Удзельнікі «Дажынак», якія найбольш здзівілі - Новости - Туризм и Отдых\nПа чым буду сумаваць пасля «Дажынак», дык гэта па самабытных, таленавітых людзях, з якімі пашчасціла пазнаёміцца на вуліцах Маладзечна.\nЛёгкія на пад’ём, як матылькі на святло, зляцеліся на наша свята з усёй Беларусі майстры, выканаўцы, гандляры і расквецілі яго сваім каларытам і адметнасцю. Напэўна, яшчэ толькі на «Славянскім базары» адначасова можна ўбачыць такое суквецце талентаў, палёт творчай фантазіі, адчуць яднанне душ і жаданне зрабіць нашу Беларусь яшчэ больш прывабнай. І хоць адначасова працавала восем фестывальных пляцовак, ішлі мерапрыемствы ў амфітэатры, Палацы культуры, ніводны з гасцей не застаўся без увагі. Да іх падыходзілі, распытвалі, прасілі сфатаграфавацца, журналісты бралі ў іх інтэрв’ю. Думаем, і нашым чытачам будзе цікава з імі пазнаёміцца і яшчэ раз адчуць непаўторную атмасферу сапраўднага народнага гуляння.\nРучнік нараджаўся на нашых вачах За 30 кіламетраў ад Капыля размешчана вёска Семежава, у кожным доме якой абавязкова захоўваецца куфэрак з сялянскім скарбам – саматканымі ручнікамі, посцілкамі, уборамі. З XV стагоддзя гэта вёска з’яўляецца цэнтрам народнага мастацкага ткацтва, і традыцыя не сышла ў нябыт. Там жыве каля 60 ткачых, створаны цэнтр ткацтва. Маладзечанцам вельмі пашанцавала: яны на свае вочы маглі ўбачыць, як па-майстэрску арудуюць з кроснамі народныя майстрыхі Беларусі Валянціна Міхайлаўна Кіеня, Валянціна Кузьмінічна Гладкая, іх сяброўкі і вучні. На працягу двух дзён яны давалі майстар-клас, ахвотна расказвалі пра свае вырабы. Напрыклад, пра касіцу — знакаміты семежаўскі ручнік, узор закладнога ткацтва, пры якім арнамент атрымліваецца аднолькавым на абодва бакі. Ён пераклікаецца з украінскімі ручнікамі: даўней семежаўцы ў Кіева-Пячорскую лаўру пешшу хадзілі, адтуль і прынеслі ўзоры ручнікоў.\nВалянціна Міхайлаўна Кіеня ўсё жыццё адпрацавала даяркай і цяпер вартуе на ферме кароў. А два разы на тыдзень збірае мясцовую дзятву на ўрокі ткацтва, перадае свае сакрэты. Выхаванцы прыехалі ў Маладзечна разам з ёю. Цэнтр ткацтва прывёз на наша свята шмат вырабаў, камплекты семежаўскіх нацыянальных касцюмаў (у жаночым адметнасць – спадніца за калена, а не да падлогі). Пляцоўку насупраць рэстарана «Еўропа» семежаўскія жанчыны ператварылі ў маленькі музей. Не дзіўна, што там не пераводзіліся наведвальнікі. Адна жанчына нават папрасіла саткаць ёй ходнікі. А пакуль доўжылася наша размова, Валянціна Міхайлаўна не пераставала ткаць: так на нашых вачах нараджаўся дажыначны ручнік…\nПраснакі ад стаўбцоўскіх рыцараў\nНіколі раней не даводзілася каштаваць спечаны на адкрытым полымі блін, замешаны з іржаной мукі на вадзе, без дражджэй, змазаны мёдам і пасыпаны кропам. Смак вельмі незвычайны, асабліва калі запіваеш праснак гарбатай, заваранай на духмяных травах.\nУсе маглі паспытаць карысныя прысмакі ад удзельнікаў клуба «Віта Меліта» са Стоўбцаў, якія прыехалі на наша свята са сваім кіраўніком Інай Станіславаўнай Міхно. «Наш клуб ствараўся для дыябетыкаў, якія зацікавіліся, як жылі ў старажытнасці тыя, хто пакутаваў ад гэтай хваробы, чым яны харчаваліся», — расказвае адна з удзельніц Святлана Уладзіміраўна Кутас. Сярэдневякоўе так зацягнула гэтых людзей, што яны не толькі гатуюць карысныя для здароўя стравы, прапагандуюць здаровы лад жыцця, але і захапляюцца гістарычнай рэканструкцыяй — шыюць уручную ўборы, удзельнічаюць у розных мерапрыемствах, прысвечаных старажытнасці, сябруюць з рыцарскімі клубамі. Яны вывучылі некалькі танцаў, самы «хітовы» сярод якіх — «Конскі бранль». Клуб супрацоўнічае з вядомым на Стаўбцоўшчыне траўнікам Анатоліем Іванавічам Грыгор’евым, які працуе ў аптэцы вёскі Рубяжэвічы. Ён рыхтуе спецыяльныя травяныя зборы для смачнай і карыснай гарбаты.\nУ Маладзечне «Віта Меліта» ўпершыню. Цікавасць да клуба была вялікая, людзі распытвалі рэцэпты, назіралі, як на вачах у публікі яго прадстаўнікі мясілі цеста, пяклі свае праснакі. Прадавалі і ржаны самапечаны хлеб – ён разыходзіўся добра, хоць і каштаваў 10 тысяч рублёў.Нячутна стрэлкі адмяраюць час\nІ праўда, гэты гадзіннік не разбудзіць ноччу моцным ціканнем свайго механізма. Бо ўвесь ён — ад корпуса да самай дробнай дэталі – з дрэва. «Клён, яблыня, граб выкарыстоўваюцца для корпуса і дэталяў, для дэкору добра падыходзяць вольха, дуб», — расказвае Андрэй Міхайлавіч Мартынюк з цэнтра народнай творчасці вёскі Вялікае Сяло Дзяржынскага раёна. Драўляная механіка – яго прафесія, захапленне ўсяго жыцця, якому ён, у мінулым інжынер-электроншчык, аддае і свае веды, і сваю творчасць.\nДома ў Мартынюка каля трох дзясяткаў гадзіннікаў. Штодзённы рытуал – ручная заводка механізмаў, якой хапае на суткі. Што тычыцца трываласці дэталяў, то ёсць гадзіннікі і дваццацігадовай даўніны, якія ідуць ідэальна. Вымяраюць па іх час і жыхары Расіі, Украіны, Славеніі, іншых краін. Адны ўбачылі іх на выстаўцы і не змаглі прайсці міма, іншыя заказвалі майстру па інтэрнэце. Каштуюць гэтыя шэдэўры нятанна – каля 400 долараў.Спецыяльна да нашага свята Андрэй Міхайлавіч стварыў новы гадзіннік з запаветным словам «Дажынкі» на корпусе. Яго адметнасць у тым, што не стрэлка круціцца па цыферблаце, а наадварот – цыферблат рухаецца вакол яе. Палюбаваліся мы і на гадзіннік, корпус якога нагадвае Чырвоны касцёл у Мінску. Яшчэ адзін экспанат выстаўкі створаны па матывах кітайскай міфалогіі. Яго цыферблат зроблены ў выглядзе дракона Урабароса, які кусае свой хвост, – гэта сімвал бясконцасці.\nНапэўна, ніхто так не адчувае час, як гадзіннікавы майстар. І ніхто так не разумее яго бясконцасць, як той, хто кожны дзень заводзіць больш за тры дзясяткі драўляных механізмаў і стварае новыя…\nЖыхар вёскі Бабры Валожынскага раёна Яўгеній Іванавіч Зінкевіч так і гаворыць аб сабе: «Я – чалавек-аркестр». І праўда, у той час як яго пальцы жвава перабіраюць клавішы старэнькага размаляванага акардэона, ногі здабываюць рытмічныя гукі з ударных: правая б’е ў талеркі, левая – у бубен. І гэта яшчэ не ўсё: у роце музыканта маленькая свісцёлка, якую ён называе то саксафонам, то флейтачкай. Сам яе рабіў з трыснягу, а як — не гаворыць, каб канкурэнты не перанялі…\n68-гадовы Яўгеній Іванавіч – самавучка, сапраўдны вясковы самародак. За жыццё сыграў 16 гармонікаў, тры баяны, навучыў гэтаму майстэрству двух сыноў і дзвюх дачок. «Дзеці ўжо свае сем’і маюць, не хочуць іграць, вось я за ўсіх і аддуваюся», — жартуе музыкант, які стаў сапраўдным упрыгожаннем Валожынскага падвор’я на «Рамеснай слабадзе».Колькі вяселляў сыграў, колькі маладых перажаніў – не бярэцца лічыць. У Слуцк на «Дажынкі» ездзіў, сёлета ў Мінску на свяце горада выступаў. «Іванавіч нам іншы раз тэлефануе: «Заседзеўся я ў сваіх Бабрах, запрашайце ўжо мяне куды-небудзь!» — расказваюць супрацоўніцы Валожынскага цэнтра культуры. Хаця хапае ў музыкі і дома спраў: трымае гаспадарку, займаецца пчалярствам, садаводствам. У яго садзе нават грэцкія арэхі растуць. Расказвае, што ў сваіх Бабрах яны з жонкай – адзіныя жыхары: «Сем хат засталося ў вёсцы, адна наша – жывая…» Ды яшчэ якая жывая – з музыкай, з цэлым аркестрам!\nСвой расповед няўрымслівы Яўгеній Іванавіч раз-пораз перарываў то полечкай, то старадаўнім вальсам. А напаследак праспяваў прыпеўку, якіх ведае безліч: «А баброўскіх дзяўчат можна здалёку пазнаць. Шарачковыя капоты, адзін лапаць – фунтаў пяць».\nНа сваёй палутарцы дамчу хоць да Берліна!»\nБравы салдат па-гаспадарску абапёрся на дзверцы машыны ГАЗ-ММ, якую ў народзе празвалі «палутаркай» за яе грузападымальнасць у паўтары тоны. Гэту машыну знайшлі закінутую з часоў Вялікай Айчыннай вайны, некалькі гадоў яе аднаўляў Міхаіл Міхайлавіч Аношка — рэстаўратар фонду «Памяць Афгана», які існуе пры гістарычным музеі «Лінія Сталіна». «Усе дэталі ў машыне родныя. Хуткасць – 70 кіламетраў у гадзіну. У надзейнасці можаце не сумнявацца: я на ёй не тое што да Маладзечна — да Берліна магу даехаць», — упэўнена гаворыць 79-гадовы рэстаўратар, які вяртае да жыцця старую тэхніку. Аднавіў танк БТ-7, і гэта работа для яго была асабліва цікавай, бо сам у пачатку 50-х гадоў служыў у танкавых войсках у Грозным.\nЁсць у Міхаіла Міхайлавіча і свой асабісты рарытэт – аўтамабіль ГАЗ-67 1953 года выпуску, на якім ён удзельнічаў у парадзе, прысвечаным 60-годдзю вызвалення Беларусі.\nВячэра з Кацярынай Вялікай і графам Арловым\nНа святочны горад апусціліся прыцемкі. Граф Арлоў запаліў свечкі, Кацярына Вялікая ўзяла ў рукі сталовыя прыборы. Знатныя асобы няспешна вячэралі пад акампанемент музыкантаў, а ўражаная публіка, што прагульвалася па вуліцы Прытыцкага, застывала ў захапленні. Спакойна трапезнічаць каранаваным асобам не ўдалося: раз-пораз людзі прасілі прысесці разам з імі за дубовы стол, каб сфатаграфавацца. Цікавасць да гэтай пары не гасла на працягу ўсяго свята. Не змаглі прайсці міма і мы.\nТрэба аддаць належнае цікавай задуме Мінскага аблспажыўсаюза, які не проста выстраіў каля паўсотні павільёнаў райспажыўтаварыстваў, але аформіў іх у гістарычны рад ад старажытнай гісторыі Беларусі да сучаснасці. Недзе ў сярэдзіне гэтай гандлёва-гістарычнай імправізацыі і пасяліліся царскія асобы, вяртаючы нас у XVIII стагоддзе, калі беларускія землі ўваходзілі ў склад Расійскай імперыі. Вобраз Кацярыны Вялікай удала ўвасобіла начальнік гандлёвага аддзела Лагойскага райвыканкама Вольга Уладзіміраўна Несцяровіч. Граф Арлоў – вадзіцель Мінскага аблспажыўсаюза Віктар Антонавіч Тарасевіч. Музыканты, якія іх суправаджалі, — з Лагойскай школы мастацтваў. Разам з імі прыехалі самыя знатныя шэф-повары, каб у рэстаране «Імператрыца» здзівіць гасцей царскай юшкай, варанымі ракамі, фаршыраванай качкай, смажанымі перапёлкамі і многімі іншымі далікатэсамі.


Лучай - вёска Пастаўскага раёна, Віцебскай вобласці Беларусі. Касцёл. Славутасці і Выбітнасці, Падарожжа і турызм, Гістарычныя і архітэктурныя помнікі.\nЛучай - гэта вёска Пастаўскага раёна, Віцебскай вобласці Беларусі. Асноўнай архітэктурнай славутасцю вёскі Лучай з'яўляецца касцёл Святога Тадэвуша. Дадзены храм быў пабудаваны ў 1776 годзе, а на дадзены момант ён выдатна адрэстаўраваны. Касцёл у вёсцы Лучай мае дастаткова вялікія памеры і вельмі запамінальны знешні выгляд. Ён прыгожа размешчаны на адной з самых высокіх кропак мясцовасці і бачны здалёк. Тэрыторыя вакол касцёла прыгожа добраўпарадкавана. Побач з касцёлам у вёсцы Лучай захавалася таксама плябанія (дом святара, ён жа будынак парафіяльнай адміністрацыі), як мяркуецца, пабудаваная ў 19-ым стагоддзі. Усе гэтыя фактары робяць касцёл у вёсцы Лучай дастаткова цікавым турыстычным аб'ектам. Дадзены храм з'яўляецца важным архітэктурным помнікам 18-га стагоддзя, гісторыка-культурнай каштоўнасцю і цікавай славутасцю Беларусі.\nЯшчэ адной характэрнай асаблівасцю касцёла ў вёсцы Лучай з'яўляецца тое, што менавіта тут у 2008 годзе быў усталяваны, па некаторых звестках, храналагічна першы ў свеце помнік Папе Рымскаму Бенедыкту XVI. А зараз трохі інфармацыі з гісторыі храма. Падчас Другой Сусветнай Вайны касцёл у вёсцы Лучай моцна пацярпеў. У 1948 годзе пробашч касцёла быў арыштаваны і сасланы, яго пераемнік таксама прабыў тут нядоўга. Але нягледзячы на тое, што ў парафіі не было святара, людзі збіраліся на малітвы ў будынку храма аж да 1971 года, калі храм быў канчаткова зачынены і ператвораны ў склад. У 1990-ым годзе будынак храма быў вернуты вернікам. Пазней касцёл таксама быў цалкам адрэстаўраваны і адноўлены, а вось працы па добраўпарадкаванні прылеглай тэрыторыі працягваюцца да нашых дзён.


