Заҳарли газларсиз транспорт - кемачиликни тубдан ўзгартириши мумкин бўлган ёнилғи\n10:25 / 06.12.2020\nАйни дамда атмосферага чиқаётган карбонат ангидрид газининг 3 фоизи кемачилик саноатининг ҳиссасига тўғри келади. Ҳарорат кўтарилишининг олдини олиш чораларидан бири сифатида мутахассислар бу соҳани ҳам декарбонизация қилиш, яъни карбонат ангидрид газидан холи соҳага айланиши зарурлигини айтишмоқда. Водород ёнилғиси масалага ечим бўла оладими?\nБельгия шимолидаги дарёда сузиб бораётган кемани юргизаётган ёнилғи кемасозликда янги уфқ – заҳарли газларсиз транспорт умидини бермоқда.\nКройбеке ва Антверпен шаҳри ўртасида қатновчи сиғими 16 йўловчи бўлган Ҳидровил (Hydroville) кемаси водородда ҳаракатланади. Ҳидровил 3 йил аввал дунёдаги водородда ҳаракатланувчи илк йўловчи кемаси бўлганди. Унинг гибрид двигатели кема водородда ҳам, дизелда ҳам суза олишини таъминлайди.\n«Бунга ҳали эҳтиёж бўлмаса-да, бугуноқ бошлашимиз керак, деб қарор қилдик», дейди CMB компанияси директори ва Ҳидровил эгаси Рой Кампе. «10 йилдан кейин карбонат ангидрид чиқармайдиган кема ясай олишимиз учун бу ишни бугун бошлашимиз шарт эди. Бу бир ҳаракат билан ёқиладиган чироқ эмас ахир», дея сўзларини давом эттиради Рой.\nCMB водородда сузувчи бошқа кемалар ҳам қуришга киришган. Японияда 2021 йилнинг аввалида сувга туширилиши мўлжалланган Ҳидровилдан каттароқ 80 йўловчилик кема шулар жумласидан.\n«Кичик кемалар сектори янги технологияларни йирик тижорий кемаларга жорий қилишдан аввал тажриба ўтказишга қулай майдондир», дейди Smart Green Shipping Alliance асосчиси Диана Гилпин.\n2050 йилга бориб кемалардан чиқаётган заҳарли газлар миқдорини камида 50 фоизга камайтиришга умид қилинмоқда. Аммо бу борада ишлар секин кетаётгани учун кўзланган мақсад ҳали йироқ.\nКемани сувга тушириш анча қувват талаб қилади. Жаҳонда савдо ҳажми ортиб боргани сайин янги кемалар ҳам кўпайиб боради. Карбонат ангидрид гази эмиссиясини камайтириш учун самаралироқ дизайндан фойдаланиш, шамолни энергияга айлантириб берувчи технологиялар жорий қилиш, ёнилғини тежаш учун секинроқ ҳаракатланиш ёки шунчаки камроқ юк ортиш мумкин.\nЛекин модомики карбонат ангидрид газидан тўлиқ воз кечишни истасак, чиқиндили ёнилғи турларидан тўла воз кечиш керак.\nCMB компаниясининг водород лойиҳаси дунёдаги ягона яшил лойиҳа эмас. Қатор компаниялар ҳам нафақат водород, балки аммоний ва метанолда ҳаракатланувчи лойиҳалар устида ишлашмоқда. Бу каби синтетик ёнилғи турлари билан бир қаторда қуёш ё шамолдан қувватланувчи батареялар ҳам узоқ истиқболда соф экологик ечимлар бўлиши мумкин.\nНега айнан водород?\nВодород ягона муқобил эмас албатта. Дарахт ва ҳайвон қолдиқларидан ишлаб чиқариладиган биоёнилғилар ҳам бор. «Лекин бу кабилар бошқа соҳаларда ҳам кенг қўлланади ва миқдори чекланган», дейди University College London мутахассиси Тристан Смит.\nТикланувчи электрда ишлайдиган батареялар варианти ҳам бор. Лекин бу каби батареялар йирик кемаларнинг уммон узра сузиб юришини таъминлай олиши учун ўта кўп миқдорда ўрнатилиши керак бўлади. Бу эса кема вазни ортиб кетиши ва харажатлар ошиб, бу каби энергия манбайи норентабел бўлиб қолишини англатади.\nВодород ҳозирда турли соҳаларда кенг қўллаб келинмоқда. 1975 йилдан бери унга бўлган эҳтиёж қарийб уч баробарга ортган. Аммо саноатда фойдаланилаётган водороднинг деярли барчаси чиқиндили ёнилғилардан олинади. Дунёдаги табиий газнинг 6 фоизи, кўмирнинг 2 фоизи водород ишлаб чиқаришга сарфланади. Демак, бу йўсинда олинаётган водород ҳозирча яшил энергия эмас.\nБироқ водород ёнилғиси тикланувчи энергия ёрдамида сувни парчалаш орқали ҳам олиниши мумкин. Бу жараён электролиз деб аталади. Бу қиммат усул бўлиб, ишлаб чиқарилаётган водороднинг атиги 0,1 фоизи шу усулда олинади.\n«Яшил водород ишлаб чиқариш барча босқичларда чиқиндисиз бўла олиши мумкин. Бу водород ёнилғиси ишлаб чиқаришдан тортиб то ундан фойдаланишгача бўлган босқичларга тегишли», дейди Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш жамғармаси мутахассиси Мария Хубатова.\n«Ёнилғи ишлаб чиқарувчилар бу соҳага сармоя киритишлари учун қонуний дастак керак. Бу ғаройиб занжирга ўхшайди: ё кемасозлик ривожланиши керак, ёки ёнилғи соҳаси», дейди соҳа мутахассиси Сиаоли Мао.\nCMB компанияси аллақачон бу борадаги ишларни бошлаб юборган. У Антверпен портида автомобиллар, автобуслар ва кемаларни водород ёнилғиси билан таъминлайдиган махсус шохобчалар қурган. Шохобчалар элетролизер ёрдамида водород ишлаб чиқаради. «Биз водородга пул тўлашни истайдиган бўла олишимизни кўрсатишимиз керак. Ана шундагина электролизерлар учун эҳтиёж борлиги маълум бўлади», дейди Диана Кампе.\nАввало, бу каби ёнилғи тез ёнувчан. Масалан, CMB компанияси экипаж аъзолари учун бортдаги водород тизимидан фойдаланиш ва ёнғин хавфсизлигига амал қилиш бўйича мунтазам тренинглар ташкил қилади. Бу қўшимча чиқим дегани.\n«Асосий муаммо узоқ масофаларга қатновчи кемаларда водородни сақлашда. Ҳозирги тизимда бакларга водородни шунчаки солиб қўйиш билан иш битмайди. Кемада уни суюқ ҳолда сақлаш учун, ёнилғи криогеник -253 даражадаги ҳарорат зарур», дейди Хубатова. Зарур ҳарорат таъминланган тақдирда ҳам суюқ водород жуда катта жой эгаллайди – айни қувватни беришга сарфланадиган дизелдан тахминан 8 баробар кўпроқ. Ҳар ҳолда таҳлиллар шундай кўрсатяпти.\nВодород сақлаш учун кўп ресурс талаб қиладиган ёнилғи. Мутахассисларнинг фикрича, ундан ҳам яхшироқ вариант бор: «яшил» водородни «яшил» аммонийга айлантириш. Аммонийдан ёнилғи сифатида фойдаланиш ёхуд шунчаки сақлаб туриш ҳам мумкин. Биринчидан, аммонийни сақлаш бирмунча осон: ҳа, уни ҳам музлатиш керак, лекин водород каби криогеник ҳароратда эмас. Иккинчидан, аммонийнинг зичлиги юқорироқ бўлгани боис, водороддан икки баробар камроқ жой эгаллайди. Энг қулай тарафи кемага аммоний сифатида юкланиб, водород сифатида фойдаланилиши мумкин.\n«Айни дамда энг яхши усул водородни аммонийга айлантириб кемага юклашдир. Бу Голдилокс усули деб аталади. Аммонийни сақлаш анча арзонроқ. Уни сиқилган ҳолда сақлаганда криогеник ҳарорат шарт бўлмайди», дейди мутахассислардан бири.\nЎз навбатида, аммонийнинг ҳам камчиликлари бор. Авваламбор, аммоний одамлар учун ҳам, гидрофауна ва флора учун ҳам заҳарли. Иккинчидан, водородни аммонийга айлантириш қўшимча қувват талаб қилиб, унинг харажатларини бироз оширади.\nШунга қарамасдан, кўпчилик томонидан аммоний энг мақбул вариант деб ҳисобланмоқда. Масалан, яқинда компаниялар консорциуми дунёдаги аммоний ёнилғиси билан ҳаракатланадиган илк кемани молиялаштиришни Евроиттифоққа топширишди.\nБир сўз билан айтганда, бошқа соҳаларда бўлгани каби Ғарб давлатлари, хусусан, Евроиттифоқ энергиянинг яшил турларини ишлаб чиқаришни ривожлантириш йўлида мақбул вариантларни излашда давом этмоқда.


10 йил тўлди ва шу даврда ХХРга қарийб 300 млрд. куб метр табиий газ етказиб берилган. Мана шунча газнинг 80 фоизини Туркманистондаги ... таъминлаган. Хабарга кўра, Туркистон мамлакатларидан етказилаётган табиий газ Хитойнинг 22 та провинцияси ва мухтор туманларида яшовчи 500 ...\nМИБ: «Зарарни қопламайсизми?.. Ўзингиздан кўринг!»\nйўлни тўсишга энди сиз ҳақли эмассиз. Қиш ўз ҳукмини ўтказиб, табиий газ ва электр энергияси таъминотида кутилмаган узилишлар юз бериши ... заҳоти ҳаммаси ошкор бўлди: цех аҳоли истеъмоли учун белгиланган табиий газ тармоғига ноқонуний равишда уланиб, урра солиб ишлаётган экан! ...\nҳужжат бўлмаса, тадбиркор тугул, оддий фуқарони безовта қилмайди. табиий газ ёки электр энергияси таъминотида узилишлар рўй бераётгани бор ... ижро бюроси ва бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамкорликда табиий газдан фойдаланишнинг қонунийлиги юзасидан тунги рейдлар ўтказаётганининг ...\nтизимларининг улуши 14 фоизга яқин бўлиб, уларда ёқилғи сифатида табиий газдан (42 фоиз), кўмирдан (39 фоиз) ҳамда қайта тикланадиган энергия ... иситиш тизимларига эга бўлиб унда 32 фоиз электр энергияси, 36 фоиз табиий газ, 27 фоиз нефть маҳсулотлари, 5 фоиз қайта тикланувчи энергия ...\nетарли даражада олиб борилмаяпти. Давлатимиз раҳбари таъкидланидек, табиий газни қазиб олиш, транспортировка қилиш ва тақсимлашда ҳаққоний ...\nШинжон-Уйғур мухтор туманида жойлашган Тарим ҳавзасида табиий газнинг йирик кони топилди. Хитой миллий нефть-газ корпорацияси ...\n8 миллиард сўмлик табиий газ ўғирланди\nхолат аниқланиб жами 8 млрд сумга яқин, 7 млн 682 минг метр куб табиий газдан ноқонуний равишда фойдаланиб, зарар етказганлиги аниқланди. ... оҳак ишлаб чиқариш цехида жами 128 млн сўмдан ортиқ 128 772 метр куб табиий газдан ноқонуний фойдаланганлиги аниқланди. Умуман олганда, жорий ...\n«Ўзбекнефтегаз» ички бозорга табиий газни тўлиқ етказиб бериш учун хориждан инвестор қидирмоқда\nбошқарув раиси Баходиржон Сидиқов берган маълумотга кўра, Ўзбекистон табиий газ ишлаб чиқаришни жиддий равишда кўпайтирмоқчи. Тошкентда ўтказилган ... миқдор 63 миллиард метр куб). Акционерлик жамияти ички бозорда табиий газга бўлган эҳтиёжни тўлиқ қоплаш учун келаси йилда газ қазиб олишни ...\nахборот» канали хабар берди. Фармонга мувофиқ, 2019 йил 1 августдан табиий газни ва электр энергиясини сотишдан тушадиган маблағлардан Мажбурий ...\nТуркман гази 3 йиллик танаффусдан сўнг яна Ўзбекистондан ўтказилади\nшартнома доирасида 2019 йил 15 апрелдан бошлаб, Туркманистон табиий газини Ўзбекистон ҳудуди орқали транспортировка қилиш жараёни, 3 ... маълум қилди. Эслатиб ўтамиз, қўшни Қозоғистон Республикаси табиий газини (шимолий қисмидан жанубий йўналиши томон) Ўзбекистон ҳудуди ...\nжавоб бермаслиги ва бирламчи ёқилғи турларидан фойдаланишда табиий газнинг улуши юқорилигича қолаётгани айтилади. Қайд этилишича, ... келиб чиқиб, Вазирлар Маҳкамаси иқтисодиёт тармоқларида табиий газни қозон ва ўчоқ ёқилғи тури сифатида фойдаланиш улушини қисқартириш; ...\nГаз биринчи навбатда кимларга етказиб берилади?\n– маиший эҳтиёж (овқат тайёрлаш, иссиқ сув ва иситиш) учун табиий газдан фойдаланувчи аҳоли. Киритилган қўшимчаларга мувофиқ, идоравий ...\nАмерика компанияси қазиб оладиган газ ўзбек хонадонларига йўналтирилади\nEpsilon Development Company сармоя компанияси Ўзбекистонда табиий газ қазиб олиш ҳажмини оширмоқда. Бу борада «Podrobno» хабар тарқатган.Epsilon ... 250 минг кубометр газ олинмоқда. Толимаржон конидан топилган табиий газ биринчи навбатда ички бозорга йўналтирилади. Янги газ конлари ...\nэнергияси ва табиий газдан фойдаланиш тартибини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисидаги Ҳукумат қарорига ўзгартиришлар (182-сон, 28.02.2019 ...\nКипрда улкан табиий газ кони топилди\nКипр қирғоқбўйи ҳудудида улкан табиий газ конини топди. Бу ҳақда Америка компаниясининг матбуот хизмати хабар тарқатди. Газ кони Кипр Республикаси иқтисодий зонасидаги ўнинчи ... тўғри чиқса, Кипрдаги кон катталиги бўйича дунёдаги учинчи табиий газ конига айланади. Ўнинчи блок ҳудуди 2,6 минг квадрат километрга ...\nЎзбекистон Тожикистонга газ экспортини тўрт баробарга оширади\nгаз тақсимлаш компанияси жорий йилда Ўзбекистондан табиий газ импортини тўрт баробарга оширишни режалаштирган. Бу ҳақда «Asia Plus» хабар бермоқда. «Биз жорий йилда Ўзбекистондан 200 миллион ... хабар бермоқда. «Биз жорий йилда Ўзбекистондан 200 миллион кубометр табиий газ сотиб олмоқчимиз»,-дея маълум қилган «Тожиктрансгаз» ОАЖ раҳбари ...\nрасмийлаштирмасдан, ўзбошимчалик билан қўшимча ускуна ўрнатиб, табиий газдан ноқонуний равишда фойдаланибди! Худдики бунақа «ишлар» пинҳон ...\nЭшоним деб эшагидан айрилсинми?\n«Шимолий оқим-2» лойиҳаси Ғарбий Европани Россия гази билан таъминлаш имконини беради. Газ қувурлари Европанинг бешта давлати ҳудудидан ўтади. Ҳозирча тўрт давлат бунга розилик берган, фақат Дания оёқ тираб турибди.\nХитой Марказий Осиёдан қанча табиий газ олмоқда?\nОсиё — Хитой магистрал газ қувури орқали 46,9 млрд. куб метр табиий газ импорт қилди. Хитойга 2017 йил давомида 38,7 млрд. куб метр ...\nвилоятининг Қува туманида яшовчи А.Х.нинг уйида электр энергияси ва табиий газ ўчиб, қайта келиши оқибатида чақнаш содир бўлиб, ёнғин келиб ...\nЭкология, энергетика ва табиий газ (инфографика)\nчекловлар кучайганидан сўнг, аксарият мамлакатлар энергобалансида табиий газнинг улуши ошиб бормоқда. Айни пайтда дунё бўйича ўртача ҳисоблаганда, ... Эрон. Россия эса 52,3 фоиз энергияни «мовий ёнилғи»дан олади. Гарчи табиий газ истеъмоли бўйича фақат АҚШдан сўнг турса-да, Хитой энергетикасида ...\nнефть ва минерал ресурслар вазири Тариқ ал-Мулла мамлакат ҳукумати табиий газ импортидан воз кечишга қарор қилгани ҳақида баёнот берди. «Reuters» ... газ билан таъминлай олиш даражасига чиққан. «Ўтган ҳафта сиқилган табиий газнинг сўнгги партияси Мисрга келтирилди, биз газ импортини бекор ...\nГаздан берухсат фойдаландингми? Икки баравар ҳақ тўла\nижро бюроси табиий газдан фойдаланиш қоидаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ташаббуси билан чиқди. Вазирлар Маҳкамаси қарорининг лойиҳаси ҚҲТБТ порталида ...\nтабиий газ етказиб беришдаги йўқотишлар истеъмолчига таъсир қиладими?\nтабиий газ етказиб бериш, транспортировка қилиш, тақсимлаш ва сотишдаги йўқотишларни аниқлаш тартиби тўғрисидаги йўриқнома Адлия вазирлигида ... huquqiyaxborot телеграм канали хабар бермоқда. Мазкур ҳужжатда табиий газни трубопровод орқали транспортировка қилишдаги йўқотишларни ...\nЎзбекистон табиий газ қазиб олувчи мамлакатлар рўйхатида нечанчи ўринда эканини биласизми? (инфографика)\nтабиий газ қазиб олиш бўйича мамлакатлар рейтинги нефть экспорт қилувчи мамлакатлар ташкилоти — OPEC (The Organization of the Petroleum Exporting ... энергетикаси статистик бюллетени 2017»да чоп этилган. Жаҳон бўйича табиий газ қазиб олишда АҚШ, Россия, Эрон, Қатар, Канада, Хитой, Норвегия, ...\nтўғридан-тўғри хитойлик истеъмолчига етиб боради. Масалан, нефть, табиий газ ва бошқа энергия манбалари истеъмол баҳолари индексига бевосита ... баҳолар нефтга — у эса нефть маҳсулотлари ва мамлакат ичидаги табиий газ баҳосига — бу маҳсулотларнинг харид баҳосига — буниси транспорт ...\n100 миллиард кубометрли табиий газ қазиб олинадиган қудуқ қурилиши бошланди\nкони ҳамда «Ўзбекистон мустақиллиги» инвестицион блокига тегишли табиий газ миқдори 100 млрд. кубометрни ташкил этади. Ушбу лойиҳани амалга ...\nАпрелдан газ ва электр энергияси тўловлари оширилади\nберишича, 2018 йил 1 апрелдан электр энергия учун тўловлар 12 фоиз, табиий газ учун 10 фоизга оширилади. Халқаро пресс-клуб сессияси давом ...\nИстеъмолчиларнинг айрим тоифалари учун табиий газ нархи деярли 4 баравар оширилди\n2018 йил 1 январдан тадбиркорлар фойдаланилган табиий газ учун тўловларни янги тартибдаги тарифларда амалга оширишади. Бу ҳақда «Ўзтрансгаз» АЖ сайтида хабар берилди. Ўзбекистон Республикаси ... Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 28 декабрдаги «табиий газ ва электр энергияси етказиб бериш ва реализация қилиш тизимини ...


