«Крыптавалюты выжывуць, але ня ўсе» - Польскае Радыё\n«Крыптавалюты выжывуць, але ня ўсе»\nAlaksandar Papko 23.01.2018 18:59\n«Крыптавалюты выжывуць, але ня ўсе».mp3\nЦі варта інвэставаць у крыптавалюты – тлумачыць кіраўнік інвестыцыйна-кансалтынгавай кампаніі Аляксандр Стэпановіч.\nФота, прадстаўленае героем публікацыі\nЯкіх правілаў павінен прытрымлівацца кожны, хто хоча павялічыць свой асабісты капітал? У што варта інвэставаць, і ці варта інвэставаць у крыптавалюты? Пра гэта нам расказвае кіраўнік інвестыцыйна-кансалтынгавай кампаніі, арганізатар «Нацыянальнага бізнес-клюбу імя Рамана Скірмунта» Аляксандр Стэпановіч. На яго сэмінары, які прайшоў у Беларускім доме ў Варшаве, пабываў Аляксандар Папко.\nСпадар Аляксандар, падчас сёньняшняга сэмінару вы далі некалькі простых парадаў кожнаму чалавеку наконт таго, як збалянсаваць свой бюджэт. Што павінен памятаць кожны чалавек, незалежна ад узроўню сваіх даходаў?\nАляксандр Стэпановіч: Важна памятаць некалькі асноўных правілаў. Па-першае – рэгулярнасьць інвэстыцыяў. Кожны раз ад свайго даходу трэба адкладаць пэўны адсотак і інвэставаць. Інвэставаць трэба пад складаны працэнт. Трэба думаць пра пачатак інвэстыцыйнай дзейнасьці, незалежна ад узроўню даходаў. Ёсьць людзі, якія атрымліваюць і па 100 тысячаў даляраў на год, але жывуць без зьберажэньняў. Яны поўнасьцю залежаць ад сваіх штомесячных даходаў на адзіным месцы працы. Чалавек павінен выпрацаваць звычку адкладаць пэўны адсотак ад любога даходу.\nПа-другое – дывэрсыфікацыя. Нельга ўсе яйкі складваць у адзін кошык. Інвэстыцыі трэба рабіць у розныя фінансавыя інструмэнты – акцыі, аблігацыі, нерухомасьць, каштоўныя мэталы, а таксама альтэрнатыўныя інструмэнты.\nЦяпер папулярным альтэрнатыўным інструмэнтам зьяўляюцца крыптавалюты. Адны кажуць, што гэта – тэхналёгія будучыні, што ўсім абавязкова трэба купляць крыптавалюту, бо яе будуць выкарыстоўваць і цана на яе ўзрасьце. Іншыя кажуць, што крыптавалюта – гэта тыповая фінансавая піраміда. Яе купляюць, бо на яе існуе ажыятажны попыт. Выкарыстоўваць крыптавалюту ня будуць, таму цэны на яе рэзка абваляцца. Дык ці купляць крыптавалюту, колькі купляць і каму яе купляць?\nАляксандр Стэпановіч: Гэта павінен вырашаць сам чалавек. Кожны самастойна павінен правесьці аналіз рынку. Нельга давяраць чыімсьці словам. Калі казаць пра крыптавалюты – то тэхналёгія блокчэйн сапраўды прарыўная, і яна будзе выкарыстоўвацца. Але многія аналітыкі стараюцца адасобіць саму тэхналёгію ад крыптавалютаў. Любы фінансавы інструмэнт разьвіваецца цыклічна. Пры ажыятажным попыце фармуюцца фінансавыя бурбалкі. Потым адбываецца абвал. Але калі тэхналёгія жыцьцяздольная, то далей зноў пачнецца рост. Канешне, выжывуць ня ўсе крыптавалюты. Застануцца найбольш пэрспэктыўныя з тэхналягічнага пункту гледжаньня, якія далей будуць выкарыстоўвацца.\nУ гэтым кантэксьце варта прагадаць крызыс амэрыканскіх «доткомаў» пачатку 2000-х. У гэты пэрыяд быў ажыятажны попыт на акцыі амэрыканскіх інтэрнэт-кампаніў, а затым адбыўся вялікі абвал. Але некалькі буйных кампаніяў выжылі. Яны існуюць да сёньняшняга дня й зьяўляюцца «блакітнымі фішкамі» (найбольш прыбытковымі і надзейнымі кампаніямі – А.П.).\nВы казалі, што крыптавалюта, як і папяровая валюта, трымаецца на даверы ты, хто выкарыстоўвае яе ў разьліках. А давяраюць, у сваю чаргу, тым крыптавалютам, якія выкарыстоўваюцца ў пэўных тэхналягічных працэсах. Якія крыптавалюты маюць пэрспэктыву выкарыстаньня ў розны галінах эканомікі?\nАляксандр Стэпановіч: Усяго існуе больш за 1000 крыптавалютаў. Кожная зь іх мае асаблівасьці ў тэхналягічным пляне, а таксама выконвае нейкую нішавую функцыю. Некаторыя крыптавалюты задумваліся як сродак плацяжоў – такія як Bitcoin альбо Ripple. Апошні наладжвае супрацоўніцтва з банкамі й зьяўляецца прамым канкурэнтам састарэлай сыстэме міжбанкаўскіх плацяжоў SWIFT. Ёсьць крыптавалюты, якія дапамагаюць заключаць смарт-кантракты – гэта, напрыклад, Ethereum і Cardano.\nЦі толькі Беларусь прыняла заканадаўчыя акты, якія лібэралізуюць абарот крыптавлютамі? Ці ёсьць прыклады іншых краінаў, дзе гэтаму новаму сродку плацяжу давяраюць?\nАляксандр Стэпановіч: Розныя краіны сьвету праводзяць вельмі розную палітыку адносна крыптавалютаў. Кітай і Карэя, напрыклад, спрабуюць абмежаваць іх выкарыстаньне. Акрамя Беларусі, лібэральнае заканадаўства ў галіне крыптавалютаў прыняла Аўстралія.\nДа гэтага часу большасьць кампаніяў, якія праводзілі ICO (англ. Initial coin offering («першасны продаж манэтаў») – продаж інвэстарам новавыпушчанай крыптавалюты – А.П.) базаваліся ў Сінгапуры й Швэйцарыі, бо там было даволі лібэральнае заканадаўства. Але цяпер зьявіліся больш спрыяльныя юрысдыкцыі. Японія таксама легалізавала крыптавалюты як плацёжны сродак. ЗША спрабуюць рэгуляваць гэтую сфэру, але не забараняюць. Кампаніям, якія праводзяць ICO, выстаўляюць патрабаваньні, аналягічныя да тых, якія выходзяць на IPO (англ. Initial public offering («першасны публічны продаж») – першы продаж акцыяў прадпрыемства на біржы – А.П.).\nЯк дэкрэт «Аб разьвіцьці лічбавай эканомікі» паўплывае на эканоміку Беларусі? Ці можна чакаць, што замежныя кампаніі, якія выкарыстоўваюць крыптавалюту, будуць рэгістравацца ў Беларусі?\nАляксандр Стэпановіч: Дэкрэт №8 – гэта, сапраўды, вялікі крок наперад. Невядома, як ён запрацуе на практыцы. Улады павінныя сур’ёзна памяняць заканадаўства, каб яно адпавядала нормам, прапісаным у гэтым дэкрэце. Трэба паглядзець, якой будзе рэакцыя міжнародных арганізацыяў – напрыклад, FATF (Financial Action Task Force), якая займаецца барацьбой з адмываньнем грошай. Трэба паглядзець, якая будзе рэакцыя ЗША, Эўразьвязу, Расеі, якія будуць уважліва сачыць за сытуацыяй, бо бізнэс зь іх краінаў можа ісьці ў Беларусь, каб зьдзяйсьняць пэўныя фінансавыя апэрацыі. Сытуацыя будзе залежаць ад вялікай колькасьці фактараў.\nІ апошняе пытаньне на сёньня. Хацеў бы вярнуцца да агульных парадаў інвэставаньня для звычайнага чалавека. Якія кнігі дапамогуць правільна ашчаджаць і інвэставаць? Што б вы маглі параіць?\nАляксандр Стэпановіч: Найбольш варты ўвагі бэстсэлер амэрыканскага аўтара Робэрта Алена Multiple Streams of Income, расейскі пераклад якога называецца «Множественные источники дохода». Там даволі падрабязна разглядаюцца альгарытмы інвеставання й фінансавыя інструмэнты. Таксама вельмі добрая сэрыя кніг Робэрта Кіёсакі, у якую уваходзяць «Багаты Тата, Бедны Тата», «Квадрант грашовай плыні» і шэраг іншых.\ntags: Аляксандр Стэпановіч, інвэстыцыі, крыптавалюта


26 студзень 2015, 10:01\nАдвакат ўкраінскай лётчыцы і дэпутата Вярхоўнай Рады Надзеі Саўчанкі Марк Фейгін напісаў адкрыты ліст прэзыдэнту Расеі Ўладзімеру Пуціну.\n«Пакуль я пішу вам, тэрмін яе адмовы ад ежы наблізіўся да 45 дзён», — піша ён у Facebook.\n«Працэсуальна матэрыялу, які дазволіў бы зрабіць абгрунтаваны вывад аб ролі Саўчанка больш чым дастаткова. Сем месяцаў — гэта больш чым дастатковы тэрмін, каб праверыць дадзеныя білінгу тэлефона абвінавачванай, паказаньняў відавочцаў падзей і правесьці належныя працэсуальныя мерапрыемствы. Аднак Саўчанка да гэтага часу ў турме», — нагадвае адвакат.\n«У часе апошняй маёй сустрэчы зь ёю ў турме я наўпрост пачуў пра яе жаданьні памерці. Мае словы не зьяўляюцца перабольшаньнем», — адзначае Марк Фейгін.\n26 студзеня заплянаваная акцыі ў падтрымку Надзеі Саўчанкі па ўсім сьвеце — у дзень, калі павінна адбыцца пасяджэньне ПАРЭ. Калі яе не адпусьцяць на адкрыцьцё студзеньскай сэсіі, гэта створыць прэцэдэнт у гісторыі Рады Эўропы, калі адна з краін-сябраў, Расея, трымае ў зьняволеньні дэлегата іншай краіны.\nВярхоўная Рада Украіны ўключыла Надзею Саўчанку, якая зьяўляецца народным дэпутатам ад «Бацькаўшчыны», у склад дэлегацыі Вярхоўнай Рады ў Парлямэнцкай асамблеі Рады Эўропы.\nРасея абвінаваціла ўкраінскую лётчыцу Надзею Саўчанку ў датычнасьці да гібелі расейскіх журналістаў у Данбасе мінулым летам. Сама яна ўсё абвінавачваньні абвяргае, яе абарона настойвае, што Саўчанка выкралі і прымусова вывезьлі з тэрыторыі Ўкраіны.


Палітыка, 21 лістапад 2009\nсубота 21 лістапад 2009\n19:47, 21 лістапад 2009\n18:15, 21 лістапад 2009\nКааліцыя Аб'яднаных дэмакратычных сілаў больш не існуе – заявіў на сваім пасяджэньні 21 лістапада ў Менску сойм Партыі БНФ. Сябра сойму Партыі БНФ Вінцук Вячорка лічыць нясвоечасовым прыняцьце такой пастановы ў адносінах да АДС.\n15:38, 21 лістапад 2009\nЯк паведаміў БелаПАН лідэр партыі Аляксей Янукевіч, устаноўчыя дакумэнты аб стварэньні АДС фактычна страцілі сваю сілу. "Не выключана, што мы сёньня заявім пра тое, што АДС як кааліцыя закончыла сваё існаваньне".\n01:44, 21 лістапад 2009\nМартынаў едзе абмяркоўваць партнэрства\nМіністар замежных справаў Беларусі Сяргей Мартынаў 22-23 лістапада возьме ўдзел у трохбаковай сустрэчы Міністраў замежных справаў Беларусі, Украіны і Літвы.


Крыўдна, спадар Шарэцкі!\nЧуюся ў абавязку і чуюся вымушанай сумленьнем пісаць да Вас. Бывала, я чуць не крыўдавала на Васіля Быкава за ягонае празьмерна пэсымістычнае прадстаўленьне сытуацыі беларускае справы. Прачытаўшы аднак у “Нашай Ніве” (30) за 8.11.1999 артыкул Андрэя Старавойтава “Нам бы зь Менскам разабрацца”, з болем у душы падумала: не дзіўлюся пэсымізму Быкава... Адзін уладар Беларусі, цяпер ужо нелегітымны, аддае Беларусь усходняму суседу, другі, цяпер легітымны, дзякуе жыхарам Вільні, што “на працягу даўгіх стагодзьдзяў давалі магчымасьць прыяжджаць сюды беларусам і ствараць тут свае друкарні (я маю на ўвазе Скарыну), пачынаць тут і нашае пісьменства, і адукацыю...” Вось да чаго, браткі, мы дажыліся!\nКалісь, у 1972 годзе, калі мы ў Канадзе, ды наагул за мяжой, адзначалі 450-я ўгодкі друку на беларускай зямлі, беларускі вучоны доктар Вітаўт Тумаш пісаў:\n“Друк на беларускай зямлі зарадзіўся ня ў нейкім правінцыяльным асяродку, але, гістарычна зусім заканамерна, у дзяржаўна-палітычным і культурным цэнтры краю, у тагачаснай сталіцы Беларусі і ўсяго Вялікага Княства Літоўскага, у Вільні...\nНацыянальна якая ды чыя была Вільня ў пару, калі там паўставала першая друкарня, друкарня доктара Скарыны, сьведчыць яскрава тое, што з усіх 21 хрысьціянскіх сьвятыняў места таго часу 14 было праваслаўных і толькі 7 каталіцкіх. З каталіцкіх жа 2 — сьвятой Ганны й сьвятога Мікалая — збудаваныя нямецкаю калёніяй Вільні, абслугоўвалі рэлігійныя патрэбы нямецкіх рамесьнікаў і купцоў, былі нямецкімі. Катэдра ж і чатыры касьцёлы іншыя служылі таму беларускаму баярству й мяшчанству, што ўжо былі каталіцкай веры, невялікаму тады яшчэ лікам мяшчанству польскаму ды жыхаром розных іншых дробных нацыянальнасьцяў.\n...Жыхарства ў Вільні ў часы Скарыны ў дзьвёх найменш трэціх па веры было праваслаўным, па нацыянальнасьці ж у вялікай большасьці беларускім. Дык усе гутаркі савецкіх казённых гісторыкаў аб тым, што калі доктар Скарына друкаваў свае кнігі ў Вільні, дык друкаваў на чужой сабе, на жамойцка-лятувіскай зямлі — хвальшаваньне гістарычнае праўды. Вільня была тады местам беларускім, праваслаўным, Скарына дзеіў у сваім нацыянальным асяродзьдзі, калі друкаваў для таго народу, зь якога сам паходзіў, сярод якога жыў.\n...Вільня ў часы Скарыны не была напэўна местам лятувіскім. Ніколі не была яна гэткаю й праз усе пазьнейшыя вякі, калі места перажывала часы акаталічаньня, палянізацыі, канцэнтрацыі жыхарства жыдоўскага, ды пасьля масавы наплыў расейскага чыноўніцтва. Не была Вільня лятувіскай па складзе свайго жыхарства й тады, калі ўвосені 1939 году Масква аддавала места з бліжэйшымі ваколіцамі... тагачаснай Лятувіскай рэспубліцы.\nМіжваенныя перапісы ў больш як 200-тысячнай Вільні не рэгістравалі й 2000 (двох тысячаў) жыхароў лятувіскай нацыянальнасьці, ці або яна не складала й 1% усяго жыхарства. Ніякага лятувіскага жыхарства не было й на колькі дзясяткаў кілямэтраў навакола Вільні. Ведалі дасканала гэта й тагачасныя валадары савецкае імпэрыі, калі перадавалі Вільню тым на яе прэтэндэнтам, што ніякіх аб’ектыўных падставаў на места ня мелі”.\nІ пасьля др.Тумаш піша:\n“Вось пры гэткім культурна-мэханічным трактаваньні партыйнай гістарыяграфіяй гісторыі беларускага народу савецкім гісторыкам даводзіцца цяпер пісаць, што не ў Беларусі, але Жамойці-Летуве, бо ж у Вільні, беларускія кнігі друкаваў доктар Скарына, а па ім слаўны Пётра Мсьціславец, знакамітая Друкарня Дому Мамонічаў ды іншыя беларускія друкары, што ў Жамойці-Летуве складаўся ды выдаваўся Літоўскі Статут, а ня гэтак яшчэ даўно выходзіла там і “Наша Ніва” — ды розныя падобныя нябыліцы. Пісаць гісторыю беларускага народу ды без гісторыі нацыянальна-духовага цэнтру краю, сталічнае Вільні, гэта такая ж недарэчнасьць, як калі б нехта пробаваў пісаць гісторыю старажытнае Грэцыі ды без гісторыі Афінаў”.\nТакою ж недарэчнасьцю ёсьць і словы Сямёна Шарэцкага.\nКонкурс на лепшую вясковую школу\nТаварыства Беларускай Школы і Таварыства Беларускай Мовы імя Скарыны распачынаюць конкурс на лепшую беларускую вясковую школу. У гэтым конкурсе могуць браць удзел усе вясковыя і местачковыя школы Беларусі, а таксама любыя (гарадзкія і вясковыя) школы, ліцэі, дашкольныя ўстановы, нядзельныя школкі за межамі краіны, у якіх вывучаецца беларуская мова, гісторыя і культура Беларусі.\n1 ЭТАП. Да канца студзеня 2000 году школы, што хочуць узяць удзел у конкурсе, мусяць на адрас аргкамітэту даслаць матэрыялы пра ўстанову і яе працу і даць вольны адказ на наступныя пытаньні (для ўстановаў з замежных краінаў іх можна зьмяняць з улікам акалічнасьцяў навучаньня):\n1. Колькасьць (і працэнт) дзетак, ахопленых беларускамоўным навучаньнем.\n2. Якія мерапрыемствы, гурткі ды іншыя формы дзейнасьці ўстановы найлепш садзейнічаюць захаваньню культурнай і гістарычнай спадчыны?\n3. Якія дысцыпліны (клясы і колькасьць навучэнцаў) вывучаюцца ў школе на расейскай ды іншых мовах?\n4. На якой мове вядзеце справы, нарады, візуальнае аздабленьне?\n5. Якія газэты і часопісы выпісвае школа?\n6. Ці ёсьць у школе суполкі ТБМ, ТБШ ды іншых арганізацыяў?\n7. Калі школа мае музэй, апішыце яго.\n8. Як укамплектаваная бібліятэка?\n9. Ці бяруць удзел вучні ў конкурсах, алімпіядах? Якія вынікі?\nДасылайце таксама ілюстрацыі дзейнасьці, дакумэнты (альбомы, газэты, копіі граматаў і іншае).\n2 ЭТАП. Люты 2000 г. — вызначэньне пераможцаў шляхам аналізу дасланых матэрыялаў і праз наведваньне сябрамі Журы лепшых навучальных установаў ды вызначэньня першага, другога ды трэцяга месцаў. Журы конкурсу вызначыць 7 лепшых школаў: па адной у кожнае вобласьці Беларусі ды адну ў замежжы.\nНа сустрэчу па выніках конкурсу для атрыманьня граматаў ды каштоўных падарункаў у Менск будуць запрошаныя па два прадстаўнікі ад кожнае школы-пераможцы. Прадугледжаныя таксама і дадатковыя прызы для школаў, што не ўвайшлі ў лік пераможцаў: бібліятэчкі, падпіскі на газэты ды часопісы, ільготныя пуцёўкі школьнікам на адпачынак за мяжою ды іншае.\nАдрас Аргкамітэту і Журы: ГА “ТБМ імя Ф. Скарыны”, Румянцава 13, Менск, 220005. Тэл.: (017) 284-85-11.\nТБМ імя Францішка Скарыны\nЭліта — творчыя людзі\nЯ не зраблю сваім сябрам маральна слабога чалавека й не аддам перавагу чамусьці няпэўнаму й галярэткападобнаму. Адсюль — нізавошта не падтрымаю эліту, якая сама ня здольная знайсьці нейкае апірышча. Урэшце, на тое яна й эліта, каб мець і мэту, і добра акрэсьленыя шляхі яе дасягненьня.\nЗдаецца, сп.Клачоўскі меў на ўвазе эліту як крэатыўна-актыўную частку грамадзтва, а ня кола слаба заарганізаваных інтэлігентаў, што нічога прафэсійнага ня робяць, але лічаць сябе беларускімі Палітыкамі, Эканамістамі, Мастакамі. Больш за тое, за свае памылкі яны аніколі ня просяць прабачэньня ў не-эліты, а памылка (яе прызнаньне) сьведчыць пра наяўнасьць дзейнасьці й прадугледжвае ейны працяг.\nНяслушным падаецца атаясамленьне сп.Паўлоўскім эліты з інтэлігенцыяй. Згаджаюся, што інтэлігенцыя — падмурак эліты. Але нашая — нейкая сыраватая, можа таму, што ў большасьці складаецца з моладзі, якая яшчэ ня мае ўстойлівых прынцыпаў маральнасьці што да выбару і яго рэалізацыі. У такіх умовах годнасьць нярэдка падмяняецца максымалізмам.