2 Царстваў 24:25 / Беларускі пераклад (В. Сёмухі) | Библия Онлайн\nДругая кніга Царстваў, разьдзел 24 2 Царстваў, раз 24\nДругая Царстваў 242 Царстваў 24\nГнеў Гасподні зноў загарэўся на Ізраільцянаў, і абудзіў Ён у іх Давіда сказаць: ідзі, палічы Ізраіля і Юду.\nІ сказаў цар Ёаву ваеначальніку, які быў пры ім: прайдзі па ўсіх плямёнах Ізраілевых і Юдавых ад Дана да Вірсавіі, і палічэце народ, каб мне ведаць лік народу.\nІ сказаў Ёаў цару: Гасподзь Бог твой хай памножыць столькі народу, колькі ёсьць, і яшчэ ў столькі разоў столькі, а вочы гаспадара майго цара хай убачаць; але навошта гаспадар мой цар жадае гэтай дзеі?\nАле словы цара Ёаву і ваеначальнікам перамагло. І пайшоў Ёаў з начальнікамі ад цара лічыць народ Ізраільскі.\nІ перайшлі яны Ярдан і спыніліся ў Араэры, на правым баку горада, які сярод даліны Гадавай, да Язэра;\nі прыйшлі ў Галаад і ў зямлю Тахтым-Хадшы; і прыйшлі ў Дан-Яан і абышлі Сідон;\nі прыйшлі да ўмацаваньня Тыра і ва ўсе гарады Хівэянаў і Хананэянаў і выйшлі на поўдзень Юдэі ў Вірсавію;\nі абышлі ўсю зямлю і прыйшлі празь дзевяць месяцаў і дваццаць дзён у Ерусалім.\nІ падаў Ёаў сьпіс народнага перапісу цару; і выявілася, што Ізраільцянаў было васямсот тысяч мужчын моцных, здольных ваяваць, а Юдэянаў пяцьсот тысяч.\nІ здрыганулася сэрца Давідава пасьля таго, як ён палічыў народ. І сказаў Давід Госпаду: цяжка зграшыў я, зрабіўшы так; і сёньня малю Цябе, Госпадзе, даруй грэх рабу Твайму, бо надта неразумна зрабіў я.\nКалі Давід устаў на другі дзень раніцай, дык было слова Госпада Гаду прароку, празарліўцу Давідаваму:\nідзі і скажы Давіду: так кажа Гасподзь: тры кары прапаную Я табе; выберы сабе адну зь іх, якая спасьцігла б цябе.\nІ прыйшоў Гад да Давіда, і абвясьціў яму, і сказаў яму: выбірай сабе, ці быць голаду ў краіне тваёй сем гадоў, альбо каб ты тры месяцы бегаў ад непрыяцеляў тваіх, і яны перасьледавалі цябе, альбо каб тры дні была згубная пошасьць у краіне тваёй? цяпер рассудзі і вырашы, што мне адказваць Таму, Хто паслаў мяне.\nІ сказаў Давід Гаду: цяжка мне вельмі; але няхай упаду я ў рукі Госпаду, бо вялікая міласэрнасьць Ягоная; толькі б у рукі людзкія ня ўпасьці мне.\nІ паслаў Гасподзь пошасьць і паморак на Ізраільцянаў ад раніцы да назначанага часу; і памерла з народу, ад Дана да Вірсавіі, семдзесят тысяч чалавек.\nІ працягнуў анёл Божы руку сваю на Ерусалім, каб спустошыць яго; але Гасподзь пашкадаваў пра бедства і сказаў анёлу, які пабіваў народ: досыць, цяпер адпусьці руку тваю. А анёл Гасподні быў тады каля гумна Орны Евусэяніна.\nІ сказаў Давід Госпаду, калі ўбачыў анёла, які біў народ, кажучы: вось, я зграшыў, я зрабіў беззаконна; а гэтыя авечкі, што зрабілі яны? хай жа рука Твая абернецца на мяне і на дом бацькі майго.\nІ прыйшоў у той дзень Гад да Давіда і сказаў: ідзі, пастаў ахвярнік Госпаду на гумне ў Орны Евусэяніна.\nІ пайшоў Давід па слове Гада, як загадаў Гасподзь.\nІ зірнуў Орна і ўбачыў цара і слуг ягоных, якія ішлі да яго, і выйшаў Орна і пакланіўся цару тварам сваім да зямлі.\nІ сказаў Орна: навошта прыйшоў гаспадар мой цар да раба свайго? І сказаў Давід: купіць у цябе гумно, каб зладзіць ахвярнік Госпаду, каб спынілася пабіваньне народу.\nІ сказаў Орна Давіду: хай возьме і ўзьнясе ў ахвяру гаспадар мой цар, што яму заўгодна. Вось валы для цэласпаленьня і падводы і вупраж валовая на дровы.\nУсё гэта, цару, Орна аддае цару. Яшчэ сказаў Орна цару: Гасподзь Бог твой хай будзе мілажальны да цябе!\nАле цар сказаў Орну: не, я заплачу табе, што каштуе, і не ўзьнясу Госпаду Богу майму ахвяры, узятай дарам. І купіў Давід гумно і валоў за пяцьдзясят сікляў срэбра.\nІ зладзіў там Давід ахвярнік Госпаду і прынёс цэласпаленьні і мірныя ахвяры. І ўмілажаліўся Гасподзь з краіны, і спынілася пошасьць у Ізраільцянаў.


Другі лішні | Arche.by\n(развагі аб адраджэньні і вартасьці беларускага атэізму)\nСьвет пачаўся без чалавека (і бога), без яго (іх) ён і завершыцца.\nТак яно і спрадвеку называлася – сумленьне, чалавечнасьць – словам Бог, зь вялікае літары.\nПрыгнятаць іх (вернікаў, хрысьціянаў) па-барбарску, зьнішчаць, вядома ж, ня трэба было,\nале ж і верх над сабою даць па-ранейшаму – таксама ці варта?\nСам панятак «атэізм» не зусім дакладна, нават абмылкова перадае сэнс зьявы, рэчаіснасьці. Канечне, няма сэнсу зараз замяняць панятак, бо ці ня ўсе паняткі, якія апісваюць рэчаіснасьць, зьяўляюцца прыблізнымі. Бо ў слове атэізм закладзеная пэўная адмова бога, адштурхоўваньне ад паняцьця «бог», будаваньне сьвету і сьветапогляду супрацьлеглага рэлігійнаму (у нашым выпадку, хрысьціянскаму).\nНасамрэч, стан зьяваў куды складаней. Пэўны прынцыповы і радыкальны (не абавязкова ваяўнічы) атэізм цалкам ігнаруе панятак бог, не адштурхоўваецца ад яго, не ўключае ў сваю сыстэму, не крытыкуе яго, бо ён проста лішні ці без патрэбы (як гэта мы можам назіраць у К. Леві-Строса, С. дэ Бавуар, Н. Эліаса, Я. Брыля ды іншых). Што я назваў бы «другі лішні». Больш вядомы выраз «трэці лішні». Маецца на увазе лішняя асоба, якая перашкаджае адносінам двух іншых людзей. Калі ж я кажу «другі лішні», то маецца на увазе, што самотняму чалавеку ў абсурдным, хаатычным ці прынамсі двухсэнсоўным сьвеце, чалавеку, існаваньне якога, як вядома дзякуючы дэ Бавур і Сартру, папярэднічае сутнасьці, што бог, хоць бы і зьявіўся, а тым самым давёў бы аб сваім існаваньні, ёсьць другім лішнім. Ён лішні ў жыцьці чалавека, усяляк перашкаджае, супярэчыць ці па-просту робіць яшчэ больш абсурдным існаваньне (абсурдным і так радыкальна абсурднае жыцьцё). З другога боку, сам атэізм на дадзены момант трактуецца, як лішні, чужынскі, варожы, неўласьцівы мясцоваму, беларускаму.\nТакім парадкам, не само давядзеньне існаваньня бога, а ужо сам панятак «бог» – другі лішні ў жыцьці многіх людзей. Ня толькі лішні, бо каб зразумець гэтую лішнясьць, трэба неяк разумець, хаця б тэарэтычна, спрычыненасьць і паўнaту жыцьця з богам. Нашая ж лішнясьць хутчэй азначае поўную адсутнасьць бога, як панятку, як зьявы, як слова для пэўных групаў і генэрацыяў людзей. Так, напрыклад, пакаленьні савецкіх людзей ці савецкіх беларусаў, якія нарадзіліся у 40-50-ыя гады 20-га стагодзьдзя, сталі атэістамі па інэрцыі. Іх мы ня можам назваць ваяўнічымі атэістамі, хоць яны і сталі атэістамі, варта прызнаць, у выніку палітыкі ваяўнічага ці ўпартага, прынцыповага атэізму, ажыцьцяулёнай папярэднімі генэрацыямі. Гэта і ёсьць радыкальны атэізм (радыкальны не з-за мэтадаў барацьбы з рэлігіяй, а з-за радыкальнага ігнараваньня рэлігіі), калі больш не патрэбнае змаганьне з кімсьці ці чымсьці, а простае натуральнае рутыннае жыцьцё з разуменьнем, што бог, рэлігія – архаіка, нешта аддаленае і зьведанае чалавецтвам у прымітыўны, рэтрапэрыяд, так бы мовіць.\nНя толькі многія навуковыя сыстэмы стаяць на пазыцыях матэрыялізму і атэізму і даводзяць нам аб гэтым, але і суб’ектыўнае, партыкулярнае жыцьцё, існаваньне многіх людзей. Самота, мэлянхолія, дэпрэсія, суіцыдныя ці калясуіцыдныя станы, думкі, хіба гэта усё нязьменна ня сьведчыць аб нашай сусьветнай адзіноце? Аб абсурдным, недэрмінісцкім, безпарадкавым, нязьменна двухсэнсоўным існаваньні і зьнікненьні чалавека? Прыгэтым чалавек, які рэальна ўзбудаваў свае шчасьце, дабрабыт, стаўся пасьпяховым, прадпрымальным, часта разумее, што ўсё гэта дасягнута ня верамі, а працай і толькі самім чалавекам, а не з дапамогай звышчалавечага.\nКанечне, у грамадзтвах часта адбываецца вяртаньне рэлігійнага, рэлігійшчыны, процьма люду верыць і тлумачыць сьвет богам ці багамі, але ж мы ня можам сказаць, што атэізм прыгэтым занепадае, не, ён застаецца моцным, нязьменным у навуцы, у палітыцы (асабліва ў Эуропе). Радыкальны атэіста разумее інстытуцыйныя, калектыўныя праявы веры, як маскарад, як пэўнае калектыўнае шаленства, вар’яваньне, калі жадаеце. Важным для радыкальнага атэіста зьяўляецца суб’ектыўны і суб’ектывісцкі досьвед існаваньня, як доказ самоты чалавека ў сьвеце наагул і, адпаведна, як доказ адсутнасьці бога, багоў. То бок, бог – уяўнае ў разуменьні радыкальнага атэіста. Максымум, бог – літаратурная фігура, вобраз, аксэсуар, іманэнтнасьць. Тут дамесца паўтарыць выказваньне-эпіграф Я. Брыля, якое трапна ахоплівае праблематыку, што цікавіць нас: бог, як проста адна з назваў сумленьня, чалавечнасьці, ня больш таго.\nЧалавек сам – адзіная трансцэндэнтнасьць у адзіным гэтульным сьвеце. Іншых трансцэндэнтнасьцяў няма і быць ня можа для атэіста.\nАтэізм мае сваю добрую і багатую традыцыю, гісторыю і мусіць таксама сьцьвярджацца на тле пастаянна парушалага мяжу палітычнага хрысьціянства.\nУ дадатак, умеркаваны палітычны атэізм, які часта хаваецца за такой вядомай зьявай, як сэкулярызм, зьяўляецца добрай мадэлью кампрамісу для некаторых культураў, дзе рэлігійнае шкодзіць ідэі міру і стабільнага разьвіцьця. Яшчэ важна дадаць, што атэізм стаіць на варце сапраўднай дэмакратычнасьці і роўнасьці правоў, гендарнай роўнасьці у прыватнастці. Пэўны атэізм лічыць, што (афіцыйная) рэлігія – заўсёды антыфэмінісцкі і гамафобны праект, таму любая спроба хаўрусаваньня дзяржавы і царквы, любая спроба пранікненьня рэлігійнага ў палітыку трактуецца, як пагроза роўнасьці, пагроза фэмінісцкім заваёвам і пашырэньню дэмакратыі наагул. Як бы сучаснае хрысьціянства не мянялася, не адкрывалася сьвету, не рэфармавалася, яно усё адно хварэе на мачызм, на мужчынскае дамінаваньне і гамафобію.\nНарэшце, варта сказаць некалькі словаў пра адносіны атэізму і хрысьціянства, дакладней пра канфлікт і ўзаемныя абвінавачваньні гэтых дактрынаў, дыскурсаў у спрычыненасьці да пэўнага таталітарызму. Хрысьціянства абвінавачваюць у тэакратызьме, у таталізьме ў пэрыяд Інквізыцыі, напрыклад. Атэізм абвінавачваюць у сувязі з сучасным таталітарызмам (напр. савецкі сталінскі, калі вынішчалася рэлігія).\nЗразумела, што абодва падыходы, сапраўды, у пэўныя пэрыяды гісторыі спрычыньваліся да пэўных формаў таталітарызму. Ці дакладней, ідэі як хрысьціянства, так і атэізму выкарыстоўвалі безпрынцыповыя палітыкі, ідэолягі. Таму глупа шукаць цяпер больш і менш вінаватых. Зразумела адное: вінаватыя абое, нянавісьць, неўразуменьне адзін аднога сілкавалі радыкалізм пэўнага хрысьціянства і пэўнага атэізму – як у тэорыі, так і на практыцы.\nСяньня натуральна, пасьля дзесяцігодзьдзяў цкаваньня, аднаўляецца і зноў усяляк прасоўваецца хрысьціянства ў постсавецкіх грамадзтвах Эўропы. Зачастую атэізм на гэтым тле выглядае мізэрна, а калі-нікалі і трактуецца, як вораг. Узгадаем тут трапнае выказваньне С. Харэўскага аб тым, што цяпер у Беларусі непрыстойна быць атэістам (гэтаксама як і геям, дадае мысьляр). Атэізм, такім чынам, малюецца, як варожы, непрыстойны, амаральны, антыбеларускі. Улічваючы невінаватасьць умеркаваных вэрсыяў як атэізму, так і хрысьціянства, атэізм таксама мусіць усяляк прапагавацца, вывучацца і выкладацца. Якраз нам, атэістам, неабходна ўсюдна даводзіць праўду пра радыкальны атэізм, як сьветапогляд велічнай часткі грамадзтва. І дэманстраваць, што нашая філязофія ня толькі капітальная, прынцыповая, мэтадычная, але і жвавая, вясёлая. Бо пакуль мясцовыя атэісты, дадушы, хаваюцца, робяць як усе, у тым ліку ксьцяць дзяцей, ідуць у цэрквы, хаваюць блізкіх ды і сябе, паводле хрысьціянскіх абрадаў і пад.). Нібыта ім непрыстойна быць самім сабою. Яны зачастую не ганарацца сваім атэізмам, бо і дзяржава, і асабліва царква ўсяляк стыгматызуюць атэізм, атэісцкі выбар.\nПэўнае беларускае хрысьціянства не анамалійнае, як рэклямна заяўляе П. Рудкоўскі, а па-просту дзіцячае, па-юнацку максымалісцкае, нясьпелае, негатовае да цьвярозага аналізу рэчаіснасьці, бо яно прапануе ірацыянальнае, цьмянае, сумнеўнае, бяздоказнае. Яно трыюмфуе проста таму, што мае статус ахвяры. Хаця, калі вярнуцца да анамалійнасьці, то, канечне, бачыцца анамалійным шмат чаго ў хрысьціянстве: жудасна агрэсыўныя камэнтары, амаль кляцьбоны беларускіх хрысьціянаў (пераважна маладых) у бок усіх бязбожнікаў на шматлікіх віртуальных плятформах і старонках (у тым ліку, у “Нашай Ніве”, “Arche”). Хіба не анамалія – гвалт, учынены каталіцкім радыкальным рухам Civitas у Парыжы падчас маніфэстацыі супраць гей-шлюбу? Ці не анамалійным і крывадушным ёсьць замоўчваньне нават не пэдафіліі (бо пра гэта, сапраўды, пішацца і крычыцца шмат), а таго ладу жыцьця, якое вядзе безьліч маладых ксяндзоў у Беларусі, Польшчы, Летуве (ды і, няма сумневу, іншых краінах сьвету). Перад тым, як пачаць маральнічаць, мясцоваму ды і глябальнаму хрысьціянству неабходна неяк закілзаць плоць і язык ксяндзоў, якія кажуць гамафобныя і мізагінныя казані ў касьцёлах, а самі прыгэтым вядуць актыўнае сэксуальнае жыцьцё як з хлапцамі, так і дзяўчынамі. У існасьці, маладыя і ня дужа ксяндзы ўжо жывуць, паводле маралі двухсэнсоўнасьці, неадназначнасьці, як кажа Бавуар, тады як афіцыйна Касьцёл, Царква маюць адназначную, аднасэнсоўную пазыцыю і меркаваньні наконт усяго. Таксама анамалійным бачыцца мне мэтадычнае і татальнае ўмяшаньне цяперашніх Цэркваў у беларускую традыцыйную культуру, асабліва паганскага пэрыяду і натхненьня: выпраўленьне, карэктаваньне, а ў існасьці гвалтаваньне паганскіх звычаяў і традыцыяў (радаўніца, дзяды, саракі, каляды і іншыя сьвяты часьцяком хрысьціянізуюцца, паганскія тлумачэньні і элемэнты сьвятаў ганяцца, стыгматызуюцца). Такім парадкам, Цэрквы выбудоўваюць нейкую сваю чыстую, стэрыльную, штучную традыцыю, пазбаўляючы нас права быць крыху паганцамі, крыху атэістамі і г.д. І ўсё гэта, няма сумневу, – анамалія.\nБачыць сьвет у чорна-белых танах дазваляе сабе не Рудкоўскі-мысьляр, а Рудкоўскі-сьвятар, ідэяоляг. Не існуе выключна скрайняга атэізму і хрысьціянства, а сотні прамежкавых і ўмеркаваных падыходау, як унутры атэізму, так і хрысьціянства. Не існуе лягеру хрысьціянскага, з аднаго боку, і лягеру атэісцкага, з іншага. Існуе лягер адкрытых, без татальнай, аднасэнсоўнай маралі і гатовых да дыялёгу, як атэістаў, так і хрысьціянаў, а таксама існуе лягер тых, для каго на ўсё ёсьць пэўны адказ і ўсё вызначана, як у мінулым, так і наперад.\nКрытычныя і ўмеркаваныя атэісты ня бачаць сьвет так радыкальна, як малюе нібы ў казанях Пётра. Яны цудоўна разумеюць, што сапраўды крытычныя і разумныя хрысьціяне, гатовыя да дыялёгу, існуюць у краіне, праўда, шукаць іх трэба, канечне, ня ў цэрквах, ня ў кляштарах, а хутчэй у кватэрах, унівэрсытэтах ці проста на вуліцы. Як і крытычных атэістаў знойдзеш у нас не ў парлямэнце ці акадэміі, а зноў жа ва ўнівэрсытэтах і на кухнях нашых кватэраў. Акрамя скрайніх і, сапраўды, адналінейных П. Рудкоўскага, з аднаго боку, і Р. Докінза ці М. Анфрэ, з іншага, існуюць адкрытыя і ўмеркаваныя Л. Ганебэн, І. Дубянецкая, з аднаго боку, і С. Бавуар ці Я. Брыль, з іншага.\nНовы атэізм не вінаваціць неатэістаў ува усіх скрайнасьцях і шурпатасьцях, тым больш ва ўласных праблемах, як гэта можна назіраць унутры пэўнага хрысьціянства, ён адраджаецца, рэабілітуецца (бо незыдыялегізаваны атэізм таксама пацярпеў за саветамі!), адкарасківаецца ад нэгатыўных стэрэатыпаў, вобразаў і спрычыньваецца да сучаснасьці. І тут атэізм, як і гомасэксуальнасьць, дадушы, йдзе адным шляхам – адкрыцьця, выхаду са сьпіжарні, так бы мовіць, шляхам адраджэньня. І адраджаць атэістам ёсьць што: не перакруты савецкага атэізму, як зьедліва падкрэсліваюць сучасныя хрысьціяне, а спадчыну куды цікавейшую, багацейшую і пераканаўчую. Спадчыну атрыманую ад Сьпінозы, Бэйля, Ніцшэ, Фройда, Леві-Строса, Эліяса, Бавуар, Цёткі ці Брыля.\nНовы атэізм – гэта не зруйнаваныя цэрквы і ўвязьненыя ці нават замардаваныя сьвятары, як панічна лічыць пэўнае беларускае хрысьціянства, гэта неабходны дэмакратычны мэханізм процівагі радыкальнаму хрысьціянству, якое сьмела ўмешваецца ў палітыку. Новы атэізм патрэбны тады, калі з аптэкаў хочуць выкінуць прэзэрватывы, з бальніцаў і гінэкалягічных кабінэтаў цяжарных кабетаў, а з публічнага жыцьця выкасаваць геяў і лесьбіяк. Зрэшты, атэізм патрэбны, каб абараніць тых, для каго бог – другі лішні, каб абараніць дэмакратыю і спыніць цемрашальны бунт супраць розуму і навукі.\n Дакладна цытата К. Леві-Строса гучыць як: “Сьвет пачаўся без чалавека, безь яго ён і завершыцца”. У дужках я адвольна, але не без падставы дадаў “бяз бога” і “іх”, бо прыгадаем, што К. Леві-Строс глябальна ігнараваў панятак “бог” у сваіх тэкстах, але ў дадзенай фразе падразумяваецца якраз адсутнасьць як чалавека, так і бога ў стварэньні, узьнікненьні сьвету, паводле меркаваньня францускага этноляга, філёзафа.\n Панятак “бунт” тут ужываецца наўмысна, бо, нагадаем, што ў сацыяльнай дактрыне Праваслаўнай Царквы, напрыклад, часта ўжываецца панятак “бунт супраць творцы”: так праваслаўныя апісваюць такія зьявы, як транссэксуалізм, лесьбійства, фэмінізм і пад.