Америкалик машҳур драматург Эдвард Олби оламдан ўтди\n08:18 / 17.09.2016\nАмерикалик драматург, Пулитцер мукофоти соҳиби Эдвард Олби 88 ёшида оламдан ўтди. Бу ҳақда Associated Press хабар бермоқда.\nДраматургнинг ўлими ҳақида унинг шахсий ёрдамчиси хабар берган. Олби Нью-Йорк штатининг шарқида жойлашган Монток шаҳридаги шахсий уйида вафот этган. Ўлим сабабларига ойдинлик киритилмаган, фақат унинг диабет билан оғригани маълум холос. Маълум қилинишича, драматург бир неча йил муқаддам вафотидан сўнг эълон қилинишини васият қилган мурожаатнома ёзиб қолдирган.\n«Менинг ҳаётимни нурга, қувончга ва бахтга тўлдирган ҳар бир кишидан миннатдорман ва ўз муҳаббатимни изҳор этиб қоламан», — деб ёзган Олби.\nМаълумот учун: Эдвард Олби — машҳур «Ким Виржиния Вулфдан қўрқади?» пьесаси муаллифи ҳисобланади. У ушбу асарни 1962 йилда ёзиб тугатган. Америкалик драматург, шунингдек, «Беқарор мувозанат», «Денгиз манзараси» ва «Уч нафар баланд бўйли аёл» асарлари учун уч карра Пулитцер мукофотини қўлга киритган.\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмаси 2016 йил сарҳисобини берди


Мушоҳада: ФАРОВОНЛИК ОМИЛИ\n2010 йил 23 феваль\nМушоҳада: ФАРОВОНЛИК ОМИЛИ\nПрезидентимиз Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ҳамда Сенатининг қўшма мажлисидаги маърузасида иқтисодиётимизни модернизациялаш, жамият ва давлат қурилиши тизимларини янада демократлаштириш соҳасидаги ютуқларимизни мустаҳкамлаб бориш учун мавжуд имкониятларга теранроқ ёндашиш, ишга янгича муносабатларни шакллантириш вазифаларини таъкидладилар.\nЖамият ҳаётида рўй берган ҳар бир хайрли юмуш, элнинг манфаати ва фаровонлигини таъминлашга қаратилган ҳар бир изланиш одамларнинг онг-шуурида, тафаккурида муайян из қолдириши, табиий. Бу ҳолатни ўзим яшаб турган маҳалла аҳли кайфиятидан, хўжалигимиз ишчиларининг руҳан бардамлигида кўраман. Шундан келиб чиқиб айтаманки, энди биз бугунги ва эртанги кунимизга ҳар қачонгидан ҳам масъулият билан қарайдиган, айтган сўзимизнинг, орзу-умидларимизнинг, амалий ишларимизнинг мазмун-моҳиятини ёрқинроқ идрок этадиган янги замон одамларимиз. Ўз оиламиз — рўзғоримизнинг ташвишлари узоқ-яқинда бўлаётган воқеа-ҳодисаларга нечоғли боғлиқлигини таҳлил қила биладиган авлодмиз. Бу, табиийки, давлатимизнинг, мустақиллигимизнинг дастлабки йиллариданоқ жамиятни эркинлаштириш, шахснинг мулкка, ерга эгалик муносабатларини шакллантириш борасидаги оқилона сиёсати ҳосиласидир.\nАна шундай қалби уйғоқ элнинг вакили бўлиш, унинг ваколатли органида фаолият юритиш масъулияти тўғрисида Президентимизнинг қўшма мажлисда айтган гаплари биз учун дастуриламал бўлади. Қамровни кенг ва катта олиб ҳаракат қилиш эса дастурларимизнинг, эртанги ишларимизнинг салмоғини таъминлаши, табиий. Қамров фаолиятимиз давомийлиги, ҳаракатларимизнинг босқичма-босқич ривожланишига замин яратиб беради. Мана, қишлоқни ислоҳ қилишнинг бош йўналишларидан бири бўлган фермер хўжалиги камолини олинг. Хўжалигимиз бундан 15 йил илгари ташкил топган. 20 гектар ер олиб иш бошлаганмиз. Бироқ танлаган йўлимиз тўғри, ҳаётий эканки, шу митти жамоа ўшанда довруғи баланд ширкат хўжаликларининг соясида қолиб кетмади. Аксинча, ўзининг мулкка эгалик қилиш, меҳнатидан манфаатдорлик жозибаси билан рақобат майдонида қўли, мавқеи баланд кела бошлади.\nПрезидентимизнинг “Озиқ-овқат экинлари экиладиган майдонларни оптималлаштириш ва уларни етиштиришни кўпайтириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони эса бу ҳаракат кўламларини янада кенгайтирди. Фермерлик ҳақидаги тасаввурлар тиниқлашган, янгича имкониятлар қирралари кўзга ташланиб қолган, шу билан бирга, айрим муаммолар ечимини сўраб турган бир пайтда бу Фармон ислоҳотларга янгича йўл, янгича сарҳадлар очиб берди.\nХўжалигимизнинг ҳозир 213,8 гектар ери, 100 га яқин ишчиси, йигирмадан зиёд техника воситалари, ўз гаражи, участкалари, изга тушиб олган ҳисоб-китоб олиб бориш тизими, тажрибаси бор. Тарқоқлик ўрнига тизимлилик, фаолият торлиги ўрнига кенг тармоқлилик тамойилларимиз янада сайқаллашди. Бунинг самараси ўлароқ, бултур 452 тонна пахта, 100 гектар майдонда 750 тонна ғалла етиштирдик. Даромадимиз 500 миллион сўмга етди. Ишчиларимизнинг иш ҳақи бир ярим бараварга ошди.\nМамлакатимизнинг, жумладан, воҳамиз фермерларининг фаолиятида ҳам шундан қолишмайдиган ютуқларга эришилгани янада муҳимдир. Бунинг натижасида жаҳон молиявий-иқтисодий инқирозининг қишлоқларимизга таъсири деярли сезилмади. Қишлоқ ўзини ўзи эплайдиган, унча-мунча қишлоқ кишилари муаммосини маслаҳатни бир жойга қўйиб, кенгашиб ечадиган, шаҳар билан муносабатларини самарали тарзларда олиб борадиган марраларга чиқиб олди, десам адашмайман.\nДавр биздан қамров ва иш кўламларимизни кенгайтириб боришни тақозо қилмоқда. Президентимиз қўшма мажлисда таъкидлаганларидек, фаолиятимизни умумдавлат манфаатларидан келиб чиққан ҳолда ташкил этмоғимиз, вакил сифатида масалаларга ҳудуд ва минтақалар муаммолари нуқтаи назаридан қарамоғимиз лозим.\nДастур ва режаларни кундалик ҳаётга боғлаш, бунёдкор халқимизнинг ташаббускорлик фазилатига суяниш, шу аснода аҳолининг иш билан бандлигини таъминлашдаги муаммолар ечимини топишга эътиборни қаратиш қишлоқ ҳудудлари учун муҳим ишлардан бўлиб қолаётганини таъкидлагим келади. Қишлоқ одамлари, юқорида эслатганимиздек, томорқа хўжалигини ўз кучлари билан ривожлантиришда хайрли юмушларни қилаяпти: 15 сотих томорқанинг бир йиллик даромадидан янги уй-жой қураётган, енгил машина харид қилаётган, фарзандларини ўзлари истаган институтларда ўқитаётганлар кўп.\nБироқ одамларга сервис хизмати кўрсатиш шохобчаларини очиш, уларнинг ҳуқуқий ҳимоясини йўлга қўйиш, истеъмолчилар билан муносабатларини мувофиқлаштириш, улар етиштирган маҳсулотни қишлоқнинг ўзида қайта ишлаш тизимини яратиш, томорқага кичик технологияларни олиб кириш, бу жабҳага ёшларни кўпроқ жалб этишни кучайтиришни яна бир бор таҳлил этиб кўрадиган вақт келди, деб ўйлайман. Касб-ҳунар коллежлари билан ўзини ўзи бошқариш идоралари ҳамкорлигини мустаҳкамлаш, оила бизнеси — касаначиликни қишлоқда хусусий тадбиркорликнинг асосий бўғинига айлантириш фаровонлигимиз ошишига хизмат қилади.\nШу ва бошқа соҳаларга тегишли вазифалар сайловчиларимиз олдида, юрт олдида ёруғ юз билан ишлашимизни, ишончни оқлашимизни, олдинги марраларда фаолият юритишимизни таъминлайди.\nАнгор туманидаги «Саид Носирхон» фермер хўжалиги раҳбари,\n("Халқ сўзи" газетаси, 2010 йил 23 февраль)


Ўзбекистонда хусусий мулк муҳофазага олинмагани кимга фойда? - BBC O'zbek\nЎзбекистонда ер давлат тасарруфида. Деҳқончилик ёки бошқа ишлаб чиқариш мақсади учун ер узоқ муддатга берилиши мумкин.\nАксар таҳлилчилар Ўзбекистонда хусусий мулкчилик муҳофазага олинган, деган баёнотларга қарамасдан, ерга хусусий мулкчилик йўқлиги мамлакат тараққиёти эмас, зарарига хизмат қилмоқда, деб ҳисоблайдилар.\nНега шундай? Би-би-си ушбу савол билан ўзбекистонлик иқтисодий таҳлилчи Анвар Хусаиновга мурожаат қилди.\nҲусаиновнинг айтишича, Ўзбекистонда Бош қонундан бошқа қонунларга, норматив ҳужжатларга ўтиш жараёнида қонунлар ўз кучини анча йўқотади.\nЖумладан хусусий мулк эгаларининг ўз мулкига эгалиги пасаяди. Масалан, агар ўзбек деҳқони ўзига берилган ернинг том маънода эгаси бўлганида неча фоиз деҳқон пахта экиш билан шуғулланган бўлар эди? Пахта етиштириш азалдан деҳқоннинг бўйнига илинган, унинг ихтиёрий экиши баҳсли масала.


