“Элтуз” сайтида қандай мавзуларни ўқишни истайсиз?\nжума, 4 декабр 2020\nРТда ваъз: Бу кунлар ўтар кетар…\nпайшанба, 3 декабр 2020\nЎзини ёққан аёлнинг онаси ҳамон ҳокимдан ёрдам кутмоқда\nчоршанба, 2 декабр 2020\nАмалдор автобусда юради\nдушанба, 30 ноябр 2020\nЎзбекистон кучишлатар тизимларида раҳбарлар алмашинуви кутилмоқдами?\nҚора танлиларни “қул қилганлик”да айбланган қўшиқчининг “ҳақиқатлари”\nЎзбек форуми: Кўп ишлар қилинди, лекин ҳали тўхташга асос йўқ\nНавбатдаги ура-ура тиббиёт тизимини малакали кадрларсиз қолдириши эҳтимоли бор\nИжтимоий тармоқдаги саҳифаларига айни саволни ташлаган рассом Туз 14 январга қадар бир-бирига қарама-қарши юздан зиёд жавоб олди.\nАйрим умумий фикрлар ва шахсий ҳақоратларнигина четлаб ўтган ҳолда изоҳларни ўқишни “Элтуз” сайтининг статистикага кўра энг кам фоизини ташкил қилувчи аёлларнинг таклифларидан бошлаймиз.\n“Сарсон бўлганлар, қариндош-уруғчилик, севги-муҳаббат ва бошқа яхши нарсалар…”.\nШундай қилиб, фейсбукдаги Uzfemina гуруҳи етакчиси Хосият Собирова “ўз юртида кун ва иш берилмай, чет давлатларда сарсон бўлган ўзбеклар” ҳақида, Насиба хоним Комилжон қизи “қариндош- уруғчилик ва таниш-билишчиликнинг урчигани”, Сайёра Азларова эса “яхшиликни кўпроқ тарғиб этишимиз” кераклигини билдиради.\nФейсбук юзери Райҳона Амирхон гапни лўнда қилиб, “севги ҳақида” ўқиш истаги борлигини очиқлайди.\nРассом Туз ўз галида “чет элда сарсон бўлганлар”, “қариндош-уруғчилик”, “маърифат” билан бир қаторда “севги-муҳаббат ҳақида” ҳам ёзишга ваъда беради.\n“Хоҳишингиз, саҳифа, вақт, публика сизники. Мен шунчаки саволингизга жавоб ёздим”, дейди Азларова.\n“Коррупция, амалдорлар, лаганбардорлар ва сиёсат”\nЭнг кўп таклифлар ҳукумат олиб бораётган сиёсатга оид. Хусусан, Абду Ҳамид исмли юзер “коррупция ва провокация”, Хайрулла Мамасолиев “амалдорларнинг бизнеси”, Альварес Маганмедов ники остидаги шахс эса “лаганбардор троллар” ҳақида ўқишни истаган.\n“Отангизга раҳмат! Лаганбардорлик жуда кучли миллатимиз ичида, аҳволимиз ҳали бери яхши бўлмас эканда, дўст!!” дея қўллаб-қувватлайди Альварес Маганмедовнинг фикрини Баҳром Ҳамроев.\n“Ўзбек қизи” ники остидаги бир юзер ҳам “сиёсий мавзулар”ни таклиф қилади ва ўз изоҳида “Мирзиёев даврида халққа ҳеч қандай енгиллик берилмаётгани” ҳақида ёзғиради.\nБлогер Отабек Усмонов эса “мамлакат номини Туркистон деб ўзгартириш ва турк тили ривожи ҳақида” мақолалар ўқиш истагини билдирган.\nАбдуазим Каримхўжаев ва Анвар Каримов исмли мухлислар “Элтуз” суриштирув гуруҳи тайёрлаган МХХ жиноятларига оид “Рембо” фильми давомини кутаётганини билдиришди.\n“Ҳурматли “Элтуз” мухбирлари, нимага доим милицейский сводкаларни чоп этасизлар? Юртимиздаги муаммоларни кўтаришинглар керак. Адолатсизликларни, қариндош-уруғчиликни, амалдорларнинг ҳаёт тарзини ёритинглар. Мажбурий меҳнат, хорижга чиқиш стикери , турли солиқ ва бошқалар кундан-кун кўпайиб, ошиб бориши. Сизлар биз учун ҳақиқий халқпарварсизлар, бошқа ҳеч ким йўқ”, дея изоҳ қолдирди Одил Алламуродов исмли мухлис.\n“Элтуз” ўқувчилари ўртасидаги диний зиддият уларнинг таклифларидан кўра фикрларида кўзга ташланади.\nМасалан, юзерлардан бири Исмигул Шайхуддинова: “Мутаассиб диндорларнинг таназзулга юз тутиши муқаррарлиги ҳақида” ўқиш истаги борлигини ёзган.\nБунга жавобан Ҳасан Қодиров “Бузуқлик ва золим мунофиқ хоинларнинг асл башараси” ҳақида ўқиш истагини билдирган.\nTоҳир Мирзаев эса умуман “тангри дини ҳақида ҳам” ёзишимизни истаган.\nУнга жавобан Абду Ҳамид исмли юзер: “Унда сайтга ҳеч ким кирмай қўяди”, дея писанда қилади.\nШунингдек, Швецияда яшаётганини билдирган Gunnar Karbin ники остидаги мухлис, “Элтуз” мессенжерига ўзбек диний экстремистлари хуружидан сўнг чет элларда ўзбек мигрантларига нисбатан ўзгараётган муносабатлар ҳақида ёзишимизни сўради.\nСанъат, тарих ва маданият\nТоҳир Билол исмли юзер санъатга вақт ажратиш кераклигини таклиф этади.\n“Ёши улуғ, ғанимат актёр ва актрисаларимизнинг бугунги санъатга муносабатини сўранглар.\nМасалан, “Тақдир ҳазили” фильмида Женяга қойилмаком даражада овоз берган Омон Абдураззоқовнинг интернетда на расми, на у ҳақда маълумот бор”, дея ёзади Тоҳир Билол.\nҚурбон Назаровнинг таклифи эса “Элтуз”дан “Браво” жамосининг 2018 йилдаги концерти ҳақида эшитиш, Хайрулло Раҳмонов эса “кўпроқ карикатура расмлар” кутишини билдирган.\nЗаҳро Раҳимова “тарихимизда ўтган халқпарвар ота-боболаримиз асарлари, ҳаётлари ҳақида кўпроқ саҳифалар қўйинглар”, дея илтимос қилган.\n“Алвидо, Жаслиқ!” тингловчилари\n“Элтуз” сайти кўпчиликка собиқ сиёсий маҳбус ва журналист Муҳаммад Бекжоннинг ютуб каналида чоп қилинган “Алвидо, Жаслиқ!” аудиокитоби орқали яхши таниш.\nСайтнинг ютуб каналида 48-қисмдан иборат китоб 60 мингдан зиёд мухлис томонидан тингланган.\nБу галги сўровда ҳам Исломхўжа Исломов, Эргашев Элёр, Порсоев Шерали, Абдуазим Каримхўжаев ва бошқалар аудиокитобнинг давомини тинглаш истагини билдиришди.\nБунга жавобан рассом Туз китоб муаллифи билан гаплашгани, Муҳаммад Бекжоннинг иккинчи китобини шу ой охирида якунлаши ҳақидаги ваъдасини китоб мухлисларига етказди.\nМухлислар, шунингдек, яширин радарлар, махфий материаллар, айғоқчилар, жиноятчилар, қамоқдан чиққанлар, солиқ, банк кредитлари, иш битимлари, дори-дармон, порно(?) каби мавзуларни таклиф қилишди.\n“Ошхона муаммолари ва ёлғон гаплардан бошқа ҳар нарсани ёзсангиз арзийди”, деди Икром Бердиалиев.\n“Мусофир” никли юзер эса ҳазил аралаш: “Асло интеграл, дифференциал ва логарифм ҳақида ёза кўрманг, рейтингингиз тушиб кетади агар )))”, дея қўшимча қилди.\nЎтаётган судлар тўғрисида билиш истагини билдирган Бҳходирбек Юсупов тағин қўшимча қилди: “Хотелось бы узнать цену четырехкомнатный квартир на Ц 1”.\n“Кўнглимдаги гапни барибир ёзолмайсиз”, дея ҳасрат қилганлар ҳам бўлди. Исоқжон Зокиров эса: “Элтyз” деяpли xaлқнинг дapдини ҳeч ëpитмaйди! Шунинг yчyн одамлap деяpли ўқимaйди!” дея ҳукм чиқаради.\nВалижон Аҳрорович: “Мен сўрайдиғоннинг ҳаммасини халқ айтиб қўйибди, иримига бир талабни қолдиришмабди”, деди.\nЮқорида келтирилган сўров ва жавоблардан ташқари “Элтуз” нашрининг ютуб каналида эълон қилинган “Қандай видеолар кўришни истардингиз?” деган сўровда яна 209 нафар мухлис иштирок этди.\nУларнинг 53 фоизи “ҳукумат сиёсатига оид”, 16 фоизи “оддий одамлар ҳаётига оид”, 12 фоизи “динга оид”, 11 фоизи “иқтисод ва коррупцияга оид”, 9 фоизи “санъаткорлар ҳаётига оид” видеолар кўришни исташган.\n“Элтуз” таҳририяти ходимлари, албатта, сайтнинг ижтимоий тармоқларидаги мессенжерлари орқали келаётган барча таклифларни ўрганишга, бу йилги ўз режасини айни таклифлар асосида ташкил қилишга интилади.\ndata-title="“Элтуз” сайтида қандай мавзуларни ўқишни истайсиз?" data-description="<!-- wp:paragraph --> <p>Ижтимоий тармоқдаги саҳифаларига айни саволни ташлаган рассом Туз 14 январга қадар бир-бирига қарама-қарши юздан зиёд жавоб олди.<br ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2019/01/rasm42162.jpg" data-url="https://eltuz.com/asosiy-mavzular/208458/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\n13 октябр 2017\nТуман ҳокими мулозими маймунми?\n11 октябр куни ихтимоий тармоқларда “Маҳалла” телеканалининг Сирдарё тумани муаммолари ҳақидаги кўрсатуви видеоси овоза бўлди. Кўрсатувда туман ҳокими мулозими ...\n13 апрел 2018\nАмир Темур улуғми ёки Гагарин?\nЯқин танишимнинг қизи рус мактабида ўқийди. Ўзбек мактабларида таълим бериш сифати пастлиги боис фарзандини шу мактабга берган. Шундай бўлса-да, ...\nЎқитувчилар масжидда навбатчиликда\nЎзбекистонда мактаб ўқувчиларини масжидга киритмаслик ҳаракатлари давом этаркан, рамазон ойларида масжидларда ўқитувчилар навбатчилик иладиган бўлди. “Юқоридан шундай топшириқ беришди”, ...\n1 декабр 2015\n“Бармоқ изларимизни ғиштлардан изланг…”\nАкмал Набиев Еltuz.com Яқинда мен ишлайдиган қурилишга полиция ходимлари келиб, ҳужжатларимиз жойида бўлишига қарамай барча ишчиларни полиция бўлимига олиб ...\nДалада ишлаб эрини боқаëтган хотинлар\n1 декабр 2020\n«Ошин» – 1983 йилда Японияда суратга олинган кўп қисмли фильм. Бош ролларда Нобуко Отова, Юко ...\nТошкентда илк тил байрами қандай уюштирилган эди?\n25 ноябр 2020\nКузда кетиб кузда қайтдим Совет Армияси сафидан. Бизни армия сафига олий ўқув юртларининг кундузги бўлимидан ...\nСиз бунга лойиқсиз\n24 ноябр 2020\n“Ҳумо” номли учоқ ширкати ҳақида гап чиқиши билан эронлик дўстларим ўзбекларни плагиатда айблади. Эронда “Ҳумо” ...\n4 декабр 2020\n3 декабр 2020\n2 декабр 2020\n30 ноябр 2020


