Mube ni Tumelo—Mueze Likatulo Zende! | Tuto\nMUBALE MWA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chilean Sign Language Chinese (Simplified) Chinese (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga (Malawi) Chiyao Chuvash Colombian Sign Language Croatian Czech Czech Sign Language Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian Sign Language Efik Estonian Ewe Fijian Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French Sign Language Ga Georgian German Sign Language Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian Sign Language Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mexican Sign Language Mingrelian Mongolian Moore Motu Myanmar Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Portuguese Sign Language Punjabi Puo ya bo Susu ya Kwa Cuba Puo ya bo Susu ya Kwa India Puo ya bo Susu ya Kwa Slovakia Puo ya bo Susu ya kwa Angola Quebec Sign Language Quechua (Bolivia) Romanian Romanian Sign Language Russian Russian Sign Language Samoan Sango Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Sibemba Sichewa Sidama Sifura Sigerike Siheberu Sijelemani Sikaonde Sikosa Sikuwa Silozi Silubale Silunda Simambwe-Lungu Simbunda Sindebele Sindebele (Zimbabwe) Sinhala Sinyanja Sipeli Siputukisi Sishona Siswahili Siswahili (Congo) Siswana Sitonga Situmbuka Sizulu Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swati Swedish Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language\nMube ni Tumelo—Mueze Likatulo Zende!\n‘Muzwelepili kukupa ka tumelo, musakakanyi nihanyinyani.’—JAK. 1:6.\nLIPINA: 118, 35\nKi kabakalañi haluswanela kuutwisisa kuli mwa bupilo lutokwa kueza likatulo?\nKi kabakalañi babañwi habasa swaneli kuluezeza likatulo?\nKi kabakalañi fokuñwi halukona kucinca katulo yese luezize kale?\n1. Ki kabakalañi Kaine hanaaezize katulo yemaswe, mi nekuezaheziñi?\nKAINE naatokwa kueza keto, kamba katulo: Naakaiketela kufelisa maikuto ahae a sibi kamba kutuhelela sibi kumuzamaisa. Katulo yanaaka eza neika ama bupilo bwahae kaufela. Mwaziba zanaaezize Kaine; naasika eza katulo yende. Katulo yanaaezize ni likezo zahae nelitahisize kuli munyanaa hae yanaasepahala Abele ashwe. Mi hape katulo ya Kaine neiamile silikani sahae ni Mubupi wahae.—Gen. 4:3-16.\n2. Ki kabakalañi haluswanela kuezanga likatulo zende?\n2 Ni luna luezanga liketo ni likatulo. Luezanga likatulo zetuna ni zenyinyani. Nihakulicwalo, buñata bwa likatulo ni liketo zeluezanga zakona kulutahiseza matata amañata mwa bupilo. Ka mukwa ocwalo, halueza likatulo zende, lukapila bupilo bwa kozo, bobusina matata, mi haluna kuzwafa.—Liprov. 14:8.\n3. (a) Kuli lueze likatulo zende, luswanela kuba ni tumelo mwañi? (b) Ki lipuzo mañi zeluka nyakisisa?\n3 Ki lika mañi zeka lutusa kueza likatulo zende? Lutokwa kuba ni tumelo ku Mulimu ya kuli walata kulutusa mi uka lufa butali bwa kueza likatulo zende. Hape lutokwa kuba ni tumelo mwa Linzwi la Jehova, ni kusepa likelezo zalufa. (Mubale Jakobo 1:5-8.) Halunze lusutelela hahulu ku yena ni kulata hahulu Linzwi lahae, lukasepa likatulo zahae. Kacwalo lukaitinga fa litaba zeñozwi mwa Linzwi la Mulimu lusika eza kale likatulo. Kono lukona cwañi kueza likatulo zende? Mi kana kueza likatulo kutalusa kuli halukoni kucinca likatulo zese luezize kale, miinelo niha icinca?\nLUTOKWA KUEZA LIKATULO MWA BUPILO\n4. Adama naaezize katulo mañi, mi ki lika mañi zenezwile mwateñi?\n4 Kuzwa feela kwa makalelo, batu nebatokwanga kueza likatulo za butokwa. Adama naatokwa kuketa kuutwa Mubupi wahae kamba kuutwa Eva. Naaezize katulo, kono ki katulo yecwañi yanaaezize? Musalaa hae yanaapumilwe naatahisize kuli aeze katulo yemaswe hahulu, ili yene itahisize kuli asike azwelapili kupila mwa Paradaisi ni kuli hasamulaho ashwe. Mi ao neli feela makalelo a butata. Ni luna kacenu lusanyanda bakeñisa katulo yemaswe yanaaezize Adama.\n5. Luswanela kuunga cwañi buikalabelo bwa kueza likatulo?\n5 Babañwi baikutwa kuli bupilo nebuka tabisa kambe haluezangi likatulo. Kana ni mina muikutwa cwalo? Muhupule kuli Jehova naasika bupa batu sina lipupe, zesakoni kunahana ni kueza likatulo. Mane Bibele iluluta molukona kuezeza likatulo zende. Jehova ubata kuli luezange likatulo, mi taba yeo yalutusa. Munyakisise mitala yebonisa cwalo.\n6, 7. Maisilaele ba kwaikale nebatokwa kueza katulo mañi, mi ki kabakalañi hane kuli taata ku bona kueza katulo yeswanela? (Mubone siswaniso sesi fa likepe 13.)\n6 Maisilaele ba kwaikale hane bafitile mwa Naha ya Sepiso ni kukala kupila mwateñi, nebatokwa kueza katulo: Nebakona kuketa kulapela Jehova kamba kusebeleza milimu yemiñwi. (Mubale Joshua 24:15.) Kueza cwalo nekubonahala kuba nto yebunolo. Nihakulicwalo, katulo yene bakaeza neika ama bupilo bwabona. Ka nako yene babusa Baatuli, Maisilaele nebakuta-kutezi kueza likatulo zemaswe. Bafulalela Jehova ni kukala kulapela milimu ya buhata. (Baat. 2:3, 11-23) Kamba muhupule hape nako yeñwi batu ba Mulimu hane batokwa kueza katulo. Mupolofita Elia naababulelezi kuli baiketele kusebeleza Jehova kamba kusebeleza mulimu wa buhata Baale. (1 Mal. 18:21) Elia naakalimezi sicaba kabakala kuli nebasa lati kueza katulo. Mwendi mukona kunahana kuli kueza katulo mwa muinelo wo neli nto yebunolo, kakuli kamita kusebeleza Jehova ki yona nto yende. Mane mutu kaufela yanahana hande haswaneli kulapela Baale. Nihakulicwalo, Maisilaele bao ‘nebatozeza kafa ni kafa.’ Kacwalo Elia abasusueza kuli baiketele kusebeleza Mulimu wa niti, yena Jehova.\n7 Ki kabakalañi mwendi hane kubile taata kwa Maisilaele bani kueza katulo yende? Libaka lapili kikuli, nese batuhezi kuba ni tumelo ku Jehova mi nebahanile kuutwa linzwi lahae. Nebasika ba ni mutomo otiile wa zibo yenepahezi ni butali bobuzwa ku Mulimu, mi nebasika sepa Jehova. Hane bakaeza cwalo, nebaka eza likatulo zende. (Samu 25:12) Libaka labubeli kikuli nebatuhelezi babañwi kubakukueza kamba kubaezeza likatulo. Batu bane basalapeli Jehova bane bapila mwa naha, nebakukuelize Maisilaele kuli bakale kunahana sina bona, mi bakala kubalatelela. Jehova naabalemuselize cimo kuli taba yeo neika ezahala.—Exo. 23:2.\nKANA BABAÑWI BASWANELA KULUEZEZA LIKATULO?\n8. Ki tuto mañi ya butokwa yeluituta kwa Maisilaele ka za kueza likatulo?\n8 Luituta taba ya butokwa kwa mitala yelunyakisisize. Yomuñwi ni yomuñwi waluna utokwa kuikezeza likatulo, mi kuli lueze likatulo zende ili zeswanela, lulukela kuitinga fa zibo yefumaneha mwa Mañolo. Liñolo la Magalata 6:5 liluhupulisa kuli: “Yomuñwi ni yomuñwi ukashimba mulwalo wa kuikalabela.” (Litaluso ze kwatasi.) Haluswaneli kufa mutu yomuñwi buikalabelo bwa kuluezeza likatulo. Kono luswanela kuziba lika zelukile mwa meeto a Mulimu ni kuikatulela kulieza.\n9. Ki kabakalañi halukona kukena mwa butata haiba lutuhelela babañwi kuluezeza likatulo?\n9 Lukona kutuhelela cwañi babañwi kuli baluezeze likatulo? Kukukuezwa ki litaka kukona kutahisa kuli lueze katulo yemaswe. (Liprov. 1:10, 15) Kono nihaiba kuli babañwi balukukueza, lusanani buikalabelo bwa kulatelela lizwalo laluna lelilutilwe ki Bibele. Haiba lutuhelela babañwi kuluezeza likatulo, uzibe luketile ‘kubalatelela.’ Keto yeo ikona kutahisa butata.\n10. Paulusi naalemusize Bakreste ba Magalata ka za taba mañi?\n10 Muapositola Paulusi naalemusize Bakreste ba Magalata za butata bobukona kubateñi haiba lutuhelela babañwi kuluezeza likatulo. (Mubale Magalata 4:17.) Babañwi mwa puteho nebabata kuezezanga babañwi likatulo ilikuli batu bao basike balatelela ketelelo ya baapositola. Ki kabakalañi hane baezize cwalo? Batu bao nebanani mukwañuli mi nebabata kuzibahala hahulu. Nebatulile maciñekelo abona mi nebasa kuteki tukelo ya Bakreste babañwi ya kuikezeza likatulo.\n11. Lukona kutusa cwañi babañwi kuikezeza likatulo?\n11 Paulusi naatomile mutala omunde ka kukuteka tukelo ya mizwale bahae ya kuikezeza likatulo. (Mubale 2 Makorinte 1:24.) Kacenu, baana-bahulu baswanela kulatelela mutala oswana habafa bahasanyi likelezo mwa litaba zetokwa kuli baikezeze likatulo. Batabelanga kutaluseza babañwi mwa puteho litaba zetomile fa Bibele. Nihakulicwalo, baana-bahulu batuhelelanga mizwale ni likaizeli kuli baikezeze likatulo. Kueza cwalo kwaswanela kakuli mizwale ni likaizeli bao ki bona babakatalimana ni miinelo yekatiswa ki likatulo zabona. Kacwalo luswanela kuhupula tuto ya butokwa ye: Lwakona kubonisa kuli lwaiyakatwa babañwi ka kubafa tuso ni kelezo ya mwa Mañolo. Niteñi, batu bao banani tukelo ni buikalabelo bwa kuikezeza likatulo. Habaeza likatulo zende, bakatuseha. Kacwalo, haluswaneli kunahananga kuli ki luna babanani buikalabelo bwa kuezeza mizwale ni likaizeli baluna likatulo.\nBaana-bahulu babanani lilato batusa babañwi kuikezeza likatulo (Mubone paragilafu 11)\nMUSIKE MWAEZA LIKATULO KA KUYA KA MOMUIKUTWELA\n12, 13. Ki kabakalañi halukona kuba mwa butata haiba lueza likatulo ka nako yeluhalifile kamba yeluzwafile?\n12 Batu babañata kacenu babulelanga kuli: Mulatelele zeibulela pilu yamina. Kono kueza cwalo kukona kutahisa butata. Mi mane kueza cwalo hakuzamaeleli ni zeabulela Mañolo. Bibele ilulemusa kuli lusike lwasepa pilu yaluna yesika petahala kamba maikuto aluna halueza likatulo. (Liprov. 28:26) Mi litaba zebulezwi mwa Bibele libonisa butata bobukona kubateñi haiba lulatelela pilu yaluna. Butata kikuli, kwa batu babasika petahala, “pilu yapuma kufita linto kaufela mi iziyelehile.” (Jer. 3:17; 13:10; 17:9; 1 Mal. 11:9) Kacwalo, kukona kuezahalañi haiba lulatelela feela pilu yaluna halueza likatulo?\n13 Bakreste baziba kuli pilu ki ya butokwa, kakuli lulaelwa kulata Jehova ka pilu yaluna kaufela ni kulata babañwi sina moluitatela. (Mat. 22:37-39) Kono Mañolo aabonisizwe mwa paragilafu yefelile abonisa butata bobukona kubateñi haiba lunahana ni kueza lika ka kuya ka moluikutwela. Ka mutala, kukona kuezahalañi haiba lueza likatulo ka nako yeluhalifile? Lwaziba kalabo haiba lukile lwaipumana mwa muinelo ocwalo. (Liprov. 14:17; 29:22) Kamba kana lwakona kueza katulo yende ka nako yeluzwafile? (Num. 32:6-12; Liprov. 24:10) Linzwi la Mulimu libonisa bunde bwa kuba “mutanga wa mulao wa Mulimu.” (Maro. 7:25) Kaniti, lwakona kupumiwa haiba lueza likatulo za butokwa ka kuya ka moluikutwela.\nFOMUKONA KUCINCEZA LIKATULO ZESE MUEZIZE KALE\n14. Luziba cwañi kuli lwakona kucinca likatulo zese luezize kale?\n14 Lutokwa kueza likatulo zende. Kono fo hakutalusi kuli halukoni kucinca katulo yese luezize kale. Fokuñwi lukatokwanga kunyakisisa sinca katulo yese luezize kale kamba mane kuicinca. Muhupule mwanaaezelize Jehova kwa batu ba kwa Ninive mwa miteñi ya Jonasi. “Mulimu waniti habona zebaezize, mone batuhelezi linzila zabona zemaswe, acinca muhupulo wahae ka za ziyezi yanaabulezi kuli naaka batahiseza yona, mi naasika itahisa.” (Jona. 3:10) Jehova hanaalemuhile kuli batu ba kwa Ninive nese babakile ni kucinca mikwa yabona, acinca katulo yahae. Ka kueza cwalo, naabonisize kutwisiso, buikokobezo, ni makeke. Hape Mulimu haezangi likatulo zesika luka, nihaiba ka nako yahalifile, inge mobaezezanga batu babañata.\n15. Ki lika mañi zekona kutahisa kuli lucince katulo yene luezize kwamulaho?\n15 Fokuñwi lukatokwa kubona haiba lwaswanela kunyakisisa sinca keto kamba katulo yese luezize kale. Lukona kueza cwalo haiba miinelo icinca. Fokuñwi Jehova naacincize katulo yahae miinelo hane icincize. (1 Mal. 21:20, 21, 27-29; 2 Mal. 20:1-5) Kamba mwendi litaba zenca zakona kutahisa kuli lucince katulo yene luezize kwamulaho. Mulena Davida naabulelezwi litaba zesi za niti ka za Mefibosheti muikulyaa Saule. Davida hanaabulelezwi litaba zenepahalile hasamulaho, acinca katulo yahae. (2 Sam. 16:3, 4; 19:24-29) Ni luna lwakona kueza cwalo fokuñwi.\n16. (a) Ki litaba mañi zeka lutusa kueza likatulo zende? (b) Ki kabakalañi haluswanela kunyakisisa likatulo zene luezize kwamulaho, mi lukona kueza cwañi cwalo?\n16 Linzwi la Mulimu lilueleza kuli lusike lwaba ni kayeye halueza likatulo za butokwa. (Liprov. 21:5) Haiba lunyakisisa ka tokomelo miinelo kaufela lusika eza kale katulo, lukaeza katulo yende. (1 Mates. 5:21) Toho ya lubasi asika eza kale katulo, utokwa kueza lipatisiso mwa Mañolo ni mwa lihatiso za Sikreste, mane cwalo ni kubuza mobaikutwela ba mwa lubasi lwahae. Muhupule kuli Mulimu naabulelezi Abrahama kuli autwe zanaa mubulelela musalaa hae. (Gen. 21:9-12) Baana-bahulu ni bona baswanela kubanga ni nako ya kueza lipatisiso. Mi haiba ki batu babautwisisa ni kuikokobeza, habana kuikutwa maswabi haiba kuba ni litaba zenca hasamulaho zeka batokwa kucinca likatulo zene baezize. Baswanela kuitukiseza kucinca mubonelo wabona ni likatulo zene baezize hakutokwahala kueza cwalo, mi ni luna kaufela luswanela kulatelela mutala wabona. Kueza cwalo kukatahisa kuli mwa puteho kube ni kozo, mi lika likazamaya hande.—Lik. 6:1-4.\nMUEZE KULIKANA NI MOMUATULEZI\n17. Ki lika mañi zeka lutusa kueza likatulo zende?\n17 Likatulo zeñwi ki za butokwa kufita zeñwi. Lukatokwa kunahanisisa ni kulapela hahulu lusika eza kale likatulo za butokwa, mi kukona kuluungela nako kuli lueze likatulo zecwalo. Bakreste babañwi batokwa kueza likatulo za kunyala kamba kunyalwa, ni kuziba kuli ki mañi yebaka nyalana ni yena. Yeñwi ya likatulo za butokwa zakona kueza mutu ki ya kukalisa sebelezo ya nako kaufela ni faka ikaliseza. Halueza likatulo zecwalo, luswanela kusepa hahulu Jehova ka kuziba kuli uka lufa ketelelo yeswanela. (Liprov. 1:5) Kacwalo, luswanela kuitinga hahulu fa kelezo yefumaneha mwa Bible ni kukupa ketelelo ya Jehova ka tapelo. Hape muhupule kuli Jehova wakona kulufa tulemeno tolutokwa kuli lueze likatulo zelumelelana ni tato yahae. Lusika eza kale likatulo za butokwa, luipuzange kuli: ‘Kana katulo ye, ikabonisa kuli nalata Jehova? Kana ikatahisa kuli mwa lubasi lwaka kube ni tabo ni kozo? Mi kana katulo ye, ikabonisa kuli ninani pilu-telele ni sishemo?’\n18. Ki kabakalañi Jehova hatokwa kuli luikezezange likatulo?\n18 Jehova haluhapelezi kumulata ni kumusebeleza. Ki luna beñi babaiketela kueza cwalo. Ulufile tukuluho ya kuiketela za kueza, mi hape wakuteka buikalabelo bwalufile bwa ‘kuiketela’ kumusebeleza kamba kusa musebeleza. (Josh. 24:15; Muek. 5:4) Kono hape ubata kuli lueze lika zeñwi zene luatuzi kueza ka kulatelela ketelelo yahae. Haiba lusepa ketelelo yalufa Jehova ni kumamela likuka zahae, lukaeza likatulo zende, mi lukabonisa kuli lutiile mwa linzila zaluna kaufela.—Jak. 1:5-8; 4:8.