Аёлларда соч тўкилиши сабаблари – Сизга керак - бизда бор\nO`zbekcha maqolalar / Саломатлик\nАёлларда соч тўкилиши сабаблари\nМуаллиф: Martimax · Чоп этилган сана 25/04/2019 · Охирги марта янгиланган сана 25/04/2019\nИнсоннинг қиёфасини биргина соч турмаги билан бутунлай ўзгартириб юбориш мумкин. Аммо сочнинг ўзи бўлмасачи?\nБугунги мақолада соч тўкилишини олдини олишга қаратилган маълумотлар билан яқиндан танишиб чиқамиз. Бугунги мақола давомида нима учун аёлларда соч тўкилади деган саволга жавоб оламиз.\nНима учун аёлларда соч тўкилади?\nСоч тўкилиши бу табиий ҳолдир. Ҳар бир аёл кишида ўртача 80 тадан соч толаси тўкилади. Аммо кундалик ҳаётингизда, сочингизни тараётган вақтда сўчингиз одатдан кўра кўпроқ тўкилаётганлигини сезсангиз бунинг сабабларини кўриб чиқишингиз лозим.\nСизнинг сочингиз тўкилиши генларингизга боғлиқ бўлиши мумкин. Яқин қариндошларингизнинг сочларини кўринг балки уларда ҳам сочлар камдир).\nАёллар сочларина турли хил ишловлар беришлари оқибатида сочнинг намлик даражаси сусаяди ҳамда уларнинг заифлигига олиб келади. Сочлар ҳам табиатдаги кўп нарсалар каби ҳавонинг кескин ўзгаришларини ёқтиришмайди. Сочларни ўта совуқ ҳароратдан ҳамда тўғридан тўғри қуёш нурларидан ҳимоя қилинг.\nСоч тўкилишининг асосий сабабларидан бири бу гармонларнинг тенгсизлиги, яъни нормал миқдордан паст ёки юқори бўлишлилиги. Бу жараён кўпинча ўт қопи билан боғлиқ касалликларда, хомиладорликда, гармон миқдора кўп бўлган дори воситаларини қабул қилганда, хомиладорликка қарши дори-воситаларидан фойдаланганда рўй беради. Аёллар сочларининг ўсишига таъсир қилувчи гармонлар:\nўт қопи гармонлари\nСтресс ҳолати таъсири\nTelogen effluvium ёки стрес таъсирида соч тўкилиши психологик жараён таъсирида амалга ошади. Бу уюқусизлик, яқинлашаётган жарроҳлик, автоҳалокат ва ҳ.к бўлиши мумкин. Соч тўкилишига ҳаттоки ангина ва вирусли инфекциялар ҳам сабаб бўлиши мумкин.\nСочлар оғир метал парчаларидан заҳарланган ҳолатда ҳам тўкилиши мумкин. Бу металларга свинец, ртуть, кадмий, олтин, таллий ва яна 35 хил кимёвий моддалар кириши мумкин. Соч тўкилишининг энг хавфли қисмига чекувчилар киради.\nМеткалар: соч тўкилиши\nЧап томон қовурғаси остидаги оғриқ сабаблари\nМуаллиф: Martimax · Published 06/04/2020\nLimon urug’idan limon yetishtirish\nМуаллиф: Martimax · Published 16/03/2019 · Last modified 08/04/2019\nБегона ўтлар ва уларга қарши курашиш йўллари\nМуаллиф: Martimax · Published 28/03/2020\nКАК ВОДА МОЖЕТ ПОМОЧЬ ВАМ ПОХУДЕТЬ\nInstagram орқали пул ишлаш\nОбзор: Xiaomi Redmi Note 7\nGo`zallik sirlari. Yuz tеrisi uchun niqоblаr


ТУРКИЙ ҚАВМ БОРКИ, БОҚИЙ УМРИНГ БОР Чирчиқ олий танк қўмондонлик-муҳандислик билим юртида ўзбек тилига давлат тили мақоми берилганлигининг 30 йиллиги муносабати билан тадбир ўтказилди. Унда Чирчиқ ҳарбий прокуратураси вакиллари ва тилшунос олимлар иштирок этди.\nТИЛГА ЭҲТИРОМ Она тилининг жозибаси ўзгача бўлади. Зотан, онамиз алла айтиб ухлатган, эркалатиб уйғотган бу тилнинг ҳар бир сўзи қадрли ва юракка яқин. Қадрдон нарсаларни эса асраб-авайлаш керак.\nМИЛЛАТ КЎЗГУСИ Ўзбек тили миллатимиз руҳидир. Давлат тилимизнинг мақоми Ўзбекистон Республикаси Конституциясида ҳуқуқий жиҳатдан мустаҳкамланган. Шунинг учун ҳар бир юртдошимиз она тилига нисбатан ҳурматда бўлиши, эҳтиром кўрсатиши лозим.\nТУРОН, ТУРКИСТОН, МОВАРОУННАҲР ХАРИТАСИ Қадимий қўлёзмаларни ижикилаб ўрганадиган, маълумотларни чумолидай тўплайдиган, ҳар қандай масалада вазмин шарқшунос олим Абдусаттор Жуманазар менга бир китоб совға қилди. Атиги 100 нусхада чоп этилган бу китоб Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти тадқиқотчиси Равшан Худайбергановнинг «Истахрийнинг «Китаб масалик ал-мамалик» асаридаги хариталар» деб номланган монографияси экан.


Қўшкўпирлик Ражабовлар хонадонида ўта ноёб тасбеҳ сақланади » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n07 ноябрь 2019, 22:13\nҚўшкўпир тумани Ғозовот қишлоғининг Элгалди маҳалласида Саид Боқиржон эшон бобо зиёратгоҳи мавжуд. Мазкур ҳудуд назоратчиси Назарбой Ражабов хонадонида ғайриоддий тасбеҳ сақланади. Тасбеҳнинг узунлиги 3 метр бўлиб, 300 дона кабутар тухуми катталигидаги ёғоч мунчоқлардан иборат деб ёзади "Хабар" нашри.\nЯнгиликлар » Жамият » Қўшкўпирлик Ражабовлар хонадонида ўта ноёб тасбеҳ сақланади\n19:44 Адиз Ражабов кимга уйланди? (видео)\n11:56 Америкалик миллионлаб доллар турувчи ноёб танга топиб олди\n19:05 Шавкат Мирзиёев иштихонлик деҳқон Тошқувват Ражабов хонадонида бўлди


Саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми.\nТермиз шаҳрида 2018 йилда саноат корхоналари сони 370 тани, ишлаб чиқариш ҳажми 511,5 млрд сўмни ташкил қилиб, 2019 йилда уларнинг сони 560 тани, ишлаб чиқариш ҳажми 704,9 млрд сўмга бажарилди (ўтган йилга нисбатан 106,0% га ўсди). Вилоятдаги улуши 16,9 %ни ташкил қилиб, 14 та туманлар кесимида 2 ўринда туради.\nТермиз шахридаги КСЗ тўғрисида\nТермиз шаҳри “Жўйжангал” маҳалласи Камолот кўчаси 10-манзилгохда 1,4 га ер майдонида 9 та лотда умумий қиймати 2009 минг АҚШ доллар, шундан ўз маблағи 778 минг АҚШ доллари,\nИ банк кредити 1231.0 минг АҚШ долларини ташкил этилган. иши режалаштирилган бўлиб 150 тагача ишчи ўрни яратилиши кўзда тутилган.\nҚурилиш ва пудрат ишлари\n2018 йилда қурилиш ва пудрат ишлар ҳажми 594,3 млрд сўмни ташкил этиб,\n2019 йилда 1 трлн 149,9 млрд сўмлик ишлар бажарилди (ўтган йилга нисбатан\n130,7 %га ўсди). Вилоятдаги улуши 29,3 % ни ташкил қилиб, 14 та туманлар кесимида\n1 ўринда туради.\nЧакана савдо айланмаси.\nТермиз шаҳрида 2018 йилда чакана савдо айланмаси ҳажми 1 трлн 815,9 млрд сўмга (104.3%)га бажарилиб, 2019 йилда 2 трлн 279,3 млрд сўмга бажарилди. (ўтган йилга нисбатан 109,3 %га ўсди). Вилоятдаги улуш 21,3 %ни ташкил қилиб, 14 та туманлар кесимида 2 ўринда туради.\nТермиз шаҳрида 2018 йилда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқориш ҳажми 50,3 млрд сўмга (102.2%) га бажарилган бўлиб, 2019 йилда 50,3 млрд сўмга бажарилди. (ўтган йилга нисбатан 101,1 %га ўсди).\nТермиз шаҳрида 2018 йилда хизмат кўрсатиш соҳасида айланма маблағ ҳажми\n2 трлн 378,4 млрд сўм (110,2%)га бажарилган бўлиб, 2019 йилда 3 трлн 228,2 млрд сўмга бажарилди. (ўтган йилга нисбатан 112,0 %га ўсди). Вилоятдаги улуш 45,1 %ни ташкил қилиб, 14 та туманлар кесимида 1 ўринда туради.\n2018 йилда 10 467,2 минг АҚШ долларида маҳсулот экспорт қилиниб, 2019 йил давомида жами 16 та экспортёр корхоналар томонидан 11 786,2 минг АҚШ долларида маҳсулот экспорт қилинишига эришилди (ўтган йилга нисбаттан 112 % ўсди). Бунда 7 та саноат ва 9 та мева сабзовот экспорт қилувчи корхоналар томонидан экспортлар амалга оширилди. 2020 йилда экспорт кўрсаткичларини юқори суръатларда бажариш мақсадида хар бир экспортёр корхона рахбари билан мавсумий экспорт махсулотлар рўйхати шакллантириш, уларнинг сони ва экспорт ҳажмини ошириш режалаштирилди.\nЖами: 4 овоз берилди.


Сигаретанинг фототарихи: жозибадан тақиққача - BBC O'zbek\nСигаретанинг фототарихи: жозибадан тақиққача\n1950-60-йилларда чекиш жозибадор, ва ҳатто соғлиқ учун фойдали одат саналган. Шифокорларнинг чекиш зарари ҳақидаги илк огоҳлантиришлари ортидан тамаки ширкатлари фильтрли "хавфсизроқ" сигареталарни тарғибот қила бошлашди.\nАмерикалик ковбой Малборо 1950-йилларда дунёга келди ва чекиш борасидаги тасаввурларни янада ўзгартириб, сигареталар савдосининг кескин ўсишига олиб келди. Малборо рекламаларида ковбой ролини ўйнаган уч актёр ҳам ўпка саратонидан вафот этишган.\n1962-йилда Британия қироллик тиббий коллежи олимлари биринчилардан бўлиб чекиш ва турли касаллик орасидаги боғлиқликни исботлаб бердилар. Уч йил ўтиб Англия телевидениеси орқали сирагеталар рекламаси ман этилди.\nБу даврда камдан-кам фильмлар чекиш саҳнасисиз олинарди. Барча машҳур актёр ва актрисалар қўлларида сигарета билан кадрларда пайдо бўлишган.\n1990-йилларда аксилтамаки фаоллар Формула-1 пойгасидан тамаки ширкатлари билан ҳамкорлик қилишни тўхтатишни талаб қилишди.\nАна ўшанда сигарета ишлаб чиқарувчилар кўп сонли маҳкама ишларига юз тутдилар: чекувчилар ширкатларни тамаки зарарини билган ҳолда атайин уни сир тутишда айблашди.\n2003-йилда оврўполик расмийлар сигарета ишлаб чиқарувчиларни сигарета қутилари устига катта ҳарфлар билан "Чекиш ўлдиради" деб ёзишга мажбурлашди. Чекишнинг зарари ҳақидаги бошқа ёзув ва суратлар ҳам пайдо бўлди.\n2004-йилда Британиянинг юрак касалликлари жамғармаси чекишни тўхтатишга қаратилган қатор кампанияларни бошлади. "Ташла, бўлмаса тиқилиб қоласан", - дейилади бир плакатда. Шифокорларга кўра, вақт ўтиб чекиш артерияларга таъсир қилади: улар торайиб, қон ўтиши қийинлашиб қолади.\nҚаҳвахона ва емакхоналарда чекишнинг ман этилиши, фаолларга кўра, чекувчиларни чекишни ташлаш ҳақида ўйлашга ундайди, чекмайдиганларни тамаки тутунидан ҳимоя қилади ва янги сигарета ишқибозларининг бу масканларига келишини тўхтатади.\nЖаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилотига кўра, пассив чекиш (чекувчининг тутунидан нафас олиш) йилига 600 минг ўлим сабаби бўлиши мумкин. Олимларни айниқса ота-онасининг зарарли одатидан жабр чекаётган болалар саломатлиги хавотирга солмоқда.\nБритания расмийлари чекувчилар сонини камайтириш ниятида 2012-йилдан бошлаб дўконларда сигареталарнинг очиқча намойиш этилишини бора-бора тақиқлашмоқчи.\nЖаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилотига кўра, Россияда 18 ёшига етмаган болаларнинг 30 фоизи чекади, яна 30 фоизи эса талабалик йилларида чека бошлайди.


