У галерэі Савіцкага можна акунуцца ў атмасферу лекавання і алхіміі | zviazda.by\nХатняя старонка » Культура » У галерэі Савіцкага можна акунуцца ў атмасферу лекавання і алхіміі\nДа 13 студзеня ў Мастацкай галерэі Міхаіла Савіцкага, што ў сталіцы, можна акунуцца ў атмасферу лекавання і нават алхіміі, убачыўшы выстаўку «Аптэка ў старой сядзібе. Гісторыя фармацыі ў Мінску ў XVІІІ—XX стагоддзях», прысвечаную 270-годдзю аптэкі Яна Шэйбы.\nГістарычна будынак на плошчы Свабоды, 15 (дзе цяпер размяшчаецца галерэя) вядомы з канца XVІІІ стагоддзя як гарадская сядзіба. У 1799 годзе першы гаспадар граф Міхаіл Пшаздзецкі прадаў дом за 40 тысяч польскіх злотых Андрэю і Ганне Станкевічам. Менавіта з імем Андрэя Станкевіча звязана «аптэчная» гісторыя сядзібы. Яшчэ ў 1782 годзе будучы гаспадар дома мешчанін Андрэй Станкевіч адкрыў у Мінску аптэку.\nНа выстаўцы прадстаўлена гісторыя аптэчнай справы сталіцы з канца XVІІІ стагоддзя. Экспануецца арыгінальны аптэчны посуд: шкляныя і парцалянавыя штанглазы, рэторты, перагонныя колбы; узоры лекавых раслін; аптэчныя сігнатуры, фірмовыя этыкеткі аптэкі № 88 у Траецкім прадмесці; кнігі па фармацэўтыцы; аптэчныя вагі; дакументы і фотаматэрыялы.\nВыстаўка падрыхтавана супрацоўнікамі галерэі сумесна з прадпрыемствам «Белфармацыя», клубам па гісторыі фармацыі пры рэспубліканскім грамадскім аб'яднанні фармацэўтычных работнікаў «ФАРМАБЕЛ».\nВарта дадаць, што ў дарэвалюцыйным Мінску аптэк таксама было нямала. З 1907 года ў сталіцы ў раёне цяперашняй вуліцы Фабрыцыуса працаваў шклозавод Батвінніка, які, у прыватнасці, пастаўляў аптэкам слоічкі, бутэлечкі. Пасля рэвалюцыі ён стаў шклозаводам «Пралетар». Адзін з будынкаў былой «гуты» захаваўся. Яго гісторыя цесна звязана з самой аптэкай, якая адкрылася ў Траецкім у 1987 годзе пасля рэстаўрацыі заходняй часткі прадмесця (кабінет гісторыі аптэчнай справы знаходзіцца па адрасе: Старажоўская, 3). А сам будынак аптэкі № 88, дзе ён размяшчаецца, уключаны ў рэестр гісторыка-культурных каштоўнасцяў Беларусі. Першапачаткова было прынята рашэнне зрабіць у ім не толькі ўстанову па вырабе лекавых збораў і продажы лекаў, але і асветніцкі, папулярызатарскі аб'ект. Аформіць уваход, тамбур і гандлёвую залу ў стылі старадаўніх аптэк XVІІ стагоддзя запрасілі архітэктара Ілью Дзятлава, мастачак Аляксандру Дзятлаву і Вольгу Сазыкіну. Дзякуючы ім знешні выгляд і інтэр'ер аптэкі цяпер з'яўляюцца ўнікальнымі.\nЗагаловак у газеце: Гісторыя старых аптэк\n2464 Жыхар Пружанскага раёна забраў тушу лася і адкажа за браканьерства


Будзьма беларусамі! » Што ўратавала Беларусь ад самай вялікай хваробы ў XIV стагоддзі\n25.10.2021 | Гісторыя\nЧаму чума абмінула? Адказы шукае кандыдат гістарычных навук Уладзімір Канановіч.\nЯк у часы князя Альгерда, у 2020-м у Віцебск прыйшла небяспечная эпідэмія. Фота Сяргея Серабро.\nXIV стагоддзе трывала ўвайшло ў аналы еўрапейскай гісторыі як стагоддзе катастроф. Перадусім у гэтым вінаватыя Вялікі голад 1315–1322 гадоў і Чорная смерць 1346–1353 гадоў.\nВялікі голад ахапіў многія краіны Еўропы, землі Паўночна-Усходняй Русі (Вялікі Ноўгарад, Пскоў), а таксама, падобна, ускраіны Літвы і Беларусі. Шмат жыхароў названых рэгіёнаў тады памерла, а многія з тых, хто выжыў, мелі зусім слабы імунітэт. Дзеці, што нарадзіліся падчас голаду, праз некалькі дзесяцігоддзяў сталі першымі ахвярамі эпідэміі чумы, якая ўвайшла ў гісторыю як Чорная смерць.\nПрычынай голаду і чумы былі неспрыяльныя кліматычныя ўмовы, перадусім частыя дажджы і халады. Якраз тады надыходзіў так званы Малы ледавіковы перыяд, які цягнуўся з сярэдзіны XIV да сярэдзіны ХІХ стагоддзя і прыйшоў на змену сярэднявечнаму кліматычнаму оптымуму 900–1300-х.\nБубонная ці лёгачная?\nРаней даследчыкі лічылі, што Чорнай смерцю была бубонная чума, паколькі праявамі гэтай узбуджанай чумнымі блохамі і вошамі хваробы былі бубоны (лімфатычныя нарывы і пухліны, на тагачаснай лаціне buboes) у пахвінных зонах або на шыі (пра першую ў гісторыі пандэмію бубоннай чумы ў VI–VIII стагоддзях чытайце артыкул Аляксея Казленкі «Чума: расплата за цывілізацыю» ў № 4/2020 «Нашай гісторыі»).\nУ апошняе дзесяцігоддзе, аднак, усё часцей можна сустрэць меркаванне навукоўцаў, што чума сярэдзіны XIV стагоддзя была насамрэч не бубоннай, а лёгачнай. Такая форма і без таго небяспечнай хваробы распаўсюджваецца значна хутчэй (для заражэння дастаткова ўдыхнуць паветра з чумнымі бактэрыямі) і здольная ахапіць большую колькасць людзей за адносна невялікі адрэзак часу. І ў сімптомах ёсць характэрныя адрозненні.\nПершыя сведкі сярэднявечнай чумы, у тым ліку і слынны італьянскі пісьменнік Джавані Бакача, хоць і пісалі пра наяўнасць нарываў і пухлінаў у хворага чалавека, разам з тым адзначалі, што звыклай з’явай было таксама харканне крывёю, з’яўленне чорных або сініх плямаў (адсюль і другая назва хваробы), пухіроў і прышчоў памерам з рабацінку або зярнятка сачавіцы, якія пакрывалі цела хворага. Сама хвароба развівалася вельмі хутка, нават вокамгненна, на працягу двух або трох дзён, часам нават хутчэй.\nТаму большасць даследчыкаў сёння прытрымліваецца думкі, што Чорная смерць магла быць спалучэннем бубоннай і лёгачнай чумы.\nНе было імунітэту\nЧаму з’явілася Чорная смерць, доўгі час было загадкай. На сёння, здаецца, найдалей прасунуліся ў тлумачэнні знішчальнага характару сярэднявечнай чумы прыхільнікі тэорыі басейна хваробаў. Яны кажуць, што ў дакалумбаву эпоху ў свеце існавалі своеасаблівыя адасобленыя зоны, дзе людзі суіснавалі з уласцівымі ім хваробамі, да якіх яны даўно прызвычаіліся. Такімі зонамі маглі быць Еўропа, афрыканскі рэгіён на поўдзень ад Сахары, Паўднёва-Усходняя Азія. А як толькі хваробы з адной геаграфічнай зоны пераносіліся ў іншую, то адразу набывалі лятальны характар, бо мясцовае насельніцтва не мела да іх прыроднага імунітэту.\nРадзімай чумы магло быць Цінхай-Тыбецкае ўзвышша: кітайскія храністы фіксавалі магутны выбух гэтай хваробы там каля 1331 года. Адтуль чума распаўсюдзілася ў Сярэднюю Азію. У 1338–1339 гадах яна дасягнула ваколіцаў возера Ісык-Куль у цяперашнім Кыргызстане, дзе выкасіла супольнасць тамтэйшых хрысціянаў-нестарыянаў. А ўжо адтуль па Вялікім шаўковым шляху хвароба пайшла ў Еўропу.\nУ 1346 годзе чума з’явілася ў Крыме, перадусім у Кафе (Феадосіі), якая служыла адным з галоўных транзітных цэнтраў на заходнім адрэзку Шаўковага шляху. Хваробу прынесла туды золатаардынскае войска, якое вярнулася з выправы ў Сярэднюю Азію і адразу перайшло да аблогі Кафы. Неўзабаве сярод манголаў пачалася жахлівая эпідэмія. Хан Джанібек загадаў катапультай кідаць целы памерлых у горад, каб схіліць абаронцаў да капітуляцыі. У выніку інфекцыя распаўсюдзілася ў Кафе, пасля разам з генуэзскімі ўцекачамі з Крыма трапіла ў Італію, а пазней і ў астатнюю Еўропу, дзе збірала ахвяры на працягу амаль сямі гадоў, з 1346-га па 1352-і.\nГандлёвыя шляхі ў сярэднявечнай Еўропе. Карта Марціна Яна Мансана, Openculture.com.\nКаб дакладна сказаць, з якім поспехам чума выканала свой танец смерці на нашай зямлі, добра было б звярнуцца да аўтэнтычных дакументаў. Але пісьмовыя крыніцы з тагачасных беларускіх земляў практычна адсутнічаюць. Летапісы ж Паўночна-Усходняй Русі і польскія хронікі толькі ў вельмі рэдкіх выпадках паведамляюць пра факты прыродных катаклізмаў і эпідэмій на землях паміж Дзвіною і Прыпяццю, Нёманам і Дняпром.\nУ Пскоўскім летапісе гаворыцца, што ў 1349 годзе ў Полацку выбухнула эпідэмія. Наконт яе паходжання думкі даследчыкаў падзяліліся. Раней меркавалася, што гэта была чума, якая мусіла прыйсці ў Полацк з Прыбалтыкі, перадусім з земляў Нямецкага ордэна.\nСапраўды, увосень 1349 года Прусія і Памеранія, асабліва балтыйскія парты, уключна з Эльбінгам і Кёнігсбергам, ляжалі ўжо спустошаныя Чорнай смерцю. Але ці магла чума ўсяго за некалькі месяцаў праз густыя лясы і пушчы пераадолець адлегласць ад балтыйскага ўзбярэжжа да Полацка? Тым больш што ёй спатрэбілася каля года, каб распаўсюдзіцца толькі з Прусіі ў суседнюю Лівонію. Таму, найхутчэй, эпідэмія 1349 года ў Полацку магла быць альбо нейкай мясцовай заразнай хваробай, альбо чумой, якая прыйшла ў горад на Дзвіне дняпроўскім гандлёвым шляхам, з Прычарнамор’я або Сярэдняга Дняпра, г. зн. з земляў, якія належалі на той час Залатой Ардзе і былі першымі, што трапілі пад удар чумы яшчэ ў 1347 годзе. Далей з Полацка эпідэмія, відаць, не пайшла.\nНіканаўскі (Патрыяршы) летапіс паведамляе, што чума з’явілася на Русі напрыканцы 1351 года. Першым буйным горадам, які новая хвароба заваявала, быў Пскоў. Можна меркаваць, што на гэты раз хвароба прыбыла сапраўды з Лівоніі, з якой гэты горад межаваў і меў шчыльныя гандлёвыя сувязі. Неўзабаве чума перакінуліся ў суседні Вялікі Ноўгарад.\nЛетапісец канстатуе, што ў 1352 годзе Чорнай смерцю была ахопленая ўжо амаль уся Русь, пачынаючы ад Кіева і Чарнігава на поўдні, праз Смаленск у цэнтры і да Белавозера на поўначы і Суздалі на ўсходзе. Такі вірулентны характар чумы на Русі можа быць вытлумачаны тым фактам, што па яе землях праходзілі найважнейшыя гандлёвыя шляхі, уключаючы дняпроўскі, прыбалтыйскі і волжскі, па якіх гэтая заразная хвароба магла пранікаць у рэгіён. Там, дзе гэтыя плыні сустракаліся, як ў Паўночна-Заходняй Русі, чума забірала найбольш ахвяраў.\nУ спісе гарадоў, якія сталі ахвярай чумы ў сярэдзіне XIV стагоддзя, адсутнічаюць Віцебск і Полацк, якія на той момант належалі вялікаму князю літоўскаму Альгерду і ягоным нашчадкам. Магчыма, што летапісец Паўночна-Заходняй Русі проста не меў звестак (ці асабліва і не цікавіўся) пра эпідэмічнае становішча ў гэтых гарадах, але магло быць і так, што мясцовыя ўлады ўвялі досыць эфектыўныя каранцінныя меры і тым самым здолелі пазбегнуць такога жорсткага сцэнарыя, які напаткаў іншыя землі Русі. Але малаверагодна, што чума, «падымаючыся» ўверх па Дняпры з Прычарнамор’я або па Дзвіне з партоў Балтыкі, магла ўвогуле абмінуць такія важныя гандлёвыя цэнтры, як Полацк і Віцебск.\nСхема старажытнага Полацка. Wikimedia Commons.\nЧума была такой хваробай, якая перыядычна вярталася, каб сабраць новы ўраджай ахвяраў. Летапісы Паўночна-Усходняй Русі паведамляюць, што ў 1364 годзе яна ахапіла не толькі гарады Вялікага Княства Маскоўскага, але закранула і суседнюю Літву. Найхутчэй, меліся на ўвазе прыдзвінскія і падняпроўскія гарады, у першую чаргу — зноў Полацк і Віцебск.\nЧума з’яўлялася на беларускіх землях і ў XV стагоддзі, хоць, здаецца, тады яна была ўжо не такой жорсткай. Польскі храніст Ян Длугаш, у прыватнасці, паведамляе, што напрыканцы 1425 года кароль Уладзіслаў Ягайла і каралева Сафія Гальшанская змушаныя былі тэрмінова выехаць з Познані, ратуючыся ад набліжэння чумы, якая тады лютавала на польскіх землях.\nШлях каралеўскай пары ляжаў у Берасце, але і там яна доўга не затрымалася, паколькі прыйшла вестка, што чума хутка будзе ў ваколіцах горада. Тады кароль прыняў рашэнне ехаць углыб Літвы, каб там правесці зіму, забаўляючы сябе паляваннем. Нейкі час манарх знаходзіўся ў Горадні, дзе ён і вялікі князь Вітаўт прымалі вялікага магістра Тэўтонскага ордэна Паўля фон Русдарфа. Каляды кароль сустракаў ужо ў Вільні.\nАле ў сярэдзіне зімы чума пракралася і ў Літву. Каралеўская пара ў суправаджэнні вялікага князя Вітаўта была змушаная шукаць паратунку ў густых літоўскіх лясах, хутчэй за ўсё ў Берштаўскай пушчы (гл. пра той край артыкул Сяргея Токця ў № 8/2019 «Нашай гісторыі»). Толькі калі чума напрыканцы зімы прыціхла, кароль нарэшце прыняў рашэнне вяртацца ў Польшчу. Праўда, вяртанне пасля працяглай самаізаляцыі азмрочылася пераломам каралеўскай нагі падчас ловаў на мядзведзя ў Белавежскай пушчы. Вітаўт жа рэшту той зімы правёў на ўсходзе ВКЛ, спачатку ў Абольцах, а пасля ў Віцебску, адкуль актыўна ліставаўся з еўрапейскімі ўладарамі.\nНаступным разам чума наведалася ў Вялікае Княства Літоўскае ўзімку 1464–1465 гадоў. Прыйшла яна з Прусіі, дзе ў той час Польшча ваявала з Тэўтонскім ордэнам. Калі жаўнеры вярталіся дадому, то прынеслі заразу і ў Літву, перадусім у ваколіцы Вільні. З-за выбуху чумы ў сталіцы ВКЛ туды не змог трапіць вялікі князь Казімір Ягайлавіч. Таму з Горадні, дзе сустракаў Каляды, ён паехаў у некранутае хваробай Коўна, прабыўшы там да канца зімы.\nЛюдзі на беларускіх землях ратаваліся ад Чорнай смерці прыкладна так, як гэта рабілі паўсюль у Еўропе. Багацейшыя гараджане ўцякалі ў сельскую мясцовасць, калі мелі там уласныя маёнткі. Менш заможныя замыкаліся ва ўласных дамах. Сяляне і шляхта ратаваліся ў лясах. Як адзначалася вышэй, у некаторых гарадах і мясцовасцях (Полацк, Віцебск) маглі практыкавацца каранцінныя мерапрыемствы. Як дакладна яны маглі выглядаць, адназначных звестак няма. Па аналогіі з іншымі рэгіёнамі, уладары якіх выкарыстоўвалі каранцін падчас чумы (напрыклад, польскі кароль Казімір Вялікі), можна меркаваць, што забараняліся ўсялякія кантакты з вонкавым светам: падчас эпідэміі ў горад або нават ва ўсю зямлю (княства, каралеўства) нельга было ўехаць. Магчыма, адбывалася сацыяльная ізаляцыя хворых і іх не дазвалялася наведваць, акрамя толькі самых блізкіх людзей.\nПахаванне ахвяраў Чорнай смерці ў бельгійскім горадзе Турнэ. Мініяцюра з рукапісу Жыля Ле Мюізі «Antiquitates Flandriae», 1349—1352 гады. Ancient.eu\nТаксама нельга выключаць, што дамы і маёмасць памерлых спальваліся, бо на Русі выпальванне і агонь лічыліся дзейснымі сродкамі супраць чумы і іншых заразных хваробаў. Але перадусім і багатыя, і бедныя спадзяваліся толькі на літасць Госпада. Бо ніякіх эфектыўных лекаў ад гэтай пошасці тады не было.\nПрыродныя каранцінныя зоны\nЗ-за недахопу надзейных крыніц адносна чумы на беларускіх землях у познім Сярэднявеччы застаецца звяртацца да параўнання. Сёння існуе даволі шырокая навуковая літаратура па Чорнай смерці ў Еўразіі, і гэтыя факты можна гіпатэтычна спраецыраваць на беларускія землі сярэдзіны XIV стагоддзя.\nЧорная смерць была тыповай масавай заразнай хваробай, якая для таго, каб існаваць, патрабавала дастаткова шматлікага насельніцтва, якое да таго ж сялілася б шчыльна. Таму сярэднявечныя гарады з іхняй антысанітарыяй і кепскай асабістай гігіенай жыхароў уяўлялі сабой ідэальны асяродак для распаўсюджання заразных хвароб — у тым ліку Чорнай смерці.\nУ адрозненне не толькі ад Заходняй і Цэнтральнай Еўропы, але і Паўночна-Усходняй і Паўднёва-Заходняй Русі, беларускія і літоўскія землі ў сярэдзіне XIV стагоддзя былі слаба ўрбанізаваныя. Нават адносна буйныя населеныя пункты, за рэдкім выключэннем (Полацк, Віцебск, Берасце, у пэўнай ступені Наваградак), былі па факце невялікімі паселішчамі на некалькі дзясяткаў драўляных хат. Шчыльнасць насельніцтва была вельмі малая. І гэта сур’ёзна стрымлівала распаўсюд хваробы.\nА яшчэ ворагам Чорнай смерці пры яе прасоўванні да Беларусі была прырода. У тыя часы ў край няпроста было ўвайсці і, адпаведна, з яго няпроста было выйсці. На поўдні натуральнай перашкодай былі амаль непралазныя палескія балоты, якія аддзялялі Турава-Пінскае княства, а затым і Літву ад рускіх земляў, залежных ад Залатой Арды.\nНа захадзе, прынамсі з XIV стагоддзя, такой перашкодай была ненаселеная прастора з выключна дрымучых лясоў, непралазных балотаў і пустак, якая працягнулася на амаль дзевяноста міляў ушырыню паміж Нямецкім ордэнам у Прусіі і Літвой. У адрозненне ад пінска-палескіх балотаў, яна была прыродна-штучным абарончым умацаваннем, створаным крыжакамі, каб замарудзіць прасоўванне літоўскага войска ўглыб Прусіі. Любому, хто асмельваўся пераадольваць гэты абшар, пагражала галодная смерць альбо гібель ад звяроў. Па гэтай жа прычыне дзікая прастора давала стапрацэнтную гарантыю ад пранікнення заразных хвароб. Нават калі ўявіць, што хтосьці хворы на чуму і паспрабаваў бы трапіць у край, то няшчасны папросту памёр бы недзе па дарозе на працягу двух-трох дзён, так і не дайшоўшы да людзей.\nКалі Вялікая пустка засланяла беларуска-літоўскія землі ад пранікнення чумы з Прусіі, то Белавежская пушча служыла прыроднай мяжой з Польшчай. З Польшчы на землі Русі і Літвы можна было трапіць толькі праз Берасце, адваяванае Гедымінавічамі ў польскага караля Казіміра Вялікага ў 1351 годзе. І гэта змяншала мабільнасць не толькі людзей і тавараў, але і вірусаў ды хвароб.\nНа захадзе і паўночным захадзе краю прыродная ізаляванасць ўзмацнялася ізаляцыяй палітычнай: на працягу амаль усяго XIV стагоддзя мяжа з Нямецкім ордэнам у Прусіі і Лівоніі была закрытай. Праўда, існавала магчымасць, што заразныя хваробы маглі перадацца пры памежных сутычках або праз палонных і перабежчыкаў. З Польшчай таксама амаль да 1385 года існавала палітычная мяжа, хоць яна і не была такой выразнай, як з ордэнам. Тым не менш і на гэтым кірунку не было масавага руху людзей, за выключэннем, бадай, войскаў.\nІ толькі на поўначы і ўсходзе старажытная Беларусь была больш адкрытая звонку. Адсутнасць выразнай і акрэсленай палітычнай мяжы, адносна шчыльныя кантакты з Псковам, Вялікім Ноўгарадам і Масквой рабілі імавернай магчымасць распаўсюджання заразных хвароб з гэтых гарадоў. Таму калі чума і трапляла да нас, то менавіта з гэтага кірунку.\nТрапіць у край можна было і па рэках. Але ва ўмовах ХIV стагоддзя зрабіць гэта было няпроста. Нёман і ў меншай ступені Дзвіна былі не толькі прыроднымі, але і ваенна-палітычнымі межамі паміж узаемна варожымі бакамі, што, адпаведна, абмяжоўвала рух па іх. Літва такім чынам была адрэзаная ад балтыйскіх партоў. Што да Дняпра, то ён працягваў у той час заставацца важнай воднай артэрыяй, але яго значэнне як гандлёвага шляху істотна зменшылася пасля таго, як золатаардынскія ханы перанакіравалі свой гандаль на басейн Волгі і яе прытокаў.\nРака Дняпро ў XIV стагоддзі яшчэ складала частку гандлёвага воднага шляху з варагаў у грэкі. Shutterstock.com, by Vola Crocodile.\nЧума любіла марскія шляхі і партовыя гарады, таму тое, што крыжакі і золатаардынцы блакавалі нашы галоўныя рачныя артэрыі, таксама несумненна ратавала сярэднявечных беларусаў.\nТаму выглядае, што Чорная смерць сапраўды не нанесла вялікай шкоды землям паміж Прыпяццю і Дзвіной, Дняпром і Нёманам, аснове Вялікага Княства Літоўскага. І гэта адыграла сваю станоўчую ролю ў далейшым культурным, сацыяльна-эканамічным і нават палітычным развіцці беларускіх земляў у Сярэднявеччы.