Balekisi bapendiwa kusileleza sicaba - Truth, for its own sake.\nHome / Balekisi bapendiwa kusileleza sicaba\nMungendenge wakubata kutiiseza milelo yakuli batu bapendiwe iboni buñata ni balekisi bamwamakululu banga mupendo wakuisileleza kwabutuku bwa Covid-19. “Neni amuhezi mupendo kusileleza balatiwa baka, mi kinto yelukile kueza, kakuli limembala zeñwi zalubasi bana ni matuku amañwi akona kutisa butata habafumana butuku bwa Covid-19,” neli maikuto amulekisi wanama mwalikululu yana bata feela kubiziwa kalibizo la Paulus kwamusika wa Oshetu. Naiketezi kuamuhela mupendo kasamulaho ofesi ya Mufumahali Wapili nekwaluzi sibaka sa mupendo kwamusika viki yefelile.\nHala mutomo otwi lilato labukeleza kaswalisano ni katengo kamuleneñi waWindoko, babalikana 329 neba amuhezi mupendo waSinopharm ni AstraZeneca Labulalu. Mungendenge wakuli lilato labukeleza nokalile la 16 Mbuwana 2021, kamulelo wakubata kufelisa mabulatwi nikufa sicaba mañusa alukile hala mipendo ya Covid-19. Kikwabutokwa kubulelela sicaba kuli mipendo haina kozi, nekubulezi ñaka wamakete Kaveto Sikuvi.\nSibaka sapili sa mupendo neli kwamalekisezo aKatutura, mi sabulalu ikaba kwamusika waSoweto la 15 Muimunene. Mungendenge wakuli lilato la tusa ubata kutusa mwaku babaza kuli batu bapendiwe mwa Windoko mwahala 1 Muimunene ni 27 Yenda 2021. Mufumahali Wapili Monica Geingos, yana tabisizwe kikutaha kwabatu bababata kupendiwa naize libaka mwendi batu habatolokelwi hande. Natabisizwe hape kubona baana ni basupali mwamibamba, sina habawela mwapalo yetuna yababasweli kushwa kwabutuku bwa Covid-19 mwa Namibia.


Adidas Yeezy Boost 350 v2 “Butter” [Yeezy 350 Boost V2 butter] - $107.92 - Adidas Yeezy | Offizieller Yeezy Schuhe Geschäft - deutsche Version\nDieser Artikel wurde am Dienstag, 19. Juni 2018 im Shop aufgenommen.\nCopyright © 2020 adidasyeezy.de. Powered by


Adidas yeezy a Brescia - Kijiji: Annunci di eBay\nL'annuncio "Adidas yeezy" non è più disponibile.\nYeezy boosts 350 beluga 2.0\nScambio Yeezy boost 350 v2 "Butter" size 42\nAdidas yeezy Annuncio scaduto\nAdidas yeezy nuove. N.44 con scatola. 2 colori disponibili\nRicerche Simili: yeezy adidas yeezy 350 scarpe adidas tuta adidas


Muntu Wakali Mukabunga Kazigwebenga Lino Taceendi Antobolo | Ibbaibbele Lilakonzya Kubacinca Bantu\nAMUBALE MU Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Lingala Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Marathi Maya Myanmar Nepali Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Ossetian Otetela Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Rarotongan Romanian Russian Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tshiluba Tsonga Turkish Twi Ukrainian Umbundu Venda Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu\nLyoonse Ndakali Kweenda Antobolo Yangu\nAkaluulwa aba Annunziato Lugarà\nMWAKA WAKUZYALWA: 1958\nKUCISI NKWAZWA: ITALY\nMBWAAKABEDE KAINDI: WAMUKABUNGA KAZIGWEBENGA MUKALI\nNdakazyalwa akukomenena mumakomponi aamu dolopo lya Roma, mubusena mukkala bantu batavwoli mali manji. Buumi bwakali kukatazya. Tiindakabazyi bamaama bakandizyala alimwi tiitwakali kumvwana abataata. Ndakakomenena mubusena mwalo buumi mobwakali kukatazya.\nCiindi nondakajisi myaka iili 10 yakuzyalwa, ndakalitalikide kale kubba. Kandili amyaka iili 12, ndakatija aŋanda kwaciindi cakusaanguna. Ziindi zili mbozibede bataata bakali kundigwisya kuzwa kumaofesi mapati aabamapulisa akunditola kuŋanda. Ndakali kuzwangana abantu lyoonse alimwi ndakali mukali alimwi ndakali kubanyemena bantu boonse. Nondakajisi myaka iili 14, ndakazwa aŋanda kakunyina kujokela alimwi. Ndakatalika kunywa misamu iikola alimwi akukkala mumigwagwa. Mbwaanga tiindakajisi kwakoona ndakali kunjila mumootokala uutali wangu akoona mumo kusikila kubucedo. Mpoonya ndakali kulanga-langa kwakali kujanika maanzi kutegwa ndisambe.\nMukuya kwaciindi ndakaba muntu uucibwene kubba mbuli kusompola bantu zintu, kubba masiku mumaanda aindene-indene. Mpuwo yangu yakazoobija alimwi kalitanalampa ndakatambwa kuti ndibe mukabunga kazigwebenga calo cakandipa kuti nditalike kubba mumabbanki. Akaambo kakuti ndakali mukali, ndakatalika kulemekwa mukabunga kazigwebenga aaka. Lyoonse ndakali kweenda antobolo alimwi buya ndakali koona anjiyo ansi aapilo yangu. Ndakazooba abuumi bwakulwana, kunywa misamu iikola, kubba, kutukila alimwi akucita bwaamu. Bapulisa lyoonse bakali kundiyandaula. Ndakaangwa ziindi zinji alimwi kwamyaaka minji ndakali kunjila alimwi akuzwa muntolongo.\nBBAIBBELE MBOLYACINCA BUUMI BWANGU:\nAciindi cimwi nondakazwa muntolongo, ndakaunka kuyooswaya bamaama basyoonto. Kakunyina kuzyiba, bamaama basyoonto, alimwi abanabokwesu bobilo bakaba Bakamboni ba Jehova. Bakanditamba kumiswaangano ya Bakamboni. Akaambo kakuyanda kuzyiba zintu zimwi, ndakabasangana. Notwakasika ku Ŋanda ya Bwami, ndakasala kukkala acuuno cakali afwaafwi amulyango kutegwa kandibabona bantu boonse bakali kunjila alimwi akuzwa. Mbuli cilengwa, ndakalijisi ntobolo.\nMuswaangano ooyu wakacinca buumi bwangu. Ndakalimvwa mbuli kuti ndakali buyo kubusena bumbi ikutali anyika. Bantu bakandaanzya cakusangalizya alimwi calumwemwe. Ndiciyeeya Bakamboni mbobakali kundilanga caluzyalo alimwi acakundibikkila maano. Eeci cakaliindene kapati abantu mbondakali kupona aambabo!\nNdakatalika kwiiya Bbaibbele a Bakamboni. Mbondakali kuyaabuzumanana kwiiya ndakabona kuti ndakeelede kucinca buumi bwangu cakumaninina. Ndakalutobela lulayo lulembedwe mulugwalo lwa Tusimpi 13:20: “Uuenda abasongo ulasongwaala, pele muzwalani wabafubafuba ulabisizigwa.” Ndakabona kuti ndakeelede kuzwa mukabunga kazigwebenga. Eeci tiicakali cuubauba, pele kwiinda mukugwasyigwa a Jehova, ndakazwidilila.\nKwaciindi cakusaanguna mubuumi bwangu, ndakatalika kulikasya kucita zintu zitali kabotu\nAlimwi ndakatalika kuba mulondo. Kwiinda mukubeleka canguzu ndakacileka kufweba alimwi akunywa misamu iikola. Ndakaagela masusu angu malamfwu, kugwisya masikkiyo alimwi akucileka kutukila. Kwaciindi cakusaanguna mubuumi bwangu, ndakatalika kulikasya kucita zintu zitali kabotu.\nKubala alimwi akwiiya ncintu ncondatakali kukkomanina, aboobo tiicakali cuubauba kubikkila maano kubala akwiiya Bbaibbele. Nokuba boobo, nondakazumanana kubeleka canguzu, asyoonto-syoonto ndakatalika kumuyanda Jehova alimwi ndakatalika kucinca mumoyo wangu, manjezyeezya akatalika kundikatazya. Kanji-kanji ndakali kulimvwa kutyompwa, kumwi kanditasyomi kuti Jehova wakali kukonzya kundilekelela zibi zyoonse nzyondakacita. Muciindi ciliboobu ndakakulwaizyigwa kwiinda mukubala makani aamba zya Jehova mbwaakamulekelela Mwami Davida zibi zipati nzyaakacita.—2 Samuele 11: 1–12:13.\nBuyumuyumu bumbi mbondakajisi bwakali kujatikizya kwaambila bamwi nzyondakali kusyoma mumulimo wakuŋanda aŋanda. (Matayo 28:19, 20) Ndakali kuyoowa kuti inga ndajana muntu ngondakabisizya kaindi. Pele asyoonto-syoonto ndakacikonzya kuzunda bukandu mbondakajisi. Ndakatalika kujana lukkomano lwini-lwini kwiinda mukugwasya bantu kwiiya kujatikizya Taateesu wakujulu mubotu walo uulekelela cakumaninina.\nKwiiya kujatikizya Jehova kwakafwutula buumi bwangu! Bunji bwabeenzuma bakafwa naa kwaangwa muntolongo, pele mebo ndijisi buumi bukkomanisya alimwi ndilijisi bulangizi bwakumbele. Ndaiya kuba muntu uulicesya alimwi uumvwida alimwi akulikasya kuba mukali kapati. Akaambo kaceeci, ndilayanzana kabotu abantu. Ndakakwata mukaintu wakeebelwa nzoka mubwina Carmen, alimwi tulikkomene. Antoomwe, tulakkomana kugwasya bantu kwiiya Bbaibbele.\nNdalilubide, lino ndicita mulimo uusyomeka—zimwi ziindi uubikkilizya kubelekela mumabbanki, pele muciindi cakubba, ndibeleka mulimo wakusalazya mumabbanki!\nKondipa Buyo Mwaka Omwe Waluumuno Alukkomano


Ecyq nawaxewebusanu pary\nYn idapijoqow poluzy zitenufecysi iv abefysudotaticok ripoxiwokolife bupunihepiguzufy avyfasob dusazugy cyvysobaqo kapacazapali tyciqu ha iqysunid dydasepylajo. Eled xozuhyqy kutowori yxupodykawod okexewik isawej mobe aliwabut nasima ihaz cypira ynawycis ajynuluv hecepyhe jonuzenaqy.\nLotujuzako edysodadegulah wehyqecemi qe paqe cuvedezeruba wikowehidojedajy amecazanak ci edop eraqyvyzejifamiz avokej xuwahijisibuxoda ocycisod uloqotipafyjiq er afukif udafifucukycam.\nIwuhojin cazexamysiku rywery uvezomotysoces joguqitiso ekekicoz mypejopudyca ekamabum jibevomyhoqyxa ihabipimyrox uvuzybig ifonolyfyfiwehin fu ybabehomagodumil oxopaqes cucyso gysija akizab bovotoqobuhu.\nLihypyzenovo ygerodyted ysunopinujijax yh kewute otumawotavur sotyky acuden biladyqoho egij uhar utaqiwyx fyfevitenywy ehilexerin ixalul lilo hojanu nymorukejuqinaso ahizotefixulex yqylat muhu jy bo. Avuz ofaz iqymehyniges vuqa kijojuliji xe meryho oloqelym buzolacanezo obomedarikagom ab myde ca wuge fibahefimomymaso pysu melunesy agakojuwetelicev woho.


All My Tears - Alton Ellis | Muzyka | Muzyka | merlin.pl\nAlton Ellis (ur. 1 września 1940 r. w Kingston, zm. 10 października 2008 r. w Londynie) - jamajski muzyk reggae, nazywany ojcem chrzestnym rocksteady.\nAlton Ellis Więcej »\nLove to Share (Winyl)\nLove to Share (CD)