АНЕМИЯ НИМА? | BUXVSSB.UZ\n← Cоғлом турмуш тарзи-саломатлик гаровидир!\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги: ЎЗБЕКИСТОНДА 2021 ЙИЛДАН МАЖБУРИЙ ТИББИЙ СУҒУРТА ТИЗИМИ ЖОРИЙ ЭТИЛАДИ →\nАнемия [юн. ан- инкор қўшимчаси ва haima – қон], камқонлик – қонда эритроцитлар сони ва гемоглобин миқдорининг камайиши, сифатининг ўзгариши билан кечадиган касаллик. Анемияга қон яратилиш жараёнининг бузилиши, тўсатдан ёки сурункали қон йўқотиш, қизил қон таначалари (эритроцитлар)нинг кўп парчаланиши, асосий қон яратувчи тўқима – суяк кўмикнинг ўз фаолиятини етарли бажара олмай қолиши сабаб бўлиши мумкин. Темир ва В12 витамини етишмаслиги оқибатида келиб чиқадиган анемия бирмунча кенг тарқалган. Оз-оздан узоқ вақт қон кетиб турганда, масалан, бавсир ёки меъда ва ўн икки бармоқ ичак яраси касаллигида ҳам, кўпинча, анемия кузатилади. Ҳайз қони узоқ ва кўп кетадиган аёлларда ҳам темир етишмаслигидан келиб чиқадиган анемия тез-тез учраб туради. Темир етишмаслигига алоқадор анемияга бот-бот ҳомиладор бўлиш, узоқ вақт бола эмизиш сабаб бўлади, чунки ҳомиладорлик ва эмизиклик даврида она организмидаги темир захирасининг бир қисми болага ўтади.\nКичик ёшдаги болаларда кузатиладиган камқонлик уларни нотўғри овқатлантириш, шунингдек, овқатнинг кам-кўст бўлиши оқибатида рўй беради. Эритроцитлар сони сал камайгани ёки расо бўлгани ҳолда, қонда гемоглобин миқдорининг озайиши темир етишмаслигига алоқадор анемиянинг асосий белгиларидандир. Беморнинг ранги синиққан бўлиб, аксарият тез чарчаш, бош оғриши, бош айланиши, кўз олди живирлашишидан шикоят қилади, соч тўкилди, тирноқ мўртлашиб синишга мойил бўлиб қолади. Баъзан ютиниш қийинлашади, беморнинг, одатда, истеъмол қилинмайдиган нарсалар (бўр, оҳак, гилвата ва ҳ. к.)ни егиси келади, аччиқ, шўр таомларни хуш кўради.\nТемир етишмаслигига алоқадор анемиянинг олдини олиш ва даволашда қон йўқотиш эҳтимоли бўлган манбаларни ўз вақтида аниқлаш ва уларни бартараф этиш, ҳомиладор бўлиш ва тутишни маълум даражада режалаштиришга эришиш, бекаму кўст овқатланишга риоя қилиш лозим.\nВ12 витамини ёки фолат кислота етишмаслиги оқибатида келиб чиқадиган анемия анча кам учрайди. Анемиянинг бу хилида ўзига хос аломатлар: тил ачишиши, касаллик ўтказиб юборилганда нерв тизимининг зарарланиш (фуникуляр миелоз) белгилари кузатилади. Бу хил анемиянинг олдини олиш учун меъда-ичак йўлининг сурункали касалликлари, айниқса, ич кетиши билан ўтадиган касалликларни ўз вақтида аниқлаб даволаш жуда муҳим.\nГижжа тарқалган жойларда улардан зарарланишнинг олдини олиш чораларини кўриш зарур, касаллик пайдо бўлганда эса ўз вақтида даволаш лозим. Эрироцитларнинг кўплаб емирилиши билан боғлик гемолитик анемия хиллари кўп. Улар ирсий ёки орттирилган бўлиши мумкин, одатда, тери ҳамда шиллиқ қаватнинг сарғайиши, эритроцитлар сони ва гемоглобин миқдорининг камайиши билан кечади. Барча хил А. да шифокорга мурожаат этиш ва ўз вақтида тўғри даволаниш зарур.\nБухоро тиббиёт институти ўқитувчи-врач.


Андижонда ярим тунда ниқобли жиноятчилар қўлга олинди\nАндижон. Хўжаобод тумани ИИБга фуқаро Г.Д.,нинг уйига бир гуруҳ шахслар бостириб кириши ҳақида тушган хабарга асосан, ИИБ ходимлари томонидан ўтказилган тезкор тадбир жараёнида 2020 йил 18 май куни соат 00:10 ларда пичоқ билан қуролланган, юзига ниқоб тақиб олган, 3 нафар номаълум шахслар Г.Д., нинг Хўжаобод тумани Аҳиллик кўчасидаги рақамсиз уйига пул талаб қилиш учун бостириб кирган вақтида, 3 нафар номаълум шахслар пистирмада бўлган ички ишлар ходимларига фаол қаршилик кўрсатиб, уларнинг 1 нафари ҳодиса жойидан қочиб яширинган, қолган 2 нафари эса ҳодиса жойида қўлга олинган.\nҲодиса жойида ушланган шахслар 18 ёшли Н.Х. ва 19 ёшли Ж.Б.,лар эканликлари аниқланди.\nОлиб борилган тезкор-қидирув тадбирлари давомида, 3-иштирокчи туман ҳудуди маркази томон ҳаракатланаётган вақтида ушланган, у 19 ёшли А.И., эканлиги аниқланиб, ёнидан 1 дона хўжалик пичоғи, 1 дона ниқоб ашёвий далил тариқасида расмийлаштириб олинган.\nҲодиса жойини кўздан кечириш давомида 3 дона тиббиёт ниқоблари, 3 дона турли хажмдаги хўжалик пичоқлари, 2 дона шапка, 1 дона жемфер, 2 дона уяли телефонлар ашёвий далил тариқасида ҳужжатлаштириб олинган.\nҲолат юзасидан Н.Х., Ж.Б. ва А.И.,ларга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 164-моддаси 3-қисми “в” банди (босқинчилик) билан жиноят иши қўзғатилган ҳамда улар процессуал тартибда ушланганлар.\nКиритилди: 09:12 19.05.2020. Ўқилди: 4042 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Meizu’нинг илк ромсиз смартфони суратлари тарқалди - Terabayt.Uz\nMeizu’нинг илк ромсиз смартфони суратлари тарқалди\nСмартфонсозликда бу йил трендга кирган янгиликлардан бири – экраннинг ромсизлиги бўлса, иккинчиси – унинг томонлари ўзаро 18:9 нисбатда бўлишидир. Хитойдаги Meizu компанияси ҳануз ушбу стандартларга мос қурилма ишлаб чиқарганича йўқ. Аммо инсайдерлар интернетда тарқатган расмларга кўра, у аллақачон шунақа смартфон тайёрлаган, дея хабар беради GSMArena.\nЖорий йилнинг сентябрида Meizu компанияси mblu Zero номли смартфон тизерини эълон қилган, унда атрофида роми умуман мавжуд бўлмаган дисплейнинг бир бурчаги кўрсатилган эди. Аммо ўшандан бери бу модел ҳақида ҳеч қандай маълумот чиқмади.\nБироқ Meizu ундан ташқари яна битта смартфон тайёрлаяпти ва у замонавий ромсиз қурилмаларга жуда-жуда ўхшаш. Эҳтимол, бу – Meizu MX7 флагманининг янгича версияси ёки M Note туркумининг янги авлод қурилмасидир. Тўғри, унинг экрани юқори ва пастки қисмларида ромлар барибир мавжуд, айниқса остки роми энли. Дисплейи умуман ромсиз mblu Zero эса компаниянинг 2018 йилги флагмани бўлади.\nМарҳамат, ҳали тақдим этилмаган янги смартфоннинг интернетга чиқарилган расмлари билан танишинг:\nФотосуратларда кўриниб турганидек, смартфоннинг корпуси металлдан бўлади. Афтидан, унда Meizu’нинг ўз ишланмаси – mTouch тугмачасидан воз кечишади, дактилоскопик сканер эса орқа панелга кўчирилади.\nШунингдек, корпуснинг орқа панелида камеранинг қўшалоқ модули ҳам кўзга ташланади. Бироқ компания учун бу янгилик эмас – у Meizu 7 Pro флагманидаёқ қўш объективли асосий камера трендига қўшилган.\nMeizu’нинг илк ромсиз смартфони хусусиятлари, нархи, тақдимот санаси ва бошқа маълумотлари ҳозирча айтилмаган. Бу борадаги янгиликлардан биринчилар қаторида бохабар бўлиш учун биздан узоқлашманг.