Клинтон-Трамп: Иккинчи дебат қандай кечди?\nДоналд Трамп билан Ҳиллари Клинтон ўртасидаги иккинчи дебат 9 октябрда бўлиб ўтди.\nМиссури штатининг Сент-Луис шаҳридаги Вашингтон Университетида кечган иккинчи дебат президентликка номзодларнинг ўзаро таъна тошлари билан бошланди. Салом-аликсиз. Лекин дебат охирига бориб, сайловчилар талаби билан улар илиқ сўзлар билан алмашишга мажбур бўлди. Демократ номзод Ҳиллари Клинтон республикачи номзод Доналд Трампнинг фарзандларини мақтади. Трамп эса Клинтонни ҳақиқий курашчи, жасур инсон деб атади.\nНомзодлар бир ярим соатлик баҳс давомида бир-бирини нишонга олишдан чарчамади. Трамп Клинтонни сиёсий жиноятчига тенглаштирса, Клинтон Трампни ғирромчи, аёлларни пастга уриб танилган, сиёсатни тушунмайдиган, субутсиз ва виждонсиз одам дея таърифлади. Трамп президентликка сайланса, Клинтонни тафтиш қилиш учун махсус прокурор тайинлашини айтса, Клинтон уни қора ишлар орқали бойлик орттирганликда айблади.\nТрамп йиллар давомида федерал солиқларни тўламаганини тан олди. Айш-ишрат ва ҳирс муҳокама қилинган видеоси шу кунларда кенг оммага кўрсатилган номзод хотин-қизларни жинсий ҳақоратловчи гаплари эркаклар орасидаги одатий мулоқот дея тушунтиришга уринди.\n"Мен хотин-қизларни ҳурмат қиламан ва майда гапларим учун узр сўрайман",- деди Трамп.\nКлинтон фикрича эса Трамп узр сўраб қутула олмайди. "Мен ўтмишда президентлик учун курашган республикачилар ҳақида жуда ижобий қарашга эгаман. Лекин Трамп улар қаторида эмас. Унинг гапларига қараб, баҳо бераверинг",- деди Клинтон бу ҳафта пайдо бўлган видеоларга ишора қилиб. Уларда Трамп ўз атрофидаги аёллар билан қандай жинсий алоқа қилишга урингани ҳақида гапиради, жинсий органларини тилга олади.\nКлинтон назарида Трамп президентликка буткул арзимайдиган инсон. Хоним ўзини ватанпарвар, фидойи америкалик деса, Трамп ҳам ўзи ҳақида ўхшаш сўзлар айтди. Клинтон узоқ йиллар мобайнида сиёсий найранглар орқали нуфуз орттирган, дея дашномлар отди республикачи номзод.\nДебат олдидан атрофида бир неча аёлни йиғиб, уларни собиқ президент Билл Клинтон томонидан жинсий босимга учраган америкаликлар дея таништирган Трамп демократ рақибининг турмуш ўртоғини "ўзидан баттар" эркак деб атади.\nКлинтон хоним фикрича эса Трампнинг бу гаплари жавоб беришга арзимайди.\nУни давлат котиби бўлган пайтда пинҳона фаолиятда, электрон алоқани яширганликда айблаган Трамп, демократ рақибининг сўзларига кўра, ҳокимият ишларни умуман эплай олмайдиган, балки ҳозир қора ишлари учун қамоқда ўтириши керак бўлган лаганбардор.\nРеспубликачилар нима учун Трампдан ўзини олиб қочмоқда? Нега уни қувватламаяпти? - деган саволларни ўртага ташлаган Клинтон, Трамп назарида, ахборот воситаларининг эркатойи. Нега уни кўп саволга тутмайсиз, эгри ишларини ёритмайсиз? - дея сўради Трамп дебатни олиб бораётган журналистлардан.\nИсломофобияга қарши қандай чора кўрасиз, деган саволга Трамп "исломофобия ҳақиқат ва уят" деб жавоб берди ва асосан "радикал исломий террористлар" ҳақида гапирди. Улар Америкага ҳужум қилган, деди Трамп, қатор мисоллар келтириб.\n“Биз исломга қарши эмасмиз, динга нисбатан урушда эмасмиз",- деди Клинтон. Террористлар шундай дейди ва бу тасаввурни ўзгартириш лозим, деди у.\nТрамп назарида Америкага келаётган мусулмонларни қаттиқроқ текшириш керак. Клинтон фикрича эса одамларни динига қараб ажратиш разил сиёсат бўлади. "Бизнинг давлатимиз диний эркинлик ва ҳурликка асосланган",- дея эслатди у.\nТрамп дедики, Клинтон 2003-йилда Ироққа бостириб кириш учун овоз бериб, калтафаҳмлик қилган. Клинтон эса ўша пайтдаги мавжуд маълумотларга қараб қарор берганини таъкидлади.\nҚора танли сайловчи номзодлардан "барча америкаликлар манфаати учун кураша оласизми"? - деб сўради.\n"Ҳозиргидан ҳам баттар бўлиши мумкинми?" - дея жавоб берди Трамп. Унинг таҳлилича, Президент Барак Обама, биринчи қора танли раҳбар, даврида Америкада ирқчилик кучайди.\nКлинтон эса сайловчининг юқоридаги саволига "менга овоз бермасангиз ҳам сизнинг президентингиз бўлишни ва сизга хизмат қилишни хоҳлайман",- дея жавоб қилди.\nКлинтон Россияни Америка сайлов тизимига кибер-хуружлар қилаётганликда айбласа, Трамп бундай хулоса қилиш учун унда асос йўқлигини айтди.\nСайловчилардан бири президентлик пойгаси нима учун бунчалик салбий руҳда кечмоқда деб сўради. Клинтон жараённи яхҳсилик ва ёмонлик орасидаги курашга қиёслади. Трамп ҳам ўзини яхшилик элчиси дея таърифлашга ҳаракат қилди.\nНомзодлар соғлиқни сақлаш тизимидаги ислоҳотлар ҳақида ҳам тубдан фарқли фикрда. Клинтон Обама давридаги ўзгаришларни ёқласа, Трамп улар бекор қилиниши керак, деди.\nСуриядаги уруш хусусида ҳам тафовут кучли. Клинтон фикрича, Трамп аслида Россияни ёқлайди. Кремл эса диктатор Башар ал-Ассадни ҳимоя қилмоқда, дейди у. Трамп эса Обама маъмурияти вазиятни ўнглай олмагани Америка нуфузини янада пасайтирди, дейди.\nТомонлар Олий суд роли, аёлларнинг ҳомилани аборт қилиш ҳуқуқи ва бошқа долзарб масалаларга ҳам тўхталиб ўтди.\nДебатда ҳали кимга овоз бериш юзасидан бирор қарорга келмаган 100 сайловчи келди. Сайлов натижасини мана шундай сайловчиларнинг 8-ноябр куни берадиган овози ҳал қилади.


Жиззахда фуқарога нисбатан “безорилик” моддаси бўйича жиноий иш қўзғатилди: у икки кишини дўппослаган / Янгиликлар, фикрлар, воқеалар | Ўзбекистон\n30 июнь 2020 102 0\nЖиззахда фуқарога нисбатан “безорилик” моддаси бўйича жиноий иш қўзғатилди: у икки кишини дўппослаган\n24 июнь куни соат тахминан 17:00 да Жиззахда 29 ёшли Б.У. маст ҳолатда Captiva русумли автомобилда “Обод” кўчасига келади. Бу ерда у таниши Н. билан гаплашмоқчи бўлади, дейилади ИИВ Тергов департаменти тарқатган хабарда.\nУлар суҳбатлашаётган пайтда бу ерда вояга етмаган 14 ёшли М.Т. (қиз бола) ва бошқа фуқароларни чорва боқаётганлигини кўриб, уларни бу ердан кетказиш мақсадида куракда турмайдиган сўзлар билан ҳақорат қилиб, қўрқитиши натижасида ўзаро гап талашиб жанжаллашиши давомида Б.У. ҳеч бир сабабсиз, безорилик ҳаракатларининг олдини олиш чорасини кўрган, вояга етмаган М.Т. нинг отаси Л.Б. ва укаси Б.Б. ларнинг танасининг юз ва бош соҳасига тош билан уриб, тан жароҳати етказади.\nНатижада фуқаро Л.Б., ва Б.Б. лар олган тан жароҳатлари билан РШТИЁМнинг Жиззах филиали тиббиёт бўлимига ётқизилган.\nМазкур ҳолат юзасидан фуқаро Б.У. га нисбатан Жиззах шаҳри бўйича ИИО ФМБ ҳузуридаги Тергов бўлими томонидан Жиноят кодексининг 277-моддаси 3-қисми “г” банди (безорилик) билан жиноят иши қўзғатилган.\nДастлабки тергов жараёнида Б.У. жиноят ишида айбланувчи тариқасида ишда иштирок этишга жалб қилинган ва унга нисбатан “қамоққа олиш” тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланилган. Ҳозирда жиноят иши бўйича дастлабки тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nInstagram’даги саҳифамизга обуна бўлинг


ТОШКЕНТ, 2 авг — Sputnik. Соғлиқни сақлаш вазирлиги коронавирус билан касалланган андижонлик ва тошкентлик фуқаролар вафоти ҳақида хабар қилди.\nАндижон туманида яшаган 63 ёшли Б.П. (эркак)да COVID-19 тасдиқлангач, нафас етишмовчилиги белгилари кучайган ҳолатда вилоят юқумли касалликлар шифохонасининг реанимация бўлимига ётқизилган.\nУнга COVID-19 нинг ўта оғир кечиши, икки томонлама пневмония ташхиси қўйилган. Касаллик ўткир респиратор дистресс синдроми, ўткир юрак қон-томир ва нафас етишмовчилиги асоратлари билан кечган.\nУ ўткир нафас, юрак қон-томир ҳамда полиорган етишмовчилигидан вафот этган.\nПойтахтнинг Учтепа туманида яшаган 56 ёшли Д.Ш. (аёл)да COVID-19 тасдиқланган ва тана ҳарорати кўтарилиб, нафас етишмовчилиги кучайганлиги сабабли Тошкент тиббиёт академиясининг клиникасига ётқизилган.\nУнга COVID-19 нинг ўта оғир кечиши, икки томонлама пневмония ташхиси қўйилган. Касаллик ўткир респиратор дистресс синдроми, ўткир нафас етишмовчилиги, ўпка шиши, полиорган етишмовчилиги асоратлари билан кечган.\nШу тариқа Ўзбекистонда коронавирус қурбонлари сони 151 нафарга етди.


Юридик университет талабаси қурилиш объектида вафот...\n02.03.2021 14:07 0 3349\nТошкент давлат юридик университетининг 3-босқич талабаси Баҳодир Бозоров ўзи ҳам ишлаб, ҳам яшаётган, қурилиши тугалланмаган бино ҳудудида йиқилиб, вафот этди. Бу ҳақда воқеадан бевосита хабардор манбага таяниб Kun.uz хабар берди.\nҚайд этилишича, 1994 йилда Сурхондарё вилояти Қумқўрғон туманида туғилган Бозоров Баҳодир Хўшбоқ ўғли бир неча йил қийналиб, талаба бўлган. У Тошкент давлат юридик университетининг 3-босқичида ўқиган. Умрининг сўнгги ойларини Бектемир тумани ҳокимиятига яқин жойдаги қурилиш объектида ҳам яшаб, ҳам ишлаб келаётган бўлган.\nКундузи қулоқчин тақиб, онлайн дарсларда қатнашган, феврал ойидан ярим кун дарсга бориб, ярим кун ишлаган, кечалари қурилиши тугамаган бинода уста йигитлар билан яшаган. Шанба куни тунда (2021 йил 27 феврал) лифт учун бетондан тайёрланган, ҳимояланмаган шахтага 2-қаватдан йиқилган. Тез ёрдам келавермагач, яқинлари кўчадан патрул машинасини тўхтатиб, ёрдам сўрашган. Шошилинч ёрдам бўлимида унинг вафот этганини айтилган.\nМаълум қилинишича, марҳум бўйин умуртқасининг синиши, жигар ёрилиши оқибатида вафот этган.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги Тиббий экспертизаси Тошкент шаҳар филиалидан олинган ўлим ҳақидаги тиббий гувоҳнома нусхасида Баҳодир Бозоровнинг бўйин, қорин қўшма тўмтоқ жароҳатлари бўйича олтинчи умуртқа синиши, орқа мияга қон қуйилиши, шунингдек, жигарининг ёрилиб кетиши ва ўткир қон кетиши оқибатида вафот этгани маълум қилинган.\nЭслатиб ўтамиз, 27 феврал куни Юнусободда ижарада яшовчи беш талабанинг мурдаси топилганди. Жабрланувчиларнинг ўлими номаълум моддадан ўткир заҳарланиш натижасида юз бергани қайд этилганди.\nЮнусободдаги фожиадан сўнг Ўзбекистон бош вазири ўринбосари Беҳзод Мусаев бошчилигида фавқулодда видеоселектор йиғилиши ўтказилганди.\nталаба Юридик университет


Эрон президенти Муҳаммад Ҳотамий Қўшма Штатлар ва Британияни Ироқда вазият янада кескинлашишига йўл қўймаслик учун бу мамлакатдан қўшинларини олиб чиқишга чақирди.\n19 апрел 2021, Тошкент вақти: 21:11\nҲотамий Эрон-Ироқ уруши бошланганининг 23 йиллиги муносабати билан бугун Теҳронда ўтказилган ҳарбий парадда чиқиш қилди.\nҲотамий ҳалқаро ҳамжамият Эроннинг ядровий дастури борасида босим қилаëтгани хусусида ҳам тўхталди. У Эрон ядровий қуроллар тарқалишига қарши эканини, аммо Эрон ядровий технологияга эга бўлишга ҳақи борлигини қайд этди.\nБМТ қошидаги Халқаро Атом Энергияси бўйича Агентлик Эрон ядровий қуроллар яратиш дастурини олиб бормаëтганини исботлаш учун мамлакатга 31 октябргача мухлат берди. Агентлик агар Теҳрон ҳукумати ҳамкорлик қилмаса, Эронга қарши санкциялар жорий этилиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирмоқда. Эрон ўзининг ядровий дастури фақат электр ишлаб чиқаришга қаратилганини билдирмоқда.


Путин Тожикистонда давлат хиёнатида айбланган икки маҳбусни афв этди\n21:15 / 12.05.2015 3718\nРоссия президенти Владимир Путин Тожикистон суди томонидан давлат хиёнатини амалга оширганлик учун жазога ҳукм қилинган, уранни қайта ишловчи “Востокредмет” корхонасининг икки нафар ходимини афв қилиш ҳақида фармонни имзолади.\nРоссия ҳуқуқий ахборот порталида 1948 йилда туғилган Александр Бабошин ва 1951 йилда туғилган Александр Ботовнинг афв этилиши ҳақидаги фармонлар жойлаштирилган. Маҳбуслар 2009 йил октябрида Тожикистоннинг Сўғд вилояти суди томонидан қамоқ жазосига тортилган эди.\nАйбланувчиларга жазо ҳукми эълон қилингандан кейин маҳбуслар ҳақидаги маълумотларнинг катта қисми сир сақланган. Фақат шу нарса маълумки, Ботов “Востокредмет”нинг бош муҳандиси, Бабошин эса капитал қурилиш бошқармасининг бошлиғи бўлиб ишлаган. Улар хиёнатлари учун 22 йилга озодликдан маҳрум этилганлар.\nБу ишнинг Россияга қандайдир алоқаси борлиги ҳақида ҳеч нарса маълум қилинмаган.


Соғайганлар сони бўйича рекорд яна янгиланди. Кўрсаткич 59 фоизга етди - UzNews.uz\nСоғайганлар сони бўйича рекорд яна янгиланди. Кўрсаткич 59 фоизга етди\nЎзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 23 271 нафарга етди.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги хабарига кўра, кеча, 30 июль куни Ўзбекистонда 686 ҳолатда касаллик қайд этилган бўлиб, шундан 58 нафари карантин марказидаги фуқаролар орасида, 628 нафари коронавирусга чалинган беморлар билан мулоқотда бўлганлиги сабабли намуна олинган фуқаролар орасида аниқланган.\nШу билан бирга, кеча Тошкент шаҳрида 4 нафар, Бухоро вилоятида 1 нафар, жами 5 нафар коронавирусга чалинган бемор вафот этди.\nКун давомида Тошкент шаҳри, Қорақалпоғистон Республикаси, Сирдарё, Андижон, Тошкент, Сурхондарё, Қашқадарё, Наманган, Фарғона ҳамда Бухоро вилоятларида жами 743 нафар бемор соғайиб бир кун олдинги рекорд кўрсаткич яна янгиланди.\nҲозирда касаллик қайд этилган жами 23 271 нафар бемордан 13 680 нафари соғайиб, даволаниш кўрсаткичи 59 фоизни ташкил этмоқда.\nАйни пайтда коронавирус инфекциясидан даволанаётган 9 455 нафар бемордан 436 нафари оғир, 181 нафари эса ўта оғир аҳволда.\nҲозирда уй карантинида 70 467 нафар, стационар карантинда эса 22 789 нафар фуқаро тиббий кузатувда бўлиб турибди.