Усё трымаецца на руплiўцах\nРаботнiкi культуры рыхтуюцца прымаць вiншаваннi. З 1998 года указам Прэзiдэнта краiны другая нядзеля кастрычнiка пазначана на календары як iх прафесiйнае свята\nНа гэты раз культработнiкi зоймуць свае месцы не на звыклай сцэне, а ў глядзельнай зале\nРаботнiкi культуры рыхтуюцца прымаць вiншаваннi. З 1998 года указам Прэзiдэнта краiны другая нядзеля кастрычнiка пазначана на календары як iх прафесiйнае свята. Хаця, калi глянуць шырэй, сваiм яго могуць лiчыць не толькi непасрэдна супрацоўнiкi ўстаноў i арганiзацый, падпарадкаваных Мiнкульту. Разам з iмi i дзеячы мастацтваў, i вялiкая армiя самадзейных акцёраў, танцораў, музыкантаў, мастакоў, аматараў i майстроў народнай творчасцi. Сюды ж можна далучыць i будучых работнiкаў галiны – студэнтаў трох творчых ВНУ i больш чым 20 сярэднiх спецыяльных навучальных устаноў.\nА калi дадаць i тых, хто неабыякавы да культуры, яе дасягненняў i праблем, хто з’яўляецца прыхiльнiкам розных вiдаў мастацтва i пастаянна карыстаецца паслугамi сферы, – наведвальнiкаў музеяў i клубаў, выставачных i канцэртных залаў, бiблiятэк, тэатраў i кiнатэатраў, то выходзiць, што набывае свята маштаб амаль усенародны!..\nПа традыцыi папярэднiчаць яму будзе ўрачысты сход у сталiцы. 12 кастрычнiка ў Мiнску, у зале Белдзяржфiлармонii, збяруцца лепшыя прадстаўнiкi галiны. Чакаюцца дэлегацыi з усiх абласцей, звыш 600 чалавек з розных рэгiёнаў краiны, з вiншавальнымi словамi да якiх звернецца мiнiстр культуры Беларусi Уладзiмiр Матвяйчук. Размова разам з тым пойдзе i пра культурныя здабыткi, i пра тых руплiўцаў, дзякуючы чыёй натхнёнай творчай працы яны назапашваюцца. Больш за 80 работнiкаў галiны – ад сельскiх бiблiятэкараў да вядучых артыстаў акадэмiчных тэатраў — атрымаюць напярэдаднi прафесiйнага свята ганаровыя граматы i пачэсныя адзнакi ад Савета Мiнiстраў краiны, Нацыянальнага сходу, Мiнiстэрства культуры.\nМiж тым толькi гэтым збор у сталiцы такога вялiкага прадстаўнiцтва работнiкаў галiны не абмяжуецца. Дарэчы, гэта таксама традыцыя – спалучаць у святочным мерапрыемстве прыемнае з пазнавальным i карысным. Так адзiн год госцi з рэгiёнаў мелi магчымасць пабываць у толькi адкрытым Доме кiно, другi — наведаць унiкальны новы будынак Нацыянальнай бiблiятэкi, трэцi — убачыць на свае вочы вынiкi рамонту i рэканструкцыi Белдзяржфiлармонii. Як расказаў намеснiк мiнiстра культуры Валерый Гедройц, сёлетнiм аб’ектам для наведвання стане прыбудова Нацыянальнага мастацкага музея Беларусi, дзе можна будзе пазнаёмiцца i з яго новай экспазiцыяй, i з новымi iнфармацыйнымi магчымасцямi.\nЯшчэ адно цiкавае мерапрыемства – выстаўка новых вiдаў прадукцыi прамысловых прадпрыемстваў сiстэмы Мiнiстэрства культуры, дакладней кажучы, таго, што выкарыстоўваецца ў сучасным аснашчэннi клубных устаноў, музеяў, тэатраў i г.д.\nКультурная ж праграма перадсвяточнага дня прадэманструе вiноўнiкам урачыстасцей iх жа будучую змену. Свае таленты пакажуць тыя, каго неўзабаве будуць чакаць на рабочых месцах у арганiзацыях i ўстановах галiны. Вялiкi канцэрт рыхтуецца сiламi студэнтаў унiверсiтэта культуры i мастацтваў, двух акадэмiй — музыкi i мастацтва, харэаграфiчнага каледжа.\nНа гэты раз работнiкi культуры стануць простымi яго гледачамi. Для многiх – нячасты выпадак, звычайна ж якраз iм самiм даводзiцца i рыхтаваць, i арганiзоўваць, i выступаць на сцэне — словам, забяспечваць культурны адпачынак для iншых. Такая гэта прафесiя, прычым з разраду тых, калi i выхадныя, i святочныя днi — працоўныя. Нават калi на календары 14 кастрычнiка.