РУТАН – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар РУТАН\nПрепаратнинг савдо номи: РУТАНâ\nФаол модда: Рутан – 25 мг.\nЁрдамчи моддалар: картошка крахмали, кальций стеарат, сахароза.\nТаърифи: Оч сариқдан сариқ ранггача бўлган таблеткалар.\nФармакотерапевтик гурухи: Вирусларга қарши восита-интерферон идуктори.\nСпецифик фаоллиги: вирусларга қарши яққол фаолликка эга. Грипп А- Н3N2, H1N1 ва грипп В (01) ҳамда (03) штаммларига нисбатан самарали таъсирга эга. Тўғридан-тўғри вирулицид хоссаларни намоён қилади.\nРутан эндоген интерферон индуктори ҳисобланади. Рутан организмнинг вирусга қарши жавобида иштирок этувчи ҳужайраларнинг деярли барча популяцияларида альфа-, бета- ва гамма–интерферонларни ҳосил бўлишини чақиради.\nТаъсир механизми ҳужайра ичида амалга ошади. Рутаннинг таъсир механизми асосида вирус нейраминидазасига ингибиция қилувчи самараси ётади. Грипп вириони таркибига кирувчи бу фермент N–ацетилнейрамин кислотаси кетогруҳи ва қандлар ўртасидаги гликозид боғни гидролизга учратади. Вирус нейраминидазасини ингибиция қилиниши натижасида вирионларни ҳосил бўлиши ҳамда вирусларни кўпайиши бузилади. Бундан ташқари, Рутан in vitro шароитидаги тажрибаларда қон хужайраларида интерферонни ишлаб чиқарилишини индукциялайди ва беморлар қони таркибида интерферон миқдорини оширади.\nУмумий токсикологияни ўрганиш юзасидан тадқиқотлар, Рутан заҳарсиз моддаларнинг V синфига мансуб эканлигини, кумулятив хоссаларга эга эмаслигини, сурункали юборилганда тажриба ҳайвонларининг периферик қони катталикларига, буйрак, жигар ва ички органлар патоморфологиясига ҳеч қандай токсик таъсир кўрсатмаслигини кўрсатган. Умумий оқсил миқдорини бироз кўпайиши, диурезни кучайиши ва гемоглобин концетрациясини, эритроцитлар ва ретикулоцитлар сонини бироз (7-20%) ошиши кузатилди. Специфик токсикологияни ўрганиш юзасидан тадқиқотлар препарат ҳеч қандай маҳаллий-қўзғатувчи, аллергик, мутаген, иммунотоксик, тератоген ва эмбриотоксик таъсирларга эга эмаслигини кўрсатди. Рутан препарати қабул қилингандан кейин гуморал иммунитетни кучли рағбатлантирувчи таъсир кўрсатади (антитело ишлаб чиқарувчи ҳужайраларнинг сони яққол ошади), организмнинг носпецифик резистентлигини рағбатлантиради (нейтрофилларнинг фагоцитар фаоллигини оширади), талоқ, тимус, лимфа тугунлар ва суяк кўмиги ҳужайраларининг умумий миқдори ва массасини ортишига тенденция кузатилади. Рутан секин авж олувчи ўта юқори сезувчанлик реакциясини ривожланишини кучайтирмайди, аксинча, Рутаннинг таъсирида тажриба ва назорат гуруҳи ҳайвонларининг панжалари вазнидаги фарқни камайиши, яллиғланиш реакцияси индексини пасайиши, яъни секин авж олувчи ўта юқори сезувчанлик реакциясини ривожланишини пасайиш тенденцияси кузатилади. Препарат in vitro шароитларда, шунингдек граммусбат ва грамманфий бактерияларга нисбатан антимикроб таъсир намоён қилди. Аниқланишича, Рутан препарати ДФПГ (1,1-дифенил-2- пикрилгидразил) барқарор эркин радикалига нисбатан антирадикал фаолликни намоён қилиб, биомембраналарда липид ва оқсилларнинг оксидаланишини олдини олади. Митохондриялардаги ноферментатив Fe2+/аскорбат билан индукцияланган липидларнинг пероксидли оксидланиш ПОЛ моделида препаратнинг юқори антиоксидант фаоллиги кўрсатилган. Бу уларнинг икки валентли темир ионлари билан хелат бирикмалар ҳосил қилиши ҳамда кислороднинг фаол формалари бўлган О2·, ОН-радикал ва синглет кислородга бевосита таъсир кўрсатиш хусусиятлари билан боғлиқ. Демак, Рутан ўсмаларга, яллиғланишга қарши восита сифатида самарали бўлиши мумкин.\nПолифенол бирикмалар асосида яратилган Рутан препарати танинлар синфига мансубдир. Танинлар одам организмида текширишда қийинчилик туғдирувчи бир қатор матаболитларга парчаланади. Танинлар метаболитлар кўринишида фақат 3-6% гина ахлатда ва сийдикда аниқланади. Эллаготанинларнинг асосий қисми эса аниқлаб бўлмайдиган метаболитларга айланади.\nКатталар ва 6 ёшдан катта болаларда грипп ва бошқа ўткир вирусли респиратор касалликларни даволаш ҳамда олдини олиш мақсадида қўлланилади. Профилактик мақсадларда препаратни инфекция кенг тарқалган вақтда, шу жумладан инфекция билан зарарланган одамлар билан мулоқот қилгандан кейин ҳам қўллаш мумкин.\nГрипп ва ЎРВИ ни даволаш учун ичга катталар биринчи икки сутка давомида 2 таблеткадан кунига 3 марта, кейинги икки кун давомида 1 таблеткадан 3 марта, бешинчи куни 1 таблеткадан кунига 2 марта ичга қабул қилинади. Даволаш курси давомийлиги – 5 кун.\nПрепарат аллергик реакция чақириши мумкин.\nПрепартга нисбатан юқори индивидуал сезувчанликда, ҳомиладорлик ва эмизиш даври, 6 ёшгача бўлган болаларда қўллаш мумкин эмас.\nДори препаратлари билан ўзаро таъсири ўрганилмаган.\nКлиник тадқиқотлар давомида Рутан препаратининг она сутига ўтиши ўрганилмаганлиги туфайли, эмизишни тўхтатиш тавсия этилади.\n25 мг ли таблеткалар.


ФВВ: Бўзсувга чўккан ўсмирнинг жасади учинчи кун топилди\nДобавлено: 17.06.2016, 22:20\nФВВ вакилининг берган маълумотига кўра, 29 май куни шаҳарнинг Бўзсув каналига чўкиб кетган ўсмирнинг жасади уч кун қидирилди, деб хабар берди “Новости Узбекистана” нашри.\nФВВ нинг қутқарув ишлари билан шуғулланувчи махсус отряди ғаввослари 17 ёшли ўсмирнинг жасадини шаҳарнинг Шайҳонтохур тумани ҳудудидаги Гидроэлектростанциядан топишди. Тошкент шаҳар ФВВ бошқармаси бошлиғи муовини Ҳусан Бобоновнинг маълумот беришича, беш ўсмир тақиқланган жойда чўмилган. Уларнинг барчаси бир пайтда сувга шўнғиган, ҳалок бўлган бола сувдан қайтиб чиқмаган. Унинг сувдан чиқмаганлигини кўрган ўртоқлари ёрдам бериш ўрнига, қирғоқдаги кийимларини йиғиштириб, воқеа жойидан қочиб кетган. Чўккан боланинг кийимларини ва телефонини топган нотаниш кишилар унинг ота-онасига қўнғироқ қилгандан сўнг қидирув ишлари бошланган.\nҚонунбузарларни қўлга олиш мақсадида ФВВ ходимлари ҳар куни пойтахтдаги каналларда махсус рейдлар ўтказиб келади. Қонунга биноан тақиқланган жойларда чўмилган одам ички ишлар идорасига олиб келиниб, энг кам ойлик иш ҳақининг 3 баробаридан 10 баробаригача бўлган миқдорда жарима тўлайди.


Брюссел саммитида кўмак дастури қабул қилинди\n16 май 2021, Тошкент вақти: 04:07\nЕИ етакчилари Брюссел саммитида иттифоқнинг камбағал давлатларига иқлим ўзгаришига қарши курашишга ёрдам бериш ва бу мақсадлар учун йилига 50 миллион евро ажратишга келишиб олдилар.\nБироқ ЕИ давлатларининг ушбу дастур учун қанчадан маблағ ажратиши ҳозирча ошкор қилинмади.\nЕИ 2020 йилга қадар атмосферага чиқарилаётган заҳарли газлар эмиссиясини 20 фоизга қисқартиришни ўз зиммасига олган эди.\nБугунги саммитда, шунингдек, ЕИ президентлигига номзодлар масаласи ҳам муҳокама қилинди.\nЕИни ислоҳ қилишни назарда тутган Лиссабон шартномасини кучга киргач, ушбу лавозим жорий этилади.


23 феврал 2020, Тошкент вақти: 12:42\nҚирғизистондаги масжидлардан бири.\nАйрим бишкекликлар шаҳар масжидларида азон жуда баланд айтилаётгани ортидан уларнинг тинчлиги бузилаётгани ҳақида ҳукумат муассасаларига жамоавий тарзда аризалар ёзмоқдалар.\nМасжидда азон жуда баланд айтилаётганидан норози бўлган бишкекликлардан бири:\n-Арзиа ёзиб, кўчамиздагиларнинг ҳаммаси қўл қўйиб берган. Бироқ бу аризамизга шу кунгача жавоб йўқ. Энди кимга арзланишни ҳам билмай қолдик, -деб айтди.\nБишкекда янги очилган Маҳмуд ал Қашқарий масжидидан 200 метр узоқликда жойлашган хонадон эгаларидан бири ҳам азон қаттиқ айтилаётганидан зорланди:\n-Биз масжиддан 200 метр узоқликда яшаймиз. Аммо овози худди қўшни хонадан эшитилгандек эшитилади. Бомдодга азон айтганида болаларимиз уйқуси қочиб ўрнидан туриб кетаяпти, кейин ухламай қўйяпти. Масжиднинг ён –атрофида яшайдиган одамлар эса ноиложликдан уйини сотиб кўчиб кетишаяпти, -деди бишкекликлардан бири.\nҲукумат идораларига жамоа бўлиб ариза ёзаётган бишкекликларнинг айтишларича, жума намози кунлари маҳаллаларга машиналар тўлиб кетгани сабабли, ўт ўчирувчи ёки тез ёрдам машиналари манзилига ета олмаяпти.\nАйни пайтда ўзини Муҳаммадали деб таништирган бишкеклик диндорлардан бири азон баланд эмас, паст айтилаяпти, деб ҳисоблайди.\n-Аксинча, азон овози жуда паст эшитилади. Баъзан ишхонада азон овозини эшитмай ҳам қолаяпмиз. Азон айтаяптимикн, деб эшикка тез-тез чиқиб хабар олиб турамиз. Намозни ҳам соатга қараб ўқишга мажбур бўлиб қолаяпмиз, азон эшитилмаганидан. Менимча, азонни ҳамма эшитадиган қилиб айтиш керак, -деди Муҳаммадали.\nҚирғизистон дин ишлари комиссиясининг маълум қилишича, сўнгги бир ой ичида азон баланд айтилаётганига норозилик билдирган ўнлаб одамлар имзолаган учта ариза келиб тушган.\n-Азон одамларга ёқадиган қилиб айтилиши керак. Бу масалада муфтият билан масжидларда тушунтириш ишларини олиб бораяпмиз. Азон айтиш орқали бошқаларнинг тинчлигини бузмаслик ҳам ислом динининг фазилатларидан бири, -деган Қирғизистон дин ишлари комиссияси вакили Эсенгелди Жумакунов,\nҚирғизистон муслмонлари идораси расмийси Расулбек Сариев эса аввал ҳам, ҳозир ҳам масжидларга азонни жуда баланд айтмаслик ҳақида кўрсатмалар берилганини айтди. Унга кўра, одамлар шикоят қилган масжидларда бу борада текширувлар ўтказилади.\n-Бизга аризалар келганидан кейиноқ биз масжидларга бориб, имомлар билан суҳбат ўтказиб келганмиз. Агар бу масалада бизнинг тавсиямизга амал қилинмаётган бўлса, у ҳолда энди масжидларда текширувлар ўтказилади, -деди Расулбек Сариев.\nҚирғизистон Дин ишлари бўйича комиссияси эса аризалар сони кўпайиб бораётганидан келиб чиқиб, азон айтиш тартиб-қоидалари муфтият ва бошқа мутахасислар билан ҳамкорликда ишлаб чиқилаётганини маълум қилди.\nМасжидларда азон жуда баланд айтилаётгани ортидан аҳолининг тинчи бузилаётгани тўғрисидаги масала аввалроқ Қирғизистон парламентида ҳам муҳокама қилинган ва депутатлар азон айтиладиган овоз кучайтиргичларни назоратга олишни талаб қилган эдилар.\nШу ўринда айтиб ўтиш лозимки, Қирғизистон парламенти собиқ Совет Иттифоқи давлатлари орасида намозхоналарига эга бўлган ягона парламент ҳисобланади. Депутатларнинг кўчпилиги намоз ўқийди.\nЛекин шунга қарамай, депутатлар кечки соат 7дан кундузги соат 11 гача жамоатчилик оромини ва тинчини бузадиган шовқин-суронлар тақиқланиши ва азон айтиладиган овоз кучайтиргичларнинг баландлиги 40 дицибеллдан ошмаслиги шартлигини таъкидланган эдилар.