Россиялик эксперт Лукашенконинг Ўзбекистон Қозоғистондаги вазиятдан сабоқ олиши кераклиги ҳақидаги гапига муносабат билдирди - Bugun.uz\nРоссиялик эксперт Лукашенконинг Ўзбекистон Қозоғистондаги вазиятдан сабоқ олиши кераклиги ҳақидаги гапига муносабат билдирди\n12:15 | 11-01-2022\nБеларусь президенти Александр Лукашенко 10 январь куни КХШТ кенгаши йиғилишида ташкилот давлатлари Қозоғистондаги намойишлардан сабоқ олиши кераклигини айтиб, Ўзбекистон бу ҳолатга алоҳида эътибор қаратиши кераклигини таъкидлади. Россия Фанлар академияси жаҳон иқтисодиёти ва халқаро муносабатлар институтининг постсовет тадқиқотлар маркази катта илмий ходими Станислав Притчин унинг мазкур фикрига муносабат билдирди.\nМутахассиснинг сўзларига кўра, Ўзбекистондаги вазият Қозоғистондаги вазиятдан тубдан фарқ қилади, жумладан мамлакат ҳудудида беқарорлик учун ҳеч қандай шарт-шароит йўқ.\n«Глобал миқёсда гапирадиган бўлсак, ҳар доим вазиятни беқарорлаштириш учун имконият борлиги аниқ. Аммо Ўзбекистондаги ҳозирги вазиятни солиштирадиган бўлсак, у Қозоғистонникидан тубдан фарқ қилади: мамлакатда Қозоғистонда содир бўлган фожиали воқеалар каби сиёсий бўлиниш йўқ», — деган Притчин.\nЭкспертнинг таъкидлашича, Ўзбекистонда вазият барқарор: барча қарорлар жамоатчилик фикри билан бўлмаса-да, аҳоли турмуш даражасига мувофиқ, воқеликдан келиб чиққан ҳолда қабул қилинади. «Демак, умуман олганда, ҳозирда беқарорлик учун жиддий шартлар мавжуд эмас», — деган у.\nУнинг қўшимча қилишича, Тошкентдан 100 километр узоқликда жойлашган Қозоғистоннинг Чимкент шаҳрида ҳам тартибсизликлар бўлган, шу боис намойишларда маълум даражада Ўзбекистон фуқаролари қатнашган бўлиши мумкин.\n«Бу бевосита эмас, яъни Қозоғистонда кўп сонли Ўзбекистон фуқаролари ишлаётганини ҳисобга олсак, айримлар тартибсизликларда иштирок этган бўлиши мумкин. Минтақада ўзаро боғлиқлик мавжуд. Лекин Ўзбекистонда вазиятни беқарорлаштириш учун ҳеч қандай фундаментал сабаб йўқ», — деган Притчин.


Таҳорат китоби: Маҳсига масҳ тортиш боби - Ўзбек тили - Абдуллоҳ ибн Абдураҳмон Оли Бассом\nМуаллиф : Абдуллоҳ ибн Абдураҳмон Оли Бассом\nТаржима: Иброҳим Асарий\nМаҳсига масҳ тортиш боби\nPDF 646.5 KB 2019-05-02\nDOCX 418.2 KB 2019-05-02\nЙигирма биринчи ҳадис\nЙигирма иккинчи ҳадис\nБу бобда маҳсига масҳ тортиш жоизлиги борасида келган далиллар зикр қилинади. Масҳ тортиш оёқни ювиш ўрнига ўтади. Таҳоратда маҳсига масҳ тортиш жоизлигига барча мўътабар уламолар ижмо қилишган. Аллоҳга ҳамдлар бўлсинки, бу ишнинг жоиз эканини очиқ-ойдин саҳиҳ ва мутавотир далиллар исботлайди.\nМаҳсига масҳ тортиш жоиз эмас деган ва бу борада келган ҳадисларни қабул қилмаган баъзи тоифаларнинг шоз (кўпчилик уламолар фикрига хилоф ўлароқ билдирган) фикри эътиборга олинмайди. Негаки, уларнинг фикри бу ишнинг жоизлигини кўрсатадиган мутавотир, очиқ-ойдин ва саҳиҳ далилларга зид.\nМаҳсига масҳ тортиш Аллоҳ таоло яхши кўрадиган ва бағрикенг шариатимиз томонидан умматга енгиллик мақсадида жорий қилинган амаллардан биридир.\nعَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ – رضي الله عنه – قَالَ: «كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ – صلى الله عليه وسلم – فِي سَفَرٍ فَأَهْوَيْتُ لأَنْزِعَ خُفَّيْهِ فَقَالَ: «دَعْهُمَا فَإِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا طَاهِرَتَيْنِ فَمَسَحَ عَلَيْهِمَا «\nМуғийра ибн Шўъба розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Мен Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан сафарда бирга эдим. У зотнинг маҳсиларини ечмоқчи бўлиб, қўлимни узатган эдим: “Қўявер, мен уларни таҳоратли ҳолда кийганман”, деб уларга масҳ тортдилар” [Бухорий: 206 ва Муслим: 274].\nМуғийра розияллоҳу анҳу сафарларнинг бирида Расу-луллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан бирга эди. Пайғамбаримиз таҳорат олишни бошлаб, юзлари ва икки қўлларини ювиб, бошларига масҳ тортгач, Муғийра у зот оёқларини ювишлари учун маҳсиларини ечмоқчи бўлди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ечмай қўявер, мен уларни таҳоратли ҳолда кийганман”, дея оёқларини ювмасдан маҳси устига масҳ тортдилар.\nШиа тоифаси бу борада келган далилларни инкор қилиб, маҳсига масҳ тортиш жоиз эмас, деган шоз фикрни айтишган. Бу фикр Имом Молик ва баъзи саҳобалардан ҳам нақл қилинган дейилади. Лекин шайхулислом Ибн Таймия роҳимаҳуллоҳ: “Улар, яъни баъзи саҳоба ва имом Молик-нинг маҳсига масҳ тортиш жоиз эмас деганларини билди-рувчи ривоятлар заиф”, деган. Қолаверса, имом Моликнинг маҳсига масҳ тортиш жоиз, деган сўзи саҳиҳ ривоятларда собит бўлган. Шу боис унинг издошлари бу амалнинг жоизлигига иттифоқ қилишган.\nШиа тоифаси “Моида” сурасидаги “ва аржулакум”, яъни “ва оёқларингизни ошиқларигача ювингиз!”, оятининг “ва аржуликум”, яъни “ва оёқларингизга ҳам масҳ тортингиз!”, деган қироатига таяниб, таҳоратда оёқ ювилмайди, балки унга масҳ тортилади, дея бутун ислом уммати ижмо қилган масалага зид фикрни билдиришган. Улар даъво қилишича, мазкур қироат таҳоратда оёқни ювишга буюрувчи барча ҳадисларни насх (бекор) қилади.\nИслом умматининг барча уламолари маҳсига масҳ тортиш жоиз деб эътиқод қилиш кераклигини айтишган ва бунга мутавотир ҳадисларни далил қилиб келтиришган.\nШиа тоифаси келтирган далилга икки хил тарзда жавоб бериш мумкин.\nБиринчиси: оятни улар айтганидек “أرجلِكم”, деб ўқилиши мўътабар саналган тақдирда ҳам, “лом” ҳарфининг касра бўлиши ўзидан олдинги “رؤوسِكم”, сўзига мос бўлиши учундир.\nИккинчиси: масҳ тортиш ҳукмини маҳсига чеклаш. Яъни саҳиҳ ҳадисларда баён қилинганидек, оятда келган “أرجلِكم”, қироати “ва оёқларингиз (даги маҳси)га ҳам масҳ тортингиз!”, деган мазмунда бўлиб, маҳсига масҳ тортиш ҳукмини баён қилиб келган.\nАбдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳунинг шогирдлари Жарир ибн Абдуллоҳнинг маҳсига масҳ тортиш ҳақида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилган ҳадисини ёқтиришарди. Чунки Жарир “Моида” сураси нозил бўлганидан сўнг исломга келган эди.\n“Моида” сурасидаги “أرجلكم”, сўзини касра билан “أرجلِكم”, деб ўқийдиган қироатга биноан маҳсига масҳ тортиш жоиз эмас, деган тоифага раддия бор. Негаки, ушбу қироатга кўра оят маъноси қуйидагича бўлади: “ва оёқларингиз-даги маҳсига ҳам масҳ тортингиз!”.\nИбн Дақийқул Ийд роҳимаҳуллоҳнинг “маҳсига масҳ тортиш жоизлиги шу даражада машҳур бўлиб кетганки, ҳатто у аҳли суннат ва жамоатнинг аломат-белгиси, уни инкор қилиш эса аҳли бидъатнинг аломатига айланиб қолган”, деган мазмунда сўзлари бор.\n1 – Таҳоратда маҳсига масҳ тортиш жоиз. Саҳобалардан келган ривоятларга кўра, нам қўлни маҳсининг устидан бир бор юргизиш ила масҳ ҳосил бўлади.\n2 – Маҳсига масҳ тортиш жоиз бўлиши учун аввал маҳсини таҳоратли ҳолда кийган бўлиш шарт.\n3 – Олим ва фозил кишилар хизматида бўлиш мустаҳаб саналади.\n4 – Баъзи ривоятларда ушбу воқеа Табук ғазоти бомдод намозида бўлгани айтилган.\nعَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ رضيَ اللهُ عنهما قَالَ: (( كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ – صلى الله عليه وسلم – فَبَالَ وَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ))\nҲузайфа ибн Ямон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Мен Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан сафарда эдим. У зот пешоб қилиб, сўнг таҳорат олдилар ва маҳсиларига масҳ тортдилар” [Бухорий: 203 ва Муслим: 273] (Ҳадис қисқартилган ҳолда келтирилди).\nҲузайфа розияллоҳу анҳу сафарларнинг бирида Расу-луллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан бирга бўлгани, у зот пешоб қилганлари, сўнг таҳорат олиб, маҳсиларига масҳ тортганларини зикр қилмоқда.\n1 – Сафарда маҳсига масҳ тортиш жоиз. Сафарда маҳси ва саллага масҳ тортиш муддати уч кеча ва уч кундуз бўлиб, муқимликда (киши ўз шаҳрида бўлган пайтда) эса бир кеча-ю, бир кундуз, яъни йигирма тўрт соат. Масҳ тортиш муддатининг бошланиши сафарда ҳам, муқимликда ҳам — бу борадаги тўғрироқ фикрга кўра — масҳ тортган дастлабки вақтдан деб эътибор қилинади.\n2 – Пешоб туфайли таҳорати синган киши таҳорат олмоқчи бўлса, маҳсига масҳ тортиши жоиз. Кичик бетаҳоратликдан таҳорат олинганда маҳсига ҳам, саллага ҳам масҳ тортиш жоизлиги саҳиҳ ҳадисларда собит бўлган.\nЖанобат каби ғуслни фарз қилувчи катта бетаҳо-ратликдан покланишда маҳси ёки саллага масҳ тортиш кифоя қилмайди. Балки бундай ҳолатда ювиниш, жумладан оёқ ва бошни ювиш фарз бўлади.\nКичик ва катта бетаҳоратликдан покланишда тахтакач (гипс) ва жароҳат устидан боғланган нарсаларга масҳ тортиш жоиз. Бироқ масҳ тортиш сабабли зарар етса ёки зарар етиш хавфи бўлса, у ҳолда ўша ерига таяммум қилади ва қолган соғлом аъзоларини ювади.\nМанба: Ихлос веб саҳифаси\nТайсирул аллом шарҳу умдатил аҳком 02: Намоз китоби 02: Жамоат намозининг фазилати ва фарзлиги ҳақидаги бобдан қазо намозлари ва Намозда имомга ўтиш ҳақидаги бобгача\nТайсирул аллом шарҳу умдатил аҳком: Намоз китоби 01\nТайсирул аллом шарҳу умдатил аҳком ( 01 ) Таҳорат китоби\nТаҳорат китоби: ҳайз боби


Микротўлқинли печда иситиш тавсия қилинмайдиган маҳсулотлар - Daryo\n10:46, 24.10.2021 25043\nБугунги кунда деярли ҳар бир хонадонда бўлган микротўлқинли печ шошганда маҳсулотларни бир зумда иситиб бериши билан айни муддао. Аммо ундан фойдаланаётганда ҳамма нарсани ҳам ичига қўявериш ярамайди.\nҚалампирда капсаицин бирикмаси бисёр бўлади. Агар уни микротўлқинли печда қиздирилса, ушбу модда ҳавога тарқалиши мумкин бўлади. Бу эса кўз ва томоқ шиллиқ қаватига зарар етказиши мумкин.\nТомат соуси микротўлқинли печ ичида отилиб, ҳамма ерга сачраши мумкин. Ҳаддан ортиқ қуюқлиги ҳисобига сувнинг парланиши қийин кечади ва у буғ кўринишида юқорида тўпланади ҳамда микротўлқинли печ ичига сачрайди. Айнан шу сабаб ҳам томат соусли паста солинганда микротўлқинли печнинг ичи расво бўлади.\nУзумни микротўлқинли печ ичида қиздирса ва доначалари бир-бирига яқин бўлса, махсус зарядланган заррачалар пайдо бўлади. Бу эса печнинг ишдан чиқишига олиб келиши мумкин.\nМева ва сабзавотларни микротўлқинли печда эритиш яхши фикр эмас. Гап шундаки, фойдали хусусиятлар канцерогенга айланиши мумкин. Шу сабаб ҳам муздан эритмоқчи бўлганда ушбу маҳсулотларни кечаси совиткичга қўйиб қўйишнинг ўзи кифоя.\nҚайта ишланган гўшт маҳсулотларини нафақат микротўлқинли печда, балки шунчаки қиздириш ҳам ярамайди. Юқори ҳароратда холестерин оксидланиши кузатилади. Оқибатда организм учун зарарли бўлган моддалар ҳосил бўлади.\nНордон сут маҳсулотлари\nАслида сут ва нордан сут маҳсулотларига термик ишлов беришнинг ёмон тарафи йўқ, аммо микротўлқинли печда қиздириш ҳақида бундай деб бўлмайди. Чунки унда иситиш зарарли моддалар, масалан, трансёғ кислоталарнинг кўпайишига олиб келади.\nЎтказилган тажрибалардан бирида пишлоқ билан микротўлқинли печнинг ҳамиша ҳам чиқишавермаслиги аниқланган. Жараёнда оқ нордон пишлоқ турига мансуб набулси 10 дақиқа давомида микротўлқинли печда қиздирилган. Шундан кейин таркиби яхшилаб текширилган. Унда пишлоқ таркибидаги энг фойдали моддаларнинг сезиларли қисми йўқолгани, антиканцероген компонентлар камайгани аниқланган.\nШунингдек, микротўлқинли печда она сути ва болалар егуликларини иситиш ҳам тавсия қилинмайди. Тадқиқотларда микротўлқинли печ уларни бир хил даражада қиздирмайди. Қайноқ қисми боланинг оғзини куйдириши мумкин.\nГўшт ҳам бир хил исимагани ҳисобига яхши термик ишлов берилмаган қисмларида зарарли бактериялар қолиб кетиши мумкин.\nЭнди малина моғорламайди: мева ва сабзавотларни янгидек сақлашнинг 13 усули\n23:45 Бугун 10466\n23:11 Бугун 12952\n22:45 Бугун 6871\n22:12 Бугун 4387\n12:13, 04.12.2021 98984\n11:54, 04.12.2021 82413\n21:41, 03.12.2021 81052\n08:13, 04.12.2021 62820