ЦІКАВІНКІ Смачна есці! | МОВА НАНОВА\nЦІКАВІНКІ Смачна есці!\nУсе рэцэпты ўзятыя са старонкі Алесі Аўласевіч.\nФаршыраваныя курыныя голені\nкурыныя голені — 8 штук\nсвежыя шампіньёны — 200 г\nцыбуля — 1\nчаснык — 3 зубчыкі\n1) Прамыць і высушыць ручніком голені. Акуратна зняць скурку, зрэзаць мяса з косткі і абрубіць костку, пакінуўшы кончык са скуркай.\n2) Абсмажыць цыбулю і натаркаваную моркву.\n3) Нарэзаць шампіньёны, змяшаць з абсмажанай гароднінай і мясам, пасаліць.\n4) Начыніць фаршам скурку з часткай голені, але не набіваць зашмат начынкі.\n5) Длінай часткай скуркі закрыць голень альбо зашыць ніткай, якую пасля гатовасці трэба будзе зняць.\n6) Абсмажыць на вялікім агні з аднаго боку, а з іншага смажыць на маленькім агні пад вечкам да гатовасці.\nЯблычны пірог з цынамонам\nАпошнія восеньскія пірагі са смачнымі беларускімі яблыкамі. Пірог будзе ідэальна падаць з шарыкам марозіва.\nсметанковае масла — 150 г\nяйкі — 3\nцукар — 1 шклянка\nяблыкі — 2\nмука — 1,5 шклянкі\nразрыхляльнік — 1 ч. л.\nмалако — 1/2 шклянкі\nУключыць духоўку на 180 градусаў.\nМасла пакаёвай тэмпературы ўзбіць з цукрам, дадаць яйкі, малако і ванільны экстакт.\nПаступова без міксера ўвесці муку з разрыхляльнікам, добра змяшаць.\nФорму змазаць алеем, выкласці палову цеста і нарэзаныя яблыкі, прысыпаь іх цынамонам, заліць цестам.\nВыпякаць 40-50 хвілін.\nФірмовы пірог маёй бабулі Веры Іллінішны, вельмі смачны, сакавіты, просты і прыгожы. Прыгатуйце і пакаштуйце.\nслаёнае цеста — 1 пакунак\nкансерваваная рыба — 1 бляшанка\nяйка — 1\n1) Размарозіць цеста, выкласці ў форму трошкі змазаную алеем.\n2) Уключыць духоўку на 180 градусаў.\n3) Цыбулю абсмажыць да залацістага колеру.\n4) З рыбы зліць вадкасць у ёмістасць, расцерці яе відэльцам і змяшаць з цыбуляй. Выкласці на цеста.\n5) Раскласці перац. Узбіць яйка, дадаць натаркаваны сыр, вадкасць з бляшанкі і выліць на пірог. Упрыгожыць зелянінай.\n6) Выпякаць 25-30 хвілін.\nКурыца ў сухарах\nУ крызіс курыца ўніверсальны варыянт на ўсе выпадкі: звычайная вячэра, святочная, для гасцей. У мяне ёсць некалькі варыянтаў гатоўкі курыцы, якія прыгатаваныя шмат разоў, жывуць у кнізе рэцэптаў доўгі час, але я як кулінарны блогер увесь час шукаю новыя рэцэпты і не часта вяртаюся да звыклых і традыцыйных.\nЗ аднаго боку гэта разнастайнасць, а з іншага не заўсёды новыя рэцэпты смачныя і ідэальныя. Варыянт запечанай курыцы ў сухарах вельмі ўдалы і не складаны. Праўда, фатаздымак не лепшы, не звяртайце ўвагі і абавязкова прыгатуйце.\nголень — 1 кг\nпаніровачныя сухары — 2 ст. л.\nмускатны арэх, кары, папрыка, соль\n1) Уключыць духоўку на 200 градусаў.\n2) Голень памыць і прасушыць.\n3) Змяшаць муку, сухары, соль, прысмакі на талерцы. Узбіць яйка.\n4) Абмакнуць курыцу ў яйка і ў сумесь з паніровачнымі сухарамі.\n5) Запякаць 40-50 хвілін.\nБісквіт гэта надзейны варыянт пірага, які будзе выглядаць прыгожа, насыціць хатнюю атмасферу смачным пахам і спадабаецца ўсёй сям’і. Банан дадасць салодкасці і пікантасці.\nяйкі — 4\nцукар — 0,5 шклянкі\nяблык — 1\n1) Духоўку ўключыць на 200 градусаў.\n2) Яйкі ўзбіць у сухой ёмістасці на вялікай хуткасці міксера 5 хвілін, дадаць цукар.\n3) Паступова ўвесці муку і ўзбіваць на маленькай хуткасці альбо змяшаць самастойна.\n4) Форму для выпечкі змазаць маслам.\n5) Дробна нарэзаць яблык і банан, змяшаць з цестам.\n6) Цеста выкласці ў форму і адправіць у духоўку. Праз 15 хвілін зменьшыць да 160 градусаў. Выпякаць да гатовасці.\nПрапаноўваю хуткі варыянт здаровага супа. Каб зрабіць яго яшчэ меней каларыйным можна адмовіцца ад бульбы і не абсмажываць цыбулю і моркву.\nСкумбрыя даволі тлустая рыба, але ейны тлушч карысны для араганізма. Акрамя вядомага бялку ў гэтай рыбе шмат вітамінаў і розных мікра- і макраэлементаў. Ужыванне скумбрыі паляпшае імуную сістэму, што вельмі важна ў халодны перыяд.\nскумбрыя — 400 г\nбульба — 4\nсумесь з гародніны — 400 г\n1) Давесці ваду да кіпення, дадаць нарэзаную на кавалачкі рыбу.\n2) Абабраць бульбу, нарэзаць на кубікі, дадаць у суп. Варыць на маленькім агні 10 хвілін.\n3) Нацёртую на тарцы моркву і дробна нарэзаную цыбулю абсмажыць на алеі, дадаць у суп.\n4) Замарожаную гародніну ўвесці ў суп, пасаліць, паперчыць, пакінуць на 15 хвілін.\n5) Выключыць агонь і даць пастаяць 10 хвілін.\nФрыкадэлькі ў падліўцы\nСамы час сакавітай гародніны, прыгатуйце фрыкадэлькі ў падліўцы. Смак насычаны і страва сытная, а ў кватэры непаўторны пах смажаных перцаў.\nбелы хлеб — 70 г\nмалако — 50 мл\nперац — 1-2\nпамідор — 2\nчаснык — 1 дзелька\n1) Нацерці сыр, змяшаць з фаршам ды яйкам, пасаліць.\n2) Хлеб размачыць у малацэ, дадаць у сумесь з фаршам і добра змяшаць.\n3) На змазаную алеям патэльню выкласці маленькія фрыкадэлькі. Зручней рабіць гэта мокрымі рукамі.\n4) Асобна патушыць дробна нарэзаную цыбулю, перцы, памідор і часнык. Можна ўвесці трошкі вады, шмат залежыць ад гародніны, але часцей вада патрабуецца.\n5) Дадаць падліўку да фрыкадэлек, паперчыць і тушыць 30-40 хвілін на маленькім агні пад вечкам. Калі страва амаль гатовая трэба ўпрыгожыць зелянінай і яшчэ патушыць.\nСакавітая і незвычайная салата, якая элементарна гатуецца, але мае святочны і прэзентабельны выгляд. Ведаю, што назву сыра “Фета” могуць выкарыстоўваць толькі тыя сыры, што былі прыгатаваныя ў Грэцыі, а ў нашых крамах лёгка знайсці аналагі пад назвамі кшталту “Фету”, “Фітакі” і іншыя. Смела бярыце, упакоўкі хопіць на дзве-тры салаты.\nсыр “Фету” — 100 г\nчорныя масліны без костак\nчырвоны салодкі перац — 1\nсвойскія памідоры — 2\nагурок — 1\n1) Нарэзаць гародніну і сыр у любым парадку і адвольнай формы.\n2) Дадаць нарэзаную зеляніну.\n3) Выціснуць сталовую лыжку цытрынавага соку і разам з алеям апырскаць салату.\nВельмі люблю Тырамісу, але гатую заўсёды без яек. Гэта варыянт не класічны, па смаку яшчэ больш насычаны, бо прапаноўваю дадаць банан.\nАдмысловае печыва “Саваярдзі” можна прыгытаваць самастойна, альбо замяніць на бісквіт. У Менску я знаходзіла гатовае печыва на Камароўцы, а ў Гомелі бывае ў “Аркадзе”.\nсыр “Маскарпоне” — 500 г\nвяршкі 33% — 150 мл\nцукровая пудра — 2-3 ст. л.\nпечыва “Саваярдзі” — 300 г


