As orixes do Entroido - Recreación de la historia\nFalar do Entroido é referirse a unha celebración extraordinariamente estendida e con moitos séculos de antigüidade. Trátase sen dúbida dunha das festas máis populares e que se celebra nun gran número de lugares do planeta.\nA fin de coñecer algo máis sobre as orixes do Entroido, creamos esta publicación na que tentamos facer un repaso sobre a súa historia, evolución, significados posibles e formas de celebración ao longo do tempo e en diferentes lugares do mundo.\n1 Orixe do termo Entroido\n2 Orixe da celebración do Entroido\n3 Cal é o significado do Entroido?\n4 Cando se celebra o Entroido?\n5 Os Carnavais na historia\n5.1 O Entroido na Idade Media\n5.2 Os entroidos na actualidade\n5.3 Historia do entroido en España\n6 Como se vive o Entroido nas diferentes zonas do mundo\n6.1 O Entroido en España\n6.1.1 Entroido de Cádiz\n6.1.2 Entroido de Tenerife\n6.1.3 Entroidos en Galicia\n6.1.4 O Entroido en Cataluña\n6.2 Celebración do Entroido en Europa\n6.2.1 En Alemaña\n6.2.2 En Francia\n6.2.3 En Inglaterra\n6.2.4 Entroido de Venecia\n6.3 Celebración do Entroido en América\n6.3.1 En Estados Unidos de América\n6.3.2 En Brasil\n6.3.3 En México\n6.3.4 En Colombia\n6.3.5 En Arxentina\n6.3.6 En Uruguai\n7 Influencias africanas nas tradicións do Entroido\n8 Respecto dos disfraces\n9 Por que se enterra a sardiña?\nOrixe do termo Entroido\nAínda que hai diferentes teorías sobre a orixe do termo Entroido, nesta publicación imos recoller as, posiblemente, máis difundidas e aceptadas.\nA palabra entroido podería proceder do latín “carnevale” (carnis=carne, e levare=deixar fose), polo que o seu significado é despedirse da carne, xa que durante a Coresma cristiá, o corenta días seguintes, non se poderá comer. Durante ese tempo a Igrexa obrigaba ao xaxún en memoria do corenta días que Jesús axunou no deserto. Por tanto, durante o tres días previos a dar inicio á Coresma tiñan lugar as celebracións a modo de despedida á carne.\nDa voz italiana xurdiu a castelá “carnaval”. En castelán antigo falábase do antruejo: do latín introitum= entrada, porque o entroido dá inicio á Coresma.\nO termo entroido impúxose no Renacemento polo prestixio que cobrou o entroido italiano. É un concepto intimamente ligado ao de Coresma, á súa vez procedente do latín cuadraxésima, en alusión ao corenta días que transcorren desde o seu inicio até Pascua de Resurrección.\nCoñécese tamén á versión que di que os pobos agrícolas debían consumir os alimentos do inverno que conservaban grazas ao frío, antes da chegada da primavera e as temperaturas máis altas, cando os alimentos corrían o risco de botarse a perder. Entón celebraban unha gran festa para comer todos os produtos animais e perecedoiros para logo axunar até o equinoccio de primavera do 21 de marzo (no hemisferio norte) onde terían acceso aos produtos da nova tempada.\nEn todo caso, a palabra Entroido tería a súa orixe no concepto cristián da festa, isto é, da validez da carne ante a Coresma. Así, atopariamos dous grupos:\nas Carnestolendas, que sería un tempo no que habería privación do consumo de carne e a obrigación de practicar o xaxún. Esta palabra xa era usada polos mozárabes e polos cortesáns casteláns do século XIII. Ao longo do século XVI iría evolucionando cara ao termo Carnaval.\no Entroido, que sería o tempo previo á Coresma, período por tanto no que estaría permitido o consumo de carne. Esta forma, de orixe medieval, aínda se conserva en Galicia con esa expresión de Entroido, mentres que en Asturias sería Antroxo e nalgunhas zonas das provincias de León e Zamora recibiría o nome de Na veciña Portugal o termo sería Entrudo.\nOrixe da celebración do Entroido\nEn canto á orixe da celebración de festas durante o Entroido, non hai certezas absolutas. Posiblemente a única sexa que a súa orixe é pagán. Se se constataron similitudes con algunhas festas pagás protohistóricas e outras que terían lugar na Antiga Roma así como na Idade Media, momento no que se incorpora ao ciclo litúrxico cristián, a pesar do cal aínda conviven manifestacións de orixe pagá.\nMoitos pagáns realizaron grandes celebracións ao redor do equinoccio de primavera. Os festivais sempre se celebran ao final do inverno para celebrar a chegada da primavera e a renovación da fertilidade. O entroido vese principalmente como unha viaxe espiritual da escuridade á luz, do inverno ao verán. En Europa, os pagáns crían que os espíritos malignos gobernaban o mundo durante o inverno e que tiñan que ser expulsados no verán para regresar. Moitos pagáns tamén celebraron o final dunha abundante colleita, como preparación para o inverno e como unha forma de agradecer aos espíritos.\nHai numerosas teorías, desde unha posible orixe sumerio e/ou exipcio, na batalla entre o ben e o mal, ou a súa identificación co culto a Momo, o deus grego da burla, o sarcasmo, as bromas irónicas e a sátira.\nE en Grecia, tiñan lugar unhas festas parecidas: as bacanais e as Dionisias, nestas últimas tiñan lugar grandes procesións e representacións de teatro que reunían a toda a poboación.\nDo que non cabería dúbida é que se tería relación coas Lupercales e as Saturnais romanas, festas que tiñan lugar durante os ciclos festivos de inverno. Trataríase dunha forma pasar do solsticio de inverno ao equinoccio da primavera, momento no que o sol gaña a súa batalla fronte á escuridade, a calor ao frío e a fertilidade dos campos á seca e a esterilidade.\nAs Lupercales eran festas romanas de purificación. Tiñan lugar o 15 de febreiro en honra do deus Lupercio, unha divindade que se relacionaba co lobo e o deus Fauno. Nesa celebración un sacerdote (luperco) procedía a sacrificar un macho cabrío ou unha cabra e co seu sangue, todos os presentes no acto debían untarse a fronte. Coa pel do animal facíanse uns látigos, cos que ataviados con peles de animais, percorrían as rúas de Roma golpeando a cuantos atopaban ao seu paso. Neste costume pervivía unha crenza segundo a cal as mulleres sen descendencia buscaban ser azoutadas pois era unha forma de alcanzar a ansiada fertilidade. Pasado este período de festas chegaba o mes de febreiro (febraure=purificar) no que procedían á súa purificación.\nEstas festas pervivirían durante o Imperio Romano, ata que no século V foron substituídas pola purificación da Virxe, o que coñecemos hoxe como Candelaria.\nEn canto ás Saturnalias, podería ser tamén un antecedente, aínda que esta celebración tiña lugar no mes de Decembro, un período no que non estaba permitido exercer ningún oficio. Durante a celebración facíase unha comida comunal en símbolo da igualdade entre todos os homes. Se elexía un rei (habitualmente o considerado máis parvo) cuxo reinado duraría tan só o que duraban as celebracións, podendo facer canto desexase. Finalizadas as festas procedíase a sacrificalo, parece ser que ao principio de maneira literal, pero logo consistía nun sacrificio simbólico.\nOutros posibles antecedentes poderían estar na Matronalia e nas Calendas de Xaneiro, na Brumalia e nas festas dedicadas ao Deus Dionisios.\nTodas estas festividades tiñan en común a época da súa celebración: febreiro, unha época de transición do inverno á primavera e na que tiñan lugar ritos de purificación, coincidindo cos últimos días do letargo invernal da natureza, xa que se cría que o deus Saturno, vagaba pola terra todo o inverno e que necesitaban os rituais e ofrendas para levalo ao inframundo para comezar a colleita de verán. Por iso, con banquetes, bailes e vestidos con roupas e máscaras que personificaban a este deus, celebraban a abundancia da terra deixando ao carón as obrigacións e as xerarquías, para establecer durante uns días e despois volver á orde.\nMesmo atopamos estudiosos que cren que o termo Entroido podería proceder de “carrus navalis”, a representación que nas Calendas de Marzo celebrábanse nos circos romanos en honra á deusa Isis, e que consistía fundamentalmente en procesións, disfraces e exhibicións de barcos.\nNun contexto de grandes banquetes de alimentos, un consumo enorme de alcol e mesmo de excesos sexuais, os historiadores apuntan á aparición das máscaras, un elemento característico do Entroido. Nesas festas, un dos obxectivos era manter o anonimato para que ninguén soubese exactamente quen estaba a cometer determinados excesos.\nDurante a Idade Media, a cultura popular era poderosa, mentres a oficial e as relixiosas eran máis débiles, por iso con fins case propagandísticos a igrexa cara a coincidir as súas festas coas pagás, coa finalidade de cristianizarlas. Coa expansión do cristianismo, algunhas festividades de orixe pagá foron evanxelizadas, e unha delas foi o Entroido. A relixión cristiá moduló e adaptou esta celebración a fin de que o pobo gozase o últimos tres días previos antes de iniciar a Coresma. Non en balde, Xullo Caro Baroja, un dos máis clásicos estudiosos do Entroido, defíneo como «un fillo do cristianismo».\nAs festas populares nas que a risa, a burla ou a pantomima, eran elementos esenciais, foron consideradas como cousa demoníaca, proveniente do inferno; mentres que o rezo, o recollemento e a oración eran considerados como provenientes de Deus. Estas premisas, marcaron a concepción filosófica dos primeiros tempos da igrexa medieval, en canto comezouse a consideralas como unha segunda natureza humana, como manifestacións de desafogo, o que supuxo que o estamento relixioso asumíseo na contorna da súa propio ritual. Permitíanse estes excesos en determinadas datas do ano co fin de erradicalo aos poucos. Desta forma a Igrexa consciente do seu papel transformador contribuíu á súa expansión baixo novas formas. Así se recrearon versións xocosas de pasaxes bíblicas e de libros relixiosos, sempre xustificándolo baixo a premisa da segunda natureza humana. Na liturxia, nos funerais, nos bautizos e outras cerimonias comezan a aparecer manifestacións divertidas e lúdicas: A Risa Paschalis, con comentarios xocosos nos púlpitos; as Coena Cypriani ou os Charitas Vini, cantares cerimoniais de consagración; as festas de San Juan ou San Blas, a Liturxia dos Borrachos ou o Testamento do asno remítennos aos Testamentos e enterros da sardiña dos nosos actuais entroidos aínda que en moitos sitios áchanse perdido.\nA partir do Renacemento coa nova concepción filosófica do mundo e da vida a festa do Entroido foi máis un recordo, un adeus a outra época que finaliza. En moitos casos foi así pero noutros a concepción vital medievalista perdurou, por diversas razóns socioeconómicas até os nosos días. No rural a través das xentes e nas cidades a través dos gremios que mostraban os seus espectáculos, invencións, danzas e mascaradas até a súa conversión en confrarías e nas actuais penas.\nRecomendación: Luis Candelas, un bandido de lenda\nCo paso do tempo, a festa adoptou un carácter laico e popularizouse en moitos países. Cada estado adoptou os seus propios costumes e tradicións no marco da celebración do Entroido.\nDo que non hai dúbida é que as formas actuais do Entroido son froito da convivencia das manifestacións pagás e cristiás desta celebración.\nCal é o significado do Entroido?\nComo en todas as tradicións que teñen a súa orixe na antigüidade, resulta complicado localizar o seu significado. En todo caso, mentres o home creu que o seu ritmo vital estaba sometido a forzas sobrenaturais o Entroido foi posible. E aínda foi posible en certa medida a partir do momento en que ese ritmo vital viuse reordenado polo establecemento do ano cristián conferindo a esta festa un contido social e relixioso. É esta unha festa na cal os ritos e as cerimonias mestúranse: vestir máscara e disfraces, correr os touros, comer porco, botar cinza e fariña aos viandantes, gastar bromas etc. O cal cambia o noso carácter durante uns días ou horas, investindo os papeis sexuais, igualando socialmente a todos, etc.\nNestes días está permitido facer cousas que non o están o resto do ano e mesmo parecerían de mal gusto. O entroido é en definitiva o mundo ao revés, a contradición da vida cotiá e a procura do investimento total de valores.