Тожикистонликларга янги таълим тизими маъқул эмас\nТожикистонликлар: "Расмийлар мактабларни 12 йиллик таълим тизимига ўтказишдан кўра таълим муассасаларидаги ўқитиш сифатини ўнгласа, яхшироқ бўларди", дея фикр билдирмоқдалар.\nТожикистон парламенти ўтган ҳафтада 12 йиллик таълим системасига ўтиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини тасдиқлади. Мазкур ҳужжатга биноан 2016-2017 ўқув йилидан Тожикистон мактаблари 12 йиллик мажбурий таълим тизимига ўтади.\nТожикистон мактабларида 12 йиллик таълим системасини жорий қилиш борасидаги қонун лойиҳаси сўнгги икки йил давомида муҳокама қилиниб келинаётган эди.\nНиҳоят Имомали Раҳмон парламентга сўнгги мурожатида мазкур лойиҳани олқишлашини билдирганидан кейин кўп ўтмай мамлакат парламенти қонун лойиҳасини бир овоздан тасдиқлаб юборди.\n- 12 йиллик таълим системасига ўтиш ўқувчилар билимини мустаҳкамлаш ва қизларимизни таълим муассасаларига жалб этишимизга кенгроқ имконият беради. Бунинг ортидан фарзандларимизга таълим бериш сифати ҳам яхшиланади, дея ишонч билдирди мазкур ҳужжат муҳокамасида сўз олган Таълим вазири Абдужаббор Раҳмонов.\nТожикистон Таълим вазирининг билдиришича, мамлакатда 12 йиллик ўқиш жорий қилиниши кутилаётган 2016 йилгача республика мактабларида ўқувчилар сони 2 миллионга етади.\nВазир жаноблари мамлакатда 12 йиллик таълим системасини тўла жорий қилиш учун тахминан 356 миллион сомоний (тахминан 80 миллион АҚШ долларидан кўпроқ - таҳр.) лозимлигини билдирди.\nАбдужаббор Раҳмонов ҳозирда таълим соҳасида мавжуд камчиликларни яшириб ўтирмади ва янги системага ўтиш баробарида бу камчиликлар ўз-ўзидан тугатилишини қўшимча қилди.\nАйни пайтда маҳаллий аҳоли бу ташаббусни қувонч билан кутиб олди, дейишга асос йўқ.\nМасалан, умрини болалар таълим-тарбиясига бағишлаган кекса ўқитувчи Ҳалимахон ая “Тожикистонда 12 йиллик таълим жорий қилиш учун ҳали анча вақт бор эди “, дея мулоҳаза билдиради.\nЎқитувчи фикрича, бундай катта ишни бошлашдан аввал мактаблар сонини кўпайтириш ва саводли кадрлар тайёрлаш лозим эди.\n- Мана, бизнинг мактабимизда уч мингдан ортиқ ўқувчи ўқийди. Ўзи аслида бу мактаб иккига бўлиниши керак. Иккинчидан, саводли, яхши кадрларимиз йўқ, ҳаммаси бесавод кадрлар. Ўқишни янги тугатиб ишга келган ўқитувчиларимиз орасида масала, мисолларни еча олмайдиганлари ҳам топилади. Кейин ўқитувчиларга ҳам қийин, болаларга ҳам қийин. Менимча, бунинг ўрнига ҳунар мактабларини кўпайтириш керак. Мана, Ўзбекистонга бордик, ана шундай ҳунар мактаблари кўп экан у ерда. Болаларга икки йилда ҳунар ўргатишиб, ҳаётга тайёрлашаяпти, дейди Душанбе шаҳридаги 43-ўрта мактаб ўқитувчиси Ҳалимахон ая.\n12 йиллик таълим тизимига ўтилиши на ўқувчиларнинг ўзларига маъқул, на уларнинг ота-оналарига.\n- Масалан, бизнинг мактабимизда бундай ишни йўлга қўйиш учун умуман шароит йўқ. Шунинг учун, агар ўқиш 12 йиллик бўлса, кўпчилик қизлар мактабдан кетишади, менимча, дейди шаҳардаги 7-мактаб ўқувчиси Мавзуна.\nВаҳдат туманида яшовчи Саодат республикада 12 йиллик мажбурий ўқишнинг жорий қилиниши ортидан кўп болалик оилалар ижтимоий жиҳатдан қийналиб қолиши мумкин, дея фикр билдиради.\n- Фарзанди кўп катта оилаларга роса қийин бўлади. Чунки мактаби учун кийим-кечаги бор, мактаб узоқ бўлса, йўлкираси бор. Менимча, болаларнинг билимини мустаҳкамлаш учун мамлакатда жорий қилинган 11 йиллик таълим фойда қилмаганидек, 12 йиллиги ҳам ҳеч нарсани ўзгартирмайди, дейди тўртта ўқувчи фарзанди бор суҳбатдошимиз.\nСаодат ўз фарзандлари ўзбек мактабларида ўқиётганини айтади. У ўқитувчилар ва дарсликлар етишмаётгани сабабли болалари етарли билим ололмаётганидан шикоят қилади.\nСуҳбатдошимизга кўра, вазирлик болаларга билим бериш сифатини яхшилаш учун энг аввало мактабларни тажрибали кадрлар ва дарсликлар билан тўла таъминлаши шарт.\nҚишлоқлик оддий аёлга кўра, бу ерда муҳими вақт ва йил эмас, балки сифат бўлиши лозим.


Глобал исиш туфайли самолётларнинг учдан бир қисми парвоз қила олмаслиги мумкин - Дунё - PressNews.uz\nБош Саҳифа / Дунё / Глобал исиш туфайли самолётларнинг учдан бир қисми парвоз қила олмаслиги мумкин\nГлобал исиш туфайли самолётларнинг учдан бир қисми парвоз қила олмаслиги мумкин\nҚўшилди: 14 июл 2017 20:00\nГлобал исиш келажакда фуқаролик самолётларининг учдан бир қисми парвозига тўсқинлик қилиши мумкин. Олимлар акс ҳолда ёқилғини тўкиш ёки йўловчиларни туширишга тўғри келиши ҳақида огоҳлантиради. Дунё авиациясининг глобал исишни тезлаштиришга қўшган улуши бир неча марта тадқиқотлар ва ҳисоб-китоблар мавзусига айланган. Колумбия университетининг (АҚШ) Этан Коффел бошчилигидаги олимлар гуруҳи ҳавонинг исиши келажакда самолётлар парвози ва аэродромлардан учишига қандай таъсир қилиши мумкинлигини аниқлашга қарор қилди, деб ёзади «Газета.ru».\nЎртача ҳароратнинг дунёвий кўламда ўсиши самолётлар парвозига тўғридан тўғри таъсир кўрсатиши ва иссиқ кунларда рейсларнинг учдан бир қисми бекор қилинишига олиб келиши мумкинлиги аниқланди.\nАкс ҳолда самолётлардан ёқилғини тўкиш ёки багаж ё йўловчиларни туширишга тўғри келади.\n«Тадқиқотимиз натижалари шуни кўрсатадики, вазн бўйича чекловлар авиакомпаниялар учун кутилмаган чиқим бўлиши ва бутун дунё бўйича авиация ташуви учун зарба бериши мумкин», — деб ҳисоблайди Коффел.\nҲамма гап самолёт учиш давомида кўтарилиш кучига эришувчи ҳавода. Ҳаво исий туриб, кенгаяди. Уни зичлиги эса камаяди. Сийраклашган ҳавода қанотлар камроқ кўтарилиш кучини ҳосил қилади. Шунинг учун учиш йўлаги узунлиги ва самолёт модели ҳисобга олинадиган маълум бир вазиятларда тўла самолётлар учиш йўлагидан кўтарила олмайди. Уларни бўшатиш ёки парвоздан воз кечишга тўғри келади.\nИқлим кузатишларига кўра, 1980 йилдан буён сайёрадаги ўртача ҳаво ҳарорати Цельсий бўйича, тахминан, 1 даражага кўтарилган. Қанчалик ғаройиб туюлмасин, ҳаво ҳароратининг ошиши ҳақиқатан ҳам самолётларнинг ҳавога кўтарилиш қобилиятига таъсир кўрсатади. Мисол учун, ўтган ой давомида Феникс аэропортида (АҚШ, Аризона штати) American Airlines авиакомпаниясининг 40 дан ортиқ рейси бекор қилинган.\nБунга у ердаги юқори ҳаво ҳарорати (48 даража) сабаб бўлган.\nБу каби жазирамада кўплаб регионал самолётлар аэропортдан учиб кета олмаган. Иқлимшуносларнинг башоратларига кўра, 2100 йилга келиб Ердаги атмосфера ўртача ҳарорати яна 3 даражага ошиши мумкин. Бироқ бу кутилаётган муаммоларнинг бор-йўғи бир қисмидир.\nОлимлар глобал исиш оқибатида об-ҳавонинг экстремал ҳодисалари, жумладан 2010 йилнинг ёзида Москвада кузатиш мумкин бўлган иссиқлик тўлқинлари кўпроқ юз бериши мумкинлигини таъкидламоқда. 2080 йилга келиб дунё аэропортларидаги кундузги максимал ҳарорат 4—8 даражага кўтарилиши мумкин.\nМазкур иссиқлик тўлқинлари авиация учун асосий муаммога айланиши мумкин.\n2015 йилда мазкур олимлар кичикроқ тадқиқот ўтказди. Улар тадқиқотда келажакда жазирама билан боғлиқ бекор қилинган рейслар Американинг Денвер, Феникс, Нью-Йоркнинг Ла-Гуардия ва Вашингтоннинг Роналд Рейган аэропортларида тўрт марта ошиши мумкинлигини маълум қилди.\nОлимларнинг фикрича, глобал исиш ҳозир кузатилаётган суръатларда давом этса, самолётларнинг баъзи турларида иссиқ кунларда учиш вазнини 4 фоизгача камайтиришга тўғри келади.\nМисол учун, йўловчи сиғими 160 кишилик замонавий самолёт учун вазнни тўрт фоизга камайтириш рейсдан 12—13 кишини тушириб қолдиришга тенгдир.\nАйнан шу сабаб туфайли кечиккан ва бекор қилинган рейслар бирмунча чиқимларга ҳам сабаб бўлиши таъкидланади.\nМасалан, учиш йўлаги қисқа Ла-Гуардия аэропортидан парвоз қилаётган Boeing 737—800 самолётлари иссиқ кунларда ҳар иккинчи парвозда «енгиллашишга» мажбур бўлади. Аэропортлар учиш-қўниш йўлаги узун бўлса-да, иссиқ иқлимда жойлашган Дубай аэропортларида ҳам вазият бундан яхши бўлмайди.\nТадқиқот ҳаммуаллифи Редли Хортоннинг сўзларига қараганда, иқлим исишининг салбий оқибатларини самолётларнинг янада кучли ва тежамли двигателлари ҳамда самаралироқ аэродинамикаси ёрдамида енгиб ўтиш мумкин.


3 минг меҳмонхона хоналари фойдаланишга топширилди\n28 Yanvar 13:51 / Published in Иқтисодиёт\nГлобал пандемия Ўзбекистондаги сайёҳлик бизнесининг тарғиботини тўхтатмади. Коронавирус инфекциясининг бутун дунёга тарқалиши натижасида юзага келган инқирозга қарамай, у Ўзбекистонда сўнгги бир йил ичида фойдаланишга топширилди. 3 минг меҳмонхона хоналари.\nҲаммасидан ҳам инқироз туризм соҳасига, шу жумладан, Ўзбекистон Республикасига салбий таъсир кўрсатди. Аммо инқирозга қарамай, Ўзбекистонда хоналар сонининг динамик ўсиши кузатилди, улар 2020 йилда 3 мингдан ошди.\nТуризм давлат қўмитаси маълумотларига кўра, 2016-2020 йиллар давомида. хоналарнинг умумий сони 18,1 мингдан 29,2 мингтага ўсди ва хоналарнинг умумий сонининг ўсиши 11 мингдан ошди (1,6 баравар). Ўртача ўсиш суръати йилига 10-11% ни ташкил этди. Ўтган йиллардаги ўсиш суръатларига асосланиб, 2021 йилда хоналар сонининг ўсиши 32 243 донани ташкил қилиши кутилмоқда.\n2019 йилда ўртача бандлик даражаси ўртача 60% ни ташкил этди, бу жуда юқори бандлик даражаси. Ва нархларнинг кўтарилишини ҳисобга олган ҳолда, бу юқори рентабелликни таъминлаш ва меҳмонхона бизнесига сармояларни қайтаришни таъминлайди. COVID-19 пандемияси келтириб чиқарган инқироз муносабати билан хона захирасини тўлдириш даражаси йилига 10-15% гача вақтинча пасайиши кузатилди. Келгуси йилларда меҳмондўстлик бизнеси юқори рентабеллик ва самарадорликка қайтиши кутилмоқда.\nГАЗ ЎзРда енгил автомобилларни ишлаб чиқаришни бошлайди\nЭнергетика вазирлиги: хусусий савдогардан «яшил» электр энергиясини сотиб олиш бўйича биринчи шартнома имзоланди\nСаудия Арабистони заъфаронга қизиқиш билдирмоқда


Хитой G7 мамлакатларининг Жанубий-Хитой денгизи бўйича баёнотига норозилик билдирмоқда\n19:49 / 27.05.2016\nХитой G7 давлатларининг қўшма декларациясида акс эттирилган Жанубий-Хитой денгизи бўйича «катта еттилик» мамлакатларининг баёнотига бутунлай норозилик билдирди. Бу ҳақида ХХР ТИВ расмий вакили Хуа Чуньин жума куни брифингда маълум қилди.\n“Катта еттилик” мамлакати етакчилари Япониядаги саммит якунлари бўйича қўшма декларация ва яна бир қатор ҳужжатларни қабул қилишди. Декларацияда глобал иқтисодий ўсиш чора-тадбирларини тарғиб қилиш, терроризм ва коррупцияга қарши курашишда умумий тўхтамга келиш, шунингдек, халқаро муаммоларни кенг кўламда ҳал этишга келишилди. Декларацияда ёзилишича, G7 етакчилари Жанубий-Хитой денгизидаги вазият қандай тус олади ва уни тинчлик йўли ҳамда халқаро ҳуқуқ асосида қандай ҳал этилишидан ташвишда.\n"Жанубий-Хитой денгизида Хитой амалга ошираётган ишлар бизнинг суверенитетимизга мувофиқдир... Биз мазкур баёнотдан бутунлай норозимиз", — дейди Хуа Чуньин.\nУнинг сўзларига кўра, G7 давлатлари Жанубий-Хитой денгизидаги ҳудудий келишмовчиликлар масаласида якдил фикрга келиши ва минтақада тинчлик, барқарорликни сақлаб қолиш учун кўпроқ иш қилиши лозим.\nЯпония бош вазири Синдзо Абэ бошчилигида G7 саммитида давлат раҳбарлари Барак Обама (АҚШ), Франсуа Олланд (Франция), Ангела Меркель (Германия), Дэвид Кэмерон (Буюк Британия), Маттео Ренци (Италия) ва Жастин Трюдо (Канада), шунингдек, Европа кенгаши ва Еврокомиссия раислари Дональд Туск ҳамда Жан-Клод Юнкер иштирок этишди.\nХитой ва ҳудуддаги бир қатор мамлакатлар — Япония, Вьетнам ва Филиппин ўртасида Жанубий-Хитой ва Шарқий-Хитой денгизи чегаралари устида ўзаро келишмовчиликлар мавжуд. ХХР Филиппин ва Вьетнам каби қатор давлатлар ҳудудда кескин вазиятлар авж олиши учун атайин АҚШ ёрдамидан фойдаланади, деб ҳисоблайди.