Нікель Элемент - факты і ўласцівасці\nНікель Хімічныя і фізічныя ўласцівасці\nНікель Асноўныя факты\nАтамны нумар: 28\nАтамны Вага : 58,6934\nDiscovery: Axel Кронштедт 1751 (Швецыя)\nЭлектронная канфігурацыя : [Ar] 4s 2 3d 8\nСлова Паходжанне: Нямецкі Нікель: Сатана або Стары Нік, таксама, з kupfernickel: медзь Старога Нік або медзь Д'ябла\nІзатопы: Ёсць 31 вядомых ізатопаў нікеля Ni ў дыяпазоне ад 48 да-Ni-78. Ёсць пяць стабільных ізатопаў нікеля: Ni-58, Ni-60, Ni-61, Ni-62 і Ni-64.\nЎласцівасці: Кропка плаўленьня нікеля ° С 1453, тэмпература кіпення складае 2732 ° С, удзельная маса складае 8,902 (25 ° С), з валентнасці 0, 1, 2, або 3. Нікель ўяўляе сабой серабрыста - белы метал , які прымае высокі польскі. Нікель цьвёрды, пластычны, падатлівы, і ферамагнітных. Гэта справядліва правадыр цяпла і электрычнасці. Нікель з'яўляецца членам жалеза-кобальт групы металаў ( пераходныя элементы ). Ўздзеянне металічнага нікеля і растваральныя злучэння не павінна перавышаць 1 мг / м 3 (8 гадзін ўзважаных сярэдняе часу ў працягу 40 гадзін у тыдні). Некаторыя злучэнні нікеля (карбону нікеля, нікель) сульфід лічыцца вельмі таксічнымі або канцэрагеннымі.\nВыкарыстанне: Нікель выкарыстоўваецца ў асноўным для сплаваў яна ўтварае. Ён выкарыстоўваецца для вырабу нержавеючай сталі і многіх іншых каразійна - стойкіх сплаваў. Сплаў трубкі Медзь-нікель выкарыстоўваецца ў апрасняльных установак. Нікель выкарыстоўваецца ў чаканцы і бранёй. Пры даданні да шкла, нікель дае зялёнае колер.\nНикелирование прымяняецца да іншых металах, каб забяспечыць ахоўнае пакрыццё. Дробна здробнены выкарыстоўваюць нікель ў якасці каталізатара для гидрирования раслінных алеяў. Нікель таксама выкарыстоўваецца ў кераміцы, магнітаў і батарэй.\nКрыніцы: нікель прысутнічае ў большасці метэарытаў. Яго прысутнасць часта выкарыстоўваецца, каб адрозніць метэарыты ад іншых мінералаў.\nЖалезныя метэарыты (сидериты) могуць утрымліваць жалеза, легаваны 5-20% нікеля. Нікель атрымлівае з камерцыйна пентландита і пирротина. Паклады нікелевай руды размешчаны ў Антарыё, Аўстраліі, Кубы і Інданезіі.\nНікель Фізічныя дадзеныя\nШчыльнасць (г / куб.см): 8,902\nТэмпература плаўлення (Да): 1726\nКропка кіпення (K): 3005\nЗнешні выгляд: Hard, коўка, серабрыста-белы метал\nАтамны радыус (м): 124\nАтамны аб'ём (куб.см / моль): 6.6\nКавалентная Радыус (м): 115\nІённы Радыус : 69 (+ 2й)\nУдзельная цеплаёмістасць (пры 20 ° CJ / г моль): 0.443\nСплаў цяпла (кДж / моль): 17,61\nВыпарэнне цяпла (кДж / моль): 378,6\nДеба тэмпература (Да): 375.00\nПолинг Негатыў Нумар: 1,91\nВа- першая іянізавальны энергія (кДж / моль): 736,2\nАкісленне Штаты : 3, 2, 0. Найбольш распаўсюджаная ступень акіслення +2.\nПастаянная кратаў (Å): 3,520\nНумар CAS Registry : 7440-02-0\nНікель Агульная інфармацыя :\nНямецкія шахцёры, якія шукаюць медзь бы часам трапляліся чырвонай руды з украпінамі зялёнага. Мяркуючы, што яны знайшлі медную руду, яны помоему яго і ўзяць яго ў выплаўлення. Затым яны знайшлі б руду не далі медзі. Яны назвалі руду «kupfernickel», або медзь д'ябла, бо д'ябал выключыў карысны метал, каб пасароміць шахцёр.\nЎ 1750-х гадах, шведскі хімік Аксель Кронштедт знайшоў kupfernickel ўтрымліваць мыш'як і раней невядомы элемент. Цяпер мы ведаем, што kupfernickel нікель арсенід (NiAs).\nНікель з'яўляецца ферамагнітных пры пакаёвай тэмпературы .\nНікель , як мяркуюць, з'яўляецца другім найбольш распаўсюджаным элементам у ядры Зямлі пасля жалеза.\nНікель з'яўляецца кампанентам нержавеючай сталі .\nНікель мае багацце 85 частак на мільён у зямной кары.\nНікель мае багацце 5,6 х 10 -4 мг на літр марской вады.\nБольшасць нікеля вырабляецца сёння знаходзіць свой шлях у сплавах з іншымі металамі .\nМногія людзі маюць алергію на нікель метал. Нікель быў названы 2008 Кантакты Алерген Года Амерыканскага таварыства кантактнага дэрматыту.\nСпасылкі: Нацыянальнай лабараторыі Лос - Аламосе (2001), Crescent Chemical Company (2001), Даведнік Ланге хіміі (1952), CRC Даведнік па (18 - е выд.) Міжнароднае агенцтва па атамнай энергіі базы дадзеных па хіміі і фізіцы агенцтва ENSDF (каст 2010)\nСканда факты - Sc або Element 21\nДжэймс Паттерсон Біяграфія\nВібрацыйная хвароба: лячэнне і прафілактыка\nІнтэрнэт College Degree Праграмы Прапанова Open Залічэнне\nRouler - Каціць; Драйв\n10 лепшых фільмаў Білі Уайлдэр