«Беларусы не асімілююцца... Мы ўжо лічылі, што ведаем Украіну». У МГУ адкрылі Цэнтр | Новы Час\nУ Маскоўскім дзяржаўным унівэрсытэце імя Ламаносава адкрылі Цэнтар беларускай мовы, літаратуры і культуры. Яго ўзначаліла Ала Шэшкен, прафесарка кафедры славянскай філалогіі, паведамляе Радыё Свабода.\nАла Шэшкен нарадзілася ў Лепелі, на Віцебшчыне. Пасля заканчэння школы ў Полацку, вучылася ўва ўніверсітэтах Ленінграду, Белграду і Масквы. У МГУ яна займаецца паўднёваславянскай культурай і выкладае беларускую літаратуру.\n— Ала Генадзьеўна, чаму ў МГУ дагэтуль няма беларускай мовы, як асноўнай. Ёсць, напрыклад, украінская. Але ж афіцыйныя Мінск і Масква — саюзнікі, паміж дзяржавамі няма мяжы.\n— У гэтым няма ніякай палітыкі. У 90-ыя гады ўсе перажывалі не найлепшыя часы, а такія рэчы дыктуюцца жыццёвай неабходнасцю. Калі ў нас з’яўляліся спецыялісты, то беларуская мова некаторы час выкладалася, але, падкрэслю, не як асноўная. Але раней і патрэбы рыхтаваць кадры ў Расіі не было.\n— А што зьмянілася? Што прымушае цяпер уводзіць лекцыі па беларускай мове, літаратуры і культуры ў расійскай ВНУ нумар адзін?\n— Цяпер іншая сітуацыя. Ёсць незалежныя дзяржавы. Трэба ажыццяўляць кантакты па лініі МЗСу, дзе пратакол вымагае прысутнасць беларускай мовы. Усё гэта будзе, гэта пытанне часу. Мы дзеля гэтага і працуем.\n— Тым не менш, па-беларуску ў Беларусі размаўляе не шмат людзей. А чыноўнікі і пагатоў надзвычай рэдка.\n— А вось падчас адкрыцця нашага цэнтру ўсе беларускія госці, і з Гарадзенскага ўніверсітэта, і беларускія дыпламаты, прамаўлялі на беларускай мове. Аляксандар Лукашанец з Акадэміі навук даслаў свой зварот па-руску, бо ён для шырокай публікі, якая магла не разумець беларускай, а гарадзенская прафэсарка Людміла Рычко паралельна прачытала яго і на беларускай мове. Нашым студэнтам было вельмі цікава.\n— У нас ёсць курс па беларускай літаратуры. Там і Сярэднявечча, і Адраджэнне, і сучасная беларуская літаратура. Мы распавядаем пра Ефрасінню Полацкую, Францішка Скарыну, Сімяона Полацкага, а таксама класікаў — Коласа, Купалу, Багдановіча. І, вядома, Адамовіча, Быкава, як пра магутнейшую асобу еўрапейскага маштабу, і Сьвятлана Алексіевіч. У нас ёсць навуковы часопіс МГУ, дзе мы друкуем і артыкулы па-беларуску. Гэта нашая прынцыповая пазіцыя.\n— Мы будзем папулярызаваць беларускую мову, літаратуру і культуру. Плануем увесці дыстанцыйныя курсы беларускай мовы. Мы хочам, каб нашыя маладыя кадры пазнаёміліся з Беларуссю. Будуць летнікі для найлепшых студэнтаў, якія змогуць палепшыць веданне беларускай мовы ў Беларусі. Мы будзем збіраць кнігі па беларускай мове і літаратуры, каб студэнты маглі з гэтай тэмай знаёміцца. Калегі з Гродна будуць нам у гэтым спрыяць.\n— Мы праводзілі ўнутранае сацыялагічнае апытанне. Яно даказала, што ёсць такая патрэба. Славістыка раней перажывала не найлепшыя часы. Быў нейкі крэн на Захад. Але зараз усё выроўніваецца. Расце інтарэс да славянаў. Без знаёмства з праблемамі славянаў у сучасным сьвеце стала складана існаваць. Славяне займаюць ледзь не цэнтральнае месца ў еўрапейскім палітычным дыскурсе. І калі ў гэтым не разбірацца, то атрымаецца вельмі шмат памылак і глупстваў.\n— На працягу літаральна аднаго ўчорашняга дня з Расіі прыйшло ажно тры навіны падобнага характару: стварэнне вашага цэнтру, перакладчыцкая група ў Інстытуце Горкага, аднаўленне вывучэння беларускай мовы ў Піцеры. Вы лічыце, што гэта выпадкова?\n— Я магу выказаць здагадку, што тут менш за ўсё палітыкі. Тут цікавасць да агульных культурных каранёў. 500-годдзе славянскага кнігадрукавання сёлета прагучала вельмі моцна. Культурная частка насельніцтва зьвярнула на гэта ўвагу.\n— Няўжо раней ніхто не бачыў, што ў Беларусі ёсць свая мова, культура, літаратура?\n— Беларусы вядуць сябе вельмі актыўна. Мы раней жылі ў адной дзяржаве і для старэйшага пакалення веды адзін аб другім былі натуральнымі. Маладыя ж выраслі ў іншай геапалітычнай і геаграфічнай прасторы. Мы адчуваем, што мусім даць веды пра нашых адзінакроўных славянскіх братоў. Магчыма і падзеі ва Ўкраіне падштурхнулі да таго, каб цікавіцца тым, што мы лічылі часткаю сябе. Мы лічылі, што ўсё ведаем. А яно мае сваю спэцыфіку. Яе трэба разумець і разбірацца ў ёй. А дзеля гэтага трэба яе вывучаць.\n— Гэта дзіўна яшчэ і таму, што ў самой Беларусі ёсць сур’ёзныя праблемы з вывучэннем сваёй мовы.\n— Але беларуская мова павінна падтрымлівацца. У свой час беларусы зрабілі мудрэйшую рэч. Калі б і Украіна прызнала дзве дзяржаўныя мовы, і прыняла федэратыўны лад, усё было б добра. І Крым быў бы ў іх, і не было б Данбасу. Яна б цяпер квітнела і сядзела паміж двух крэслаў, і атрымлівала б з двух бакоў дывідэнды. Але гэта не мая справа, я не палітык. Палітыка Беларусі выклікае вялікую сімпатыю. А выхад беларускіх спартоўцаў з расійскім сцягам! Вы думаеце, што ў нас гэтага ніхто не заўважыў? Уся краіна бачыла і апладзіравала. Колькі славяне павінны схіляць галаву перад англасаксамі, немцамі, французамі? Трэба мець сваё я, тады і нас будуць шанаваць.\n— Ала Генадзьеўна, вы вось узгадалі пра дзьвюхмоўе. Але яно фактычна збіла хвалю адраджэння беларускай мовы і прывяло да таго, што беларускіх школаў — вобмаль. І іх колькасць толькі змяншаецца.\n— У любой з’яве ёсць рэчы, якія могуць быць вельмі пазітыўнымі, а могуць мець і негатыўныя рысы. Беларуская мова недастаткова прысутнічае ў Беларусі, у тэлевізіі, на радыё. Калі людзі размаўляюць па-беларуску, то гэта жывая гутарка, дыялекты. Добрая мова — гэта інтэлігенцыя. Але за гады незалежнасці беларусы без лішняга шуму зрабілі вельмі шмат. Гляньце, колькі выдадзена кніг па гісторыі Беларусі, колькі рэпрынтных выданняў, колькі даследаванняў па мове, гісторыі, культуры. Колькі альбомаў па архітэктуры. Гэта правільна. Так, шмат хто гаворыць па-руску, бо тэлебачанне збольшага расійскае. Але цяпер і яе стала менш.\n— Беларусы — людзі сістэмныя. За што возьмуцца, то без лішняга шуму, паціхеньку робяць. Мне падаецца, што беларуская мова паволі ўмацоўвае свае пазіцыі, а не губляе. Калі гэта патрэбна для палітычнай ці дыпламатычнай кар’еры, то гэта робіцца прэстыжным.\n— То бок можна лічыць, што стварэнне вашага цэнтру гэта адказ на рост папулярнасці беларускай мовы і рост нацыянальнай сьвядомасці?\n— Ініцыятыва зыходзіла ад гарадзенцаў. Яны з ёй прыйшлі да рэктара, а той яе горача падтрымаў. Усе падтрымалі. Так, гэта водгук на працэсы, якія важныя для Беларусі. Гэта знак павагі да нашага брацкага славянскага народу зь якім, шчыра кажучы, мы не адчуваем вялікай розніцы.\n— І вось гэты момант шмат каго бянтэжыць у Беларусі. Нават рускамоўных беларусаў. Маўляў, у Расіі нас успрымаюць як частку рускага народу, а не нацыю, за якой гісторыя Вялікага княства літоўскага, БНР, свая мова.\n— Я сама прадукт ВКЛ. Мае дзяды — літоўцы, беларусы, латышы, палякі, а адна з бабуляў — Маскалёва. Стаўленне да Беларусі і яе гісторыі залежыць ад канкрэтнага чалавека і асяроддзя. Мне такіх, што адмаўляюць існаванне Беларусі, не даводзілася сустракаць. Але такое ёсць. Таму і трэба ўсё тлумачыць. Няма сэнсу злавацца. Людзі, якія так кажуць, проста не ведаюць гісторыі. Менавіта таму трэба такія веды папулярызаваць.\n— Этнас — жывы арганізм, ён развіваецца. Ёсць народы, якія зніклі. А беларусы захаваліся і ва ўмовах Рэчы Паспалітай, якая не жадала іх бачыць як ідэнтычнасць, і ва ўмовах Расійскай імперыі, якая баялася, што пад беларускай вопраткай палякі нешта задумваюць. І гэта прагучала ў 1918 годзе, змагло аформіцца ў дзяржаву. Беларусы ў такіх умовах сфармавалі свядомасць, выгадавалі таленавітых людзей, прымусілі гучаць сваю мову. Беларусы выжывуць, нікуды яны ня дзенуцца, не асімілюцца. Беларусы дзейнічаюць далікатна, паступова, і гэта слушна. На ток-шоў на нашых каналах сапраўды можна сустрэць такія рэчы, якія могуць абураць.\n— І яны абураюць. Не толькі звычайных грамадзян, але і афіцыйных чыноўнікаў.\n— І правільна, што беларусы крыўдзяцца. Але трэба тлумачыць людзям пра Беларусь. Бо ў гэтых ток-шоў удзельнікі часта спасылаюцца на расійскіх навукоўцаў XIX стагоддзя. Сапраўды, у XIX стагоддзі так думалі. Але ўяўленні пра славянскія народы, мовы, культуры развіваліся. Сёння неабавязкова спасылацца на тых навукоўцаў, хаця ў свой час яны былі аўтарытэтнымі. Стан навукі быў іншым, было іншым знаёмства з беларускай мовай. Але навука не стаіць, яна разьвіваецца.\n— Ала Генадзьеўна, скажыце, як правільна ў Расіі па-расійску казаць: Беларусь ці Белоруссія? Бо ў нас часта ўспрымаецца балюча, калі расійцы памыляюцца з назвай нашай краіны.\n— Прабачце за Беларуссію. Гэта выдатак мінулага. Правільна — Рэспубліка Беларусь. Мяне неяк запрасілі чытаць лекцыю ў Полацкі ўніверсытэт і я некалькі разоў сказала Белоруссія. Моладзь мяне асекла, ім не спадабалася, калі я так сказала. Яны выраслі ў незалежнай краіне. І гэта правільна. Калі нашыя студэнты кажуць Белоруссія, то я іх папраўляю.\n— Магчыма вам удасца навучыць казаць Беларусь і расійскіх дыпламатаў, калі яны прыйдуць у ваш цэнтар а лекцыі?\n— Калі яны прыйдуць, то мы тут іх шмат чаму навучым.\nВа ўжыванні допінгу западозрылі 300 расійскіх спартоўцаў


У Мінску знаходзіцца Дарадца прэзідэнта ЗША па нацыянальнай бяспецы Джон Болтан | Новы Час\nДжон Болтан наведвае мемарыял "Яма" ў Мінску. Фота: Пасольства ЗША ў Мінску\n«Мы радыя вітаць дарадцу па нацыянальнай бяспецы Джона Болтана, які прыбыў для абмеркавання пытанняў рэгіянальнай бяспекі і ўмацавання дыпламатычных адносін», — напісана на старонцы пасольства ў Twitter.\nПерад сустрэчай з Аляксандрам Лукашэнкам Джон Болтан наведаў мемарыял «Яма», усталяваны ў памяць пра ахвяр мінскага гета, пакараных 2 сакавіка 1942 году. Дарадца Трампа аддаў даніну памяці загінулым у трагедыі і тым амерыканцам, хто выжыў або страціў родных падчас Халакоста ў Беларусі.\nНагадаем, 28 жніўня ў сябе ў Twitter дарадца прэзідэнта ЗША Дональда Трампа па нацыянальнай бяспецы Джон Болтан напісаў, што ляціць у Мінск, каб сустрэцца з Аляксандрам Лукашэнкам і абмеркаваць пытанні рэгіянальнай бяспекі і падкрэсліць падтрымку ЗША суверэнітэту і незалежнасці Беларусі.\nРаней пра гэта паведамляла выданне Foreign Policy. У гэтым стагоддзі гэта першы візіт прадстаўнікоў урада ЗША ў Беларусь на такім высокім узроўні.\n«Ставіцца да яе [да Беларусі] як да чорнай дзюры і ігнараваць яе — няўдача. Гэта не прывяло да прасоўвання ў галіне правоў чалавека», — пракаментаваў выданню былы намеснік памочніка міністра абароны ЗША па справах Расіі, Украіны і Еўразіі Майкл Карпэнтэр.\nУ Крамлі расцанілі візіт дарадцы прэзідэнта ЗША па нацбяспецы Джона Болтана ў Мінск як унутраную справу Беларусі.\n«Казаць аб цесным узаемадзеянні Беларусі і ЗША, нам здаецца, у сапраўдны момант не прыходзіцца. Гаворка не ідзе аб поўнафарматных афіцыйных кантактах. Гэта візіт на працоўным узроўні», — заявіў прэс-сакратар Пуціна.\nДжон Болтан і часовая павераная ў справах ЗША ў Беларусі Джэніфер Мур наведваюць мемарыял "Яма" ў Мінску. Фота: Пасольства ЗША ў Мінску\nАдносіны Беларусі і ЗША\nАдносіны Беларусі і ЗША, нягледзячы на некаторае пацяпленне, застаюцца складанымі.\nУ 2006 годзе прэзідэнтам ЗША Джорджам Бушам у дачыненні да Аляксандра Лукашэнкі, шэрагу чыноўнікаў і членаў іх сем'яў былі ўведзеныя санкцыі. Нагодай сталі прэзідэнцкія выбары ў Беларусі, якія ў ЗША і ЕС прызналі недэмакратычнымі. Зараз у спісе застаюцца дзесяць чалавек: Аляксандр Лукашэнка, Віктар Лукашэнка, Лідзія Ярмошына, Віктар Галаванаў, Віктар Шэйман, Дзмітрый Паўлічэнка, Сцяпан Сухарэнка, Аляксандр Зімоўскі, Уладзімір Навумаў і Наталля Пяткевіч.\nТаксама ЗША з 2006 года ўводзілі санкцыі супраць беларускіх прадпрыемстваў. У 2015 годзе дзеянне санкцыяў было прыпынена, затым гэтае рашэнне шматкроць прадаўжалася. На прыпыненне санкцый паўплывала вызваленне палітвязняў у 2015 годзе, спакойныя выбары ў кастрычніку таго ж года, а таксама праходжанне ў парламент першых апазіцыйных дэпутатаў за 12 гадоў ў 2016 годзе.\nТаксама ў Беларусі з 2008 года няма амбасадара Злучаных Штатаў. Яго месца займае часовы павераны ў справах ЗША.\nПасля ўвядзення ЗША санкцый у дачыненні да канцэрна «Белнафтахім» пасол Беларусі Міхаіл Хвастоў быў адкліканы з Вашынгтона для кансультацый, а Мінск па патрабаванні беларускага боку пакінула пасол Карэн Сцюарт. Колькасць амерыканскіх дыпламатаў у краіне па патрабаванні беларускага боку была скарочаная з 35 да пяці. Паступова штат амерыканскіх дыпламатаў быў пашыраны да 10 чалавек, а ў сакавіку гэтага года кіраўнік МЗС Беларусі Уладзімір Макей паведаміў амерыканскі бок аб зняцці абмежаванняў на колькасць амерыканскіх дыпламатаў.\nУ апошні час у Беларусь усё часцей прыязджаюць афіцыйныя прадстаўнікі ЗША.\nУ канцы кастрычніка 2018 года ў Беларусь прылятаў памочнік дзяржсакратара ЗША па справах Еўропы і Еўразіі Уэс Мітчэл, які назваў Беларусь «часткай бастыёна, які абараняе ад расійскага неаімперыялізму». Тады Лукашэнка заявіў, што разлічвае, што гэта будзе сапраўды гістарычны візіт, «з якога пачнецца, хай паступовы і павольны, выхад з таго стану, у якім знаходзяцца беларуска-амерыканскія адносіны».\nУ лістападзе мінулага года Мінск наведалі былы камандуючы сухапутнымі войскамі ЗША ў Еўропе, эксперт Цэнтра па аналізе еўрапейскай палітыкі Бэн Ходжэс, старэйшы дырэктар Цэнтра дыпламатыі і глабальных адносін ім. Дж. Байдэна Майкл Карпэнтэр, эксперт аналітычнага цэнтра «Карпарацыя Рэндзі» Брус Макклінток, прэзідэнт Джэймстаўнскага фонду Глен Ховард і старшы навуковы супрацоўнік гэтага фонду Уладзімір Сокараў.\nУ сакавіку і ліпені 2019 года Беларусь наведаў нампамочніка дзяржсакратара ЗША Джордж Кент. Чыноўнік адзначаў, што візіты прадстаўнікоў ЗША ў Беларусь будуць адбывацца рэгулярна, «як гэта мае месца ў нармальных адносінах ЗША з іншымі краінамі». У жніўні ў Мінск з двухдзённым візітам прылятала дэлегацыя кангрэса ЗША.