\nInconscientemente nestas datas o pobo busca un equilibrio no exceso, fronte ao desequilibrio que supón o respecto á penitencia coresmal. Todos os preceptos normas e usos legais do tempo ordinario, son cambiados polas leis que rexen este tempo extraordinario. Veciños e mesmo autoridades deben encartarse ante faltas e desordes que noutros días terían que castigar, cedendo ante este dereito extraordinario propiciado polos rituais de orixe primitiva.\nA crítica social moitas veces, a parodia, o grotesco e o burlesco, son modos de ridiculizar inconscientemente os feitos da vida cotiá, os oficios, os cargos públicos, a vida dos veciños e outras manifestacións de tipos social ou profesional. A literatura tamén se ve representada nas coplas e cancións populares deste tempo.\nCando se celebra o Entroido?\nExiste unha estreita relación entre a data na que cae a Semana Santa e os días nos que se celebrará o entroido ese mesmo ano, aínda que esta sexa unha festa pagá e realícese con anterioridade á celebración relixiosa. Coñecendo cando é Semana Santa un ano poderemos saber que día empeza o entroido. Entre ambas as datas pasan exactamente corenta días, que é o período coñecido popularmente como “Coresma”. Para saber por que é así, vou facer un pouco de historia…\nOs Carnavais na historia\nO feito de disfrazarse e celebrar unha festa ao longo de varios días, é unha continuidade das antigos Saturnais, os festexos romanos que se realizaban en honra ao Deus Saturno.\nFoi a partir do século IV, durante a decadencia do Imperio Romano, cando a igrexa católica tomou o control da maior parte das celebracións pagás que se realizaban, anulándoas e/ou reconverténdoas en festas relixiosas (entre elas as mencionadas Saturnais e as do “Sol Invictus” do 25 de decembro, as cales reconverteron no que hoxe en día coñecemos como Nadal ou mesmo o Día de San Valentín). Con iso tamén veu o recolocar no calendario outra das grandes festas da igrexa: a Semana Santa, como conmemoración da “última cea” celebrada por Xesucristo cos seus apóstolos, a súa captura, crucifixión e resurrección, pero tamén outra celebración moi vinculada coas orixes do cristianismo: a Pascua xudía, que se celebraba o 14 de Nisán.\nPara especificar a data o emperador romano Constantino o Grande estableceu, no primeiro Concilio de Nicea (ano 325 d.C.), unha fórmula pola cal se determinaría cando caería a celebración da Semana Santa e esta sería sempre no domingo seguinte á primeira lúa chea tras a entrada da primavera (Domingo de resurrección).\nO Entroido na Idade Media\nDurante a Idade Media, o entroido duraba case todo o período comprendido entre Nadal e o comezo da Coresma, era unha saída para que as persoas sentisen máis libres nas súas preocupacións diarias.\nNo ano 743 d.C., o Sínodo de Leptines, situado preto de Binche en Bélxica, escribiu sobre os excesos observados no mes de febreiro. Hai libros dos anos 800 que conteñen moita información sobre como as persoas se disfrazaban ou se vestían como animais, e que facelo era un pecado.\nEn España, San Isidoro de Sevilla queixouse nos seus escritos no século VII de que a xente se vestía e dirixíase ás rúas disfrazada en moitos casos do xénero oposto ou de animais, aínda que facelo fose un pecado.\nO entroido continuou evolucionando e converteuse nunha manifestación da cultura popular europea. Algunhas das tradicións de entroido máis coñecidas, incluídos os desfiles de entroido e os bailes de máscaras, rexistráronse por primeira vez na Italia medieval.\nOs entroidos na actualidade\nHoxe en día o Entroido é realmente un fenómeno global que se celebra en máis de 50 países. O entroido evolucionou e actualmente é unha celebración de carácter lúdico onde abundan os xogos, a música, banquetes, bailes e diversión en xeral. Chámase así, por similitude, a calquera outra celebración do tipo onde prevalecen o descontrol e a permisividade característica desta festa na súa orixe.\nHistoria do entroido en España\nEn España os bailes de máscaras introducíronse durante o reinado de Carlos II.\nO Martes de Entroido é a principal celebración, o día previo ao Mércores de Cinza, que marca o inicio da Coresma.\nXa en tempos de Cervantes, o entroido converteuse en ocasión case blasfema. En 1585 buscouse a súa prohibición e en Madrid case desapareceu.\nFelipe V prohibiuno, pero volveu legalizalo Carlos III, en cuxo reinado se introduciron os bailes de máscaras en case todos os teatros españois e americanos.\nFernando VII prohibiu as celebracións rueiras e permitiu o entroido só en lugares pechados. Pero durante a rexencia de María Cristina volveu ás rúas. Iso de volver ás rúas tiña a súa graza nalgúns casos.\nCando en 1909 Barcelona vivía unha onda de reivindicacións obreiras moitos aconsellaron ao gobernador civil Anxo Osorio que prohibise aquel ano o entroido, pero non quixo facelo. O que fixo foi situar durante os festexos, ao longo das Ramblas, centos de policías disfrazados de pierrots portadores cada un de senllas estacas parecidas ao as de bastos. Correuse a noticia e caeu en graza, sobre todo cando a xente deuse conta de que ao paso do gobernador todos aqueles pierrots saudaban presentando armas, nisto caso as garrotas, coma se de fusís tratásese: aquel ano o entroido foi pacífico.\nA Santiago Rusiñol, recoñecido pintor, escritor e dramaturgo español, nacido no ano 1861, e entusiasta desta festa, o entroido de 1931 colleulle en Aranxuez, no seu leito de morte: pero desexoso de cumprir co rito carnavalesco fixo un turbante coa toalla, colocou uns enormes narices de cartón na súa cara e recibiu ao médico dicindo: “Hai que cumprir coa tradición”.\nComo se vive o Entroido nas diferentes zonas do mundo\nO Entroido en España\nEn España hai unha gran tradición carnavalesca. A festividade dura case unha semana, desde o Xoves Lardero até o Mércores de Cinza. As datas cambian cada anualidade, posto que tamén son distintas as datas nas que se celebra a Semana Santa. Entre Entroido e Semana Santa, hai máis dun mes de diferenza, debido á Coresma.\nUn dos entroidos máis antigos de España é o de Bielsa (Huesca), os mozos da localidade se visten de curiosos personaxes como “as trangas” (metade home, metade macho cabrío) ou as “madamas”. O final da celebración a marca a “condena” e posterior queima de Cornelio Zorrilla, un boneco feito de palla que se colga da praza do Concello.\nHai moitas festas de entroido por toda España e todas teñen algo único e especial, pero se hai que destacar certos entroidos serían os de Cádiz, Santa Cruz de Tenerife e Aguias (Murcia), que foron distinguidos como Festas de Interese Turísticos Internacional.\nEntroido de Cádiz\nNo caso do Entroido de Cádiz, atopamos peculiaridades tomadas do Entroido italiano, debido á influencia, fundamentalmente xenovesa que tivo a cidade desde o século XV, onde os xenoveses asentáronse para os seus proxectos comerciais, desprazados cara ao Oeste polo avance dos turcos. Así, atopamos elementos como as máscaras ou caretas, os antefaces ou os caramelos arreboladizos, tamén habituais nos entroidos italianos.\nUn elemento sumamente relevante e coñecido do Entroido de Cádiz son as comparsas, grupos de amigos que se organizan para uniformarse, compor e cantar un repertorio. Nas súas coplas incorporan: chascarrillos, crítica política, satírica social, etc.\nEste entroido foi declarado Festa de interese turístico en maio do ano 1965.\nEntroido de Tenerife\nAlgunhas fontes aseguran que o Entroido de Santa Cruz de Tenerife celébrase desde 1600 e o costume era que as mulleres se vestisen de home e viceversa. Actualmente é unha das festas máis populares da illa, xa que chea de cor e ritmo as súas rúas, atraendo numerosos turistas que non queren perderse as comparsas, charangas e disfraces.\nNo século XVIII, segundo os cronistas da época, o entroido xa era tan popular que o gozaban tanto as clases podentes, con bailes e fastuosas festas; como o pobo, con bulliciosas celebracións.\nEn 1925 créase o primeiro Programa do Entroido de Tenerife da man do Concello de Santa Cruz de Tenerife, que, desde ese momento, será o encargado de organizar o evento. É neste momento onde xorde unha eclosión e comezan a formarse charangas, comparsas, rondallas e diferentes agrupacións ao mesmo tempo e cando evolucionan os disfraces, cada vez máis complexos e elaborados.\nRecomendación: A peste na Idade Media\nEn 1967 recibe a distinción de Festa de Interese Turístico Nacional, e no ano 1980 elévase este recoñecemento a Festa de Interese Turístico Internacional.\nHai unha enorme tradición en terras galegas á hora de celebrar os entroidos. Hai, salvo erro pola nosa banda, sete entroidos ou entroidos galegos que locen a distinción de Festa de interese Turístico, e pódese cifrar en máis de 170 os municipios galegos que para a celebración do entroido establecen como festivos os luns e martes de Entroido e tamén o Mércores de Cinza.\nHistoricamente hai datos de que no século XVIII celebrábanse os Entroidos en diferentes localidades galegas, pero cunha especial preponderancia en terras ourensás.\nComo en tantas outras ocasións unha festa en Galicia, neste caso o Entroido, ten ligazóns con festas de exaltación gastronómica. Así, por exemplo, atopamos que en municipio ourensán de Viana do Bolo, o Entroido recibe o nome de “Festa dá Androlla e do Entroido”, tratándose dun dos entroidos máis antigos de Europa.\nSen ánimo de ser exhaustivo na enumeración de celebracións, a continuación facemos unha pequena reserva dalgúns dos máis coñecidos:\nNo municipio de Laza falamos dun entroido de suma elegancia, cun famoso desfile no que se deixa ben patente o status social dos asistentes con traxes nos que, só o chapeu das Madamas (7 kg de aparato) pode levar até un mes de confección. Destaca neste Entroido o personaxe dos Peliqueiros e as diferentes batallas campais que podemos contemplar, como A Farrapada, na que se utilizan trapos untados de barro.\nEn Verín tamén atopamos uns entroidos con personaxes e traxes tradicionais, como os Cigarrons, cuxa vestimenta e equipamento pode alcanzar o 25 kg de peso.\nCigarrons, Verín (Ourense)\nEn todo caso, no Entroido o único que non está permitido é non participar na festa. E para iso atopamos un gran número de personaxes que protagonizan estas datas e que ademais dos antes citados, cabe nomear a: as Pantallas, no municipio de Xinzo, O Boteiro e os Folións, en Viana, as Madamas e os Galáns, en Cobres e os Xenerais e Correos, e A Ulla.\nAs vítimas do Entroido son os transeúntes non imbuídos do espírito do entroido. Travesos sátiros perseguen ás mulleres para bailar á súa ao redor, e aos homes que ousan saír sen disfrace á rúa lévallos aos ombreiros até o bar máis próximo para que paguen un viño.\nE no caso dos espíritos, aos que se escorrenta cos ruídos das charangas e comparsas, para tal fin, apárcase a auga bendita e úsanse “armas instrumentais” feitas das vexigas de animais, tambores, ou instrumentos de labranza.\nO Entroido en Cataluña\nTalvez cabería falar de dous tipos de entroido, cando nos referimos aos que teñen lugar en terras catalás: os que ten influencia do entroido brasileiro, con preponderancia da música, os bailes e os disfraces; e os máis tradicionais que pon maior énfase na sátira. Exemplo do primeiro caso sería o entroido de Sitges, e o segundo os de Vilanova i la Geltrú e Solsona.\nNo entanto, tanto nos entroidos satíricos como os de lucimento, aparece a presenza dun personaxe coñecido como o “rei Carnestoltes“, que recibe distintos nomes segundo o pobo. Este é quen rexe o municipio durante os días que dura esta celebración.\nCelebración do Entroido en Europa\nO Entroido difundiuse por Europa da man dos navegantes que chegaban aos portos italianos. Especialmente ao de Venecia. Tamén foi durante estes anos cando se xeneralizou o uso de máscaras entre os participantes, utilizándoas como símbolo dos vicios e as virtudes humanas. De aquí nace a orixe das máscaras venecians. As famosas Pulcinellas.