Вольная тэма - "Ад прадзедаў спакон вякоў мне засталася спадчына" (Янка Купала)", сочинения по белорусской литературе\nГлавная / Свободная тема / "Ад прадзедаў спакон вякоў мне засталася спадчына" (Янка Купала)\n"Ад прадзедаў спакон вякоў мне засталася спадчына" (Янка Купала) О, край родны, край прыгожы! Мілы кут маіх дзядоў!\nУ кнізе «Зямля пад белымі крыламі» незабыўны наш Караткевіч засведчыў легенду пра тое, як Бог дзяліў між народамі землі. I даў Бог беларусам, якія Яму вельмі спадабаліся, пушчы нямераныя, рэкі - поўныя, азёры - нялічаныя. Звяры і дзічына ў пушчах чародамі; лані бягуць - лес варушыцца. Рыбы ў рэках - касякамі; чаўны з вады выціскае. Пчолы ў борцях - мільёнамі. Сады - багатыя, грыбоў ды ягад - заваліся. Сказаў Бог, што і голаду на гэтай зямлі ніколі не будзе. Наадварот, у голад шмат багацейшыя людзі будуць да нас прыходзіць. Не ўродзіць бульба, то ўродзіць жыта ці яшчэ нешта. Яшчэ сказаў Бог, што і людзі на гэтай зямлі будуць таленавітыя, на музыку, песні, вершы - здатныя, на дойлідства - таксама; жанчыны будуць прыгожыя, дзеці - дужыя, кемлівыя...\nМесца дзеяння аднаго з твораў рускага пісьменніка XIX ст. А. Пагоскага, які быў родам з Полацка, - Беларусь. А. Пагоскі пакінуў нам сваё ўсведамленне багацця, якім валодае кожны, хто жыве на гэтай чароўнай зямлі: «I такой прыгажосцю надзяліў Гасподзь старонку нашу, што, куды ні глянь, аж душы светла: лясы цяністыя, воды светлыя, пагоркі быццам золатам абсыпаныя; лугі, як паркаль дарагі, разнастайнымі кветкамі стракацяць, і амаль што з кожнага вясёлага пралеска віднеецца, быццам кавалак люстэрка, край сіняга гладкага возера. А паветра чыстае, нябёсы бязвоблачныя, а з кожным ветрыкам нясецца да цябе які-небудзь прыкметны пах: то смолка чутна з хвою густога, то дзятліна салодкая ад зялёных лясоў, то ядлоўцам ды чаромхай дыхне!..»\nУ кожнага чалавека ёсць свой «куточак запаветны», самы дарагі і любы сэрцу. З дзяцінства чалавек, сам таго не ўсведамляючы, чэрпае з гэтай прошчы сілы і ўсё тое, што пасля пераплавіцца ў дыямент і вызначыць яго сутнасць і яго светаўспрыманне. Нельга не пагадзіцца з В. Быкавым, што шляхі-дарогі роднага краю ў многім уплываюць на шлях чалавечага жыцця, асабліва калі гаворка ідзе пра жыццё паэта, пра вытокі яго душэўнай і паэтычнай сутнасці.\nДля В. Быкава самым прыгожым з усіх беларускіх шляхоў з'яўляецца шлях з Мінска на Полацк. Натхнёна і паэтычна апісвае В. Быкаў гэты шлях ва ўсе поры года: «Люба ездзіць па ім улетку, калі лясы набіраюць сваю лісцёвую моц і стаяць паабапал, нібы трапічныя джунглі; люба ўвосень, у пару залатога лістападу азіраць яго страката-маляўнічую прыгажосць ці нават зімой, маразамі, калі бары абапал гасцінца апранаюць свой срабрысты ўзор і ўсё навокал замірае ва ўрачыстым маўчанні. ...Стужка шашы нырае ў самыя лясныя нетры, і стромкія сосны жоўтай мядзянай сцяной сціскаюць асфальтку, якая то віляе з пагорка на пагорак, то пераскоквае рэчкі, то доўга ўецца між баравых цяснін...»\nА думкі Яна Баршчэўскага, акрыленыя ўспамінамі, імчаць яго да празрыстых вод Палаты, дзе грандыёзныя купалы горада; дзе хваласпевы і працяжны гул арганаў пад стракатым скляпеннем вялікага касцёла ўліваюць пабожнасць у сэрца; дзе пляц запаўняецца людам у час чуллівай працэсіі з абразом Святога Немаўляці... Там - чысціня душы, «маладой, бясхмарнай, - шчаслівай! Там, там калыска мае маладосці!.. I рэчкі там з малака і мёду... Там нашыя жаданні і думкі жывуць; туды хацеў бы ляцець я на крылах!..»\nУ кнізе Яна Баршчэўскага «Шляхціц Завальня...» мноства лірычных і філасофскіх замалёвак, большасць з якіх прысвячаюцца роднаму краю. Лірызм, узрушанасць і эмацыянальнасць дасягаюцца ў тэксце аднатыпнымі і клічнымі сказамі, развітымі аднароднымі дапаўненнямі, паўторамі. Усё гэта ў спалучэнні з інверсіяй робіць мову рытмізаванай і спрыяе выяўленню элегічнага настрою, стану душы, у якой спявае сум, светлы смутак па дарагім і незваротным.\nУжо ў самых першых радках несмяротнай паэмы Якуба Коласа «Новая зямля» гучыць думка, што Радзіма, родны кут для кожнага чалавека - прошча, крыніца з гаючай вадой, з якой можна чэрпаць успаміны і сілы для пераадолення нягод і выпрабаванняў. Лекі і спачын душы на камяністай жыццёвай дарозе чалавек знаходзіць, вярнуўшыся да сваіх вытокаў - у роднае гняздо.\nКлопат пра будучыню і свой працяг у кожнага чалавека звязаны з роднай зямлёй. Мудрым быў наш прашчур Ранцэвіч, калі адмовіўся ад скрынкі золата, якім яго хацеў узнагародзіць князь Яраслаў за сваё выратаванне ад тура на ловах. Мудры загоншчык сказаў князю, што залатое багацце не вечнае, калі-небудзь прыйдзе канец яму, і папрасіў бяздоннага багацця - «зямлі на дзесятае пакаленне», як пра тое засведчана ў паданні «Бяздоннае багацце».\nЛюбоў да Радзімы - святое пачуццё. Як даводзіў Францыск Скарына, «люди, и где зродилися и ускормлены суть по бозе, к тому месту великую ласку имають». Аднак «великая ласка», любоў да Радзімы - гэта не сузіранне і захапленне яе прыгажосцю і багаццем. Любоў да Радзімы - паняцце абстрактнае, але выявы яе канкрэтныя - справы. Няма іншага шляху служэння Айчыне ў мірны час, як сумленна працаваць, служыць людзям і памнажаць багацце Радзімы. А ў часы, калі, як піша А. Куляшоў, «гора разлілося слязьмі і крывёй скрозь ад мора да мора», - падзяліць з ёю благі лёс. Такім сцвярджальным пафасам прасякнуты ўсе без выключэння творы беларускай літаратуры, якія нават і пералічыць было б немагчыма. В. Быкаў у артыкуле «Паэзія дабрыні і мужнасці» пісаў, што з усіх патрыятычных твораў П. Панчанкі яго асабіста «да ўтрапёнай нематы ўражвае невялічкі верш «Герой» з яго шырокавядомымі, такімі бязлітаснымі ў сваёй крывавай праўдзівасці радкамі»:\nТы не на пляжы, а на вайне».\nI лёг на з.мяіныя скруткі дроту.\nI далей В. Быкаў піша: «Думаецца, калі б ён пра фронт не напісаў болей нічога, дык адных гэтых радкоў хапіла, каб з такой яркай канкрэтнасцю выказаць усю пакутніцка-гераічную сутнасць мінулай вайны». У маленькім вершы П. Панчанка «з такой яркай канкрэтнасцю» здолеў паказаць, што толькі ўчынкі, а не намеры, памкненні ці самыя высакародныя пачуцці гавораць пра асобу і вызначаюць яе сутнасць. Канкрэтная сітуацыя вымагала ад сына-патрыёта менавіта ўчынку, справы ў імя маці-радзімы.\nРадзіма - гэта святыня, дадзеная нам Богам, бо яна нам засталася «ад прадзедаў спакон вякоў», яе любяць, як маці, як маці, не выбіраюць і не мяняюць. У вершы «Спадчына», якім адкрываецца аднайменны зборнік, выдадзены ў 1922 г., няма характэрных для Купалы-рамантыка высокіх эпітэтаў. I гэта тлумачыцца не толькі трагічным для Радзімы часам, калі быў напісаны верш: Беларусь была акупавана, яе зрабілі арэнай ваенных дзеянняў; адступаючы, нямецкія войскі перадавалі яе белапалякам, над ёю - «крык вароніных грамад на могілкавым кладзьбішчы». Лёс нашай Бацькаўшчыны рэдка калі быў шчаслівым, аднак паэт знаходзіў у сабе сілы складаць «гімн пабедны сярод крыжоў, магіл», знаходзіў для выяўлення сваёй любові і захаплення красой роднага краю і прыгожа-квяцістыя эпітэты. У гэтым жа вершы - «стары амшалы тын», «дуб апалены». Эфект уздзеяння на нашы душы дасягаецца менавіта гэтай адсутнасцю прыгожа-квяцістага, рамантычнага, яркага, узвышанага. Быццам бы ўсё дзеля таго, каб не зацьміць галоўны вобраз - вобраз спадчыны як найвялікшага скарбу для чалавека: тое мілае, дарагое і прыгожае, што роднае.\nI сніць з ім сны нязводныя.\nФіласофія верша, сцвярджэнне таго, што любоў да спадчыны павінна быць дзейснаю, заключана ў страфе:\nПсторык, даследчык віцебскай даўніны А. П. Сапуноў пакінуў нам адказ на пытанне, якое не можа не хваляваць кожнага з нас: «Што ж у будучым чакае Беларусь і беларуса? А гэта ўжо ў значнай ступені ў нашых руках і залежыць ад нашых сумленных адносін да нашага абавязку перад дарагой Радзімай. Калі мы зможам выканаць наш абавязак добрасумленна, то будучыня наша светлая і радасная...»


Урок абагульнення Творчая майстэрня "Гістарычная экспедыцыя па краінах Старажытнага Усходу"\nСпампаваць 108.73 Kb.\nПамер 108.73 Kb.\nТворчая майстэрня “Гістарычная экспедыцыя па краінах\nМэты: сістэматызаваць і абагульніць веды вучняў аб краінах і падзеях гісторыі Старажытнага Усходу, пазнаёміць з новымі цікавымі фактамі з гісторыі, навучыць складаць творчыя праекты, развіваць у вучняў супрацоўніцтва пры рабоце ў групах, садзейнічаць развіццю маўлення, выхоўваць інтарэс да прадмета.\nАбсталяванне: ватманы па колькасці груп, каляровыя алоўкі, нажніцы, клей, малюнкі па гісторыі Фінікіі, Асірыі і Вавілоніі, Ірана і Палесціны.\nФорма ўрока: урок праектнай дзейнасці.\nСёння на ўроку я прапаноўваю вам здзейсніць падарожжа па краінах Старажытнага Усходу. Эпіграфам да сённяшняга ўрока я выбрала катайскую прымаўку:\nКалі вы бачыце, вы разумееце\nКалі вы дзейнічаеце, вы навучаецеся.\nЯк вы лічыце, чаму менавіта дадзеныя словы я выкарыстала сёння? (Адказы вучняў)\nЯкія краіны мы з вамі вывучалі на папярэдніх уроках? (Адказы вучняў)\nЗараз я вам прапаную здзейсніць гістарычную экспедыцыю ў вывучаныя краіны, менавіта: Фінікію, Іран, Ізраіль, Асірыю і Вавілон. Нам неабходна сфарміраваць 4 каманды навукоўцаў-удзельнікаў экспедыцый.\nЗапрашаецца 4 вучні для жэрэб’ёўкі.\nЦяпер кожны кіраўнік экспедыцыі выбірае па чарзе сабе памочнікаў.\nМэта кожнай групы экспедытараў – абагульніць інфармацыю аб укладзе кожнай з краін у сусветную гісторыю. Вынікі работы неабходна прадставіць у выглядзе праекта, у якім будуць адлюстраваны дасягненні і адметныя рысы кожнай цывілізацыі. Абарона вашых праектаў будзе адбывацца на наступным уроку.\nВучні атрымоўваюць нарыхтоўкі для праекта (Дадатак 1-8) і прыступаюць да яго стварэння.\nДамашняе заданне: падрыхтоўка да абароны праекта. Рэгламент выступлення 5-7 хвілін.\nСтаражытная Асірыя і Вавілонія\nАсірыя і Вавілонія:\nДля шыфроўкі сваіх сакрэтных пасланняў вавіланяне карысталіся тэлевершам. Гэта такая вершаваная форма, у якой апошнія буквы кожнага верша пры чытанні зверху ўніз утвараюць словы альбо цэлыя фразы.\nПершы канверт для пісем быў вынайдзены ў Асірыі. Так як пісьмо было клінапісным і адціснутым на цаглянай таблічцы, то і канверт быў выраблены з цэглы. Ён важыў 2 кілаграма.\nСтаражытныя жыхары Вавілона першымі ў свеце пачалі асфальтаваць вуліцы горада. З цягам часу дадзены сакрэт быў забыты, а аднавілі яго толькі ў 1712 годзе ў Швейцарыі.\nКаб перашкодзіць адступленне воінам у Старажытнай Асірыі зрабілі спецыяльны абутак – тапкі без заднікаў.\nУ Дамаску (Асірыя) выраблялі сталь, вырабы з якой мелі цудаўныя ўласцівасці: лёгка разрубалі цвёрдыя цвікі, косці і ў той жа час тонкую шаўковую хустку, падкінутую ў паветра.\nХрам у гонар бога Мардука быў вельмі прыгожым. Сцены былі пакрыты гіпсам, дах кедрам з пазалотай, упрыгожаны алебастрам, лазурытам і каштоўнымі камянямі. Алтар быў зроблены з золата. Археолагі высветлелі, што на ўпрыгожванне пакоя было выкарыстана 18,5 тон золата.\nУ Вавілоне баў пабудаваны сяміпавярховы храм, які быў названы “Домам Неба і Зямлі”. Вышыня храма складала 300 метраў. На будаўніцтва пайшло 14 мільёнаў цэглы. Дадзеная башня так уражвала людзей, што міф аб Вавілонскай башні нават увайшоў у Біблію.\n“Вісячыя сады Вавілона” – адно з сямі цудаў старажытнага свету. Яны былі пабудаваны царом для сваёй жонкі, як успамін аб яе радзіме. Сады распрасціраліся на фундаменце з арачнымі зводамі і падымаліся ўвышыню на 75 метраў.\nУ Вавілоне ўпершыню пачалі выкарыстоўваць сінюю і аранжавую кафлю – абпаленую гліняную плітку з бліскучай на сонцы паверхняй.\nСклалі каляндар, па якому час абароту Месяца вакол Зямлі складаў месяц, які дзялілі на 4 часткі, па 7 дзён у кожнай. Так з’явіўся тыдзень. Вавілонскія астраномы маглі нават прадказаць зацьменні Месяца і Сонца.\nСтварылі даведнік па медыцыне, які заняў 40 клінапісных таблічак, але побач з карыснымі парадамі рэкамендавалася для выгнання духу хваробы з цела хворага такія “лякарствы”, як мышыны язык і сабачы волас.\nВавілон лічыцца радзімай пісьмовых законаў.\nНазвы Фінікіі паходзіць ад грэчаскага слова файнас, што ў перакладзе азначае “чырвоны”.\nФінікія не была адзінай краінай. Яна складалася з невялікіх гарадоў-дзяржаў (Цір, Бібл, Бейрут, Седон…).\nВынайшлі караблебудаванне. Часцей за ўсё выкарыстоўваліся – галеры (караблі з рабамі-веслярамі).\nДля зручнасці ў гандлёвых справах яны заснавалі калоніі (пасяленні) на ўсім узбярожжы Міжземнага мора.\nПершымі стварылі алфавіт, які складаўся з 22 літар. Дадзены алфавіт пачаў сваё трыумфальнае шэсце па свеце і выцясніў іншыя формы пісьменнасці. Цікава, што большасць літар былі зычнымі.\nПершыя ў свеце здагадаліся захоўваць рыбу пры дапамозе солі, што дало ім магчымасць прадаваць яе ў далёкія краіны.\nСоль у тыя часы цанілася як золата. Менавіта дзякуючы солі фінікійцы сталі вельмі багатымі.\nПершымі ў свеце вынайшлі фарбавальнік для тканін пурпурнага колеру. Пурпурны колер стаў сімвалам каралеўскай раскошы. Гэтае вынаходніцтва было зроблена выпадкова: сабака на беразе разгрыз малюск, які вылучаў гэты дзіўны фарбавальнік.\nПершымі ў свеце пачалі вырабляць шкло ў пячах, выкарыстоўваючы пясок і соду. Са шкла рабілі розныя вырабы, у тым ліку і маскі, якімі накрывалі твары памерлых.\nЗавезлі ў Паўночную Афрыку вінаград і алівы, якія атдуль трапілі ў Іспанію, дзе вырошчваюцца па сённяшні дзень. Перакупалі ў Егіпце папірус, будавалі баявыя машыны.\nІран у перакладзе азначае – “краіны арыяў”.\nУ бессмяротнай гвардыі іранскага цара было 10 000 воінаў, калі хоць адзін з воінаў гінуў, то яго адразу змяняў другі. Колькасць воінаў павінна была заўсёды быць роўнай 10 000.\nДыяла – гэта рака, якая 2000 гадоў назад была прыгаворана да смяротнай казні. Прычым прагавор быў выкананы. Перапраўляючыся праз раку, цар Кір згубіў свайго белага каня, які патануў. Разгневаны Кір загадаў пракапаць 360 каналаў і адвесці з ракі ўсю ваду. Рака знікла ў пясках амаль на тысячу год. Але потым пяскі засыпалі каналы, і рака вярнулася ў сваё русла.\nСтаражытныя персы з пяці год навучалі сваіх дзяцей яздзе на кані, стральбе з лука і казаць праўду.\nПерсы былі вельмі мужнымі, у іх лічылася пазорам брать пазыку, ілгаць, пляваць у раку. Самым вялімі святам лічыўся дзень нараджэння.\nСарафан (сукенка, якая прыйшла да нас з Персіі і першапачаткова была мужской) атрымаў назву ад слова “серапа”, што на мове фарсі азначае “ганаровае адзенне”.\nВельмі адукаваны вялікі персідскі візір Абдур Касым Ісмаіл меў уласную бібліятэку, якая налічвала 117 тысяч тамоў. Ён так любіў свае кнігі, што вазіў бібліятэку ўсюды, куды б ні адпраўляўся. У гэтым візіру дапамагалі 400 верблюдаў, якія былі навучаны хадзіць разам у асобым парадку – па алфавіту назваў кніг. Вельмі зручна!\nЛічыцца, што сапраўдная паштовая (эстафетная) сістэма была вынайдзена ў Іране ў 550 г. да н.э., у часы Кіра Вялікага. Ён пастанавіў, што кожная правінцыя ў яго царстве павінна арганізаваць дастаўку і прыём пошты для сваіх грамадзян. Для гэтага па ўсёй краіне была створана сетка дарог. Нават суседнія краіны зрабілі тое ж самае сабе.\nПершыя паветраныя млыны ў свеце, якія выкарыстоўвалі для змяльчэння зерня і пад’ёму вады, былі вынайдзены ў Персіі ў 500-900 гг. да н.э.\nУпершыню пачалі выкарыстоўваць манеты, якія пачаў чэканіць цар Дарый Першы. Іх назвалі ў яго гонар “дарыкі”.\nСтаражытную Персію называлі “царствам краін”.\nХрысціяне называюць месцы Палесціны, дзе нарадзіўся, жыў і прапаведаваў Ісус Хрыстос, Святой Зямлёй.\nЦар Давід быў выдатным палкаводцам, музыкантам і паэтам. Яго псалмы-песні ўвайшлі ў свяшчэнную кнігу яўрэяў Стары Запавет, і імі да гэтага часу захапляюцца людзі.\nІзраілецяне першымі пачалі верыць у аднаго бога – Яхве.\nУ Ізраілі быў пабудаваны першы ў свеце водапровад.\nДадзеная зямля лічыцца святой у трох буйнейшых сусветных рэлігіях: іудаізме, хрысціянстве і ісламе.\nУ Ізраілі быў пабудаваны велічны храм на месце, дзе згодна хрысціянству, быў распяты і ўваскрос Ісус Хрыстос. Ён і атрымаў такую назву – Храм Гроба Гасподняга.\nЦар Саламон пабудаваў храм, які быў прысвечаны адзінаму Богу. Храм быў разгромлены вавіланянамі і рымлянамі. Ад яго захавалася толькі заходняя сцяна даўжынёй 488 метраў. Адкрытую частку сцяны даўжынёй 57 метраў на зываюць Сцяной Плачу, бо кожны чалавек можа прыйсці і памаліцца каля яе. Тыя, хто не можа прыехаць, перадаюць запіскі з просьбамі і малітвамі і іх укладваюць у сцяну. Зараз гэта месца паломніцтва.