Каламушлар еб кетган БЎҒДОЙ – Huquqbon\nЖиззах вилоятидан келаётган хабарларга қараганда ғалла ва ғалла маҳсулотларини ўта катта миқдорда талон–тарож қилинганлиги фактлари бўйича вилоятда катта текшириш ишлари кетмоқда. Айтишларича, биргина Зарбдор туман дон маҳсулотлари комбинатида 20 000 тонна бўғдой камомат чиққан. Бу кичикроқ туманнинг давлатга топшираётган бир йиллик ғалласини ташкил этади.\nҲозирги кунда бу комбинатнинг директори Қодиров Абдураҳмон қамоқда, Ҳамид, Фахриддин, Ориф ва Ваҳоб исмли омбор мудирлари қочиб кетишган, маълумотларга қараганда эса яширинишган. Умуман, ўн бешдан зиёд одам сўроқ қилинмоқда. Ҳозир магазинларда ун йўқ, одамлар уйида қурган тегирмончалардан чиқарилаётган (сифатсиз) уннинг килоси 1100 сўм, бўғдойнинг бозордаги нархи 850 сўм.\nБундан икки йил илгари ўтказилган умумий тафтиш натижасига кўра «ҳамма нарса жойида бўлган». Ҳамма нарсани жойига туширганлар эса вилоят прокуратураси ходимлари бўлишган. Шулардан бири Шойимов Бахтиёр ҳибсга олинган бўлиб, бироқ тез орада озодликка қўйиб юборилди. «Ишнинг» бошқа қатнашчилари ҳақида вилоятда турли гап–сўзлар юрибди. Масалан, вилоят прокуратураси ички ишлар органларида қонунларнинг бажарилишини назорат қилувчи бўлим ходими\nУмурқулов Шодмон ўн беш кунлар олдин инфаркт бўлиб оламдан ўтди. Кўпчилик одамлар – бу катта жиноятлар очилганлигига боғлиқ, дейишмоқда.\nЖиззах вилояти аҳолиси сохта президент Ислом Каримовнинг 2007 йил ғалла кампанияси якунлари бўйича кўтаринки рўхда: «Ўзбек ғаллакорларининг мардонавор меҳнати туфайли мамлакатимиз ғалла мустакиллигига эришди» дея сўзлаган нутқи ва табригини ҳали эсларидан чиқариб улгурганлари йўққа ўхшайди. Одамлар бир-бирларига ажабланган ҳолда, бироқ асосли равишда: «Ғалла мустақиллигига эришиш – бу, халқ ҳеч қийналмасдан, ҳеч бўлмаганда, кейинги ҳосилгача нонга зориқмай яшаши керак, дегани эмасми?!» деган саволни бераётганларини ҳар қадамда эшитиш мумкин. 2007 йилининг кузида «Президент» тайёрланган улкан ғалла ҳосили ҳақида оғиз кўпиртириб гапирган пайтда Ўзбекистон бозорларида ун ва нон нархи кескин кутарила бошлади, бироқ биз бир неча манбаъдан: «Жиззах шаҳридаги 8-чи ун комбинатида ун чиқариш тўхтатилди, чунки қўядиган жой йўқ, ун солинган қоплар омборлар шифтига тегиб турибди, бироқ уннинг бир қопини ҳам сотишга чиқармайсанлар, деган буйруқ келган» қаблида маълумот олган эдик. Бундай маълумотлар мамлакатнинг турли бошқа ҳудудларидан ҳам келган эди. Баъзилар бу ҳолни: «Ислом Каримов халқ орасида ўз обрўсини кўтариш учун сайловолди кампанияси даври ва ундан кейин унни магазинларга босиб ташлайди» дея баҳолашди. Бироқ ун магазинларда босилиб кетмади, аксинча ун ва ёғ бўйича 90-чи йиллар бошидаги эски карточка системасига қайтилди.\nХўш, 2007 йили йиғилган Каримов «ғалласи» қаёққа кетди? Ким уни еб тугатди? Фақатгина Ҳамид, Ориф, Воҳид, Фахриддин каби омбор мудирлари, ҳамда Қодиров Абдураҳмон каби комбинат директорлари шунча ун ва ғаллани ҳеч кимга билдирмасдан гумдон қилишганми?\nШу ўринда «балиқ ким, наҳанг ким?» деган табиий савол туғилади. Зўравонликка асосланган авторитар сиёсий системалардаги ҳаёт денгиздаги ҳаётга ўхшайди: денгиздаги балиқлар денгиз ўтлари ва майда–чуйда денгиз ҳашаротларини еса, наҳанглар эса ҳамма нарсани, хусусан ўзларининг яқинлари бўлган балиқларни ҳам аёвсиз ейишади.\nАвторитар системаларнинг ажралмас сояси – коррупциядир. Бу – асосий аксиома. Коррупциядан холи қилинган сиёсий системада авторитарликдан асар ҳам қолмайди. Шу сабабли унинг «гавдаси» – асоси пастда, учи эса юқорида бўлган – пирамида (ёки конус) шаклида бўлиб, пирамида учида (яъни, ҳокимият тепасида) давлат бошлиғи, ундан пастда давлатнинг турли бошқа структуралари (вакиллари), энг пастда (пирамида асосида) эса оддий халқ жойлашган бўлади. Бундай мамлакатдаги инсонларнинг ҳуқуқ ва имтиёзларининг «гавдаси» ҳам пирамида кўринишида бўлиб, бироқ у ҳокимият пирамидасидан фарқли тескари ҳолатда эканлигини кўрамиз: оддий инсон, оддий халқнинг деярли барча ҳуқуқ ва имтиёзлари тортиб олинган ёки топталган [«яқинда бу ҳукумат одамларга нафас олишни ҳам таъқиқлаб қўяди» деб инсонлар чуқур қайғу–ўкинч билан гапиришади], давлат бошлиғи эса барча ҳуқуқ ва имтиёзлар соҳиби, яъни мутлоқ ҳокимга айланган бўлади. Қизиғи, демократик ва авторитар мамлакатлар конституцияларида халқ ҳақида бир хил, яъни: «Халқ давлат ҳокимиятининг ягона манбаъсидир» деган фикр айтилганини кўриш мумкин. Бу жумлани, масалан, Ўзбекистон Конституциясининг 7-моддасида ҳам учратасиз. Демократик ва авторитар системаларнинг асосий фарқи ҳам шунда–ки, демократик мамлакатларда қонуннинг ана шу моддаси тўлиқ амал қилади, авторитар мамлакатларда эса мазкур моддани ҳукумат одамларига айтсангиз, уларнинг лабига учуқ тошади.\nМен бу гапларни нима сабабдан ёзаётирман? Мен бу билан зўравонликка асосланган авторитар давлат тузумларида ҳаёт денгиздагидек шафқатсиз ва ваҳшиёна бўлишини айтмоқчиман, холос. Бундай давлат вакиллари ҳаётидаги ўзаро муносабатлар қароқчилар тўдасидаги муносабатларни эслатади: ҳар қандай йўл (қонунларни менсимаслик, ошна-оғайничилик, талаш, талон-тарож қилиш, алдаш, ўғирликлар, одам ўлдириш ва ҳоказо) лар билан бойиш бўлиб, бироқ халқ олдида ўз жиноятларини яшириш учун гуноҳсиз ёки ўз сафдошларидан баъзиларини қурбон қилиш. Мен буни бир мисолда кўрсатаман.\nБу муайян воқеа Жиззахда содир бўлиб, айнан ғалла масаласи билан боғлиқ бўлган. Жиззах вилоят прокуратураси 2002 йил апрель ойида номи юқорида келтирилган Жиззах шаҳридаги 8-ун комбинатининг 2000 ва 2001 йилларда ғалла қабул қилиш фаолиятини текширган ва комбинатнинг бир гуруҳ ходимлари устидан жиноий иш (ж/и) қўзғатган. Тергов дам тўхтатилиб, дам юритилиб 2003 йил 18 майгача олиб борилган. Негадир, ҳеч қандай зарурий асос кўрсатилмай, шу куни иш вилоят Миллий хавфсизлик хизматига ўтказилган. Ўтган бир йилдан ортиқ вақт оралигида айбланувчилар очиқда юришган, бироқ улар ўша куниёқ қамоққа олинган. Иш юритиш вилоят МХХ тергов бўлими бошлиғи Музаффар Сайидқуловга топширилган. Айбланувчилар орасида комбинатнинг тайёр маҳсулотлар омбори мудири Шароф (фамилияси эсимда йўқ) исмли йигит ҳам бўлган. Мен унинг оила аъзоларининг илтимосига кўра ж/и да 2003 йил 30 июльдан бошлаб ҳимоячи сифатида қатнаша бошладим. Ж/и 48 жилд (том) дан иборат бўлиб, унинг 6 жилди жиноят иши бўйича, қолганлари ревизия, аудит ташкилотлар текширувлари ҳужжатларидан иборат эди. Мен ҳар куни (шанба ва яешанбадан ташқари) эрталаб соат 9-00 дан кеч соат 18-00 га қадар ҳимоям остидаги Шароф билан биргаликда ж/и материаллари билан таниша ва улардан керакли кўчирмалар ола бошладим. Мен 1-жилднинг ярмини ўқиганимдаёқ воқеани тўлиқ тушундим.\nШароф тахминан 300 млн. (аниқ рақам эсимда йўқ) сўмлик (тахминан 4000 тонна) ғаллани талон–тарож қилганликда айбланаётган бўлиб, бу – бошқаларга қўйилган айбларнинг энг жўни эди. Масалан, Тошкент шаҳар прокурори Мэлс Наимовнинг укаси Акмалга 900 млн. сўмдан ортиқ турадиган ғаллани ўзлаштирганлик айби қўйилган эди. 8-ун комбинатига ғалла Пахтакор ва бошқа туманлардаги ғалла топшириш пунктларидан вагонлар ва автотранспортларда ташилган. Ғаллани қабул қилиб олиш ҳужжат (накладной ва ҳоказо) ларида ҳеч қандай жиддий камчиликлар йўқ эди. Бироқ, комбинатга ғалла кириб келмаганини тушуниш учун юрист бўлиш шарт эмас эди. Шароф иккаламиз ишлаётган кичик хонада бизнинг олдимизда МХХнинг бир ходими муттасил ўтирар ва бизни кузатар эди. Атрофимизда гапларимизни ёзиб олувчи «қўнғизчалар» қўйилгани ҳам эҳтимолдан узоқ эмас. Шароф иккаламизни ҳеч қачон ёлғиз қолдиришмаганликлари, тушликни бирга қилдиришмаганликлари сабабли мен у билан МХХ вакили олдида гаплашишимга, ундан баъзи маълумотларни сўраб олишимга ва, ҳатто, келажакдаги ҳатти–ҳаракатларимизни назоратчи олдида келишиб олишишимизга тўғри келарди. Бошқача айтганда, ходими орқали М.Сайидқулов биз нима қилаётганимиз, иш материаллари моҳиятига тушунаяпмизми–йўқми, мен Шарофдан воқеаларнинг асл йўналишини қай даражада билиб олаётганим, хуллас, ҳамма–ҳаммасини ҳар куни билиб турарди. Вазиятни ўзгартиришнинг иложи йўқ эди.\nБошида М.Сайидқулов: «Толиб ака юрист эмас, у қонун–қоидани билмайди, иқтисодчи эмас, бу ишнинг моҳиятига ета олмайди» деб ўйлаган ва, балки, мени ж/и га ҳимоячи бўлиб ўтишимга деярли монеълик қилмаган бўлиши мумкин. Бироқ мен ж/и бошдан–оёқ сохта эканлигининг 2-3 та инкор этиб бўлмас исботини топдим. Шулардан биттаси.