў аднаўленне разбураных гарадоў, будаўніцтва новых прадпрыемстваў. Камсамольскія брыгады актыўна працавалі і ў вёсцы - ладзілі спаборніцтвы і паказвалі ўражлівыя вынікі па надоях і цэнтнерах з гектара.\nЗ'явілася паняцце "камсамольская будоўля". Тэлежурналіст Дзмітрый Марчанка успамінаў, як вёў перадачы з такіх камсамольскіх будоўляў у Беларусі.\n"Каб прадставіць маштаб таго, што адбываецца ў той час, я заўсёды задаю сваім суразмоўцам адно простае пытанне: "Вы можаце сабе ўявіць, каб за пяць з невялікім гадоў былі адбудаваны не проста прадпрыемствы, а чатыры новыя гарады ў Беларусі?" Гэта Наваполацк, Салігорск, Светлагорск , Новалукомль. Сёння мадэрнізацыя заводаў або пуск якога-небудзь новага цэха з захапленнем асвятляюцца ў прэсе. А ў той час на самай справе грандыёзныя падзеі ўспрымаліся як норма жыцця", - кажа Марчанка.\nДзмітрый Марчанка ў калгасе "Рассвет", 1958 год\nАле беларускія камсамольцы працавалі і на Данбасе, і ў Сібіры, і на Далёкім Усходзе. Будавалі новыя камбінаты і заводы, а пазней - і БАМ.\nАкрамя працоўных подзвігаў, камсамольцы па-ранейшаму актыўна займаліся адукацыяй і выхаваннем. А разам з тым змагаліся - на сходах і ў прэсе - з ідэйнымі ворагамі - гультаямі і са стылягамі, тымі, хто занадта, на іх погляд, захапляўся модай і забаўкамі.\nКамсамол даваў магчымасць вучыцца і расці, пры жаданні будаваць партыйную кар'еру, настойвае педагог з Магілёва Генадзь Ваўчок. Ён сам за 10 гадоў у сярэдзіне мінулага стагоддзя прайшоў шлях ад камсамольца-актывіста да старшыні райвыканкама.\nПрычым, прызнаецца, часам ішоў працаваць, нават калі быў не вельмі згодны з прызначэннем. Проста падпарадкоўваўся рашэнням партыі і вышэйстаячага кіраўніцтва.\n"Калі сцвярджалі старшынёй Бабруйскага райвыканкама, Ціхан Кісялёў на бюро абкама партыі пытаецца: "Генадзь Ігнатавіч, ваша прозвішча скланяецца?", Я адказваю: "Ведаеце, партыя сказала - я абавязаны схіляцца", - смяецца Генадзь Ігнатавіч.\nАкрамя таго, камсамольская школа вучыла арганізаваць, захапіць і завабіць людзей. У тым ліку і гэтыя навыкі дапамаглі таленавітым савецкім камсамольцам стаць алігархамі, калі СССР скончыўся.\n"Яны былі здольнымі камсамольцамі, добра вучыліся. А потым хутка зарыентаваліся. Яны засвоілі формулу Кара Маркса. Бо што такое гандаль: калі адзін хоча прадаць даражэй, а другі хоча купіць танней", - разважае Генадзь Ігнатавіч.\nЁн не стаў разважаць, як камсамольскае мінулае адбілася на кар'еры аднаго з самых паспяховых яго вучняў - дзеючага прэзідэнта, але нагадаў, што за плячыма Аляксандра Лукашэнкі таксама праца ў камсамоле.\nДа стагоддзя ВЛКСМ у Беларусі прымеркавалі цэлую серыю мерапрыемстваў. Ужо адбылася прэзентацыя кнігі гістарычных нарысаў "У рытме гадоў, якія ляцяць...", у Нацыянальным мастацкім музеі адкрылася тэматычная экспазіцыя "Юнацтва камсамольскае", у БНТУ адкрылі памятны знак "Студэнцкім будатрадам Беларусі".\nКульмінацыяй святкавання 100-годдзя ВЛКСМ у Беларусі стане ўрачысты сход і святочны канцэрт "Камсамолу - 100: Эстафета пакаленняў", якія пройдуць 29 кастрычніка ў Палацы Рэспублікі.