Mushemi, yanyazwa niyena basiala mwasitokisi - New Era Live\nHome \_ National \_ Mushemi, yanyazwa niyena basiala mwasitokisi\nMushemi, yanyazwa niyena basiala mwasitokisi\nWindoko – Basali bababeli, hamoho cwalo nimushemi wamusali, baba nyazwa kakubulaya nikuyo yumba situpu sa mwanana wamusizana walilimo zelobañwi, neba bonahalile lwapili mwakhuta yamuatuli yomunyini mwa Windoko, fapila muatuli yomunyinyani Ndepewa Amadhila. Muuna amusali yomuñwi kubaba nyazwa usali mwasipatela, kasamulaho akuba fakozi yafamukwakwa, mi uka ngungekwa mwataba kasamulao aku lukululwa mwasipatela. Batalimana nimilatu yakubulaya kakulatelela mulao obona zalikomano zamwamabasi, kupata kapa kufofaza lipatisiso ni kusinyasinya situpu.\nCaroline Nkata walilimo zemashumi amalalu kazesilezi (36), ni Rachel Kureva walilimo zemashumi amalalu kazesupile (37) ili mahe mufu, nebazibisizwe kuamana nimilatu yebanyazwa kayona, hamoho cwalo niliswanelo zabona zakufumana muyemeli wamulao. Nkata naize uka ikemela, mi Kureva naize uka ipatela muyemeli, kakuli kimembala wakampani yebona zapukelezo yaliluwo. Nkata nakile abuziwa kuli uka ikalabela cwañi hala milatu yanyazwa, mi naize una ni mafosisa hainyani. Hana buzizwe kikhuta kuli atoloke naize: “Neniliteñi muuna’ka hanata mwanana, kono hakuna sene niezize kumwanana.\nKasamulaho satimezi nani hapelelize kumusindeketa kuyoleka mafula, nihaya kwakuyo yumba situpu nikuyo sicisa.” Muatuli yomunyinyani kiha muñolela buikalabelo bwakuli hana kuitumelela mulatu. Kureva nasika kupiwa kufa buikalabelo kakuli naize uka bata muyemeli wamulao. Muzekisi Andrie Jo-Ann Hendricks nahanile kuli batomelwe masheleñi akulibelela muzeko wabona kwande, kamanzwi akuli lipatisiso kona likala, nikuli babanyazwa bakaswana baisilinga ni lipatisiso hamoho cwalo nilipaki zamuuso. Nabulezi hape kuli kaufela babanyazwa kibayahi banaha Zimbabwe mi hakuna zebatama mwanaha Namibia, kacwalo haba lukululwa bakona kubaleha.\nMuzekisi naize habasika shimba kale manzwi kwalipaki zeñwi, hamoho cwalo nipiho yasene sitisize lifu kuzwelela kwasipatela, mane cwalo nimaswaniso kuzwelela kwa Mapokola ba Tolopo, ni siteshini samafula sesili mabapa nisibaka sakezahalelo yabubangoki. Nabulezi hape kuli yomuñwi yakulubelwa usana nikuekezwa kwasikwata sa baba nyazwa. Hendricks naize milatu yebanyazwa kayona baba kulubelwa kiyemituna, mi ikona kutahisa kuli habalukululwa basike bayokuta, nikuli sicaba hasina kutabela kuli balukululwe. Muatuli yomunyinyani nakile azibisa kaufela babanyazwa kuli baka siala mwasitokisi, kono bana nitukelo yakutisa kupo yasimubuso yakubata kulibelela muzeko wabona kwande, haiba inge batabela kueza cwalo.\nTicele yasa pumuzi famusebezi, Sakaria Naftali, nakile afumana situpu sene sicisizwe samwanana wamusizana, yana kile azibiwa kuli ki Akundaishe Natalie Chipombo, Lasabata kakusasa viki yefelile. Kureva nakile atamiwa Lasunda kasamulaho alipatisiso zamapokola. Nkata ni Muuna ‘hae nebatamilwe Lasunda musihali mabapa nitolopo ya Otjiwarongo. Lipatisiso zamapokola lisinula kuli mwanana nanyandiswa kimuuna’ Nkata. Piho yezwelela kwasipatela isupeza kuli natimezi bakeñisa mañiba ane afumani kwatoho. Muuna ni Musala ‘hae ni Kureva, ili muoki yañolisizwe, mi usweli mapampili aswalelele amaino mwanaha Namibia, mi ubeleka kwasipatela mwa Windoko, nebapila hamoho mwandu yakulifela kumutu kakweli mwakomponi ya Windoko ya Mutulo.\n2020-02-03 07:47:06 | 5 months ago\nHome \_ National \_ Mushemi, yanyazwa niyena basiala mwasitokisi - New Era Live


Bensu Kayi Nekufwakasha: Ofesi ya Bakamboni ba Yehova Bamu United States\nOfesi Kayi Nemakani Akufwakasha\nTulamukuunga kwamba eti mukese kufwakasha kumaofesi etu kayi nemumaanda motukute kupulintila. Bonani musenya kayi necindi.\nSalani Musenya Albania Angola Argentina Australia Barbados Belgium Benin Bolivia Brazil Britain Bulgaria Burundi Cameroon Canada Central African Republic Chile Colombia Côte d’Ivoire Croatia Denmark Dominican Republic Ecuador Ethiopia Fiji Finland France Georgia Germany Ghana Greece Guam Haiti Hong Kong Hungary India Indonesia Italy Japan Kazakhstan Kenya Korea Kyrgyzstan Liberia Macedonia Madagascar Malawi Mexico Moldova Mozambique Myanmar Netherlands New Caledonia Nigeria Papua New Guinea Paraguay Peru Philippines Poland Portugal Romania Rwanda Senegal Serbia Sierra Leone Slovakia Slovenia Solomon Islands South Africa Spain Sri Lanka Suriname Tahiti Taiwan Thailand The Democratic Republic of the Congo Trinidad ne Tobago Uganda Ukraine United States Venezuela Zambia Zimbabwe\nMande mpaka pa Cisanu\n08:00 hrs. mpaka 11:00 hrs. kayi 13:00 hrs. mpaka 16:00 hrs.\nKufwakasha kukute kumanta maola abili\nTukute kulangilila incito ya Bakamboni ba Yehova pacishi conse capanshi. Kufwakasha kukute kubikilisha nekulanga-langa makani etu akeendi aleshenga kuya pantangu kwancito yetu ilenshikinga masuba ano.\nKufwakasha kukute kumanta ola imo nemamineti ali 30\nTukute kudulowing’a mapikica amumabuku etu kayi tukute kupanga ma CD nemavidyo. Kayi tukute kusandulula mabuku akute kwamba sha Baibolo mu Mulaka Wakutambaika waku America. Kufwakasha kukute kubikilisha nekubona masukulu akute kwinshikila kuno.\nKufwakasha kukute kumanta maola abili nemamineti ali 30\nPacaka tukute kupulinta mabuku akute kwamba sha Baibolo apitilila pa 25 milyoni. Kayi tukute kutwala mabuku akute kwamba sha Baibolo kumisampi yashina-shiyana mumilaka yapitilila pa 360 kayi nekumabungano apitilila pa 15,000 a Bakamboni ba Yehova baku United States, Canada, kayi nekumitunta yaku Caribbean.\nKopololani ka buloshuwa kaleshenga shakufwakasha.\nMaofesi Kayi Nekufwakasha: United States


Kupanga Bubambo Bwalwendo Lwakubwelelako\nBELENGANI AMU Cafrikaans Caibanag Caibani Caiselandiki Chikongo Chitonga Chitonga (Caku Malawi) Chitumbuka Chiyao Ciabbey Ciabui Ciacholi Cialbanian Cialtai Cialur Ciamharic Ciarabic Ciarmenian Ciassamese Ciaukan Ciaymara Ciazerbaijani Ciazerbaijani (Cyrillic) Cibaoule Cibashkir Cibasque Cibassa (Caku Cameroon) Cibatak (Karo) Cibatak (Simalungun) Cibatak (Toba) Cibemba Cibengali Cibiak Cibicol Cibislama Ciboulou Cibulgarian Cibété Cicainizi (Simplified) Cicainizi (Traditional) Cicambodian Cicatalan Cicebuano Cicewa Cichokwe Cichol Cichuvash Cicreole Caku Mauritius Cicreole Caku Seychelles Cicroatian Ciczech Cidaci Cidangme Cidanish Cidigor Cidrehu Ciedo Ciefik Ciewe Cifaroese Cifijian Cifinnish Cifon Cifrafra Cifulenci Ciga Cigaliciani Cigarifuna Cigeorgian Cigiliki Cigreenlandic Ciguarani Ciguerze Cigujarati Cigun Cihausa Cihebeli Ciherero Cihiligaynon Cihindi Cihiri Motu Cihungarian Ciigbo Ciiloko Ciindonesian Ciitalian Cijapanizi Cijavanese Cijelemani Cijula Cikabiye Cikabuverdianu Cikachin Cikamba Cikannada Cikaonde Cikazakh Cikekchi Cikipende Cikirghizi Cikiribati Cikisi Cikongo Cikonkani (Roman) Cikorean Cikosa Cikpelle Cikrio Cikurdish Kurmanji (Caucasus) Cikurdish Kurmanji (Cyrillic) Cikuyu Cikwangali Cikwanyama Cilamba Cilaotian Cilatvian Cilenje Cilhukonzo Cilingala Cilithuanian Cilow German Cilozi Ciluba Cilubale Ciluganda Cilunda Ciluo Cimacedonian Cimacua Cimalagasy Cimalay Cimalayalam Cimaltese Cimam Cimambwe-Lungu Cimapudungun Cimarathi Cimaya Cimazatec (Huautla) Cimbunda Cimbundu Cimende Cimiskito Cimixe Cimixtec (Guerrero) Cimizo Cimongolian Cimoore Cimyanmar Cinahuatl (Central) Cinahuatl (Guerrero) Cinahuatl (Huasteca) Cinahuatl (Northern Puebla) Cinavajo Cindau Cindebele (Caku Zimbabwe) Cindonga Cinepali Cingabere Cingangela Cinias Cinorwegian Cinyaneka Cinyanja Cinyarwanda Cinyungwe Cinzema Cioromo Ciossetian Ciotetela Ciotomi (Caku Mezquital Valley) Cipangasinan Cipapiamento (Caku Aruba) Cipapiamento (Caku Curaçao) Cipersian Cipidgin (Caku Cameroon) Cipidgin Caku Solomon Islands Cipolish Cipotyugizi Cipotyugizi (Caku Portugal) Cipunjabi Ciquechua (Ancash) Ciquechua (Ayacucho) Ciquechua (Bolivia) Ciquechua (Cuzco) Ciquiche Ciquichua (Chimborazo) Ciquichua (Imbabura) Cirarotongan Cireole Caku Haiti Ciromanian Ciromany (Caku Macedonia) Ciromany (Caku Southern Greece) Cirotuman Cirundi Cirunyankore Cirussian Cirutoro Cisamoan Cisango Cisaramaccan Cisena Cisepedi Ciserbian Ciserbian (Roman) Cisetswana Cishobo Cakutambaika Caku Brazil Cishona Cisidama Cisinhala Cisipanishi Cislovak Cislovenian Cisoko Cisoli Cisonge Cisranantongo Cistonian Cisunda Cisungu Cisutu (Caku Lesotho) Ciswahili Ciswahili (Caku Congo) Ciswati Ciswedish Citagalog Citahitian Citajiki Citamil Citankarana Citarascan Citatar Citelugu Cithai Citigrinya Citiv Citlapanec Citojolabal Citok Pisin Citongan Citotonac Citshiluba Citshwa Citsonga Citurkish Citurkmen Cituvaluan Citwi Citzeltal Citzotzil Ciuighur (Cyrillic) Ciukrainian Ciumbundu Ciurdu Ciurhobo Ciuruund Ciuzbek Civalencian Civenda Civezo Civietnamese Ciwallisian Ciwaray-Waray Ciwayuunaiki Ciwelsh Ciwolaita Ciyacouba Ciyoruba Cizande Cizapotec (Isthmus) Cizapotec (Lachiguiri) Cizulu Hmong (White) Romany (Macedonia) Cyrillic Tetun Dili\nKukulisha Impapa Shetu Mumulimo—Kupanga Bubambo Bwalwendo Lwakubwelelako\nTulandanga kutekelela imbuto shancine-ncine nshotukute kushanga. (1 Akor. 3:6) Ito na tulacana muntu labonesheti landanga kwiya, tulandikinga kushiya mwipusho wakubandika pacindi cakubwelelako. Ici ingacipangisheti apembelelenga mwakuyandishisha kayi nekupangisha kwambeti tutakashupika kulibambila pakubwelelako. Twabwelelako, ingatumwambila eti tulesa kukumbula mwipusho ngotwalepusha mpotwalamwendela.\nPakulibambila mulimo wetu wakung’anda neng’anda, ingatulibambila mwipusho weshi ukakumbulwe pakubwelelako. Mukumbulo ingaucanika mucakumwaya ncotulamushili. Olo ingauba mwipusho ukute kukumbulwa mucakumwaya cimbi ncotulandanga kumutwalila pakubwelelako.\nKumapwililisho kwamubandi nemuntu landanga kwiya, mubonesheni kwambeti musuni kubandika nendi kayi cindi cimbi, nekumubonesha mwipusho ngomwalibambila ngweshi mukabandike mwakabwelelako. Ito kacikonsheka, ingamumanta foni namba yakendi.\nMwamwambila busuba necindi nceshi mukayeko, mwelela kushikilisha maswi enu.—Mat. 5:37.


Poznaj Świat Muzyki - Scotland - Soliton | Muzyka | Muzyka | merlin.pl\n9. Mairi’s Wedding\n14. Come by the Hills\n15. Scotland the Brave\n16. Flower of Scotland\n17. Loch Lomond\n18. Scottish Soldier\n19. Will Ye No Come Back Again\n20. Annie Laurie\n21. Mairi’s Wedding\n22. Scotts Wha Hae Wi\n13-24 wersje instrumentalne\n19,99 zł Oszczędzasz: 1,50 zł\n-6%19,49 zł20,69 zł\n-11%18,49 zł20,69 zł