\nЖ/и да бир неча ҳужжатлар мавжуд ва уларда узундан–узоқ рўйхатлар келтирилган бўлиб, бу рўйхатлар вагонларнинг номерлари ва улар қайси саналарда ғалла ташишга жалб этилгани ҳақида эди. Биз Жиззах шаҳар темирйўл депосига сўров бериб, рўйхатда кўрсатилган вагонлар кўрсатилган саналарда ғалла ташишга жалб қилинган–қилинмаганлигини аниқладик. Деподан келган жавобга кўра бу вагонлар ғалла ташишга жалб қилинмаган экан. Ҳужжатлар бўйича автотранспорт воситасида ташилган ғалла кам миқдорни ташкил қилгани учун катта миқдордаги ғалла комбинатга кирмаганлиги маълум бўлди. Бундан ташқари, комбинатга кирган ғалла қандайдир кўринишда (ун, кепак, комбикорм ва ҳоказо) комбинатдан чиқиб кетиши ва у ҳужжатлантирилган бўлиши керак. Ҳатто, тайёр маҳсулот ноқонуний (ўғирланаётган) йўл билан чиқиб кетган бўлса–да, унинг учун сохта ҳужжатлар тайёрланган бўлиши ва уларни комбинатнинг камида 6 та лавозимли ходими (тайёр маҳсулот, тара (қоп–халта ва ҳоказо) омборлари мудирлари, дирекция, бухгалтерия ва лаборатория ходимлари ҳамда навбатчи қоровул имзолаши керак. Бироқ, ж/и материаллари орасида кириш ҳужжатларидан фарқли ўлароқ бирорта чиқиш ҳужжатлари йўқ эди. Тўғри–да, кирмаган ғалладан нима чиқиб кетиши мумкин?\nМ.Сайидқулов саросимага тушиб қолди. Бир кун мен вилоят прокуратурасига шикоят топширгани бордим ва шикоятларни қабул қилиш бўлимининг бошлиғи Людмила Аркадьевна (фамилияси ёдимда йўқ) деган рус аёлга вилоят прокурори Равшан Муҳитдинов билан учрашишим зарурлигини айтдим. У менга: «Негадир у бир ҳафтадан бери эрталабдан кечгача вилоят ҳокими Убайдулла Ёмонқулов олдида ўтирибди, у билан бугун–эрта учраша олмайсиз, шекилли» деб жавоб берди. Эртаси куни, 15 августда, навбатдаги марта иш билан танишиш учун МХХ биносига келганимда мени ранги-қути ўзгарган ҳолда М.Сайидқулов бир неча ходимлари билан кутиб олди ва қўлимга бир ҳужжат тутқазди ва: «Биз сизни ҳимоячиликдан четлаштириш ҳақида қарор қабул қилдик, чунки сиз юрист эмассиз ва Шарофни судда ҳимоя қила олмайсиз. Ҳозир ёнингиздаги қоғозларни бизга ўз ихтиёрингиз билан топширасиз, акс ҳолда, мана гувоҳлар ҳам бор, шулар олдида мажбурий тортиб оламиз» деди. Менинг қонунларни рўкач қилиб айтган гапларимнинг барчаси бекор кетди, вилоят ва Бош прокурорга ёзган шикоятларимнинг бирортасига ҳам жавоб олмадим. Суд менинг иштирокимсиз ўтди ва Шароф ва бошқалар (Тошкент шаҳар прокурорининг укасидан ташқари) қамалиб кетишди.\nКамомад аниқланган йилларда вилоятга Шавкат Мирзиёев ҳокимлик қилган, У.Ёмонқулов ғалланинг асосий қисми «жўнатилган» Пахтакор туманининг ҳокими бўлган. Ўша пайтларда (2000 йил) Пахтакор тумани ҳокими вилоят ҳокимининг биринчи муовинлигига асосий даъвогар бўлган. Маълум–ки, Ўзбекистонда ҳар бир катта–ю кичик лавозим сотилади, шу туфайли У.Ёмонқуловнинг катта маблағга эҳтиёжи бўлган.\n«Нега комбинат ходимлари йўқ ғаллани «қабул қилишган?» деган савол туғилади. Бу саволга ж/и материаллари орасида жавоблар бисёр. Деярли барча айбланувчилар бунинг сабабини бир хил тушунтириб кўргазма беришган. Кўргазмаларга асосан вилоят дон маҳсулотлари бошқармасининг бошлиғи (Султоновми? – аниқ эсимда йўқ, мендаги ҳужжатларни кўриш керак) комбинат раҳбарияти, омбор мудирларини ва бошқа масъул ходимларни тўплаб, уларга тайёр ҳужжатларни берган ва имзо чекишга буюрган. Хонада ғала–ғовур, норозилик бошланган. Шунда келган бошлиқ уларни қуйидагича тинчлантирган:\n– бу, биринчидан, ҳокимнинг талаби;\n– иккинчидан, йил охирида, «нольга тозалаш» [комбинатларда шундай термин ишлатилади, яъни, ғалланинг кириши ва тайёр махсулотнинг чиқишини мувозанатлаштириш] пайтида камомадни ёпиб юборишга ўзимиз ёрдам берамиз;\n– ва ниҳоят, ким бу талабни бажармаса, унинг энг осон қутилиши ишдан бўшаш бўлади.\nКўз юммаслик керак, комбинатларда директордан қоровулгача шу ердан доми–ризқ қилади, яъни оммавий ўғирликда қатнашади. Комбинат ходимлари бошлиқ тушунтиришларини эшитгач, тахминан қуйидагича фикрлай бошлаган: «Бошлиқ ёпиб юборамиз, деб кафиллик бераяпти-ку! Мен қилмасам, менинг ўрнимга қўйиладиган одам қилади. Нега мен доми–ризқимдан ажралишим ва қамалиб кетишим керак?». Ҳужжатларга бирин-кетин ҳамма имзо чеккан. Бироқ, 2000 йил охирида ғалла камомади ёпиб юборилмаган ва шунинг учун «нольга тозалаш ўтказилмаган. Норозиликларга Султонов (?) яна ваъдалар билан жавоб берган, бироқ ваъда 2001 йили ҳам бажарилмаган. Катта миқдордаги ғалла камомади осилган ҳолда қолиб кетаверган. Бундай пайтда жиноятга тенг шерик бўлган прокуратура «балиқларни» қийратишга киришади, яъни комбинат ходимлари устидан ж/и қўзғатади. Биринчидан, комбинатга «ёғли» ишга ўтиш орзўсида юрган одамлар мингта – буниси бўлмаса, бошқаси! Кейингисини ҳам худди шундай туширса бўлади. Иккинчидан, қачонлардир сур–сурга келганда асосий жиноятчилар шериги бўлмиш прокуратура ва МХХ: «Ҳақиқатан шу йилларда катта миқдорда ғалла талон–тарож қилинган. Биз айбдорларни топдик ва уларни суд орқали жазоладик. Уларнинг ж/и ни суддан олиб танишишингиз мумкин» деб тураверади. Бундай ишлар фақат сур–сурлар учун зарургина эмас, улар ҳар йиллик ҳисоботлар учун ҳам зарурлиги равшан.\nМен шундан сўнг қўл силтаб кетавердимми? Йўқ. 19 август куни мен МХХнинг Тошкент вилоят бўлимининг раиси Ғайрат Авлиёқулов (фамилияси сал бошқача бўлиши мумкин) билан учрашдим, – менинг президент аппаратига қилган мурожаатимга жавобан мени шу одамга йўллашди. Мен унга воқеани батафсил гапириб бердим ва ғаллани юқори лавозимли шахслар томонидан талон-тарож қилиш ҳамда қўшиб ёзиш (приписка) ҳоллари биргина Жиззах вилоятида эмас, бу иллат мамлакат миқёсида содир этилаётганини ҳукуматга етказишни сўрадим. 21 август куни мен «Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари миллий маркази»нинг директори Акмал Саидов билан унинг кабинетида учрашиб, Ғ.Авлиёқуловга айтган гапларимни такрорладим. Ҳукумат томонидан ҳеч қандай реакция бўлмади. Улар ҳукуматга менинг гапларимни етказмаган бўлиши эҳтимоли кичик деб ўйлайман. Мен ҳукумат менинг маълумотларим бўйича ўзини эшитмаганга солганининг иккита сабаби бўлса керак деб ҳисобладим:\n– Ш.Мирзиёев ва У.Ёмонқулов Жиззах вилоятида бундай ишларнинг бошида турганликлари ва улар давлат раҳбарига ҳар томонлама яқин одамлар бўлганликлари туфайли мазкур ишда ёпиғлиқ қозон ёпиғлигича қолишини маъқул кўришган;\n– мен инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи шахс ва ташкилот рахбари бўлганим сабабли ғалла масаласида [айтиш лозим–ки, нафақат ғалла, балки кўпгина бошқа соҳаларда ҳам] талон–тарожликлар ва приписка ҳукумат даражасида уюштирилаётганини айнан шу ташкилот очганини тан олгиси келмади.\nНазаримда, ҳукумат очиқ тан олмаган бўлса–да, бироқ тан олганлигини бир нарсада аниқ билдирди. Мана ўша нарса.\nМен юқорида баён этилган воқеа ҳақида ғалла талон–тарожига алоқадор барча одамлар (Ш.Мирзиёев, У.Ёмонқулов, Р.Муҳитдинов ва бошқалар) нинг фамилиясини келтирган ҳолда бир қатор мақолалар ёздим ва уларни Интернет–сайтларга қўйдим, электрон почта орқали юзлаб адресатларга жўнатдим, почта орқали «уведомление» тартибида кўпгина давлат ташкилотларига (президент девони, Бош прокурор, МХХ раиси, ИИ вазири, бир неча ҳокимлар ва ҳоказо) йўлладим. Ҳаммасидан хат қабул қилинганлиги ҳақида «уведомление» олинганига қарамасдан бирор одам ёки ташкилот менга: «Бу гапларни қаёқдан олдинг, қандай асосинг бор, нега давлат одамларига тўҳмат қилаяпсан?» дея савол бермади. Одатда, бундай пайтда, «сукут – тан олиш (розилик) аломати» дейишади.\nЗўравонликка асосланган, Худони Худойбердича кўрмайдиган, яъни Худодан қўрқмайдиган авторитар тузумларнинг ҳар кунлик ҳолатини «Ўрганган кўнгил ўртанса қўймас» деган мақол энг яхши ифодалайди. Бундай тузумнинг катта лавозимли вакиллари ҳеч қачон тўймайдилар, улар очкўзлик касалига йўлиққан бўладилар. Луқмон–и–Ҳакимдан айтишларича, бандаларини синаш учун Аллоҳ уларга касалликлар юборар экан. Бироқ, ҳар бир касалликнинг давосини табиатнинг бирор жойига яшириб қўяр экан. Табибларнинг вазифаси шу дориларни топиш экан. Бироқ Аллоҳнинг одамларга юборадиган бир руҳий касаллигининг давоси йўқ бўлиб, агар шу дардга чалинган одам товба қилмаса, бу касаллик унинг ўлими билан ундан кетар экан. Бу касаллик – очкўзлик бўлиб, у ботқоқлик каби ўз қаърига тортиб, ўлимга олиб борар экан.\nҚиссадан ҳисса: Ўзбекистондагидек тузумлар раҳбарлари товба қилишни ҳаёлларига ҳам келтираётганлари йўқ ва, демак, 2000-2004 йилларда Жиззах вилоятида содир бўлган воқеа такрорланаверади. Нафақат Жиззах вилоятида.\nШ.Мирзиёев тўғрисида икки оғиз сўз.\nТаниқли ҳуқуқбон Елена Урлаева газ ва электр бўйича 48000 сўм қарз бўлиб қолган эмиш. Давлат қароқчилари газ ва электрни ўчириш учун дарҳол ўзларининг 7-8 та қароқчиларини унинг уйига жўнатишибди. Улар эса газ ва электрни ўчиргач, унинг уйидаги нарсаларини рўйхат қилишибди. Чамаси, бу ҳатти–ҳаракатлар Еленадан ўша 48000 сўмни ундириш учун қилинаётган бўлса керак. Бу воқеа шу кеча–ю кундузда Тошкентда бўлди.