Горад, у якім хочацца жыць | Белыничи. Зара над Друццю\nГорад, у якім хочацца жыць\n26.09.2018 113 Зара над Друццю Комментариев нет\nДля жыхароў раёна, дзясяткаў тысяч тых, хто нарадзіўся на Бялыніччыне, прыгожы і ўтульны гарадок на беразе ціхаплыннай Друці стаў неад’емнай часткай іх жыццяў, стаў малой радзімай.\nГэтымі днямі з’явілася нагода яшчэ раз звярнуцца да гісторыі нашага горада і засведчыць, што яна вельмі багатая на падзеі, знакамітых асоб, што Бялынічы маюць свой унікальны шлях развіцця.\nПаселішча цягам стагоддзяў стаяла крыху наўзбоч ад галоўных дарог, і ў свой час, дзякуючы надзвычай прадпрымальнаму шклаўчаніну Апалінару КРЫВАШЭІНУ, яму яшчэ ў дадатак не пашанцавала і з чыгункай. Але, мажліва, самым галоўным у развіцці Бялынічаў сталася тое, што, паводле вядомага французскага гісторыка Ф. БРОДАЛЯ, заключаецца ў прапарцыянальнасці змешвання трох пластоў гістарычнага часу, які адрозніваецца ад рэальнага. Гэта са сферы ментальнасці.\nСвой яскравы адбітак на развіццё, лёс кожнага населенага пункта накладвае пульсацыя рытмаў паўсядзённых падзей, як падмуркавы фактар, у тым ці іншым спалучэнні з рытмамі эканомікі і грамадства, глыбіннымі рытмамі матэрыяльнай цывілізацыі, цесна звязаных з асяродкам пражывання і асобай. Адштурхоўваючыся ад гэтай Бродалевай канцэпцыі, можам сказаць, што на першапачатковае сацыяльна-эканамічнае развіццё Бялынічаў даволі доўгі перыяд аказвала свой уплыў пульсацыя рытмаў матэрыяльнай цывілізацыі, цесна звязаных з асяродкам пражывання і асобай. І толькі пасля 1634 года, дзякуючы самакіравальнай форме жыццядзейнасці прыватна-ўласніцкага мястэчка, у рытмы яго паўсядзённых падзей усё настойлівей пачалі ўкараняцца пульсацыі эканомікі і грамадства, што і надавала Бялынічам унікальнасць і пэўнае лідарства, а Магдэбургскае права забяспечвала рэалізацыю развітога саслоўнага права, вызначала новы тып сацыяльных сувязяў і новы статус асобы ў грамадстве.\nМенавіта Бялынічам у свой час выпаў гонар унесці істотны ўклад і ў развіццё сусветнай хрысціянскай рэлігіі. Сюды на паклон цудатворнай іконе Божай Маці сотнямі ішлі паломнікі нават з калыскі праваслаўнай веры – Кіева.\nАдной са знакавых вехаў, пастаўленых на скрыжалях мінуўшчыны нашага паселішча, з’яўляецца і 27 верасня 1938 года. У адпаведнасці з Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР “Аб класіфікацыі населеных пунктаў Беларускай ССР”, з гэтай даты мястэчка Бялынічы атрымлівае статус пасёлка гарадскога тыпу. Пачалася запаўняцца новая старонка гісторыі Бялынічаў, якія ў гэтым статусе развіваліся наступныя 79 гадоў, калі рашэннем Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў ад 19 снежня 2016 года, што ўступіла ў законную сілу 18 студзеня 2017 года, Бялынічы былі аднесены да горада раённага падпарадкавання.\nПа рукапісных гістарычных крыніцах паселішча вядома з сярэдзіны ХVІ стагоддзя як сяло Аршанскага павета Віцебскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага і знаходзілася ў валоданні ўплывовых князёў МСЦІСЛАЎСКІХ, ЗБАРАЖСКІХ. У 1577 годзе (першае вядомае на сёння ўпамінанне Бялынічаў у гістарычных крыніцах) населены пункт уваходзіў у склад маёнтка Цяцерын, а напрыканцы гэтага ж стагоддзя, адасобіўшыся ад яго, стаў прыватнаўласніцкім мястэчкам, у якім меўся замак Белы Горад.\nДзякуючы афармленню тэстамента мы ведаем некаторыя вербальна зафіксаваныя, а не апісаныя ў паданнях, асаблівасці першапачатковай гісторыі Бялынічаў. У ліпені 1579 года тагачасная ўладальніца маёнтка Бялынічы князёўна Настасся Мсціслаўская, незадоўга да сваёй смерці, звярнулася з пісьмовай просьбай да вялікага князя літоўскага і караля Польшчы Стэфана БАТОРЫЯ зацвердзіць яе дар на карысць мужа – троцкага ваяводы Стэфана Збаражскага. З гэтага дакумента вынікае, што Настасся ў спадчыну ад бацькі мела чвэрць маёнтка Цяцерын у Аршанскім павеце, якую і дорыць мужу навечна, “то есть замок на той части моей Тетеринской в Белыничах, прозываемый Белый Город, и зо всим будованьем того замку… з местечками Тетериным и Белыничами, з мещаны, з именьи боярскими, шляхетскими…”.\nАдзначым таксама і наступнае: вядомы мовазнаўца Янка СТАНКЕВІЧ у свой час доказна давёў, што назвы найстарэйшых беларускіх паселішчаў заканчваюцца на “-ічы”. Значыць, наш горад намнога старэй за сваё першае ўпамінанне ў пісьмовых гістарычных крыніцах.\nПасля смерці Настассі Мсціслаўскай Стэфан Збаражскі ажаніўся на Дароце ФІРЛЕЙ, у іх нарадзілася дачка Барбара, якой і перайшло спадчыннае права на валоданне Бялынічамі. Стэфан Збаражскі памёр у 1585 годзе. Праз тры гады Дарота выходзіць замуж за падканцлера Вялікага Княства Літоўскага князя Льва САПЕГУ, які ўдачарыў дзяўчынку.\nНапрацягу ХVІ-ХІХ стагоддзяў Бялынічы знаходзіліся ў даволі моцным ментальна-сілавым полі такіх суседніх мястэчак, як Цяцерын і Галоўчын, у меншай ступені, але таксама адчувалі ўплыў Барысава і Магілёва. Асаблівае саперніцтва разгарнулася з Галоўчынам, росквіт якога прыпаў на час, калі ім валодалі прадстаўнікі роду князёў ГАЛОЎЧЫНСКІХ.\nУплыў Цяцерына быў зведзены на нішто да канца ХVІ стагоддзя, калі Леў Сапега пабраўся шлюбам з Даротай Фірлей, якая памерла ў 1591 годзе. Леў Іванавіч выхоўваў падчарыцу Барбару, выдаў яе замуж і выкупіў у яе Бялынічы. Пазней яго сын Казімір набыў іншыя часткі Цяцерынскай воласці.\nТакім чынам, напачатку ХVІІ стагоддзя Бялынічы і аднайменная воласць пераходзяць у валоданне Сапегаў.\nЛеў Сапега цягам некалькіх гадоў нястомна збіраў разрозненныя бялыніцкія пляцы пад сваё крыло, ператварыўшы паселішча ў прыватнаўласніцкае мястэчка, і вывеў яго з-пад магутнага ўплыву Цяцерына (згадваецца ў гэтак званым “Спісе рускіх гарадоў далёкіх і бліжніх”, створаным у 1390-я гады), магнетычнага прыцягнення старажытнага Галоўчына (у 1584 годзе пазначаны як горад), а яго сын давяршыў задуманае бацькам.\nБялыніччына, Кругляншчына, Талачыншчына, Крупшчына, Чашніччына, Лепельшчына, Бешанковіччына ў выніку такога збіральніцтва, што доўжылася дзясяткамі гадоў, сталі на памежным з Маскоўскай дзяржавай усходзе Беларусі адным з рэгіёнаў, дзе ўтварыліся асабліва буйныя ўладанні Льва Сапегі. Вядома, што ў 1630-я гады штогадовы агульны даход яго толькі ад 10 маёнткаў, што месціліся на ўсходзе Беларусі, у лік якіх уваходзілі і Бялынічы, складаў блізу 70 тысяч злотых. Гэта былі вельмі вялікія грошы, значныя сумы з якіх Леў Іванавіч, гледзячы на пустую дзяржаўную казну, як патрыёт Айчыны раз за разам выдаткоўваў на матэрыяльнае забеспячэнне ваенных кампаній.\nПрадаўжаючы справу бацькі, Казімір Сапега дабіўся таго, што 4 кастрычніка 1634 года, згодна з прывілеем караля і вялікага князя Уладзіслава ВАЗЫ, Бялынічы атрымалі Магдэбургскае права, пячатку і герб, а таксама дазвол на правядзенне кірмашоў.\nПа сведчанні кандыдата гістарычных навук Ігара ПУШКІНА, “на землях Магілёўшчыны вельмі часта Магдэбургскае права надавалася гарадам за гераізм і адданасць яго насельніцтва краіне”. Мабыць, невыпадкова такія гарады, як Мсціслаў, Чавусы і Бялынічы атрымалі права на самакіраванне ў 1634 годзе, а Крычаў у папярэднім. Заўважым, што гэтыя населеныя пункты знаходзіліся ў блізкай зоне баявых дзеянняў Смаленскай вайны (1632 – 1634). Прыкладам, у 1632 годзе царскія войскі ўзялі ў аблогу Смаленск, авалодалі Полацкам, Ноўгарад Северскім, Прапойскам, увайшлі ўглыб Беларусі. І толькі ў наступным харугвы гетмана Караля Радзівіла і Уладзіслава ІV змаглі выцесніць непрыяцеля і сканцэнтраваць збройнае супрацьстаянне пад Смаленскам.\nМеў свае заслугі перад Айчынай у гэтай вайне і вялікі гетман Леў Сапега, які непасрэдна камандаваў войскамі пад Смаленскам, а таксама і шматлікія прадстаўнікі яго роду, сярод якіх прыгадаем Паўла Яна, Тамаша і інш. Вядома таксама, што ў студзені 1635 года сын Льва Іванавіча і тагачасны ўжо ўладальнік Бялынічаў Казімір узначаліў пасольства ў Маскву і дабіўся ратыфікацыі царом Міхаілам Фёдаравічам умоў Палянаўскага мірнага дагавора.\nМабыць, наданне пералічаным вышэй усходнебеларускім мястэчкам і гарадам, сярод якіх і Бялынічы, Магдэбургскага права было і асаблівай каралеўскай падзякай жыхарам гэтых паселішчаў за дапамогу ў Смаленскай вайне, і яго рэакцыяй на складаныя знешнепалітычныя абставіны, калі ўладар дзяржавы проста мусіў зацікавіць насельніцтва бараніць свае паселішчы падчас збройных канфліктаў.\nРазам з тым нельга выключаць і самой ініцыятывы да самакіравання ўладальнікаў ды жыхароў гэтых населеных пунктаў. Скажам, Леў Сапега быў не толькі выдатным дзяржаўным дзеячам, але і буйнейшым магнатам, землеўладальнікам. Быў сапраўдным гаспадаром. І ён не мог не разумець, што падарваная войнамі эканоміка яго ўладанняў можа стаць больш эфектыўнай, больш даходнай толькі пры якасна новым становішчы паселішча і яго насельніцтва ў тагачаснай сацыяльна-юрыдычнай іерархіі.\nУ 1620 годзе ў мястэчку Бялынічы налічваліся 16 гандлёвых і 331 вулічныя пляцы. Праз чатыры гады Леў Сапега пабудаваў тут драўляны кляштар і касцёл для кармелітаў. У 1634 годзе, паводле аднаго з паданняў католікаў, у кармеліцкі кляштар завітаў падарожнік і намаляваў абраз Маці Боскай з Богадзіцем на руках, які пазней стане цудатворным. Сучаснікі па значнасці параўноўвалі яго з абразам Чанстахоўскай Божай Маці.\nЯк сведчыць гісторыя, менавіта з 1634 года Бялынічы пачынаюць імкліва развівацца і ўзвышацца над сваім даўнім спаборнікам – старажытным Галоўчынам: яны паступова і няўхільна ператвараюцца ў значны гандлёвы і рамесніцкі асяродак, пры кляштары кармелітаў дзейнічала друкарня, дзе ў снежні 1652 года была надрукавана першая з вядомых на сёння кніг “Памінальнае слова пра Т. Сапега, жонку падканцлера Вялікага Княства Літоўскага, аршанскага старасты, якое сказаў камісар канвентаў беларускіх кармелітаў у Бялынічах 22 лістапада 1652 года”.\nПавялічваецца і колькасць насельніцтва, якое атрымала новыя магчымасці ў сваім сацыяльна-эканамічным жыцці, большыя юрыдычныя правы.\nДухоўная дзейнасць ксяндзоў і манахаў кляштара, наяўнасць у касцёле цудатворнага абраза Маці Божай абумоўлівалі прыток паломнікаў, а само мястэчка ператварылася ў значны рэлігійны асяродак.\nМагдэбургскае права праз прывілеі спрыяла развіццю мясцовага гандлю. Першае ўпамінанне пра замежную прафесійную дзейнасць бялыніцкіх купцоў зафіксавана акурат пасля надання мястэчку Магдэбургскага права. Грамата Пасольскага прыказа Маскоўскай дзяржавы, выдадзеная ў лістападзе 1636 года масальскаму ваяводзе І. КАМЫНІНУ, сведчыць, што “літоўскія купцы Аршанскага павета з Бялынічаў Асташка Іваноў і Севасцьянка Іваноў з таварышамі і чэляддзю 6 чалавек”, нягледзячы на строгую царскую забарону, прывезлі свой тавар у Маскву. Зыходзячы са зместа гэтага дакумента,“падарожжа” з таварам у белакаменную і памежныя расійскія гарады для іх не было першым.\nБялыніцкія гандляры падтрымлівалі таксама трывалыя стасункі з Галоўчынам, Друцкам, Магілёвам, Віцебскам, Смаленскам, Вільняй і іншымі гарадамі. Пазней гандлёвы шлях злучыў Бялынічы з цэнтральнымі рэгіёнамі Беларусі і Расіі, тут дзейнічаў і мытны пункт.\nЦэнтрам мястэчка была рынкавая плошча, ад якой (ХVІІ стагоддзе) адыходзілі вуліцы Віленская, Манастырская, Цяцерынская, Крукава, Плітніцкая, Татарская, Гайная, Красная. За касцёлам пачыналася Глініцкая вуліца, ці Слабада. Да гумнаў вяла неназваная. Былі яшчэ дзве безыменныя вуліцы: адна кіравалася ад рынка да яўрэйскіх могілак, другая з 8 дварамі знаходзілася насупраць Плітніцкай. Цікава, мажліва, з даўняй рэўнасці, але адсутнічала вуліца Галоўчынская, хоць была Цяцерынская.\nБудынка ратушы не зафіксавана, як, да слова сказаць, і па сёння не адшукана хоць бы нейкая канкрэтная інфармацыя аб яе пабудове ці існаванні.\nНа канец ХVІІІ стагоддзя ў нашым мястэчку налічвалася 108 двароў, у Галоўчыне, для параўнання, іх на той час было 116.\nКолькасць насельніцтва і сядзібаў пастаянна змяншалі несупынныя войны, што пракочваліся, у тым ліку і праз самі Бялынічы, пажары, уцёкі ад баявых дзеянняў і, вядома ж, у пошуках лепшай долі.\nМоцна пацярпелі Бялынічы ў час вайны паміж Расіяй і Рэччу Паспалітай (1654 – 1667). 6 кастрычніка 1654 года 6 эскадронаў польска-літоўскага войска напалі каля мястэчка на казацкі атрад сотніка Восіпа БУШАКА з палка Канстанціна ПАКЛОНСКАГА, які быў створаны з дазволу маскоўскага цара Аляксея Міхайлавіча, і разбілі яго. Паклонскі даносіў цару, што Бялыніцкая воласць разрабавана. Праз чатыры гады мястэчка зноў апынулася ў эпіцэнтры ваенных дзеянняў, якія справакаваў канфлікт, што адбыўся паміж казакамі НЯЧАЯ і рускім войскам.\nПаводле ўмоў Андрусаўскага міру (1667) Бялынічы засталіся ў складзе Рэчы Паспалітай.\nУладзіслаў Сапега ў 1685 годзе прадае за 300 тысяч злотых спадчыннае права на Бялынічы ўдаве Міхаіла Караля Радзівіла Кацярыне. А ў 1696 годзе мястэчка перайшло да князя Казіміра Дамініка АГІНСКАГА. Яно знаходзілася ў складзе Магілёўскай эканоміі, у паселішчы налічвалася 180 двароў.\nУ 1760 годзе кармеліты замест драўлянага касцёла ўзвялі мураваны ў форме крыжа, а 8 верасня наступнага года ў ім адбылося ўрачыстае ўскладанне карон на цудатворны абраз Маці Божай Бялыніцкай, які намаганнямі Алены Агінскай быў вернуты з Ляхавічаў. У мястэчку дзейнічаў кляштар марыявітак, пансіянат для дочак шляхты.\nПаводле падлікаў вядомага беларускага гісторыка Васіля МЯЛЕШКІ, у 1776 годзе ў Бялынічах 21,8 % двароў лічыліся заможнымі, 38,2 – сярэднімі, 40 % – беднымі. І гэта таксама ёсць адзін са станоўчых вынікаў перавагі самакіравання.\nПасля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) усходняя частка Бялыніччыны разам з самім мястэчкам, якое стала цэнтрам воласці Магілёўскага павета, апынулася ў складзе Расійскай імперыі.\nУ 1794 годзе расійская імператрыца Кацярына ІІ выдала ўказ аб увядзенні мяжы яўрэйскай аселасці, у выніку чаго колькасць насельніцтва за кошт прымусовага ссялення яўрэяў павялічылася. У 1860 годзе з 1100 жыхароў Бялынічаў 37 % (407 чалавек) па веравызнанні былі католікамі, 33,2 % (365) – іудзеямі, 29,8 % (328) – праваслаўнымі. Праз 10 гадоў у Бялынічах ужо пражывалі 2559 жыхароў (сяляне складалі 65,8 %, купцы, дзякуючы яўрэям, і мяшчане – 31,9). У адносным супастаўленні складнік яўрэйскага насельніцтва паменшыўся да 31,2 працэнта, але ў абсалютным вылічэнні ён павялічыўся больш як у два разы.\nПрывілеем на самакіраванне бялынічане карысталіся да 1803 года.\nНеўзабаве пасля трох падзелаў Рэчы Паспалітай на далучаных землях праводзіцца рэформа сістэмы дзяржаўнага ўпарадкавання і кіравання, у выніку чаго Магдэбургскія гарады, вёскі ды мястэчкі пазбавіліся ранейшых вольнасцяў, прывілей, ільгот і манаполій. Зразумела, мяшчане спрабавалі бараніць уласныя, у тым ліку і эканамічныя, інтарэсы. Аб тым, што яны кроўна былі зацікаўлены ў захаванні права на самакіраванне, выразна сведчыць іх наступная грамадзянская пазіцыя: бялынічане распачалі судовы працэс, спадзяючыся вярнуць скасаванае Магдэбургскае права і свой герб. Няпростае высвятленне ўсіх акалічнасцей доўжылася на працягу 29 гадоў – з 1803 да 1832 гг.\nУрэшце, Сенат, куды жыхары Бялынічаў перадалі арыгіналы двух прывілеяў на Магдэбургскае права (фундацыйны і канфірмацыйны, дадзены мястэчку ў 1703 годзе), як папярэдне і Магілёўскі павятовы суд, прызнае гэтыя дакументы несапраўднымі, а ўсіх тых месцічаў, якія дамагаліся справядлівасці, як “возмечтавших о мнимой вольности” залічваюць у прыгонныя.\nУ час Айчыннай вайны 1812 года Бялынічы знаходзіліся ў зоне баявых дзеянняў. 14 лістапада партызанскі атрад Дзяніса ДАВЫДАВА ў ходзе боя авалодаў мястэчкам, разграміўшы варожыя шпіталь, склады.\nПаводле інвентару 1825 года, у Бялынічах налічвалася 287 дамоў, 783 жыхары; у 1846 г. жыло 940 чалавек.\nЗ 1855 года дзейнічалі піваварня і прыстань на рацэ Друць.\nУ 1864 годзе была адкрыта школа (двухкласнае народнае вучылішча), у якой у 1889 годзе вучыліся 50 хлопчыкаў і 12 дзяўчынак.\nПаводле перапісу 1897 года, у мястэчку пражывалі 2300 чалавек.\nУ 1832 годзе закрываецца кармеліцкі кляштар, а ў 1876 годзе касцёл перадаецца праваслаўным. У наступным годзе з Мсціслаўя ў Бялынічы быў пераведзены праваслаўны мужчынскі манастыр, які атрымаў назву Раства-Багародзіцкі. Служэнне ў ім для многіх яго настаяцеляў стала своеасаблівай прыступкай для іх далейшага духоўнага ўзвышэння, выразнага сцвярджэння сваёй самаахвярнай пакліканасці несці людзям святло веры, духоўнасці. Назавём толькі некаторых з іх: мітрапаліты Мелхіседак (Міхаіл Львовіч Паеўскі), Іосіф (Іван Міхайлавіч Чарноў), архіепіскап Арсеній (Аляксандр Іванавіч Смалянец).\nТагачасны ўладальнік Бялынічаў С. МЯСАЕДАЎ у кастрычніку 1899 года адпісвае дзесяціну зямлі для пабудовы новай бальніцы, якая была ўзведзена ў снежні 1902 года.\nУ 1909 годзе адкрылася бібліятэка, а праз 4 гады пракладзена першая тэлефонная лінія з Цяцерына ў Бялынічы.\nЗ канца лютага да лістапада 1918 года Бялынічы акупіраваны германскімі войскамі. У 1920 годзе дзейнічаў валасны рэўком.\nЗ 1 студзеня 1919 года Бялынічы знаходзіліся ў складзе БССР, з канца лютага 1919 года – у РСФСР, з сакавіка 1924 года – зноў у БССР.\nЗ 17 ліпеня 1924 года – цэнтр раёна Магілёўскай акругі, з 15 студзеня 1938 года – раённы цэнтр Магілёўскай вобласці.\nУ 1926 годзе пражывала 2425 жыхароў.\nУ канцы 1920-х гадоў працавалі спажывецкае і крэдытнае таварыствы, метэаралагічная станцыя, электратурбіна, млын, лесапільня, сукнавальня, смалакурня, швейная, кавальская і шавецкія арцелі, хлебазавод, друкарня, гідраэлектрастанцыя, арганізаваны калгас “Чырвоны барэц” (1929), які валодаў 1384 дзесяцінамі зямлі і аб’ядноўваў 118 індывідуальных гаспадарак.\nЗ 1931 года пачала выходзіць раённая газета “Чырвоны калектывіст”, цяпер – “Зара над Друццю”. Цягам 1933-34 гадоў палітаддзел Бялыніцкай МТС выдаваў шматтыражную газету “Камунар”.\nУ 1941 годзе пабудаваны радыёвузел, дзейнічалі Дом культуры, яслі, дзіцячая кансультацыя, аптэка, амбулаторыя, бальніца, станцыя хуткай медыцынскай дапамогі, 2 сярэднія школы.\nУ пачатку ліпеня 1941 года Бялынічы апынуліся на напрамку галоўнага ўдару 2-й танкавай групы нямецка-фашысцкіх войск. Тут трымалі абарону падраздзяленні 172-й стралковай дывізіі Чырвонай Арміі.\nФашысты акупіравалі Бялынічы 6 ліпеня 1941 года. У паселішчы дзейнічала патрыятычнае падполле. Ад нямецка-фашысцкіх акупантаў Бялынічы вызвалены 29 чэрвеня 1944 года падраздзяленнямі 32-й і 42-й стралковых дывізій з удзелам партызан.\nПаводле перапісу 1959 года, у райцэнтры налічвалася 4244 жыхары.\nДа гарадскога пасёлка далучаны вёскі Новы Шлях (1972), Бярозаўка, Задруцкая Слабада, пасёлак Тарфяны (1977).\nУ 2005 годзе ў Бялынічах пабудавана царква, дзе знаходзіцца адзін са спісаў ХІХ стагоддзя цудатворнай іконы Маці Божай Бялыніцкай. Што ж да арыгінала, то лёс яго не вядомы. Разам з крыжам Еўфрасінні Полацкай, слуцкім Евангеллем і шмат якімі іншымі каштоўнасцямі ён знік улетку 1941 года з пакоя-сейфа Магілёўскага абкама КПБ.\nПа стане на 1 студзеня 2015 года ў Бялынічах пражывала 10316 чалавек.\nБялынічы з’яўляюцца радзімай Героя Савецкага Саюза Іосіфа СВІДЗІНСКАГА, Героя Сацыялістычнай Працы Станіслава ЯНЧЭЎСКАГА, лаўрэатаў Ленінскай прэміі – Оскара КУРГАНАВА, Дзяржаўнай прэміі СССР – Ігара ШКЛЯРЭЎСКАГА, акадэмікаў Мікалая МАЛЮШЫЦКАГА, Валерыя КАЗАКОВА, доктара навук Валяр’яна СНЫТКО, генерал-маёра Міхаіла ЮШКЕВІЧА, міністра эканомікі Беларусі Дзмітрыя КРУТОГА, пісьменнікаў Янкі ШАРАХОЎСКАГА, Васіля НАЙДЗІНА, Наталлі БАТРАКОВАЙ, Вячаслава КАЗАКЕВІЧА, мастака Ларысы ЖУРАВОВІЧ, майстра спорту міжнароднага класа, заслужанага майстра спорту Беларусі, удзельніцы Алімпійскіх гульняў Валянціны ЦЫБУЛЬСКАЙ.\n← У мінулую суботу прайшло свята – Дзень аграгарадка Ланькаў\n22.10.2020 Зара над Друццю Комментарии к записи Туристическую карту Могилевщины создали сотрудники облбиблиотеки имени В.И. Ленина отключены\nБацькаўшчына надае сіл