\nAtopamos un dos entroidos máis antigos do mundo. Referímonos ao entroido de Colonia, que segundo defenden eles mesmos, vén celebrando desde fai un dous mil anos, aínda que admiten que o primeiro desfile de entroido organizado, tivo lugar no ano 1823. O desfile, punto álxido da festa, desenvólvese no “luns das rosas” (Rosenmontag), e é habitual que nel se proceda a ridiculizar figuras políticas, mentres a cidade énchese de cor, risas e disfraces.\nUno dos entroidos menos coñecidos, pero con todo dos máis grandes e importantes, é o que se celebra na cidade de Niza, na Costa Azul.\nConcretamente co entroido de Notting Hill atopamos algo curioso e é que este gran barrio de Londres celebra o Entroido a finais do mes de agosto en conmemoración a uns graves altercados contra os residentes do barrio, maioritariamente caribeños, que tiveron lugar entre o 29 de agosto e o 5 de setembro de 1958.\nTrátase dun gran desfile organizado pola comunidade caribeña pero que chega a congregar a uns dous millóns de persoas disfrazadas e bailando ao ritmo da música.\nPero é en Italia onde atopamos o Entroido máis soado de cuantos teñen lugar en Europa. Referímonos ao que se celebra na cidade de Venecia.\nA súa historia remóntase ao ano 1094, e conta a lenda que todo comezou cando unhas mulleres da entón pueblerina Venecia foron raptadas por uns forasteiros. Ao ser rescatadas sas e salvas celebraron unhas festas que se denominaron as Marías. Fíxose costume a festexar cada aniversario o evento ata que co tempo convertéronse no Entroido de Venecia.\nOutras versións sitúan a súa orixe no ano 1162, cando a república de Venecia saíu vitoriosa contra o Patriarca de Aquileia, Ulrico dei Treven. Desde este momento empezouse a celebrar esta festividade. Con todo, foi oficializada máis dun século despois, en 1296. O obxectivo era que non houbese unha brecha entre as clases altas e as baixas, entre outros motivos.\nO Entroido de Venecia declarouse festividade en 1296, e aínda que estivo prohibido por Napoleón, foi para os cidadáns unha forma de evadirse dos problemas e do goberno por uns días e na súa época tamén lle serviu á nobreza para mesturarse co resto do pobo, por iso é polo que as máscaras cobren especial importancia en Venecia.\nO Entroido de Venecia foi o entroido máis famoso, abolido por Napoleón en 1797, por temor a posibles conspiracións amparándose no anonimato que outorgaban os disfraces. Tras a caída do emperador francés, o entroido retornou, pero sen alcanzar de novo o seu esplendor ata que se readaptou aos novos tempos, a partir do ano 1979.\nComo curiosidade cabe dicir que os venecianos adoitaban usar máscaras ao longo do ano, en numerosas ocasións, como un simple complemento á súa vestimenta. Como os visitantes asociábanas sobre todo ao entroido, levaban a impresión de que os venecians estaban de festa durante a metade do ano.\nO Entroido de Venecia aínda que estivo prohibido por Napoleón, foi para os cidadáns unha forma de evadirse dos problemas e do goberno por uns días e na súa época tamén lle serviu á nobreza para mesturarse co resto do pobo, por iso é polo que as máscaras cobren especial importancia en Venecia.\nCelebración do Entroido en América\nO entroido non só se estendeu por Europa, senón que tamén chegou a América, levado alí polos conquistadores primeiro, e polos colonos europeos despois. Os europeos tamén descubriron que os nativos tamén tiñan as súas propias celebracións cheas de cancións e bailes.\nMoitas destas celebracións ían de adorar aos seus deuses e á terra para asegurar unha boa colleita para o ano seguinte. Unha vez máis, a igrexa católica en lugar de obrigar aos nativos a renunciar ás súas celebracións simplemente permitiulles celebralos con significados cristiáns. Moitas celebracións aínda teñen lugar hoxe día.\nMoi coñecido é o Entroido de Nova Orleans. Coincidindo co noso día de Reyes, os cidadáns deste estado, celebran o Mardi Gras, que é o equivalente ao Entroido. Organizan un desfile de carrozas e todos os participantes van ataviados con lucidos disfraces e vestimentas e cos seus rostros cubertos con máscaras.\nAtopamos a celebración de entroido de Río de Janeiro é a que atrae a máis visitantes cada ano, motivo polo cal está incluído no libro Guinness: a pesar de que o famoso Sambódromo só ten capacidade para 72.000 espectadores, o entroido carioca recibe a uns dous millóns de visitantes por día, uns 400.000 deles estranxeiros.\nEsta tradición chegou a México da man dos españois, que celebraban o entroido só con fins sociais. Nel podíanse ver diferentes bailes aos que se acudía con traxes e vestidos excesivos e elaborados con moitas cores e todo tipos de fantasías.\nEstas festas só podíanas celebrar os membros da alta sociedade e os criollos. Estaban prohibidas severamente aos indíxenas. Por este motivo, os nativos decidiron imitar estas celebracións en ton irreverente e de burla.\nRecomendación: A morte no antigo Exipto\nFabricábanse as súas propias máscaras a imaxe de persoas con pel moi branca, con barba e bigote, narices afiados e chapeadas. Lembrando deste xeito á fisionomía e trazos dos. Nacendo así a auténtica orixe do entroido mexicano, coa aparición de “Chinacos” e “Chinelos”.\nOs Chinacos son os antecesores dos Charros. Tratábase duns xinetes vestidos con roupas rotas e vellas. Pero no seu modo de festexar o entroido empregaban os mesmos elegantes traxes e máscaras de estilo europeo. Sendo estes traxes os que hoxe en día se coñece como o tradicional traxe de Charro.\nPola súa banda os Chinelos orixináronse no estado mexicano de Morelos. As súas vestimentas contan con multitude de vistosas cores e decoracións representativas da cultura e mitoloxía Mexicana.\nAs festas de entroido de Barranquilla teñen referencias próximas ás celebracións que se facían en Cartaxena de Indias na época colonial como festividade dos escravos.\nO máis colorido e vistoso de todos é sen dúbida é o entroido de Barranquilla. Con todo, os historiadores aseguran que xa no século XVIII existían celebracións denominadas entroido non só na vila de Mompox e na cidade de Cartaxena, tamén nalgúns pobos como Magangué e outras rexións próximas ao río Magdalena no tramo de chaira Caribe.\nA pesar de que o Entroido urbano en Barranquilla iniciouse de maneira oficial no ano 1876, xa existían certas celebracións anos antes. Naquela época, reflectían os patróns migratorios desde as pobres zonas rurais até as grandes cidades.\nÉ o caso das danzas de indios, dos negros e de “bailes de fauna”, todos eles compoñentes na actualidade do entroido barranquilleiro, continúan tendo vixencia en áreas rurais do interior.\nNo ano 1771, Juan José Vertiz (Gobernador de Buenos Aires), instaurou bailes de entroido que realizaban dentro de en locais pechados. Era típico que a xente dentro das súas casas rompesen ovos. Pero chegou un punto que os altercados, o exceso e os danos ocasionados ao mobiliario provocou que en febreiro do ano 1795 o vicerrei Arredondo prohibise “os xogos con fariña, ovos, e auga”.\nMáis tarde, converteuse en tradición lanzarse auga entre as mulleres utilizando calquera tipo de recipiente. Mesmo se tiraban ovos cheos de auga de rosas ou todo o contrario, ovos podrecidos.\nAo principio só realizábanse estas celebracións de entroido nas casas adiñeiradas e da alta sociedade, como na casa do Vicerrei Cisneros, a casa de Margarita Sanchez de Thompson ou a casa de “A Perichona”.\nNas casas dos barrios máis pobres, formados por pequenas comunidades negras de orixe africana, tamén querían ser partícipes destas festas e celebraban o Candombe.\nTamén existía o costume de queimar un boneco elaborado con palla. Tradición que actualmente se segue practicando nalgunhas cidades arxentinas. Esta práctica chamábase “día do enterro” e provén da época de Rosas. Basicamente tratábase de que os veciños de cada barrio fabricaban un boneco de palla, ao que chamaban Judas, colgábano nun sitio público e posteriormente queimábano celebrando unha gran festa.\nComezaron a florecer as famosas comparsas, pero debíase informar as autoridades de todos os seus integrantes. Do mesmo xeito todas aquelas persoas que portasen caretas ou máscaras tiñan que solicitar un permiso especial.\nDesde o ano 1870 nas rúas Rivadavia, Vitoria e Florida comezaron a desfilar nos corsos as carruaxes. Máis tarde ampliaríanse os desfiles de carrozas a outras rúas e barrios. Eran moi vistosos e alegres, os adornos e disfraces cada vez eran máis elaborados e luxosos.\nFacíanse bailes de entroido en clubs barriais, xa sexa na Capital como no Gran Buenos Aires. Practicábanse logo dos corsos nalgunhas institucións sociais, teatros, residencias particulares e hoteis. Normalmente eran de disfraces, e bailábanse valses, polcas, etc.\nCo paso dos anos, os cidadáns da alta sociedade distanciouse deixou de participar nas festas populares, agora só participaban nalgúns bailes ou nalgunhas carruaxes durante os corsos máis representativos. Tamén deixou de haber a irmandade entre brancos e negros. Xa non se mesturaban pequenos e grandes, pobres e ricos… Co devir dos anos, o entroido foi perdendo o seu especial encanto. Tanto, que de novo se producían altercados e pelexas, ata que en 1909 volvéronse a prohibir os corsos.\nDespois de 1915, aos poucos as comparsas foron desaparecendo. Foron remplazados polas charangas. Os corsos perderon o seu esplendor, poboábanse de carros, carriños de leiteiro e chatas.\nXa na década dos anos 20 do século pasado, moi poucos eran xa os corsos que seguían existindo, e eran moito menos divertidos e alegres.\nPero indubidablemente, os entroidos como festa pública seguiron existindo. Organizábanos as diferentes entidades dos barrios (sistema que na actualidade aínda perdura).\nNos anos de Perón elimináronse os días feriados do entroido, aínda que si se permitían todos os festexos e celebracións típicos.\nDurante a ditadura militar do 1976, novamente prohibiuse o entroido. O cal volveu ser legal en 1983 co regreso da democracia en Arxentina. Durante a presidencia de Cristina Fernández de Kirchner volvéronse a instaurar os días feriados de entroido.\nPodemos situar o entroido máis longo, pois aínda que o habitual é que se celebre durante unha semana, entre finais de febreiro e principios de marzo, tampouco é raro que poida chegar a durar até corenta días.\nInfluencias africanas nas tradicións do Entroido\nForon os africanos quen máis contribuíron a moitas tradicións modernas de entroido. Os africanos foron levados ás Américas, orixinalmente como homes libres e logo como escravos. Moitas tradicións africanas fusionáronse coas celebracións europeas.\nAchegaron as cores brillantes que ven en moitos disfraces de entroido, así como os sons e a música que son características clave do entroido nas Américas. As plumas e outros obxectos naturais usáronse para crear disfraces e máscaras debido á crenza de que achegaban forza espiritual ao portador.\nUnha tradición africana era a xente que desfilaba polo pobo, rodeándoo con máscaras e traxes de cores brillantes, mentres cantaban e bailaban para traer sorte ao pobo, significaba escorrentar aos espíritos dos parentes mortos enoxados, razón pola cal moitos desfiles de entroido presentan símbolos de morte.\nOutras tradicións eran camiñar sobre zancos e levar monicreques. Pero o máis importante foron os africanos que trouxeron instrumentos musicais moi alegres, ritmos de baile e estilos de canto.\nRespecto dos disfraces\nPara a maioría de persoas o termo entroido vai asociado co feito de disfrazarse e pasar uns días de festa e xolda, pero esta celebración que leva tantos séculos realizándose non sempre estivo vinculada ao feito de porse un disfrace senón que é o resultado dunha mixtura de festas e tradicións, provenientes de distintas culturas, que nun punto da Historia foron unificándose para acabar sendo o festexo que hoxe en día coñecemos.\nEn canto aos disfraces, hai que dicir que parece que a palabra disfrace procede da voz freza= pegada, pista e a partícula negativa /dis/=borrar, isto é, o seu significado sería: quitar pegadas.