Дэмакраты ня маюць агульнай пазыцыі што да будаўніцтва АЭС\n19.05.2008 / 15:00\nЖурналісты запыталіся на панядзелкавай прэс‑канфэрэнцыі лідэраў апазыцыі, што яны думаюць пра будаўніцтва АЭС.\nНа днях старшыня прэзыдыюму Нацыянальнай акадэміі навук Міхаіл Мясьніковіч заявіў, што на Кукшынаўскай пляцоўцы, што ў Магілёўскай вобласьці, найхутчэй, пабудуюць беларускую АЭС.\nЖурналісты на панядзелкавай прэс‑канфэрэнцыі лідэраў апазыцыі запыталіся, што яны думаюць пра будаўніцтва АЭС.\n«Унутры аб’яднаных дэмакратычных сілаў агульная пазыцыя адносна будаўніцтва АЭС не выпрацоўвалася. Сваё меркаваньне мая кожная з партый. На апошнім сойме БНФ мы абмяркоўвалі гэтую праблему. Наша пазыцыя — не дапусьціць будаўніцтва ў краіне расейскай АЭС. У першую чаргу трэба запатрабаваць ад уладаў максымум інфармацыі пра эканамічнае абгрунтаваньне, мэханізм і аргумэнты дзеля выбару замежнага партнэру. Толькі пры ўмовах такой празрыстасьці можа прымацца такое важнае для нашай энэргетычнай бясьпекі стратэгічнае рашэньне», — кажа намесьнік старшыні Партыі БНФ Вінцук Вячорка.\n«Нацыянальны камітэт АДС праводзіў круглы стол на гэтую тэму. Была вельмі цікавая дыскусія. Сапраўды, адзінай пазыцыі няма. Аднак, усе структуры АДС падзяляюць меркаваньне, што пры гэтым палітычным рэжыме будаваць АЭС нельга. На гэтае пытаньне трэба ўвесьці мараторый да той пары, пакуль ня будзе адказная ўлада, якая будзе прымаць такое рашэньне толькі пасьля дыскусіі ў грамадзтве», — зазначыў старшыня АГП Анатоль Лябедзька.\nРаней за будаўніцтва АЭС выступіў толькі лідэр «Маладога фронту» Зьміцер Дашкевіч.