Какава-алей для валасоў: асаблівасці прымянення, рэцэпты і водгукі - Карысная інфармацыя для ўсіх\nУжо даўно ўсім вядома, што какава можна ўжываць не толькі ў якасці духмянага якая складае, але яно мае і некаторыя іншыя вельмі важныя ўласцівасці. У гэты прадукт ўтрымоўваецца вялікая колькасць карысных кампанентаў, напрыклад, такіх як вітаміны А, Е, D, кафеін і многае іншае. Какава-алей атрымліваецца шляхам халоднага адціску пладоў, а рэшткі ўжо ідуць на какава-парашок. Какава мае шмат абласцей прымянення: харчовая прамысловасць, медыцына, парфумерыя, касметалогія.\nКарысныя ўласцівасці какава-алею\nЯк ужо высветлілася, многія з карысных складнікаў захоўваюцца менавіта ў алеі какавы. У ім знаходзіцца шмат кіслот, напрыклад, пальміціновая, лауриновая і сцеаріновая. Дзякуючы такому складу, алей знайшло вялікае прымяненне ў якасці касметычнага сродкі.\nАдно з яго карысных уласцівасцяў - гэта ранозажыўляюшчае і супрацьзапаленчы эфект. Многія жанчыны, якія імкнуцца захаваць маладосць скуры, звяртаюцца да дапамогі алею какава, так як яно перашкаджае старэнню, увільгатняе скуру і рэгенеруе пашкоджаныя клеткі. Акрамя таго, какава-алей можа вам спатрэбіцца як зімой, так і летам, бо яно ратуе ад обветривания і сухасці, а таксама абараняе ад апёкаў і пагібельных ўльтрафіялетавых прамянёў. Яшчэ адной добрай якасцю масла лічыцца і тое, што яно эфектыўна умацоўвае бровы і вейкі, павышае ваш імунітэт і абараняе ад прастудных захворванняў. Але самая распаўсюджаная сфера, у якой выкарыстоўваецца алей какавы, - для валасоў.\nКалі пачытаць склад якасных касметычных прадуктаў, то ёсць вялікая верагоднасць, што вы там знойдзеце алей какавы. Яго дадаюць у крэм, шампуні, мыла і гэтак далей.\nАкрамя крамнай прадукцыі, алей нярэдка ўжываецца і спецыялістамі ў салонах прыгажосці. Асноўным яго плюсам з'яўляецца тое, што яно выдатна сілкуе і ўвільгатняе. Гэтая асаблівасць спрыяла шырокаму распаўсюджванню алею ў галіны сыходу за валасамі. Какава-алей для валасоў каштоўна тым, што яно надае здаровы бляск, заляцаецца, робіць іх паслухмянымі. Акрамя таго, яно умацоўвае карані і перашкаджае выпадзення. Алей какавы для сухіх валасоў з'яўляецца ці ледзь не адным з лепшых сродкаў.\nЗараз на паліцах крам можна ўбачыць вялікая разнастайнасць масак для валасоў з маслам какава, але таксама падобнае сродак можна лёгка зрабіць у хатніх умовах. Акрамя масак, можна карыстацца алеем як самастойным сродкам. Яно цвёрдае, мае форму застылых брускоў тлушчу светлага або жаўтлявага колеру. Гэта дазваляе яго прама так ўціраць у карані валасоў альбо ж падпаліць на вадзяной лазні і дадаваць у маскі, бальзамы або шампуні.\nАдразу пасля яго прымянення вы заўважыце, як кардынальна змяніліся вашы валасы. Яны сталі паслухмянымі, бліскучымі, насычанымі і здаровымі. Калі вы хочаце прамыя валасы, але прырода ўзнагародзіла павойнымі, паспрабуйце какава-алей. Гэты сакрэт ведаюць многія жанчыны і актыўна ім карыстаюцца. Спалучэнне "репейное алей з какава" для валасоў з'яўляецца адным з вельмі эфектыўных. Два гэтых інгрэдыента выдатна дапаўняюць адзін аднаго і ствараюць ідэальны сродак па догляду.\nАкрамя таго, какава-алей для валасоў можа служыць і ў якасці ахоўнага сродку. Напрыклад, яго можна нанесці перад паходам у басейн, тым самым ахаваўшы валасы ад згубнага ўплыву хлору. Зараз вельмі папулярныя маскі, у якіх змяшчаецца алей какавы для валасоў. Рэцэпты могуць быць самымі рознымі. Але ўсе яны накіраваны на аднаўленне і харчаванне валасоў знутры.\nМаска для валасоў з маслам какава можа быць нанесена на валасы каля двух разоў на тыдзень. Акрамя велізарнай карысці, вы таксама атрымаеце асалоду ад неверагодным шакаладным водарам, так што падобныя працэдуры праводзіць не толькі карысна, але яшчэ і прыемна.\nМаска з кефірам і маслам какава супраць выпадзення валасоў\nКалі вы сутыкнуліся з праблемай актыўнага выпадзення валасоў і збянтэжаныя, то гэтая маска гарантавана дапаможа справіцца з праблемай. Усё, што вам спатрэбіцца, - гэта алей какавы, кефір, жаўток і репейное алей. Перш за ўсё Растопліваць сталовую лыжку алею какава, а затым злёгку падаграваем і сталовую лыжку лапуховага алею. Далей змешваем іх і дадаем сталовую лыжку кефіру і адзін яечны жаўток. І цяпер змешваем усе складнікі да атрымання аднастайнай масы. Маска размяркоўваецца наступным чынам: спачатку варта ўціраць у карані, апускаючыся ніжэй па даўжыні валасоў. Для больш эфектыўнага выніку абгарніце валасы плёнкай і ўцяпліць ручніком. Пакінуць маску на валасах трэба прыкладна на 10 хвілін.\nМаскі супраць сухасці\nКаб прыгатаваць гэтую маску, мы зноў бяром репейное і алей какавы. Набіраем кожнага па дзве сталовыя лыжкі, награваем і змешваем. Да гэтай сумесі дадаем алейныя растворы вітамінаў А і Е, якія можна знайсці ў любой аптэцы. Дадаем прыкладна па 5 кропелек кожнага вітаміна і 3 кроплі эфірнага алею апельсіна. Размяркоўваем маску на ўсе валасы. Калі маскі недастаткова на ўсю даўжыню валасоў, то павялічце прапорцыі інгрэдыентаў. Далей, гэтак жа як і пры ўсіх масках, абгортваецца валасы плёнкай і ручніком. Трымаць маску варта прыкладна гадзіну, пасля чаго змыць цёплай вадой.\nПерш за ўсё трэба падпаліць сталовую лыжку алею какава на вадзяной лазні. Далей дадаць сталовую лыжку алею зародкаў пшаніцы і масла жажаба. Сумесь пры гэтым павінна заставацца цёплай. Апошнім інгрэдыентам стане яечны жаўток, які неабходна добранька ўзбіць. Нанесці на ўсю даўжыню валасоў, абгарнуць плёнкай, ручніком і трымаць гадзіну.\nМаскі для бляску і шаўкавістасць валасоў\nПершае, што трэба зрабіць - гэта падрыхтаваць настой з размарына. Для гэтага неабходна заліць 2 сталовыя лыжкі размарына 100 мл кіпеню і даць настаяцца каля 40 хвілін і потым працадзіць настой. Пакуль размарын настойваецца, можна падпаліць на вадзяной лазні 2 сталовыя лыжкі какава-алею. Лепш за ўсё змешваць інгрэдыенты, пакуль яны яшчэ цёплыя. Наносіць маску рэкамендуецца ад каранёў, акуратна уціраючы яе ў карані, і паступова спускацца да кончыкаў. Далей усё гэтак жа: абгортваюцца галаву плёнкай і ручніком, трымаем каля гадзіны. Паўторна праводзіць працэдуру можна праз полнедели.\nЗмяшаць дзве сталовыя лыжкі бясколернай хны і дзве сталовыя лыжкі распаленага алею какава. Да іх дадаць столькі цёплай вады, каб сумесь стала і не густы, і ня вадкай, нешта сярэдняе, і дадаць пару кропель эфірнага алею ружы. Далей усё як заўсёды: нанесці на валасы ад каранёў да кончыкаў, абгарнуць плёнкай і ручніком. Трымаць каля паўгадзіны і змыць вадой.\nШклянку каньяку змешваем са шклянкай марской солі і дадаем сталовую лыжку мёду. Далей змешваем усё і прыбіраем у цёмнае месца на два тыдні. Праз 14 дзён дадаем 100 г распаленага на вадзяной лазні какава-алею, змешваем і пералівалі ў слоічак. Гэта сродак трэба наносіць раз у тыдзень, перад тым як вы мыеце галаву.\nМаска супраць ломкасці валасоў\nДа двух сталовым лыжкам какава парашка дадаць нятлустыя сліўкі да атрымання густой масы. У яе дадаць яечны жаўток і сталовую лыжку каньяку. Нанесці на валасы, абгарнуць плёнкай і ручніком і трымаць гадзіну.\nДля многіх жанчын арганічныя алею з'яўляюцца неад'емнай часткай сыходу за скурай, валасамі і пазногцямі. Больш за тое, многія аддаюць перавагу іх крамных сродках, лічачы алею нашмат больш карысна і больш эфектыўна. Адным з улюбёнцаў дзяўчат з'яўляецца алей какавы. Яно мае неверагодна прыемны пах шакаладу, які не пакіне абыякавым ні адну ласуна. Какава-алей для валасоў ўяўляе сабой цвёрдае рэчыва. Перад ужываннем яго неабходна падпаліць на вадзяной лазні.\nАсабліва любяць какава-алей дзяўчыны з ломкі сухімі і пашкоджанымі валасамі. Яно сілкуе і аднаўляе валасы знутры, пранікаючы ў структуру воласа. Менавіта таму шмат хто прадстаўніцы жаночага полу так любяць какава-алей. Для валасоў яно з'яўляецца адным з самых эфектыўных. Яно здольна аднавіць вашу шавялюру і надаць ёй здаровы выгляд. Калі вы мучыцеся з сухімі і ломкімі валасамі, то ваш выбар - гэта маска для валасоў. Какава, репейное алей ператвораць валасы ў шоўк.


Кляшчы прачнуліся і выйшлі на паляванне. На Сенненшчыне ўжо ёсць першыя ахвяры ккрывасмокаў — Сенно. Новости Сенно. Голас Сенненшчыны\nСреда, 25 апр., 2018 265 admin\nУ Беларусі пачаўся сезон актыўнасці кляшчоў. Такая інфармацыя размешчана на сайце Рэспубліканскага цэнтра гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя. Паводле апошняй інфармацыі, ад укусаў насякомых пацярпелі 23 чалавекі. Зафіксаваны і першы сёлета выпадак укусу кляшча на Сенненшчыне. У 2017 годзе пасля ўкусаў кляшчоў у арганізацыі аховы здароўя раёна звярнуліся 56 чалавек.\n— У вясенне-летні сезон для чалавека і жывёл небяспечныя іксодавыя кляшчы, якія пераносяць цяжкія захворванні — клешчавы энцэфаліт і хваробу Лайма, — адзначае памочнік урача-эпідэміёлага ДУ “Сенненскі РЦГЭ” Тамара Макух. — Заразіцца можна пасля прысмоктвання інфіцыраванага насякомага ці пры яго расцісканні голымі рукамі. Ёсць рызыка захварэць на клешчавы энцэфаліт і пры ўжыванні некіпячонага казінага малака ад пакусанай кляшчамі жывёлы.\nЧакаецца, што з усталяваннем цяпла колькасць і актыўнасць кляшчоў будуць ўзрастаць. Пры наведванні лесапаркавых зон, лясных масіваў, дачных участкаў спецыялісты рэкамендуюць выконваць меры засцярогі, надаючы асаблівую ўвагу індывідуальнай абароне.\n— Апранайце ў лес спецыяльную вопратку, што засцерагае ад пранікнення кляшчоў, старайцеся максімальна закрыць цела.\n— На адзенне або скуру наносьце сродкі для адпужвання насякомых.\n— Каб выявіць кляшчоў, рабіце сама- і ўзаемаагляды не радзей за адзін раз у гадзіну, а таксама пасля наведвання лясных і паркавых зон.\n— Для змяншэння колькасці насякомых выдаляйце ламачча, на сваім участку, паблізу яго рэгулярна праводзьце высечку кустоўя і скошванне травы.\nКалі насякомае прысмакталася, трэба як мага хутчэй яго выдаліць. Лепш звярнуцца для гэтага ў бліжэйшую лячэбную ўстанову. Медработнікі правядуць першасную апрацоўку месца ўкусу і прызначаць адпаведнае лячэнне.\nЯк распазнаць інфекцыі?\nКлешчавы энцэфаліт — вострае віруснае захворванне з дрыжыкамі, моцным галаўным болем, ванітаваннем, ірвотай, колючымі болямі ў канечнасцях. Ліхаманкавы стан трымаецца 4-5 дзён, пасля знікае, каб праз 1-2 тыдні ўзнавіцца ў выглядзе паражэння мазгавых абалонак: узмацняецца галаўны боль, далучаецца напружанасць патылічных мышц, святлобоязь.\nХвароба Лайма — вострая, бактэрыцыдная, пераходзіць у хранічную. Праяўляецца паражэннем скуры, нервовай і сардэчна-сасудзістай сістэм, апорна-рухальнага апарата, агульнай інфекцыйнай інтаксікацыяй. Калі ў месцы прысмоктвання кляшча праз 1-2 тыдні ці праз месяц з’яўляецца чырвоная пляма, а ў сярэдзіне — белая, якая павялічваецца, а пасля кольцы бачны ў іншых месцах, — значыць адолела хвароба Лайма. Людзі скардзяцца на галаўны боль, агульную слабасць, недамаганне, тэмпературу цела да 38 градусаў. Калі не лячыцца, развіваюцца цяжкія паражэнні органаў і сістэм.\n← Звыш 6000 сенненцаў выйшлі на рэспубліканскі суботнік\nО льготах для ликвидаторов-чернобыльцев →