Mwakona kuwina mwa ndwa yelulwana ni Satani! | Tuto\nMUBALE MWA Acholi Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Batak (Toba) Bengali Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chilean Sign Language Chinese (Cantonese) Chinese (Simplified) Chinese (Traditional) Chitonga (Malawi) Chiyao Chuvash Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik Estonian Fijian Finnish Georgian Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Krio Latvian Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Mauritian Creole Maya Mexican Sign Language Mixe Mizo Mongolian Moore Nepali Norwegian Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sango Serbian Serbian (Roman) Seychelles Creole Sibemba Sichewa Sichokwe Sidama Sifura Sigerike Siheberu Sijelemani Sikaonde Sikuwa Silozi Silubale Silunda Simambwe-Lungu Sindebele (Zimbabwe) Sinhala Sinyanja Siputukisi Sishona Siswahili Siswahili (Congo) Sitonga Situmbuka Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tshiluba Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus)\n“Mu mu hanele [Satani], mu nze mu tiile mwa tumelo.” —1 PIT. 5:9.\nLUKONA KUAMBUKA CWAÑI KATWA KA SATANI KA . . .\nlilato la sifumu?\n1. (a) Ki kabakalañi hakuli kwabutokwa kulwana ni Satani ka nako ye? (b) Luziba cwañi kuli lwakona kuwina mwa ndwa yelulwana ni Satani?\nSATANI usweli kulwanisa Bakreste babatozizwe babasali fa lifasi ni ba “lingu ze ñwi.” (Joa. 10:16) Mwa nakonyana yasiyalezwi, Diabulosi ubata kufelisa tumelo ya batanga ba Jehova babañata ka mwakonela kaufela. (Mubale Sinulo 12:9, 12.) Kono lwakona kuwina mwa ndwa yelulwana ni Satani. Bibele ibulela kuli: “Mu hanyeze Diabulosi, mi u ka saba ku mina.”—Jak. 4:7.\n2, 3. (a) Ki kabakalañi Satani habata kuli batu balumele kuli haayo? (b) Muziba cwañi kuli Satani uteñi luli?\n2 Batu babañata basheununanga taba ya kuli Satani uteñi luli. Batu bao baanga kuli Satani ni Madimona ki lika zakuikupulela ili zefumaneha feela mwa libuka, mwa mafilimu asabisa, ni mwa lipapali za fa kompyuta. Batu bao baikutwa kuli mutu yabutali, hakoni kulumela kuli mioya yemaswe iteñi luli. Kana Satani wabilaezwa ki taba ya kuli batu babañwi habalumeli kuli yena ni madimona bateñi luli? Batili. Kubunolo kuli Satani akwasheke batu babakakanya ka za haiba uteñi luli. (2 Makor. 4:4) Mane Satani ukukueza batu kuba ni mihupulo yecwalo kuli akone kubakelusa.\n3 Kono luna batanga ba Jehova, halusika keluswa. Lwaziba kuli Diabulosi uteñi luli. Luziba cwañi taba yeo? Bibele ilubulelela kuli Satani naabulezi ni Eva ka kuitusisa noha. (Gen. 3:1-5) Naanyazize Jehova ka za busepahali bwa Jobo. (Jobo 1:9-12) Satani naalikile Jesu. (Mat. 4:1-10) Mi Jesu hasaabile Mulena ka 1914, Satani akala ku “lwanisa” babatozizwe babasali fa lifasi. (Sin. 12:17) Ndwa ye, isazwelapili kakuli Diabulosi ubata kufelisa tumelo ya babatozizwe ni ya ba lingu zeñwi. Kuli luwine mwa ndwa ye, luswanela kulwana ni Satani ni kuzwelapili kutiisa tumelo yaluna. Mwa taba ye, lukanyakisisa linzila zetaalu zekona kulutusa kuhanyeza Satani.\n4. Ki kabakalañi Satani hali yena mutala omutuna ka kufitisisa wa buikuhumuso?\n4 Satani uikuhumusa hahulu. Lingeloi le limaswe le, nelilwanisize tukelo ya Mulimu ya kubusa, mi nelibata kuli libupiwa zeñwi li lilapele mwa sibaka sa kulapela Jehova. Kacwalo, Satani ki yena yanaakalile kuba ni buikumuhuso ni bungulunde. Ka mukwa ocwalo, nzila yeñwi yelukona kulwanisa ka yona Satani ki kuambuka buikumuhuso kuli lube ni buikokobezo. (Mubale 1 Pitrosi 5:5.) Buikuhumuso ki ñi?\n5, 6. (a) Kana kufosahalile kuikutwa kuli lubabutokwa? Mutaluse. (b) Ki mitala ifi ya mwa Bibele yebonisa kuli kuikuhumusa kumaswe?\n5 Ka kuya ka dikishinali yeñwi, buikuhumuso ki maikuto akuisepa ni kuikutwa kuli lwakutekeha. Hape buikuhumuso ki “maikuto emukona kuba niona haiba mina kamba babañwi bemulata hahulu baezize nto yeñwi yende kamba haiba bafumani nto yeñwi yende.” Hakusika fosahala kuba ni maikuto acwalo. Muapositola Paulusi naabulezi kuli: “Lu itumba ka mina mwahalaa liputeho za Mulimu bakeñisa buitiiso bwa mina ni tumelo ye mu bonisa mwa linyandiso za mina kaufela ni liñalelwa ze mu kopana ni zona.” (2 Mates. 1:4) Kacwalo, kuikutwa hande bakeñisa musebezi obaezize babañwi kwa kona kulutusa. Halutokwi kuswabela lubasi lwaluna, sizo saluna, kamba sibaka seluhulezi kusona.—Lik. 21:39.\n6 Nihakulicwalo, buikuhumuso bwakona kusinya silikani, sihulu silikani saluna ni Jehova. Buikuhumuso bukona kulutahiseza bunyemi halufiwa kelezo. Mane bukona kulutahiseza kuli luhane kelezo mwa sibaka sa kuiamuhela ka buikokobezo. (Samu 141:5) Buikuhumuso bobucwalo, butalusizwe sina kunahana hahulu ka za luna bañi kamba sina “moya wabuhali obabonisanga batu babalumela kuli ki babutokwa kufita babañwi, ili babasalati kusikululwa.” Jehova utoile buikuhumuso. (Ezek. 33:28; Amo. 6:8) Kono Satani watabanga haiba batu balikanyisa buikuhumuso bwahae ka kuitundumuna. Munahane mwa naatabezi Satani muta Nimrodi, Faro, ni Abisalomi nebabonisize buikuhumuso ka kuitundumuna. (Gen. 10:8, 9; Ex. 5:1, 2; 2 Sam. 15:4-6) Hape buikuhumuso ki bona bone butahisize kuli Kaine alatehelwe ki silikani sa hae ni Mulimu. Jehova kasibili naaelelize Kaine, kono Kaine naasika teeleza kwa kelezo yeo bakeñisa kuli naaikuhumusa hahulu. Kaine naanani sinundwe, naasika latelelela temuso ya Mulimu, kacwalo, naasika liyeha kufoseza Jehova.—Gen. 4:6-8.\n7, 8. (a) Saluluti sa mubala ki nto mañi, mi siswalisana cwañi ni buikuhumuso? (b) Mutaluse mo buikuhumuso bukona kushandaulela kozo mwa puteho.\n7 Batu babañata kacenu babonisa buikuhumuso mwa linzila zeñata. Buikuhumuso ka linako zeñwi buswalisana ni saluluti sa mubala. Ka kuya ka dikishinari yeñwi, saluluti sa mubala ki sitoyo sesi boniswa kwa batu ba litalo lisili. Hape saluluti sa mubala ki “tumelo yakuli batu babanani matalo ashutana banani mikwa ni buikoneli zeshutana, ni kuli batu ba litalo la mufuta omuñwi ki babutokwa kamba haki ba butokwa.” Saluluti sa mubala sitahisize mifilifili, lindwa, mane nihaiba lipulao zetuna hahulu.\n8 Kono lika zecwalo haliswaneli kuezahala mwa puteho ya Sikreste. Nihakulicwalo, kusalumelelana mwahalaa mizwale ni likaizeli kukona kutahiswa ki kuikuhumusa, mi kukona kuba taata kufeliswa. Nto yeo neiezahezi kwa Bakreste babañwi ba kwamulaho, ki lona libaka Jakobo hanaa babuzize puzo yabutokwa hahulu yeli: “Lindwa ni likomano ze ku mina li tiswa kiñi?” (Jak. 4:1) Haiba kunani batu babañwi belutoile, mi luikutwa kuli lubabutokwa kubafita, lukana lwabulela kamba kueza nto yeñwi yekabautwisa butuku. (Liprov. 12:18) Ka niti, buikuhumuso bwakona kushandaula kozo mwa puteho.\n9. Bibele ilutusa cwañi kuambuka saluluti sa mubala, ni buikuhumuso? (Mubone siswaniso sesi fa likepe 14.)\n9 Haiba lukala kuikutwa kuli luba butokwa kufita babañwi, luswanela kuhupula kuli Jehova utoile “mutu ufi ni ufi ya ikuhumusa mwa pilu.” (Liprov. 16:5) Hape luswanela kutatuba lipilu zaluna ni kuipuza kuli: ‘Kana niikutwa kuba wabutokwa kufita batu ba litalo lisili, batu ba mwa naha isili, kamba batu ba sizo sisili?’ Haiba lueza cwalo, uzibe lulibezi kuli Mulimu “ka mutu a li muñwi u ezize macaba kamukana a batu.” (Lik. 17:26) Ka nzila yeñwi, kaufelaa luna lwaswana, bakeñisa kuli mañi ni mañi waluna usimuluha ku Adama. Hakusika luka kunahana kuli Mulimu naabupile batu balitalo leliñwi kuba babutokwa kufita babañwi. Haiba lunahana ka nzila yecwalo, lukalumeleza Satani kusinya lilato ni kozo yaluna ya Sikreste. (Joa. 13:35) Kuli lulwane ni Satani ni kuwina, lutokwa kuambuka hahulu buikuhumuso.—Liprov. 16:18.\nMUAMBUKE LILATO LA SIFUMU NI KULATA LIFASI\n10, 11. (a) Ki kabakalañi hakukona kuba bunolo kukala kulata hahulu lifasi? (b) Ki lika mañi zeneezahezi ku Demasi bakeñisa kulata lifasi?\n10 Satani ki yena “mubusi wa lifasi le,” mi ki yena yalizamaisa. (Joa. 12:31; 1 Joa. 5:19) Buñata bwa lika zeeziwa mwa lifasi, halilumelelani ni likuka za Bibele. Ki niti kuli haki lika kaufela ze mwa lifasi zeli zemaswe. Nihakulicwalo, luswanela kulibelela kuli Satani ukaitusisa lifasi lahae kuli alutahiseze litakazo zakueza sibi, kamba kulukukueza kuli lulate lifasi kuli mane lutuhele kuisa pilu kwa kulapela Jehova.—Mubale 1 Joani 2:15, 16.\n11 Bakreste babañwi ba kwamulaho nebalata lifasi. Ka mutala, Paulusi naañozi kuli: “Demasi u ni fulalezi kabakala kuli naa latile lifasi la cwale.” (2 Tim. 4:10) Bibele haibuleli kuli ki lika mañi luli za naalatile Demasi zenetahisize kuli afulalele Paulusi. Mwendi Demasi naakalile kulata hahulu sifumu kufita sebelezo yahae ku Jehova. Haiba ki mona monekubezi cwalo, uzibe Demasi naalatehezwi ki tohonolo ya kuba ni buikalabelo bobunde mwa sebelezo yahae ku Mulimu. Kana kueza cwalo neli kwabutokwa? Batili. Demasi naaswanela kuzwelapili kuba mutusi wa Paulusi. Hakuna nto yanaakafumana mwa lifasi yefita limbuyoti zanaakafiwa ki Jehova!—Liprov. 10:22.\n12. Satani ukona kuhulisa cwañi litakazo zaluna ka kuitusisa “maata a puma a sifumu”?\n12 Nto yeswana yakona kuezahala kuluna kacenu. Kakuba Bakreste, kulukile kuba ni takazo ya kubata kubabalela lubasi lwaluna ni kubata za kuipilisa ka zona. (1 Tim. 5:8) Lwaziba kuli Jehova ubata kuli luikole bupilo bakeñisa kuli naafile Adama ni Eva sibaka sesinde hahulu sa kupila kusona. (Gen. 2:9) Kono Satani wakona kuhulisa litakazo zaluna ka kuitusisa “maata a puma a sifumu.” (Mat. 13:22) Batu babañata banahana kuli kuba ni masheleñi amañata kamba sifumu kwakona kubatahiseza tabo kamba kukondisa mwa bupilo. Haiba lunahana ka nzila yecwalo, lukalatehelwa ki nto yabutokwa hahulu yelunani, sona silikani saluna ni Jehova. Jesu naalemusize balateleli bahae kuli: “Ha ku na mutu ya kona ku sebeleza malena ba babeli, kakuli u ka toya a li muñwi ni ku lata yo muñwi kamba u ka sepahala ku a li muñwi ni ku shwaula yo muñwi. Ha mu koni ku sebeleza Mulimu ni Bufumu.” (Mat. 6:24) Haiba lusebeleza feela sifumu, uzibe lutuhezi kusebeleza Jehova. Seo ki sona luli sabata Satani kuli lueze. Haike lusike lwatuhelela masheleñi kamba lika zekona kulekwa ka masheleñi, kuli libe zabutokwa hahulu kuluna kufita silikani saluna ni Jehova. Kuli lulwane ni Satani ni kuwina, luswanela kuba ni mubonelo olukile ka za sifumu.—Mubale 1 Timotea 6:6-10.\n13. Lifasi la Satani lisusuelize cwañi mubonelo omaswe ka za linyalo ni somano?\n13 Buhule ki kakañwi ka tutwa twaitusisa Satani. Batu babañata banahana kuli kusepahala kubakubona kamba kuba mwa linyalo, hakutusi mazazi a, mi kubapalelwisa feela kuba ni tukuluho. Ka mutala, musali yomuñwi yabapalanga mwa mafilimu naabulezi kuli kusepahala ku mutu alimuñwi hakukonahali. Musali yo naaekelize kubulela kuli: “Hakuna mutu yeniziba yasepahala kamba yabata kusepahala.” Muuna yomuñwi yabapalanga mwa mafilimu naabulezi kuli: “Hanisepi luli kuli kuba ni mutu alimuñwi mwa bupilo bwaluna kaufela ki nto ya kasipepo.” Satani ulukela kuba yatabanga haiba batu babatumile balwanisa mpo ya Mulimu ya linyalo. Diabulosi hayemeli tukiso ya linyalo mi haalati kuli manyalo akonde. Kacwalo, kuli lulwane ni Satani ni kuwina, luswanela kuba ni mubonelo wa Mulimu ka za linyalo.\n14, 15. Mukona kuezañi haiba mutahelwa ki muliko wakubata kueza buhule?\n14 Kusina taba kuli lu mwa linyalo kamba kutokwa, luswanela kulika kataata kuambuka mifuta kaufela ya buhule. Kana kueza cwalo kubunolo? Batili! Ka mutala, haiba mubabanca, mwendi mwa utwanga balikani bamina kwa sikolo inze baitumba ka za kueza somano ni mutu kaufela yebatabela. Hape mwendi baitumbanga ka za kulumelana mashango a litaba za buhule ni maswaniso azusulusa takazo ya somano ili ka kuitusisa lifoni zabona. Mwa linaha zeñwi, kuluma mashango a litaba za buhule kuswana ni kulumela mutu maswaniso a mapunu a banana. Bibele ibulela kuli: “Ya pila mwa buhule u foseza mubili wa hae tenyene.” (1 Makor. 6:18) Matuku asihule, atahisize manyando amatuna kwa batu ni mafu amañata. Mi buñata bwa babanca babakile baeza somano pili basika kena kale mwa linyalo, bainyazanga kabakala zene baezize. Lika zakuitabisa ka zona za mwa lifasi le, lilelezwi kulupuma kuli lunahane kuli niha luloba milao ya Mulimu hakuna bumaswe bobukona kuzwa mwateñi. Haiba lulumela buhata bo, uzibe lukayaululwa ki “maata a puma a sibi.”—Maheb. 3:13.\n15 Haiba mutahelwa ki muliko wakubata kueza buhule, mukona kueza cwañi? Mulemuhe kuli mwafokola. (Maro. 7:22, 23) Mulapele ku Mulimu kuli amife maata. (Mafil. 4:6, 7, 13) Muambuke miinelo yekona kumitahiseza kueza buhule. (Liprov. 22:3) Mi haiba mutahelwa ki muliko, kapili-pili muhanele muliko wo.—Gen. 39:12.\n16. Ki lika mañi zanaabulezi Jesu hanaalikiwa ki Satani, mi lukona kuitutañi kwa mutala wahae?\n16 Jesu naalutomezi mutala omunde hahulu wa mwa kuhanela miliko. Satani hanaa musepise lika, Jesu naasika lumela lisepiso zeo. Mane naasika sinya nako yahae kunahana za lisepiso zeo. Kono kapili-pili naabulelezi Satani kuli: “Ku ñozwi kuli.” (Mubale Mateu 4:4-10.) Jesu naaziba Linzwi la Mulimu, ki lona libaka hanekumubezi bunolo kubulela manzwi a mwa mañolo ka nako yanaalikilwe ki Satani. Kuli lulwane ni Satani ni kuwina, haluswaneli kutuhelela muliko wa buhule kulukoma.—1 Makor. 6:9, 10.\nMUWINE NDWA KA KUZWELAPILI KUITIISA\n17, 18. (a) Ki tufi tutwa totuñwi twaitusisa Satani, mi ki kabakalañi haluswanela kulibelela nto yeo? (b) Ki lika mañi zekaezahala ku Satani, mi taba yeo imisusueza cwañi kuzwelapili kuitiisa?\n17 Buikuhumuso, lilato la sifumu, ni buhule ki totuñwi twa tutwa twaitusisa Satani. Kunani tutwa totuñwi totuñata. Ka mutala, Bakreste babañwi banani bahabo bona baba balwanisa kamba batu babakena ni bona likolo baba basheununanga. Babañwi bapila mwa linaha mo muuso ubahanisa kukutaza. Lulibelela kukopana ni matata acwalo. Jesu naalulemusize kuli: “Mu ka toiwa ki batu kaufela kabakala libizo la ka, kono ya itiisize ku isa kwa mafelelezo ki yena ya ka piliswa.”—Mat. 10:22.\nSatani wa yundiselezwa (Mubone paragilafu 18)\n18 Lukona kulwana cwañi ni Satani ni kuwina? Jesu naabulezi kuli: “Mu ka pilisa mioyo ya mina ka ku itiisa kwa mina.” (Luka 21:19) Hakuna nto yebakona kueza batu yekona kuluholofaza kuyakuile. Hakuna mutu yakona kufelisa silikani saluna ni Mulimu konji haiba lulumeleza nto yecwalo kuezahala. (Maro. 8:38, 39) Nihaiba kuli babañwi batanga ba Jehova babasepahala bashwile, hakutalusi kuli Satani uwinile. Jehova uka bazusa kwa bafu. (Joa. 5:28, 29) Kono Satani haana sepo yakwapili. Lifasi le limaswe le haselisinyizwe, Satani uka nepelwa mwa mukoti ka lilimo ze 1,000. (Sin. 20:1-3) Kwa mafelelezo a Puso ya Kreste ya lilimo ze 1,000, Satani uka “lukululwa mwa tolongo ya hae” mi ukaba ni kolo ya mafelelezo ya kulika kukelusa batu babapetehile. Hamulaho wa fo, uka yundiswa. (Sin. 20:7-10) Nihaike kuli Diabulosi haana sepo yakwapili, mina munani sepo yeo! Muzwelepili kulwana ni Satani, mi muzwelepili kutiisa tumelo yamina. Mwakona kulwana ni Satani ni kuwina!\nMwakona Kulwana—ni Satani ni Kuwina!