Свежая статыстыка: колькасць тых, хто захварэў на COVID-19, усё менш - 26.07.2021, Sputnik Беларусь\nУ Беларусі праходзіць вакцынацыя насельніцтва ад каронавіруса - зрабіць прышчэпку можна як кітайскай вакцынай "Синофарм", так і расійскай "Спутник V". 26.07.2021, Sputnik Беларусь\nМІНСК, 26 ліп - Sputnik. За апошнія суткі ў Беларусі зарэгістравана 648 чалавек з каронавірусам, пра гэта паведаміла прэс-служба міністэрства аховы здароўя Беларусі.Па звестках ведамства, з бальніц былі выпісаны 492 пацыенты, якія вылечыліся ад COVID-19.Памерла за мінулыя 24 гадзіны 9 пацыентаў з дыягнаставаным каронавірусам.Пры гэтым усяго з пачатку пандэміі каронавіруса ў краіне было зарэгістравана 441 356 выпадкаў захворвання, ачунялі 435 374 чалавекі, памерлі 3 403 пацыенты. Быў праведзены 7 214 231 тэст.Вакцынацыя ў БеларусіУ Беларусі працягваецца прышчэпачная кампанія, па дадзеных Міністэрства аховы здароўя, у краіне ўжо вакцынаваны кожны 11-ы жыхар.Прышчэпку можна зрабіць двума прэпаратамі: кітайскім "Синофармом" (Vero Cell) і расійскім "Спутником V". Для вакцынацыі трэба звярнуцца ў паліклініку па месцы жыхарства ці ў гарадскія бальніцы і ў дадатковыя пункты вакцынацыі, якія адкрыліся з 25 чэрвеня ў гандлёвых цэнтрах і на рынках.Прышчапіцца ў Беларусі могуць і замежнікі. Нагадаем, што прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка падпісаў указ, які ўводзіць бязвізавы рэжым для жадаючых атрымаць прышчэпку ад каронавіруса ў Беларусі. Бязвіз пачаў дзейнічаць з 15 ліпеня.Чытайце таксама:\nбеларусь, міністэрства аховы здароўя, covid-19, "спутник v"\nУ Беларусі праходзіць вакцынацыя насельніцтва ад каронавіруса - зрабіць прышчэпку можна як кітайскай вакцынай "Синофарм", так і расійскай "Спутник V".\nМІНСК, 26 ліп - Sputnik. За апошнія суткі ў Беларусі зарэгістравана 648 чалавек з каронавірусам, пра гэта паведаміла прэс-служба міністэрства аховы здароўя Беларусі.\nПа звестках ведамства, з бальніц былі выпісаны 492 пацыенты, якія вылечыліся ад COVID-19.\nПамерла за мінулыя 24 гадзіны 9 пацыентаў з дыягнаставаным каронавірусам.\nПры гэтым усяго з пачатку пандэміі каронавіруса ў краіне было зарэгістравана 441 356 выпадкаў захворвання, ачунялі 435 374 чалавекі, памерлі 3 403 пацыенты. Быў праведзены 7 214 231 тэст.\nУ Беларусі працягваецца прышчэпачная кампанія, па дадзеных Міністэрства аховы здароўя, у краіне ўжо вакцынаваны кожны 11-ы жыхар.\nПрышчэпку можна зрабіць двума прэпаратамі: кітайскім "Синофармом" (Vero Cell) і расійскім "Спутником V". Для вакцынацыі трэба звярнуцца ў паліклініку па месцы жыхарства ці ў гарадскія бальніцы і ў дадатковыя пункты вакцынацыі, якія адкрыліся з 25 чэрвеня ў гандлёвых цэнтрах і на рынках.\nПрышчапіцца ў Беларусі могуць і замежнікі. Нагадаем, што прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка падпісаў указ, які ўводзіць бязвізавы рэжым для жадаючых атрымаць прышчэпку ад каронавіруса ў Беларусі. Бязвіз пачаў дзейнічаць з 15 ліпеня.