\n2006 йил 29 апрель куни Гулистон шаҳрида Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг икки вакили, – Азам Фармонов ва Алишер Караматов қамоққа олинди. Прокуратура уларга Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 165-моддаси (Товламачилик) бўйича айб эълон қилди. Улар бир шахсдан 600.000 сўм пулни товламачилик йўли билан олмоқчи бўлган эмиш. Мен бу икки ҳуқуқбоннинг ж/и да ҳимоячи бўлганман ва уларни мазкур модда билан нафақат айблаш мумкин эмаслигини, уларга ҳатто бу моддани қўллаш мумкин эмаслигини тўлиқ исботлаганман. Бу исботни на Сирдарё вилояти прокурори, на Бош прокурор ва на Олий суд жиноий ишлар бўйича судлов ҳайъатининг раиси Дилбар Суюнова рад эта олди. Ҳар икки ҳуқуқбон 9 йилдан озодликдан маҳрум этилди ва ҳозирги кунда бири Жаслик, бири Қарши қамоқхоналарида жазони ўтамоқда.\nБу икки фактнинг Ш.Мирзиёевга қандай алоқаси бор, деб ҳурматли ўқувчи сўрашга ҳақли. Мана ўша алоқа.\n1996 йил Ш.Мирзиёев Жиззах вилоятига ҳоким этиб тайинлангач, унинг биринчи навбатда қилган иши И.Каримовнинг кўнглини олиш учун «бетонка» деб аталувчи трассани вилоят ҳокимияти билан боғловчи, узунлиги 23 км бўлган йўлнинг икки четига баландлиги 1 м 20 см бўлган кўнгирали (декоратив) деворча қурдириш бўлди. 46 км.лик масофа вилоятнинг турли ташкилотларига бўлиб берилди (кимга 50 м, кимга 100 м, кимга 200 м ва ҳоказо). Бу ишга кўп автобазалар самосваллари сафарбар қилинди, тоғлардан тош ва шағал, Самарқанддан сифатли пишиқ ғишт ташиш бошланди. Ташкилотлар яхши ғишттерар усталарни мамлакатнинг турли жойларидан таклиф этишга мажбур бўлдилар. Халқ «Хитой девори» деб атаган девор битди, бироқ кўп ташкилотларнинг бели синди. Бу қурилишга биргина Республика давлат автомобиль назорати (ДАН) қаршилик билдирди. Тез орада қиш келди ва бирин–кетин бу йўлда автоавариялар содир бўла бошлади ва улар одамларнинг ўлимига сабаб бўлди. И.Каримовнинг кўнглини яшнатадиган декоратив девор кераксиз, зарарли матох эканлиги аниқ бўлди. Баҳор келиши билан атрофдаги одамлар деворни бузиб, ғишт, тош ва шағалларини уйларига таший бошладилар. Тез орада девордан ном–нишон қолмади. Мутахассисларнинг ҳисоб–китобича девор қурилишига 280 млн. сўмдан ортиқ пул кетган. Воқеа 1996 йилда юз берганини ва у пайтда ўзбек сўмининг салмоғи жуда юқори бўлганини инобатга олинса, ҳавога учирилган бу маблағ давлатга қанчалик зарар келтирганини сезиш қийин эмас.\nБу Ш.Мирзиёевга сабоқ бўлмади ва у иккинчи авантюрага қўл урди. Унинг кўз олдида энг гавжум жойда жойлашган бахайбат бозор гавдаланди.- миллион нима, бу бозордан миллиард-миллиард пул топиш мумкин! Жиззахнинг жойлашган географик нуқтаси ноёб – у Ўзбекистон ғарбини шарқи, Фарғона водийсини мамлакат ғарби билан боғлайди. Ҳар куни минглаб машиналар у ёққа ўтади, минглаб машиналар буёққа ўтади. Унинг ҳаёлидан «Агар Тошкент-Термиз ва Фарғона водийси–Термиз йўллари кесишган жойда «Осиё» бозори қурилса… Бир йилнинг ичида Ислом акам ва бошқа катталарга узатганимдан ташқари етти пуштимга етадиган бойлик ўз оёғи билан уйимга кириб келади!» деган фикр ўтганлиги тайин. Дабдабали бозор битди ва уни товар ва харидор билан тўлдириш қолди, холос. Жиззах шаҳри ичида иккита катта бозор бор ва улар аҳоли учун ҳар томонлама қулай (яқин, транспорт ҳар бир маҳалладан қатнаб туради ва ҳоказо), «Осиё» бозори эса шаҳардан хийла ташқарида, транспорт қатнови шаклланмаган, тўрт кило картошка ва иккита майка сотиб олиш учун «Осиё» бозорига ким боради? ! Осиё» бозорига харидор тугул, сотувчи ҳам йўламади. Ҳоким милицияни ишга солди: милиция бозор иқтисодига ўтишнинг ўзбек йўлига таянган ҳолда шаҳар ичидаги бозорларни бекитди, сотувчиларни куч билан «Осиё» бозорига ҳайдай бошлади, бироқ харидор оёқ босмади. Норозиликлар бошланди, одамлар ҳокимият томон оммавий юришлар уюштиришди. Секин–секин нафақат «Осиё» бозори ҳақидаги гаплар, балки бозорнинг ўзи ҳам тугади. Ҳозир ҳашаматли бозор қушлар маконига айланган, уни одамлар бузиб олиб кетаяпти. Минглаб уёққа ўтган, минглаб буёққа ўтган машиналардаги одамлар ҳар куни харобаликни кўради, холос.\nМутахассисларнинг гапига қараганда, Ш.Мирзиёевнинг «Хитой девори»га сарфланган пул бозорга сарфланган пул олдида музқаймоққа сарфланган пулдай экан. Ш.Мирзиёев бу сафар ҳам сувдан қуруқ чиқди. Ўзбекистон ана шунуқа мамлакат! Ўзи емаса ҳам оғзидагини бировга берадиган Елена Урлаева давлатдан 48000 сўм қарз бўлиб қолган эмиш. Ёмон–да бу! Давлатга қанча зиён! Бундай пайтда давлат кескин ва дадил чоралар кўради: дарров унинг уйига ўзининг 7-8 та ити, э-э-э, кечирасиз, милициясини юбориб, газ трубалари ва электр симларини узиб ташлади. Ҳукуматга яқин бир танишимнинг гапига қараганда, ҳозир ҳукуматдагилар давлатга бениҳоя катта зарар етказгани учун Еленани Қаршидаги 49-чи зонага жўнатсакмикин ёки Жасликдаги 71-чи зонага жўнатсакмикин, деб ўйлашаётирлар экан. Азам Фармонов ва Алишер Караматов Даштобод халқи орасида «жирный каламуш» деб ном чиқарган ўғри Ўктам Маматқуловдан 600.000 сўм товламачилик қилмаганлиги тўла исботланган, бироқ улар ўзбек ҳукумати, хусусан давлатнинг биринчи душмани Ш.Мирзиёев томонидан мос равишда 71-чи ва 49-чи зоналарида сақланаяптилар. Ана шунақа, биродар! Бу – Ўзбекистон, И.Каримов ва Ш.Мирзиёев Ўзбекистони!\nЖиззахнинг битта Зарбдор туманида 20.000 тонна Жиззахнинг битта Зарбдор туманида 20.000 тонна бўғдойни каламушлар еб кетибди. ДАВЛАТ КАЛАМУШЛАРИ.\nPrevious postТ.Якубов: Справедливости и нормальной человеческой жизни сейчас в Узбекистане нет (речь в Хельсинки).\nNext postКАРИМОВ МАФКУРАСИ ҚУРБОНЛАРИ


АҚШ ва Шимолий Корея президентлари учрашуви | Najot.info\n29.06.2018 Нажот 0 коментариев Ким,Трамп,учрашув\n1 – Америка Шимолий Кореяни ядровий қуролларидан воз кечишга кўндириш учун унга тинимсиз таҳдид қилиб келди. Бироқ бунинг фойдаси бўлмади. Шимолий Корея ўз ядровий дастури ва ядровий қуролларидан воз кечишни истамади. Ана шунда Америка бошқа услуб қўллашга ўтди. Бу – дипломатия ва сиёсий йўллардан фойдаланиб, иқтисодий босимлар ўтказиш услуби бўлди. Американинг Хитойни Шимолий Кореяга босим қилишга кўндириши айни услублардан бири эди. Биз 2017 йил 23 апрелдаги саволга жавоб нашрамизда бу ҳақда бундай деган эдик: «Мана шуларга кўра, Америка Шимолий Корея билан уришишга тайёр эмас ва унда муносиб бирор ечим ҳам йўқ. Америка Шимолий Кореяга Хитойнинг босим беришини кутяпти ва буни тезлаштиришга уринмоқда. У гўё Хитойга Америка билан бирга бўлиши шартлиги ва ядровий қуролларидан воз кечиши учун Пхеньянга босим ўтказиши кераклиги ҳақида таҳдид қилаётгандек». Ўшанда Американинг Шарқий Осиё ва Тинч океани масалалари бўйича ташқи ишлар вазирлиги ёрдамчиси Сьюзан Торнтон очиқ-ойдин бундай баёнот берган эди: «Америка бу муаммони Шимолий Корея билан Корея ярим оролида ядровий қуролсизланиш орқали ҳал этишни истайди». (Русиял Явм, 2017 йил 17 апрел). Шундан кейин АҚШ билан Шимолий Корея ўртасида дипломатик алоқалар бошланиб кетди ҳамда бу Хитой ва унинг босимлари орқали амалга ошди. Бу босимлар – Шимолий Кореяни ядровий қуролларидан воз кечишга тайёргарлик кўришга мажбурлаш учун унга иқтисодий санкциялар қўллаш, халқаро фаолиятдан изоляция қилиш ҳамда унга қарши ташвиқотлар олиб бориш орқали олиб борилди. Буларга қўшимча, Америка Шимолий Кореяни бевосита ва Жанубий Корея воситасида иқтисодий фаровонликка эришиши йўлида ёрдам беришга катта ваъдалар бериш билан ҳам авради. Зотан, сўнгги пайтларда бу икки Корея ўртасида ўзаро яқинлашув ва бу яқинлашувга нисбатан халқаро илиқ муносабат вужудга кела бошлаган эди.