Создание образцовой благоустроенности — приоритетное направление Докторовичского сельисполкома — Копыль. Новости Копыля | Слава працы\n01.08.2019 01.08.2019 Слава працы560Комментарии on Создание образцовой благоустроенности — приоритетное направление Докторовичского сельисполкома\nСтварэнне ўзорнай добраўпарадкаванасці ў кожным населеным пункце, на вытворчых тэрыторыях, месцах пахавання ў рабоце кіраўніцтва Доктаравіцкага сельвыканкама з’яўляецца прыярытэтным напрамкам.\nНа тэрыторыі сельсавета прыгажосць ствараюць сумесна. А зрабіць гэта ўдаецца дзякуючы падтрымцы насельніцтва і істотнай дапамозе кіраўнікоў арганізацый, а таксама ініцыятыўнасці актывістаў і дэпутатаў.\nПа словах старшыні сельвыканкама Міхаіла Валуевіча, у кожнай вёсцы сельсавета маюцца надзейныя памочнікі, што неабыякава ставяцца да таго, у якім стане знаходзяцца іх паселішчы, іншыя мілыя сэрцу мясціны. Гэтыя людзі, вобразна кажучы, ідуць у народ і ўгаворваюць жыхароў падтрымаць уласнымі сродкамі і асабістым удзелам патрэбныя грамадска карысныя мерапрыемствы. І такіх памагатых у кіраўніцтва сельвыканкама нямала. Гэта Таццяна Матусевіч, Валерый Рудзеня, Анатоль Рашкевіч, Ганна Жаўрыд, Аксана Цагойка, Алена Шалабанава, таццяна Шайпак, Ганна Бахта, Яніна Цітова і многія іншыя. Дзякуючы такім актывістам цяпер пануе парадак. Давераныя асобы старшыні Савета і дэпутаты не толькі збіраюць неабходныя сумы грошай, але і арганізоўваюць людзей на суботнікі.\n— Добра, калі прадстаўнікі ўлады і насельніцтва гавораць на адной мове — тады і праблемы вырашаюцца хутчэй, — адзначае Міхаіл Валуевіч. — Безумоўна, трэба і самім быць у курсе ўсіх падзей — і па меры магчымасці дапамагаць людзям у іх справах. Вельмі імпануе такая падтрымка нашых пачынанняў жыхарамі, і такая апора дазваляе вясковай уладзе больш упэўнена планаваць дзейнасць на будучае. Працэс добраўпарадкавання бесперапынны, патрабуе пастаяннага клопату, таму і спраў яшчэ зрабіць неабходна шмат. Напрыклад, абустроена дзіцячая пляцоўка ў Новых Доктаравічах з прыцягненнем сродкаў насельніцтва, у планах — стварэнне спартыўнай пляцоўкі для падлеткаў і моладзі.\nКаля вадаёма ў в. Астравок сумесна з КСУП «Доктаравічы» працягваецца абсталяванне пляжа, сёлета зроблены выратавальны пост, устаноўлены вагончыкі для дзяжурных і захоўвання інвентару.\nШмат работы праводзіцца па ўключэнні пустуючых зямельных участкаў у севазварот. Сёлета каля 10–12 га павінны быць уведзены ў в. Калінава. Распрацоўкай займаецца прыватная асоба, якой потым будуць перададзены землі для агародніцтва. Такім чынам, не затрачваюцца бюджэтныя сродкі і адначасова наводзіцца парадак на зямлі.\nЗгодна з Указам Прэзідэнта Беларусі № 357 вядзецца работа са старымі, закінутымі дамамі. Так, у в. Перавоз сёлета запланаваны знос пяці такіх пустуючых пабудоў. У гэтым жа населеным пункце за кошт сродкаў насельніцтва ўстаноўлена бетонная агароджа на грамадзянскіх могілках.\nПрацягваецца на тэрыторыі сельсавета і азеляненне. Напрыклад, летась была пасаджана рабінавая алея ў Новых Доктаравічах, сёлета сумесна з Ванелевіцкай СШ закладзена бярозавая алея з 75 дрэўцаў у гонар 75-й гадавіны вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.\nСельвыканкам у справе навядзення парадку на зямлі найперш выступае як накіроўваючая сіла, якая вядзе насельніцтва ў патрэбнае рэчышча. Вясковая ўлада робіць стаўку больш на растлумачальную дзейнасць. Таму, калі нейкаму гаспадару патрэбна ўказаць на недахопы, то кіраўніцтву дастаткова правесці з уладальнікам проста прафілактычную гутарку ці выпісаць прадпісанне. Апошніх сельвыканкамам за паўгоддзе выдадзена грама-дзянам больш як сотня, але ўсе ўказаныя ў іх хібы выпраўлены ў вызначаныя тэрміны. Садзейнічае прыгажосці ў вёсках і праводзімы штогод у сельсавеце конкурс на лепшае падвор’е. Колькасць гаспадароў сядзіб, якія прымаюць удзел у гэтым мерапрыемстве, пастаянна расце, а гэта прамое сведчанне таго, што вяскоўцы ўсё больш увагі надаюць добраўпарадкаванню. І такія адносіны — выдатны знак, што ў Доктаравіцкім сельсавеце жывуць дбайныя гаспадары, якія імкнуцца, каб іх малая радзіма толькі прыгажэла і квітнела.


02 красавік 2020, 10:22\nПрэм’ер-міністар Беларусі Сяргей Румас, архіўнае фота\nУ Беларусі на падтрымку эканомікі з прычыны пандэміі каранавірусу плянуецца накіраваць каля 110 млн беларускіх рублёў, паведаміў 2 красавіка прэм'ер-міністар Сяргей Румас.\nКомплекс захадаў для падтрымкі эканомікі ўнесены на разгляд кіраўніка дзяржавы, піша БелТА.\n«Цяжка аблічыць усе захады. Магу толькі сказаць, што наўпроставыя меры бюджэтна-падатковай падтрымкі складуць каля 110 млн рублёў», — расказаў прэм’ер-міністар Беларусі.\nПраект гэтай праграмы ўраду быў зацьверджаны на паседжаньні Саўміну 31 сакавіка і накіраваны на зацьвярджэньне Аляксандру Лукашэнку.\nПаводле Румаса, цяпер урад рыхтуе таксама другі пакет захадаў падтрымкі эканомікі з прычыны пандэміі.\nНа момант публікацыі 110 млн рублёў складала каля 42,35 млн даляраў.


Усебеларуская дыктоўка пройдзе і ў Баранавічах\nБаранавіцкім арганізатарам агульнанацыянальнай беларускай дыктоўкі ўжо не першы год запар адмаўляюць у правядзенні гэтага мерапрыемства ў гарадской бібліятэцы. Сёлета дыктоўка пройдзе 3 лютага ў памяшканні аднаго з баранавіцкіх прадпрымальнікаў.\nУ Баранавічах, як і па ўсёй краіне, агульнанацыянальная беларуская дыктоўка мелася адбыцца 2 лютага. Сёлетні ініцыятар мерапрыемства беларускі філосаф Уладзімір Падгол выбраў гэты дзень, бо менавіта 2 лютага нарадзіўся Кастусь Каліноўскі, паўстанню якога у 2013 годзе спаўняецца 150 гадоў. Баранавіцкія сябры Таварыства беларускай мовы планавалі правесці дыктоўку ў адной з бібліятэк, але ім зноў, ужо каторы год запар, адмовілі ў памяшканні. Таму сёлета дыктоўка для жыхароў Баранавіч пройдзе 3 лютага, а 12.00 у памяшканні па адрасе вул. Брэсцкая, 224В, побач з рэдакцыяй “Інтэкс-прэс”. Прыйсці напісаць дыктоўку могуць усе прыхільнікі беларускага слова.


Ніва № 20 (3392), 16 мая 2021 г.\nЮр’я ў Ласінцы\n— А за кароў памаліліся? — упамінае ласінскі настаяцель Георгій Кос. Якраз ідзе малебен за здароўе жывёлы.\nЮр’я — старое свята земляробаў. Конь, карова, свінка, авечка — меншыя браты чалавека. Яны таксама патрабуюць ласкі.\n— Ну, раней то толькі за кароў і авечак маліліся, — падтаквае адна старажылка. — Але як тут маліцца, калі кароў няма. Усё звялося. Людзі і курэй не трымаюць.\n— У мяне адзін кот, — кажа другая, — а за ката хіба грэх маліцца.\n— Цяпер то і за сабак моляцца, — пярэчыць першая, — нават на службу прыносяць.\n— То можа каталікі, — пярэчыць сяброўка, — у нас так не прынята!\nТое, што ў Ласінцы Юр’я спраўляюць на могілках, мае свае паслядоўнасці. У народзе не прынята, каб тэрыторыю цвінтара перасякалі сабакі, каты, авечкі ці козы. Нельга на могілкі пускаць кароў і коней, свіней, кабаноў. Гэта абраза і прафанацыя. Іншая рэч птушкі. Калі спяваюць, свіргочуць, тады на душы радасць. Народ верыць, што іх галасамі прамаўляюць з магіл родныя.\nЮр’я ў Ласінцы — сапраўдныя вясновыя Дзяды. Людзі найперш прыязджаюць, каб памаліцца за душы продкаў і асвяціць магілы. У гэты дзень можна ўбачыць сваякоў і суродзічаў з усяго свету — бліжэйшага і таго шырокага.\n— Хрыстос Уваскрос! — чую пасхальнае вітанне. Гэта айцец Ян Хадакоўскі з Такароў-Катэркі з дочкамі-кветкамі. Бацюшка, сам родам з Ласінскай парафіі, ніколі не забывае пра родны куток ды запрашае ў (...)


У Германіі шукаюць сямігадовага беларуса | zviazda.by\nХатняя старонка » Грамадства » У Германіі шукаюць сямігадовага беларуса\nУ Германіі шукаюць сямігадовага беларуса\nКаб затрымаць яго і... вярнуць роднай маці.\nМілан Заят, хлопчык-першакласнік, пра якога «Звязда» пісала ў артыкуле «Сын, украдзены ўласным татам», дагэтуль (ужо амаль два месяцы) знаходзіцца за межамі краіны, і маці малога не мае пра яго ніякіх вестак. Па апошняй інфармацыі, нямецкі бок некалькі дзён таму пачаў вызначаць месцазнаходжанне бацькі з сынам. Аднак, як высветлілася, пры гэтым папяровая версія дакументаў, сабраных Ганнай Заят і адпраўленых у Федэральнае ведамства юстыцыі Германіі, туды так і не трапіла.\nЦяпер паперы чакаюць у Боне з дыпламатычнай поштай МЗС Беларусі. Куды зніклі дакументы і чаму змарнавана столькі часу?.. Мінюст — цэнтральны орган з боку Беларусі, які ўпаўнаважаны дзейнічаць у межах Гаагскай канвенцыі аб грамадзянскіх аспектах міжнароднага крадзяжу дзяцей. Менавіта па гэтым пагадненні дзейнічаюць і беларускі, і нямецкі бакі.\nНа думку аўтара артыкула, тэрміны сумеснай працы ведамстваў, на жаль, не адпавядаюць моцы імкнення матулі вярнуць сына дахаты. Амаль месяц цягнецца толькі перапіска па электроннай пошце паміж ведамствамі юстыцыі Беларусі і Германіі і маці хлопчыка, а дакументы, якія Мінюст накіраваў звычайным лістом у Германію, так і зніклі. Знайсці вінаватага ў гэтым немагчыма, ды, думаецца, і не варта. Значна больш істотна цяпер адшукаць хлопчыка і ўжо не выпускаць яго з-пад увагі нямецкіх уладаў, пакуль тамтэйшы суд не прыме рашэнне аб яго вяртанні на радзіму.\n— Мы працуем па канвенцыі з 1 сакавіка 1998 года, накіроўваем дакументы ў розныя краіны свету. І такога проста ніколі не здаралася, каб дакументы згубіліся. І з германскім юрыдычным ведамствам таксама працуем даўно, і ні разу не было нараканняў. Адзінае, што мы можам дапусціць, што адбылася нейкая тэхнічная няўвязка. Разам з тым нямецкі бок аператыўна ўключыўся ў работу па дакументах і зваротах, накіраваных ім па электроннай пошце, — тлумачыць Марына ЖАНДАРАВА, начальнік аддзела выканання міжнародных дагавораў упраўлення міжнароднага супрацоўніцтва Міністэрства юстыцыі Беларусі.\nВіртуальныя пытанні пра папяровыя лісты\nПершы раз пакет дакументаў на дзіця: натарыяльна засведчаныя копіі дакументаў і іх пераклады на нямецкую (пасведчання аб нараджэнні, пасведчання аб шлюбе, даведкі з месца жыхарства пра рэгістрацыю дзіцяці па пэўным адрасе) разам з заявай ад Ганны быў сабраны яшчэ 28 лістапада. 29 лістапада іх накіравалі ў цэнтральны офіс Федэральнага ведамства юстыцыі Германіі ў Боне. Па электроннай пошце туды ж накіравалі і заяву жанчыны.\nСама Ганна перапісвалася па пошце не з цэнтральным офісам, а са структурным падраздзяленнем ведамства юстыцыі Германіі, якое ў асобе пані Ханны Брэмер зараз і займаецца пошукамі Мілана і Мухамада (бацькі хлопчыка).\nМінюст таксама дасылаў па электроннай пошце гэтаму падраздзяленню запыт пра атрыманне папер ад цэнтральнага офіса — адказ быў адмоўны. Галаўны офіс на такі ж запыт ад нашага Мінюста адказу ўвогуле не даў. Тады айчынныя спецыялісты звярнуліся ў галоўнае консульскае ўпраўленне Міністэрства замежных спраў Беларусі, каб яны паспрыялі дабіцца адказу, ці дайшлі ўсё ж дакументы да нямецкага органа юстыцыі і чаму дагэтуль не вызначаны выканаўца з таго боку.\nГанна самастойна перапісваецца па электроннай пошце і з Пасольствам Беларусі ў Германіі.\n— Адтуль мне адказалі, што хоць пошукамі дзіцяці і занялося ўжо структурнае падраздзяленне ведамства юстыцыі Германіі, але ніякіх канкрэтных зрухаў не будзе, пакуль у іх не будзе адпаведных дакументаў. 22 снежня я атрымала ад пасольства чарговы ліст пра тое, што нямецкі бок так нічога і не атрымаў, — расказала яна. — А мне ў нашым Мінюсце яшчэ 12 снежня, калі я пачала непакоіцца і пытацца, дзе ж дзеліся дакументы, адказалі, што накіравалі не толькі паперы звычайнай поштай, але і ліст па е-мэйлу з укладаннямі электронных копій дакументаў. Аказалася, так мяне проста хацелі супакоіць. Пазней сказалі, што ніякіх дакументаў па сеціве не адсылалі, бо ў іх проста не было копій — усё ўклалі ў канверт і адаслалі звычайным пісьмом.\nМінюст спасылаецца на ліст ад 16 снежня, у якім ведамства інфармавала Ганну, што па «электронцы» была адаслана толькі копія заявы жанчыны, а арыгінал заявы і засведчаныя копіі дакументаў — адпраўлены фізічнай поштай.\nЛіст з Пасольства Беларусі ў Германіі атрымаў таксама і Мінюст. У ім пацвярджаецца, што пошук Мілана на падставе электроннай заявы маці, якую міністэрства накіравала ў нямецкі орган юстыцыі, а таксама электронных зваротаў Мінюста, распачаты, хоць папяровыя дакументы так і не атрыманы.\nВыканаўца з нямецкага боку, пані Ханна Брэмер патлумачыла, што для падрыхтоўкі справы да судовага разгляду дастаткова накіраваць заяву ад маці з укладаннямі копій дакументаў па электроннай пошце, — паведаміла Марына Жандарава.\nГанна яшчэ раз зрабіла ўсе копіі дакументаў і напісала заяву. Да спіса дадалі інфармацыю з кантактамі сябра Мухамада і яго стрыечнай сястры, якія знаходзяцца ў Германіі і з якімі ў Заята былі стасункі ў сеціве перад тым, як ён з'ехаў з Беларусі.\n— Паколькі афіцыйнай інфармацыі ад цэнтральнага органа Германіі адносна атрымання дакументаў, накіраваных непасрэдна Міністэрствам юстыцыі, не паступала, каб гарантаваць іх дастаўку азначанаму нямецкаму органу, дакументы накіраваны ў Міністэрства замежных спраў для перадачы па дыпламатычных каналах, — дадала Марына Жандарава.\nВярнуць па месцы звычайнага пражывання!\nВострым пытаннем для Ганны стала прапанова нямецкага боку заключыць пагадненне з адвакатам, які будзе прадстаўляць яе інтарэсы ў судзе (бо звёз жа малога бацька, з якім у яе зарэгістраваны шлюб). Даслалі фармуляр дакументаў на 20 лістах для запаўнення на рускай і нямецкай мовах. Кошт паслуг нямецкага спецыяліста пачынаўся ад 1,5 тысячы еўра. Такіх грошай у беларускай маці няма. Пры гэтым нямецкі бок патлумачыў Ганне Заят, што наяўнасць адваката — не абавязковая ўмова, каб пачаць судовую справу, калі знойдуцца бацька з сынам. Жанчына можа адмовіцца ад адваката — судовая справа будзе разглядацца і без яго.\nРабота ўвесь гэты час вялася і беларускім, і нямецкім бокам, сцвярджаюць у Мінюсце. Тое, што здаецца простым чаканнем склаўшы рукі, насамрэч — складаная работа вялікіх юрыдычных механізмаў дзвюх краін.\n— Цяпер жа, нягледзячы на тое, што арыгіналы папер прыйдуць пазней, пошук працягнецца на падставе электронных копій дакументаў і заявы ад маці. Зараз Ганне застаецца толькі чакаць, калі з'явяцца навіны, — запэўніла Марына Жандарава. — Усё, што можна зрабіць у межах нашай кампетэнцыі, — мы робім.\nДарэчы, калі ва ўцекачоў скончылася віза, гэта можа быць адной з падстаў для дэпартацыі. Акрамя таго, згодна з канвенцыяй, парушана права дзіцяці на пастаяннае звычайнае месца пражывання дзіцяці, якое азначана ў Беларусі.\n— Канвенцыя ў першую чаргу абараняе інтарэсы дзіцяці, а не бацькоў. Вывучаючы пытанне, куды вярнуць дзіця, суд будзе прымаць да ўвагі месца звычайнага пражывання малога, яго сацыяльны асяродак, — падкрэсліла спецыяліст.\n(«Звязда» працягне сачыць за развіццём падзей.)\nПаўнамоцтвы судовых выканаўцаў зменяцца летам\nГоркі малыя, праблемы вялікія. Як дзецям пазбегнуць траўмаў зімой\n«Падстаў для самазаспакаення я не бачу»\n9828 Для пенсіянераў стаўка транспартнага падатку памяншаецца ў два разы\n4254 Анёл па імені Алена. Як прадпрымальніца стала сацработнікам\n3030 Тэст: ці ведаеце вы беларускія вясновыя традыцыі?\n2551 Таямніцы архіва майстра з «Паддашка». Мастак Яўген Кулік ратаваў Верхні горад і высмейваў шаблоны\nСпецыялісты расказалі пра асаблівасці функцыянавання АЭС\nЯк будзе развівацца беларуская энергетыка\nЧаму «жыроўкі» за студзень аказаліся нечакана «важкія»