\nÉ dicir, o disfrace oculta o rostro de quen o leva: esa é a natureza da festa á que serve. Sería como un sinónimo de camuflar, enmascarar, ocultar, encubrir e, está claro, disfrazar.\nAo caer o sol o disfrace era peza importante, os escravos imitaban así a vestimenta dos seus señores mentres estes disfrazábanse de escravos.\nEra o mundo ao revés no que predominaba a extravagancia, a licenza e a tolemia. Era natural que a autoridade tendese sempre a abolir estes desenfreos tanto no antigo Exipto como na historia recente.\nDe acordo coa historia do entroido, as máscaras representan os vicios e as virtudes dos homes. Dise que algunhas destas máscaras teñen unha orixe e un valor demoníaco, representados, por exemplo, pola máscara negra na cara de Arlequín e o branco e negro das máscaras venecians Pulcinella.\nPor que se enterra a sardiña?\nNa celebración do Entroido en terras de España e de América Latina hai un rito, que o denominado enterro da sardiña. É algo diferenza, pois noutros países como en Italia, faise cun monigote; en Alemaña, un peixe de madeira ou cartón; nas zonas do Báltico, un animal. A cuestión era queimar, porque o lume é expiación e fin brusco das cousas.\nFaise ademais, precisamente no momento en que comeza a prohibición para comer carne, é dicir: o inicio canónico da Coresma. Podería por tanto entenderse como un acto de protesta, propio de quen ven que se acaba a festa. Acatábase o disposto pola liturxia de mala gana: aos cristiáns esperábanlles moitos días de castigo gastronómico.\nDe todos os xeitos, ao principio non se enterraba senón que se queimaba, práctica campesiña que afunde as súas raíces no mundo antigo como rito dunha primavera que se adiviña próxima.\nComo diciamos en parágrafos anteriores, o Entroido, en palabras de Xullo Caro Baroja, é, quéirase ou non, un fillo, aínda que sexa un fillo pródigo, do cristianismo.\nO entroido foi obxecto de disputa entre defensores e detractores, tanto desde ópticas pagás como relixiosas. Pero o certo é que dos antigos entroidos, coas súas cerimonias, hoxe total e acertadamente reprobable, como eran as corridas de galos, tirarse ovos fétidos, queimar peles, etc, nun ambiente de desorde e alegría nas rúas, deixou paso a unha celebración máis adaptada ás ansias de hedonismo que a nosa sociedade cada vez propicia en maior medida. E non está mal, gozar e evadirse, rirse, respectando aos demais.\nPero afortunadamente as celebracións do Entroido, en moitas localidades, rexións, países e mesmo continentes, móstrannos vestixios dun pasado máis simple, pero tamén máis complexo, onde un zarandeaba durante uns días os seus medos e os seus hábitos cotiáns para dedicarse de pleno a ser feliz.\nE nada máis por hoxe. Confiamos que a lectura desta publicación resultouvos canto menos amenas, e se fose instructiva, mellor que mellor.\nCarnaval. Historia e Identidade. De Guardado da Silva, C.\nEl Carnaval. De Caro Baroja, J.\nCategoría: Recuncho da historiaPor Alberto Gómez Santos 07/03/2022 Deixa un comentario\nTags: CarnavalCostumbresCostumesCuriosidades históricasEntroidoSociedadSociedade\nAnteriorPrevious post:Pepa “a loba”. A bandoleira galegaSeguinteSeguinte publicaciónO perfume ao longo dos séculos


Varias persoas acenden velas durante unha vixilia en honra ás dúas turistas escandinavas asasinadas en Marrocos. THOMAS SJOERUP\nNon se revelou a súa identidade, tan só que é alguén "de ideoloxía extremista e violenta"\nO home detido este sábado en Marrocos pola súa presunta relación cos arrestados polo asasinato de dúas turistas escandinavas ten a dobre nacionalidade hispano-suíza e pasaporte español, confirmaron a Efe fontes do Ministerio de Asuntos Exteriores.\nA Oficina Central de Investigación Xudicial (BCIJ) de Marrocos explicou a través dun comunicado que a detención se produciu en Marrakech e que o arrestado, de quen non se revelou a identidade, é alguén "de ideoloxía extremista e violenta".\nPor iso, a policía marroquí informou da súa detención ao consulado xeral de España en Casabranca, que está a prestar a "asistencia consular habitual" a un nacional arrestado, detallou Exteriores.\nAs autoridades de Marrocos detiveron os presuntos autores do atentado terrorista ocorrido a mediados de decembro contra as dúas turistas nórdicas, un ataque perpetrado por catro terroristas que gravaron un vídeo no que aparecen prestando lealdade ao Estado Islámico (EI).\nUn hispanosuizo, detido en relación co asasinato das turistas...


Manifesto Miñor recomenda presentar reclamacións en oficinas de Movistar ou da páxina web da compañía ante a falta de instalación de fibra óptica nos barrios de Gondomar excluídos do plan te implantación actual - Manifesto Miñor\nNo pasado mes de outubro, Manifesto Miñor levou unha moción ao pleno da corporación que foi aprobada por unanimidae. Nesta mocíón pedíase tomar medidas para que todos os lugares do concello tivesen a mesma posibilidade de poder acceder a internet mediante a fibra óptica.\nHoxendía o mundo laboral camiña cara o traballo en rede, no ensino cada vez se fai máis imprescindíbel o uso das novas tecnoloxías, en conclusión para que unha sociedade acade un grao de desenvolvemento acorde o século no que vivimos, esta precisa de dotación de servizos básicos, é un deles é unha boa conexión a internet e rápida, cousa da que carecemos neste intre no concello xa que a velocidade da internet non supera os 30MGps no mellor dos casos.\nA Xunta de Galica no marco do Plan Banda Ancha 2020, concedeu en marzo de 2018 unha subvención a operadora Telefónica de España, S.A. destinada a despregar redes de banda ancha ultrarrápida de máis de 100Mbps en entidades de poboación de menos de 300 habitantes. Estos despregues contarán cunha inversión pública de 14,2 millóns de euros, cofinaciados un 75% polo Fondo Europeo Agrícola de Desenvolvemento Rural (FEADER), subvención esta que remata no ano 2021.\nCon esta medida, a administración galega debería actuar nos núcleos máis pequenos con fondos FEADER, namentras que o Estado debería centrar os seus esforzos en cubrir as entidades de maior tamaño no marco do Programa Nacional de Extensión da Banda Ancha (PEBA).\nEn parte do concello xa está despregada a fibra óptica e so falla que se resolva un problema na Xunqueira, en vías de solución, para a sustitución do cableado e poder ter unha internet ultrarrápida efectiva, con todo, preocúpanos que no noso concello existan zonas brancas, aquelas que non teñan a cobertura mínima de 30 MGps e as operadoras non teñen previsto chegar a ellas: estas son Portavedra, Fontiña, Vilas, Prado, Murxido e A Fraga (Couso)\nO 10 de maio de 2014 saiu publicado no BOE a lei 9/2014 de telecoumicacións, esta lei modificou a anterior lei 32/2003, de 3 de novembro para axilizar a instalación da fibra óptica e a supresión da rede de cobre actual.\nPara avanzar na solución deste problema de conexión nos devanditos núcleos, dende Manifesto Miñor recomendamos xs habitantes dos mesmos que deixen constancia da necesidade dunha boa conexión a internet que lles permita dispoñer de servizos de telefonía fixa convencional, transmisión e recepción de televisión, servizos de ofimática, etc., acorde cos novos tempos. Por iso, poderían dirixirse ás oficinas de MOVISTAR e deixar constancia por escrito desta reclamación e de non ser discriminados por viviren afastados dos núcleos máis poboados.\nEn Gondomar, a 16 de febreiro de 2021.


Os recortes sanitarios provocaron unha "erosión" na cobertura sanitaria universal e van en contra das recomendacións da ONU. É a principal denuncia que oito investigadores de varias institucións nacionais e internacionais fan nun artigo sobre o sistema sanitario español na prestixiosa revista científica The Lancet. Neste texto denuncian que en España reduciuse o presuposto en materia sanitaria "por razóns de austeridade" a pesar de que o gasto público "xa era un dos máis baixos de Europa". Ademais, destacan que, mentres que Nacións Unidas anima aos Gobernos nacionais a avanzar cara a unha asistencia sanitaria universal, en España "socavouse" este acceso cunha reforma sanitaria "sen trámite parlamentario" que "limita" a sanidade pública. Así, recordan que, segundo datos oficiais, 873.000 persoas perderon o dereito á sanidade normalizada en España.\n"Recortar a atención sanitaria e os programas de benestar social nun momento de forte recesión económica ten graves consecuencias para a saúde. É unha evidencia", di a infoLibre dende Londres, onde desenvolve o seu labor investigador na London School of Hygiene and Tropical Medicine, Helena Legido-Quigley, unha das asinantes do artigo. Ao seu xuízo, este traballo é unha especie de aviso a navegantes para as autoridades españolas sobre o risco que supón a insistencia en medidas "temerarias" de austeridade. "Vendo o impacto que está a ter para a saúde da poboación políticas de recortes levadas a cabo por outros gobernos, podemos pensar que isto tamén pode acabar pasando en España", alerta.\nNeste sentido, cita outras investigacións recentes que dan conta de que España o número de pacientes con dependencia e abuso do alcohol multiplicouse por seis entre 2006 e 2011. Ou que en Grecia aumentaron un 224% os casos de VIH entre os consumidores de drogas por vía intravenosa. Como consecuencia do recorte dos programas de fumigación contra mosquitos, Grecia sufriu a súa primeira epidemia de malaria en moitas décadas, alertaron os investigadores David Stuckler, da Universidade de Oxford, e Sanjay Basu, epidemiólogo e profesor da Universidade de Stanford, no libro O custo humano das políticas de recorte: por que a austeridade mata (Taurus).\nOs asinantes do artigo recordan que Médicos do Mundo -cuxo presidente, Álvaro González, é un dos seus autores- contabilizou ata 1.192 casos de persoas que non puideron recibir a atención á que tiñan dereito "por non ter a documentación axeitada, por problemas na interpretación da reforma ou por unha cuestión de discriminación ou racismo". Estas circunstancias, recoñecen os autores, poden ter "graves consecuencias para a saúde" dos cidadáns, sobre todo no que respecta aos afectados por VIH ou tuberculose, ao tempo que tamén pode supoñer unha "ameaza para o acceso ao tratamento da saúde mental, as adiccións e as enfermidades crónicas".\nAta agora, sinalan dende esta ONG, as situacións máis habituais detectadas por Médicos do Mundo como consecuencia do decreto que exclúe as persoas sen papeis da sanidade normalizada foron as de persoas con enfermidades crónicas sen controis periódicos -incluído o cancro- ou que sofren interrupcións nos seus tratamentos. Neste último caso documentaron falta de insulina para a diabete ou Sintrom para as cardiopatías. Tamén rexistraron casos de pacientes con patoloxías transmisibles como VIH ou tuberculoses para as que non se activaron os protocolos correspondentes. E mesmo enfermidades mentais sen seguimento. A esixencia de firmas de compromisos de pagamento ou os intentos de facturación en urxencias foi outra das situacións máis habituais constatadas por esta ONG.\nMédicos do Mundo tamén documentou casos de mulleres embarazadas sen seguimento médico durante a xestación, nenos aos que se negou a atención primaria e persoas transplantadas ás que se esixiu aboar integramente os medicamentos antirrexeitamento imprescindibles tras a operación á que foran sometidos.\nPor outro lado, no artigo de The Lancet, os investigadores denuncian que España tamén foi en contra das recomendacións da ONU á hora de modificar o copagamento farmacéutico ou querer poñer en marcha este sistema tamén nas farmacias dos hospitais. "Son pequenos gastos directos que son unha barreira para un tratamento eficaz", advirten.\nHai uns meses a revista British Medical Journal (BMJ) tamén se facía eco dos recortes que se estaban a levar a cabo na sanidade pública española, e nun artigo asinado por científicos do London School of Hygiene & Tropical Medicine de Reino Unido advertíase de que o "desmantelamento" do Sistema Nacional de Saúde (SNS) podía "poñer vidas en risco".