«Бир миллион дастурчи» лойиҳаси ёшларга куч...\n11.04.2021 10:28 0 1503\nАввал хабар берганимиздек, 7-8 апрель кунлари «Бир миллион дастурчи» лойиҳаси доирасида Қорақалпоғистон Республикаси, Қўнғирот туманидаги 39-мактаб ҳамда Навоий вилояти, Кармана туманидаги 2-мактабга Президент совғаси – «Спарк» автомобиллари топширилган эди.\nМактаб жамоалари учун катта шодиёнага айланиб кетган тадбирларда Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазири Шуҳрат Содиқов, Халқ таълими вазири Шерзод Шерматов, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқори Кенгеси раиси ўринбосари Отабек Давлетов ҳамда Карамана тумани ҳокими Фахриддин Умаровлар иштирок этишди.\n«Бир миллион дастурчи» лойиҳаси ёшлар, айниқса, мактаб ўқувчилари орасида катта қизиқиш уйғота олди. Мазкур лойиҳа доирасида таълим олаётганлар сони жами 200 минг нафардан ошди, бунда умумтаълим мактаб ўқувчилари жами лойиҳа иштирокчилари орасида 67,2 фоиз билан етакчи ҳисобланади. Ҳудудлар кесимида uzbekcoders.uz порталидан рўйхатдан ўтганлар сони бўйича Навоий вилояти (36 600 нафар), Қорақалпоғистон Республикаси (27 574 нафар) ва Тошкент шаҳри (25 572 нафар) етакчилик қилиб келмоқда.\nОлис Қўнғиротдаги 39-мактабда мингдан зиёд ўқувчи таҳсил олади. Мактаб ўқувчиларининг ахборот технологиялари соҳасига қизиқишлари баланд. Информатика фани ўқитувчилари Пўлат Избаганьетов, Сайёра Рейимбоева ва Шаҳноза Болтабоевалар ўқувчиларнинг бу борадаги интилишларини қўллаб-қувватлашмоқда. Натижалар ҳам чакки эмас. Мисол учун, 10-синф ўқувчиси Асадбек Салаватов мактаб веб-сайтини яратган бўлса, 11-синф ўқувчиси Мукарама Пўлатова шоира Зулфия веб-саҳифасини ишлаб чиқди. Бундай иқтидорли ўқувчилар кўпчиликни ташкил қилади. Мактаб директори Сеиткамол Ешмуратов информатика фани ўқитувчилари Пўлат Избаганьетов, Сайёра Рейимбоева ва Шаҳноза Болтабоеваларга «Халқ таълими аълочиси» кўкрак нишони, Асадбек Салаватов ва Мукарама Пўлатова сингари ўқувчиларга диплом ва махсус совғалар берилганидан хурсандлигини яшириб ўтирмади.\nКармана туманидаги 2-мактабда ҳам қарийб 1200 нафар ўқувчилар таҳсил олади. Мактабда иқтидорли ўқувчилар кўп, умуман олганда, ўқитувчилар ҳам, улардан таҳсил олаётган ўқувчилар ҳам турли танловларда муносиб ўринлар эгаллаб келишмоқда. Тақдирлаш маросимида Президент совғасидан руҳланган Навоий вилояти ҳокимлиги мактабга замонавий 15 та компютер жамланмаси совға қилди ва яна бир информатика синфини ташкил этиб берадиган бўлди.\nШу куни мактабни ахборот технологиялари соҳасига ихтисослаштиришга қарор қилингани маълум бўлди.\n«Бир миллион дастурчи» лойиҳаси ёшларга ана шундай куч бермоқда.\nТехнология 08/04, 11:59\nНавоийдаги мактабга Президент совғаси — «Спарк» топширилди\nТехнология 07/04, 12:27


Инсониятнинг энг шарафлиси ва улуғи\nОн ҳазрат соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзлари ҳам инсониятнинг энг шарафлиси, саййиди ва улуғи эканликларини таъкидлайдилар.\nانا سيد ولد آدم القيمة و لا فحر (داموز الاحاديث: 2/102)\nАна саййиди валади одама явмал қиямаҳ вала фахра – Мен бани Одам, бани башарнинг саййиди, пешвоси, улуғиман, лекин бу билан ифтихор қилмайман. Бу Аллоҳнинг амри!..\nИлк Пайғамбар – Одам алайҳиссаломдан то менгача келган сулоланинг ҳаммаси асл оилалардан, бирорта ҳам зино фарзанд туғилмаган; (вала фахро) лекин бу Аллоҳнинг инояти, бундан фахрланиш йўқ!\nОхиратда менга шу-шу нарсалар берилади; Бундан ҳам фахрланиш йўқ... – дея марҳамат қилганлар. Зеро, инсонда баъзи нарсалар учун мақтаниш, фахрланиш ҳисси бўлади. Лекин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу нарсадан йироқ, жуда камтарин инсон бўлганлар. Камтарона ҳаётда яшаганлар. Буларга ҳам мисоллар келтираман:\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам жуда оддий кийимлар, юнг матодан либослар киярдилар... Оёқ кийимларини ўзлари ямар эдилар. Туя, от турган жойда эшакка ҳам миниб кетаверардилар.\nОрқаларига бирор кишини мингаштириб ҳам олардилар. Абдуллоҳ ибни Аббос каби кишиларни мингаштириб юрганларини ривоятлардан биламиз. Қўй соғардилар. Хизматкор қуллар билан бирга ўтириб овқатланар, уларга яхши қараб, яхши муносабатда бўлардилар. Қуллар билан бирга овқат ейиш, уларни озод қилиш хусусида улуғ тавсиялари бор...\nБой, камбағал ҳаммага бир хил муомалада бўлар, ҳаммаси билан қўл бериб саломлашар эдилар. Одамларга биринчи бўлиб салом берардилар. Бирор ерга чақирилсалар, албатта у ерга борардилар. Ҳатто бу хусусда ўзлари шундай деганлар:\n«Бир туя почасига чақирилсам ҳам, бораман». Биламизки, у пайтда туя почасига ҳамманинг ҳам қурби етган ва оддий, тайёрланиши осон, тез пишадиган овқат бўлган. Шу овқатга ҳам чақирсалар рад этмасдан борар эканлар.\nБир маротаба меҳмонга чақирилганларида олдиларига сирка билан нон қўйилди. Шунда нонни сиркага ботириб (қўшиб) ейдилар ва «сирка қандай ажойиб озиқ»,– деб мақтайдилар. Ҳеч қайси овқатни «ёқтирмайман» демасдилар ва мақтаб, ёқтириб ердилар.\nҚаҳқаҳа уриб, қаттиқ овозда кулмаганлар, фақат табассум билан кулардилар. Бизнинг Бомдоддан кейин ўқийдиган аврод (дуолар, зикрлар, вирдлар) китобимизда ёзилган:\nМин маъдина мантиқин ва муктасабин. Яъни:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам, гўзал (хуш) суҳбат ва табассум соҳиби (маъдани) эдилар», – дейилган. Чеҳраларидан табассум балқиб турадиган, кўнгли очиқ ва сахий инсон бўлганлар. Сахийликлари шу даражада эдики, таърифига сўз ожиз... Ўзларига келган совға, ҳадя ва бошқа нарсаларнинг ҳаммасини келиши билан кечгача тарқатиб юборардилар.\nАгар кечқурун келса, эрталабгача қолдирмай, тарқатиб юборардилар.\nВафотлари яқинлашганда, уйларида уч дирҳам борлиги эсларига тушиб, дарров ўша уч дирҳамни садақа қилиб юборишни буюрдилар. «Пайғамбарлар мерос қолдирмайди», – дер эдилар. Яъни мол-дунё тўплашни, бойлик асрашни ёки кўпайтиришни хоҳламаганлар, ёқтирмаганлар ва ўзлари бу ишга қўл урмаганлар.\nБир куни хизматкорлари бир кун олдинги овқатни олиб келганида: «Нега бу овқатни кеча фақирларга улашмасдан, бир кун асрадинглар, олиб ўтирдинглар? Аллоҳ ҳар кун янги ризқ беради-ку?», – деганлар. Ҳатто овқатни сақлаб қўйишни, жамғариб қўйишни ҳам хуш кўрмаганлар, маъқул демаганлар.\nБирор нарсадан хафа бўлган вақтларида қовоқ солмасдилар. Кўп гапирмасдан фикр юритардилар, ўйга толардилар.\nБир маротаба бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам нинг ёнларида ўтлаб юрган қўйларни кўриб, ҳавас билан:\n– Бунча чиройли сурув экан, ё, Расулуллоҳ! – дейди.\n– Жуда ёқтирдингми? – дея сўрадилар.\n– Жудаям ёқтирдим, жуда чиройли қўйлар экан! – деди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n– Ол, ундай бўлса, сенга бердим! – дейдилар.\n– Ҳаммасиними, ё Расулуллоҳ?!\n– Ҳа, ҳаммаси сенга! – деб жавоб бердилар. Ва у киши сурувни ҳайдаб, қалби севинчга тўлиб, қабиласига қайтди. Йўлда кўрганлар:\n– Ё тавба, сен бу сурувни бирон ердан ўғирладингми?.. Эрталаб ҳеч нарсанг йўқ ҳолда чиқиб кетган эдинг, кечқурун шунча қўй билан қайтаяпсан. Нима гап ўзи? – дейишади.\nШунда у одам:\n– Буни менга Ҳазрат Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадя қилдилар, таваккулчи, фақирликдан қўрқмайдиган олижаноб бир ҳиммат билан совға қилдилар, – деб жавоб берди.\nЭртанги кун учун бирор нарса сақламасдилар. Баъзан бир неча кунлар уйларида қозон қайнамасди.\n– Ё Расулуллоҳ! Фақат хурмо еявериб, ичимиз куйди. Ҳар доим мева еймиз, еганимиз қуруқ хурмо... – дейишади фақирлар.\n– Мен ҳам сиздек, икки ойдир фақат мева ейман. Уйда ейишга бошқа нарса йўқ, – деб жавоб бердилар.\nБир киши очликдан қорнига тош боғлаб олади. Иссиқ тошни қорнига боғлаганда, озгина (ошқозонидан) очликнинг таъсири йўқолади, шекилли... Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга қорнидаги тошни кўрсатиб, шикоят қилганида, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам муборак қоринларини очиб, боғлаб қўйган тошларини кўрсатдилар. Яъни яшаш тарзлари жиҳатидан инсонларнинг ҳаётларидан фарқ қилмас экан... Бу нарса бой ёки камбағал бўлганликларидан эмас, балки дунёга, бойликка аҳамият бермаганликларидан. Агар у киши Аллоҳу Таолодан мол-дунё истаганларида беҳисоб берар эди.\nЗеро, Аллоҳу Таоло Жаброил алайҳиссалом орқали расулига: “Агар расулим бойликни хоҳласа, Макка атрофидаги тоғларни олтинга айлантириб бераман”, – деб билдирганида, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам эса, бу таклифни қабул қилмаганлар. Фоний дунёдан кўра боқий охиратни, умматлар ғамини афзал кўрганлар.\nБир марта бир киши Пайғамбаримизга юмшоқ тўшак ҳадя қилганда, ўша кеча қаттиқ уйқуга кетиб, таҳажжуд намозига туролмайдилар. Бошқа бу тўшакка ётмайман, кеча мени таҳажжуд намозидан қолдирди, – деб эгасига мулойимлик билан тушунтириб, ташаккур айтиб, қайтариб берадилар. Роҳат-фароғат эмас, камтарона ҳаёт кечиришни ёқтирардилар.\nТул, бева аёлларга, етимларга нисбатан жуда сахий, марҳаматли эдилар. Ўз нафслари учун жаҳли чиқмас, кечиримли ва ўч олмас эдилар, лекин Аллоҳнинг буйруғи бажарилмаганидан қаттиқ ғазабланардилар. Макка фатҳ қилинганида, интиқом олиш мумкин бўлганда ҳам ҳаммасини кечирган эдилар. Ислом қўшинидаги баъзи саркардалар: “Агар душман устидан ғолиб келиб, қўлга туширсак, қийма-қийма қилиб ташлаймиз!”, – дейишганди. Фахри олам соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай ғазабга минганларни ёмон ҳаракатлар содир қилишмасин, деб қўмондонликдан олиб, қўшин ортидаги хизматларга жўнатганлар.\nМакка фатҳ бўлгач, қаршиларида дир-дир титраган кишиларни ўлдирмадилар, кечирдилар, авф этдилар. Уларга исломни таълим бериб, тўғри йўл кўрсатдилар. Доимий ҳаётий фаолиятлари ана шундай шафқат, марҳамат ва маърифий асосда эди...\n557 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ: ИЙМОН-ЭЪТИҚОД КИТОБИ (Саккизинчи мавзу)\tМИСЛСИЗ (!) ИЛОҲИЙ МОДДИЙ НЕЪМАТ »


Юртимиз осмонида болид кузатилди\nФан 8 апрел 2021 234\nКеча юртимиз осмонида ёруғ осмон жисми - метеоритнинг ерга тушиши кузатилди ва у акс этган тасвирлар ижтимоий тармоқларда кенг тарқалди.\nМаълумки, ҳар куни Ер сиртига 10 тоннадан ортиқ аксарияти миллиметр ўлчамдаги кичик тошлар - метеорит парчалари тушади ва улар осмонда ҳаво билан ишқаланиш туфайли ёруғ из қолдиради. Агар метеоритнинг ўлчамлари бир сантиметр ва ундан катта бўлса, ундан жуда ёруғ ва тутунли из қолади. Ердаги кузатувчи туннинг кундуздек бир лаҳзага ёришиб кетишини кузатади. Бу эса Ер атмосферасига кириб ёниб кетган метеор — болид ҳисобланади.\n6 апрель, Тошкент вақти билан соат 22:03 атрофида кузатилган ҳодиса айнан шундай болид эканлигидан далолат беради.\nМетеоритлар бизнинг Қуёш тизимимизга тегишли комета ва астероидларнинг қолдиқ ёки бўлаклари ҳисобланади. Қуёш тизимидаги миллионлаб орбиталарда комета ва астероидлар мавжуд ҳамда сайёрамиз орбитаси ўша орбиталар билан кесишганда бу қолдиқларнинг метеор, болид ва метеорит кўринишида сайёрамиз атмосферасига кириб келишини кўришимиз мумкин бўлади. Умуман олганда, Ер атмосферасига ҳар куни бир неча ўнлаб тонна шундай жисмлар тушади. Агар бу жисм ўзидан ёрқин, ингича из қолдирса у метеор деб номланади. Метеорларнинг катталиги одатда бир неча миллиметрдан ошмайди ва атмосферада тўлиқ буғланиб кетади.\nАгар жисм бир неча ёки ўнлаб сантиметрлар катталикдаги ўлчамга эга бўлса атмосферада кучли қизиб портлайди ва жуда ёрқин чақнашга сабаб бўлади, осмонда ўзидан ёрқин плазмали из қолдиради. Бундай жисмлар болид деб номланади.\nАгар болид етарлича катта бўлса ва кимёвий таркибида металлар улуши кўп бўлса болид парчалариниг айримлари Ер сиртига қадар етиб келиши мумкин. Аммо бунинг учун атмосферага кирган жисмнинг ўлчамлари анчагина катта бўлиши лозим. Метеоритли болидга 2013 йил 15 февралдаги Челябинск метеоритини мисол қилиб келтириш мумкин.\nЮртимизда кузатилган жисмнинг ҳам бирор қолдиқлари топилгани ҳақида эса маълумотлар мавжуд эмас ва уни оддий, қолдиқсиз болид деб тахмин қилса бўлади.\nЎзР ФА Астрономия институти кичик илмий ходими