Напрацягу пяці дзён арганізатары дапамагалі дзецям, якіх было больш за 50, разважаць пра сям’ю і яе каштоўнасці. Кожны дзень раскрываў новую тэму. «Дом-сям’я» — гэта быў накірунак першага дня, каб паказаць, што сям’я складаеццца з некалькіх важных частак, як і кожны дом. У наступныя дні разглядаліся іншыя часткі «дому-сям’і». У другі дзень у цэнтры ўвагі была асоба бацькі, які, як страха дому, абараняе ад дажджу і іншых небяспек, якія б маглі разваліць будынак. Далей увага перайшла да асобы маці, якая, як дзверы дому, усіх прымае. Дзяцей параўналі з вокнамі, якія прыносяць радасць у сям’ю, як вокны просяць святло ў кожны куток дому. Разважанні апошняга дня вакацый былі скіраваныя на фундамент дому, які павінен быць як скала, і гэтым фундаментам з’яўляецца Бог.\nЦікавыя гурткі — танцавальны; кулінарны, які называўся «адзін у хаце»; і таксама іншыя гурткі, у якіх дзеці маглі рабіць розныя цікавыя рэчы з паперы, бісера…— былі добрым дадаткам у плане выхавання дзяцей на гэтыя пяць дзён. Таму ў дзяцей была магчымасць узрастаць духоўна, вучыцца будаваць адносіны і развіваць новыя і цікавыя здольнасці.\nЛагер завяршыўся традыцыйным канцэртам, які падрыхтавалі яго ўдзельнікі для сваіх бацькоў і салодкімі пачастункамі. Напрыканцы кс. Павел Шчарбіцкі SDB праз «слоўка на дабранач» падкрэсліў важнасць супольнай малітвы ў сям'і.


Дискотека с продолжением »\n» Здарэнні » Дискотека с продолжением\n31-03-2012, 15:12 [ Здарэнні ] • Дискотека с продолжением |\nНазва: Дыскатэка з працягам\nЗ першых хвілін размовы стала зразумела, што малады чалавек п’яны. Ды і сам ён таго не адмаўляў. А яшчэ гэта пацвердзілі вынікі медыцынскага агляду. Вадзіцеля адхілілі ад кіравання транспартам, яго мапед дастаўлены на стаянку РАУС.\nЗа адміністрацыйнае правапарушэнне Д. пазбаўлены права кіравання ўсімі відамі транспарту на тры гады і аштрафаваны на 17 базавых велічынь.\nАднак гэта не прымусіла яго задумацца, ніякіх высноў для сябе ён не зрабіў. А таму літаральна праз два месяцы ў п’яным выглядзе сеў за руль чужой машыны і паехаў у Юндзялова. Вяртаючыся адтуль, ля вёскі Чапукі не справіўся з кіраваннем і з’ехаў у кювет. Праз 10-15 хвілін пад’ехалі да пацярпелага супрацоўнікі ДАІ і адвезлі яго ў бальніцу, дзе быў устаноўлены факт ап’янення. Складзены пратакол аб адміністрацыйным правапарушэнні.\nСуд улічыў станоўчыя характарыстыкі асобы абвінавачваемага па месцах жыхарства і работы, адсутнасць цяжкіх вынікаў, прыняў да ўвагі чыстасардэчнае раскаянне і прызнанне сваёй віны. Ён пазбаўлення права кіравання ўсімі відамі транспартных сродкаў на 5 гадоў са штрафам у 150 базавых велічынь, што складае 5250000 рублёў.\nШтраф — 14 мільёнаў