«Круглы» стол на тэму негатыўных наступстваў курэння прайшоў у ПЛ №17 | Белыничи. Зара над Друццю\n«Круглы» стол на тэму негатыўных наступстваў курэння прайшоў у ПЛ №17\nВа ўсім свеце сярод вострых сацыяльных праблем адной з самых значных з’яўляецца курэнне. Прычым, як для саміх курцоў, так і тых, хто проста вымушаны дыхаць шкодным смогам.\nУ чарговы раз аб глабальнай эпідэміі гаварылі з падлеткамі медыкі ЦРБ і райЦГіЭ падчас “круглага” стала, які прайшоў у ПЛ №17 напярэдадні Сусветнага дня адмовы ад курэння.\n— Сістэматычнае спажыванне невялікіх доз нікатыну выклікае звычку, а кожная цыгарэта скарачае жыццё чалавека на некалькі хвілін, — адзначыла інструктар-валеолаг райЦГіЭ Ларыса ВАРАВА. — Спецыялісты падлічылі, што ўсяго 1-2 пачакі цыгарэт утрымліваюць смяротную дозу нікатыну і іншых атрутных рэчываў. Аднак курца выратоўвае тое, што ў арганізм яны ўводзяцца паступова, бо нікатын нейтралізуе іншую атруту, якая ўтрымліваецца ў тытуні, — фармальдэгід. На жаль, залежных ад курэння людзей гэты факт мала хвалюе. Зрэшты, як і той, што тытунёвы дым утрымлівае каля 3000 хімічных рэчываў, здольных пашкоджваць жывыя тканкі. Асабліва тут трэба вылучыць тытунёвы дзёгаць, вокіс вугляроду і азоту, аміяк, сінільную кіслату і шмат іншых.\nКожнаму ўрачу ёсць чым здзівіць заўзятых курцоў. Найбольш уражальныя лічбы назавуць анколагі. Сувязь тытунекурэння з 12 формамі раку не патрабуе доказу. У першую чаргу, гэта рак лёгкіх (90% ад усіх хворых з’яўляюцца спажыўцамі тытуню), гартані, поласці носа, рота, страўніка, падстраўнікавай і малочнай залоз, шыйкі маткі, мачавога пузыра і нырак. Кожны сёмы курэц пакутуе на цяжкія хваробы кравяносных сасудаў.\nБ’юць трывогу і акушэры-гінеколагі. Курэнне з’яўляецца адным з фактараў, якія выклікаюць гіпаксію плода ў выніку парушэння матачнага плацэнтарнага кроватоку. Адбываецца затрымка развіцця, павялічваецца перынатальныя захваральнасць і смяротнасць.\nСярод непрыемных наступстваў курэння, якія назавуць стаматолагі, будуць пацямненне і страта зубоў, непрыемны пах з рота, шматлікія захворванні дзясен і інш.\nТыя, хто не курыць, абураюцца, і не беспадстаўна, наконт пасіўнага курэння. Знаходжанне ў адным памяшканні з курцом на працягу 8 гадзін раўназначна выкурванню 5 цыгарэт. Таксама для пасіўных курцоў характэрныя такія ж захворванні, як і для тых, хто спажывае цыгарэту за цыгарэтай.\nЯшчэ адзін момант, на які аматарам “падыміць” трэба б было звярнуць увагу – сродкі, затрачаныя не на тое, каб умацаваць сваё здароўе, а наадварот, добраахвотна яму нашкодзіць. Аўтар гэтых радкоў спыталася ў некалькіх сваіх знаёмых, колькі грошай ім даводзіцца выдаткоўваць на цыгарэты. Двое з іх адзначылі, што набываюць не самыя дарагія тытунёвыя вырабы, дый выкурваюць толькі адзін пачак за дзень. Але яны не падлічвалі, якая сума набягае за год! Улічваючы кошт пачка “сярэдніх” цыгарэт у 1,4 дэнамінаваныя рублі, можна падлічыць, што за 12 месяцаў на вецер вылятае звыш 500 рублёў. Мабыць, для некага гэта лічба не вялікая. А калі выкурваць больш за 1 пачак? Ці курыць даражэйшыя цыгарэты? Вядома, задумацца ёсць аб чым.\nТолькі праз магазіны райста ў нашым раёне штомесяц рэалізоўваецца звыш 86 000 пачкаў цыгарэт. За 9 месяцаў сёлета тытунёвых вырабаў прададзена амаль на 850 тысяч дэнамінаваных рублёў.\n← Нядбайнасць прывяла да пажару\nЗанадта холадна для злачынстваў →


У хаце ціхая гамана, дым ад цыгарак перамешваецца з гаркавым чадам саломы. Сцішана стогне ў паўзмроку нехта з параненых. Матляюцца па столі і прасценках мядзведзяватыя, скасабочаныя цені. Мільготкія водсветы з печы то горача ўспыхваюць, то цьмяна трымцяць на абшкрэбаных сценах мазанкі.\nХутка, мабыць, зварыцца бульба. Я ўжо адчуваю яе духмяную парнасць у хаце і часам забываюся на рану, на стэп з танкамі, на маю сутычку з Сахно, якая чорт ведае чым яшчэ скончыцца. Я вельмі чуйны да кожнага стуку ў сенцах – толькі рыпнуць дзверы, мне здаецца, што гэта ідуць па мяне. Але гэта ходзяць байцы, носяць салому, ваду. А аднаго разу ў хату ўвальваецца доўгі, у расшпіленым шынялі санітар. У абедзвюх руках у яго нешта шэрае і мяккае, якое ён адразу кідае на падлогу.\n– Ой, што гэта?\nКаця спалохана шастае ўбок. Санітар бязгучна смяецца, асклабіўшы шырокія, нібы конскія, дзёсны. На падлозе дзве нерухомыя трусіныя тушкі.\n– Дзе ты іх узяў? – здзіўлена пытаецца Каця. Спалоху ў яе голасе ўжо няма, ёсць здзіўленне і лагода – сапраўды, рады былі бульбе, і раптам – трусяціна!\n– Там, у сянёх, – ківае санітар. – Норы ого!\nЁн зноў выходзіць здабываць з нор гаспадарскіх трусоў. Каця з несхаваным шкадаваннем на вуснах паднімае за доўгія вушы шэрую мяккую тушку, хвіліну ў ціхім роздуме глядзіць на яе і працягвае кароценькаму санітару.\n– На-ка абдзяры...\nСанітар заклапочана ссоўвае на патыліцу шапку. Аказваецца, ён не ўмее або не хоча зрабіць гэтае звычайнае справы, таксама як і сяржант і Каця. Іншым жа замінаюць параненыя рукі. Тым часам доўгі санітар прыносіць з сянец яшчэ аднаго забітага трусіка. Але ён таксама не ўмее разабраць і ківае на немца:\n– Вунь фрыц хай! Няма чаго дармаеднічаць...\nНемец, пэўна, ужо асвойтаўся ў гэтай хаце і з затоенай цікавасцю назірае за тым, што робіцца ля печы. Відаць, ён здагадваецца, у чым справа, і не вымагае сябе прымушаць.\n– О фройлян, іхь сделайт.\nКаця секунду марудзіць. Акругліўшы вочы, выпрабавальна пазірае на немца, потым вочы яе, прыкметна наліваючыся гневам, вузеюць.\n– Ах ты, скурадзёр пракляты! Набіў на людзях руку!\n– Ладна, ладна! Хай! – абрывае яе сяржант. – Давай, дзелай арбайт, Ганс.\n– Няхай папэцкаецца, а што! – зазначае санітар. – Трымай фінку.\nЁн дастае з кішэні крывы садовы ножык на ланцужку, адчэплівае баранчык і аддае нож немцу. Той з гатоўнасцю прысядае на калені і ў святле печы проста на падлозе пачынае свежаваць тушку.\n– Айн мамент, фройлян. Бістро. Бістро.\nМы ўсе з цікавасцю назіраем, як старанна ён робіць гэта – надразае заднія лапкі, распорвае шкуру на жываце і, не так умела, як дбайна, урэшце, здзірае з тушкі мяккую вільготную шкурку. Сяржант з ложка пахвальвае:\n– О, правільна, Гансік. Пакажы клас. Адразу відаць: спец!\nКаця хмурыць бровы, назіраючы за ўпэўненымі рухамі немцавых рук. Светлыя доўгія валасы на яго галаве рассыпаюцца, і ён адтапыраным пальцам раз-пораз адкідвае іх назад.


Выхаванцы садка ў Астрашыцкім Гарадку адсвяткавалі Багач - МЛЫН.BY - Новости Минской области\n01 Октября 2020 13:11 385 Минская область\n«Багач - бярыся за рагач (саху), ідзі пад авёс араць», казалі беларусы. Галоўным сімвалам свята быў лубок з жытам, у які ўстаўлялі свечку. Ен так і называўся - багач.\nДзеці садка адзначылі старажытнае свята заканчэння ўборкі зернавых разам з бацькамі і выхавацелямі. Багач урачыста заняў сваё месца ў цэнтры стала. Згодна з павер'ямі, ён забяспечваў сем'ям дабрабыт і шчасце, таму кожны быў яму рады.\nЗ вялікім задавальненнем дзеці паспрабавалі жаць сярпом, чыталі вершы, спявалі, гралі на музычных інструментах, наперабой расказвалі прыказкі і прымаўкі аб працы, адгадвалі загадкі пра гародніну, вадзілі карагод. Выхаванцы збіралі бульбу, хадзілі па грыбы, пабывалі на кірмашы з бабкай Еўкай і дзедам Тамашом.\nТакія святы - заснаваныя на беларускіх звычаях і традыцыях - дапамагаюць у лёгкай і забаўляльнай форме знаёміць выхаванцаў з побытам нашых продкаў, прывіваць дзеткам любоў і павагу да сельскагаспадарчай працы і народнай культуры.


Кітай 304 Душавыя камплекты з нержавеючай сталі завод і вытворцы | Лета\n1. Нумар мадэлі: LT5734\nаксэсуары для ваннай пакоі раскошны набор душ матавы чорны дажджавы набор для душа набор змяшальнікаў\nЛіфт для душа з цэлымі часткамі, калі вы прымаеце душ. З якасным і зручным жыццём!\n● Высакаякасны матэрыял:Выраблены з латуні высокай чысціні, устойлівы да высокага ціску, стрымлівае рост бактэрый, не забруджвае крыніцу вады і выкарыстоўвае высакаякасныя матэрыялы для забеспячэння высокай якасці і найлепшай якасці вады. Павялічце працягласць жыцця\n● Зручная паліца:Паліцу можна выкарыстоўваць для захоўвання туалетных прылад, такіх як гель для ванны і шампунь, які лёгка мыецца. Выкарыстоўваючы высакаякасны сплаўны матэрыял, супраць апарвання, супраць старэння, устойлівасць да карозіі і працяглы тэрмін службы\n● Ахоўны душ:з разумным ахоўным замкам, аўтаматычнай пастаяннай тэмпературай 38 ℃, каб прадухіліць занадта высокую тэмпературу вады. Гэта таксама можа прадухіліць апёк дзяцей і пажылых людзей падчас выкарыстання. Дайце кожнаму карыстальніку адчуванне бяспечнага і камфортнага купання\n● Сучасны дызайн:Паверхня душа выкарыстоўвае чорную фарбу, якая адлюстроўвае знешні выгляд сучаснага дызайну. Палка з легаванага матэрыялу. Аднафункцыянальны ручной душ і 10-цалевы прастакутны верхні душ. Душавы шланг, устойлівы да клубкоў, лёгкі і гнуткі ў выкарыстанні. Рэгуляваны душ для задавальнення патрэбаў розных карыстальнікаў\n● Пасляпродажным абслугоўванне:На працягу гарантыйнага тэрміну, калі ў прадукта ёсць праблемы з якасцю або іншыя пытанні, вы заўсёды можаце звязацца з намі. Мы да вашых паслуг 24 гадзіны\n● Гэты душ прымае сучасны дызайн, а паверхня выкарыстоўвае чорную фарбу для напылення, на ваш густ.\n● Душавы стрыжак душавога гарнітура можна рэгуляваць па вышыні, таму ён ідэальна падыходзіць для патрэб розных тыпаў цела.\n● Душавая сістэма два ў адным, павярніце правую ручку, каб змяніць становішча выхаду вады.\n● Душавы шланг супраць зблытвання можна падключыць да любога злучальнага душавога кабіны ½ цалі, таму ён падыходзіць практычна для любой ваннай пакоі.\n● Верхні душ мае функцыю супраць вапны, якая можа забяспечыць бездакорны і працяглы струмень дажджу.\n● Выпрабаваная чорная фарба -фарба ўстойлівая да карозіі, прыгожая і трывалая.\n● Шланг з нержавеючай сталі даўжынёй 1,5 м лёгкі і гнуткі і можа дастаўляць ваду да кожнага сантыметра скуры.\nНазва прадукту Душавая сістэма Матэрыял 304 з нержавеючай сталі\nПамер скрынкі 92*41*91 см Вага скрынкі 8 кг\nКолькасць скрынкі 7 шт OEM/ODM Прымальны\nКолер Чорны Порт Нінбо/Шанхай\nВышыня ўстаноўкі: 178-210 см\nВага нета: 7000 г.\nМаса брутто: 7850 г.\nУпакоўка: карычневая каробка\nПамер скрынкі: 91,5*40,5*91 см\nАдзінак у скрынцы экспарту: 7 шт\nПоўная маса: 55 кг\nАб'ём: 0,337 м³\nПапярэдні: Святлодыёдны ручны душ\nДалей: 304 Шаттаф з нержавеючай сталі


To make: валанцёрскія праграмы - Samoe Radio - Новости БГЭУ\nTo make: валанцёрскія праграмы\n05 апреля INFO\nВясна - час спрабаваць сябе ў чымсьці новым. Сёння ў рубрыцы To make разбярэмся, дзе самыя актуальныя і цікавыя валанцёрскія праграмы.\nІІ Еўрапейскія гульні 2019\nВялікая спартыўная падзея адбудзецца ў чэрвені наступнага году. З 21 па 30.06 у Мінску пройдуць комплексныя спартыўныя спаборніцтвы сярод спартсменаў Еўрапейскага кантынента, якія праводзяцца раз у чатыры гады пад кіраўніцтвам Еўрапейскіх алімпійскіх камітэтаў. Цягам 10 дзён у нашай сталіцы больш за 4000 спартсменаў будуць разыгрываць каля 200 камплектаў медалёў па 15 відах спорта і 23 дысцыплінах.\nСтаць часткай падзеі такой велічы можаце і вы, далучыўшыся ў якасці валанцёра. Накірункаў хопіць на любы густ: ад тэх.падтрымкі да допінг-кантроля.\nУ арганізатараў ёсць некаторыя патрабаванні, якія цалкам залежаць ад абранага накірунку. Так, напрыклад, калі вырашыце абраць працу па арганізацыі харчавання (кэйтэрынг), то вось што з вас будуць пытаць:\nПаўсюль існуюць перавагі і дадатковыя бонусы (як жа без гэтага!). Даказваем на прыкладзе валанцёрства ў накірунку “Камунікацыя”.\nАле ўва ўсіх выпадках трэба быць гатовым да 3 момантаў:\n1. ненармаваны графік работы;\n3. вялікі аб'ём інфармацыі і даручэнняў.\nПадрабязней аб кожным з накірункаў тут: http://www.minsk2019.by/ru/volunt.php.\nЧалавек умее дапамагаць. Чалавек умее быць побач з тымі, хто насамрэч мае патрэбу ў блізкіх людзях. Дабрачыннае аб'яднанне UNIHELP дапамагае цяжкахворым дзецям не толькі праз збор сродкаў на лячэнне, але і праз штодзённую працу, намагаючыся ўпрыгожваць жыццё дзяцей яркімі фарбамі.\nВы можаце зрабіць свет крышачку дабрэйшым, прыняўшы ўдзел у праграме #яволонтёр. Якім чынам? Усё проста: запоўняеце анкету валанцёра на сайце; знаёміцеся (з вамі звяжуцца, запросяць на бліжэйшыя мерапрыемства і занясуць у базу юніхэлпаўскіх валанцёраў); праходзіце майстар-клас (вам раскажуць, што і як рабіць); атрымоўваеце сертыфікат і рэалізоўваеце мару (ваш удзел прынясе карысць тым, хто ў гэтым мае патрэбу).\nПадрабязней тут: https://unihelp.by/volonterstvo.\nЗ 10 па 13 красавіка на Футбольным манежы адбудзецца 6-я міжнародная спецыялізаваная выстава. Гэта мерапрыемства ладзіцца ажно з 1993 году і ўжо набыло статус вядучага беларускага прамысловага форуму, які стымулюе развіццё станкабудаўнічага комплексу краіны. Выстава адзначана знакам Міжнароднага саюза выстаў і кірмашоў.\nЗапрашаюцца энергічныя, акуратныя і ветлівыя валанцёры для рэгістрацыі. Вопыт вітаецца. Падрабязней пра мерапрыемства тут: http://www.minskexpo.com/mashinostroenie.\nДаслаць заяўку на рэгістрацыю магчыма праз форму (да 8 красавіка): https://goo.gl/forms/KNncWiqVKhpwy8Tr1.\nРаспавядаць пра Чырвоны Крыж даволі бессэнсоўная справа, бо гэта арганізацыя, якой не патрэбны лішнія аповеды. З дзейнасцю сутыкаліся прынамсі ўсе, але ці шмат гатовыя дапамагаць? Варта разумець, што валанцёр БТЧК - гэта чалавек, які добраахвотна і бязвыплатна рэгулярна або перыядычна ўдзельнічае ў дзейнасці БТЧК. Валанцёры дапамагаюць: дзецям-сіротам, адзінокім пажылым, людзям з фізічнымі або псіхалагічнымі абмежаваннямі, дзецям з анкалагічнымі захворваннямі, цяжкім падлеткам, дзецям з няшчасных сем'яў.\nКалі Вы гатовыя далучыцца, то падрабязную інфармацыю магчыма знайсці тут: http://redcross.by/val-information/.\nTo make: валанцёрскія праграмы Reviewed by Unknown on 05 апреля Rating: 5