Berenice Abbott (1898-1991) – fotógrafas pioneiras\n01/12/2016 by Fernanda Padín Ogando\tCategories: Outras fotógrafas.Tags: Década 1890, EE. UU.Bookmark the permalink\nPublicado o 12/01/2016\nBerenice Abbott foi unha fotógrafa documentalista estadounidense moi coñecida pola súa fotografía en branco e negro sobre a arquitectura da cidade de Nova York e polo seu traballo innovador no campo da física.\nBerenice Abbott naceu o 17 de xullo de 1898 en Springfield, Ohio, (EE.UU.). Os seus pais divorciáronse pouco tempo despois do seu nacemento, polo que raras veces vía o seu pai. Separada da súa irmá e de dous irmáns, pronto marcharía da casa. Nunha nota autobiográfica, escribiría: Eu era unha nena infeliz, tiña unha familia fragmentada, pero iso ensinoume a ser autosuficiente, a ser unha nena independente.\nTrasladouse á cidade de Nova York xunto con outros compañeiros. Establecéronse en Greenwich Village, que acababa de ser proclamada república independente por Marcel Duchamp, un lugar adecuado para declarar a guerra aos valores conservadores da América profunda. Nun principio matriculouse na Universidade de Columbia no ano 1917, porque quería ser periodista, pero decepcionada co curso do seu traballo, pasou a interesarse pola escultura, facendo modelaxe para artistas. Introducida nos círculos bohemios desta parte da cidade, coñeceu ao anarquista Hippolhyte Havel, moito máis vello que ela, quen a proclamaría filla súa oficialmente, a escritores e artistas como Djuna Barnes (escritora), Sadakichi Hartmann (fotógrafo e poeta) e Marcel Duchamp (artista e pintor dadaista e surrealista francés). É unha época no que Berenice realiza traballos de todo tipo (secretaria, perruqueira, arquiveira…) e ó mesmo tempo escribe poemas, fai teatro e estuda escultura.\nNo ano 1921 embarcouse xunto con outros artistas, expatriados americanos, para visitar Europa, lugar onde por aquel entón parecía atoparse “o dourado cultural”, permanecendo en Francia, onde viviu varios anos. Estudou escultura na Académie de la Grande Chaumière en París, e no Kunstschule en Berlín, ademais de chegar a publicar algunha poesía no xornal literario experimental Transición.\nEstando en París, foi contratada no ano 1923 por Man Ray, que abrira un estudo de retratos en Montparnasse, pouco despois da súa chegada a Francia, para traballar como asistente no seu laboratorio. Aquí Berenice non só aprendería as técnicas da cámara escura e o retrato, senón que se relacionaría cos vangardistas, especialmente os surrealistas. Man Ray, impresionado polo seu traballo, permitiulle realizar as súas primeiras fotografías no estudio, antes de abrir o seu propio no ano 1926 na rue du Bac, coa axuda financeira das súas amigas Peggy Guggenheim e Anne Winifred Ellerman. Traballou para a revista Vogue francesa e amosou o seu traballo na galería Au Sacre du Printemps. O seu estilo é moi lúcido, case espido, moi afastado do de Man Ray que segundo comentaba Berenice: os retratos masculinos de Man Ray eran bos, pero as mulleres facíaas aparecer como pequenos obxectos graciosos. Ela sentía a necesidade de borrar a propia subxectividade do fotógrafo e para conseguir iso, dedicáballe moito tempo á realización de cada retrato, falando moito coa persoa a que ía fotografar. Ela mesma explicaba: Para fotografar a unha persoa debe haber un intercambio, unha colaboración. A sesión debe ser unha especie de visita durante a cal se conversa animadamente. Con este sistema conseguía que os seus retratos se caracterizaran pola expresión de naturalidade, que conseguía a través das expresións propias de cada persoa retratada e dunha coidada iluminación. Polo seu estudio pronto comezaron a pasar todo tipo de personalidades francesas da cultura, expatriados estadounidenses, bohemios e escritores. Entre estas personalidades atopábanse Chanel, Djuna Barnes, Max Ernst, Cocteau, Duchamp, Joyce, Guide…\nCoñeceu a Eugene Atget, aquí en París, nado en Libourne, Francia no ano 1857, que se trasladara a París para gañarse a vida como fotógrafo, facendo retratos na rúa e fotografando a cidade da luz dende un punto de vista tan particular, que chamou a atención dos surrealistas, cos matices que conseguía, por exemplo, cos reflexos fantasmagóricos dos cristais e outros aspectos referentes á luz e aos xogos de sombras. Vivía na miseria e Berenice, sorprendida polo realismo espido das súas fotografías, mercáballas cando tiña algo de diñeiro. Convenceuno para que se deixara fotografar no seu estudio e realizoulle o único retrato que quedou de Atget no século XX. Comprendendo que o arquivo de Atget corría perigo de perderse, á morte de Eugene, no ano 1927, Berenice decidiu mercar a parte do seu traballo que quedaba, pedindo diñeiro prestado aos seus amigos, co obxectivo de dar a coñecer a obra deste fotógrafo. Pasou semanas ordenando e clasificando as tomas e gardouno todo en decenas de caixas.\nBerenice expuxo a súa obra dous anos máis tarde de abrir o estudio, en maio de 1928, no Primeiro Salón dos independentes da Fotografía, en París, coincidindo coa retrospectiva que se levou a cabo sobre Atget e Nadar. Nesta época París estaba cheo de artistas surrealistas, seguidores de Atget, como Brassai, Gisele Freund, André Kertész, Germaine Krull e Man Ray. Os retratos de Berenice, en ocasións, estaban manifestamente influenciados polo surrealismo. Mostraba un especial interese pola mascarada, xogar co disfrace, incluso as veces co uso da sobreimpresión e a distorsión. As modelos femininas expresaban certa ambigüidade sexual. Este mesmo ano expuxo no Salón de L’Escalier un manifesto contra o pictorialismo e realizou un ano máis tarde dúas exposicións cos modernistas alemáns: “Fotografía der Gegenwart” en Essen e “und Film Foto” en Stuttgart. Este mesmo ano regresaría ós EE. UU.\nDe volta nos EE. UU. a principios de 1929, visitou Nova York co obxectivo de atopar unha editora para publicar as fotografías de Atget. Berenice quedou fascinada co cambio sofrido pola cidade e inmediatamente veu o seu potencial fotográfico. Volveu a París para pechar o estudo e regresou a Nova York no mes de setembro. Continuou coa mesma actividade que viña desenvolvendo en París: abriu un estudio de retrato e participou en varias exposicións de fotografía modernista, como na realizada na Galería Weyhe, “As fotografías de Nova York por Nova York Fotógrafos”, “Fotografías de Berenice Abbott”, “Exposición de Fotografía Retrato” na galería Julien Levy e “Murales por pintores americanos e fotógrafos” no Museo de Arte Moderno (MoMA). Ó mesmo tempo promoveu a obra de Eugène Atget, descoñecido para a maioría do público. Presentouna nas universidades, propúxoo para os museos e publicou o libro “Atget, fotógrafo de París” no ano 1930, obra na que se inspirou Walter Benjamin para desenvolver as súas ideas respecto ó mundo moderno. Berenice continuaría ao longo de moitos anos con este traballo de promoción de Atget publicando un novo libro, O Mundo de Atget en 1964, series fotográficas e ensaios que axudaron a Atget a gañar o recoñecemento internacional. Hoxe Eugène Atge está considerado como un dos grandes pioneiros da fotografía de principios do século XX. No ano 1968 o Museo de Arte Moderna adquiriría o seu ficheiro.\nO encontro co vello fotógrafo francés ensináralle a Berenice Abbott o que era a paixón, o segredo do auténtico artista: Tes que desexar unha cousa con todas as túas forzas e logo tes que facela. Seguindo o seu exemplo, fotografou a cidade de Nova York durante eses anos, un proxecto que lle levaría case que dez anos en ver a luz. Ela mesma comentaría anos máis tarde a impresión que lle xerou esta transformación: As cores eran totalmente vivas e se levantaban rañaceos por todos os sitios. O aire estaba cheo de enerxía. Sentíame estranxeira. Podería chegar de Marte. Cando te sentes fresca, impresionable, sensible e estiveches afastada durante moitos anos, e logo volves y ves esta terra estraña, que é a túa… emociónaste.\nFotografou a cidade de Nova York dende todos os ángulos coa dilixencia e atención ao detalle que tanto admiraba en Atget: rúas, tendas, edificios, prazas, metro, trens, estacións, oficinas, etc. durante un período de seis anos. O seu traballo non era nostálxico, interesáballe resaltar os contrastes entre a Nova York baixa, coas súas casas de dous pisos do século XIX e os impoñentes rañaceos que se construían nese momento. Ao principio utilizaba unha cámara de Kurt-Bentzin de man, pero máis tarde mercaría unha cámara Century Universal coa que utilizaba uns negativos de 8×10 polgadas. Con esta cámara de gran formato foi como fotografou toda a cidade, de forma independente, incapaz de obter apoio financeiro de organizacións, fundacións ou individuos particulares para o seu proxecto documental sobre a cidade de Nova York. En concreto dirixiu os seus intentos cara o Museo da Cidade de Nova York e a Sociedade Histórica de Nova York, sen éxito algún para o seu financiamento. No ano 1934 conseguiu que se exhibiran as fotografías da cidade no Museo da Cidade de Nova York, coa esperanza de atraer patrocinadores. Fotografar Nova York non era fácil, necesitaba unha entrega total para non desanimarse diante da cantidade de impedimentos cos que se atopaba: con frecuencia os policías impedíanlle parar e obrigábana a afastarse para non entorpecer o tráfico; os vixilantes dos rañaceos sospeitaban dela cando lles pedía subir ao último andar, por temor a que quixera suicidarse… Paralelamente a este proxecto, para manterse, traballou durante anos para revistas como Fortune e Life facendo diversos traballos fotográficos (publicidade, reportaxes periodísticos, retratos), ensinou fotografía na New School for Social Research dende o ano 1933.\nPor esta época coñeceu á periodista Elizabeth McCausland, a través dun artigo periodístico que chamaría moito a atención de Berenice, publicado por Elizabeth nun periódico de Springfield, cidade berce de Berenice. Ela mesma comentaría: O primeiro artigo intelixente sobre o meu traballo que apareceu neste país. A carta que escribiría á periodista sería o principio dunha longa relación sentimental. Elizabeth trasladouse a Nova York e foise vivir coa fotógrafa nun apartamento xemelgo situado no mesmo piso, en Commerce Street. Elizabeth foi unha ardente defensora de Berenice, escribiu varios artigos para o xornal republicano Daily, de Springfield, e para o Trena e New Masses (neste último asinaba os artigos co pseudónimo de Elizabeth Noble). Cada unha dedicouse a súa paixón, unha á fotografía e outra á escritura, aínda que as veces traballaron conxuntamente para algún libro de texto e outras publicacións\nFinalmente, o apoio para o proxecto, chegaríalle no ano 1935, de mans do Proxecto Federal de Arte (FAP), un programa creado para axudar a artistas da Works Progress Administration (WPA), como parte do New Deal (Proxecto lexislativo de política económica posto en práctica polo Presidente estadounidense Franklin D. Roosevelt entre 1933 e 1940 para rescatar aos EUA da Gran Depresión). Neste programa Berenice dispoñía dun equipo de investigadores que a axudaban a crear os textos e os debuxos que acompañaban a cada unha das imaxes, o que lle permitía dedicar todo o seu tempo á produción, impresión e visionado das súas fotografías. Baixo o título Cambio de Nova York gárdase un vasto rexistro documental da cidade e unha obra de arte persoal. Oitenta das 305 fotografías que constitúen este proxecto foron seleccionadas para a exposición que anos máis tarde realizaría o Museo da Cidade de Nova York. Berenice centrouse nos contrastes entre o vello e a nova estrutura da Cidade. As súas imaxes alternan unha visión estética que se caracteriza por un énfase nos detalles e perspectivas audaces e un estilo máis documental. Máis que un enfoque nostálxico, a miúdo exercido sobre puntos de referencia dunha cidade e lugares típicos, este conxunto ofrece unha explotación da natureza da modernidade e céntrase nas formas en que o pasado e o futuro están temporalmente unidas entre si. Buscando reinventar as formas e funcións da fotografía en relación coa práctica documental, Berenice estableceu para capturar a “inmediata desaparición” xustapoñendo motivos dunha cidade suxeita a un proceso sen precedentes de demolición e reconstrución.