“Іншы погляд” на стэрэатыпы - Цэнтр "Жывая Бібліятэка"\n“Іншы погляд” на стэрэатыпы\n3-га сакавіка ў межах Zero Discrimination Week у Мінску прайшла сацыяльная гульня “Іншы погляд”.\nСацыяльная гульня – гэта адна са сталых практык Цэнтра “Жывая Бібліятэка”, якая накіравана на руйнаванне стэрэатыпаў, замест чаго прапаноўваецца адкрытасць і талерантнасць да ўсяго іншага. Фармат гульні такі, што ў ёй можа прымаць удзел адвольная колькасць людзей незалежна ад узросту, гендару і адукацыі.\n“Правілы гульні” вельмі простыя: удзельнікі і ўдзельніцы атрымліваюць нейкую сацыяльную ролю (цягнуць паперку ўсляпую і не раскрываюць таго, якая менавіта роля дасталася), пасля чаго становяцца ў шэраг. Мадэратар/ка агучваюць пытанні, і кожны_ая павінны даць адказ “так” або “не”. Хто адказвае станоўча – робіць крок уперад, калі адказ адмоўны – чалавек застаецца на месцы.\nТакім чынам, у канцы гульні можна візуальна зафіксаваць, як прасунуўся кожны ўдзельнік/удзельніца цягам гульні.\nМэта гульні – атрымаць магчымасць “панасіць” іншую сацыяльную ролю і паразважаць, што ж мы ведаем пра людзей, якія адносяцца да той ці іншай сацыяльнай групы, а таксама пастарацца адсачыць той ланцужок асацыяцый, па падставе якіх у нас і фармуецца вобраз пэўнай катэгорыі людзей.\nАтрымліваецца, што гульня мае два складнікі: “прымерка” новай ролі і разважанні пра тое, адкуль мы бяром інфармацыю / чым мы кіруемся, калі робім высновы пра тых ці іншых людзей / ці адпавядае рэчаіснасці тая інфармацыя, на якую мы абапіраемся.\nУдзельнікі і ўдзельніцы падчас гульні\nАсноўная і самая цікавая частка гульні – рэфлексія, на якой кожны мае магчымасць падзяліцца ўласнымі адчуваннямі і думкамі наконт стэрэатыпаў. Таксама на рэфлексіі ўдзельнікі і ўдзельніцы “раскрываюць карты” – агучваюць, якая роля каму дасталася.\nЯк стала зразумела пры абмеркаванні, кожны і кожная з удзельнікаў/удзельніц сутыкнуліся з такой цяжкасцю, як немагчымасць хутка даць адназначны адказ на пытанні мадэратаркі, якія гучалі падчас самой гульні. Бо як толькі мы аказваемся ў “скуры” іншага чалавека, толькі тады свет сапраўды бачыцца такім шматгранным і варыятыўным, і мы разумеем, што стэрэатыпы – зусім не тое, чым варта кіравацца ў стасунках з людзьмі.\nНа абмеркаванні закраналіся пытанні спіса дазволеных жаночых прафесій, праблема дыскрымінацыі нацыянальнасці рома. Гэтыя тэмы ўсплылі самастойна – яны не фігуравалі сярод сацыяльных роляў, якія “адыгрывалі” удзельнікі і ўдзельніцы.\nВажна, што ўсе ўдзельнікі і ўдзельніцы маглі выказацца і ўбачыць сваіх аднадумцаў, адчуць, што яны не адны і ёсць пляцоўкі, дзе можна абмеркаваць пытанні, які не прынята падымаць у нашым грамадстве.\nДык што ж такое стэрэатыпы і навошта яны існуюць?\nСтэрэатып – адносна ўстойлівы і спрошчаны вобраз сацыяльнай групы, чалавека, падзеі або з’явы.\nКалі казаць інакш, то стэрэатып – гэта штучна адасобленыя фрагменты нашых думак і паводзін. Мы робім высновы, абапіраючыся на ўжо знаёмыя паводзіны іншых людзей у падобных сітуацыях. Тым не менш, усё роўна будуць адрозненні і ў паводзінах паміж рознымі людзьмі адной сацыяльнай групы, і ў паводзінах аднаго і таго ж чалавека ў розных сітуацыях, што можа рабіць нашы высновы недакладнымі.\nНельга дэклараваць стэрэатыпы як абсалютнае зло – яны з’яўляюцца праблемай тады, калі яны недакладныя, асабліва калі гэтыя недакладнасці негатыўныя і варожыя. Часта стэрэатыпы могуць дапамагчы нам у пабудове эфектыўных зносін, бо яны маюць (і выконваюць) пэўныя функцыі ў міжасабовай камунікацыі.\nпаскараюць працэс пазнання;\nдазваляюць скараціць час рэакцыі на змены, што адбываюцца навокал;\nдаюць першасную аснову для арыентавання ў знешніх умовах.\nТаксама варта адзначыць, што стэрэатыпы бываюць двух відаў, а менавіта:\nстэрэатыпы, якія адлюстроўваюць уяўленне людзей пра саміх сябе;\nстэрэатыпы, якія паказваюць уяўленні пра іншых людзей, пра іншыя сацыяльныя групы.\nНярэдка бываюць выпадкі, калі людзі, якія адносяцца да сацыяльнай групы з “негатыўным іміджам” у грамадстве, не могуць, напрыклад, уладкавацца на працу, бо стаўленне працадаўцы і будучых калег загадзя адмоўнае. Атрымліваецца, што за “іміджам” не бачна самога чалавека, а калі ён сапраўды годна выконвае свае працоўныя абавязкі, то яго/яе дзеянні расцэньваюцца як падман/часовае старанне з мэтай дагадзіць.\nПадчас сацыяльнай гульні ўзнімалася тэма нацыянальнасці рома, а дакладней абмяркоўваліся спосабы, якімі прадстаўнікі і прадстаўніцы гэтай нацыянальнасці зарабляюць сабе на жыццё.\nВа ўяўленні большай часткі беларускага грамадства прадстаўнікі нацыянальнасці рома – махляры, злодзеі і гандляры забароненай прадукцыяй.\nМногія людзі гэтай нацыянальнасці становяцца закладнікамі стэрэатыпаў, якія існуюць у грамадстве. Калі знайсці працу не выпадае магчымасці, то прыходзіцца шукаць “нелегальныя” спосабы зарабіць. І атрымліваецца, што людзі рома як бы пацвярджаюць стэрэатыпы, што існуюць вакол іх.\nТакім чынам, яны трапляюць у замкнёнае кола, вырвацца з якога зусім няпроста.\nЯк не дапусціць разбуральнага ўплыву стэрэатыпаў?\nГрамадства не можа цалкам адмовіцца ад стэрэатыпаў – гэта будзе раўназначна выдаленню вялікага пласта ведаў і вопыту, таму мы заклікаем да ўдумлівага “карыстання” стэрэатыпамі.\nНекаторым негатыўным стэрэатыпам можна процідзейнічаць.\nШто магу зрабіць асабіста я?\nПазнаёміцца з Іншымі, даведацца іх “з іншага боку”. Гэта можна зрабіць на тых жа Жывых Бібліятэках ці Сацыяльных Гульнях, дзе ствараецца камфортная для дыялогу прастора. Атрыманым досведам можна падзяліцца, каб распаўсюдзіць яго на большую аўдыторыю.\nАсабістае знаёмства з людзьмі дапамагае разбурыць негатыўныя вобразы. Добра працуе знаходжанне чагосьці агульнага: хобі, любімая музыка, праца.\nВажна разумець, што Іншыя таксама адчуваюць страх і смутак, перажываюць і радуюцца. Агульныя эмоцыі робяць людзей падобнымі на людзей, у той час як стэрэатыпы могуць “дэгуманізаваць” іх.\nНават разуменне таго, што адзін чалавек можа адхіліцца ад стэрэатыпу, з’яўляецца пачаткам, першым крокам да памяншэння дыскрымінацыі.\nПажадана пераправяраць інфармацыю, атрыманую з СМІ, імкнуцца знаходзіць нейтральны выклад падзей.\nСродкі масавай інфармацыі маюць вялікі ўплыў на фарміраванне стэрэатыпаў рознай формы. Калі СМІ характарызуюць пэўныя групы людзей пэўным чынам, іх гледачы або чытачы, хутчэй за ўсё, зробяць тое ж самае.\nДа прыкладу, калі сацыяльную групу ў навінах ілюструюць негатыўна, выкарыстоўваючы мову варожасці, паказваючы толькі на іх адмоўныя рысы, гэта будзе ўвекавечваць негатыўныя стэрэатыпы і пагаршаць канфлікты.\nКалі ж яны падкрэсліваюць станоўчыя бакі груп, то, нават калі гэта супярэчыць распаўсюджаным стэрэатыпам, гэта можа спрыяць пабудове ўзаемаразумення і наладжванню адносін сярод сацыяльных груп.\nКожнаму і кожнай з нас будзе карысна даследаваць здагадкі, якія мы робім пра Іншых. Спытаць сябе: адкуль яны бяруцца, на якой інфармацыі заснаваныя? На асабістым вопыце зносін? У якім кантэксце? Ці могуць “Іншыя” быць іншымі ў розных сітуацыях? Вам нехта распавёў ці вы даведаліся з навін або фільмаў? Ці магчыма, што некаторыя з вашых негатыўных або станоўчых вобразаў няслушныя? А хаця б для некаторых людзей?\nАсабістае знаёмства можа не толькі скарэктаваць вашыя стэрэатыпы ў адносінах да Іншых, але можа і зменшыць колькасць стэрэатыпаў у дачыненні да вас.\nНекалькі парадаў, якая дапамогуць стаць больш лагоднымі да іншых і іншага:\nабмяркоўвайце тое, што вас хвалюе/закранае;\nз павагай стаўцеся да меркаванняў іншых людзей, бо кожны з нас мае на гэта права;\nбудзьце гнуткімі і адкрытымі, бо свет змяняецца вельмі імкліва;\nпры сустрэчы з новым імкніцеся скласці сваё ўласнае меркаванне;\nне рабіце хуткіх абагульненняў – асаблівасць аднаго канкрэтнага чалавека не ёсць асаблівасці ўсёй групы, да якой ён належыць.\nДа таго ж кожны з нас адносіцца да некалькіх дзясяткаў сацыяльных груп адначасова, менавіта на гэтых перакрыжаваннях і нараджаецца нашая ўнікальнасць.\nСачыце за абвесткамі і прыходзьце ўзяць удзел у сацыяльнай гульні “Іншы погляд”- гэта не толькі новы погляд на Іншых, а, у першую чаргу, новы погляд на сябе.\nТэкст: Юстына Саўка\nФота: Яцкевіч Юля, Unsplash\nРазработка и внедрение политик разнообразия и инклюзии\nЧем занимались больничные клоуны, пока больницы были закрыты на карантин?