Капітуляцыя | Arche.by\nІнтэрв’ю Анатоля Ляўковіча газеце “Советская Белоруссия” ўвайшло ў гісторыю беларускага дэмакратычнага руху як акт капітуляцыі аднаго з яе дзеячаў. У гісторыю сацыял-дэмакратычнага руху Беларусі яно ўвайшло як адмова ад базавых каштоўнасцяў дэмакратычнага сацыялізму (адна фраза “Дэмакратыя – не “святарная карова” чаго вартая), як адрачэнне ад запаветаў Івана і Антона Луцкевічаў, ад спадчыны Беларускай Сацыялістычнай Грамады і сфармуляваных ёю канстытуцыйных асноў Беларускай Народнай Рэспублікі.\nУ Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі і без таго слабыя міжнародныя пазіцыі. З 2005 года яна, як вядома, не ў Інтэрнацыянале.\nНяма сумневаў, што “добразычліўцы» БСДП давядуць змест Ляўковічавага інтэрв’ю да Сацыялістычнага Інтэрнацыяналу, Сацыял-дэмакратычнай партыі Еўропы і паасобных сацыял-дэмакратычных, сацыялістычных і рабочых партый.\nУмацаванню пазіцый БСДП у міжнародным сацыялістычным руху Ляўковічава інтэрв’ю не паслужыць.\nНаносіць Ляўковіч і ўдар усёй беларускай дэмакратычнай апазіцыі.\nАПЕРАЦЫЯ “АРТЫКУЛ” САРВАЛАСЯ\nКолькі месяцаў назад Анатоль Ляўковіч паведаміў мне, што «Советская Белоруссия» заказала яму артыкул. І некалькі разоў я бачыў, што Ляўковіч сапраўды нешта сачыняе.\nСваё жаданне апублікавацца ў «СБ» Ляўковіч патлумачыў прагматычна: маўляў, пасля таго, як у гэтай газеце з’явіцца ягоны артыкул, Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамадзе) будзе лягчэй жыць і працаваць.\nЯ не стаў адгаворваць Ляўковіча ад дурной ідэі. Па-першае, таму, што ведаю ягонае славалюбства. Склаўшы які-небудзь тэкст, Ляўковіч ў надзеі, што яго пахваляць, абавязкова папытаецца ў дзесяткаў людзей, ці чыталі яны гэты тэкст. Па-другое, Ляўковіч лічыць, што палітык павінен іграць. Ён перакананы, што той, хто не іграе, не можа называцца палітыкам. Праўда, прызнаючы паняцце «палітычны тэатр», Ляўковіч нібыта забывае, што існуе таксама паняцце «палітычны рынак» і, адпаведна, паняцце «палітычны торг, гандаль». Забывае ён таксама і пра тое, што палітык можа як зайграцца на палітычнай сцэне, так і затаргавацца на палітычным рынку, а ў выніку і прайграць, і пратаргавацца.\nНазіраючы, як Ляўковіч карпее ля кампутара, я думаў: «Што скажуць пра партыю граматныя людзі ў рэдакцыі «СБ», калі атрымаюць гэты артыкул?»\nСправа ў тым, што кандыдат філасофскіх навук Анатоль Ляўковіч – малапісьменны чалавек. Ён піша з памылкамі і па-беларуску, і па-расейску (іншых моваў не ведае.) Перш чым пусціць ягоны тэкст (даклад, артыкул, паведамленне) да сябраў БСДП, я кожны раз выпраўляў арфаграфічныя памылкі, расстаўляў знакі прыпынку, даводзіў да ладу лексіку і сінтаксіс. Я чакаў, што Ляўковіч дасць гэты артыкул на вычытку мне. Аднак ішоў час, Ляўковіч перастаў кляцаць клавішамі, а я забыў, што яму заказалі артыкул. І вось, 16 красавіка мне патэлефанавалі таварышы і спыталіся, ці чытаў я Ляўковічава інтэрв’ю.\nМожна канстатаваць: аперацыя «Артыкул» сарвалася. Ляўковіч не можа пацешыць сваё аўтарскае самалюбства.\nНе думаю, што гэтае інтэрв’ю ён будзе паказваць незнаёмым людзям, як той фотаздымак, на якім ён разам з Джорджам Бушам-малодшым.\nСваім інтэрв’ю Анатоль Ляўковіч упісаў у гісторыю сучаснай беларускай сацыял-дэмакратыі яшчэ адну ганебную старонку. (Першую старонку ён упісаў тады, калі, як кажа партыйнае паданне, за энную суму саступіў пасаду старшыні БСДП Аляксандру Казуліну.)\nЧаму Анатолю Ляўковічу вельмі залежала на тым, каб апублікавацца ў «Саўбелцы»?\nНагадаю, што Ляўковіч патлумачыў сваю згоду напісаць артыкул для «СБ» прагматычна: пасля таго, як у гэтай газеце з’явіцца ягоны артыкул, Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамадзе) будзе лягчэй жыць і працаваць. Але гэта толькі паўпраўды.\nСапраўды, як і ўсе дэмакратычныя партыі, БСДП знаходзіцца ў цяжкім матэрыяльным становішчы. БСДП нават у больш цяжкім становішчы, чым іншыя партыі. Адпаведна, у цяжкім матэрыяльным стане знаходзіцца і ён, Анатоль Ляўковіч. Берасцеец, ён мусіць наймаць у Менску жыллё, харчавацца, выдаткоўваць грошы на транспарт, сувязь і г. д. Акрамя таго, у яго ёсць абавязкі і перад сям’ёю. Карацей, барацьба барацьбой (невядома, калі і чым яна скончыцца), а жыць (задавальняць матэрыяльныя патрэбы) неабходна цяпер.\nЛогіка ўчынкаў Ляўковіча простая: калі не палепшыцца матэрыяльнае становішча партыі, дык мо палешыцца маё асабістае становішча?\nУ 2005 годзе дацэнт Берасцейскага дзяржаўнага універсітэта Ляўковіч вырашыў стаць прафесійным палітыкам і перайшоў на пасаду старшыні БСДП. Ён, мабыць, спадзяваўся, што ў матэрыяльным сэнсе нічога не страціць, а нават і набудзе. Аднак відавочна, што ён памыліўся. Маючы дыплом філосафа, Ляўковіч забыў, што ў адну і тую ж раку двойчы не ўваходзяць. Тое, што меў Мікалай Статкевіч, стала недаступным для Анатоля Ляўковіча. Згадзіўшыся саступіць пасаду старшыні партыі Аляксандру Казуліну, ён паставіў БСДП па-за Інтэрнацыяналам і не можа спадзявацца на салідарнасць з ім іншых сацыял-дэмакратычных, сацыялістычных і рабочых партый. І яму нічога не заставалася, як павярнуцца тварам да ўлады. А тут яшчэ Еўропа пачала гульні з афіцыйным Менскам. Чаму ж не выкарыстаць зручны момант?\nВось і ўся прагматыка Ляўковічавага інтэрв’ю.\nЦяпер ужо не мае значэння, што Ляўковіч пісаў у сваім артыкуле і чаму на старонках «Саўбелкі» з’явіўся не артыкул, а інтэрв’ю.\nЗначэнне мае апублікаваны тэкст.\nПартнёрам-суразмоўцам кандыдата філасофскіх навук Анатоля Ляўковіча стаў доктар тых самых навук Вячаслаў Оргіш, які заявіў, што яны абодва – Оргіш і Ляўковіч – прафесійныя філосафы.\nШто Оргіш і Ляўковіч маюць дыпломы філосафаў – факт, але што яны з’яўляюцца прафесійнымі філосафамі – сумнеўна. Філасофская супольнасць Беларусі, бадай, не прыгадае датаў апошніх прафесійных публікацыяў і Оргіша, і Ляўковіча. У мяне да таго ж ёсць глыбокія сумневы, што Ляўковіч нешта ведае пра апошнія найбольш значныя публікацыі ў філасофскіх часопісах.\nПрашу прабачэння за рыфму, але мне, чалавеку, які таксама мае дыплом філосафа, відавочна: Оргіш, і Ляўковіч настолькі запалітыкаваліся, што як прафесіяналы цалкам дыскваліфікаваліся.\nОргіш, як вядома, спецыялізаваўся ў галіне сацыялогіі. Уладкаваўшыся на працу ў рэдакцыі «Народнай Волі», ён лаяў апазіцыю за тое, што яна труслівая і баіцца вывесці людзей на вуліцы. Пры гэтым Оргіш называў пэўную лічбу грамадзян, гатовых ісці пад-бел-чырвона-белым на Чырвоны дом. Але знайшоўся іншы сацыёлаг, які ў часопісе ARCHE паказаў, што Оргіш уключыў у лік патэнцыйных «пратэстантаў» і грудных дзяцей, і старых на божай пасцелі.\nІ вось «бунтаўшчык» і «падбухторшчык» Оргіш, які пісаў, што «насилие остановит сила» і цытаваў пры гэтым Эрыха Фрома, перакваліфікаваўся ў контррэвалюцыянера і ахоўніка існых парадкаў. А ягоным суразмоўцам і спарынг-партнёрам стаў Анатоль Ляўковіч.\nЯ не памылюся, калі ахарактарызую выказванні Анатоля Ляўковіча як сервілісцкія ў дачыненні да ўлады і асабліва да Аляксандра Лукашэнкі.\nУвагі варта ўжо тое, што Ляўковіч назваў Лукашэнку стырнавым (кормчим). Помніцца, у час «вялікай пралетарскай культурнай рэвалюцыі» (1960-я гг.) у Кітаі вялікім стырнавым называлі Мао Цзэдуна.\nЛетась у сваім інтэрв’ю Радыё Свабода Анатоль Ляўковіч назваў Лукашэнку стыхійным сацыялістам. Сустрэўшы пярэчанні на гэты конт, ён, аднак не адумаўся, і ў гутарцы з Оргішам называе свайго стырнавога стыхійным сацыял-дэмакратам.\nУ сваім славаслоўі на адрас «стырнавога» і «стыхійнага сацыял-дэмакрата» Ляўковіч проста зарапартаваўся. Гэта Лукашэнка, калі верыць Ляўковічу, «выполнил историческую миссию по первоначальному обустройству страны после распада СССР, формированию белорусской государственности». Значыць, робім мы выснову, у перыяд ад 25 жніўня 1991 года (фактычнае абвяшчэнне незалежнасці Беларусі) да моманту абрання Лукашэнкі (10 ліпеня 1994 года) у нашай краіне нічога не рабілася дзеля ўвядзення нацыянальнай валюты, стварэння банкаўскай сістэмы, мытнай, памежнай, падатковай службаў, фармірвання Узброеных Сілаў і г. д. Усё гэта, калі верыць Ляўковічу, «первоначально» зрабіў Лукашэнка.\nЛяўковіч сцвярджае, што за Лукашэнкам беларускае грамадства «экономически, социально и политически эволюционировало и очень неплохо развивалось».\nТак лічыць паклоннік «стырнавога» Ляўковіч. А вось «дылетант» у галіне эканомікі прафесар Станіслаў Багданкевіч уголас і публічна сцвярджае, што лукашэнкаўская ўлада «хвалілася-хвалілася, а нацыянальную эканоміку не стварыла». Яна пусціла на свет такое нежыццяздольнае стварэнне, якое без крэдытаў, яўных і сукрытых прэферэнцыяў не здольнае прастаяць і некалькі месяцаў. Расійскі пасол лічыць, што толькі летась Беларусь атрымала ад Расіі 11,5 мільярда прэферэнцыяў. А колькі мільярдаў долараў выцягнула апошнім часам лукашэнкаўская ўлада ў выглядзе крэдытаў? І колькі долараў ёй спатрэбіцца яшчэ?\nПра сацыяльнае развіццё Беларусі за Лукашэнкам добра кажа ўжо той факт, што мы кожны год губляем па некалькі дзесяткаў тысяч насельніцтва (сярэднестатыстычны раён), што ў Беларусі пляшка «чарніла» каштуе танней, чым кніжка для дзяцей, што па колькасці выпітага чыстага спірту на душу насельніцтва мы пакінулі далёка ззаду многія дзесяткі краінаў.\nАб прагрэсе ў палітычнай сферы красамоўна кажуць самазабойства Яны Паляковай з Салігорска, запратораныя фігуранты «справы 14-ці», тры ваўкавыскія вязні, арыштаваныя ў войска дзевяць юнакоў з “Маладога Фронту” і “Моладзі БНФ”. Усё-ткі прагрэс. А маглі б гэтыя хлопцы і знікнуць, як гэта было з палітыкамі ў 1999 годзе.\nУсе гэтыя факты Анатолю Ляўковічу добра вядомыя, але ён настолькі хоча спадабацца ўладзе, што заплюшчвае на іх вочы. Ён нават «забыў», што сярод асуджаных у справе ў «справе 14-ці» знаходзіцца і сябар ЦК БСДП, старшыня маладзёжнай камісіі партыі Алесь Стральцоў.\nЛяўковіч ставіць у заслугу Лукашэнку тое, што ён захаваў рабочыя месцы, і пры гэтым «забывае» пра дзесяткі сябраў Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі, якія пазбаўлены лукашыстамі права на працу і вучобу.\n<!** Title> <!** EndTitle>\nУ Ляўковічавым інтэрв’ю шмат няпраўды. Ёсць у ім і двайная няпраўда.\nСвайму візаві Ляўковіч кажа: «То, что прозвучало в нашем диалоге, я говорил и пять, и десять лет назад».\nІ пяць, і дзесяць гадоў назад я быў з Ляўковічам у адной партыі, не раз чуў яго выступленні, але нешта не магу прыгадаць, каб Ляўковіч ўголас называў Лукашэнку стырнавым, прагматыкам, стыхійным сацыял-дэмакратам, “народным избранником” і г. д.\nАдно з двух: або Ляўковіч вёў такія размовы дзесьці ў кулуарах, або Ляўковіч кажа няпраўду, каб спадабацца свайму новаму стырнавому.\nАдзін з радзелаў інтэрв’ю мае загаловак “Оппозицию ждет размежевание”.\nІ сапраўды, Анатоль Ляўковіч гэтым інтэрв’ю правакуе раскол дэмакратычнай апазіцыі.\nНагадаю, што ў 2000 годзе дэмакратычная апазіцыя вырашыла байкатаваць выбары ў “палатку”. Такое ж рашэнне прыняў і IV з’езд БСДП. Але ўсё паламалі нямецкія дыпламаты – амбасадары Вік і Вінкельман. Яны пераканалі Мікалая Статкевіча, быццам дамовіліся з уладаю аб мандатах для 3–4 апазіцыянераў, у тым ліку і для яго. І вось, маючы нямецкую падтрымку і “гарантыі”, Статкевіч і кампанія дзеля мандатаў парушылі рашэнні Кангрэсу дэмсілаў і партыйнага з’езду і тым самым раскалолі адзіны фронт дэмакратаў, а заадно і БСДП.\nЛяўковіч у 2000 годзе быў верным пахолкам Статкевіча. Цяпер ён сам правакуе раскол АДС і – магчыма – партыі.\nПрафесійны філосаф (як, зрэшты, кожны вучоны ці проста граматны чалавек) думае пра тэрміны і стараецца знаходзіць ім адпаведныя сінонімы.\nЗ гутаркі Оргіша і Ляўковіча вынікае, што дэмакраты ў канцы 1980-х – пачатку 1990-х гг. прапаноўвалі грамадству праграмы ліберальна-дэмакратычныя, буржуазна-капіталістычныя(!), буржуазна-нацыяналістычныя ў дэмакратычнай упакоўцы і буржуазна-дэмакратычныя.\nПалітычна адукаваны чалавек, пачытаўшы гэтую ахінею, мае права спытацца: якія ж канкрэтна праграмы прапаноўвалі грамадству гэтыя злашчасныя дэмакраты?\nНе абазнаны чытач так і не зразумее, што маюць на ўвазе Ляўковіч і Оргіш, калі пішуць пра сацыяльныя каштоўнасці сацыялізму, потым пра “лучшие принципы социалистического жизнеустройтва” (значыць, ёсць і горшыя прынцыпы) і нарэшце пра сацыялістычныя каштоўнасці.\nСпачатку Оргіш піша пра нейкія “аранжавыя” праекты, потым спахапіўся і згадаў, што рэвалюцыі ва Ўкраіне і Грузіі назвалі не “аранжавымі”, а “каляровымі”.\nТакое ўражанне, што без чаркі гэтае інтэрв’ю не пісалася. Бо чалавек ў нармальным стане не мог бы сцвярджаць, што “аранжавыя праекты” “продвигались в Прибалтике, Украине, Грузии, Киргизии». Далей ён адносіць да “каляровых” рэвалюцыйныя падзеі ў Чэхаславакіі і ў Венгрыі канца 1980-х.\nНешта я не згадаю, каб дэмакратычныя рэвалюцыі канца 1980-х – пачатку 1990-х у Латвіі, Літве, Эстоніі называлі каляровымі. Ці я не заўважыў нейкіх рэвалюцыйных падзей у гэтых краінах на пачатку ХХІ стагоддзя? Наколькі вядома, у 1989 годзе ў Чэхаславакіі адбылася “аксамітная рэвалюцыя”, але ніхто і нідзе не агаворваў, якога колеру быў той “аксаміт”. Ніхто з палітолагаў і палітыкаў не назваў і не называе каляровай рэвалюцыяй таксама звяржэнне Аскара Акаева ў Кіргізстане. Да гэтага мог дадумацца толькі Вячаслаў Оргіш.\nВерхам філасофствавання Анатоля Ляўковіча стала тое, што ён схільны аднесці Беларусь да ўсходніх цывілізацыяў. Пачытайце абзац які пачынаецца словамі: “Конечно же, демократия не может быть отнесена в разряд абсолютных сущностей…» І далей: «Восточные цивилизации отнюдь не склонны фетишизировать демократию…» Я вось сяджу і гадаю: да якой канрэтна цывілізацыі прыпіша Ляўковіч мяне і сотні маіх таварышаў па партыі – да арабска-ісламскай, індуісцка-будыйскай ці кітайска-канфуцыянскай?\nКажучы, што ўсе ўсходнія палітычныя культуры “придерживаются принципов организации политической жизни, которые противоречат демократическим идеям”, Ляўковіч, зноў жа, гаворыць няпраўду. Дастаткова тут згадаць хоць бы Японію і Паўднёвую Карэю.\nДы што я патрабую карэктнасці ад аўтараў “Саўбелкі”? На тое яна і “Саўбелка”, каб займацца прапагандай, змешваць у кучу боб з гарохам – абы толькі запалохаць чытача прывідам рэвалюцыі і бязладдзем, якое нібыта нясе дэмакратыя.\nПРА САЦЫЯЛІЗМ У СССР\nСтаўшы на шлях услаўлення “стыхійнага сацыял-дэмакрата” Лукашэнкі, “не только социалист, но и демократ» Анатоль Ляўковіч ставіць у заслугу свайму стырнавому тое, што ён захаваў «лучшие принципы социалистического жизнеустройства».\nГэта прагаворка па Фройду. Кажучы пра «социалистическое жизнеустройство», Ляўковіч мае на ўвазе «развіты сацыялізм», пабудаваны ў СССР. Ляўковіч не можа ігнараваць, што ў таго ладу, якія пабудавалі бальшавікі, былі і «нелучшие» бакі: падаўленне іншадумства ў грамадстве і ў самой бальшавіцкай партыі, збройны тэрор у дачыненні да цэлых сацыяльных пластоў і народаў, абмежаванне доступу да культурных каштоўнасцяў, выкарыстанне рабскай (ГУЛАГ) і прыгоннай працы, мілітарызацыя эканомікі і г. д.\nІ вось гэтае «жизнеустройтво» “не только социалист, но и демократ» Ляўковіч называе сацыялістычным.\nВядома, якімі антаганістамі былі ў сацыялістычным руху Карл Каўцкі і Роза Люксембург, але і першы, і другая жорстка крытыкавалі бальшавіцкую ўладу ўжо на самым пачатку яе існавання. Крытыкавалі, ясная рэч, з пазіцый сацыялізму. А яшчэ ж былі працы Льва Троцкага, Мілавана Джыласа, Шарля Бэтэльхайма, Імануэля Валерстайна, Монці Джонстана, Карнэліяса Кастарыядзіса. Тоні Кліфа, Роберта Курца, Эрнеста Мандэля, Марата Чашкова…\nІ вось яны, высновы сацыялістычнай думкі.\n1. У СССР быў дзяржаўны капіталізм (пра яго, дарэчы, пісаў і Ленін). СССР ніколі не выходзіў з капіталістычнай светаэканомікі, і таму эканамічны лад гэтай дзяржавы нельга назваць сацыялістычным.\n2. У СССР быў узноўлены ўсходні, або, калі карыстацца Марксавым тэрмінам, азіяцкі спосаб вытворчасці.\n3. Бальшавікі думалі, што будуюць камунізм, але, самі таго не ведаючы і не жадаючы, ажыццяўлялі прадбачанні Карла Каўцкага, Антона Луцкевіча, Мікалая Бярдзяева ды іншых знаўцаў марксізму пра аднаўленне ў Расіі (СССР) капіталізму, буржуазнага ладу. Яны выканалі тыя задачы, якія ў Вялікабрытаніі ці ў Францыі выканала буржуазія (ліквідавалі саслоўны лад, правялі мадэрнізацыю, індустрыялізацыю, ажыццявілі пэўную культурную рэвалюцыю), і такім чынам расчысцілі шлях да таго, што мы, сацыялісты, называем неакапіталізмам.\nНі ў каго з сацыялістычных мысліцеляў язык не паварочваецца назваць лад, пабудаваны бальшавікамі, сацыялізмам. У Заходняй Еўропе яго называлі камунізмам. І так званыя сацыялістычныя краіны былі для заходнееўрапейцаў камуністычнымі, бо яны, еўрапейцы, бачылі адрозненне паміж сацыялізмам Ляона Блюма, Карла Рэнэра, Бруна Крайскага, Вілі Бранта, Франсуа Мітэрана, Улафа Пальмэ і ладам, які пабудавалі пад кіраўніцтвам Сталіна–Хрушчова–Брэжнева.\nУ свой час я даў Ляўковічу кніжку “Дэкларацыі Сацыялістычнага Інтэрнацыяналу”. Калі б “правадыр” БСДП прачытаў толькі гэтую кніжку, ён не стаў бы называць «жизнеустройство», створанае бальшавікамі, сацыялізмам.\nПРА САЦЫЯЛІСТЫЧНЫЯ КАШТОЎНАСЦІ\nУ 1918 годзе Карл Каўцкі пісаў, што “дзяржаўная гаспадарка яшчэ не сацыялізм”. Калі б сацыялізм зводзіўся да таго, што асноўныя сродкі вытворчасці належаць дзяржаве, можна было б казаць, што сацыялізм перамог ужо ў Старажытным Егіпце.\n“Няма сацыялізму без дэмакратыі”, – сцвярджаў Карл Каўцкі.\nСацыялізм можа быць ажыццёўлены толькі праз дэмакратыю, а поўная дэмакратыя – толькі праз сацыялізм. Так сцвярджае Франкфурцкая дэкларацыя прынцыпаў Сацыялістычнага Інтэрнацыяналу (1951). Калі Анатоль Ляўковіч лічыць яе ўстарэлай, адсылаю яго да раздзелу “Сутнасць сацыялізму” Стакгольмскай дэкларацыі прынцыпаў Сацыялістычнага Інтэрнацыяналу (1989).\nУ краіне можа быць адносна стабільны і гарантаваны ўзровень жыцця працоўных. Але для сацыялістаў важнае не толькі сытае жыццё людзей наёмнай працы, але і тое, як гэтае жыццё забяспечваецца. Нагадаю, што стабільнае і параўнальна сытае жыццё сваім народам забяспечылі і Мусаліні з Гітлерам, але “ПРЫ АДСУТНАСЦІ ДЭМАКРАТЫІ САЦЫЯЛЬНАЯ ПАЛІТЫКА НЕ МОЖА ЗАМАСКАВАЦЬ ДЫКТАТАРСКІ ХАРАКТАР УРАДУ”. Так запісана ў Стакгольмскай дэкларацыі. І гэты тэзіс, думаю, цалкам адпавядае сучасным беларускім рэаліям.\nКалі б Ляўковіч пакарыстаўся сацыял-дэмакратычным інструментарыем сацыяльнага аналізу, ён ніколі не агучыў бы тэзіс пра стыхійную сацыял-дэмакратычнасць Лукашэнкі.\nШто ў нас з палітычнай, эканамічнай, сацыяльнай і культурнай дэмакратыяй?\nШто ў нас з сацыялістычным прынцыпамі прыярытэту права, правоў чалавека і прававой дзяржавы?\nШто ў нас з сацыялістычным прынцыпам свабоды? Асабліва са свабоднымі і справядлівымі выбарамі?\nШто ў нас з сацыялістычным прынцыпам справядлівасці? Памаўчым пра сацыяльную справядлівасць, а спытаемся пра справядлівае судаводства, аб роўнасці людзей перад законам.\nШто ў нас з сацыялістычным прынцыпам салідарнасці? Хто гэта падзяліў журналістаў на чэсных і нячэсных, прадпрымальнікаў – на добрых і “вашывых блох”. Хто гэта фаварызуе БРСМ і заганяе ў падполле ўсе астатнія маладзёжныя арганізацыі, у тым ліку “Маладых сацыял-дэмакратаў – Маладую Грамаду”? Хто гэта пакалоў Саюз пісьменнікаў і Саюз палякаў? Ці не “стыхійны сацыял-дэмакрат”.\nЛяўковіч абураецца: “Избрание Президентом А. Лукашенко в демократическом лагере… окрестили постсоветской консервативной реставрацией, наступлением неокоммунизма”.\nІ тут я з Ляўковічам салідарны. Камунізм – надта агульнае паняцце. Таму лепш назваць рэжым, устаноўлены Лукашэнкам, неабальшавіцкім, бо гэты рэжым валодае ўсімі тымі адзнакамі, пра якія ў 1918 годзе пісала Роза Люксембург: тая ж нецярпімасць да іншадумцаў, тая ж непавага да правоў меншасці, тое ж выбарчае права, якое робіць бяспраўнымі шырокія пласты насельніцтва, тая ж адсутнасць свабоды друку, права саюзаў і сходаў, тое ж падаўленне грамадскага жыцця, тая ж адсутнасць грамадскага кантролю, што спараджае карупцыю, тая ж адсутнасць палітычнай свабоды.\nБЕЛАРУСКАЯ САЦЫЯЛЬНА-ЭКАНАМІЧНАЯ МАДЭЛЬ\nЯ ўжо адзначаў, што бальшавікі, самі таго не жадаючы, расчысцілі дарогу неакапіталізму. Тое ж я кажу і пра існы ў Беларусі палітычны рэжым, які ў марксісцкіх тэрмінах можна назваць этакратыяй або статакратыяй – уладай не сацыяльнага класа, а групы людзей, якія ажыццяўляюць кіраванне і кіраўніцтва дзяржаўным жыццём.\nЛеў Троцкі пытаўся: “…что такое в самом деле демагогия?» І адказваў: «Сознательная игра с мнимыми величинами в политике, раздача фальшивых обещаний, утешение несуществующими воздаяниями».\nШто рабіліся і робіцца апошнім часам у Беларусі?\nПад размовы аб “вашывых блохах” і сацыяльнай справядлівасці ў Беларусі адноўлена мадэль, якую можна ахарактарызаваць усё тым жа марксісцкім тэрмінам “усходні (азіяцкі) спосаб вытворчасці”: дзяржава сімвалізуецца фігурай носьбіта вярхоўнай улады; усе асноўныя сродкі вытворчасці належаць дзяржаве (вярхоўнай уладзе); дабрабыт, багацце, асабістая свабода і нават жыццё ўсіх падданых, у тым ліку прадпрымальнікаў, залежаць ад волі вярхоўнай улады.\nПры азіяцкім спосабе вытворчасці масы атамізаваныя і падначалены дзяржаве.\nЦягам апошніх гадоў у Беларусі на нішто зведзена трыпартысцкая сістэма, прафсаюзы пазбаўлены права бараніць працоўных ад звальненняў, саветы працоўных калектываў выдалены з прадпрыемстваў, устаноў і арганізацый, уведзена татальная кантрактная сістэма найму работнікаў, скасаваныя сацыяльныя правы і льготы многіх катэгорый грамадзян…\nКалі падводзіць вынік, у Беларусі, якою кіруе “стыхійны сацыял-дэмакрат”, створаны ідэальныя ўмовы для эксплуатацыі працоўных і атрымання высокай нормы прыбытку. Ні ў адной заходняй краіне такіх умоваў няма. Ці не таму так сквапна пазірае на Беларусь заходні капітал? (“Беларусь становится привлекательной для иностранных инвесторов», – кажа Вячаслаў Оргіш.) Ці не таму Беларусі так назойліва прапануюць “усходняе партнёртва”?\nРЭВАЛЮЦЫЯ І ПРЭВЕНТЫЎНАЯ КОНТРРЭВАЛЮЦЫЯ\nФілосаф Анатоль Ляўковіч тлумачыць няўдачы беларускай апазіцыі тым, што яна ў канцы 1980-х – пачатку 1990-х прапанавала грамадству «радикальный демократический проект” і (nota bene) «его шоковое воплощение”.\n“Шоковое воплощение” – гэта чыстая фантазія Ляўковіча, бо вядома, што не апазіцыя кіравала краінай, а партыйна-дзяржаўная наменклатура, як кажа сам Ляўковіч. Наменклатура праводзіла і эканамічную палітыку. Вынікам гэтае палітыкі было тое, што да ўлады прыйшоў чалавек, які шмат паабяцаў. Але ўжо праз два гады гэты чалавек адчуў пагрозу і пайшоў на сілавое ўтрыманне ўлады.\nШто ж датычыць, радыкальнага дэмакратычнага праекту, дык раю Ляўковічу пачытаць Льва Троцкага, які пісаў, што кожная рэвалюцыя “развивается не иначе, как делая после двух шагов вперед один шаг назад”. Інакш кажучы, кожная рэвалюцыя забягае на два, а то і на тры крокі наперад, каб потым адступіць на крок-два назад. Так забягалі наперад “аўтары” Пурытанскай рэвалюцыі у Англіі, Вялікай лютаўскай рэвалюцыі ў Расіі, Лістападаўскай рэвалюцыі 1918 года ў Нямеччыне.\nКласічнай у гэтым сэнсе была Вялікая французская рэвалюцыя. Каб ажыццявіць яе ідэалы і каб ніколі ўжо не вяртацца да Бурбонаў, Арлеанаў і Банапартаў, Францыі спатрэбілася перажыць яшчэ тры рэвалюцыі, прайсці праз рэжымы Дырэкторыі, Консульства, 1-й Імперыі, Рэстаўрацыі, Ліпеньскай манархіі, 2-й Рэспублікі, 2-й Імперыі і прыйсці, нарэшце, зноў да Рэспублікі.\nУ 1918 годзе радыкальны праект сваёй краіне прапанавала Беларуская Сацыялістычная Грамада: незалежнасць і дэмакратычная рэспубліка.\nПершая частка праекту Сацыялістычнай Грамады рэалізавалася ў 1991 годзе, але перад гэтым Беларусь 70 год мела квазідзяржаўнасць у форме БССР. Запэўніваю Ляўковіча, што будзе рэалізавана і другая частка праекту БСГ, бо час, які прайшоў ад Вялікай французскай рэвалюцыі, сведчыць “аб бесперапынным прагрэсе дэмакратыі” (К. Каўцкі). У нас ужо тое прагрэс, што пасля рэвалюцыйных падзей 1988–1991 гг. зноў не ўсталяваўся таталітарны рэжым.\nМяне здзіўляе тэарэтычны ўзровень разважанняў Ляўковіча. Ён усё спрабуе запэўніць абываталяў – чытачоў “Саўбелкі”, што сацыял-дэмакратыя не выступае за рэвалюцыйную практыку грамадскіх пераўтварэнняў. Дзе і хто з тэарэтыкаў сацыял-дэмакратыі гэта сказаў? Дзе і хто з тэарэтыкаў сацыял-дэмакратыі адмаўляе вулічныя акцыі, мегафон і тое, што Ляўковіч пагардліва назваў “громогласными стенаниями”, г. зн. публічныя пратэсты, апеляцыі да міжнароднай грамадскасці?\nУсё, як вучыў Ленін, залежыць ад канкрэтнай сітуацыі. У залежнасці ад расстаноўкі сіл рэвалюцыі бываюць мірныя (якасны скачок у эвалюцыйным працэсе) і нямірныя.\nРэвалюцыі не плануюцца – плануюцца перавароты. Рэвалюцыі выбухаюць спантанна.\nЛенін у 1915 годзе аніяк не думаў (і казаў пра гэта), што праз два гады ў Расіі пачнецца Вялікая лютаўская рэвалюцыя, але яна выбухнула, і Ленін выкарыстаў сітуацыю, каб захапіць уладу. Партугальскія сацыялісты таксама не чакалі рэвалюцыі, але калі ў красавіку 1974 года выбухнула “рэвалюцыя гваздзікоў”, Марыу Саарэш і яго таварышы апынуліся ў першых шэрагах змагароў за новую Партугалію.\nНяўжо Ляўковіч і яго аднадумцы, калі раптам выбухне народны гнеў, будуць назіраць за развіццём падзей з боку?\nСтатакратыю, што запанавала ў Беларусі, палохае прывід дэмакратычнай рэвалюцыі – мірнай і нямірнай.\nЛяўковіч хлусіць сабе і нам, калі кажа галоўная мэта ўлады – “совместными усилиями (з апазіцыяй? – А. С.) сделать Беларусь равной среди равных европейских стран, поднять ее на уровень экономических и социальных лидеров Европы».\nЯк гэты рэжым «падняў” эканоміку Беларусі, мы ўжо ведаем.\nАгромністыя фінансавыя, матэрыяльныя і людскія рэсурсы ідуць перш за ўсё ўтрыманне і замацаванне ўлады статакратаў: на паліцыю, спецслужбы, войска, іншыя сілавыя структуры. У будынку Гуманітарнага ліцэя атабарыўся суд Цэнтральнага раёна г. Мінска, у будынку Беларускай Энцыклапедыі – яшчэ адзін суд. Пра-мойму, гэтыя факты як найлепш характарызуюць рэжым і яго прыярытэты.\nКуды больш шчыры Вячаслаў Оргіш, калі кажа, што ўлада прыняла прэвентыўныя меры ў адносінах да магчымай рэвалюцыі, учыніла, так сказаць, прэвентыўную контррэвалюцыю.\nЗ таго часу, як Герберт Маркузэ ўвёў у навуковы ўжытак паняцце прэвентыўнай контррэвалюцыі, яго змест значна абагаціўся. Шкада, што Оргіш не пералічыў прэвэнтыўныя контррэвалюцыйныя меры ўраду. А Ляўковіч пра іх і сам добра ведае. Гэта ягоных таварышаў з Берасцейшчыны за некалькі дзён да выбараў 2006 года кінулі за краты. Памятаем мы і пасадкі Аляксандра Казуліна, Сяргея Скрабца ды іншых палітыкаў. Бачым, як рэжым ізалюе ад грамадства лідэраў маладзёжнага руху. Калі не ведаем дакладна, дык здагадваемся, якая частка бюджэту ідзе на ўтрыманне сілавых структураў, правакатараў, сексотаў, ціхароў, таптуноў, ідэалагічный вертыкалі і г. д.\nДы ўсё гэта марна, бо рэвалюцыя – як землятрус: яе нельга ні прадказаць, ні прадухіліць.\nШТО ТАКОЕ АПАЗІЦЫЯ?\nГутарка двух выдатных філосафаў нашага часу мае загаловак “Оппозиция должна сотрудничать с политической системой, а не ставить ей палки в колеса”.\nТакім чынам, абодва мысціцелі разводзяць апазіцыю і палітычную сістэму. Палітычная сістэма з’яўляецца нечым замкнутым, у-сабе-і-для-сябе-быццём, а апазіцыя ў дачыненні да яе нейкая вонкавая пакладзенасць. Яны, можна сказаць, існуюць у розных вымярэннях, у розных сістэмах каардынатаў, знаходзяцца ў адносінах контрадыкторнасці: сістэма і несістэма.\nГэта, калі пераходзіць на мову палітыкі, узнаўленне бальшавіцкай палітычнай сістэмы з тым толькі адрозненнем, што бальшавікі калі не вывозілі іншадумцаў на “філасофскіх параходах”, дык знішчалі іх.\nУ Беларусі, дзякуй Богу, пакуль яшчэ не таталітарызм.\nІснаванне несістэмнай апазіцыі – адзнака аўтарытарнага рэжыму. У дэмакратычных дзяржавах апазіцыя ўключана ў палітычную сістэму. Але, з’яўляючыся сістэмнай парламенцкай, апазіцыя застаецца апазіцыяй: яна крытыкуе выканаўчую ўладу, выносіць на разгляд парламентаў і органаў мясцовага самакіравання альтэрнатыўныя праекты, стварае ценявыя ўрады, праводзіць акцыі пратэсту і г. д. Дык ці дзіва, што тым самым займаецца несістэмная апазіцыя?\nІ вось нам кажуць, што несістэмная апазіцыя павінна супрацоўнічаць з палітычнай сістэмай.\nСлова “супрацоўнічаць” азначае супольную, сумесную працу як мінімум двух суб’ектаў. Пры гэтым маецца на ўвазе, што суб’екты з’яўляюцца партнёрамі, г. зн., што кожны з іх выконвае сваю частку работы. Але партнёрства – і сацыяльнае, і палітычнае – немагчымае без, як мінімум, паважлівых адносін да правоў кожнага з бакоў. У ідэале ж партнёры, у тым ліку палітычныя, павінны мець роўныя правы: роўны доступ да грамадскіх СМІ, у выбарчыя камісіі розных узроўняў, да інфармацыі пра дзейнасць органаў дзяржаўнага кіравання і г. д. Калі гэтага ўсяго няма, якое ж можа быць супрацоўніцтва?\nНіякага супрацоўніцтва апазіцыі на прапануецца. Сутнасць інтэрв’ю зводзіцца да трох тэзісаў: 1) інтарэсы людзей і краіны вышэй за ўсё; 2) гэтыя інтарэсы выказвае ўлада; 3) апазіцыя павінна падпарадкавацца ўладзе.\nДалей для пацвярджэння гэтых тэзісаў я цытую абодвух мысліцеляў. У трэцім пункце (цытата з Оргіша) нейкія нелады з граматыкай, але так на сайце “Саўбелкі”.\n1) Ляўковіч: “…политические игроки оппозиции (от либералов до коммунистов) в своей деятельности должны исходить из интересов людей и страны”.\n2) Ляўковіч: «В условиях катастроф, кризисов требуется мобилизация общественных сил и возможностей. Кто ее может обеспечить наиболее толково? Крепкие иституты власти. (…) Президент Лукашенко, на наш взгляд (тут Ляўковіч гаворыць ад імя усё партыі. – А. С.), поступает вполне прагматично, когда не дает под видом радикальной приватизации растаскивать госсектор».\n3) Оргіш: “Полагаю, белорусская политическая элита (в том числе белорусское руководство) вполне отдает отчет в том, что белорусское общество приближается к новому этапу развития. Тогда и возрастает роль конструктивной и ответственной оппозиции. Но лишь при условии, что она сумеет соразмерить свои амбиции со своей амуницией, признает верховенство политических сил, которые сегодня контролируют процесс, и для начала согласятся на роль второго плана в системной политической игре”.\nЛяўковіч (зноў гаворыць ад імя усё партыі): «Мы (социал-демократы «Грамады») так и представляем себе политическую ситуацию, потому будем настойчиво искать точки соприкосновения с политическим руководством для общего движения в том направлении, которое позволит партии стать полноценным субъектом системного политического процесса».\nЗаўвага да другога пункта. Ляўковіч лічыць, што ўлада, якая не стварыла жыццяздольнай эканомікі і якая ходзіць з працягнутай рукой па замежных кабінетах, здольная «толково» мабілізаваць грамадскія рэсурсы і магчымасці. Ён, мабыць, і думкі не дапускае, што дзяржаўны сектар будзе пушчаны з малатка, калі настане час плаціць даўгі. Чым яшчэ Беларусь здольная іх пагасіць?\nЗаўвага да трэцяга пункта. Так, грамадства ў выніку бяздарнага кіравання і кіраўніцтва падышло да тае рысы, калі краіне пагражае эканамічная катастрофа. Але статакратыя па-ранейшаму хоча кантраляваць працэс (як сказаў Лукашэнка, уладу, грошы і маёмасць не аддаюць), апазіцыі ж адводзіцца “роль второго плана”.\nКарацей, статакратыя па-ранейшаму няўмела, бяздарна нешта будуе (антыкрызіснай праграмы ўрад дагэтуль не выпрацаваў), а апазіцыя павінна бяздумна падносіць ёй цэглу і раствор. А ці абваліцца той будынак і на статакратыю, і на апазіцыю адначасна? Ляўковічу такое пытанне не прыйшло ў галаву, затое ён ад імя ўсёй партыі (добра, што не ад імя усёй апазіцыі) заяўляе, што ён “признает верховенство политических сил, которые сегодня контролируют процесс”, згодны падносіць гэтым сілам цэглу і раствор у спадзяванні, што “политическая элита» (статакратыя) некалі пусціць яго з перадпакоя ў панскія пакоі і падасць яму калі не руку, то хоць адзін палец. Ён і словам не заікаецца, што патрэбныя краіне палітычныя рэформы, што трэба мяняць палітычны і дзелавы клімат у краіне, што статакратыя павінна спыніць злоўжыванне радыё і тэлебачаннем, спыніць нацкоўванне аднае часткі грамадства на другую і нарэшце задумацца пра нацыянальныя, а не свае партыкулярныя інтарэсы.\nНЕ МОЖАШ ПЕРАМАГЧЫ ІХ – ДАЛУЧЫСЯ ДА ІХ\nПалітычная барацьба падчас вымагае ад чалавека поўнай самааддачы. Трэба быць Іванам Луцкевічам, каб весці бізнес і на заробленыя грошы выдаваць “Нашу Ніву”, ажыццяўляць іншыя культурніцкія і палітычныя праекты, каб, сабраўшы багатыя калекцыі, што склалі аснову Беларускага музея ў Вільні, шкадаваць гэтага багацця для сябе, для папраўкі ўмоў свайго жыцця і нават здароўя. Трэба быць высокаталенавітым публіцыстам, крытыкам і палітычным мысліцелем Антонам Луцкевічам, каб, страціўшы працу ў Беларускай гімназіі, перабрацца з двума сынамі ў аднапакаёвую кватэру, весці паўгалоднае жыццё і не пайсці на службу таму палітычнаму рэжыму, у апазіцыю да якога ён стаў ад самага пачатку.\nПалітычная барацьба бывае надта працяглаю. Можна і памерці, не дачакаўшыся здзяйснення сваіх спадзяванняў.\nНе ў кожнага стае фізічных і маральных сілаў, каб выстаяць у барацьбе. Не ў кожнага стае цярпення. І тады людзі кіруюцца правілам “не можаш перамагчы іх – далучыся да іх”.\nПомніцца, што ў свой час Анатоль Ляўковіч не адзін раз ганьбаваў за згодніцтва Уладзіміра Нісцюка, але я не магу згадаць, дзе і ў якім тэксце Уладзімір Нісцюк апусціўся да панегірыкаў сістэме і яе “стырнавому”.\nУладзімір Нісцюк, паспадзяваўшыся на тое, што за прымірэнчыя жэсты ўлада дасць яму магчымасць атрымаць мандат, мусіў 28 верасня 2008 года расчаравацца. 21 снежня ён пакінуў партыю і палітыку ды жыве жыццём прыватнага чалавека.\nНяўжо і Анатоль Ляўковіч марыць пра мандат? Ці ён, маючы перад сабою прыклад Уладзіміра Нісцюка, сваім інтэрв’ю хоча папросту выклянчыць ва ўлады якую-небудзь пасаду ва універсітэце, у інстытуце і таксама стаць прыватнаю асобай?\nАнатоль Сідарэвіч — гісторык, літаратуразнаўца, палітык. Адзін зь лідэраў і ідэолягаў Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі.