\nNo verano de 1935, Berenice viaxou xunto con Elizabeth McCausland pola estrada ata o Sur dos EE.UU. Contratada pola Farm Security Administration (FSA) co fin de crear un proxecto dunha zona rural que reflectira o mundo da crise. A este conxunto de imaxes nominounas como “Escena americana”. Esta vez Berenice centrouse nas modestas casas de madeira e os agricultores. Ambas mulleres vían este proxecto fotográfico como algo ambicioso que se podería converter na publicación dun libro, pero nunca chegou a ocorrer.\nNo ano 1937, o Museo da Cidade de Nova York montou unha exposición coas fotografías do seu proxecto Cambio de Nova York. No seguinte ano, co fin de sacar proveito ós cincuenta millóns de visitantes que se esperaban para a Feira Mundial de Nova York de 1939, a editorial E.P. Dutton propuxo levar a cabo unha selección dun centenar de imaxes do proxecto acompañadas dun texto escrito pola súa compañeira Elizabeth McCausland. O proxecto previsto inicialmente polas dúas mulleres foi modificado pola editorial, cambiando a presentación das fotografías e converténdoa nunha guía turística, rompendo a cidade nunha serie de rutas e de viaxes de norte a sur e do centro ó exterior. O texto tamén foi despoxado da súa poética e das súas dimensións pedagóxicas deixando só a parte da información relacionada cos edificios que aparecían nas fotos.\nContinuou centrándose na fotografía de arquitectura urbana ata o ano 1940, no que comezou a inclinarse pola fotografía científica, un dos seus proxectos máis ambiciosos. Ela era consciente de que estabamos entrando nunha era científica onde a fotografía cumpriría un papel moi importante de difusión e, a pesar da súa falta de formación no campo continuou no seu empeño. Seguiu cursos de química e de física. Durante este período fotográfico, uns vinte anos, realizou extraordinarias e dificilísimas fotografías, retratando campos magnéticos, corpos en movemento, pompas de xabón, correntes de aire. Traballaba cunha cámara especial que ela mesma puxo a punto, a Supersight Camera, unha máquina fotográfica enorme que lle permitiu imaxes de moi alta definición. Traballou para a Universidade de Cambridge e no ano 1944 foi contratada como xefa do departamento de fotografía, pola revista Ciencia Illustrated onde publicou algunhas das súas imaxes.\nBerenice Abbott tiña certo talento para inventar técnicas e deseñar novos equipos para outras fotógrafas e fotógrafos. No ano 1947 fundou House of Photography, sociedade a través da cal vendía os seus inventos, como o Autopole, a cinta adhesiva dobre para pegar as fotos, o famoso chaleco multipetos ou o Abbott Distorter que deforma a pracer as imaxes durante a impresión. Non se enriqueceu coa sociedade, o que lle interesaba era a parte técnica do traballo, ela non estaba feita para os negocios.\nÓ longo de 1954 percorreu o que se coñece co nome de Ruta 1. Unha viaxe pola estrada máis longa de EE. UU. que percorre 3.813 km. da costa este, partindo dende o sur en Florida, ata Maine, no norte na fronteira co Canada. Visitou os pequenos pobos polos que pasaba e as cidades en expansión, nos que tomou unhas 2.400 fotografías nas que se reflicten a arquitectura antes da guerra e a nova arquitectura na estrada. Pouco máis tarde desta viaxe Berenice someteríase a unha operación de pulmón, tendo que saír da cidade de Nova York para evitar a contaminación do aire. Trasladouse a Blanchard, Maine, onde mercou unha casa situada ás marxes do río Piscataquis, máis adiante trasladaríase a veciña Monson, na que permaneceu ata a súa morte.\nComo contestación ó lanzamento soviético do Sputnik ó espazo exterior no ano 1957 e o apoxeo da Guerra Fría, a Fundación Nacional da Ciencia creou un Comité de Estudo de Ciencias Físicas no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT) que encargou a Berenice unha serie de materiais fotográficos para un novo manual escolar sobre Física. Acometeu o traballo durante dous anos, no que estivo fixando coa cámara o movemento ondular e outros fenómenos físicos, realizando fotografías innovadoras para ilustrar os principios da mecánica cuántica. Usando formas abstractas foi capaz de explicar visualmente complexos conceptos e leis mecánicas invisíbeis. Como non existían tecnoloxías para levar adiante este tipo de instantáneas, tivo que idear dispositivos especiais para fotografar estes fenómenos físicos.\nUnha vez rematado o manual, toda a súa colección de fotografías científicas foron mercadas polo Instituto Smithsonian en 1960. A exposición bautizada co nome de Imáxenes da Física xerou tal interese que se tomou a decisión de organizar unha exposición ambulante. As imaxes foron distribuídas polos museos e escolas de todos os Estados Unidos.\nNa década dos sesenta retírase a vivir a Maine, cidade da que Berenice se namorara durante a reportaxe fotográfica realizada pola Ruta 1. Aquí mercara unha gran casa de madeira rodeada por un bosque. Ó principio foi só unha casa de verán, porque Elizabeth prefería a cidade, pero despois da súa morte, en 1965, pasou a ser a súa residencia principal. Nesta casa, cun gato como única compaña, recibiu ás súas amigas e amigos. Neste lugar asumiu un novo proxecto fotográfico co fin de captar a verdadeira vida e plasmar a cultura do pobo, o que quedou reflectido no libro Un retrato de Maine, publicado no ano 1968.\nComo consecuencia do traballo que lle producía as peticións de impresión e revelado das súas fotos dos anos trinta, rematou cedendo todo o seu arquivo a un coleccionista que máis tarde o vendería aos grandes museos americanos.\nNo ano 1989 recibiu o premio International Center de Lifetime Achievement da fotografía.\nAínda que se consideraba xubilada, dende a súa última publicación “Un retrato de Maine”, Berenice continuou tomando fotografías e gozando dunha vida social activa ata a súa morte en 1991, en Monson, Maine, o nove de decembro, aos noventa e tres anos de idade.\nCando Berenice Abbott comezou a fotografar, a fotografía aínda non estaba considerada como unha forma de arte seria e, moito menos, as mulleres que se dedicaban a exercela.\nFoi unha das fotógrafas que ó longo dos sesenta anos de carreira abrangueu máis tipos de traballos que calquera outra persoa na historia da Fotografía americana e que destacou en todos e cada un deles: retratos, imaxes documentais da vida americana e fotografía científica para ilustrar textos de revistas e libros. Ademais tamén exerceu como inventora de aparellos técnicos relacionados coa fotografía, escritora, activista, historiadora e profesora.\nBerenice Abbott foi un membro comprometido da vangarda de principios de 1920 e unha firme opositora do pictorialismo e a escola de Alfred Stieglitz. Abbott pasou todo a súa carreira explorando os límites e a natureza da fotografía documental.\nOs seus retratos significábanse porque retrataba as mulleres con certo aire de ambigüidade, con corte de pelo ou roupa masculina, transmitindo deliberadamente unha sensación de incerteza con respecto a súa identidade. Na composición dos seus retratos, Berenice desenvolveu unha estética distintiva, moi pouco convencional, moi lonxe da comercial habitual. Os fondos que utilizaba eran paredes lisas, o que axudaba a centrarse no corpo e a expresión facial das persoas que posaban. O uso do trípode e un obxectivo colocado á altura dos ollos, permitíalle evitar as distorsións e polo tanto incrementar a presencia física dos modelos. O seu traballo foi exhibido xunto co de Man Ray, André Kertész e outros no Primeiro Salón da Fotografía Independente, e no vestíbulo do Teatro dos Campos Eliseos, en París. Tamén formaría parte da Exposición de Fotografía Modernista realizada nos anos 1928-9 en Bruxelas e en Alemaña.\nO primeiro proxecto fotográfico e un dos máis coñecidos de Berenice foi o traballo de documentación que fixo sobre a cidade de Nova York, nomeado Cambio de Nova York, publicado no ano 1939 e considerado pola crítica como o mellor no campo da fotografía documental. Un proxecto que lle levaría rematalo uns dez anos (1929-1939), aínda que seguiría realizando fotografías de Nova York ata 1956. As primeiras fotografías que fixo estaban tomadas cunha cámara pequena, pero a partir de 1932, fíxose cunha cámara Century Universal con negativos 8×10 polgadas que lle permitiu ampliar o alcance do seu proxecto. Neste proxecto advírtese a influencia que, o traballo de Atget sobre París e arredores, exerceu sobre a fotógrafa. Algunhas das imaxes que forman parte del, convertéronse en iconas, como o “canón” creado pola estreita Exchange Place, a espléndida contorna do edificio Flatiron, a fachada do restaurante Blossom na que se ve a un camareiro saíndo enfurruñado, entre outras. Ademais documentou todas as fases de construción do Rockefeller Center.\nBerenice non restrinxiu as súas actividades documentalistas á cidade de Nova York, sendo unha observadora atenta da escena americana. En 1932, viaxou por toda Nova Inglaterra ao longo da Costa Este, para documentar algunhas cidades que existían antes da Guerra Civil. A mediados dos anos 1930 documentou a zona Centro-Oeste e Sur de Estados Unidos e no inicio da década de 1950 a US Route 1, dende Fort Kent, Maine ata Key West, en Florida, onde 2.400 fotografías informaron sobre as vilas e pequenos pobos por onde ía pasando. Máis tarde, na década dos setenta, documentou a cidade de Maine, fotografando a vida e cultura do lugar, que quedou reflectido no libro titulado: Un retrato de Maine, publicado no ano 1968.