Главная Новости На стары Новы год у сценах Лідскага замка прайшло традыцыйнае свята «Калядны фэст»\n– Цікавасць да традыцыі тлумачыцца тым, што свята гэтае вясёлае і лёгка адаптуецца да сучаснасці, – выказала здагадку загадчыца аддзела метадычнай і культурна-масавай работы раённага цэнтра культуры і народнай творчасці Наталля Канцавенка.\nСапраўды, кожны, хто далучыўся да каляды, з вялікай радасцю прымаў удзел ва ўсіх прапанаваных работнікамі культуры гульнях і забавах. Жыхары Ліды і ў аўтэнтычным абрадзе «Калядкі ў Лявона» ўдзельнічалі, і побытавыя танцы танцавалі, і ў народныя гульні гулялі, і карагоды вакол ёлкі вадзілі. А з якой асалодай усе спрабавалі рыбную юшку!\nЦудоўна ўпісалася ў кантэкст свята і выступленне гасцей з літоўскага горада Шальчынінкая – ансамбля песні і танца “Сальчане”, які наведаў Ліду ў рамках трансгранічнага супрацоўніцтва.\n– Якія вы, лідчане, малайцы! – пачала размову з журналістам “Лідскай газеты” кіраўнік ансамбля Барбара Суцкая. – Такое свята арганізавалі, такі добры, прыгожы і маляўнічы абрад прадэманстравалі. Абавязкова возьмем некаторыя моманты і сабе на заметку. Наша краіна нядаўна ступіла на шлях адраджэння народных традыцый. 2016 год нават быў аб’яўлены Годам этнаграфіі. Дзяржава, Міністэрства культуры шмат грошай накіравалі на развіццё гэтай галіны. Адзінае – такія вось народныя гулянні ў Літве больш праводзяцца ў невялікіх населеных пунктах, вёсках. Вы малайцы, што вывелі гэтую традыцыю на раённы ўзровень. Да вас безумоўна трэба прыязджаць па вопыт. Цяпер мы ўсім знаёмым будзем хваліцца, як у Лідзе калядавалі!\nЧароўнае атрымалася свята, цудоўныя калядкі. Вельмі добрыя калядоўшчыкі, якія падарылі святочны настрой. Дзеткі паздзіўляліся, дарослыя пасмяяліся. Вельмі ўсё было пазітыўна і крэатыўна. Зрэшты, як заўсёды. Культработнікі рэгіёна па-іншаму і не ўмеюць. І гэта не хвальба, а прызнаны факт. Нездарма ж Ліда прызнана пераможцам рэспубліканскага конкурсу «Горад культуры ў Год культуры» ў намінацыі «Лепшы горад раённага падпарадкавання».


Абіраем столь для пакоя\nГалоўная ➠ Столь ➠ Абіраем столь для пакоя\nАпублікавана 18.07.2011 22:39\nСтоль у любы пакоі можа быць не толькі толькі працягам сценкі, ды і самастойным элементам дэкору. Як гэтага дасягнуць? Існуе некалькі метадаў, з дапамогай якіх можна гарманічна ўпісаць столь у хоць якое месца.\nТрывіяльнай функцыяй столі ў любым інтэр'еры з'яўляецца размяшчэнне на ім асвятляльных частак. У кожным пакоі можна абсталяваць арыгінальнае асвятленне, не толькі карыснае і функцыянальнае, ды і дэкаратыўнае.\nГульня святла знаходзіцца на столях практычна любога дома або кватэры. Асабліва добрае яе ўвасобіць атрымаецца пры дапамозе навяснога столі, да таго ж, такое рашэнне дазваляе схаваць некаторыя недахопы столі.\nБольш распаўсюджанымі з'яўляюцца навясныя столі 3-х тыпаў, любы з якіх мае свае добрыя якасці:\nПотолочные панэлі. Гіпсакардон - матэрыял аздаблення, які звычайна ўжываюць для вытворчасці навясных столяў. Танкасценныя жалезныя секцыі, канкрэтна звязаныя з столлю, ўтвараюць краты, якая з'яўляецца каркасам для гіпсакардонных панэляў.\nГіпсакардон мае розныя характарыстыкі, нейкія з'яўляецца воданепранікальнымі, што дазваляе ўсталёўваць такі столь на кухні альбо ў ваннай, панэлі могуць быць пафарбаваныя, затынкаваць, ўжывацца ў гасціных і сталовых.\nРэечныя столі. 2. выгляд навяснога столі, выкананага з рэек. Ўстаноўка потолочных рэек, робіцца на адмысловых стойках, якія размешчаны перпендыкулярна ім, на адлегласці 70-100 гл. Самі рэйкі могуць быць выкананы з загартаванай ПВХ, дрэва, алюмінія або сталі. Размешчаныя перпендыкулярна сценцы, рэйкі дазваляюць ствараць розныя аптычныя ілюзіі росту месцы. Выконваюцца рэечныя столі ў шырокай каляровай гаме, што вельмі камфортна для планавання інтэр'еру.\nНацяжныя столі. Апошні тып столяў - нацяжныя столі, якія ўяўляюць сабой мембраны з ПВХ. Іх усталёўваюць на цвёрдых жалезных альбо пластмасавых рэйках, абалонка якіх адрозніваецца гнуткасцю і можа прымаць ўсякую патрэбную форму. Нацяжныя столі адрозніваюцца устойлівасцю да ўздзеяння вады, таму выдатна падыходзяць для ўстаноўкі на кухні альбо ў ваннай пакоі.\nШумаізаляцыя столі ў кватэры


Лукашэнка стыхійна адчувае «тарашкевіцу» — мовазнаўца\n03 ліпень 2014, 14:28\nМовазнаўца Зьміцер Саўка аналізуе, як зьмянілася беларускае маўленьне Аляксандра Лукашэнкі за 20 гадоў, што ён пры ўладзе.\n«Ёсьць моманты ў Лукашэнкавым маўленьні, якія нас павінны натхняць. Напрыклад, ён не вымаўляе слова „пЯрыяд“, не вымаўляе яго і празь „е“ — „пЕрыяд“. У яго гук „п“ — паўцьвёрды, і ён кажа „пЭрыяд“. Ён гэтае слова вымаўляе не на расейскі манер. Вымаўленьне „пЭрыяд“ з вуснаў Лукашэнкі сьведчыць, што словы ўласнабеларускага паходжаньня стыхійна, падсьвядома ён адрозьнівае ад словаў небеларускага паходжаньня і вымаўляе трошкі інакш. Так, як гэта закладалася ў граматыцы Браніслава Тарашкевіча», — адзначае Зьміцер Саўка ў інтэрвію Радыё Свабода.\nМовазнаўца прызнаецца: «Замала Лукашэнка размаўляе па-беларуску, каб рабіць глыбокія высновы пра зьмену ў маўленьні».\n«Калі параўнаць, як гучаў Лукашэнка ў 90-я і тое, як ён размаўляе цяпер, то бачна, што шматгадовая практыка выступаў па-расейску зьмяніла не да лепшага гучаньне беларускага слова зь ягоных вуснаў. Гэтая эвалюцыя вядзе да страты натуральнасьці маўленьня. Лукашэнка вядомы тым, што ў яго выдатны беларускі фанэтычны набор. І ніякі іншы фанэтычны набор яму не прышчапляецца. На той жа расейскай мове Лукашэнка гаворыць з моцным беларускім акцэнтам, нягледзячы на тытанічныя намаганьні, якія, як я думаю, робяцца зь ягонага боку, — кажа Саўка. — Аднак цяпер ужо заўважаецца накладаньне расейскай фанэтыкі на беларускую. Гэтыя два дзесяцігодзьдзі не прайшлі дарма — адбываецца вымываньне натуральнасьці беларускага маўленьня. Хоць у прынцыпе беларускі фанэтычны набор у яго застаўся той самы. Страта адчуваецца ў тым, як ён карыстаецца тымі артаэпічнымі правіламі, якія не паказваюцца на паперы».\nЗьміцер Саўка прыводзіць прыклады такога вымываньня беларускай фанэтыкі з вуснаў Лукашэнкі:\n«Калі раней ён мог сказаць, напрыклад, „ня быў“, „ня браў“, „бяз нас“ — так, як гэта і павінна быць, то цяпер можна пабачыць іншую карціну. У апошняй прамове ён сказаў „нІ проста“, замест „ня проста“. Вось гэтае „іканьне“ прадыктаванае расейскай мовай. Ён блытае націскі: замест „жылІ“ ён гаворыць „жЫлі“ — так, як гэта гаворыцца па-расейску».\n«Ёсьць рэчы, якія сьведчаць пра неакуратнасьць у маўленьні: замест „азэрбайДЖанец“ ён кажа „азэрбайЖанец“. Вымаўленьне праз „ж“ замест „дж“ характэрнае для расейцаў, бо ў расейскай мове няма гуку „дж“. Калі чалавек практыкуе беларускую мову і гаворыць „хаДЖу“, „сяДЖу“ і „браДЖу“, то яму лёгка будзе вымавіць і „азэрбайДЖанец“».\n«Раней Лукашэнка вымаўляў прыстаўны „й“, як і павінна быць па-беларуску, перад „і“. Націскное пачатковае „і“ на паперы павінна вымаўляецца як „йі“, зь ётам наперадзе. Цяпер гэтага мы ня чуем. Ён кажа словы „Іншы“ і „Іх“ замест „Йіншы“ і „Йіх“».\nПры ўсіх стратах у Лукашэнкавым маўленьні ёсьць аграмадны плюс у самім факце маўленьня па-беларуску. Нарэшце да кіраўніка нашай дзяржавы — а згаджаемся мы з гэтым ці не, ён ёсьць кіраўніком нашай дзяржавы, тварам і голасам — прыйшло ўсьведамленьне, што мова — гэта найважнейшая прыкмета самасьці, іншасьці, найважнейшая падстава, каб мы і надалей заставаліся асобнай нацыяй і трымаліся свайго сувэрэнітэту. І гэтая прамова па-беларуску, думаю, будзе натхняльнай для тысячаў і тысячаў беларускіх чыноўнікаў», — заявіў мовазнаўца Зьміцер Саўка ў інтэрвію Радыё Свабода.\nЗа ўсе 20 гадоў на пасадзе прэзыдэнта Аляксандар Лукашэнка выступаў па-беларуску лічаныя разы.\n1 ліпеня Аляксандар Лукашэнка па-беларуску зачытаў прамову, выступаючы на ўрачыстым сходзе з нагоды Дня Незалежнасьці.\nПоўны тэкст прамовы публікуе ягоная прэсавая служба.\nАляксандар Лукашэнка ў 1994-м


Тры гарэшкі для Папялушкі — Вікіпэдыя\nТры гарэшкі для Папялушкі\nпа-чэску: Tři ořišky pro Popelku, па-нямецку: Drei Haselnüsse für Aschenbrödel\n«Тры гарэшкі» ў замку Морыцбург (2012)\nЛібушэ Шафранкава — Папялушка\nПавэл Траўнічэк — Прынц\nКароля Браўнбок — Мачыха\nРольф Гопэ — Кароль\nКарын Леш — Каралева\nДана Главачава — Дора\nFilmstudio Barrandov (Прага, Чэхаславаччына), DEFA (Бабэльсбэрг, НДР), KAG Berlin (Бэрлін, НДР).\n«Тры гарэ́шкі для Папялу́шкі» — папулярная кінаказка вытворчасьці Чэхаславаччыны і НДР 1973 году. Для сямейнага прагляду. Галоўныя ролі выконвалі Лібушэ Шафранкава (Папялушка) і Павал Траўнічак (прынц).\nФільм здымаўся ў чэскай мясцовасьці Шумава, нямецкім замку Морыцбург («Рэзыдэнцыя караля») і чэскім замку Швіхаў («Дом мачыхі»). У Морыцбургу з 2011 ладзяцца шторочныя выставы, прысьвечаныя фільму.\nЗамак Швіхаў, дзе здымаўся дом мачыхі\nУ аснову фільма была пакладзена казка братоў Грым «Тры сястры» ў апрацоўцы Бажэны Немцавай — «Пра Папялушку і трох сясьцёр» — якая адрозьніваецца ад вэрсіі Шарля Пэро тым, што ў братоў Грым Папялушка набывае сваё шчасьце не з удзелам феі-хроснай, а з дапамогай чароўнага гарэшніку (у фільме — трох чароўных гарэшкаў). Акрамя таго, Папялушка ў фільме валодае яздой на кані, стральбой з арбалету і паляўнічымі навыкамі.\nМачыха (Папялушкі): спрабуе выдаць сваю родную дачку Дору за Прынца і клапоціцца толькі пра ейнае шчасьце.\nПрынц: не жадае жаніцца, сварыцца з каралём (бацькам), зьбіраецца зьехаць з дому (палацу). Выпадкова сустракае прыгожую незнаёмку ў масцы, у якую адразу закахаўся, аднак з-за пэўных прычынаў хутка губляе яе з вачэй.\nПрыгожая незнаёмка ў масцы: спрытны стралок.\nГарэзная дзяўчына: адначасова зьяўляецца прыгожай незнаёмкай у масцы (прынц да пэўнага часу пра гэта ня ведае).\nЧароўныя гарэшкі: чароўны інструмэнт, дзякуючы якому ў казцы адбываюцца пераўтварэньні гарэзьлівай дзяўчыны ў прыгожую незнаёмку ў масцы. У адным з гарэшкаў знаходзіўся вясельны падарунак для Папялушкі.\nНямецкі сайт, прысьвечаны фільму\nТрэці прынц (фільм)\nАтрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/w/index.php?title=Тры_гарэшкі_для_Папялушкі&oldid=1953690»\nФільмы 1973 году\nЭкранізацыі твораў Шарля Пэро\nГэтая старонка апошні раз рэдагавалася 26 студзеня 2018 году ў 22:17.