Вялікі Сэрвач – “раскіданае гняздо” Козелаў-Паклеўскіх – RH.by\n150 год мінула ад пачатку паўстання 1863 года. Годны ўдзел у падзеях таго часу бралі пяцёра братоў Козелаў-Паклеўскіх, якія нарадзіліся ў маёнтку Вялікі Сэрвач (цяпер вёска Вялікая Сэрвач).\nСэрвач – назва балцкага паходжання. Ад “serga” – “хвароба” ці “вартаваць”.\nСэрвач (Вялікая Сэрвач ) – вёска ў Касцяневіцкім сельсавеце, у складзе раённага сельскагаспадарчага прадпрыемства “Першы Беларускі”. Знаходзіцца за 31 кіламетр на паўночны ўсход ад Вілейкі, 18 – ад чыгуначнай станцыі Княгінін на лініі Маладзечна-Полацк і за 131 кіламетр – ад Мінска. 18 гаспадарак, 51 жыхар на 2008 год.\nУ 1555 годзе – маёнтак, уласнасць Ю. Ванькевіча, першае ўпамінанне пра мястэчка, царква. У 1626-м – уласнасць М. Войны, каралеўскага сакратара. У 1744-м – маёнтак Гецэвічаў, суддзяў браслаўскіх, царква (уніяцкая).\nУ 1765 годзе – маёнтак Элеаноры Радзевіч; у мястэчку 15 двароў, 96 жыхароў. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) – у складзе Расейскай імперыі. У 1800 годзе двор, сяло Сэрвач Вялікая – сумесная ўласнасць В. Козел (14 двароў, 100 сялян) і Сэрвацкай каталіцкай плябаніі (19 двароў); касцёл.\nСтаражытны шляхецкі род уласнага герба “Козел” у ВКЛ. Паходзіць з Прыдняпроўя. Родапачынальнік Казёл у 1415 годзе быў паслом вялікага князя ў горадзе Вісліца (Польшча). У 1504-м узгадваюцца Ян і Мікалай Казлы, ложнічыя караля і вялікага князя Аляксандра. Верагодна, у 16 стагоддзі Савіч Казёл перасяліўся з Прыдняпроўя ў паўночна-заходнюю Беларусь. Ад пачатку 17 стагоддзя род пачаў звацца Козелы-Паклеўскія – ад назвы свайго маёнтка Паклева ў Ашмянскім павеце; валодаў таксама Сухадоламі (Ашмянскі павет), землямі ў Віцебскім ваяводстве і іншымі.\nАд 1667 да 1793 года прадстаўнікі роду былі старостамі дзісенскімі, займалі розныя пасады ў Ашмянскім, Вількамірскім, Аршанскім паветах, Інфлянтах. У канцы 18 стагоддзя ўтварыліся дзве новыя галіны роду: літоўская з сядзібай у Антокалі (Вількамірскі павет) і віцебская з сядзібай у Быкаўшчыне (Лепельскі павет).\nКніга “Памяць. Вілейскі раён” узгадвае нейкую Барбару (Варвару) Козел-Паклеўскую з сёстрамі як першую гаспадыню Сэрвачы з роду Козелаў. Але ж радавод Козелаў-Паклеўскіх гаворыць нам пра іншае. Згодна з радаводам, першым уласнікам маёнтка з гэтага роду быў Юзаф-Каласанты Козел-Паклеўскі, які атрымаў Сэрвач як пасаг, калі ажаніўся з паненкай з роду Радзевічаў, папярэдніх уладароў маёнтка.\nА чаму тады ў энцыклапедыі пішацца “В.Козел”? Хутчэй за ўсё гэта пераклад на рускую мову імя Юзаф (Іосіф ці Восіп), бо на той час Сэрвач быў ужо ў складзе Расейскай імперыі.\n“Имение Великий Сервеч принадлежит помещику Ивану Осипову Козеллу по наследству от отца его как это видно из представленных документов (вводный акт Временного отделения Вилейского земского суда от 26 января 1841 года №2) и состоит в нераздельном и исключительном в его Козелла владению.” Гэта ўрывак з апісання маёнтка Вялікі Сэрвач, зробленага ў 1863 годзе расейскімі ўладамі з нагоды падрыхтоўкі да канфіскацыі маёмасці Яна Козела за ўдзел яго сыноў у паўстанні.\nСапраўды, пасля Юзафа-Каласанты наступным уладальнікам Сэрвачы быў ягоны сын Ян Напалеон Козел-Паклеўскі. Гэты Ян і быў бацькам братоў-“інсургентаў”: Яна, Вінцэнта, Зянона, Юзафа і Міхала.\nПсеўданімы Скала, Якуб, Глябовіч (1837-1896).\nНарадзіўся ў 1837 годзе ў маёнтку Сэрвач Вілейскага павета. Яго бацька, таксама Ян, быў ліберальным памешчыкам, уладальнікам маёнтка Вялікі Сэрвач, Жар і Харак, ганаровым куратарам гімназій Мінскай губерні, уласнікам некалькіх прыбытковых дамоў-камяніц у Вільні. Маці – Юзэфа Таленсдарф.\nДа 1852 года выхоўваўся дома, потым паступіў у школу гвардзейскіх падпрапаршчыкаў у Пецярбург. Далей была вучоба ў Вайсковай інжынернай акадэміі, якую скончыў з залатым медалём. У 1859 годзе падаў у адстаўку ў званні паручніка і адразу выехаў у Парыж, дзе паступіў у Вышэйшую вайсковую школу на інжынерны факультэт.\nПадчас вучобы ў Пецярбургу ён увайшоў у рэвалюцыйны гурток пад кіраўніцтвам З. Серакоўскага і Я. Дамброўскага, але за мяжой ён яшчэ больш пераканаўся ў неабходнасці барацьбы з самадзяржаўем за незалежнасць роднай Айчыны. Таму ў 1861 годзе ён вяртаецца на радзіму, дзе стварае арганізацыю “чырвоных” у Мінску.\nУвосень 1862 года Ян Козел як чалавек з шырокімі армейскімі сувязямі, быў выкліканы кіраўнікамі падполля ў Вільню замест Л. Звяждоўскага, пераведзенага па службе ў Маскву. Козел стаў чальцом Літоўскага Правінцыйнага камітэта, бліжэйшым паплечнікам Кастуся Каліноўскага па падрыхтоўцы паўстання на Беларусі і ў Літве.\nКалі пачалося паўстанне ў Польшчы (студзень 1863), Ян Козел па даручэнні Каліноўскага дзеля аб’яднання дзеянняў канспіратараў ездзіў у Пецярбург і Маскву, аб’ехаў Беларусь і толькі калі пачаўся пераслед яго з боку царскіх уладаў быў вымушаны з’ехаць у Польшчу.\nЗ вясны 1863 года працаваў у паўстанцкай арганізацыі ў Варшаве, быў рэферэнтам у вайсковым аддзеле паўстанцкага ўрада і нават камендантам Варшавы.\nУвосень 1863 ён пад псеўданімам Скала (палкоўнік Скала) прызначаецца ваенным начальнікам Аўгустоўскага і Гродзенскага ваяводстваў, потым камандзірам 3-га корпуса паўстанцкіх узброеных сіл.\nПасля задушэння паўстання апынуўся ў эміграцыі, спачатку ў Дрэздане, а потым у Парыжы. У канцы 1864 года французскі ўрад прапанаваў яму згуртаваць і ўзначаліць аддзел сапёраў для запланаванага будаўніцтва канала ў Панаме, але справа тая не здзейснілася. З 1865 года працаваў інжынерам у Ла-Рашэлі.\nКалі пачалася франка-пруская вайна (1870 год), браў у ёй ўдзел на баку Францыі. Атрымаў пад сваё кіраўніцтва брыгаду пяхоты з Вандэі, потым узначальваў штаб 24 корпуса. Па заканчэнні вайны апынуўся ў Марсэлі, дзе спрабаваў працаўладкавацца. Там пазнаёміўся з расейскім консулам, з якім дамовіўся выдаваць часопіс, каб прапагандаваць ідэі панславянства.\nГэткая здрада выклікала абурэнне ў колах польскай эміграцыі, і Ян Козел вымушаны быў вярнуцца на радзіму. Па вяртанні (студзень 1872) ён быў арыштаваны і сасланы простым жаўнерам у горад Верны (цяпер Алматы).\nПасля службы ў войску застаўся ў Сярэдняй Азіі. У 1875 годзе атрымаў патэнт на заснаванне прадпрыемства па здабычы і апрацоўцы мармуру ў Кульджы. Акрамя гэтага меў яшчэ параход на рацэ Ілі і кіраваў будаўніцтвам моста праз раку Муграб, у Ашхабадзе.\nУ 1883 вярнуўся на радзіму. Памёр 7 мая 1896 года. Пахаваны ў Бабруйску.\nНарадзіўся ў 1838 годзе ў маёнтку Вялікі Сэрвач Вілейскага павета. Таксама як і яго старэйшы брат Ян да 1852 года быў на хатнім выхаванні.\nУ 1852 годзе разам з Янам паступіў у школу гвардзейскіх падпрапаршчыкаў у Пецярбургу, скончыўшы якую ў 1856 годзе застаўся вучыцца ў Пецярбургу на вайсковага інжынера разам з братам.\nПадчас вучобы належаў да афіцэрскай рэвалюцыйнай арганізацыі пад кіраўніцтвам З. Серакоўскага і Я. Дамброўскага. У 1858 годзе скончыў акадэмію і быў накіраваны на службу ў Вільню. Праз год пераведзены ў фінскі Свеаборг, дзе і служыў ваенным інжынерам да канца 1860-га. У гэтым жа годзе сыходзіць са службы ў званні штабс-капітана.\nНа пачатку 1861-га па даручэнні кіраўніка віленскіх “чырвоных” Л. Звяждоўскага едзе ў Познань, каб наладзіць стасункі з тамтэйшымі патрыётамі. У сакавіку 1861 года вяртаецца на радзіму, дзе стварае рэвалюцыйную арганізацыю ў Вілейскім павеце.\nУ студзені 1863 года прызначаны ваенным кіраўніком роднага Вілейскага павета, шырока прапагандаваў сярод насельніцтва праграмныя дакументы паўстання. Паводле ўспамінаў удзельніка тых падзей на Міншчыне В. Кошчыца, паўстанцкая арганізацыя ў Вілейскім павеце дзякуючы Козелу стаяла на самым высокім узроўні, прынамсі праца тут была наладжаная лепш, чым у большасці паветаў Мінскай губерні.\nНа пачатку мая 1863 года згуртаваў і ўзначаліў паўстанцкі атрад, у якім налічвалася 200-250 чалавек. 28 мая 1863 загінуў у бітве з царскімі войскамі каля вёскі Уладыкі. Разам з ім палегла большая частка яго атрада.\nПаўстанцкая публіцыстыка ставіла Вінцэнта Козела ў адзін шэраг з кіраўніком лідскіх паўстанцаў Людвікам Нарбутам і называла “Літоўскім Леанідам” (па аналогіі са спартанскім царом, знакамітым героем Фермапіл).\nПахаваны Вінцэнт Козел-Паклеўскі быў у брацкай магіле каля вёскі Уладыкі, разам з іншымі загінулымі ў тым баі паўстанцамі.\nАле існуюць звесткі аб тым, што яго бацька, Ян Козел, уладальнік Сэрвачы, употайкі перапахаваў цела Вінцэнта і яго малодшага брата Міхала, таксама загінуўшага пад Уладыкамі, у родным Сэрвачы, пад касцёлам, каб не знайшлі расейскія ўлады.\nКасцёл той у пачатку 1950-х разабралі і перавезлі ў вёску Давыдкі, пад клуб. Цяпер на месцы колішняга касцёла ў Сэрвачы невялічкі пагорак, а на ім – металічны крыж. Гэта і ёсць месца пахавання камандзіра вілейскіх паўстанцаў.\nЁн загінуў, але да гэтага часу з пакалення ў пакаленне перадаюцца яго апошнія словы: “Не мы, дык нашы косці здабудуць свабоду”.\nНарадзіўся ў 1845 годзе ў маёнтку Вялікі Сэрвач Вілейскага павета. Брат Яна і Вінцэнта Козелаў-Паклеўскіх. Удзельнік паўстання 1863 года. Пасля задушэння паўстання быў сасланы ў салдаты ў Омск.\nДзякуючы сувязям сваяка Альфонса Фаміча Козела-Паклеўскага быў накіраваны адбываць пакаранне на Таліцкі вінакураны завод, які належаў А.Ф. Козелу-Паклеўскаму.\nАд 1890 года ён ужо кіраўнік канторы Таліцкіх заводаў, упаўнаважаны па справах гандлёвага дома “Нашчадкі А.Ф. Козела-Паклеўскага”. Займаў шэраг пасад у Пермскай губерні. Ахвяраваў шмат грошай на мэты развіцця адукацыі і медыцыны Урала.\nБыў жанаты на Юліі Паўлаўне Козел-Паклеўскай (ад 1883), дачцэ Паўла Козела-Паклеўскага, уладальніка маёнтка Дзекшне Вількамірскага павета, удзельніка паўстання 1863 года, ад якой меў трох сыноў: Тадэвуша, Вінцэнта і Юзафа.\nПамёр 31 студзеня 1915 года ў Таліцы Камышлоўскага павета Пермскай губерні, дзе і пахаваны.\nПасля яго смерці жонка Юлія разам з сынамі вяртаецца ў Вялікі Сэрвач і дзеліць спадчыну мужа паміж нашчадкамі. Старэйшы сын Юзаф атрымаў Вялікі Сэрвач, Вінцэнт – толькі пабудаванае Людвінова, з закладзенай у ім фермай серабрыстых ліс, а малодшы Тадэвуш атрымаў Кастыкі, у якіх быў вадзяны млын.\nЗ трох братоў натуральнай смерцю памёр толькі старэйшы Юзаф, у якога было пяцёра дзяцей: Эльжбэта, Ізабэла, Юлія, Тадэвуш і Міхал, якія цяпер жывуць у Польшчы.\nСярэдні брат Вінцэнт быў расстраляны НКВД у 1940 годзе ў лагеры польскіх ваеннапалонных у Казельску.\nМалодшы з братоў Тадэвуш быў расстраляны немцамі ў 1942 за ўдзел у Арміі Краёвай.\nЗянон Козел-Паклеўскі (1842-1878)\nНарадзіўся ў маёнтку Вялікі Сэрвач у 1842 годзе. Брат Яна і Вінцэнта Козелаў-Паклеўскіх.\nУ 1863 годзе вучыўся ў Віленскай гімназіі. За рэвалюцыйную агітацыю сярод вучняў гімназіі ў лютым 1863-га быў сасланы на тры гады ў Арэнбургскі асобны корпус простым шарагоўцам.\nНарадзіўся ў 1847 годзе ў маёнтку Вялікі Сэрвач Вілейскага павета. Малодшы з братоў Козелаў-Паклеўскіх. Удзельнік паўстання 1863 года. Загінуў у баі з царскімі войскамі каля вёскі Уладыкі разам з братам Вінцэнтам. Перапахаваны бацькам у родным Сэрвачы пад алтаром сэрвацкага касцёла.\nВось мы і даведаліся, адкуль у Сэрвачы з’явіліся браты-паўстанцы і хто былі іх продкі. А цяпер паспрабуем уявіць сабе, як выглядаў Вялікі Сэрвач у часы паўстання.\nГодны ўдзел у падзеях таго часу бралі пяцёра братоў Козелаў-Паклеўскіх, якія нарадзіліся ў маёнтку Вялікі Сэрвач (цяпер вёска Вялікая Сэрвач).\nПаспрабуем уявіць сабе, як выглядаў Вялікі Сэрвач у часы паўстання.\nДапаможа нам у гэтым усё тое ж апісанне маёнтка, складзенае расейскімі ўладамі ў 1863 годзе, і старыя фотаздымкі.\nПа-першае, паглядзім на сядзібны дом ці, як тады казалі, “палацык”. Гэтак яго апісвае царскі службовец:\n“Жылы панскі двухпавярховы мураваны дом, у даўжыню 8,5, у шырыню 12,5 сажня (18,1 метра на 26,6 – рэд.)\nПры гэтым доме па абодва бакі ад фронту два мураваныя флігелі – даўжынёй 6,1/4 і шырынёй 2,1/4, накрытыя гонтам.\nУ доме сем і ў флігелях пакояў 14, вялікіх вокнаў з жалезнымі кручкамі 30, печак у доме кафляных вялікіх з юшкамі і дзверцамі жалезнымі дзевяць, дзвярэй на жалезных круках з жалезнымі ручкамі і ключамі 28; у доме гэтым падлога драўляная ва ўсіх пакоях, за выключэннем дзвюх вялікіх залаў, дзе падлога паркетная.\nУ падмурках гэтага дома зроблены склеп з шасцю аддзеламі. Дом гэты трывалы”.\nДом быў пабудаваны ў другой палове 1830-х, таму на здымку яму прыблізна 100 год. Але, напэўна, акрамя даху (быў з гонтаў, а на фота – з бляхі ), анічога не змянілася. Гэткім яго бачылі і браты Козелы-Паклеўскія.\nАкрамя дома, у маёнтку было шмат яшчэ якіх гаспадарчых пабудоў, але апісанне іх зойме шмат месца. Касцёл у Сэрвачы мае дачыненне да падзей паўстання, бо ў ім, паводле паданняў, былі пахаваныя два браты Козелы-Паклеўскія, якія загінулі пад Уладыкамі.\nКасцёл Найсвяцейшай Панны Марыі ў Сэрвачы.\nФундатарам касцёла быў бацька паўстанцаў Ян Напалеон, на грошы якога касцёл і пабудавалі ў 1852 годзе. У 1950-х яго разабралі і перавезлі пад клуб у вёску Давыдкі.\nДа нашых дзён захаваўся будынак капліцы-пахавальні роду Козелаў-Паклеўскіх на мясцовых могілках.\nКапліца пабудаваная ў 1840-х гадах дзедзічамі маёнтка Вялікі Сэрвач Козеламі-Паклеўскімі як радавая пахавальня. Гэта цагляны, атынкаваны, наўпросткутны будынак ў стылі класіцызму пад двухсхільным дахам.\nСклеп-пахавальня знаходзіцца пад капліцай.\nУ алтары капліцы ўсталяваны абраз “Пан Езус каля слупа бічаваны”. Капліца належыць да Касцяневіцкай парафіі, і ў ёй ладзяцца набажэнствы.\nКапліца-пахавальня Козелаў-Паклеўскіх з’яўляецца помнікам архітэктуры 19 стагоддзя.\nЦікава, што Козелы нейкім чынам усё ж такі не страцілі свой маёнтак у 1863 годзе.\nМагчыма, за хабар, бо ў апісанні маёнтка гаворыцца: “Грашовых капіталаў, залатых, срэбных рэчаў не знойдзена”.\nМагчыма, меў месца хабар, бо ў апісанні маёнтка гаворыцца: “Грашовых капіталаў, залатых, срэбраных рэчаў не знойдзена”.\nХаця там жа напісана:\n“У маёнтку Сэрвач карчма пры паштовай дарозе знаходзіцца на арэндным утрыманні да 1864 года ў сялян маёнтка Сэрвач Іосіфа Де…лы па дагаворы з памешчыкам Козелам, дае прыбытак 200 рублёў.\nЮзаф, Вінцэнт і Тадэвуш Козелы-Паклеўскія. Вялікі Сэрвач. 1938 год.\nФруктовы сад, у якім знаходзяцца дрэвы: яблыневых вялікіх пладаносных 34, яблыневых малых дрэваў 52 і груш невялікіх дрэваў 42. Дрэваў сліваў невялікіх 186, малых 54 дрэвы.\nСад гэты памешчык Козел на гэты год аддаў у арэнду яўрэю Осеру Гурвічу за 40 рублёў, у лік якіх 20 рублёў выплачаныя 4 мая, а астатнія 20 рублёў яшчэ атрымаў ад гэтага яўрэя.\nРыбацтва на рацэ Сэрвач памешчык Козел не аддаваў з-за малога полава рыбы, якую лавілі толькі на кухню ў двор маёнтка Сэрвач. Але калі аддаваць у арэнду, то можна атрымаць каля 15 рублёў.\nЗапазычанасцяў на маёнтку паводле указання гаспадара Івана Козела няма”.\nАгульная плошча зямель гэтага роду падчас Другой Рэчы Паспалітай складала 4850 гектараў, што ставіла іх на 283 месца сярод землеўласнікаў той дзяржавы.\nВедамасць з пасеваў на землях маёнтка Сэрвач, якую склалі 12 ліпеня 1863 года:\n“Дзесяцін Жыта 35 Пшаніцы азімай 1 Пшаніцы яравой 4 Аўса 15 Гароха 7 Бульбы 2 Канапель 1/2 Ільну 2/3”.\nТрэба яшчэ ўзгадаць, што ён быў гаспадаром некалькіх прыбытковых дамоў у Вільні, але тады ўзнікае пытанне: “Чаму ў яго не было грошай і золата?” Напэўна, усе грошы пайшлі на тое, каб уратаваць маёнтак і сваіх сыноў.\nТак ці інакш, але маёнтак застаўся ў Козелаў. Сучасныя нашчадкі Козелаў-Паклеўскіх прыгадваюць, што ўсе браты-паўстанцы, якія былі сасланыя ў жаўнеры, некалькі разоў наведвалі родны маёнтак, але сяліцца тут ім было забаронена.\nІ ўжо толькі падчас Першай сусветнай вайны сыны Юзафа (Юзаф, Вінцэнт і Тадэвуш) разам з маці Юліяй вяртаюцца на спадчынныя землі свайго роду.\nАпошнім уладальнікам Сэрвачы робіцца старэйшы з іх, Юзаф. Вінцэнт атрымлівае Людвінова, а Тадэвуш – Кастыкі.\nПаводле ўспамінаў мясцовых доўгажыхароў, Юзаф болей жыў у Вільні ды Польшчы, а гаспадаркай ў маёнтку кіраваў аканом па прозвішчы Верашчака. Пры ім у Сэрвачы нават выраблялі сыры, якія потым прадавалі за мяжой. Дзеля гэтага ў маёнтак запрасілі майстра з Францыі.\nМаёнтак Вялікі Сэрвач быў досыць багатым і прыносіў сваім гаспадарам добрыя прыбыткі. Але надышоў год 1939, а разам з ім і саветы. На гэтым заканчваецца гісторыя панавання роду Козелаў-Паклеўскіх ў Сэрвачы.\nГэта адзінае, што засталося ад палацыка слыннага роду Козелаў-Паклеўскіх.\nБольш прадстаўнікі гэтага роду не з’явяцца ў нашых мясцінах, акрамя Тадэвуша, які падчас нямецкай акупацыі вяртаецца ў свае Кастыкі, але ўжо ў 1942 годзе яго расстралялі немцы ў Вілейскай турме за ўдзел у канспірацыі Арміі Краёвай.\nСённяшні выгляд калісьці заможнага маёнтка ў Сэрвачы пакідае ў роспачы. Дыхтоўны сядзібны дом Козелаў-Паклеўскіх спалілі падчас вайны партызаны. Рэшткі разабралі пасля вайны “на цэглу” мясцовыя жыхары.\nСёння пасярод гурбаў гною, паросшых пустазеллем і кустаўём, узвышаецца, як слуп, адзіны вугал колішняга палацыка. Яшчэ больш-менш захаваўся будынак вінакурні на беразе Сэрвачы і ўжо ўзгаданая намі капліца-пахавальня на могілках.\nВось і ўсё, што засталося ад маёмасці слыннага шляхецкага роду Козелаў-Паклеўскіх, якія гаспадарылі на гэтай зямлі, баранілі яе, змагаліся за яе незалежнасць і пахаваныя ў ёй.\nСёлета сябры вілейскай суполкі ”Таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры” плануюць усталяваць у Сэрвачы інфармацыйныя стэнды, з якіх кожны зацікаўлены вандроўнік зможа даведацца аб гісторыі гэтага месца і яго колішніх гаспадароў.\nЗміцер Хаценчык, сябра Вілейскай суполкі “Таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры”.\nАрхіўныя дакументы і фотаздымкі перададзеныя старшынёй Вілейскай суполкі “ТАПГіК” Дзянісам Канецкім.\nПредыдущая статьяГісторыя фестываля "Адна зямля", які пройдзе ў Маладзечне 9 чэрвеня\nСледующая статьяНапрыканцы мая на Мядзельшчыне збіралі баравікі. Кошыкамі