\nA mediados da década dos corenta emprendeu o seu proxecto máis notable, dedicándose á fotografía de fenómenos científicos, contribuíndo coas súas imaxes á difusión da ciencia en todos os EE. UU. Berenice foi unha das primeiras en facer incursión nas fotografías artísticas sobre fenómenos físicos e químicos. Sentía o proxecto da fotografía científica como a culminación da súa obra. Este proxecto é un dos máis sobresaíntes e innovadores de toda a súa obra e foi fundamental na creación de novos métodos de ensino da Física combinándoos coa excepcional visión de fotografías case abstractas.\nAo longo da súa vida realizou múltiples exposicións:\nExposición individual na Weyhe Gallery, New York, NY, novembro 1930\nFotografías de New York New York por fotógrafos (grupo) na Julien Levy Gallery, New York, NY, 2 de maio – 02 de xuño de 1932\nFotos por Berenice Abbott en Julien Levy Gallery, New York, NY, 26 de setembro – 15 de outubro de 1932\nNova York Fotos por Berenice Abbott no Museo da Cidade de Nova York, New York, NY, outubro de 1934 – xaneiro 1935\nNova York Fotos por Berenice Abbott no Museo de Belas Artes, Springfield, MA, marzo 1935\nNova York Fotos por Berenice Abbott en Jerome Stavola Gallery, Hartford, CT, Abril 1935\nNova York Fotos por Berenice Abbott en Fine Arts Guild, Cambridge, MA, 10-15 abril de 1935\nCambiando Nova York, Washington Circuíto, proxecto federal da arte, exposición itinerante de 1936\nCambiando New York no Museo da Cidade de Nova York, New York, NY, 20 de outubro de 1937 – 03 de xaneiro de 1938\nCambiando New York no Teachers College Library, New York, NY, novembro 1937\nExposición individual na galería Walker D. Hudson, New York, NY, Abril 1938\nCambiando New York en New York State Museum, Albany, NY, xullo 1938\nCambiando New York Federal no Art Gallery, New York, NY, 11-22 abril, 1939\nExposición individual na Architectural League, New York, NY, Abril 1939\nCambiando New York en Lawrenceville School, Lawrence Township, NJ, maio 1939\nCambiando New York no Photo Gallery League, New York, NY, de xullo de 1939\nCambiando New York en New York State Servizo de Emprego, New York, NY, novembro-decembro 1939\nCambiando New York en Walton bacharelato, New York, NY, decembro 1939\nFotografías de New York por Berenice Abbott en A Unión Biblioteca Cooper, New York, NY, 25 de novembro – 09 de decembro de 1940\nBerenice Abbott: Río Vermello Fotos en Hudson D. Walker Gallery, Provincetown, Massachusetts, 24 agosto – 6 setembro de 1979.\nAlgúns dos seus proxectos publicados:\nCambiando New York New York: Dutton, 1939. Con texto Elizabeth McCausland.\nReimpresión: New York nos anos trinta, como Fotografado por Berenice Abbott (New York: Dover, 1973).\nGrandemente aumentada, edición anotada: Bonnie Yochelson, ed, Berenice Abbott: Cambiando New York (New York: New Press e do Museo da Cidade de Nova York, de 1997.\nGreenwich Village: Onte e Hoxe New York: Harper, 1949. Con texto por Henry Wysham Lanier.\nA Portrait of Maine Nova York : Macmillan, 1968. Con texto Chenoweth Hall.\nOutros libros de ou con contribucións importantes de Berenice Abbott:\nAtget, fotógrafo de París: Henri Jonquières; New York: E. Weyhe, 1930. (Como editor fotografía)\nO Universo atractivo: Gravidade ea forma do espazo Cleveland: Mundo de 1969. Con texto G. Evans Valens.\nUnha Guía para a Mellor Fotografía New York: Crown, 1941. Edición revista: Novo Guía de fotografía mellor (New York: Crown, 1953).\nMadrid Cleveland: Mundo de 1984. Con texto G. Evans Valens.\nMovemento Londres: Longman Young, 1965. Con texto G. Evans Valens.\nVinte fotografías por Eugène Atget 1856-1927.\nThe View Camera Made Simple Chicago: Ziff-Davis, 1948.\nA Vision of París: As fotografías de Eugène Atget, as palabras de Marcel Proust. Nova York: Macmillan, 1963. Editado por Arthur D. Trottenberg.\nO mundo de Atget New York: Horizon, 1964. (E edicións posteriores).\n“Berenice Abbott.” Alemaña/New York: Steidl de 2008. Berenice Abbott. Editado por Hank O’Neal e Ron Kurtz.\n1958-61 Exposición múltiple de Swinging Ball – Cambridge\n1958-61 Campo magnético do haz\n1958-61 Onda de auga\nLibrería pública de Nova York. Coleccións Dixitais\nGet the Picture: Berenice Abbott – Minneapolis Institute of Arts\nPresentación da exposición de Berenice Abbott, Jeu de Paume (10:52 minutos)\nBerenice Abbott. Michelle Meyer (3:46 minutos)\nBerenice Abbott. Frederick Oberg (4:29 minutos)\n← Ruth Matilda Anderson (1893-1983)\nLissette Model (1901-1983) →


Mª Luisa Labrada Reija ( 47 anos, Ares, ex-presidenta da ANPA do CPI de Ares ) ten, ao marxe dunha inquedanza permanente polos problemas da xente, toda unha experiencia acumulada en proxectos participativos e colectivos; nomeadamente nos referentes ás melloras da situación da comunidade educativa. Con 3 fillos, sabe moi ben que o garante dun ensino público, con medios e infraestruturas en condicións, é un dos piares básicos para a formación das mulleres e dos homes do mañán.\nLuisa foi, como digo, presidenta da ANPA durante un período de dous anos, aproximadamente ata o ano 2005. Tocóulle lidiar cun goberno municipal do PP, e tamén cunha Xunta gobernada polo mesmo partido; polo que sabe de primeira man cal é o posicionamento deste cara ao ensino público, e que nestes dous anos está a verse con moita máis evidencia. Por iso, percibe con moita claridade que non hai vontade de adicar recursos públicos para a mellora das infraestruturas como, por exemplo, o CPI de Ares.\nPero Luisa non se morde a língua á hora de enxuizar tamén a actitude do actual goberno municipal con respecto á problemática que está a padecer o CPI desde hai algúns anos. Nunha das últimas reunións celebradas, con participación de nais e pais, e tamén dos grupos políticos da corporación; Luisa tivo unha intervención ponderada, realista, pero tamén contundente. E alí dixo o que moitas e moitos pensan: que o actual grupo de goberno non manexou ben os tempos nen as iniciativas para resolver a problemática do centro de Ares nestes catro anos.\nLuisa lembra que á entrada deste goberno municipal, xá tiñamos o problema. E comenta tamén as primeiras iniciativas levadas ao Parlamento Galego polo daquela deputado do BNG, Fernando Branco, para acadar un compromiso real da Xunta na elaboración do proxecto e na dotación económica para abordar con carácter urxente a ampliación do actual CPI. Non acredita que na etapa na que o PSOE – o mesmo partido que está no goberno municipal – detentaba a Consellaría da Educación non se comprometese realmente coa problemática. E convida a revisar as hemerotecas.\nLuisa pensa que hai un interese para aproveitar este conflito exclusivamente en clave partidista e electoral, e califica de penoso e irresponsábel que o grupo de goberno houbese actuado dun xeito individual – mesmo contra do que se tiña acordado na reunión do conxunto da comunidade escolar – con motivo da recente visita do Conselleiro de Educación ao concello de Cabanas. Pregúntase se realmente o que se perseguía era mobilizar ao conxunto da comunidade escolar ou, máis ben, acadar unha foto onde o “protagonismo” quedase en mans do grupo de goberno; co engadido patético dalgunha persoa que nen siquera é concelleiro….\nPero Luisa mira cara adiante. Sabe que o día 22 xogámonos moito, que do que estamos a falar é dun cambio de políticas, e por convicción e compromiso, no seu caso decidíuse tamén a formar parte da candidatura do BNG, porque sabe que sentimos os problemas da xente e facémolos a nosa razón de ser, e tamén de traballar. Non somos todos iguais..\n← A Candidatura Persoa a Persoa: Tonina Cernadas\nA Candidatura Persoa a Persoa: Tito Pazos →


O crime de O Ceao | Galicia Digital\nO crime de O Ceao\nHai unhas semanas, cumpríronse 24 anos do malfadado día en que a miña xente e máis eu estábamos nunha nave do polígono de O Ceao, traballando no que cinco meses despois ía ser Televisión Lugo, a pouco máis de cen metros da nave de Cash Record, onde ás sete e media da tarde alguén asasinou á caixeira Elena López e ao repoñedor, Esteban Carballedo.\nCen metros de distancia impediron que souberamos do tráxico acontecemento, e vintecatro anos de distancia impediron que as forzas de seguridade e o poder xudicial coñeceran exactamente o que pasou, quen o fixo, e que tomaran as medidas que a Lei prevé para un roubo alevoso con resultado dun doble asesinato.\nOs mozos daquela, son hoxe persoas de idade madura; os nenos son maiores; o tempo vai facendo que determinados acontecementos perdan actualidade, e o doble asesinato do Ceao hoxe sería un lonxano recordo esvaído no tempo, se non fose porque as familias non esquecen, e cada cabodano aproveitan para dar unha badalada de atención a todos nós, para que non esquezamos o feito e aos poderes públicos para que sigan traballando por esclarecer esta traxedia.\nOs procesos xudiciais teñen os seus plazos, e en base a eses plazos o tema pode ser esquecido oficialmente ou lembrado, según proceda como resultado das investigacións. E cabe supoñer que as forzas de seguridade nunca esqueceron o tema, estudiaron todas as posibilidades, investigaron nas posibles liñas de averiguación, e se case un cuarto de século despois aínda non temos resultados, abandonar o tema sería darse por derrotados nun caso no que a sociedade non pode ser derrotada.\nQue poderosa a forza do amor que fai que os familiares non perdan a fe e a esperanza en que ten que ser posible coñecer a verdade e poñer a quen resulte culpable a disposición da xustiza para que proceda como a Lei dispoña!.\nPara que non haxa esquecemento por parte de ninguén, os familiares dos asesinados vestíronse como damas da xustiza e concentráronse diante dos xulgados o día que se cumpriron os 24 anos daquelas mortes. Para que ninguén esqueza que os mortos de xeito alevoso, tantos anos despois, seguen pedindo xustiza.


PRIMEIRO PREZO, DESPOIS CONTRATO - Sindicato Labrego Galego\nPRIMEIRO PREZO, DESPOIS CONTRATO\n19 de Novembro do 2008\nO martes 18 de novembro un milleiro de labregos e labregas botámonos ás rúas de Santiago de Compostela para demandar prezos xustos para os nosos produtos: cobertura dos custos de produción e remuneración do noso traballo.\nO pasado 18 de novembro, o Sindicato Labrego Galego convocou unha mobilización en defensa do dereito á negociación colectiva dos prezos para os produtos agrarios.\nComo xa é sabido o Sindicato Labrego Galego negouse a asinar o contrato homologado para o leite, e posteriormente o da pataca, por non haber prezo mínimo para poñer no contrato.\nNo contrato do leite, na cláusula do prezo, dise, “o prezo será o que acorden libremente vendedor e comprador”. O de “libremente” é unha farsa, todo o mundo sabe que son as empresas as que impoñen absolutamente todo.\nNo tocante aos prezos de mercado: outra farsa. Os prezos de mercado márcanos industrias e distribución co único criterio de gañar máis e apoiar a industrialización do proceso de produción de alimentos. Aquí quen sempre perde son labregas e labregos e o conxunto da cidadanía. O SLG defende o establecemento de prezos mínimos que cubran custos e traballo.\nO dereito á negociación colectiva dos prezos e que estes inclúan custos e traballo de produción é fundamental para manter a agricultura e a alimentación nas mans da cidadanía e fóra do control das multinacionais.