...Яшчэ пару гадоў таму тут была строгая памежная зона, вас маглі запраста аштрафаваць за нелегальнае знаходжанне ў ёй. Цяпер Памежны камітэт, на шчасце, значна звузіў плошчу зоны. Пабачыць шматлікія помнікі архітэктуры стала прасцей! І, хоць дазвол па-ранейшаму трэба, цяпер усё лягчэй. Чытаць далей »


Вобраз мастака ў апавяданні Змітрака Бядулі "Велікодныя яйкі" | ИсторикИнфо - uctopuk.info\n13 ноября 2020 г., 1:37 8 минут на чтение\nЗнакамітая дыскусія аб шляхах развіцця беларускай літаратуры ў «Нашай ніве» 1913-га году была распачата не Вацлавам Ластоўскім, як тое падаецца ў многіх даследаваннях, а Змітраком Бядулем. Так, Ластоўскі даволі балюча закрануў якраз найвялікшых: Янку Купалу, Якуба Коласа, Максіма Багдановіча (вядома, як Купала, «наравістае дзіця» (Максім Багдановіч) ставіўся да крытыкі). Ягоны артыкул «Сплачывайце доўг», што быў надрукаваны ў «Нашай ніве» 5 ліпеня, справакаваў адказ «аднаго з парнаснікаў». Але ўпершыню на старонках газеты аб ролі хараства, якое з’яўляецца «ў розных вопратках: у музыцы, у паэзіі, у малярстве, у разьбяртсве, у будаўніцтве, у рамёслах, у звычаях рэлігійных і свецкіх» [20, с. 385], чытаем у артыкуле Змітрака Бядулі «Не адным хлебам» (надрукаваны 23 мая), на што слушна звяртае ўвагу літаратуразнаўца З.П. Мельнікава [21, с. 94].\nСвой погляд на сутнасць мастацтва выяўляе пісьменнік і ў многіх мастацкіх творах, сярод якіх апавяданне «Велікодныя яйкі» выдзяляецца асабліва драматычным канфліктам, бо мастаком, верным «рыцарам хараства» выступае маленькі хлопчык Сцяпанка, які, аднак, здольны супрацьстаяць усёй варожай ягонай творчасці вясковай грамадзе.\nЦі прымае, ці разумее народ мастацтва? Ці здольны ён у заўсёдным клопаце пра хлеб штодзённы належна ацаніць прыгожае, падтрымаць творцаў? У большасці сваёй – не, бо «проза жыцця з паэзіяй не можа ўжывацца разам у гаротнай сялянскай хатцы. Паміж імі адбываюцца пастаянныя балючыя стычкі. Гэтыя дзве супраціўніцы чалавечага характару рэдка ўступаюць месца адна адной, і чалавек, які радзіўся пад апекай муз, вельмі шмат церпіць ад акружаючых абставін» [20, с. 381].\nТворчасць Сцяпанкі для маці і іншых вяскоўцаў – «пэцканіна». Адсюль крыўдная мянушка, якою «ўзнагародзілі» хлопца, – Пяцкун. Яго, «вялікага мучаніка свайго мастацтва», гэтак жа імкнуцца знішчыць, укрыжаваць (жыццё без служэння хараству для яго — не жыццё), не раўнуючы як Хрыста за ягоную навуку-веру. І гэтак жа сляпыя людзі, бо не ведаюць, што твораць. Не разумеюць, на каго ўзнімаюць руку, што забараняюць. Тыя фізічныя расправы, якія хлопчык трывае літаральна ад чатырох гадоў, калі пачаў маляваць, уражваюць неміласэрнасцю, жорсткасцю: «Амаль не ўсе сцены і платы ў вёсцы размаляваны яго рукой. Там можна бачыць конікаў, людзей, сабачак, хаткі, лясы, крыжы і іншыя штучкі. Калі часам хто з гаспадароў лавіў яго пры гэтай рабоце, дык дзёр яго за вушы не шкадуючы» [20, с. 382]. Два сказы, якія аўтар ставіць побач, уражваюць сваім кантрастам. Дзіцячы свет хараства і пяшчоты праз памяншальна-ласкальную лексіку ў першым, і – грубая расправа дарослых, дужых з тым, хто абараніцца не здольны. Кара, якую Сцяпанка меў ад бацькоў і настаўніка за размаляваныя кнігі і паперу, названа пеклам, пасля чаго хлопчык «хварэў некалькі тыдняў». Але ўсе гэтыя фізічныя катаванні як бы праходзяць паўз яго. Як бы не кранаюць яго і тыя маральныя здзекі, што гэтак жа выпалі на ягоную долю: «Усе ў вёсцы лічылі Сцяпанку дурным», «Яго ўсе выкпіваюць, лічаць недарэкай». І адзіным суцяшэннем – надзея: «Яшчэ нямаведама, што з яго выйдзе: мо, як падрасце, дык прыйдзе да розуму» [20, с. 382]. Не кранаюць таму, што здолеў супрацьпаставіць гэтаму нялюдскаму свету свой свет хараства і гармоніі. Адзінота мастака сярод людзей прымушае яго шукаць прытулак не ў людской грамадзе, а найперш – сярод прыроды, дзе мноства фарбаў, якія ён успрымае гэтак жа малітоўна, як сам Змітрок Бядуля – хараство: «Святое адвечнае хараство! На зямлі няма нічога вышэйшага за цябе!.. Ты адно чыстае, яснае, без жаднай пляміны... ты злучаеш чалавека з праўдзівым богам, з добрым, усёдаровываючым богам, святым богам зямлі...» [20, с. 382].\nТолькі «пісьменнік з душой чулай і паэтычнай» [17, с. 227], як назваў Змітрака Бядулю Максім Багдановіч, здольны быў гэтак дасканала перадаць ва ўсёй красе і шматстайнасці дзівосны свет фарбаў, што адкрываюцца зроку мастака. Пералічвае, бы нанізвае на нябачную нітку-аснову шматлікія пацеркі-колеры. Але дзе іх першапачатак і ці ёсць мяжа гэтай бясконцай красы? Усё гэта вабіць, як таямніца, якую можна толькі адчуваць, сузіраць, але цалкам разгадаць – не: «Марамі-думкамі яго былі фарбы, без якіх ён не мог жыць. Фарбы былі для яго недасціглай таемнасцю, хаця ён іх бачыў усюды: у дрымотным лесе, у хмарах, на блакітным небе, у зорках, на кветках, у сажалцы і ў сваіх глыбокіх вачах, якія пазіралі на яго з вады, куды ён часам углядаўся, як у люстэрка» [20, с. 383].\nРазгадаць свет фарбаў немагчыма, бо ён не застылы, а жывы, рухомы, як усё ў прыродзе, бо вакол мноства люстраў і кожнае па-рознаму адбівае святло і цені, таму – «Канца няма фарбам на свеце. Яны заварожвалі яго на захад і ўсход сонца. Любаваўся ён імі на ніве з залацістымі каласамі, калі праменні сонца пераліваліся на хвалях жыта пад ветрыкам. Вабіла яго пажоўклая грэчка на ўзгорку, авёс у лагчыне, сенажаць, далёкія хаткі, асенні лес, імглістая даль. Фарбы яму гаварылі свае казкі, спявалі свае песні...» [20, с. 383].\nУглядаецца, бачыць, захапляецца і становіцца як бы сутворцам усяго гэтага бясконцага хараства, узвялічваецца, узвышаецца. І вось ужо ён сам, маленькі хлопчык, уяўляе сябе Творцам: «Трымае ў руцэ карціну, ім самім намаляваную. Яму здавалася, што цэлы свет – гэта злучэнне розных фарбаў: усё збудавана з фарбаў – неба, зямля, жывыя істоты, вада і паветра» [20, с. 383].\nЯк бачым, Сцяпанка становіцца сапраўдным філосафам, выстройвае сваю даволі лагічную і стройную канцэпцыю пра сутнасць і асноўныя законы светабудовы. У аснове – фарбы і злучэнне іх, яны бясконцыя, зменлівыя, рухомыя, жыць у гэтым свеце, зразумець яго – азначае стаць ягоным Творцам.\nЛюдзі, штодзённае шэрае існаванне якіх не вабіць героя, аднак, таксама становяцца аб’ектам творчага працэсу. Ён, псіхолаг-інтуітывіст, правакуе іншых дзеля сваіх мастакоўскіх доследаў. І ўсё дзеля таго ж – фарбаў: «А колькі фарбаў няўлоўных на тварах людскіх! Вельмі захаплялі яны хлопчыка. Ён часам наўмысне злаваў сваю матку, каб глянуць, як блішчаць яе гнеўныя вочы, як моршчыцца яе твар, якія складкі пераліваюцца ў светаценях на яе вопратках, калі яна з імпэтам пускаецца за ім удагонку, каб даць лупцоўку» [20, с. 383].\nСцяпанка – у пастаянным пошуку ўсё новых фарбаў, усё новых карцінаў. У ім жыве і разрастаецца прага калекцыянавання. Але мажлівасцяў дзеля таго – ніякіх. Таму і ходзіць ён у хату да сваёй набожнай цёткі Тэклі, каб падзівіцца на іконы, якімі ўвешаны сцены. Гэтая сялянская хата ператвараецца для хлопчыка ў сапраўдны храм мастацтва: карцінную галерэю ці музей.\nЦэлы пераварот у свядомасці дзіцяці зрабіў першы атрыманы ў падарунак «твор мастацтва» — выкарыстаны пудэлак з-пад ваксы, на якім была намалявана незвычайная «карціна»: «маленькі, чорненькі чалавечак, які трымае ў руках шчотку, а пры чалавеку — бот, у тры разы большы за самога чалавека» [20, с. 383].\nЯкія толькі пачуцці, фантазіі не выклікае гэты «твор мастацтва». І філасофскія развагі пра смяротнасць, нявечнасць чалавечага існавання, калі найвялікшай стратай уяўляецца не страта самога жыцця, а неабходнасць развітання з мастацтвам: «Але вось прыйдзецца разлучыцца некалі з гэтым чалавечкам.., памерці прыйдзецца на старасці лет». «Карціна», бы цудадзейная ікона, выклікае ў душы прагу ачысціцца, паспавядацца за свае шматлікія грахі.\n«Нястрымная фантазія» (Алесь Адамовіч) аўтара – гэта тое, што перадаецца і герою. Мроя-сон Сцяпанкі – як уцёкі ў нерэальны свет, як рэалізаванае жаданне-прага маляваць. Змітрок Бядуля «са змрочным гумарам малюе... невясёлае беларускае жыццё і імкнецца сайсці ад яго ў фантастычны казкавы свет» [17, с. 283].\nКанфлікт паміж мастаком і грамадой павінен выліцца ў штосьці незвычайнае, неверагоднае. Бо Сцяпанка – асоба надзвычай моцная, непакорлівая. Здольны як можа змагацца за сваё права быць вольным, быць далучаным да свету мастацтва. З.П. Мельнікава называе яго «маленькім пратэстантам», адзначаючы, што гэткі герой увогуле «не быў тыповым для апавяданняў Бядулі. Толькі часам ён з’яўляўся ў некаторых апавяданнях» [21, с. 54]. Самым яркім сярод такіх герояў ёсць вобраз Сымона-Салаўя з аповесці «Салавей», напісанай у канцы 20-х гадоў.\nКола, створанае нялюдскімі ўмовамі жыцця і нялюдскімі адносінамі да хлопчыка, усё больш сціскаецца, абмяжоўвае яго волю, прагу тварыць. Забіраюць «скарб» — тую пушачку з-пад ваксы, што адзываецца ў ягонай душы вялікім болем: «Найвялікшыя раны ў чалавечай душы загойваюцца, зарастаюць і забываюцца, але гэтай болі Сцяпанка, мабыць, да смерці сваёй не забудзе...» [20, с. 386]. І ўрэшце забралі тую адзіную на цэлы год радасць – магчымасць размаляваць фарбамі велікодныя яйкі.\nЗабараніць мастаку тварыць – найвялікшая кара, якою ён можа быць пакараны. У паэме «Тарасова доля» Янкі Купалы, прысвечанай Тарасу Шаўчэнку, аўтар гэтак адлюстроўвае нястрымную прагу тварыць:\nМаляваў бы хоць крывёю, –\nІ крывёй не можна.\nТое, што «не можна» наогул, не можа стрымаць «маленькага пратэстанта»: ён рэжа свае пальчыкі і размалёўвае яйкі. Змітрок Бядуля выкарыстоўвае «завастрэнне сітуацый, якія робяць вобразы навел запамінальнымі» [22, с. 47]. Згушчае трагізм да рэальна быццам немагчымага. Аднак жа сюжэты свае ў большасці ён браў з рэальнага жыцця. Зрэшты, гэта не адзіны выпадак у творчасці Змітрака Бядулі, калі ён «прымушае» свайго героя «пісаць крывёю». У вершы «Гісторыя» (1915) герой гэтак жа «замест атрамэнту... піша крывёю». Бо гісторыя творыцца не праз кніжную мудрасць. У мінулым землі нашага краю спрэс палітыя крывёю. Але сітуацыя ў вершы не робіць гэткага моцнага ўражання, як у апавяданні. Бо Сцяпанка, і сапраўды, «вялікі мучанік», які адстаяў права тварыць, праліўшы сваю кроў. Ягонае апраўданне гучыць хутчэй як выклік: «Пальцы – мае. Я над імі гаспадар!»\nКалі ў яго, маленькана пакутніка, забралі літаральна ўсё, засталіся кроў і цела, праз якія ён і творыць святое прычасце – найвялікшую таямніцу ў гонар яго вялікасці – Мастацтва. Невыпадкова і тое, што кроў «вялікага мучаніка» праліта якраз у тым часе, калі пралілася кроў Хрыста. Мастацтва ж уваскрасіла яго. Таму і фінал апавядання светлы, поўны надзеі.\nВізуальнае вырашэнне спектакля з’яўляецца неад’емнай часткай тэатральнага мастацтва на працягу ўсяго яго існавання, прычым з часам афармленне сцэнічнай прасторы значна эвалюцыянавала і на сённяшні дзень носіць канцэптуальны характар. Тэатр выступае ў шырок...


sql - Як напісаць запыт SQL, які не? - Пытанне\nsql mysql testing assertions\nЯк напісаць запыт SQL, які не?\nМне патрэбны гэты запыт для апрацоўкі выключэнняў тэставання, таму я хацеў бы, што запыт не залежыць ад схемы. Я шукаю нешта накшталт SELECT 1; , але, вядома, не атрымаецца.\nЯ выкарыстоўваю Java і MySQL, але я спадзяюся знайсці адказы, якія не залежаць ад моў праграмавання і/або РСУБД.\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 07:16 аўтар muhuk адрэдагавана 04 Чэрвень 2013 у 08:11\nЧаму б вам не скарыстацца момантам, каб паказаць на тое, што здарылася з гэтым пытаннем, перш чым downvote гэта?\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 07:40, аўтар muhuk, крыніца\nЯк наконт «SELECT 1/0» для пачатку?\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 07:18 аўтар Jim O'Neil\nну, гэта раздражняе і ІМХО не паводзіны я лічу правільным па змаўчанні, але я не хлопец MySQL :) Глядзі @HeadofCatering каментар ніжэй пра наладу sql_mode (вядома, што пазбаўляе гэты адказ як RDBMS-незалежнай.) Ёсць таксама іншы тып выключэнняў, якія вы можаце ці многія з іх не хочаце, каб праверыць, сінтаксічныя памылкі ў параўнанні з памылкамі рухавіка, напрыклад, - не ведаючы, як/што вы тэстуеце, гэта магло б быць магчыма гэтыя выключэння па іншым шляху праз дадатак?\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 06:21, аўтар Jim O'Neil, крыніца\nНе падобна, каб працаваць у MySQL: вяртае NULL.\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 07:38, аўтар muhuk, крыніца\nВы можаце змясціць недапушчальны маркер ў запыце\nselect doesnotexist.* from something_else\nАбо, вядома, што вы павінны зрабіць, гэта насмешка з метаду і яго выкінуць выключэнне падчас тэсту.\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 07:19 аўтар Jonathan Henson\nЁсць куча спосабаў, каб зрабіць запыт не атрымаецца, як mispelling поля, або выбраць з не існых табліц. напрыклад:\nSELECT some_fake_field FROM table_that_doesnt_exists\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 07:20 аўтар Julien\nАдзін са спосабаў, каб выклікаць адмову з'яўляецца выклікам захоўваемай працэдуры з няправільным лікам параметраў. Іншая падобная ідэя заключаецца ў тым, каб напісаць заяву абнаўлення/устаўкі з няправільным колькасцю аргументаў ...\nMore ideas here: How to raise an error within a MySQL function\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 07:18 аўтар TGH\nДля таго, каб атрымаць 1/0 падняць памылку ў MySQL, вам неабходна ўсталяваць sql_mode ў ERROR_FOR_DIVISION_BY_ZERO.\nSET sql_mode = 'ERROR_FOR_DIVISION_BY_ZERO';\nКалі sql_mode не ўстаноўлены, MySQL верне NULL замест памылкі.\nВы можаце праверыць, што вашыя бягучыя налады з наступным:\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 08:04 аўтар Jon Crowell\nЛюбая старая памылка сінтаксісу будзе рабіць ... незавершанаю радок\nдададзена 04 Чэрвень 2013 у 07:20 аўтар joshuahealy


Немагчыма падабраць усе правільныя словы, якімі можна ахарактарызаваць нашых мам. Проста словамі часам немагчыма выказаць, перадаць пачуцці чалавека. Таму на ўроку знайшлося месца і разважанням, і вершам. Узрушаныя і радасныя дзеці яшчэ раз выказалі сваім матулям бязмерную любоў і павагу.\nДзяўчынкі і хлопчыкі напярэданні змайстравалі сваімі рукамі віншавальныя паштоўкі і яшчэ раз павіншавалі матуль са святам.