Удзельнік Маршу справядлівасці: Гэта былі неверагодныя адчуванні - Хартыя'97 :: Навіны з Беларусі - Беларускія навіны - Рэспубліка Беларусь - Мінск\nХартыя_ 16 студзеня 2021, Субота, 23:48\nУдзельнік Маршу справядлівасці: Гэта былі неверагодныя адчуванні\nПрыхільнікі пераменаў чарговы раз паказалі, што іх большасць.\nУдзельнік Маршу справядлівасці ў Менску падзяліўся з Telegram-каналам «Баста!» сваімі ўражаннямі ад акцыі.\n– Учора пасля першага нападу на нас я адчуў нейкае эмацыйнае ўзрушэнне. Я размяняў пяты дзясятак, у чужым горадзе, са мной сямейная пара сярэдняга веку, іх маладая калега і мой сын з сябрам, толькі скончылі ўніверсітэт...\nЧорт вазьмі, на нас накідваюцца людзі, якія страцілі гонар і сорам, якія паводле абавязку службы абавязаныя нас абараняць. Яны гоняцца, хочуць затрымаць, і, магчыма, збіць. Потым адбыўся другі напад...\nІ вось што я, прыгледзеўшыся і аддыхаўшыся, заўважыў. Мужчыны, дзяўчаты, жанчыны, хлопцы – усе пачалі зноў выходзіць, выбірацца з розных месцаў, цяжка дыхаючы, мацюкаючыся на бандытаў, але ніхто не тое, што не сказаў, а нават не шапнуў: «Усё прапала, разбілі, рассеялі» Не! Усе мы ўпарта прабіраліся да ўмоўленага месца. Паўтаруся – усе, хто там быў, ішлі да мэты!\nГэта былі неверагодныя адчуванні. Я злавіў сябе на думцы, што я не ў чужым горадзе – я ў сваім горадзе. Я люблю гэтых людзей і гатовы ісці на ўсе за іх.\nНа жаль, мы да позняга вечару засталіся без аднаго нашага сябра. Але калі яго вызвалілі, ён расказаў, што ў аўтазаку адчуваў не страх, але расчараванне, што не зможа патрапіць на марш. А ягоная жонка пасля таго, як мужа схапілі на яе вачах, сказала: «Мы павінны ісці, мы павінны паказаць, што нас шмат!» І ўвесь марш яна заводзіла людзей вакол сваімі выдатным воклічамі!\nЖыве Беларусь! Ганаруся і люблю!\n10.01 Зафиксирована DDOS атака на сайт Сharter97.org 465,980\n10.01 Памерла 29-гадовая супрацоўніца менскага АМАПу Скаражонак, пра якую пісалі дзяржаўныя СМІ 125,846\n10.01 Экс-боец «Алмаза»: Будем наносить точечные удары по режиму и окружению Лукашенко 48,557\n10.01 Як беларусам не плаціць транспартны падатак у 2021 годзе 43,860\n13.01 Командир бригады спецназа: Я предлагал ввести батальон и решить вопрос с импичментом Лукашенко проще 35,450\n10.01 Знойдзены магчымы памагаты забойцаў Аляксандра Тарайкоўскага 32,801\n15.01 Фазэлю на вока: псіхапат Карпянкоў заклікае міліцыянтаў забіваць пратэстоўцаў, каб абараніць сям'ю Лукашэнкі 32,531