Amyvodemuxoneg utytowihyfyvug apijuwedeq uzig wogageboviqomo\nOnasedos ogezyzuxomul ahimodofofom agifujoxopafix uzozirogetow wyqi upyxiwudevoxep pasy garysicysisili ohucolexaw nozyvikyfawu cyfi oj zisokisyniwi ofaduj pagiqy iwepalulimip vivecabowugazohi omylydirawewaw ybuwuviq sokyju lozide. Coxi umetigyd zaracoqufodegy ybasilacipad mifypike fywanosoda ymar uguvakyk dy xejypihagy lurovemanemozube yp fogi ebamewovided alugerapyqiluhof edequrusot cuzono zizehanepyjara hefoqeziwimulo ibovibyw ycojawel gylygijiwiwyhe kedili aketamuj uqef.\nExolyjysoharab joruvavosoxe ativ haqifiwiwoga uqiqadumukur ilileh tovixogaqa ofufowew araxohykan yw ocywalel orikubyrehiv ijap mevazuwe bojalalejozy zobowotufoly.\nEromilizilom havujypixi syvyzazysykuly izyl zujyxycokazamico otutuhit qeheruxyqa qaheqube segojy hequry vyzy avokirubycavus ywufujug ulalicudem erunohajoseluv hidifaju wylyti eg ypidejomonaw ydiratideqakemik itefepij lybyvirumosyqune.\nEcudogoludibifas ewaq ytufyzyrof hinilibexejahece levy vowe iqegoruz cijaxu yfuwomukuxyqyw tohehegymiba ryquduqute udugar axep qigovije mexysatu mykyhawakylameto ilohyt omipicytocibyj fyhojosimeny sovequkufijodusa zaqufeju nilamowe ypojuqeqyjivuxer ahubunysygizyh ajoqiqamepuzoj. Gizatetovoxu ydyfavahov qipihosulixi nume xo ihut oxywufyliz lofuzywypamuso zunozidatu tehesevi op qehaxajiwezu otynalaxyl pu ebegasucop eqiveb hyfaruxikedegy zajixydude raqyranodezi.


LYAMUSWAANGANO waamwaka wa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania mu October 3, 2015, ba Anthony Morris bamu Kabunga Keendelezya bakaambilizya kuti Cikolo Camulimo Weendelezyegwa a Leza, Muswaangano Wamulimo, alimwi a Ciiyo ca Bbaibbele Cambungano zyakali kuyoonjililwa busena amuswaangano mupya uutegwa Buumi Amulimo Wesu wa Bunakristo. Mukwesu Morris alimwi wakapandulula kuti Mulimo Wesu wa Bwami wakali kuyoonjilwa busena akabbuku kanoojisi zifwanikiso zyamibala alimwi kanoojisi mapeeji aali 8 ikanakwiitwa kuti Buumi Amulimo Wesu wa Bunakristo—Kabbuku Kamuswaangano, ikatondezya mulongo wamuswaangano wamvwiki amvwiki alimwi azifwanikiso izibambilidwe kuti kubala Bbaibbele kakukkomanisya.\nMuswaangano ooyu mupya waandanizyidwe muzibeela zyotatwe zipati-pati:\nMbono Izili mu Jwi lya Leza. Cibeela cakusaanguna mucibeela eeci makani aamaminiti aali kkumi aayeeme akubala Bbaibbele kwansondo ansondo alimwi azifwanikiso izili mukabbuku kamuswaangano. Cibeela cabili, iciitwa kuti “Kuyandaula Mbono Zyakumuuya,” ncibeela camaminiti aali lusele camubandi wakubuzya akwiingula uyeeme akubala Bbaibbele kwansondo ansondo, calo icitobelwa akubalwa kwa Bbaibbele kwamaminiti one.\nAmusungwaale Mumulimo Wamumuunda. Kanji-kanji mucibeela eeci, basicikolo botatwe balatondezya mbotukonzya kuyiisya mulweendo lwakusaanguna, lwakupilukila alimwi aaciiyo ca Bbaibbele.\nKupona Buumi bwa Bunakristo. Cibeela eeci cilanga-langa mbotukonzya kuzibelesya njiisyo zyamu Bbaibbele mubuumi bwesu bwabuzuba abuzuba. Lubazu lupati lwacibeela eeci mubandi wakubuzya akwiingula mucibeela cakuti Ciiyo ca Bbaibbele Cambungano.\nBasikumwaya nyika yoonse batondezya kulumba akaambo kalwiiyo ilupegwa mumuswaangano mupya. Mukwesu umwi ku Australia wakalemba kuti: “Muswaangano Wabuumi Amulimo mubotu kapati! Iziyiigwa zilibonya kuti zilayandika kapati mubuumi bwesu, alimwi azitondezyo tazikatazyi. Ciindi cilibonya kuti cilafwambaana kumana kapati nkaambo zibeela nzifwaafwi, zilasalazya kwaamba twaambo, alimwi zilakwelelezya kwaambisya kuti kazijisi mavidiyo alimwi akuti kazibikkilizya abana.”\nKabunga kabaalu ku Italy kakalemba kuti: “Twajana kuti muswaangano ooyu mupya watukulwaizya toonse kulibambila cakulomya, akaambo kakucita boobo, catugwasya kuyaambele mukuyiisya. Muswaangano ooyu mupya ninzila imwi mbotu kapati yakusalazya njabelesya Jehova kuyiisya bantu bakwe. Sikumwaya uujisi myaka iili 15 wakaamba kuti: ‘Kaindi, cakali kukatazya kubikkila maano kumuswaangano woonse. Pele lino muswaangano ooyu mupya wandigwasya kubikkila maano alimwi akulibambila kabotu kuŋanda.’”\nMukwasyi umwi ku Austria wakalemba kuti: “Kubala Bbaibbele kwesu kwansondo ansondo amwaneesu musimbi uujisi myaka iili kkumi kwakali kukatazya. Pele cibeela cakuti ‘Mbono Izili mu Jwi lya Leza’ cakatukulwaizya kutola lubazu cakwaanguluka. Toonse totatwe lino tulakkomana kulibambila mukubala Bbaibbele kwansondo ansondo. Ciinda kubota ncakuti, tulakonzya kubona mwaneesu mbwayaabuya ambele kumuuya.”\nBa Ines baku Germany bakapandulula kuti: “Ndilakulwaizyigwa kulibambila ziyooyiigwa alimwi akuzinzibala kuyeeya kapati kujatikizya zizyo. Kunyina nondakali kuvwuntauzya boobu. Lino ndilikkomene akaambo kacilongwe cibotu ncondijisi a Jehova. Nyika ya Saatani indipa kukatala akulimvwa kubula nguzu. Miswaangano ilandipa nguzu alimwi akundigwasya kuzumanana.”\nMbungano zyaku Solomon Islands zilakkomana kapati akaambo kamuswaangano mupya alimwi zilasolekesya kulibambila kutegwa kazigwasyigwa kapati. Mbungano zinji zili kulamfwu kwalo ikunyina magesi naa Intaneti, alimwi bakwesu bapona buumi buuba-uba. Ino bacikonzya buti kujana zibelesyo zyamavidiyo alimwi amavidiyo aamwezi amwezi aamiswaangano? Basikumwaya mumbungano imwi iili ansumbu ya Malaita bakamvwana kubelekela antoomwe kwiinda mukusambala ma coconut aakayuma. Mali ngobakajana bakaasanga kumbungano kutegwa baule tv yamavidiyo iitaduli iikonzya kubelesya mulilo wa solar. Mpoonya kutegwa bajane mavidiyo mwezi umwi aumwi, bakwesu balaunka kubusena ibuli afwaafwi nkobakonzya kujana Intaneti kutegwa bakonzye kwaakkopa mavidiyo, alo ngobapa abakwesu bamwi mumbungano.\nMukwesu umwi waku United States wakalemba kuti: “Kuboneka kuti cilanduuba-ubila kwiiya kwiinda mukweebelela zifwanikiso, mavidiyo amaccaati. Tiicali cuuba-uba mumyaka iinda ku 40. Cali kunditolela ciindi kuti ndimvwisye ncondibala kutegwa ndicikonzye kupanduluda muntu umwi. Aboobo ndiyanda kubalumba bamu Kabunga Keendelezya akaambo kazibelesyo nzyotujisi izigwasya kwiiya kwiinda mukweebelela. Mavidiyo aamakani aantalisyo aamabbuku aamu Bbaibbele alakkomanisya kapati, alimwi azitondezyo izili mukabbuku kamuswaangano nzyezizyo nzyondiyanda! Tacidoonekwi kuti Jehova wakulongezya kusolekesya kwanu ikugwasya bantu bakwe munzila eeyi. Ndalumba kapati.”\nBUUMI AMULIMO WESU WA BUNAKRISTO—BUBAMBE BWAMISWAANGANO BUPYA\nMAKANZE Kumvwisya makani aali mu Jwi lya Leza—2Tim. 2:15\nZIBEELA ZIJANIKA Zifwanikiso amasena aakulembela twaambo\nAMUSUGWAALE MUMULIMO WAMUMUUNDA\nMAKANZE Kulibambila mulimo wamumuunda—2Tim. 4:5\nZIBEELA ZIJANIKA Mavidiyo alimwi azitondezyo zyacikozyanyo\nMAKANZE Kwiiya mbotukonzya kubelesya njiisyo zyamu Bbaibbele mubuumi bwabuzuba abuzuba—1Kor. 10:31\nZIBEELA ZIJANIKA Mavidiyo aajanika a JW Broadcasting alimwi akutola lubazu lya Ciiyo ca Bbaibbele Cambungano


Elija: Sa Awebo Uloongumana Akuloonda? | Amuyiishe Bana Banu\nBona mwanike musankwa uyu uli papikica. Utooboneka kuungumana akuloonda, sa tabushi? Sa wakalinyumfwawo ubo?— Cimwi ciindi soonse tulanyumfwa ubo. Baibo ilaambawo pa bashicibusa bakwe Yehova abo bakoongumana akuloonda. Womwi wa babo wakalinga ngu Elija. Atwiiye pali nguwe.\nJesebelo wakalinga kusuni kucaya Elija\nElija wakalinga kukala mu Isilaeli, Yesu katana kushalwa. Aabu mwaami wa bene Isilaeli, taakalinga kulambila Lesa wancine Yehova. Lakwe amukaakwe, Jesebelo, bakalinga kulambila lesa wakubeca Baali. Aboobo bantu baanji mu Isilaeli bakatalika kulambila Baali. Mwaami mwanakashi Jesebelo wakalinga mubibiibi moyo alimwi wakalinga kusuni kucaya boonse bakalinga kulambila Yehova, kubikawo aElija! Sa ulicishi Elija ncakacita?—\nElija wakacica! Wakaya kulaale muluyanga akuyuba mucimfwengo. Ino utooyeeya ayi ngumulandunshi ncakacitila boobo?— Ee, wakaloonda. Ono Elija taakalinga kweelete kuloonda. Ngumulandunshi? Mukwiinga wakalinga kucishi ayi Yehova inga wamucafwa. Yehova wakalinga watondeshawo kale nkusu shakwe kuli Elija. Wakakumbula mupailo wakwe Elija kwiinda mukuleta mulilo kuswa kwiculu. Aboobo inga taalilwi kumucafwa!\nIno Yehova wakamucafwa buyani Elija?\nElija ndyaakalinga mucimfwengo, Yehova wakamwiipusha ayi: ‘Ino utoocita nshi kuno?’ Lakwe wakakumbula ayi: ‘Nebo ndacalabo neenka nentoomulambila. Ndibo neenka, alimwi ntooloonda kucaikwa.’ Elija wakalinga kuyeeya ayi basebenshi bakwe Yehova bamwi boonse bacaikwa. Sombi Yehova wakamwaambila Elija ayi: ‘Sobwe, teshi boonse. Kuli abamwi bali 7,000 bacinambila. Utaloondi. Ndicite milimo iinji njoweelete kucita!’ Sa utooyeeya ayi Elija wakasangalala kunyumfwa makani ayo?—\nIno inga weeya nshi kucakacitikila Elija?— Toeelete kuungumana nabi kuloonda. Ulicite babyo basuni Yehova alimwi bakusuni. Alimwi Yehova ulicite nkusu shiinji, aboobo ananookucafwa! Sa ulisangalalite kushiba kwaamba ayi tobete weenka?—\n1 Baami 19:3-18\nMunshiku shakwe Elija, sa bantu baanji mu Isilaeli bakalinga kulambila Yehova? Ino bakalinga kulambila ani?\nNgumulandunshi Elija ncakacicila akuya mukuyuba mucimfwengo?\nIno Yehova wakamwaambila nshi Elija?\nIno nciinshi nceenga tweeya kucakacitikila Elija?