Канвертаваць Перуанскія Падэшвы Nuevos (PEN) і Qtums (QTUM) : Калькулятар абменнага курсу\nПеруанскія Nuevo Sol (PEN) і Qtum (QTUM) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Перуанскія Nuevo Sol і Qtum пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 19 верасень 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Перуанскія Nuevo Sol. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Qtum валюты па змаўчанні. Націсніце на Qtums або Перуанскія Падэшвы Nuevos канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nПеруанскай Нуэва-Соль гэта валюта, у Перу (PE, PER). The Qtum гэта валюта, у ні ў адной краіне. Сімвал PEN можа быць запісаная S. Сімвал QTUM можа быць запісаная QTUM. Перуанскай Нуэва-Соль дзеліцца на 100 centimos. Абменнага курсу перуанскай Нуэва-Соль Апошняе абнаўленне 17 верасень 2020 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу the Qtum Апошняе абнаўленне 19 верасень 2020 ад coinmarketcap.com. PEN каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. QTUM каэфіцыент мае 15 ўважаецца лічбаў.


У печані і нырках,\nУ органах гледжання,\nХатнія спосабы грунтуюцца на ўжыванні ў ежу горкіх траў і рэчываў, якія не па гусце глистам. Найпростыя адпраўляюцца з кішачніка на пошукі больш прыдатнай для іх жыццядзейнасці асяроддзя.\nНайпростыя або протозойные паразіты. Да гэтай групе адносіцца таксаплазмоз, лямблии, трыхаманада. Найпростыя селяцца ўнутры клеткі чалавека і, размножваючыся, знішчаюць яе. Спосаб перадачы бытавой і палавой.\nГельмінты — чарвякі або лічынкі, якія селяцца ўнутры цела чалавека. Сярод самых распаўсюджаных вылучаюцца: бычыны цэпень, вастрыцы, токсокары, аскарыды, вастрыцы. Спосабы перадачы: бытавой, праз насякомых, жывёл або брудную зямлю.\nЭктопаразиты — насяляюць звонку цела чалавека: абцугі, вошы, лішай. Асноўны крыніца харчавання — кроў чалавека. На скуры з'яўляюцца ранкі, укусы свярбяць і баляць. Небяспека ў розных інфекцыях, якія яны разносяць: тыф, энцэфаліт.\nСамым складаным у лячэнні і дыягностыцы лічыцца заражэнне helminths. Важна распазнаваць прыкметы паразітаў у сваім арганізме і ведаць асноўныя іх віды.\nПа-іншаму нематод называюць круглымі чарвякамі. Сваю назву ён атрымаў з-за формы цела. Ўнутры чалавека сустракаюцца больш за 45 разнавіднасцяў чарвякоў нематодов. Паразіт лёгка распаўсюджваецца праз прадметы асабістай гігіены і нямытыя гародніна або садавіна. Памер круглага чарвяка, у залежнасці ад разнавіднасці, пачынаецца ад некалькіх міліметраў і заканчваецца дзесяткамі сантыметраў.\nПерад заражэннем чалавека трематод праходзіць прамежкавы этап свайго жыцця ў целе іншага гаспадара: у рыбе, жывёльным, насякомым. У арганізм чалавека часцей за ўсё трапляе разам з дрэнна апрацаванай ежай.\nОписторх або каціны смактун — цела чарвяка мае даўжыню ўсяго 1-2 см, асноўная лакалізацыя: пратокі падстраўнікавай залозы, жоўцевая бурбалка, печань. У чалавека выклікае захворванні: гастрыт, язву, халецыстыт, панкрэатыт. Перадаецца ад жывёл да чалавека. З-за лакалізацыі ў цяжкадаступных месцах паразіт складана дыягнастуецца.\nСтронгилоид або угрица кішачная — дробны плоскі чарвяк, доўгай да 2 мм. Селіцца ў стрававальным гасцінцы. Пасля заражэння ў чалавека выяўляюцца паталогіі: анемія, астма, бранхіт, астэнія, бясплоддзе.\nПаразітычны істужачны чарвяк, які селіцца ў ЖКТ чалавека. У даўжыню цестоды дасягаюць некалькіх дзясяткаў метраў. Да чалавека трапляе ад прамежкавага гаспадара — буйной жывёлы: каровы, коні. У арганізм чалавека лічынкі трапляюць з дрэнна абсмалены мяса жывёлы, якое чалавек ужывае ў ежу.\nСвіны цэпень — селіцца ў кішачніку чалавека. У даўжыню істужачны чарвяк дасягае 7-8 м. Ў хворага выяўляюцца: непраходнасць стрававода, тениидоз, цистицеркоза.\nРэчы асабістай гігіены: ручнік, зубную шчотку, расчоскі, пасцельная бялізна,\nПрыбіральні ў грамадскіх месцах,\nНедастаткова апрацаванае мяса або рыба,\nНямытыя гародніна, ягады і садавіна,\nНекипяченая вада з крана або адкрытага крыніцы,\nГародніна і садавіна перад ежай прамываюцца ў праточнай вадзе. Яблыкі, грушы і іншыя садавіна, якія ўжываюцца з лупінай, рэкамендуецца прамыць адмысловым сродкам або гаспадарчым мылам. Жывёлы ў доме раз у 6 месяцаў апрацоўваюцца ад гельмінтаў пры дапамозе спецыяльных прэпаратаў. Ваду перад пітвом кіпяціць, дзіцяці малодшага ўзросту даецца спецыяльная з бутэлек.\nРаз у тыдзень дзецям стрыгуць пазногці. Бруд пад пазногцямі чысціцца кожны дзень. Прасцей ажыццявіць ачыстку пазногцяў пры дапамозе старой зубной шчоткі або спецыяльнай пілачкі.\nПаразітуюць у арганізме чалавека, гельмінт пакідае прадукты сваёй жыццядзейнасці. Хворы атрымлівае атручванне, якое выяўляецца наступнай сімптаматыкай:\nАлергічная рэакцыя выяўляецца на пачатковым этапе ў выглядзе скурнай сыпы, якая складана паддаецца лячэнню. Пасля лячэння сып знікае, але праз пэўны час зноў праяўляецца. У маленькіх дзяцей назіраюцца диатезные высыпанні на шчоках, шыі, у вобласці пахвіны і падпах. Скурныя высыпанні тлумачацца таксінамі, якія вылучаюць гельмінты.\nУ алергіка або астматыка паразіты могуць выклікаць ацёк слізістай, спазмы бронх, прыступы астмы.\nПры заражэнні helminths чалавек можа губляць вагу. Звязаная страта масы цела з барацьбой за пажыўныя рэчывы, якія спажывае паразіт. Але дробныя паразітарныя агенты могуць справакаваць набор вагі. Трапляючы ў крывацёк, аднаклетачныя парушаюць кровазварот і абмен рэчываў у арганізме запавольваецца. У чалавека выяўляецца азызласць, вага расце.\nНа фоне другасных паталогій ў хворага гельминтозом перыядычна павышаецца тэмпература да 37,5 градусаў. Тэмпература павышаецца без бачных прычын і суправаджаецца слабасцю, агульным нядужаннем. Чалавек адчувае стомленасць, увесь час хоча спаць. Сімптом праходзіць самастойна, таксама нечакана, як і з'явіўся.\nНестабільны крэсла (панос і завала),\nПаразитарный агент сілкуецца пажыўнымі рэчывамі, якія прызначаюцца гаспадару. Чалавек не атрымлівае неабходнай колькасці вітамінаў і мінералаў. Паказчык жалеза ў крыві падае. Хворы адчувае слабасць, агульнае недамаганне. Скура і слізістая бляднеюць. Дрэнны стан суправаджаецца галавакружэннем і частымі непрытомнасцямі.\nАналіз кала на яйкі паразіта,\nІмунаферментны аналіз крыві,\nАналіз сакрэту дванаццаціперснай кішкі,\nУГД вобласці ЖКТ і печані,\nЛячэнне гельминтоза многоэтапное і запатрабуе часу ад хворага. На першым этапе варта падрыхтаваць арганізм і пазбавіцца ад назапашаных таксінаў. Пацыенту прызначаюцца сарбенты. Ачыстка арганізма ад таксінаў доўжыцца не менш за пяць дзён.\nНа другім этапе пацыенту прапісваюцца супрацьпаразітарнае сродкі. Лепш калі прэпарат падбіраецца індывідуальна для пэўнага выгляду паразіта.\nЭтап выганкі паразітаў праводзіцца двума курсамі. Першы курс заб'е дарослыя асобіны гельмінтаў у арганізме чалавека. Праз 10-14 дзён на змену дарослым чарвякоў прыйдуць новыя, якія вылупяцца з адкладзеных яек. Другі курс заб'е новыя асобіны.\nСамым важным лічыцца аднаўленчы — трэці этап лячэння. На трэцім этапе адбываецца аднаўленне працы ЖКТ, печані і імуннай сістэмы. Хвораму прызначаецца курс сорбирующих прэпаратаў. Пасля прыёму сарбентаў рэкамендуецца прыём прэпаратаў, якія дапамагаюць у працы ЖКТ. Прэпараты з'яўляюцца харчовымі ферментамі і дапамагаюць засвойваць ежу. Дазавання падбіраецца індывідуальна ў залежнасці ад вагі хворага і другасных захворванняў.\nАдначасова дадаюцца полівітаміны. А таксама прэпараты для падтрымання імунітэту.\nЛюбая тэрапія ажыццяўляецца пад наглядам спецыяліста. Калі гельмінтоз выкліканы заражэннем сосальщиками або істужачнымі паразітамі, то тэрапія ажыццяўляецца ў бальніцы. Выдаленне паразітаў некаторых відаў патрабуе хірургічнага ўмяшання.\nУсе противоглистные медыцынскія прэпараты таксічныя і проціпаказаныя для цяжарных. Выгнаць паразітаў можна народнымі метадамі, якія не маюць пабочных дзеянняў.\nВыяўленым глістагонным дзеяннем валодаюць расліны: піжма, палын, лён, гваздзік, імбір.\nПапулярны прэпарат на аснове траў — патройны травяны збор. Прэпарат проста вырабляецца ў хатніх умовах: змяшаць у роўных частках (па 1 чайнай лыжцы) піжма, палын, 10 шт. гваздзікі. Інгрэдыенты выкарыстоўваюцца сухія. Усе перемалывается і змешваецца. У дзень прымаецца па 1 чайнай лыжкі сродкі, запіваючы вялікай колькасцю вады.\nДапамагае выгнаць паразітаў свежы імбір. Корань здрабняецца і ўжываецца па 1 чайнай лыжцы тры разы ў суткі. Каб палепшыць смакавыя якасці імбіра да сумесі дадаецца 1 гарбатная лыжка мёду і некалькі кропель цытрынавага соку.\nУ якасці прафілактычнай меры раз у паўгода прапівае самаробная тройчатка або гарбузовае алей.\nПадчас лячэння хворы прытрымліваецца пэўнага харчавання: з рацыёну выключаюцца: цукар, мучныя і дрожжесодержащие вырабы, малако, сметанковае масла. Асноўная частка меню складаецца з гародніны і кісламалочнай прадукцыі.\nЛюбыя віды паразітаў наносяць удар па арганізму і пасля выгнання гельмінтаў прыступаюць да лячэння другасных паталогій.