Os autobuses EGO proporcionarán servizo gratuíto aos cidadáns que están dispensados de prohibir | RayHaber | raillynews\ncasaTURQUÍARexión de Anatolia Central06 AnkaraOs autobuses EGO ofrecerán servizo gratuíto aos cidadáns que están exentos de prohibición\n22 / 05 / 2020 06 Ankara, Rexión de Anatolia Central, XERAL, HIGHWAY, Sistemas de rodas de pneumáticos, Headline, TURQUÍA\nOs autobuses do ego proporcionarán un servizo gratuíto aos cidadáns que están exentos de prohibición\nO municipio metropolitano de Ankara finalizou os preparativos para o Eid al-Fitr. Ademais das rúas e bulevares de Başkent, as obras de limpeza realízanse en camposantos, mentres que os equipos do departamento de policía reforzaron as inspeccións de alimentos especialmente para as empresas que producen doces. Os equipos da mesa de crise, Başkent 153, ASKİ, os bombeiros de Ankara e os equipos da policía municipal traballarán as 7 horas do día durante a festa, incluído o día de Arife. As tendas de venda polo miúdo de Halk Ekmek e os bufets Halk Ekmek só estarán abertos entre as 24 e as 23 horas o 3 de maio, o sábado e o 26 de maio. Os equipos de Ciencia e ASKİ continuarán as súas obras de infraestrutura e superestrutura. Os autobuses EGO, que transportan aos residentes de Ankara de balde durante as festas nacionais e relixiosas, tamén atenderán aos cidadáns exentos de queda de queda.\nO municipio metropolitano de Ankara finalizou todos os seus preparativos por toda a cidade antes da Festa do Ramadán, que pasará baixo a sombra do toque de queda debido á epidemia de coronavirus este ano.\nBaskent 153, Crisis Desk, EGO e ASKI Dirección Xeral, Policía de Ankara e Metropolitan Fire Services traballarán as 7 horas do día para satisfacer as necesidades e demandas dos residentes de Ankara durante as vacacións.\nAutobuses EGO PARA FORMAR SERVIZO GRATIS\nA Dirección Xeral de EGO, que fornecerá o transporte público entre certas horas o 23 de maio, prestará servizo gratuíto de autobuses entre o 24 e o 26 de maio, excepto para os sistemas ferroviarios, de acordo coa decisión da Xunta Xeral Sanitaria Provincial da Administración Provincial de Ankara:\n- 23 de maio de 2020: 07.00-20.00\n- 24-26 de maio de 2020: 07.00-09.00 e 16.30-20.00\nDurante a Festa do Ramadán, onde se tomou a decisión da Asemblea Metropolitana do Municipio de proporcionar un servizo de transporte gratuíto nas festas relixiosas e nacionais, os residentes de Ankara que están exentos do toque de queda poderán beneficiarse de autobuses EGO de balde ás horas especificadas.\nEQUIPOS OFICIAIS Aumentaron as auditorías de alimentos\nAumentar as inspeccións de alimentos de rutina realizadas polos cidadáns para chegar a comida sa antes das vacacións, a policía de Ankara; Continúa as súas auditorías para empresas que producen e venden produtos de panadaría e produtos doces.\nRealízanse accións legais para as deficiencias observadas nas auditorías que comproban se se verifica o cumprimento da saúde, a hixiene, a placa fiscal e a epidemia de coronavirus, o cumprimento do uso de máscaras, luvas, mangas, ósos e vestidos, distancia social, número de empregados e clientes.\nAo afirmar que o departamento de policía de Ankara tamén comprobará se as empresas están pechadas os días de queda de queda, o xefe de departamento de policía do municipio metropolitano, Mustafa Koç, deu a seguinte información:\n"Durante estes días, cando estamos preparados para coñecer ao bendito Eid al-Fitr cos nosos nacionais de Ankara nas condicións de loita contra a epidemia, os nosos equipos, que son móbiles todo o día, seguen o seu control en toda a cidade. No centro, temos equipos que responden de inmediato ás queixas que chegaron á liña Başkent 153 ".\nCIMITERIO LISTO PARA VISITAR\nO departamento de cemiterios tamén preparou a limpeza dos cemiterios antes das vacacións do Ramadán e preparounos para a visita.\nAdemais de todos os distritos da capital KarşıyakaMentres se realizaron labores detallados de limpeza en cemiterios de Ortaköy, Cebeci Asri, Gölbaşı, Bağlum e Sincan Cimşit, coidouse de que se aplique a aparencia xeral dos cemiterios fortemente inundados antes da festa debido ao toque de queda.\nNo ámbito dos traballos nos que se mantiveron as árbores nos cemiterios, podáronse as ramas de árbores secas e tamén as herbas daniñas. Realizouse unha limpeza minuciosa nos cemiterios do cemiterio onde os familiares se lles permitiu visitar o primeiro día da festa.\nDixo que comezaron os preparativos para a festa hai 1 mes en todos os cemiterios, o xefe do departamento de cemiterios Köksal Bozan dixo:\n"De acordo coas instrucións do noso alcalde, o señor Mansur Yavas, limpáronse non só os cemiterios centrais senón tamén todos os cemiterios de distrito. Os traballos de limpeza e mantemento rematáronse nos nosos 6 cemiterios do centro. Comezamos a facer medicións de lume nas portas de entrada dos nosos cidadáns que viñeron para a visita, tamén proporcionamos máscaras a aqueles sen máscara. Os familiares dos mártires poderán facer visitas de martirio o primeiro día das vacacións de acordo coa circular do Ministerio do Interior. Os nosos cemiterios estarán abertos ás visitas dos nosos cidadáns que non teñan toques de queda durante a queda. "\nOs Bombeiros de ANKARA CO CAPITAL 153 E A TÁBOA DE CRISE FARÁN UN POSTO 7/24\nBaşkent actuará como ponte de comunicación entre a capital e o municipio metropolitano, e as 153 horas do día, Başkent servirá para resolver as demandas dos cidadáns o antes posible durante 7 vacacións.\nA liña de crise e soporte psicolóxico establecida durante o proceso de epidemia de coronavirus continuará traballando cara ás demandas dos cidadáns durante todas as vacacións. Os residentes en Ankara poderán enviar as súas solicitudes e queixas ao Municipio Metropolitano a través do número de teléfono da oficina de crise “0312 666 60 00” ou a través da Capital 153.\nO departamento de bombeiros de Ankara tamén traballará as 46 horas e 7 horas en 24 estacións xunto cos distritos. Os residentes de Başkent poderán denunciar posibles incendios a través do Centro de Chamadas de Emerxencia 112.\nPELIGRO E CIENCIA FUNCIONA Ó DEBER\nA Dirección Xeral de ASKI continuará prestando servizos aos capitais, as 7 horas do día, durante as vacacións.\nEn caso de necesidade urxente, os cidadáns poderán acceder a ASKİ a través do centro de chamadas de emerxencia "0312 616 10 00" ou a través da Capital 153. Os equipos ASKİ, que seguirán prestando servizos móbiles as 24 horas do día nos servizos de mantemento e reparación de fallos na tarxeta; As transaccións de mostradores de tarxeta de cidadáns con discapacidade, empregados de seguridade e saúde, especialmente cidadáns maiores de 65 anos, irán aos seus enderezos.\nO edificio de servizos da Dirección Xeral ASKI estará aberto entre as 4 e as 08.00 horas durante 17.00 días para os servizos de substitución, renovación e carga das tarxetas magnéticas do mostrador de tarxetas. Os equipos tamén continuarán sen interrupcións os labores de avaría, mantemento e infraestrutura.\nComo parte da loita contra o coronavirus, o Departamento de Asuntos Científicos, que aumentou as quendas de asfalto no toque de queda aplicado os fins de semana, continuará traballando nas vacacións. Os equipos do departamento de Asuntos Científicos, que realizarán traballos de mantemento de asfalto no centro e en todos os distritos, proporcionarán unha aparencia moderna e seguridade para as estradas da capital.\nDÍA LIMPEZA NO CAPITAL\nOs equipos do departamento de estética da cidade tamén aceleraron os traballos de limpeza na cidade antes da Festa do Ramadán.\nAdemais das rúas e bulevares de Ankara, os equipos que realizan operacións de lavado en paradas de autobús, bancos, beirarrúas, prazas e barreiras en puntos centrais como Ulus e Kızılay preparaban a cidade para a festa. Os vehículos de varrido e equipos móbiles seguirán traballando as 7 horas do día durante a festa na que se solicitará un toque de queda para un Ankara brillante.\nO PAN DE FOLK ESTÁ NO ÚLTIMO DÍA DOS CINCO E DO VACENDO\nA Fábrica de Pan Público Metropolitan Municipality, que se converteu nunha marca na capital, determinou o calendario de traballo para a Festa do Ramadán.\nHalk Ekmek, que vai organizar os días e horas de traballo para satisfacer as necesidades alimentarias dos cidadáns e leva os produtos dos produtores locais aos seus estantes, presentou as variedades de baklava e sobremesa especialmente preparadas para o festival ao gusto dos capitalistas.\nAs tendas de venda polo miúdo de Halk Ekmek e os bufets Halk Ekmek só estarán abertos entre as 23 e as 3 horas o sábado 26 de maio, o martes 10.00 de maio, o terceiro día das vacacións.\nTras o inicio das viaxes interurbanas despois de que os cidadáns de 65 anos ou máis tiñan a liberdade de volver a casa, tomáronse todas as medidas necesarias en AŞTİ. Aínda que os cidadáns con permisos de viaxe non se leven a AŞTİ sen máscara, tamén se toman medidas de seguridade a un nivel máis alto.\nOs autobuses EGO volverán ofrecer servizos gratuítos\nOs autobuses EGO serán gratuítos en Bayram\n15 en Batman Todos os autobuses servirán gratis en xullo\nO tren de alta velocidade en Ucraína estaba exento de IVE\n3. O aeroporto afirma estar exento do informe de EIA\nOs ferrocarrís quedarán exentos da Lei de contratación pública ata 2023!\nA terceira ponte está exenta de IVE.\nOs empregados do sector agrícola, gandeiro e alimentario estarán dispensados de queda de queda\n5 Horario de autobuses de Narlıdere Üçkuyular İskele\nTransporte gratuíto a cidadáns por autobuses eléctricos en Eskisehir


Caldas de Reis, un dos máis reputados balnearios de Galicia, é capital dunha comarca fértil e próspera, na confluencia das comunicacións a Pontevedra, Arousa e Santiago.\nNobres fontes termais de Caldas\nOs celtas cilenos tomaban xa proveito das fontes termais de Aquae Celenae, nome que recibe Caldas no romano Itinerario de Antonino. Importante sede episcopal no Reino Galaico-Suevo ata o seu traslado a Iria no ano 569, foi elixida polo Papa San León para celebrar un concilio de bispos galaicos no ano 400. Caldas foi lugar de residencia do rei Afonso VII e da súa nai a raíña dona Urraca, de aí o seu sobrenome: "de Reis". Séculos despois, Filipe II declarouna vila de realengo. Parada obrigada no Camiño de Santiago desde Portugal, dise que San Tomé de Canterbury foi un dos persoeiros que pasou pola vila no século XII.\nUnha das máis coñecidas estacións termais de Galicia, os balnearios de Acuña e Davila caracterízanse polas súas augas cloruradas-sódicas, nitroxenadas e sulfídricas que afloran a 35º C, ideais para tratar os problemas respiratorios, dermatolóxicos e mais os reumatismos. É costume do lugar pasear polo centenario parque-xardín da Carballeira, declarado Paraxe Pintoresca, así como mollar os pés nas augas das burgas, xa que se di que quen o fai, casa en Caldas.\nTestemuñas da nobre historia de Caldas son as pontes medievais de Bermaña, Castaños e Segade, o Balneario de Acuña, a Casa do Concello, o Pazo de Casal novo, ou as Casas reitorais de Carracedo e Saiar. No tocante á arquitectura relixiosa destacan as igrexas medievais de Santa María de Caldas, Santa María de Bemil, Santo André de Cesar e Santo Estevo de Saiar. Na igrexa de San Roque consérvanse algunhas fiestras do antigo castelo da Raíña Urraca en Caldas.\nCómpre destacar asemade a fervenza de Segade, as paraxes de Arcos da Condesa e Bemil, e o vasto panorama do Monte Xiabre, de Catoira e Cambados ata Portas e a Ría de Arousa. Outros atractivos de Caldas son a sua gastronomía, co seu tradicional pan e empanada de lamprea, a pesca de troitas no Umia, e as festas de San Roque, do 12 ao 16 de agosto.