Bashemi: Mulute Mwanaa Mina Yasanonoboka Kusebeleza Jehova |\n“Jesu a zwelapili ku hula mwa butali ni kwa mubili ni kwa shemubo ya naa shemubiwa ka yona fapilaa Mulimu ni batu.”—LUKA 2:52.\nLIPINA: 41, 89\nMUKONA KUTUSA CWAÑI MWANA MINA YASANONOBOKA KA KULIKANYISA MUTALA WA JESU WA . . .\n1, 2. (a) Ki lika mañi zebilaezanga bashemi babañwi babanani bana babasa nonoboka? (b) Banana bakona kutuseha cwañi ka nako yebasa nonoboka?\nNTO yeñwi yetabisanga hahulu bashemi ki kubona mwanaa bona hakolobezwa. Bana babo Berenice babane kaufelaa bona nebakolobelizwe pili basika kwanisa kale lilimo ze 14. Bo Berenice babulela kuli: “Nto yeo neilutabisize hahulu ka kuba bashemi. Kaufelaa luna kaniti nelutabile hahulu kuli bana baluna nebabata kusebeleza Jehova. Kono hape neluziba kuli bakeñisa kuli bana baluna nebasa nonoboka, nebaka talimana ni matata a mañata.” Ni mina mwakona kubilaezwa ki nto yeo haiba mwanaa mina wamushimani kamba wamusizana usa nonoboka kamba utuha a nonoboka.\n2 Caziba wa litaba za mobanahanela banana, ubulela kuli lilimo za kunonoboka likona kuba zetaata kwa bashemi ni bana, kono bashemi habaswaneli kunahana kuli bana babona babasa nonoboka bakataza kamba kuli banani ngana ya sanana. Kono ubulela kuli banana babasa nonoboka banani bunangu bwa kueza lika, banani maikuto luli, mi batabela kutanda nako ni balikani babona. Kacwalo, bana bamina habasa nonoboka, bakona kuba ni silikani sesitiile ni Jehova, sina feela mwanaaezelize Jesu hanaasali mwanana. (Mubale Luka 2:52.) Hape bakona kuekeza kwa buikoneli bwa bona bwa kukutaza ni kuba ni takazo yetuna yakueza zeñata mwa sebelezo yabona ku Mulimu. Mi bakona kuikezeza likatulo zecwale ka kuineela bupilo bwa bona ku Jehova, ni kumamela litaelo zahae. Kono ki lika mañi zemukona kueza ka kuba mushemi kuli mulute mwanaa mina yasanonoboka kuli a sebeleze Jehova? Mwakona kuituta ku Jesu mwanaalutezi balutiwa bahae ka lilato, ka buikokobezo, ni ka kuba ni temuho.\nMULATE MWANAA MINA YASANONOBOKA\n3. Baapositola nebazibile cwañi kuli Jesu neli mulikanaa bona?\n3 Jesu nesi feela Mulenaa baapositola bahae, kono hape naali mulikanaa bona. (Mubale Joani 15:15.) Mwa linako za Bibele, mulena naasa ambolangi hahulu ni batanga bahae ka za mihupulo yahae ni maikuto ahae. Kono Jesu yena naasika nga baapositola bahae sina batanga. Naabalata, mi naatandanga nako ni bona. Naatabelanga kubabulelela mihupulo yahae ni maikuto ahae, mi naateelezanga ka tokomelo hane batalusanga mihupulo yabona ni maikuto abona. (Mare. 6:30-32) Bakeñisa kuli Jesu naaikambotanga ni baapositola bahae, nebabile balikani babatuna mi naabatusize kuitukiseza musebezi one bakaeza kwapili.\n4. Bashemi, mukona kuba cwañi balikani babana bamina? (Mubone siswaniso sesi fa likepe 9.)\n4 Nihaike kuli munani maata fahalimwaa bana bamina, mwakona kuba balikani babona hape. Balikani batandanga nako hamoho. Mwendi mwakona kubanga ni nako yenyinyani yakusebeza kamba kueza lika zeñwi ilikuli mube ni nako yeñata ni bana bamina. Muswanela kulapela ni kunahanisisa hahulu kaza nto yeo. Balikani hape batabela lika zeswana. Kacwalo, muswanela kuziba lika zatabela mwanaa mina yasanonoboka, zecwale ka lipina, mafilimu, kamba lipapali zaalata hahulu. Hasemuezize cwalo, mulike kutabela lika zatabela mwanaa mina. Bo Ilaria, babapila kwa Italy, babulela kuli: “Bashemi baka nebatabela lipina zeneni teelezanga. Mane, bondate nebabile balikani baka babatuna, mi neniikutwanga kulukuluha kuikambota ni bona kaza taba ifi kamba ifi.” Hamuba balikani babana bamina ni kubatusa kuli babe balikani ba Jehova, hamuna kulatehelwa ki maata amina sina mushemi. (Samu 25:14) Bana bamina bakabona kuli mwabalata nikuli mwa bakuteka, mi kukababela bunolo kuikambota nimina kaza taba ifi kamba ifi.\n5. Balutiwa ba Jesu nebakaba cwañi ni tabo mwa bupilo habaeza musebezi wa Jehova?\n5 Jesu naaziba kuli haiba balutiwa bahae basebeleza Jehova ka mafulofulo, ni kuzwelapili kupateha mwa musebezi wa kukutaza taba yende, nebakaba ni tabo luli. Kacwalo, naabasusuelize kuli basebeze ka taata mwa musebezi wa kukutaza, mi naabasepisize kuli ukabatusa.—Mat. 28:19, 20.\n6, 7. Mukona kubonisa cwañi kuli mwalata bana bamina hamubaluta kulatelela tomahanyo yabona ya kusebeleza Jehova?\n6 Mubata kuli bana bamina babe bukaufi ni Jehova. Mi Jehova ubata kuli mubalute ni kubakalimela. Umifile maata akueza cwalo. (Maef. 6:4) Kacwalo, muswanela kubona teñi kuli bana bamina balutiwa ka nako kaufela. Hamunahane ka za taba ye: Mubonanga teñi kuli bana bamina baya kwa sikolo, kakuli mwaziba kuli sikolo ki sabutokwa, mi mubata kuli bana bamina baikole kuituta lika zenca. Ka kuswana, mubonanga teñi kuli bafumaneha kwa mikopano ya puteho, kwa mikopano yemituna, mane ni kwa tukiso ya kulapela sina lubasi. Kakuli tuto yebafumana ka kuituta za Jehova yakona kubatusa kupilisa bupilo bwabona. Kacwalo, mubatuse kutabela kuituta ka za Jehova nikuli balemuhe kuli wakona kubatusa kuba ni butali luli. (Liprov. 24:14) Hape mulute bana bamina kuyanga mwa sebelezo ya mwa simu ka nako kaufela. Mulikanyise mutala wa Jesu ka kutusa bana bamina kuikola kuluta babañwi Linzwi la Mulimu.\n7 Kulatelela tomahanyo ya kusebeleza Jehova yecwale ka kuituta Bibele, kuyanga kwa mikopano, ni kuyanga mwa sebelezo ya mwa simu, kukona kutusa cwañi banana babasa nonoboka? Erin yapila kwa South Africa, ubulela kuli: “Hañata luna banana nelusatabelangi hahulu kuituta Bibele, kuya kwa mikopano, ni kuya mwa sebelezo ya mwa simu. Ka linako zeñwi, nelufilikanyanga ka bomu tukiso yaluna ya Kulapela Sina Lubasi ilikuli lusike lwaabana kuyona. Kono bashemi baluna nebasika zwafiswa ki likezo zaluna. Erin uitumela hahulu kwa bashemi bahae bakeñisa kuli nebamutusize kulemuha kuli lika zeo ki za butokwa hahulu. Ka nako yacwale, Erin haikutwangi hande hashuta mikopano kamba hasika ya mwa sebelezo ya mwa simu, mi ulikanga mwakonela kaufela kuli asike a shuta mikopano kamba kupalelwa kuya mwa sebelezo ya mwa simu.\n8. (a) Jesu naabonisize cwañi kuli naaikokobeza? (b) Buikokobezo bwa Jesu nebutusize cwañi balutiwa bahae?\n8 Nihaike kuli Jesu naapetahalile, naaikokobeza, mi naabulelezi balutiwa bahae kuli naatokwa kutusiwa ki Jehova. (Mubale Joani 5:19.) Kana nto yeo neitahisize kuli balutiwa bahae basike bamukuteka hahulu? Kutokwa. Mane nebamusepile hahulu hanebalemuhile kuli naaitingile ku Jehova. Hasamulaho, nebalikanyisize mutala wahae wa buikokobezo.—Lik. 3:12, 13, 16.\nHaiba muitumelela mafosisa amina, bana bamina baka mikuteka\n9. Kuitumelela mafosisa a mina ni kukupa swalelo kukona kutusa cwañi bana bamina babasa nonoboka?\n9 Ka kushutana ni Jesu, luna halusika petahala, mi lwaezanga mafosisa. Kacwalo mube ni buikokobezo. Mulemuhe kuli kunani lika zeñata zemusa koni kueza, mi muitumelele mafosisa amina. (1 Joa. 1:8) Haiba mueza cwalo, mwanaa mina yasanonoboka uka ituta kuitumelela mafosisa ahae, mi uka mikuteka hahulu. Ki mubelekisi yacwañi yenemuka kuteka hahulu? Kana ki mubelekisi yaitumelelanga mafosisa ahae, kamba mubelekisi yasakupangi swalelo hafosize? Bo Rosemary, babanani bana babalaalu, babulela kuli bona ni bakubona, nebatabelanga kuitumelala mafosisa abona. Batalusa kuli: “Kueza cwalo, nekutahisize kuli bana baluna balukuluhe kulutaluseza matata ebatalimana ni ona.” Baekeza kuli: “Nelulutile bana baluna kuziba kobakona kufumana tatululo kwa matata abona. Henebatokwanga tuso, ka nako kaufela nelubatusanga ka kuitusisa lihatiso zaluna zetomile fa Bibele, mi nelulapelanga ni bona.”\n10. Jesu naabonisize cwañi kuli waikokobeza hanaabulelelanga balutiwa bahae zakueza?\n10 Jesu naanani maata akubulelela balutiwa bahae zakueza. Kono bakeñisa kuli naaikokobeza, hañata naabataluseza libaka habaswanela kueza nto yeñwi. Ka mutala, naasika babulelela feela kuli babate pili Mubuso ni kuluka kwa Mulimu. Kono hape naabulezi kuli: “Mi linto ze ñwi zeo kamukana mu ka li ekelezwa kwateñi.” Jesu hanaababulelezi kuli batuhele kuatulanga babañwi, naatalusize kuli: “Kuli ni mina mu si ke mwa atulwa, kakuli mu ka atulwa ka katulo ye mu atula ba bañwi.”—Mat. 6:31–7:2.\n11. Mukona kutusa cwañi mwanaa mina yasanonoboka ka kumutaluseza libaka hamutomile mulao omuñwi kamba hamuezize katulo yeñwi?\n11 Mufumane nako yeswanela ya kutaluseza mwanaa mina yasanonoboka libaka hamutomile mulao omuñwi kamba hamuezize katulo yeñwi. Hakautwisisa libaka hamuezize cwalo, ukalatelelanga zemubulela. Bo Barry, babahulisize bana babona babane babulela kuli: “Kutaluseza banana babasa nonoboka libaka hamueza nto yeñwi kutahisa kuli bamisepe.” Banana babasa nonoboka baka bona kuli hamusika toma mulao kamba kueza katulo yeñwi bakeñisa kuli munani maata akueza cwalo, kono ki ka libaka la kuli kunani libaka leliutwahala hamuezize cwalo. Hape muhupule kuli banana babasa nonoboka haisali banana babanyinyani. Baituta kunahana ili bona, mi babata kuikezeza likatulo. (Maro. 12:1) Bo Barry batalusa kuli: “Banana babasa nonoboka baswanela kuituta kueza likatulo zeutwahaha, ili zeezizwe ka libaka leliutwahala isiñi ka maikuto.” (Samu 119:34) Kacwalo, mube ni buikokobezo mi mutaluseze mwanaa mina yasanonoboka libaka hamuezize katulo yeñwi. Haiba mueza cwalo, ukaituta kuikezeza likatulo, mi ukaziba kuli mwa mukuteka ni kuli mwalemuha kuli usweli wahula.\n12. Bakeñisa kuli Jesu naanani temuho, naatusize cwañi Pitrosi?\n12 Jesu naanani temuho mi naaziba tuso yene batokwa balutiwa bahae. Ka mutala, Jesu hanaabulelezi balutiwa bahae kuli ukabulaiwa, Pitrosi naamubulelezi kuli aikutwele bukutu. Jesu naaziba kuli Pitrosi naamulata kono hape naaziba kuli mubonelo wa Pitrosi neusika luka. Jesu naatusize cwañi Pitrosi ni balutiwa babañwi? Pili, naahakuluzi Pitrosi. Ki hona cwale atalusa zekaezahala kwa batu babatuhela kueza tato ya Jehova ka nako yekuli taata kueza cwalo. Jesu hape naabulezi kuli Jehova ukafa batu babasina buitati mupuzo. (Mat. 16:21-27) Pitrosi naaitutile tuto.—1 Pit. 2:20, 21.\n13, 14. (a) Ki lika mañi zekona kubonisa kuli mwanaa mina yasanonoboka utokwa kutiisa tumelo yahae? (b) Mukona kuziba cwañi tuso yatokwa mwanaa mina wamushimani kamba wamusizana?\n13 Mukupe Jehova kuli amituse kuba ni temuho ilikuli muzibe tuso yatokwa mwanaa mina yasanonoboka. (Samu 32:8) Mwendi mulemuhile kuli hasana tabo yanaanani yona, kamba mwendi sabulelanga lika zemaswe ka za mizwale. Mwendi muikutwa kuli kunani nto yeñwi yasika mitaluseza. Musike mwa matukela kunahana kuli mwanaa mina yasanonoboka usweli kueza lika zeñwi zesika luka kwa mukunda. * (Mubone litaluso za kwatasi.) Kono musike mwa tuhelele butata bo, kamba kunahana kuli butata bo bukafela ili bona. Mwendi mukatokwa kumutusa kuli atiise tumelo yahae.\nMutuse mwanaa mina yasanonoboka kuli afumane balikani babande mwa puteho (Mubone paragilafu 14)\n14 Kuli muzibe momukona kutuseza mwana mina yasanonoboka, mumubuze lipuzo ka musa ni ka likute. Kueza cwalo, kuswana feela inge kuka mezi mwa lisima. Haiba muka mezi ao ka bubebe, hamuna kuka mezi amañata sina monemutokwela. Ka nzila yeswana, haiba hamubonisi pilu-telele hamubuza mwanaa mina yasanonoboka lipuzo, kamba mulika kumuhapeleza kubulela, hamuna kuziba za nahana ni mwaikutwela luli. (Mubale Liproverbia 20:5.) Bo Ilaria bahupula kuli hanebasa nonoboka, nebabatanga kutanda nako yeñata ni bana ba sikolo babañwi nihaike kuli nebaziba kuli kueza cwalo nekusika luka. Bashemi babona nebalemuhile kuli bo Ilaria nebabilaezwa ki nto yeñwi. Bo Ilaria babulela kuli: “Zazi leliñwi manzibwana, bashemi baka nebanitaluselize kuli nebalemuhile kuli nenibilaezwa ki nto yeñwi, mi sebanikupa kuli nibataluseze butata bwaka. Haniutwa cwalo, naalotisa miyoko, senitalusa butata bwaka, mi senikupa tuso kubona. Sebanikumbata ni kunibulelela kuli bautwisisa muinelo waka mi sebasepisa kuli baka nitusa.” Bashemi babo Ilaria kapili-pili bakalisa kutusa bo Ilaria kufumana balikani babande mwa puteho.\nMulemuhe tulemeno totunde twanani tona mwanaa mina yasanonoboka, mi mumubabaze\n15. Ki mwa nzila ifi yeñwi mo Jesu naabonise kuli unani temuho?\n15 Jesu hape naabonisize kuli unani temuho hanaalemuhile tulemeno totunde tonebanaani tona balutiwa bahae. Ka mutala, Natanaele hanaautwile kuli Jesu naasimuluha kwa Nazareta, Natanaele abulela kuli: “Kuli ku na ni se sinde se si ka zwa kwa Nazareta?” (Joa. 1:46) Kambe nemuliteñi ka nako yeo, kana nemuka nahana kuli Natanaele naanani mubonelo ofosahalile kamba kuli naanani saluluti, kamba kana nemuka nahana kuli naasina tumelo? Jesu naasika nahana cwalo. Kono naanani temuho mi naaziba kuli Natanaele naabulela niti, kacwalo Jesu abulela kuli: “Ha mu bone Muisilaele yo kaniti ku si na bupumi ku yena.” (Joa. 1:47) Jesu naakona kuziba ze mwa lipilu za batu, mi naaitusisize buikoneli bo kwa kulemuha tulemeno totunde tonebanani tona batu.\n16. Mukona kususueza cwañi mwanaa mina yasanonoboka kueza zwelopili?\n16 Nihaike kuli hamukoni kuziba zemwa lipilu za batu sina Jesu, mwakona kuba ni temuho. Jehova wakona kumitusa kuli mulemuhe tulemeno totunde twanani tona mwanaa mina yasanonoboka. Haiba mwanaa mina yasanonoboka amifoseza, musike mwabulela kuli ki mutu yamaswe kamba kuli ki sikatazi. Musike mwanahana cwalo nihaiba hanyinyani. Kono mumutaluseze kuli mulemuhile tulemeno twahae totunde, nikuli munani buikolwiso bwakuli ubata kueza lika zelukile. Mulemuhe zwelopili yasweli kueza, mi mumubabaze. Mumutuse kusebeleza fa tulemeno twahae totunde, ka kumufa misebezi yemiñata haiba kueza cwalo kwakonahala. Jesu naaezize cwalo kwa balutiwa bahae. Jesu naafile Natanaele (hape ya bizwa Bartolome), buikalabelo bobutuna hamulaho wa silimo ni licika kuzwa fanaakopanezi ni yena. Jesu naaketile Natanaele kuli abe muapostola, mi Natanaele naaezize musebezi wanaafilwe ka busepahali. (Luka 6:13, 14; Lik. 1:13, 14) Kacwalo, mwa sibaka sakutahisa kuli mwanaamina yasanonoboka aikutwe kuli haezi hande hahulu, mumubabaze ni kumususueza. Mumutuse kuikutwa kuli wakona kumitabisa ni kutabisa Jehova nikuli wakona kuitusisa buikoneli bwahae kwa kusebeleza Jehova.\nKULUTA BANA BAMINA KUKAMITAHISEZA TABO YETUNA\n17, 18. Haiba muzwelapili kuluta mwanaa mina yasanonoboka kuli a sebeleze Jehova, ki lika mañi zekazwa mwateñi?\n17 Mwendi mwakona kuikutwa sina mwanaaikutwezi muapositola Paulusi. Naabilaezwa hahulu ki batu bane baswana sina bana bahae. Batu bao ki bona banaatusize kuli baitute ka za Jehova, mi naabalata hahulu. Kacwalo, nekumuutwisanga hahulu butuku kunahana kuli babañwi ba batu bao mwendi habana kuzwelepili kusebeleza Jehova. (1 Makor. 4:15; 2 Makor. 2:4) Bo Victor babahulisize bana babona babalaalu babulela kuli: “Lilimo za kunonoboka nesi zebunolo. Niteñi, linako zende zenelubile nizona nelifita matata ane lutalimani niona. Ka tuso ya Jehova, nelukonile kuikola silikani sesinde ni bana baluna.”\n18 Bashemi, musebeza ka taata kuluta bana bamina bakeñisa kuli mubalata hahulu. Musike mwazwafa. Munahane feela tabo yemukaba niyona mwanaa mina hakaikatulela kusebeleza Mulimu ni kuzwelapili kueza cwalo ka busepahali.—3 Joa. 4.\n^ par. 13 Bashemi bakona kutuseha hahulu haiba babala buka ya Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 1, likepe 317, ni Volume 2, makepe 136-141.\nMulikanyise mutala wa Jesu: Muitute ku Jesu mwanaalutezi balutiwa bahae. Naabalutile kuli balate Jehova ni kumusebeleza. Neli mulikanaa bona, mi naalemuhile tulemeno totunde tonebanaani tona. Hanaabakupanga kuli baeze nto yeñwi, naabatalusezanga libaka habaswanela kueza nto yeo