24 сьнежань 2020, 14:46\n24 сьнежня арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч вярнуўся ў Беларусь, паведаміў Catholic.by.\nУ Менску ён адразу накіраваўся ў Апостальскую нунцыятуру, каб асабіста выказаць падзяку за вяртаньне Папу Францішку і яго прадстаўніку ў Беларусі Апостальскаму нунцыю Антэ Ёзічу.\n«Ва ўзросьце амаль што 75 гадоў я нечакана для сябе апынуўся ў складанай сытуацыі, якую ўспрымаю як чарговы досьвед Божага Провіду і як свой жыцьцёвы крыж», — гаворыцца ў Слове ўдзячнасьці Тадэвуша Кандрусевіча, апублікаваным на Catholic.by.\nЁн падзякаваў усім, хто маліўся за яго, даў яму прытулак за мяжой і спрыяў ягонаму вяртаньню ў Беларусь, у тым ліку ўладам у Беларусі.\n«З удзячнасьцю прымаю рашэньне дзяржаўных уладаў, якое дазволіла вярнуцца на радзіму і займацца духоўным кіраўніцтвам даручанымі маёй пастырскай апецы вернікамі», — напісаў Кандрусевіч.\n«Сваё служэньне наступніка апосталаў у Беларусі прысьвячаў, прысьвячаю і буду прысьвячаць духоўнаму адраджэньню і ўмацаваньню веры ў маёй Бацькаўшчыне, а таксама кансалідацыі нашага грамадзтва шляхам мірнага вырашэньня праблем, якія ўзьнікаюць».\nТадэвуш Кандрусевіч таксама павіншаваў усіх з Божым Нараджэньнем і Новым годам.\nДзе наведаць і паглядзець імшу на Божае Нараджэньне\n31 жніўня памежнікі не прапусьцілі арцыбіскупа Кандрусевіча з Польшчы ў Беларусь без тлумачэньня прычынаў. Пазьней дзяржаўныя органы заявілі, што МУС прызнала пашпарт Кандрусевіча несапраўдным.\nАляксандар Лукашэнка вінаваціў Кандрусевіча ў тым, што мітрапаліт выяжджаў у Польшчу нібыта для кансультацый аб тым, «як разбураць Беларусь». Да таго Кандрусевіч асудзіў гвалт сілавікоў зь мірных пратэстоўцаў і заклікаў яго спыніць.\nВіцебскіх сьвятароў папярэдзілі за ўдзел у несанкцыянаванай акцыі. Сьвятары сказалі, што гэта была малітва


Міліцыянты помсцяць: збітага Молчана абвінавачваюць у непадпарадкаванні\nЗбіты міліцыянтамі дэмакратычны актывіст Андрэй Молчан абвінавачваецца ў непадпарадкаванні супрацоўнікам МУС. Для хлопца гэта можа абярнуцца арыштам. Аналагічны выпадак адбыўся нядаўна яшчэ з адным менчуком – Яўгенам Сяліцкім. Няўжо гэта – новая жахлівая тэндэнцыя?\nАндрэю Молчану 24 чэрвеня міліцыянты прынеслі дадому пратакол, паводле якога ён абвінавачваецца ў непадпарадкаванні супрацоўнікам МУС. Гэта адбылося больш як праз месяц пасля збіцця Андрэя супрацоўнікамі Першамайскага РУУС. 19 траўня актывіст разгарнуў бел-чырвона-белы сцяг каля крамы ў сталічным мікрараёне «Уручча» на знак салідарнасці з палітвязнем Сяргеем Каваленкам. Молчана затрымалі, спрабавалі адабраць сцяг, адзелі кайданкі ды збілі ў міліцэйскай машыне.\nМолчан трапіў у шпіталь з чэрапна-мазгавою траўмаю ды падазрэннем на зламаную сківіцу. 28 траўня на хлопца склалі два адміністратыўныя пратаколы: за лаянку матам і несанкцыянаванае пікетаванне.\nСупрацьпраўныя дзеянні міліцыянтаў атрымалі шырокі розгалас у незалежных медыях. І на Молчана склалі наступны пратакол.\nЯк паведаміў Андрэй Молчан службе інфармацыі «Белсату», міліцыянты, якія прынеслі паперы на падпісанне, прызналіся, што пратакол складалі не яны – загад прыйшоў са Следчага камітэту.\nЗбіты хлопец мяркуе, што гэта помста з боку міліцыі: «Гэты трэці пратакол быў нечаканы. Я быў шакаваны, што Следчы камітэт займаецца правяраннем маіх дзеянняў. Так, я мяркую, што гэта помста, бо яны нічога не даказалі і так проста не маглі гэта пакінуць. Я баюся, што яны могуць прыйсці на апошні экзамен, забяруць мяне і не дадуць напісаць…»\nУ пратаколе пра непадпарадкаванне Андрэй Молчан пакінуў запіс, што не згодны з абвінавачваннямі ў свой бок.\nСюжэт робіцца банальным\nДнямі на волю выйшаў іншы мянчук, Яўген Сяліцкі, які таксама быў ахвяраю міліцэйскай агрэсіі. Яго збілі ДАІшнікі, пра што хлопец напісаў заяву ў Следчы камітэт і паведаміў журналістам. На наступны дзень яго забралі з хаты супрацоўнікі Кастрычніцкага РУУСу, хутка склалі пратакол аб непадпарадкаванні ды адвезлі ў суд. Міліцэйскі начальнік «раіўся» з суддзёй пры зачыненых дзвярах. Яўгену далі зразумець, што найлепшым для яго будзе прызнаць віну, што ён і зрабіў. Збіты міліцыянтамі мянчук атрымаў 10 дзён арышту, а мог і ўсё 15.


Рэформа сістэмы адукацыі абмяркоўваецца ў Беларусі: што прапануюць - 22.09.2019, Sputnik Беларусь\nМагчымыя змены закранаюць выпускныя экзамены - напрыклад, замест дыктоўкі хочуць увесці пераказ, - прыём у старэйшыя класы і працу школьных псіхолагаў. 22.09.2019, Sputnik Беларусь\n© Sputnik / Павел Лисицын / Перайсці ў фотабанкРэформа сістэмы адукацыі абмяркоўваецца ў Беларусі: што прапануюць\nМІНСК, 22 вер - Sputnik. Маштабная рэформа сістэмы адукацыі абмяркоўваецца ў Беларусі. Якія змены прапануецца ўнесці, распавёў на сваёй старонцы ў Facebook член Грамадска-кансультатыўнага савета пры Міністэрстве адукацыі Беларусі Андрэй Грыгор'еў.\nТак, плануецца набіраць у старэйшыя (10-11-е) класы вучняў з ведамі не ніжэй за пэўны ўзровень: агульны бал павінен скласці не менш за сем, магчыма нават за восем. Дапускаецца, што для аграрных класаў зробяць выключэнне.\n"Далей - профільныя класы, на дадзены момант школа гатовая прапанаваць каля 100 спецыяльнасцяў у сістэме сярэдняй адукацыі", - напісаў Грыгор'еў.\nАбмяркоўваецца і правядзенне выніковай атэстацыі. У прыватнасці, у праекце гаворка ідзе пра тое, каб адмяніць выпускныя школьныя экзамены (цяпер гаворыцца пра дзьве дысцыпліны) і аб'яднаць іх з ЦТ. Такім чынам, выпускнікі адначасова з атэстатам атрымаюць сертыфікаты для паступлення ў вышэйшую навучальную ўстанову. Як удакладніў Грыгор'еў, тэставанне хочуць праводзіць на базе РІКВ у красавіку, а май надаць падрыхтоўцы да профільнага іспыту, а таксама выпрабаванню па замежнай мове.\n20 верасня 2019, 17:27\nЯшчэ адна навіна - замест дыктоўкі хочуць ўвесці пераказ, а таксама пісьмовы экзамен па матэматыцы і гісторыі. А акрамя таго - абавязковае сачыненне пасля 11-га класа.\nАбмяркоўваецца таксама магчымасць увесці дадатковыя ўнутраныя іспыты ў ВНУ - псіхалагічныя тэсты, гутаркі.\nАкрамя таго, хочуць распрацаваць этычны кодэкс педагога і падаць настаўнікам свабоду выбару дамашняга задання (можна будзе не прытрымлівацца праграмы і самастойна выбіраць, як падаваць матэрыял).\nНе абышлі на нарадзе ўвагай і трагічныя выпадкі ў школах. У сувязі з гэтым ёсць планы больш часу надаваць псіхалогіі ў ВНУ, а таксама ўвесці спецдысцыплін "крызісны псіхалогія". Яшчэ адно новаўвядзенне, якое абмяркоўваецца: школьны псіхолаг не будзе падпарадкоўвацца дырэктару школы, пры гэтым яго кабінет будзе размяшчацца ў будынку навучальнай установы.\nЁсць і задумка весці спецыяльную калонку ў "Настаўнiцкай газеце", дзе спецыялісты будуць адказваць на пытанні, задаць якія можна ананімна.\nУсе пазначаныя перамены плануецца рэалізаваць за чатыры гады.


Рукапіс Войніча: як атрымалася зрабіць сенсацыю з нічога - Хартыя'97 :: Навіны з Беларусі - Беларускія навіны - Рэспубліка Беларусь - Мінск\nХартыя_ 27 студзеня 2020, панядзелак, 22:00\nРукапіс Войніча: як атрымалася зрабіць сенсацыю з нічога\nЦі сапраўды расшыфраваны самы загадкавы манускрыпт?\nПра незвычайны артэфакт, які, паводле экспэртных ацэнак, мог з'явіцца ў XV стагоддзі, чуў практычна кожны, хто цікавіцца гісторыяй. Сваю назву дакумент атрымаў у гонар польскага антыквара Вільфрэда Войніча, які набыў яго ў 1912 годзе ў мужчынскага духоўнага ордэна Рымска-каталіцкай царквы Ордэна святога Ігната, піша naked-science.ru.\nКалі казаць коратка, то гэта ілюстраваны кодэкс, які напісаў невядомы аўтар на невядомай мове з выкарыстаннем невядомага алфавіту. Як і ўсё таямнічае і загадкавае, манускрыпт Войніча нязменна прыцягвае ўвагу, што, вядома, дае вялізную прастору для манеўру розным махлярам і авантурнікам. А таксама, вядома, навукоўцам, ахвочым проста заявіць пра сябе.\nМенавіта да іх ліку, мяркуючы па ўсім, належыць лінгвіст Джэрард Чэшыр (Gerard Cheshire) з брытанскага Брыстальскага ўніверсітэта, які нядаўна ўскалыхнуў увесь навуковы свет навіной пра «расшыфроўку» манускрыпта. На яго думку, рукапіс зроблены дамініканскімі манашкамі ў якасці крыніцы даведачнай інфармацыі для Марыі Кастыльскай (каралева Арагоны) і іншых жанчын двара. Дакумент, на думку Чэшыра, напісалі на пратараманскай мове, якую можна ўважаць папярэдніцай такіх моў, як партугальская, французская або гішпанская.\nНібыта тэкст прысвечаны жаночаму здароўю, раслінным лекавым сродкам, тэрапеўтычным купанням, назіранням за касмічнымі аб'ектамі і іншым вельмі важным на той момант (ды і сёння) пытанням.\nСам Джэрард Чэшыр паспрабаваў назваць атрыманыя вынікі нейкім «азарэннем», хай і выкліканым навуковымі звесткамі. Для сапраўднага адкрыцця гэтага мала.\nАмаль адразу працу раскрытыкавалі. Так, Юры Арлоў загадчык аддзела Інстытута прыкладной матэматыкі імя Келдыша РАН, які актыўна займаўся вывучэннем манускрыпта Войніча, заявіў, што атрыманыя Чэшырам высновы маюць залішне вольную інтэрпрэтацыю, а сам дакумент, магчыма, наогул ніколі не ўдасца расшыфраваць. «На гэтым этапе яно - паведамленне, а не сама праца, пра якую ідзе гаворка - уяўляе сабой адно з шматлікіх паведамленняў такога ж роду, у якіх сцвярджалася, што манускрыпт расшыфраваны. На самой справе аб сэнсавай расшыфроўцы гаворка пакуль не ідзе, аўтар выказаў гіпотэзу пра мову асобных фрагментаў тэксту», - заявіў Арлоў РІА Новости.\nАгулам навукоўцы мяркуюць, што Джэрард Чэшыр робіць свае высновы без апоры на канкрэтную (хай і забытую) мову, проста штучным шляхам знаходзіць падобныя кароткія словы праз розныя раманскія мовы, не падаючы якіх-небудзь довадаў.\nВядома, гэта не магло не аказацца наступствамі для самога Чэшыра. Пазней Брыстальскі ўніверсітэт прыбраў са свайго сайта абвестку аб расшыфроўцы манускрыпта Войніча. «Даследаванне было асабістай працай аўтара, не афіляванай з Брыстальскім універсітэтам», - гаворыцца ў заяве ўстановы. На гэтым, імаверна, канец гісторыі. Аднак зусім не канец спробаў расшыфраваць знакаміты манускрыпт. Хто ведае, можа быць, нават сумнеўныя новыя звесткі дапамогуць навукоўцам будучыні ў іх нялёгкай працы.\n22.01 Беларускія банкі ўводзяць «драконаўскія» камісіі за плацяжы гатоўкай у касах 82,341\n26.01 У Лукашэнкі ў Шклове здалі нервы 81,453\n22.01 Что происходит с Путиным: есть две версии 77,802\n26.01 Сталі вядомыя нечаканыя падрабязнасці аб затрыманні чыноўнікаў з самалёта «Белавія» 71,525\n24.01 Минчанка купила квартиру, а спустя месяц нашла записку от наследницы 63,795\n21.01 Mае аўтамабілі і рэзідэнцыі, а па дэкларацыі - «гол як сакол» 47,922\n25.01 Самалёт, які ляцеў з Менска ў Мюнхен, развярнулі пад Уроцлавам 46,344