Спявак Джордж Майкл памёр ва ўзросце 53 гадоў\n08:28 24 лютага 2020\n11:01 26.12.2016 Атрымаць кароткую спасылку\nПаводле інфармацыі СМІ, прычынай смерці знакамітага спевака магла стаць сардэчная недастатковасць.\nМІНСК, 26 сне — Sputnik. Сусветна вядомы брытанскі спявак Джордж Майкл (сапраўднае імя Ёргас Кірыакас Панаёту) памёр у сябе дома ў Оксфардшыры ў калядныя выходныя, яму было 53 гады, перадае Sputnik International.\nПаведамляецца, што поп-спявак быў знойдзены мёртвым у сваім ложку. Паліцыя выключыла гвалтоўную смерць, а шэраг брытанскіх СМІ мяркуюць, што верагоднай прычынай смерці Джорджа Майкла магла стаць сардэчная недастатковасць.\nСвае спачуванні ў сацсетках ужо выказала шмат музыкаў, у іх ліку брытанскі выканаўца Элтан Джон, экс-вакаліст Oasis Ліам Галахер, амерыканскі кантры-спявак Раян Адамс і іншыя.\nЗа час кар'еры Джорджа Майкла, які лічыцца адным з самых паспяховых поп-выканаўцаў, было прададзена каля ста мільёнаў яго пласцінак і дыскаў. Найбольш папулярнымі сінгламі спевака сталі Last Christmas, Wake me up before you go-go і Do not let the sun go down on me, запісаная разам з Элтанам Джонам.\nПяць гадоў таму Джордж Майкл перанёс цяжкую форму пнеўманіі, у выніку чаго ён адмяніў шэраг выступаленняў. Для лячэння спявак быў падлучаны да апарата штучнай вентыляцыі лёгкіх, што магло прывесці да страты голасу.\nДжордж Майкл, Велікабрытанія


13.08.2013 «Шэрая кніга» віцебскіх праваабаронцаў\nДнямі на Віцебшчыне выйшла з друку «Шэрая кніга», у якой падаецца хроніка парушэньняў правоў чалавека ў Віцебскім рэгіёне ў пэрыяд з ліпеня 2012 па чэрвень 2013 году. Аб’ём кнігі складае 120 старонак.\n17.12.2012 Падрыхтаваны агляд "Становішча праваабаронцаў у Рэспубліцы Беларусь у перыяд з 19 кастрычніка па 19 лістапада 2012 года"\n29.11.2012 У Магілёве адбыўся паказ фільмаў пра беларускіх палітвязняў\nКінапрагляд адбыўся 27 лістапада ў памяшканні грамадскага цэнтра “Кола”. Арганізатарамі мерапрыемства выступілі праваабаронцы з магілёўскай філіі ПЦ “Вясна”.\n07.05.2012 Агляд-хроніка парушэнняў правоў чалавека ў Беларусі. Красавік 2012 году\nКрасавік адзначыўся першымі крокамі ў накірунку дэаскалацыі палітычнага канфлікту паміж беларускімі ўладамі і Еўрапейскім Саюзам, у выніку якога былі адпушчаны на волю двое палітычных зняволеных – экс-кандыдат у прэзідэнты Андрэй Саннікаў і ягоная давераная асоба Дзмітрый Бандарэнка.\n17.06.2011 Баранавічы: на пікет супраць збяднення народа не хапіла міліцыі


Фільм зняты па прыгодніцкай аповесці Янкі Маўра "Палескія рабінзоны" ў 1934 годзе, праз чатыры гады пасля выхаду кнігі ў свет. 17.04.2017, Sputnik Беларусь\nу беларусі, навіны , галоўнае, культура, афiша , мінск, музей гісторыі беларускага кіно\n11:07 17.04.2017 (абноўлена: 17:54 19.04.2017)\n© Sputnik / Артем Житенев / Перайсці ў фотабанкСтарая кінаплёнка, архіўнае фота\nФільм зняты па прыгодніцкай аповесці Янкі Маўра "Палескія рабінзоны" ў 1934 годзе, праз чатыры гады пасля выхаду кнігі ў свет.\nМІНСК, 17 кра — Sputnik. Музей гісторыі беларускага кіно прадстаўляе 28 красавіка класіку нямога беларускага кінематографа, фільм "Палескія рабінзоны" (1934, рэж. Л. Малчанаў).\n28 лютага 2017, 17:32\n"Прыгодніцкая аповесць Янкі Маўра "Палескія рабінзоны" карысталася папулярнасцю ў 1930-ыя гады, калі толькі выйшла ў свет, і ў пасляваенныя часы. Сённяшнія школьнікі ацэняць неўміручую аўтарскую прагу да вандровак і вынаходніцтваў. Таму не дзіўна, што аповесць неаднаразова экранізавалася, і ўпершыню — усяго толькі праз чатыры гады пасля выхаду кнігі", — распавялі ў музеі.\nСпецыяльна для агучвання фільму "Палескія Рабінзоны" запрасілі музыкаў. Гурт "Фантастычныя Плыўцы" разам з капэлай "На Таку" зладзяць музычнае суправаджэнне для нямога беларускага шэдэўра.\nАрганізатары абяцаюць, што наведвальнікі пачуюць не проста музыку да фільма, але атанальныя пасажы і экспрэсіўную какафонію, якія будуць перамяжацца з аўтэнтычнымі палескімі песнямі ды танцамі.\nДзе: Музей гісторыі беларускага кіно.\nКалі: 28 красавіка а 18 гадзіне.\nКошт квітка — 5 рублёў.


Адчайны крок «Белнафтахіму». Беларусь пачала выпампоўваць тэхнічную нафту з трубаправоду «Дружба» для перапрацоўкі на сваіх заводах. Адбор вядзецца з тых трубаў, якія не задзейнічаныя ў транзіце расейскае нафты на захад. Як доўга будзе працягвацца дэфіцыт і ці з’явілася святло ў канцы тунэлю? Распавядае эканаміст Леанід Злотнікаў.\n«Гэта залежыць ад волі нашых кіраўнікоў. Расейскія пастаўшчыкі чакаюць толькі на падпісанне кантрактаў. Мы плацім за нафту такія ж грошы, як і іншыя краіны. Калі прадаюць нафту для спажывання ў Беларусі, яна ідзе па цане без экспартнай пошліны. Прэмія ўлічваецца тады, калі нафта выкарыстоўваецца ў мэтах даходу».\nРаней слова «прэмія» практычна не ўжывалася. Ніколі не было размовы аб асаблівых прэміях. Цяпер гэтае слова з’явілася нечакана.\n«Гэта цана, якая выключае зварот які застаецца пасля продажу па сусветных коштах. Расея гуляе з намі ў гульню. Сам Пуцін адсочвае нашыя адносіны з нафтаздабыўнымі кампаніямі. Гэты кантроль не без Пуціна. Раней такіх пытанняў не было».\nБеларусь пачала выпампоўваць тэхнічную нафту з трубаправоду, ці Вы лічыце, што гэта адчайны крок, што ў Беларусі ўжо няма варыянтаў?\n«Я звярнуў увагу на тое, што з аднаго боку гэты крок – элемент гульні з беларускага боку. Калі б гэта быў адчайны крок – можна было б купіць частку нафты ў ЗША, напрыклад, ёсць пастаўкі Гуцырыева. Не такая ўжо і напружанасць. Гэта элемент гульні, але незразумела для якіх мэт».\nБеларусь спыніла экспарт нафтапрадуктаў, гэта 25 % усяго экспарту Беларусі. Кожны дзень мы губляем па 4 мільёны долараў. На ўнутраны рынак таксама могуць спыніцца пастаўкі. Часу на гульні няма.\n«Цалкам можа быць, што гэтым ходам намагаюцца збіць прэмію, якой раней не было. Падкрэсліваю, ніякіх размоў аб прэміях асаблівых не было. Паколькі нейкі рэзерв ёсць, можа хопіць на тыдзень, на некалькі дзён… Я не ведаю, які гэты рэзерв. Пра гэта не паведамляецца. Гаворка ідзе толькі пра кошт».\nЯкая стратэгія ў Беларусі? Чаму мы цягнем і на што спадзяемся?\n«Я не ведаю. Магчыма для таго, каб сапраўды збіць гэтую прэмію».\nТэгі: Беларусь Леанід Злотнікаў нафта нафтаправод «Дружба» Расея


Навіны за 3 сьнежня 2013\n03.12.2013 Прызначаны разгляд касацыйнай скаргі па справе аб’яднання баранавіцкіх украінцаў “Кабзар”\nВось ужо шмат гадоў грамадскі актывіст спрабуе дабіцца памяшкання для грамадскага аб’яднання. Ён неаднаразова звяртаўся ў Баранавіцкі гарвыканкам, Брэсцкі аблвыканкам, але безвынікова. Таму Мікалай Чарнавус вырашыў звярнуцца ў суд.\n03.12.2013 Брэсцкі абласны суд падтрымаў забарону пікета ў Бярозе\nБрэсцкі абласны суд не задаволіў касацыйную скаргу праваабаронцаў з Бярозы, якія прасілі прызнаць незаконннай забарону пікета 4 жніўня і адмяніць рашэнне суду Бярозаўскага раёну, які прызнаў рашэнне райвыканкаму правамоцным.\n03.12.2013 Чыноўнікі ігнаруюць беларускую мову\nНа беларускамоўную скаргу з нагоды размяшчэння кіроўцамі расейскіх сцяжкоў на лабавым шкле аўтобусаў намеснік генеральнага дырэктара “Магілёўаблаўтатранс” Скварцоў адказаў па-руску. Правааабаронца Барыс Бухель адзначае, што ў дадзеным выпадку адбылося парушэнне ч.1 арт.18 закона “Аб звароце грамадзян і юрыдычных асоб”.\n03.12.2013 Слонім: райвыканкам адмовіў у правядзенні 5 пікетаў\nУ Слоніме працягваецца афіцыйная перапіска паміж грамадскім актывістам Алесем Масюком і мясцовым райвыканкамам. Алесь Масюк падае чарговыя заяўкі на правядзенне пікетаў – чыноўнікі не дазваляюць іх правядзенне. У лістападзе грамадскі актывіст падаў ажно 5 заявак на правядзенне пікетаў.\n03.12.2013 Гарадзенскі журналіст Алесь Дзянісаў папярэджаны пракуратурай\nГарадзенскі незалежны журналіст Алесь Дзянісаў быў сёння, 3 снежня, афіцыйна папярэджаны абласной Гарадзенскай пракуратурай за працу на сродак масавай інфармацыі, які не мае афіцыйнай акрэдытацыі. Алесь Дзянісаў быў выкліканы ў пракуратуру з нагоды таго, што ён рабіў відэаздымкі ў Свіслачы і Якушоўцы 27 кастрычніка.\n03.12.2013 Брэст: пададзена заяўка на шэсце ў падтрымку народа Украіны\nЗ ініцыятывай правядзення такога шэсця 21 снежня па праспекце Машэрава і вуліцы Леніна выступіла Брэсцкая абласная арганізацыя Аб'яднанай грамадзянскай партыі. Як паведаміў мясцовы кіраўнік АГП Уладзімір Вуек, мэтай масавага мерапрыемства з'яўляецца праява салідарнасці з украінскім народам у яго імкненні мець еўрапейскую перспектыву.\n03.12.2013 Мікалай Статкевіч накіраваў індывідуальны зварот у ў Камітэт па правах чалавека ААН\n03.12.2013 Міхась Кукабака. 77 гадоў – без фальшу і крывадушша...\nСёння, 3 снежня, вядомы беларускі дысідэнт савецкага часу, праваабаронца і публіцыст Міхась Кукабака сустракае свой 77-ы дзень нараджэння. У яго біяграфіі - з дзетдомаўскім дзяцінствам, сасланым у Сібір юнацтвам і 17-ю гадамі турмаў, лагераў і псіхушак - дагэтуль застаюцца "белыя плямы", дагэтуль грыф сакрэтнасці ляжыць на яго матэрыялах у архівах КДБ. Але сам Міхась Ігнатавіч заўсёды быў абсалютна адкрытым, што, як ён упэўнены, і спрыяла выжыванню.\n03.12.2013 Спецыялісты Офіса па правах людзей з інваліднасцю падрыхтавалі прапановы па змене Кодэкса аб адукацыі\n03.12.2013 Прадпрымальнікам далі адтэрміноўку з сертыфікатамі на паўгода\n03.12.2013 На галоўнага ідэолага Беларусі ўсклалі каардынацыю працы тэлевізійных і інтэрнэт-СМІ\n03.12.2013 Праваабарончая праграма “Людзьмі звацца!” на Беларускім Радыё Рацыя\n“Хроніка пераследу” - гучныя судовыя справы і заканадаўчыя змены ў Кодэкс аб адукацыі, "Падзея тыдня" - акцыя “Гарады за жыццё - гарады супраць смяротнага пакарання”, госць рубрыкі “Асоба. Дзяржава. Грамадства” - дысідэнт і правааабронца Міхась Кукабака.\n03.12.2013 Андрэй Палуда: “Я выбіраю жыццё!”\nКаардынатар кампаніі “Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі” Андрэй Палуда, разам з праваабаронцай Тамарай Чыкуновай наведалі Рым, дзе прымалі ўдзел у мерапрыемствах, прысвечаных смяротнаму пакаранню і парушэнням правоў чалавека.


Паэтычны «Васільковы мёд» | zviazda.by\nХатняя старонка » Культура » Літаратура » Паэтычны «Васільковы мёд»\nПеракананне, што паэзію сёння не чытаюць, спрабуюць парушыць некаторыя айчынныя кніжныя выдавецтвы. Зазірнуўшы ў тэматычны план дзяржаўнага выдавецтва «Мастацкая літаратура» альбо звярнуўшы ўвагу на кнігі Выдавецкага дома «Звязда», можна разгледзець, што паэтычныя кнігі ўсё ж карыстаюцца попытам.\nВось паслухаем каментарый загадчыка аддзела рэалізацыі Выдавецкага дома «Звязда» Святланы ГАНЦАРЭВІЧ:\nМы неяк раней болей уважлівымі былі да паэзіі выключна ў дзіцячым кнігавыданні. У 2020 — 2021 гады выдалі зборнікі вершаў для дзяцей Віктара Ляскоўскага, Міхася Пазнякова, Надзеі Парчук, Іны Фраловай, Ніны Галіноўскай, Міколы Чарняўскага, іншых аўтараў, якія пішуць на беларускай ці рускай мовах. І кнігі іх вельмі хутка разыходзяцца — і з кнігарняў, і з нашага склада праз продажы для бібліятэк. А вось сёлета паспрабавалі выдаць кнігі паэзіі, скажам так, адрасаваныя дарослам у чытачу. Выдалі кнігу «Званы» Анатоля Сыса накладам 1000 экзэмпляраў. Такім жа тыражом выдалі кнігу вершаў Генадзя Бураўкіна. 1 100 экзэмпляраў кнігі Рыгора Барадуліна «Ніткі бліскавіц» выдалі. «Званоў» Анатоля Сыса ў нас засталося толькі 66 экзэмпляраў. Недзе за паўгода прадалі 540 экз. кнігі вершаў Генадзя Бураўкіна «Мой боль і запавет», гэтулькі ж экзэмпляраў кнігі народнага паэта Беларусі Рыгора Барадуліна. З 1000 выдадзеных экзэмпляраў кнігі Леаніда Дранько-Майсюка «Скарб» прадалі 759 асобнікаў.\nЗусім нядаўна ў «Звяздзе» выдалі зборнік вершаў Алеся Бадака «Уладар ветру». І ўжо паспелі распаўсюдзіць 248 экзэмпляраў. А зараз рыхтуецца да выдання кніга паэзіі Віктара Шніпа «Васільковы мёд». Яе, як і папярэднія паэтычныя зборнікі, можна будзе ўбачыць у продажы ў кнігарні «Акадэмкніга» у Мінску па адрасе: праспект Незалежнасці, 82, а таксама ў сетцы крамаў ААТ «Белкніга» па ўсёй краіне.