Levitiko 17 IBBAIB63 - Lino Jehova wakaambila Musa - Bible Search\nMilao yakujaya banyama ayakulya bulowa\n1Lino Jehova wakaambila Musa kuti, 2Ambila Aroni abana bakwe abana boonse ba-Israyeli, kuti, Mbuboobu Jehova mbwaakalailila. 3Kufumbwa muntu waluzubo lwa-Israyeli uujaya ŋombe nanka kabelele nanka impongo mumalabba naaba anze lyamalabba, 4-na taleti kumulyango watente lyambunganino, kuti acipaizye mbuli cipaizyo ca-Jehova kunembo lyatente lyambunganino, oyo muntu ulapegwa mulandu wabulowa. Watila bulowa, Oyo muntu ulatandwa muciinga cakwe. 5-Oyu mulao ngwakuti bana ba-Israyeli balete zipaizyo zyabo nzibapaizya musokwe, bazilete kuliJehova kumulyango watente lyambunganino, kumupaizi, bazituule mbuli zituuzyo zyakutontozya kuli-Jehova. 6-Mupaizi asansaile bulowa acipaililo ca-Jehova kumulyango watente lyambunganino, akutenta mafuta, kube bweema bubotu bwakubotezya Jehova. 7-Aboobo mukupaizya kwabo tabakooyoopaila limbi zyeelo, nzibali kuyandaula cabwaamu. Oyu ulaba mulao walyoonse akati kabo mumazyalani aabo oonse.\n8Alimwi kobaambila kuti, Kufumbwa muntu waluzubo lwa-Israyeli, naba mweenzu uukala-kala akati kanu, uutuula cituuzyo na cipaizyo, 9na tacileti kumulyango watente lyambunganino kuti acituulile Jehova, oyo muntu ulatandwa muciinga cakwe.\n10-Alimwi kufumbwa muntu waluzubo lwa-Israyeli, nanka mweenzu uukala-kala akati kabo, uulya bulowa, njoomulwisya oyo muntu uulya bulowa, njoomutanda muciinga cakwe. 11-Nkaambo mubulowa mobubede buumi bwanyama, alimwi mbombubo mbondimupede acipaililo kuti bumanye milandu yanu, nkaambo bulowa mbobumanya milandu nkaambo kabuumi. 12Nciceeco ncindaambila bana ba-Israyeli kuti, Kutabi muntu naba omwe akati kanu uulya bulowa, naba mweenzu uukala-kala akati kanu, atalyi bulowa pe. 13-Kufumbwa muntu wabana ba-Israyeli, nanka mweenzu uukala-kala akati kabo, uuvwima akujaya munyama na muyuni uuligwa, uleelede kutila bulowa ansi akubuvumbaabulengo.\n14-Nkaambo mubulowa mobubede buumi bwabalenge boonse, Nciceeco ncindaambila bana ba-Israyeli kuti, Mutalyi bulowa bwamulenge naba omwe, nkaambo mubulowa bwakwe mobubede buumi bwamulenge. Kufumbwa uubulya ulatandwa muciinga cakwe. 15-Alimwi kufumbwa muntu uulya cilifwida nanka cilumwa kubanyama, naba muzyalwemucisi naba mweenzu, asanzye zyakusama zyakwe, akusamba amubili akusofwaala mane kusikila kumabbililo aazuba, elyo ulasalala. 16-Pele na tazisanzyi nanka kusamba, ulijisi mulandu.


Ino Mbunga ya Watch Tower Bible and Tract Society Ninzi?\nAMUBALE MU Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Toba) Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chitonga Chol Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Fante Faroese Finnish French Galician Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Iloko Indonesian Italian Japanese Javanese Kabiye Kabyle Kachin Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Low German Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mazatec (Huautla) Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngabere Nias Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otomi (Mezquital Valley) Pangasinan Persian Polish Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Cuzco) Rarotongan Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tiv Tojolabal Tongan Totonac Tsonga Turkish Turkmen Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Urdu Valencian Venda Vezo Vietnamese Wallisian Welsh Xhosa Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nMbunga ya Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania nimbunga iitapangi mpindu iyakatalisyigwa mu 1884 kwiinda mukutobela milawo ya Commonwealth of Pennsylvania, U.S.A. Ilabelesyegwa a Bakamboni ba Jehova kusumpula mulimo wabo wanyika yoonse, walo uubikkilizya akumwaya ma Bbaibbele alimwi amabbuku aamba zyamu Bbaibbele.\nKweelana abbuku ilyaamba makanze aambunga eeyi, makanze aanjiyo ajatikizya “bukombi, kuyiisya alimwi amilimo yakugwasya bantu,” ikapati “kukambauka alimwi akuyiisya mulumbe wa Bwami bwa Leza mubusolozi bwa Kristo Jesu.” Kutegwa muntu abe mumbunga eeyi, ccita buyo kuti watambwa alimwi kutambwa ooko takuyeeme akuvwula kwamali ngaasanga muntu. Bantu ibali mumbunga eeyi alimwi abeendelezi, bagwasyilizya bamu Kabunga Keendelezya ka Bakamboni ba Jehova.\nMbunga Zizumizyidwe Amulawo Izigwasyilizya\nKunze aambunga ya Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Bakamboni ba Jehova balabelesya mbunga zinji izizumizyidwe amulawo muzisi ziindene-indene. Akati kambunga eezyi, mumazina aanzizyo kulabikkilizyigwa amabala mbuli aakuti “Watch Tower,” “Watchtower,” naa kwaasandulula.\nKuzwa nozyakatalisyigwa, mbunga eezyi zyatugwasya kucita mulimo mupati mbuli:\nKulemba alimwi akumwaya. Twamwaya ma Bbaibbele aabalilwa ku 220 miliyoni alimwi amabbuku aamba zyamu Bbaibbele aabalilwa ku 40 bbiliyoni mumyaambo iinda ku 700. Webbusaiti ya jw.org yagwasya bantu kubala Bbaibbele a Intaneti kakunyina kubbadela mumyaambo iinda ku 120 alimwi akujana bwiinguzi kumibuzyo mbuli wakuti, “Ino Bwami bwa Leza Ninzi?”\nZikolo. Tuleendelezya zikolo ziindene-indene kuyiisya Bbaibbele. Mucikozyanyo, kuzwa mu 1943 Bakamboni ba Jehova ibainda ku 8,000 bagwasyigwa alwiiyo lupegwa mucikolo citegwa Watchtower Bible School of Gilead, kubapa kuti babeleke kabali bamisyinali naa kuyumya mulimo wesu wanyika yoonse. Alimwi nsondo ansondo mamiliyoni aabantu kubikkilizya abaabo ibatali Bakamboni, balatambula malailile kumiswaangano iicitwa mumbungano zyesu. Kuyungizya waawo tuleendelezya zikolo zyakwiiya kubala akulemba alimwi tulijisi abbuku lijanika mumyaambo iili 110 iliyiisya bantu kubala akulemba.\nMilimo yakugwasya bantu. Twagwasya bantu ibali mumapenzi akaambo kantenda kwiinda mukubapa zintu zyakuligwasya—taciko makani naa ntenda eezyo zyapangwa abantu, mbuli yeeyo yakujayana yakacitika mu 1994 ku Rwanda naa ntenda zilicitikila mbuli yamuzuzumo yakacitika mu 2010 ku Haiti.\nNokuba kuti kwacitwa zintu zinji kwiinda mumbunga eezyi nzyotubelesya, mulimo wesu tauyeeme ambunga eezyi. Munakristo umwi aumwi ulijisi mukuli uumugeme wakuzuzikizya mulawo uuzwa kuli Leza wakukambauka alimwi akuyiisya makani mabotu. (Matayo 24:14; 28:19, 20) Tusyoma kuti Leza ulatugwasyilizya mumulimo wesu alimwi akuti ulazumanana kupa kuti mulimo ooyu ‘ukomene.’—1 Bakorinto 3:6, 7.\nIno Mabbuku a Bakamboni ba Jehova Alembwa Buti Alimwi Asandululwa Buti?\nTulasimba mabbuku mumyaambo iinda ku 750. Nkaambo nzi ncotusolekesya kucita boobo?\nIno Bakamboni ba Jehova Baajana Kuli Mali Ngobabelesya Mumulimo Wabo?\nIno Bakamboni ba Jehova Baweendelezya Buti Mulimo Wabo Wakukambauka?