\n2 – Ҳақиқатдан ҳам, Хитой орқали яширин дипломатик алоқалар бошланди. Масалан, АҚШ собиқ ташқи ишлар вазири Тиллерсон 2017 йил июлда шимолий кореяликлар билан Хитой орқали учрашди ва Трампнинг тентакона услубига қаршилигини изҳор қилди. Чунки Тиллерсон шимолий кореяликлар билан Хитойда яширин музокара олиб бораётган бир пайтда, Трамп Шимолий Кореяни ер юзидан супуриб ташлаш билан таҳдид қилган эди! Шундан кейин шимолий кореяликлар Трампдан бундай таҳдидларни эшитишгач, музокараларни тўхтатиб, Хитойдан уйларига жўнаб қолишди. Шунда Тиллерсоннинг жаҳли чиқди ва 2017 йил 20 июлда ўзининг президентини аҳмоқ, деди. Ўша ерда бўлган уч нафар америкалик масъул гувоҳлик берганидан сўнг, унинг бу гапи 2017 йил 4 октябрда «NBC» телеканалида тарқатилди. Тиллерсон АҚШнинг Шимолий Корея билан бевосита алоқа қилувчи каналлари мавжуд, дея баёнот берган куннинг эртасига Трамп Твиттерда «Мен Ташқи ишларимиз вазири Тиллерсонга кичкина ракеталарга эга бўлган киши билан музокара ўтказиб, вақтингизни бекорга сарфлаяпсиз, деб айтганман», деб ёзди. Музокаралар чоғида ҳам Шимолий Кореяга шунга ўхшаш таҳдидлар йўлланди. Ўшанда, 2018 йил 7 февралда АҚШ вице-президенти Майк Пенс Япониядаги Йокота ҳаво базасида жойлашган америкалик ҳарбий кучлар олдида «Қўшма Штатлар доим тинчлик учун ҳаракат қилади, биз афзал келажак учун ҳар қачонгидан ҳам кўпроқ ҳаракат қиламиз» деган эди. (Рейтер, 2018 йил 7 феврал). Вице-президент бу сўзларни Жанубий Кореяга, яъни Шимолий Корея чегараларидан 80 километр узоқликда жойлашган Пхёнчхан шаҳрида ўтказиладиган қишки олимпия ўйинларининг очилиш маросимида қатнашиш учун жўнаб кетаётиб айтди. У айни маросим чоғида шимолий кореялик масъуллар билан кўришиш ва маросим баҳонасида улар билан музокара қилишни мақсад қилган эди. Бироқ Пенс орадан уч кун ўтгач, 2018 йил 10 февралда «Шимолий Корея то ўзининг ядровий қуроллар ва баллистик ракеталарга оид дастуридан воз кечмагунча, уни иқтисодий ва дипломатик жиҳатдан изоляция қилиш зарур», деди. (Арабийя, 2018 йил 10 феврал). Бундай баёнот Шимолий Кореяни Пенс билан учрашишни бекор қилишга мажбур қилди. Буларнинг барчаси шунга далолат қилмоқдаки, Американинг Трамп томонидан қабул қилган сиёсат услуби – душман билан музокаралар ва дипломатик алоқалар олиб бориш чоғида ўз истагига тиз чўктириш учун унга босим ва таҳдидлар қўллашдан иборат бўлди. Буни Майк Помпео баёноти ҳам тасдиқлаб турибди. У АҚШ Марказий Разведка Бошқармаси раислиги лавозимини эгаллаш чоғида бундай деди: «Президент Трамп асосий эътиборни Шимолий Корея билан бўлган кризисни дипломатик йўл билан ҳал этишга қаратди. Бироқ Марказий Разведка Бошқармаси президентни бошқа вариантлар билан таъминлашга ҳаракат қилмоқда». (Рейтер, 2018 йил 23 январ). Шу тарзда дипломатик ечимга бошқа таҳдидли вариантлар аралаштирилди. Афтидан, дипломатик ечим музокаралари чоғида бундай таҳдидли услуб қўллаш Тиллерсонга ёқмаган кўринади. Чунки бу ташқи ишлар вазири сифатида унинг учун шармандали ҳолдир. Шундан кейин Трамп уни ишдан олди…\n3 – Шундай қилиб, бундай услубни Шимолий Кореяга нисбатан қўллаш наф бермади. Улар андак таҳдид бўлиши биланоқ музокарани узиб қўйишаверди. Агар Хитой аралашмаганида, иккала раҳбарнинг олий даражадаги айни учрашувлари ҳам бўлмас эди. Шунинг учун ҳам Трамп учрашув ортидан Ким билан берган матбуот конференцияси чоғида «Хитой президенти Си Цзиньпинга ушбу олий даражадаги тарихий учрашувни енгиллаштириш йўлидаги саъй-ҳаракатлари учун ўз миннатдорчилигини билдирди». (Франс-Пресс, 2018 йил 12 июн). Зеро, Шимолий Корея ён бериши учун Хитой унга босимлар ўтказган эди. Дарҳақиқат, Хитойнинг расмий «Синьхуа» ахборот агентлигида 2018 йил 28 мартда бундай дейилди: «Шимолий Корея президенти Ким Чен Ин якшанба куни (2018 йил 25 март)дан чоршанба (2018 йил 28 март)га қадар давом этувчи норасмий сафар билан Хитойга келди. Иккала раҳбар дунёдаги ва Шимолий Кореядаги умумий вазиятни муҳокама қилдилар. Хитой президенти Си Цзиньпин шимолий кореялик ҳамкасбига Хитой Шимолий Корея ярим оролини ядровий қуроллардан ҳоли қилиш мақсадига ҳамда тинчлик ва барқарорликни таъминлашга содиқ эканини, шунингдек, айни муаммонинг мулоқот ва музокара йўли билан ҳал этиш тарафдори эканини билдирди». Шимолий Корея ахборот агентлиги хабарида ҳам бундай дейилади: «Давлатимиз раҳбари Ким Чен Ин икки давлат ўртасидаги дўстлик анъаналарига мувофиқ, Си Цзиньпинни Хитой раҳбарлигига қайта сайлангани билан табриклади ҳамда Хитойга қилган ўзининг илк сафарини Корея ярим оролида тинчлик ва барқарорлик ўрнатилишига ҳисса қўшишидан умид қилаётганини билдирди. Ўзининг АҚШ ва Жанубий Корея билан мулоқот ўтказишга, шунингдек, уларнинг етакчилари билан учрашувлар ўтказишга тайёр эканини маълум қилди». Шунингдек, «Вашингтон билан Сеул тинчликка эришиш йўлида изчил ва келишилган ҳолдаги чора-тадбирлар қабул қилган тақдирда, Шимолий Корея ҳам ядровий қуролсизланишни амалга ошириши»ни қўшимча қилди. Шунинг учун ҳам Трамп 2018 йил 28 мартда ўзининг Твиттердаги саҳифасида Шимолий Корея президентининг Хитой сафарида эришилган ютуқлардан хурсанд бўлиб, «Кеча Хитой раҳбаридан мактуб олдим, мактубда у Ким билан бўлган учрашуви аъло даражада яхши ўтганини, Ким мен билан учрашишни орзиқиб кутаётганини маълум қилди», деб ёзди. Хитой ўзининг манфаатларини кўзлаб, Шимолий Кореяни Америкага қурбон қилиб юборди. Унга босимлар ўтказиб, ҳатто Шимолий Корея президентини ён беришга ва анави такаббур Трамп билан учрашишга кўндирди. Айниқса, Хитой сиёсий босимлар ўтказиш, Хавфсизлик Кенгашида қарорлар қабул қилиш ва Шимолий Кореяга нисбатан санкциялар жорий қилишда амалий иштирок этди. Хитойнинг мана шу ишлари билан Шимолий Корея ўзининг ядровий дастурлари борасида ён беришга тайёр давлатга айланди-қолди. Чунки Шимолий Корея – мабодо Хитойнинг қўллаб-қувватловидан маҳрум бўлса ва у қамал қилиб, қаттиқ тазйиқлар ўтказадиган бўлса, бошига жуда ёмон кунлар тушади, деб ўйлаяпти! Шунинг учун ҳам ён беришга ўтди! Хитой ташқи ишлар вазирлиги ҳам Шимолий Корея томонидан қабул қилинган айни қарорга таъсир ўтказишдаги Хитойнинг роли ҳақида гапирар экан, «Пекин Корея ярим оролида ижобий рол ўйнади», деб айтди. (Рейтер, АҒР, 2018 йил 23 май). Шундай қилиб, Хитой тижорий фойда кўра олмайдиган, балки у сабабли зарар кўриши ҳам мумкин бўлган бошқа ҳар қандай иттифоқчи давлатдан кўра – у ҳатто коммунистик дўст давлат бўлса ҳам – АҚШ билан ўзининг савдо манфаатларини рўёбга чиқаришга жуда ўч эканини намоён қилди. Натижада, ушбу энг катта коммунистик давлатнинг ўлчови, бошқа иттифоқчи коммунистик давлатларни ҳимоя қилиш ўрнига ўзининг савдо манфаатларини ҳимоя қилишга айланиб қолди! Худди Хитой бир ҳақиқатни билмаётгандай, яъни, Америка Шимолий Кореяни қуролсизлантиришга уринаётган экан, бу билан аслида Хитойни қуршовга олишни ҳамда унинг Хитой денгизининг шарқий ва жанубий ҳудудларига ҳукмронлик қилишига йўл қўймасликни кўзлаган!\n4 – Бунинг тасдиқи ўлароқ, Хитой икки давлат раҳбарларининг олий даражадаги учрашувини олқишлади ҳамда Шимолий Кореянинг АҚШ фойдасига ўзининг ядровий қурол-аслаҳаларидан воз кечишга қарор қилганини юксак баҳолади. Масалан, хитойлик йирик дипломатлардан бири, давлат кенгаши аъзоси Ван И учрашув ортидан «Пекин АҚШ президенти Трамп билан Шимолий Корея раҳбари Ким Чен Ин ўртасида бўлиб ўтган олий даражадаги учрашувни олқишлайди, қўллаб-қувватлайди ҳамда икки давлатнинг ядровий қуролсизланиш йўлида асосий келишувга эришишларига умид қилади», деди. Кейин «Айни дамда Шимолий Кореянинг мантиқий хавфсизлик муаммоларини бартараф этиш йўлида Корея ярим ороли учун тинчлик механизмига эҳтиёж мавжуд»лигини қўшимча қилди. (Рейтер, 2018 йил 12 июн). Агар Хитойда етарли сиёсий онг ва кучли сиёсий бошқарув бўлганда эди, ўз иттифоқчиси бўлган Шимолий Кореяга босим ўтказмаган бўларди! Бироқ халқаро сиёсатни фикрлаш ва чуқур англаб етиш, деган нарса бу давлатда ҳамон саёз экани, сиёсий иродаси ҳануз заиф эканлиги яна бир бир исботланди. Шунинг учун Шимолий Кореяни АҚШга тиз чўктириб бериш эвазига ўзининг у билан бўлган савдо муносабатларини яхшилаб олиш билан кифояланди. У узоқни, бу ишлар оқибати нимага олиб боришини кўра билмаяпти. Эртага Америка Шимолий Кореяни ўзига мойил қилиб, у билан Хитойдан кўра яқин бўлиб олиши турган гап. Америка иккала Кореядан битта ёки федерал давлат чиқариб, Хитой таъсиридан йироқда алоҳида янги давлат тузиб олишга уринмоқда. Бунга Вьетнам мисол бўла олади. Вьетнам бугун Хитойга душман давлатга айланган. Чунки Америка Париж 1975 шартномаси орқали Жанубий Вьетнам билан Шимолий Вьетнамни бирлаштириб олган!\n5 – Ҳа, Шимолий Кореянинг учрашувга рози бўлиши ва муҳокама столига унинг ядровий қуролсизланиши қўйилиб, АҚШнинг ядровий қуролсизланиши мавзусига мутлақо ўтилмаслигида Хитой катта роль ўйнади. Ҳолбуки, ядровий қуролдан фойдаланган ва ер юзида бузғунчилик тарқатган ягона давлат Америка бўлади. Бироқ ишда Хитой роли фаол бўлди ва шундай қилиб, икки давлат раҳбарлари учрашуви амалга ошди! Аслида, учрашув икки кун давом этиши режалаштирилган эди, аммо шунга қарамай, қисқа вақт ичида кенг қамровли келишувга эришилди. Бу эса, Шимолий Кореянинг АҚШ истакларига рози бўлиши тезлашиб кетганини кўрсатади. Шимолий Корея ўзининг ядровий дастуридан воз кечишга тайёрлигини исботи сифатида, ядровий синов объектини вайрон қилди ҳамда ўзида ҳибсда сақланаётган уч нафар америкалик дипломатни озод қилди. Трамп қўлга киритган ютуқларидан хурсанд бўлиб, «олий даражадаги учрашувимиз жуда ажойиб ўтди, унда катта ривожланишга эришилди», деди. Ким ҳам учрашувни тарихий ҳодиса, дея баҳолаб, «Бутун дунё улкан ўзгаришга гувоҳ бўлажак», деди. (Рейтер, 2018 йил 12 июн). Раҳбарлар тўрт пунктдан иборат қўшма баёнот имзолашди. Биринчи: иккала давлат халқларининг тинчлик ва фаровонликни орзу қилаётгани эътиборидан, томонлар яхши муносабатлар ўрнатилишига амал қиладилар. Иккинчи: томонлар Корея ярим оролида тинчлик ва барқарорлик ўрнатишга ва уни мустаҳкамлашга ҳаракат қиладилар. Учинчи: Шимолий Корея Корея ярим оролида ядровий жиҳатдан тўла қуролсизланиш учун керакли чора-тадбирларни кўради. Тўртинчи пунктга келсак, у гуманитар жиҳат билан боғлиқ. Унда Шимолий Кореянинг 1950-1953 йилларда бўлиб ўтган Корея-АҚШ урушида йўқолган ва асирда қолган америкаликларнинг қолдиқларини Америкага қайтариш келишувига амал қилиши айтилган. Дарҳақиқат, Трамп айни имзоланган келишувни «кенг қамровли ва жуда муҳим», дея баҳолаган бўлса, Ким «Корея ярим оролида бутунлай ядровий қуролсизланиш учун керакли чора-тадбирларни кўриш»га ваъда берди. Бундай баёнот – келишувнинг ҳар бир пунктлари кўрсатилган шартнома эмас, балки умумий-асосий шартнома мавжуд эканига далолат қилади. Яъни, Эрон билан имзоланган шартномада бўлгани каби, ядровий қуролсизланиш йўллари, механизми, вақти, ижро этишнинг назорат қилиниши, ҳамма-ҳаммаси кўрсатилган ва зудлик билан ижро этиш шарт бўлган шартнома эмас.