02.03.2015 27.02.2015 Admin855Комментарии on Ураджай-2015\nПершымі ў раёне прыступілі да падсявання шматгадовых траў пад азімыя культуры працаўнікі ААТ «Каганец». У мінулыя выхадныя вывеў на палеткі трактар «Беларус-82» з сеялкай СПУ-6 механізатар Дзмітрый Трацяк. Выканаць гэтую тэхналагічную аперацыю неабходна на плошчы 100 гектараў.\n– Падсяваем канюшыну пад азімае трыцікале, – расказвае галоўны аграном Дзмітрый Вашкевіч. – У нас распрацаваны план правядзення палявых работ, згодна з якім пачалі падкормку пашаў калійнымі ўгнаеннямі. Заняты на гэтай рабоце Ігар Логінаў, які працуе на спецмашыне «Раса». Фосфарных угнаенняў на пасяўную назапасілі. Азотных хопіць для таго, каб правесці падкормку азімых першы раз і ўнесці ў асноўную запраўку падчас сяўбы яравых культур. Нашы хлебаробы ў хуткім часе будуць уключаюцца ў работу па падрыхтоўцы глебы да веснавой сяўбы. Часу на раскачку няма.\nГлебаапрацоўчыя і пасяўныя агрэгаты ў таварыстве адрамантаваны і стаяць на лінейцы гатоўнасці. Дзмітрый Яўгеньевіч адзначае са станоўчага боку інжынерную службу, якую ўзначальвае Валерый Літвінчык. Тэхніка падчас правядзення палявых работ не падводзіць, што дазваляе своечасова спраўляцца з пасяўнымі і ўборачнымі кампаніямі. Паводле слоў галоўнага спецыяліста, для правядзення яравой сяўбы назапашана дастатковая колькасць паліва. Летась у гаспадарцы ўпершыню атрымалі з кожнага гектара 37,8 цэнтнера збожжа і намалацілі звыш пяці тысяч тон.\n– Пастараемся і сёлета не знізіць паказчык, а калі паспрыяе надвор’е, то і павялічыць, – сказаў Дзмітрый Вашкевіч. – І ўжо зараз прыкладаем дзеля гэтага ўсе намаганні.\nЗАПРАЎЛЯЮЦЬ ГЛЕБУ АРГАНІКАЙ\nКаляндарная зіма завяршаецца, і ў хлебаробаў найпершы клопат скіраваны на тое, каб спаўна заправіць глебу ўгнаеннямі. У міжсезонне механізаваныя звенні сельгаставарыстваў раёна плённа папрацавалі і нарыхтавалі пад яравую сяўбу звыш пяцісот тысяч тон арганікі – гэта больш за запланаваны аб’ём. Вывезена на палеткі звыш 450 тысяч тон ад нарыхтаванага, а ўнесена ў глебу нямногім больш за 40 працэнтаў «вітамінаў урадлівасці». Сярод сельгаставарыстваў найлепш спрацавалі ў даным накірунку працаўнікі ААТ «Жацерава». У гэтай гаспадарцы нарыхтавана каля 33 тысяч тон арганікі, што складае звыш 130 працэнтаў да плана. Практычна ўся яна вывезена і ўнесена.\nНа вывазцы арганікі вылучыліся вадзіцелі Уладзімір Аўласін, Мікалай Дударэвіч і Вячаслаў Сідаровіч, механізатары Уладзімір Ермакоў і Сяргей Бандаровіч. На ўнясенні шчыравалі работнікі Мінскага райаграсэрвіса.\n… І НАБЫВАЮЦЬ ТУКІ\nСельгаспрадпрыемствы працягваюць назапашваць пад яравую сяўбу мінеральныя ўгнаенні. Пакуль што ўвогуле па раёне гаспадаркі маюць чвэрць тукаў да патрэбнасці. Больш за іншых у ААТ «Вялікі Двор» – 75 працэнтаў, практычна пад поўную запраўку набыта калійных угнаенняў. А вось у ААТ «Вішнявецкі-агра» ў наяўнасці амаль у паўтара раза больш за неабходнае фосфарных угнаенняў.\nАкрамя гэтага для льнаводчых гаспадарак за сродкі раённага бюджэту закуплена 141 тона АФК (грануляваных складана-змешаных мінугнаенняў з утрыманнем мікраэлементаў), неабходных для вырошчвання гэтай культуры. Заказана тры тысячы тон АФК для ўнясення пад цукровыя буракі. Дапамогу ў набыцці гэтай мінеральнай падкормкі акажа Гарадзейскі цукровы камбінат. За ўласныя сродкі таварыстваў запланавана набыць 180 тон угнаенняў пад бульбу. Лінія па вытворчасці вышэйназваных угнаенняў адкрыта на ААТ «Беларуськалій».


Як пакаштаваць экзатычныя стравы, не выходзячы з дому | zviazda.by\nХатняя старонка » Калейдаскоп » Тэлетыдзень » Як пакаштаваць экзатычныя стравы, не выходзячы з дому\nУ гэту нядзелю на «Беларусь 1» вяртаецца абноўленая праграма «Кулінарная дыпламатыя», у якой беларусы не толькі знаёмяцца з нацыянальнымі кухнямі і традыцыямі розных краін, але і могуць зірнуць па-новаму на саміх сябе — вачыма паслоў гэтых краін, якія пэўны час жывуць і працуюць у нашай рэспубліцы.\nШто змянілася ў «Кулінарнай дыпламатыі» ў новым сезоне? Перш за ўсё, вядучая — на змену Ларысе Гулякевіч прыйшла журналіст Агенцтва тэленавін Юлія Пярцова. Акрамя таго, цяпер праграма мае выразны сямейны ўхіл: на тэлевізійную кухню-студыю паслы замежных дзяржаў з задавальненнем прыходзяць з жонкамі і дзецьмі, а творчая група праекта дапаўняе кулінарную частку сюжэтамі пра ўдзельнікаў або гісторыка-культурныя каштоўнасці краін, якія яны прадстаўляюць. У студыі з'явілася дэгустацыйная зона, якая яшчэ больш збліжае ўсіх удзельнікаў за адным сталом. Дзеля ажыўлення праграмы абяцаюць забаўляльныя элементы — фокусы, танцы, песні... Ну і, вядома, практычна кожны госць дзеліцца ўласнымі ўражаннямі пра Беларусь — і, як заўважае вядучая, акрамя звыклых кампліментаў чысціні, давялося пачуць шэраг нечаканых гісторый. Прыкладам, пасол Славакіі ў Беларусі расказаў, як дыпламатыя дапамагае яму ў стасунках з гандлярамі на Камароўскім рынку, дыпламаты з Паўднёвай Карэі ці не кожны тыдзень бываюць у Вялікім тэатры оперы і балета і захапляюцца ўзроўнем нашых артыстаў, а кіраўніка дыпмісіі Эквадора прыемна ўразіла сумленнасць нашых суайчыннікаў і бяспека на вуліцах.\nПасол Літвы Андрус Пулокас — менавіта ён разам з жонкай адкрывае новы дыпламатычна-кулінарны сезон на «Беларусь 1» — здзівіў здымачную групу добрым веданнем салігорскіх шахтаў, якія лічыць турыстычнай «фішкай» нашай краіны, дружалюбнай «свойскасцю», далікатнасцю і ўпэўненасцю на кухні, што ўласціва далёка не кожнаму мужчыну. Наогул, нягледзячы на высокія статусы і рангі, ніхто з удзельнікаў не адмовіўся пакухарыць пад прыцэлам тэлекамер і расказаць не толькі пра нацыянальныя стравы, але і пра ўласны лад жыцця. Калі ж ёсць нейкія закрытыя для размовы тэмы, пра іх папярэджваюць загадзя.\n— Якая з ужо адзнятых праграм найбольш запомнілася? — перапытвае Юлія Пярцова, пакуль накладваюць грым, рэквізітары і памочнікі на кухні раскладваюць неабходныя інгрэдыенты, а мы чакаем сённяшняга госця. — Ведаце... усе! Літва, Палесціна, Таджыкістан, Фінляндыя, Эквадор, Карэя, Славакія, Эстонія — кожны выпуск, як маленькае падарожжа ў пэўную краіну, можна нават на карце свету адзначаць, дзе мы «пабывалі». І кожны чымсьці ўражвае па-свойму. Для мяне, напрыклад, было адкрыццём, што заяўлены эквадорскі рэцэпт здаваўся вельмі экзатычным — крэветкі, мноства спецый — а ў выніку аказалася, што прыгатаваць гэту страву можна на звычайнай кухні, і нават часу спатрэбіцца няшмат. Кухня Палесціны здзівіла наяўнасцю ў ёй... звычайных пельменяў! Праўда, з некаторымі нюансамі — фарш палесцінцы папярэдне абсмажваюць, а самі пельмешкі вараць у кефіры, прычым ёсць свае хітрыкі, каб ён не звярнуўся, — атрымліваецца нязвыкла, але насамрэч вельмі смачна.\n— Ці ўзялі вы нейкі «дыпламатычны» рэцэпт для сваёй сямейнай кухні?\n— Усе ўзяла, бо насамрэч іх усе рэальна прыгатаваць дома. Нават таджыкскі плоў пры веданні некаторых нацыянальных «сакрэтных ключыкаў», якімі з намі падзяліўся спадар пасол, на вашай кухні атрымаецца самы сапраўдны — так што глядзіце праграму, не пашкадуеце! А я ў найбліжэйшы час, калі прыйдуць у госці сябры, парадую іх якой-небудзь экзатычнай стравай з дыпламатычнай кухні.\nА яшчэ «Кулінарная дыпламатыя» развее некаторыя міфы. Так, многія беларусы ўпэўнены, што да нас завозяць толькі кармавыя бананы. Ці ядуць такія ў Эквадоры і ці ўсе бананы падыходзяць для смажання, або наколькі распаўсюджаная на беларускіх кірмашах «карэйская морква» насамрэч мае дачыненне да Карэі — пра гэта вядучая і гледачы даведаюцца, што называецца, з першых вуснаў.\n— Наколькі складана было прыйсці ва ўжо існуючую праграму і прыўнесці ў яе штосьці сваё? Гледачы ж прывыклі да манеры Ларысы Гулякевіч...\n— У мяне ёсць такая асаблівасць — схільнасць парадзіраваць убачанае, таму спецыяльна не праглядаю ранейшыя выпускі «Кулінарнай дыпламатыі», каб міжволі нешта не скапіраваць. А з Ларысай мы сябруем, і яна папярэджвала, што «раскрыць» дыпламатаў бывае даволі няпроста. Але з іншага боку, гэта вельмі ўзбагачае: ты атрымліваеш новыя ўражанні, даведваешся пра некаторыя нераскручаныя, але надзвычай цікавыя турыстычныя мясціны, бачыш сябе вачыма іншаземцаў, а калі ўдаецца знайсці кантакт, то нават моўны бар'ер знікае. Часам мы настолькі разнявольваемся, што нібыта сапраўды знаходзімся на кухні як старыя добрыя сябры, і толькі потым спахапляешся: гэта ж дыпламат! Да нас жонка пасла Паўднёвай Карэі прыйшла з перакладчыкам: па-за кадрам мы размаўлялі на англійскай (Юлія — лінгвіст, перакладчык па адукацыі. — Аўт.), а падчас здымак — маё пытанне, пераклад, яе адказ, пераклад... І так мы разгаварыліся, што я задаю наступнае пытанне пра Беларусь і яе ўражанні, а яна, не чакаючы перакладу, пачынае адказваць. Ва ўсіх лёгкі ступар, а госця ўсміхаецца: «Я ўсё зразумела».\n...У студыю прыбылі ўдзельнікі сённяшняй праграмы — кіраўнік славацкай дыпмісіі з сям'ёй і... кошыкам прадуктаў, сабраных «на ўсякі выпадак». Насамрэч патрэбныя для выбраных страў інгрэдыенты тэлевізійнікі рыхтуюць напярэдадні, але часам рэцэпт змяшчае вельмі ўжо рэдкія і незвычайныя складальнікі — тады госці прыносяць іх з сабой, а гледачам расказваюць, чым можна гэта замяніць. «Вельмі ўразіў наш госць з Фінляндыі прадуктамі, якія фіны традыцыйна выкарыстоўваюць у кулінарыі. Ён прынёс з сабой ягады ядлоўцу, з якіх робіцца смачны соус, і адзін неймаверны прадукт з хвоі — высыпаючы яго з пакеціка, я чакала ўбачыць шышкі ці нешта такое, а ўбачыла... пух. Як высветлілася, гэта высушаныя і здробненыя маладыя пабегі елак, якія выкарыстоўваюцца ў кулінарыі. А яшчэ мы гатавалі з фінскім госцем слабасалёнага ласося пад лакрычным марынадам, для чаго выкарыстоўваліся лакрычныя цукеркі са спецыяльным водарам дзёгцю — у іх не адчуваецца гэты спецыфічны лакрычны смак, што многім не даспадобы. Мы таксама сумняваліся, што атрымаецца, а потым за кадрам усё каштавалі і каштавалі той соус, пасля праграмы літаральна за хвіліну ўсё з'елі», — смяецца Юлія Пярцова.\nПабываўшы на тэлекухні, пацвярджаем: тут няма муляжоў, усё, ад молатых спецый да малака ў слоіку, сапраўднае і свежае. «М-м-м, — прынюхваецца вядучая то да сушаных белых грыбоў, то да вэнджанага сала, — які водар, ашалець можна!» — «Цярпі, Юля, да канца здымак», — глытаюць слінку рэдактары, і вядучая, хуценька зрабіўшы маўленчую размінку, запрашае дыпламатаў кашаварыць. Зрэшты, нягледзячы на буйства ядомых фарбаў і водараў, за некалькі гадзін, што запісваецца 25-хвілінны выпуск, героі часам настолькі захапляюцца гаворкай, што забываюцца пра ўсё астатняе, і толькі сярдзітае пыхканне каструлек вяртае ў рэальнасць. Шкада, што ў хранаметраж праграмы трапяць далёка не ўсе філасофска-сур'ёзныя, забаўныя і кранальныя моманты, якія адбываюцца на здымках — але, мабыць, галоўнае, каб гатовая «страва» прыйшлася даспадобы гледачам.\nСпатрэбіцца: 2 буракі, 2 калючыя агуркі, 1 літр кефіру, 3 курыныя яйкі, 5—6 бульбін, па 1 пучку цыбулі і кропу, 3 ст. лыжкі смятаны, соль на смак. Буракі адварыць і нацерці на буйной тарцы. Агуркі, кроп і зялёную цыбулю здрабніць, усё скласці ў каструлю, перамяшаць, заліць кефірам і пасаліць. Перад падачай у талеркі кладуць парэзанае на чацвярцінкі яйка, смятану і зяленіва, а асабліва смачны літоўскі халодны боршч з варанай гарачай бульбай.\nСпатрэбіцца: 4-5 пачкаў любога пясочнага пячэння, 250 грамаў сметанковага масла (пажадана тлустасцю 82%), плітка шакаладу, 1 бляшанка згушчонкі, 3—6 ст. лыжак какавы, 2 пачкі арэхаў (фундук або міндаль), 2 ч. лыжкі распушчальнай кавы, 50—100 грамаў кававага лікёру. Пячэнне дробна паламаць, растопленае масла змяшаць са згушчонкай і какавай, дабавіць падсмажаныя арэхі, каву, лікёр, здробнены шакалад. У атрыманую масу высыпаць пячэнне, зноў добра перамяшаць, завярнуць у фольгу і прыдаць пэўную форму. На ноч торт пакінуць у халадзільніку, а перад падачай парэзаць.\nЗагаловак у газеце: Абед з дыпламатам


У Польшчы капітан паветранага судна зарабляе нават 15 тыс. еўра - Беларуская Служба - polskieradio.pl\nУ Польшчы капітан паветранага судна зарабляе нават 15 тыс. еўра\nУ Польшчы ліцэнзія прафесійнага пілота каштуе каля 250 тыс. злотых (амаль 58 тыс. еўра).\nZdj. ilustracyjne Skycolors/Shutterstock.com\nПольскія авіяцыйны рынак развіваецца на ўзроўні 3-4% у год. Гэта пасля Румыніі другі паказчык у свеце, паведамляе выданне Dziennik Gazeta Prawna. Паводле падлікаў кампаніі Boeing, штогод авіяцыйнай галіне спатрэбіцца 31 тыс. новых пілотаў, перш за ўсё ў рэгіёне Азіі і Акіяніі. У мінулым годзе ў Польшчы было выдадзена 106 новых ліцэнзій капітанаў паветраных суднаў і 269 ліцэнзій першых афіцэраў (другіх пілотаў).\nКаб стаць пілотам, патрэбна мець не толькі жаданне, але і тоўсты кашалёк. Так, у Польшчы ліцэнзія прафесійнага пілота каштуе каля 250 тыс. злотых (амаль 58 тыс. еўра). Але гэтая сума вельмі хутка акупаецца, таму што кожная авіякампанія нарасхват бярэ лётчыкаў, і пасля двух гадоў стажу пілот зарабляе 3-4 тыс. еўра. Многія маладыя людзі, аматары авіяцыі, каб зрабіць ліцэнзію, бяруць крэдыт, таму што да гэтага падыходзяць як да жыццёвай інвестыцыі.\nА некаторыя пілоты зарабляюць вельмі добра. Для прыкладу, зарплата капітана самалёта нізкатарыфнай авіякампаніі Ryanair можа складаць нават 15 тыс. еўра ў месяц, першы афіцэр зарабляе палову гэтай сумы. Малады лётчык, які толькі што атрымаў ліцэнзію пілота, можа разлічваць на 1,5-2 тыс. еўра, паведамляе Dziennik Gazeta Prawna.\nВыбары прэзідэнта ў Беларусі ўжо скончыліся