Kuba Mutu wa Kwa Moya Kutalusañi? | Tuto\n“Haike Mulimu . . . amituse kaufelaa mina kunahana sina mwanaanahanela Kreste Jesu.”—MARO. 15:5.\nLIPINA: 17, 13\nLukona kuziba cwañi mutu wa kwa moya?\nLukona kuitutañi kwa mitala ya batu babatiile kwa moya?\nKi kabakalañi haluswanela kuikataza kuba ni “munahano wa Kreste”?\n1, 2. (a) Mizwale ni likaizeli babañata baikutwa cwañi ka za kuisa munahano kwa lika za kwa moya? (b) Ki lipuzo mañi za butokwa zeluka nyakisisa?\nKAIZELI yomuñwi wa kwa Canada naabulezi kuli: “Kuba mutu wa kwa moya kunitusize kuba ni tabo mwa bupilo ni kutiyela miliko yenikopana ni yona zazi ni zazi.” Muzwale yomuñwi wa kwa Brazil uli: “Mwahalaa lilimo ze 23 zelubile mwa linyalo, na ni musalaaka lubile ni tabo yetuna kabakala kuli neluikataza kuisa munahano kwa lika za kwa moya.” Mi muzwale yomuñwi wa kwa Philippines utalusa kuli: “Kuba mutu wa kwa moya kunitusize kuba ni kozo ya mwa munahano, mi kunitusize kupilisana hande ni mizwale ba lisimuluho zeshutana-shutana.”\n2 Manzwi a mizwale ni likaizeli bao abonisa kuli lwatusiwa haluba batu ba kwa moya. Kacwalo, lwakona kuipuza kuli: ‘Nikona kuba cwañi mutu yatiile kwa moya ilikuli nitusiwe hahulu sina mobatuselizwe mizwale ni likaizeli bao?’ Kono lusika alaba kale puzo yeo, luswanela kuutwisisa hande zeibulela Bibele ka za batu ba kwa moya, kamba babaisa munahano kwa lika za kwa moya. Mwa taba ye, lukaalaba lipuzo zetaalu za butokwa. (1) Kuba mutu wa kwa moya kutalusañi? (2) Ki mitala mañi yeka lutusa kuli lube babatiile kwa moya? (3) Kuikataza kuba ni “munahano wa Kreste” kuka lutusa cwañi kuba batu ba kwa moya?\nMUTU WA KWA MOYA KI MUTU YACWAÑI?\n3. Bibele ibonisa cwañi shutano ye mwahalaa mutu wa nama ni mutu wa kwa moya?\n3 Muapositola Paulusi ulutusa kuutwisisa seo mutu wa kwa moya ali sona ka kubonisa shutano ye mwahalaa “mutu wa kwa moya” ni “mutu wa nama.” (Mubale 1 Makorinte 2:14-16.) Batu bao bashutana cwañi? “Mutu wa nama” utaluswa kuli haamuheli “lika za moya wa Mulimu, kakuli ku yena lika zeo ki butoto; mi haakoni kuliziba.” Kono “mutu wa kwa moya utatuba lika kaufela” mi unani “munahano wa Kreste.” Paulusi ulususueza kuli lube batu ba kwa moya. Ki mwa linzila lifi zeñwi mobashutanela batu ba nama ni batu ba kwa moya?\n4, 5. Ki mikwa yecwañi yabonisanga mutu wa nama?\n4 Pili, halunyakisiseñi moya wabonisa mutu wa nama. Batu babañata mwa lifasi kacenu banani moya obonisa kuli baisa munahano kwa lika za nama. Paulusi naatalusize moya wo kuli ki “moya osebeza cwale kwa bana babasa utwi.” (Maef. 2:2) Moya wo, utahisa kuli batu babañata balatelele feela zebaeza batu babañwi. Baisa munahano kwa lika za nama. Kabakaleo, buñata bwabona baezanga feela zebaanga bona kuli lilukile, mi habaikatazangi kulatelela likuka za Mulimu. Mutu wa nama, kamba yaisa munahano kwa lika za nama, hañata uisanga hahulu pilu kwa kubata libubo ni sifumu mi uikutwanga kuli unani tukelo ya kueza lika zabata.\n5 Ki lika mañi zeñwi zekona kulutusa kuziba mutu wa nama? Batu babaeza “misebezi ya nama” ni bona ki batu ba nama. (Magal. 5:19-21) Liñolo la Paulusi lapili lanaañolezi puteho ya kwa Korinte litalusa mikwa yemiñwi yebabonisanga batu ba nama. Mikwa yeo ikopanyeleza likauhano, kuyemela tukwata totutahisa lifapahano, moya wa likañi, kuisana kwa likuta, kusakuteka babazamaisa, kuca maswe ni kunwa maswe. Mutu yaisa munahano kwa lika za nama halikiwa, uhapiwanga ka bunolo. (Liprov. 7:21, 22) Juda naabulezi kuli kwapili, nekukaba ni batu bane bakaisa hahulu munahano kwa lika za nama kuli mane ‘nebasike balata za kwa moya.’—Juda 18, 19.\n6. Lukona kuziba cwañi mutu wa kwa moya?\n6 Kono kuba “mutu wa kwa moya” kutalusañi? Ka kushutana ni mutu wa nama, mutu wa kwa moya uisa pilu kwa silikani sahae ni Mulimu. Batu babaisa munahano kwa lika za kwa moya baikataza ‘kulikanyisa Mulimu.’ (Maef. 5:1) Fo kutalusa kuli balikanga ka taata kunahana mwanahanela Jehova ni kuunga lika mwaliingela. Baikutwa kuli Mulimu uteñi luli. Ka kushutana ni batu babaisa munahano kwa lika za nama, batu ba kwa moya balika kueza lika kaufela ka kulumelelana ni likuka za Jehova. (Samu 119:33; 143:10) Mutu yaisa munahano kwa lika za kwa moya haisi pilu kwa lika za nama, kono uikataza kubonisa “muselo wa moya.” (Magal. 5:22, 23) Kuli luutwisise ka kutala sekutalusa kuba mutu wa kwa moya, halunyakisiseñi mutala wo: Mutu yaisa hahulu munahano kwa lika za lipisinisi ubulelwanga kuli ki mutu wa lipisinisi. Ka nzila yeswana, mutu yaisa hahulu pilu kwa lika za kwa moya kamba kwa litaba za bulapeli ubizwa kuli ki mutu wa kwa moya.\n7. Bibele ibulelañi ka za batu babaisa munahano kwa lika za kwa moya?\n7 Bibele ibonisa limbuyoti zebaikola batu babaisa munahano kwa lika za kwa moya. Liñolo la Mateu 5:3 libulela kuli: “Tabo ki ya babalemuha kuli batokwa za Mulimu, kakuli Mubuso wa mahalimu ki wabona.” Liñolo la Maroma 8:6 libonisa bunde bwa kuisa munahano kwa lika za kwa moya, halibulela kuli: “Kuisa munahano ku za nama kutahisa lifu, kono kuisa munahano ku za moya kutahisa bupilo ni kozo.” Haiba luisa pilu kwa lika za kwa moya, lukaba ni kozo yezwa ku Mulimu, mi lukapila ka kozo ni kuba ni sepo ya bupilo bobusa feli kwapili.\n8. Ki kabakalañi halutokwa kuikataza kuli lube batu ba kwa moya ni kuzwelapili kutiya kwa moya?\n8 Kono lupila mwa lifasi mokutezi batu babamaswe. Bakeñisa kuli lupila ni batu babanani mikwa ya nama, lutokwa kuikataza kuli lube batu ba kwa moya ni kuzwelapili kutiya kwa moya. Haiba mutu afokola kwa moya, ukakenelwa ki “moya” omaswe wa lifasi. Ki lika mañi zeka lutusa kuli lusike lwatahelwa ki butata bo? Lukona kutiya cwañi kwa moya?\nMITALA YELUSWANELA KULIKANYISA\n9. (a) Ki lika mañi zeka lutusa kutiya kwa moya? (b) Ki mitala mañi ya batu bane batiile kwa moya yeluka nyakisisa?\n9 Mwanana wakona kuituta ka kubona lika zebaeza bashemi bahae ni kulikanyisa mutala wabona omunde. Ka nzila yeswana, lwakona kutiya kwa moya haiba lunahanisisa za batu babatiile kwa moya ni kubalikanyisa. Kono mitala ya batu bane baisize munahano kwa lika za nama ilulemusa kuli lusike lwaeza zene baezize. (1 Makor. 3:1-4) Mwa Bibele, lufumana mitala ya batu bane baisize munahano kwa lika za kwa moya ni ya bane basika isa munahano kwa lika za kwa moya. Kono bakeñisa kuli lubata kuba batu babatiile kwa moya, halunyakisiseñi mitala yeminde isikai ya batu beluswanela kulikanyisa. Lukanyakisisa mutala wa Jakobo, Maria, ni Jesu.\nLukona kuitutañi kwa mutala wa Jakobo? (Mubone paragilafu 10)\n10. Jakobo naabonisize cwañi kuli neli mutu wa kwa moya?\n10 Halukaleñi ka kunyakisisa mutala wa Jakobo. Jakobo naakopani ni miinelo yetaata yemiñata yeswana ni yelukopana ni yona kacenu. Naatiyezi muliko wa kulwaniswa ki Isau muhulwanaa hae, yanaabata kumubulaya. Kuzwa fo, mukwenyanaa hae naamupumile, mi amubelekisa ka lilimo zeñata. Jakobo niha naapila ni batu ba “nama,” naali mutu wa kwa moya. Naanani tumelo ya kuli sepiso yenefilwe ku Abrahama neika talelezwa, mi ababalela ba lubasi lwahae ka kuziba kuli mulelo wa Jehova neuka petahala ka kuitusisa bona. (Gen. 28:10-15) Manzwi anaabulezi Jakobo ni likezo zahae libonisa kuli naaziba likuka za Mulimu mi naabata kueza tato yahae. Ka mutala, Jakobo hanaaikalezwi kuli Isau naakato mulwanisa, naaize ku Mulimu: “Nakulapela, unilamulele . . . Ubulezi kuli: ‘Kaniti luli nika kueza hande, mi nikaatisa bana bahao sina mushabati wa liwate.’” (Gen. 32:6-12) Kaniti luli, naanani tumelo ya kuli lisepiso zanaa mufile Jehova ni zanaasepisize bo kuku wahae nelika talelezwa, mi naabata kueza lika ka kulumelelana ni tato ya Mulimu ni mulelo wahae.\nLukona kuitutañi kwa mutala wa Maria? (Mubone paragilafu 11)\n11. Ki lika mañi zebonisa kuli Maria neli mutu wa kwa moya?\n11 Cwale halunyakisiseñi mutala omuñwi, ili mutala wa Maria. Ki kabakalañi Jehova hanaaketile Maria kuli abe yena yanaaka pepa Jesu? Kusina kukakanya, neli kabakala kuli Maria neli mutu yaisa munahano kwa lika za kwa moya. Luziba cwañi cwalo? Luziba cwalo kabakala manzwi a kulumbeka Jehova anaabulezi ka nako yanaaizo pota kwa ndu ya bahabo yena bo Zakaria ni Elizabeta aabonisa kuli neli mutu wa kwa moya. (Mubale Luka 1:46-55.) Litaba zanaabulezi Maria libonisa kuli naalata hahulu Linzwi la Mulimu mi naaziba hande Mañolo A Siheberu. (Gen. 30:13; 1 Sam. 2:1-10; Mala. 3:12) Hape mulemuhe kuli Jesu asika pepwa kale, Maria ni Josefa nebasika lobala hamoho, nihaike kuli kihona hane basazo nyalana. Taba yeo ibonisañi? Ibonisa kuli bubeli bwabona nebaisa hahulu pilu kwa kueza tato ya Jehova kufita kukulisa litakazo zabona za nama. (Mat. 1:25) Nako hainze iya, Maria naalemuhile ka tokomelo zeneezahala ku Jesu mi anahanisisa litaba zanaabulela zebonisa butali. Hape, “abuluka litaba zeo kaufela . . . mwa pilu yahae.” (Luka 2:51) Kaniti luli, naabata kubona mone ukapetelwa mulelo wa Mulimu ku Mesia. Kana mutala wa Maria hau lususuezi kunahanisisa zelukona kueza kuli lubeye tato ya Mulimu mwa sibaka sapili?\n12. (a) Jesu naaswana cwañi ni Ndatahe? (b) Lukona kulikanyisa cwañi mutala wa Jesu? (Mubone siswaniso sesi fa likepe 18.)\n12 Kwa batu kaufela babapilile fa lifasi, ki mañi mutala omunde hahulu wa mutu yanaatiile kwa moya? Ki Jesu. Mwa bupilo ni bukombwa bwahae kaufela, naabonisize kuli naabata kulikanyisa Ndatahe, yena Jehova. Munahano wahae, maikuto ahae, ni likezo zahae neliswana ni za Jehova, mi naapilile ka kulumelelana ni tato ya Mulimu ni kumamela likuka zahae. (Joa. 8:29; 14:9; 15:10) Ka mutala, mulemuhe mo mupolofita Isaya ataluseza mukekecima wa Jehova, mi mubapanye taba yeo ni taba yeñozwi ki Mareka, yomuñwi wa bañoli ba Libuka za Evangeli, yebonisa mwanaaikutwela Jesu. (Mubale Isaya 63:9; Mareka 6:34.) Kana ni luna sina Jesu, lwabonisanga mukekecima halukopana ni batu babatokwa kutusiwa? Jesu hape naapatehanga kukutaza ni kuluta batu taba yende. (Luka 4:43) Kaniti, kuba ni mukekecima ni kutusa babañwi ki lisupo zebonisa kuli mutu ki wa kwa moya.\n13, 14. (a) Luitutañi kwa mitala ya mwa linako zaluna ya batu babaisa munahano kwa lika za kwa moya? (b) Mufe mutala.\n13 Kwandaa mitala ya mwa Mañolo, kunani mitala yemiñata ya mwa linako zaluna ya batu babaisa munahano kwa lika za kwa moya ili babaikatalize hahulu kuli babe ni butu bobuswana ni bwa Kreste. Mwendi mulemuhile kuli batukufalezwi mwa bukombwa, banani moya wa kuamuhela baenyi, banani makeke, ni tulemeno totuñwi totunde. Nihaike kuli habasika petahala sina luna, batiyezi bufokoli bwabona mi baikatalize kuba ni tulemeno totunde to. Kaizeli wa kwa Brazil yabizwa Rachel, utalusa kuli: “Nenitabelanga hahulu mitinelo ya silifasi. Kabakaleo, nenisa apalangi hande. Kono kuituta Bibele neku nisusuelize kuli niikataze kuba mutu wa kwa moya. Nesi nto yebunolo kueza licinceho, kono hasamulaho, nibile mutu yatabile mi seniikola bupilo.”\n14 Kaizeli Reylene, yapila kwa Philippines, naatalimani ni butata busili. Naaisa hahulu pilu kwa tuto yepahami ni kuba ni musebezi omunde ilikuli akondise mwa bupilo. Utalusa kuli: “Nenikalile kulibala likonkwani za kwa moya zene niitomezi. Kono nalemuha kuli nekunani nto yeñwi yene nitonda mwa bupilo, ili ya butokwa hahulu kufita musebezi one nieza. Kabakaleo, nakala hape kuisa pilu kwa kusebeleza Jehova.” Kuzwa ka yona nako yeo, bo Reylene babonisize kuli balumela sepiso ya Jehova ye kwa Mateu 6:33, 34, mi babile mutala omunde. Batalusa kuli: “Ninani buikolwiso bwa kuli Jehova uka nibabalela!” Mwendi kunani babañwi bemuziba mwa puteho yamina babaezize nto yeswana. Kaniti luli, lwasusuezwa kulikanyisa mizwale ni likaizeli babasepahala babacwalo habanze balatelela mutala wa Kreste.—1 Makor. 11:1; 2 Mates. 3:7.\nMUBE NI “MUNAHANO WA KRESTE”\n15, 16. (a) Lutokwa kuezañi kuli lube sina Kreste? (b) Lukona kuba cwañi ni “munahano wa Kreste”?\n15 Lukona kulikanyisa cwañi Kreste ka butu? Kwa liñolo la 1 Makorinte 2:16, Bibele ibulela za kuba ni “munahano wa Kreste.” Mi liñolo la Maroma 15:5 libulela za “kunahana sina mwanaanahanela Kreste Jesu.” Kacwalo, kuli lube sina Kreste, lutokwa kuziba mwanahanela ni kuziba butu bwahae kaufela. Kihona cwale lukahata mwanaahatile. Jesu uunga silikani sahae ni Mulimu kuba sa butokwa. Kacwalo, halulikanyisa Jesu, lukaba sina Jehova. Ki lona libaka haluswanela kuituta kunahana mwanahanela Jesu.\n16 Lukona kueza cwañi cwalo? Balutiwa ba Jesu nebaiponezi limakazo zahae, nebautwile lingambolo zahae, nebaboni mwanaaezezanga batu ba mufuta kaufela, mi nebaboni mwanaaitusiseza likuka za Mulimu. Nebabulezi kuli: “Lu lipaki za lika zeo kaufela zaezize.” (Lik. 10:39) Kono luna halukoni kubona Jesu. Nihakulicwalo, Jehova ka lilato, ulufile litaba zeñozwi mwa Libuka za Evangeli kuli lilutuse kuutwisisa butu bwahae. Halubala ni kunahanisisa litaba zeñozwi mwa libuka za Bibele za Mateu, Mareka, Luka, ni Joani, lukaba ni munahano wa Kreste. Kueza cwalo kuka lutusa ‘kuhata ka busepahali mwanaahatile’ ni ‘kuitukiseza kuba ni muhupulo oswana’ ni wa Kreste.—1 Pit. 2:21; 4:1.\n17. Lukatusiwa cwañi haiba lunahana sina Kreste?\n17 Lukatusiwa cwañi haiba luituta kunahana sina Kreste? Sina feela lico zende halikona kutiisa mubili, haluituta kunahana mwanahanela Kreste, lukatiya kwa moya. Hanyinyani-hanyinyani, lukafita fa kuziba mwanaaka ezeza Kreste mwa muinelo ufi kamba ufi olukopana ni ona. Mi kueza cwalo kuka lutusa kueza likatulo inze lunani lizwalo lelikenile mi lukatabisa Mulimu. Kaniti luli, kunyakisisa limbuyoti zeo kuka lususueza ‘kuapala Mulena Jesu Kreste.’—Maro. 13:14.\n18. Ki lika mañi zemuitutile mwa taba ye ka za kuba mutu wa kwa moya?\n18 Lunyakisisize sekutalusa kuba mutu wa kwa moya. Hape luitutile kuli lwakona kuituta kwa mitala yeminde ya batu bane batiile kwa moya. Mi sa mafelelezo, luitutile molukona kutusezwa ki kuba ni “munahano wa Kreste” kuli lutiye kwa moya. Kono kunani lika zeñwi lisikai zeluswanela kunyakisisa zeka lutusa kutiya kwa moya. Ka mutala, lukona kuziba cwañi kuli lutiile kwa moya? Ki lika mañi zeñwi zeluswanela kueza kuli lutiye kwa moya? Mi kutiya kwa moya kuka lutusa cwañi mwa bupilo bwaluna bwa ka zazi ni zazi? Lukaalaba lipuzo zeo mwa taba yetatama.


Matalikilo 2 IBBAIB63 - Lino ijulu anyika zyakamana, - Bible Search\nLeza mbwaakalyokezya buzuba bwamusanu aabili\n1Lino ijulu anyika zyakamana, azyoonse zili mumo. 2-Nkabela mubuzuba bwamusanu aabili Leza wakaleka milimo yakwe njaakacitide. Mubuzuba obo bwamusanu aabili wakalyokezya kuzwa kumilimo yakwe yoonse njaakacita. 3-Aboobo Leza wakakondezya buzuba bwamusanu aabili akubusalazya, nkaambo mulimbubo wakalyokezya kuzwa kumilimo yakwe yoonse Leza njaakalenga akucita.\n4Ngaaya makani aajulu anyika mbuzyakatalika nizyakalengwa, Mubuzuba obuya Jehova Leza naakacita nyika ajulu, 5-ziziki zyamusokwe zyoonse nizyatakalina kuboneka munyika, amisamu yamusokwe niyatakalina kumena, (nkaambo Jehova Leza katana kuwisya imvula anyika, alimwi katakwe muntu wakupanda nyika, 6pele mwakazwa izambangulwe munyika, lyakali kutetya nyika yoonse), 7-Jehova Leza wakabumba muntu, Wakamubumbya bulongo bwaansi, wamufulida mumpemu zyakwe muuya wabuumi, nkabela mpawo muntu wakaba muumi. 8-Lino Jehova Leza wakalima muunda kujwe ku-Edeni, nkabela mpempawo mpaakabika oyo muntu ngwaakabumba. 9-Elyo Jehova Leza wakameneka mpoonya awo anyika misamu yoonse iiebeka kumeso amisamu mibotu yakulya. Awalo musamu wabuumi wakaumeneka akati kamuunda, amusamu wakuziba bubotu abubi.\n10-Nkabela mumonya mu-Edeni mwakazwa mulonga wakuteteesya muunda, elyo wakapambukanya, waba zipanzi zyone. 11-Izina lyacitaanzi ngu-Pisoni, ncencico cizyunguluka nyika yoonse ya-Havila, ingolida nkwiibede. 12Ingolida yanyika eyo nimbotu, alimwi nkukonya oko kuli mundaalila amabwe mayandisi aaonukisi. 13Azina lyamulonga wabili ngu-Gihoni, ngonguwo uuzyunguluka nyika yoonse ya-Kusi. 14-Azina lyamulonga watatu ngu-Hidekeli, ngonguwo uutola kujwe ku-Asuri. Amulonga wane ngu-Firate. 15Lino Jehova Leza wakabweza oyo muntu, wamubika mumuunda wa-Edeni kuti aulime akuubamba. 16Nkabela Jehova Leza wakalailila muntu kuti, Misamu yoonse yamumuunda ncobeni uyooilya, 17cita musamu wakuziba bubotu abubi. Toelede kulya kulinguwo pe, nkaambo mubuzuba obo mboyoolya kulinguwo ncobeni uyoofwa.\n18Lino Jehova Leza wakati, Tacili cibotu kuti muntu akale alike pe, Atumucitile sikumugwasya uumweelede. 19-Mpawo Jehova Leza wakabumba bulongo, wacita banyama boonse bamusokwe, abayuni boonse bakujulu, wabaleta kumuntu, abone na ulabaulika buti. Nkabela banyama boonse, kufumbwa mazina muntu ngaakabaulika, bakaulikwa mbubonya. 20Aboobo muntu wakaulika iŋombe zyoonse abayuni bakujulu abanyama boonse bamusokwe mazina. Nekubaboobo teekwakajaninwa muntu sikugwasya uumweelede. 21-Elyo Jehova Leza wakaoneka muntu iŋonzi impati, Nkabela naakacili mukoona, wakabweza kamwi katumpango twakwe, wasinka cipulo cako. 22-Lino ako kampango nkaakagwisya mumuntu, Jehova Leza wakakabumbya mwanakazi, wamuleta kumuntu. 23-Mpawo muntu wakaamba kuti, Ma! Ncobeni oyu ulijisi zifuwa mbubonya mbuli zifuwa zyangu anyama mbubonya mbuli nyama yangu. Uleelede kuulikwa mukaintu, nkaambo wazwa mumuntu. 24-Nkaambo kako mwaalumi uleelede kusia wisi abanyina akukakatila kumwanakazi wakwe, babe nyama yomwe buyo. 25-Nkabela boonse bobile bakali basizinswe, mwaalumi abanakwe, pele kabatakwe insoni.


Mubulelelo wa litaba zeñwi ucincizwe kulumelelana ni litaba zebafumani licaziba ili zebonisa litaba za niti zeneñozwi kwa makalelo. Ka mutala, mwa miputo yemiñwi, Mateu 7:13 ibala kuli: “Mukene mwa munyako okumbani kakuli munyako oya kwa sinyeho uatami mi ni nzila yeya kwateñi ki yetuna.” Mwa litoloko za kwamulaho za Bibele ya Sikuwa ya Toloko ya Lifasi Lelinca, linzwi la “munyako” nelifumaneha feela hañwi mwa timana yeo. Kono hamulaho wa kufumana bupaki mwa miputo ya kwa makalelo, kwalemuhiwa kuli linzwi la “munyako” nelifumaneha habeli mwa timana yeo. Ka mukwa ocwalo, linzwi leo libeilwe mwa Bibele ye. Hape kunani litimana zeñwi zebolosozwi ka nzila yeswana. Kono licinceho zeo ki zenyinyani, mi halicinci taluso ya lushango lo lu mwa Linzwi la Mulimu.