\n6 – Шуларга биноан, демак, Американинг Шимолий Корея билан узоқ вақт музокаралар олиб бориши кутилмоқда ва бу бир неча йилларга чўзилиши ҳам мумкин. Афтидан, Трамп дастлабки келишувни тезроқ амалга ошириб, Шимолий Корея билан ўртадаги муаммони бартараф қилиб олишни истади. Ундан олдин анча таҳдидлар қилган эди. Зеро, бу таҳдидларидан ўзини муваффақиятга эришиб, Шимолий Кореяни тиз чўктиришга уддалаган қилиб кўрсатиш билангина тийилиши мумкин эди. Ҳозиргина айтганимиздек, агар Хитойнинг босимлари бўлмаганида, Трампнинг қилган таҳдидлари натижасида ушбу учрашув амалга ошмаган бўларди, Шимолий Корея ҳам ўзининг ядровий қуролларидан воз кечишга қарор қилмаган ва бу борадаги келишувга имзо чекмаган бўлар эди. Мана шулардан сўнг, энди, Трамп ўзини тарихий ғалабага эришган қаҳрамон сифатида қайд этмоқда ва бу икки ярим йилдан кейин бўладиган АҚШ президентлик сайловида унинг муваффақият қозонишини осонлаштиради. Шунингдек, бу нарса Трампга қарши кўтарилиб, ҳалигача тугамаган барча турдаги можаро ва шармандагарчиликларни ҳамда уни омадсизлик, аҳмоқлик ва калтафаҳмликда айблашлару танқидларни кўмиб ташлайди. Буни Трампинг мана бу гаплари исботлаб турибди: «Ин менга айтишича, унинг мамлакати ракета синов объектини йўқ қилганини маълум қилди. Биз ядровий қуролсизланиш масаласида салмоқли қадам ташланганига амин бўлганимизда, бу юртдан санкцияларни олиб ташлаймиз. Биз музокаралар пайтида ҳеч нарсада ён берганимиз йўқ. Энди Шимолий Кореяга қарши олиб бораётган ҳарбий манёврларимизни тўхтатамиз. Мен Инни Оқ уйга лозим пайтда таклиф қилмоқчиман». «Биз Ин билан ядровий қуролсизланиш шартномасини имзоладик. Шимолий Кореянинг ядровий қуролсизланишга тайёргарлик кўриши учун бизда асос борлигига аминман». (Ал-Жазира, 2018 йил 12 июн).\n7 – Шимолий Корея билан бўлган таранг ҳолатни бартараф этиш ёки юмшатиш Трампга айни муаммодан бўшаб, ўз иттифоқчилари ва душманларига қарши савдо уруши олиб боришига имконият яратади! Дарҳақиқат, яқинда Трампнинг ўз иттифоқчилари билан бўлган муносабатлари таранглашиб қолган эди ва бунга уларнинг Америкага экспорт қиладиган пўлат билан алюминий товарларига юқори божхона солиғи солгани сабаб бўлди. Трамп бунга улар билан илгари имзоланган савдо шартномаларининг адолатсиз бўлганини сабаб қилиб келтириб, 2018 йил 8 июн куни Канаданинг Квебек шаҳридаги саноати ривожланган етти давлат саммитига кетиши олдидан Твиттерда бундай ёзди: «Мен еттилик гуруҳи давлатлари билан адолатсиз савдо шартномаларини тўғрилашни кутиб қоламан. Агар бу нарса амалга ошмайдиган бўлса, бундан кўра яхшироқ вазиятга чиқиб оламиз». Канада бош вазири Жастин Трюдо билан Франция президенти Макрон биргаликда ўтказилган матбуот анжуманида Трампнинг айни чораларига норозилик билдиришди: Улар «АҚШ билан қўшма баёнот чиқариш учун ҳамма нарсага рози бўлавермасликларини» айтишди. (Франс Пресс, 2018 йил 6 июн). Шунда Трамп ҳам бунга жавобан, Франция билан Канадани АҚШ товарларига улкан солиқ солганликда айблади, Канада бош вазири Трюдони «ўта қасоскор», деди. 2018 йил 7 июнда канадалик бир масъул бундай деди: «Ҳали жуда кўп масалаларда кўплаб ихтилофлар бўлиши мумкин». (Рейтер, 2018 йил 8 июн). АҚШ-Франция ўртасида яқинлашув бўлишига ҳаракат қилаётган Макрон ҳам ўз асабларини жиловлай олмайдиган ҳамда Америка билан қадамма-қадам юришга, унга панд беришга, чап бериб, айёрлик ишлатишга тоқат қилмайдиган бўлиб қолди. Зеро, бундай айёрлик ишлатиш французларга хос эмас, балки инглизларга хос. Шунинг учун у «Керак бўлса, еттилик гуруҳи давлатлари ўзимизга алоҳида олтилик гуруҳи тузиб олишимиз ҳам мумкин», деди. У шунингдек, Трампга қарата танқидан «Мангу қоладиган бирорта ҳам раҳбар йўқ», деди. (Рейтер, 2018 йил 8 июн). Британия эса, бошқаларни унга қарши гижгижлаб айни реакцияга ўзини норози қилиб кўрсатган пайтида Америка билан ҳамқадам юришда давом этиш учун ўзининг инглизларга хос айёрлигини намойиш қилди. Британия бош вазираси Мэй журналистларга «Евроиттифоқ Америка солиқларига раддия беришда ўзини босиб олиши кераклигини, раддия мутаносиб ва қонуний бўлиши лозимлигини», айтди. (Рейтер, 2018 йил 8 июн). Германия канцлери 2018 йил 10 июн куни немис телерадиокомпанияси «ARD»га берган интервьюсида Трампнинг ўз имзосини қайтариб олиш қарори тўғрисида «Бу шафқатсизликдир. Бу нарса бу сафар умидларни пучга чиқармоқда. Лекин бу охири эмас», деди. Германия ташқи ишлар вазири Хайко Мас Твиттерда Трампнинг твитларига раддия сифатида «Ишончимизнинг улкан қисмини вайрон қилди», деди. Дарвоқе, Канада ўтказилган еттилик гуруҳи саммити унга аъзо бошқа давлатлар раҳбарлари томонидан Трампга ҳужум қилиш руҳида ўтди. Трамп саммитнинг қўшма баёнотига чеккан имзосини қайтариб олди ва саммитга раислик қилаётган Канада бош вазирини нопок ва заиф, деб атади. (Франс Пресс, 2018 йил 10 июн). Натижада кеч бошланган саммит эрта тамом бўлди. Бундан савдо уруши аланга олган кўринади. Трамп 2018 йил 2 март куни Твиттерда бундай твит қолдирган эди: «Ҳар қандай давлат ўзи муомала қилаётган бошқа давлатлар билан бўлган савдода тақрибан миллиардлаб доллар зиён кўрган пайтда, савдо урушлари келиб чиқиши турган гап. Уни пайдо қилиш ҳам мушкул эмас». Булардан савдо уруши АҚШ учун жуда муҳим эканлиги кўриниб турибди. Чунки бу давлат 2008 йил портлаган молиявий кризис оқибатларидан ҳануз азият чекмоқда. Унинг қарзи 20 триллион долларга етди. Бизнесменлик ақлияси соҳиби бўлган АҚШ президенти Трамп Америка иқтисодиётини қутқаришга ҳаракат қилар экан, бунда «биринчи Америка» шиорини кўтариб олди. Бу эса, Америка узоқ вақтдан буён ўз нуфузини дунёга зўрлаб тиқиштиришда фойдаланиб келган халқаро муассасанинг бугун тарқалиб кетиши, бинобарин, бутун глобал тизим ҳам тарқалиб, янги халқаро позиция юзага чиқиш мумкинлигидан дарак беради. Америка шу кунгача дунёга хўжайин бўлиш учун бошқа давлатларнинг ёрдами билан ҳамда савдо балансини ўзига мойил қилиш орқали жонбозлик кўрсатиб келган эди. Аммо бугун у савдо даромадларига ўз иттифоқчиларининг ёрдамисиз бир ўзи хўжайин бўлиш, уларни эса ўзининг соясига эргашиб юрадиган давлатларга айлантириш ҳақида ўйлайдиган бўлиб қолди.\n8 – Америка ҳеч қандай шартномага амал қилмайди. Агар унинг манфаати ваъда ва шартномани бузишни талаб қиладиган бўлса, ҳар қандай битим ва шартномани бузиб кетаверади. Масалан, 2003 йил кичик Жорж Буш даврида Шимолий Кореяга нисбатан шундай қилган. Яъни, 1994 йил Билл Клинтон даврида имзоланган шартномани бузган. Шу давлатнинг бугунги раҳбари Трамп ҳам, Канадада ўтказилган еттилик гуруҳи саммитининг қўшма баёнотига имзо чекиб, бир кун ўтибоқ ўз имзосини қайтариб олди. Шунингдек, 2015 йил Обама даврида унинг давлати томонидан имзоланган Эрон ядровий келишувини ҳам бугун бузди. Демакки, Шимолий Корея билан имзоланган айни шартномага ҳам кафолат йўқ. Эртага бу борада музокаралар бошланса, шунингдек, Американинг ундан воз кечишни ёки бандларига ўзгартиш киритишни кўнгли тусаб қолса, тез орада Шимолий Кореяга уни бажариш борасида босим ўтказиб, таҳдидлар қилишдан тап тортмайди!\n← Нефть нархлари, Малайзия ва Арманистон сайловлари\nЕвроиттифоқ етакчилари Россияга қарши иқтисодий санкцияларни яна узайтиради →\nТил бириктирувчи раҳбарларнинг тез-тез учрашув ўтказиши…\nУкраина президентлиги учун сайловда Владимир Зеленский ғалаба қозонди\nСудандаги қўзғолончи ёшлар давлат тўнтаришини амалга оширган ҳарбийлардан кўра анча онглидирлар\nШри-Ланкадаги портлашлар оқибатида ҳалок бўлганлар сони 300 нафарга яқинлашди\nТил бириктирувчи раҳбарларнинг тез-тез учрашув ўтказиши...\nبِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم Нефть нархлари, Малайзия ва Арманистон сайловлари...