Комилликнинг асоси – илм! – Mulohaza.uz\nКомилликнинг асоси – илм!\nКомил инсон тарбияси ҳамма даврларда муҳим ижтимоий вазифа ҳисобланиб, яхши тарбия кўрган инсонга жамият бойлиги деб қаралган. Инсон зийнати у эгаллаган билимлари билан ўлчанган. Ислом дини таълимотида билимли инсонлар етук деб саналса, мутафаккирларимиз қарашларида комил инсон бўлиш учун кўпгина хусусиятларни эгаллаш лозимлиги ўз аксини топганини кўришимиз мумкин.\nАвлонийнинг фикрича, одам туғилишидан ёмон хулқ билан туғилмайди. Муайян бир шароитда ёмон тарбия натижасида уларда ёмон хулқ пайдо бўлади ва шаклланиб боради. Инсондаги қобилиятни камолга етказиш тарбия билан амалга ошади. Агар инсон яхши тарбия топиб, ёмон хулқлардан сақланса, гўзал хулқларга одатланиб, вояга етса, у барчанинг ҳурмати ва эътиборига сазавор бўлади. Аксинча бўлса, ҳар қандай бузуқ ишларни қиладиган, нодон, жоҳил, ёвуз бир одам бўлиб етишади.\nАбу Наср Форобий дейдики, инсон камолотга ёлғиз ўзи эриша олмайди. У бошқалар билан алоқада бўлиш, уларнинг кўмаги ёки муносабатларига муҳтож бўлади. Бунга таълим-тарбияни тўғри йўлга қўйиш орқали ҳам эришиш мумкин. Чунки мақсадга мувофиқ амалга оширилган таълим-тарбия инсонни ҳам ақлий, ҳам аxлоқий жиҳатдан камолга етказади. Натижада инсон табиат ва жамият қонун-қоидаларини тўғри билиб олади, ҳаётда тўғри йўл тутади, бошқалар билан яхши муносабатда бўлади. Комил инсонни шакллантириш тарбиянинг бир бутун, яхлит икки йўналиши эканлигига урғу беради.\nАбу Райҳон Беруний комилликнинг асосини илмли бўлишда деб ҳисоблайди ва барча иллатларнинг асосий сабаби илмсизликдир, дея урғу беради. Алломанинг фикрича, ахлоқийлик, тўғрилик, одиллик, тадбиркорлик, ўзини вазмин тутиш, камтарлик, инсоф, эҳтиёткорлик, шунингдек, адолатли ва виждонли бўлиш комил инсон қиёфасида акс этиши зарур бўлган энг асосий сифатлардир.\nАбу Али ибн Сино ҳам камолотга эришишнинг бош мезони сифатида билимли бўлишни алоҳида қайд этади. Билимли инсоннинг адолатли бўлиши эса унинг янада юксалишини таъминлайди, дея баҳолаб, адолат руҳий хотиржамликнинг муҳим кўрсаткичи эканлигини уқтиради. Болада ахлоқий хусусиятларни меҳнат, жисмоний, ақлий тарбия билан узвий бирликда шакллантириш, уни чин инсон қилиб камол топтиришда асосий омил деб билади.\nАлишер Навоий асарларида комил инсон муаммоси марказий ўринни эгаллайди ва ўз орзусидаги етук шахсни асарларининг қаҳрамонлари тимсолида гавдалантиришга уринади. У комил инсон ақлли, ахлоқли, билимли, ижодкор, қобилиятли, доно, камтар, инсонпарвар, саховатли, сабр-қаноатли, адолатли, мурувватли, соғлом, жисмонан бақувват, мард ва жасур бўлиши лозимлигини таъкидлайди.\nШунингдек, илм ўрганиш машаққатли юмуш бўлиб, уни ўрганишда айрим қийинчиликларни енгиб ўтишга тўғри келиши, бу йўлда чидамли, қаноатли, бардошли бўлиш орқалигина мукаммал билимга эга бўлиш мумкинлигини уқтиради.\nЮсуф Хос Ҳожиб ҳар бир киши жамиятда муносиб бўлиб камол топмоғи керак, деган қарашни илгари суради. Бунинг учун у туғилган кунидан бошлаб зарур тарбияни олмоғи лозим. Оилада қобил қизни тарбиялаш ҳақида фикр юритар экан, энг аввало оналарнинг маърифатли бўлишлари муҳимлигини таъкидлайди. Фарзанд тарбияси қанча эрта бошланса, шундагина уларнинг ноўрин хатти-ҳаракатларга берилишининг олди олинади.\nҲусаин Воиз Кошифийнинг уқтиришича, инсонни таълим-тарбия орқали қайта тарбиялаш, ақлий қобилиятини ўстириш мумкин. У ўзининг педагогик қарашларида болаларда мустақил фикрлаш қобилиятини ўстириш масаласига алоҳида эътибор беради. Ота-оналар, муаллимлардан бу масалага жиддий ёндашишларини талаб этади. Бунда оилавий ҳамда ташқи муҳит муҳим ўрин тутади. Боланинг тўғри сўзли, ваъдага вафодор, яхши хулқли бўлиб тарбияланишида ички ва ташқи муҳитнинг аҳамияти катта.\nСаъдий Шерозий фикрича, оила, ота-она боланинг бахти, келажаги учун замин яратувчидир. Оиланинг таянчи отадир. У масъулиятли тарбиячидир. Ўз болаларини тарбиялаши, ўқитиши, ҳунарга ўргатиши, жисмонан чиниқтириши керак. Бола қобилиятли ва камқобилиятли бўлиши мумкин. Қобилият ўз-ўзидан ривожланмайди. Унинг ривожланиши учун болани тарбиялаш керак, тарбия бўлмаса, боладаги қобилият сўнади. Мутафаккир тарбияни учта асосий турга: ақлий, нафосат ва жисмоний меҳнат тарбиясига бўлади. Адиб бола тарбиясида ота-онага, яъни оилавий тарбияга катта эътибор беради.\nКомил Хоразмий эса илм-ҳунар, илм-маърифат инсон ахлоқий камолоти, ижтимоий-маънавий ҳаётнинг ривожи учун хизмат қилишини таъкидлайди. У инсондаги камтарликни эскирмайдиган, энг гўзал инсоний фазилат деб билади. Бу фазилатларга эга бўлганлар обрў-эътиборли, комил инсонлардир. Чунки камтарлик инсонни турли нохушлик ва хижолатдан сақлайди ҳамда обрўсини оширади.\nШоир, тарихшунос, таржимон ва хаттот Шермуҳаммад Мунис Хоразмий тилга кўп эрк бермасликни маслаҳат беради. Унинг таъкидлашича, ортиқча сўзамоллик киши бошига қаттиқ тош бўлиб тегиши мумкин. Шоир ўз асарларида халқни адолатли, онгли, билимли бўлишга, жаҳолатдан йироқ туришга даъват этади. Унинг фикрича, адолат шараф кўрки, осойишталик, хушнудликдир. У ёшларни катталар билан мулоқотда камтарликка, уларни ҳурмат қилиб эъзозлашга чорлайди.\nМоҳларойим (Нодира)нинг инсон ва табиатга нисбатан қарашларида фақат шахсий туйғу эмас, балки ёшлар тарбиясида миллий анъаналарнинг роли ҳақидаги фикрлари ҳам намоёндир. У тарбияни инсонпарварлик ғоялари – адолат, инсоф, халқ манфаати билан боғлайди. Нодира ҳаётнинг туб моҳиятини яхшилик биносини барпо этишдан иборат деб билади. Унинг фикрича, кимки тириклик чоғида яхшилик бунёд этган бўлса, ўзининг бу эзгу ишлари билан ўзидан кейин ҳаётда ёрқин хотира қолдиради.\nМуҳаммад Ризо Огаҳийнинг ижодий қарашларида нафосат тарбияси ҳам юқори баҳоланади. Огаҳий миллий анъаналаримиздан меҳмондўстликни гўзал фазилат деб ҳисоблайди. Меҳмонга чуқур ҳурмат билан қараш, меҳмон кутиш, кузатиш одоби Огаҳий ижодида ўз ифодасини топди, одамларни бу фазилатни эгаллашга даъват этди. Инсонга дўст ва душманни ажратиб олиш, ҳаётда ўз ўрнини топиб олишда ғоят муҳимлигини айтади. Унинг фикрича, тўғрисўз кишилар ҳаётда қийинчилик билан яшасалар-да, дунёнинг мавжудлигини сақлаб турадилар, мангу яшайдилар. У илмларни мукаммал эгаллаш ва тил билиш, гўзал хислатларни ўзлаштириш инсонни камолотга элтувчи йўл деб билади.\nБердимурод Бердақ ижодини кузатар экансиз, шоир инсоннинг шахсий бахтини халқ бахти билан боғлиқ деб билишини англайсиз. Бердақнинг фикрича, инсон олий ахлоқий сифатларга, чунончи, беғаразлик, олижаноблик, виждонийлик, меҳнатсеварлик, мардлик каби фазилатларга эга бўлиши лозим. У ёшларнинг ақлий тарбиясида мактабнинг ўрни катта эканлигини таъкидлайди. Мактабда болани яхши хулқ-атворли қилиб тарбиялаш лозим. Айниқса, дарс берувчи муаллим ўз хушмуомалалиги, пок қалблилиги, ҳақгўйлиги, ўз фанини пухта билиши билан болаларга ўрнак бўлиши керак. У инсон туғилган куниданоқ тарбияга муҳтождир, унинг илк тарбиячилари, албатта ота-онадир, деб билади.\nМирзо Улуғбек Марказий Осиё халқлари илм-фани ва маданиятини жаҳон миқёсига олиб чиққан, педагогик фикр тараққиётига муносиб ҳисса қўшган улуғ сиймолардан бири. У аввало ёш авлоднинг ақлий ва маърифий тарбиясига катта аҳамият бериб, уларни дунёвий билимларни эгаллашга даъват этади. Фақат ривожланган фан ва маданият инсон тафаккурининг камол топишини таъминлашига ишонади. Алломанинг уқтиришича, боланинг билим олишга бўлган қизиқиши, ҳавасини оширишда у тарбияланаётган муҳит муҳим ўрин эгаллайди. Оилада ота-она айниқса, ўқимишли ота-она ўз фарзандларининг ҳақиқий инсон бўлиб камол топишига алоҳида эътибор бериши лозим.\nКўрилган : 303\nПолиция архивидан: Ҳибсга олинган чиройли қизлар (10 фотосурат)\nРеспублика госплани раисининг ўринбосари Ислом Каримов ҳузурида…


“Локомотив”нинг Дубайдаги йиғинига яна бир легионер келиб қўшилди (+Фото) / CHAMPIONAT.asia\nTags : Локомотив\nКот-д’Ивуарнинг энг истеъдодли ёш футболчиларидан бири дея эътироф этилаётган Жуниор Ахиссан Лэндри бугундан “Локомотив” машғулотларига қўшилди. Ушбу 20 ёшли ҳужумкор ярим ҳимоячи ўз мамлакатининг ёшлар терма жамоаси билан Африка чемпионатида ғолиб чиқиб, 2013 йилги ёшлар ўртасидаги жаҳон чемпионатида ҳам чорак финалга қадар етиб борганди. Бир қатор гранд жамоалар қизиқишига сабаб бўлган футболчи ўтган йилни Украинанинг “Динамо Киев” жамоасида ўтказди. Айни дамда эса у бизнинг жамоамиз кўригида бўлиб турибди.\nҚуйида “Локо”нинг Дубайдаги тўртинчи кунги машғулоти жараёнидан фотосуратларни томоша қилишингиз мумкин.\nSource\t: lokomotiv.uz\nACL MD2 - GROUP A: AL ITTIHAD 1-1 LOKOMOTIV 0


Озиқ-овқат инқирози — бугун ва эртанги кун – Газета.uz\nОзиқ-овқат инқирози — бугун ва эртанги кун\nДунё мамлакатларида озиқ-овқат танқислиги бошланди. Энди вазият ёмонлашиб бораверадими? Бизни қандай сценарийлар кутмоқда? Вазият қачон ўнгланиши мумкин? «Газета.uz» ушбу мақолада бу борадаги турли таҳлиллар ва фикрларни сизнинг эътиборингизга ҳавола этади.\nLotinchada 13 июн 2022, 19:30 Иқтисодиёт Жамият Жаҳон\nСўнгги йилларда дунёни жиддий инқироз ҳолатига тушириб қўйишга қодир воқеалар, ҳодисалар кўп содир бўлмоқда. Аввало COVID-19 пандемияси жаҳон иқтисодиёти учун жиддий синов бўлган бўлса, иқтисодиёт энди барқарорлашаётган бир вазиятда Россия Украина ҳудудида уруш ҳаракатларини бошлаб юборди, натижада, Европа ва АҚШнинг Россияга нисбатан санкциялари ҳамда Россиянинг уларга қарши чоралари жаҳон бўйлаб ўзаро озиқ-овқат савдоси занжирини узиб қўйди. Инқироз бошландими? Бунга фақат уруш сабаб бўлдими? Вазият қайси томонга қараб ривожланиши мумкин? Бу борадаги вазият қандай сценарийга асосан ва қачон яхшиланиши мумкин? «Газета.uz» ушбу мақолада бу борадаги халқаро экспертлар ва нашрларнинг турли таҳлиллари ва фикрларини сизнинг эътиборингизга ҳавола этади.\nНега озиқ-овқат инқирози юзага келди?\nМутахассисларнинг таъкидлашича, ушбу инқироз кўплаб можаролар, об-ҳаво ўзгариши ва иқтисодий ҳисоб-китоблардаги хатоликлар натижасида анча вақтдан бери етилиб келаётганди. Хусусан, Январь ойи охирида The Times газ нархининг кўтарилиши дунё бўйлаб очарчилик келтириб чиқариши мумкинлиги ҳақида ёзган эди. Мақолада Россиянинг газдан таъсир ўтказиш учун восита сифатида фойдаланаётгани айтилган.\nРоссия ва Украина ўртасидаги қуролли тўқнашув эса ушбу жараённи тезлаштириб, вазиятни янада мураккаблаштирди — Украинадаги дон маҳсулотларини экспорт қилувчи портлар Россия қуролли кучлари томонидан блокланди, Россиянинг ўзи эса ўз маҳсулотларини экспорт қилишдан бош тортди. Ушбу мамлакатлардан амалга ошириладиган озиқ-овқат ва ўғит маҳсулотларининг таъминотисиз ҳозирги муаммони ҳал қилишнинг эса имкони йўқ.\nРоссия дунёдаги энг йирик буғдой экспорт қилувчи мамлакат, Украина эса бу борада бешинчи ўринда туради. Россия ва Украинанинг жаҳон буғдой экспорти бўйича улуши деярли 30% ни ташкил қилади. Украинанинг блокада қилиниши буғдойнинг жаҳон бозоридаги нархини 53% га (йил бошидан буён) ошириб юборди. Ҳиндистон кучли қурғоқчилик туфайли экспортни тўхтатганини эълон қилганидан кейин эса нарх яна 6% га кўтарилди.\nУшбу мамлакатлар нафақат буғдой, балки арпа (Россия ва Украина жаҳон арпа экспортининг 29% ини ташкил қилишади), маккажўхори (15%) ва кунгабоқар ёғи (75%) бўйича ҳам жаҳон экспортининг асосий улушини ташкил қилишади.\nҲали Россия томонидан қуролли ҳаракатларнинг бошланишидан олдин Жаҳон озиқ-овқат дастури вакиллари 2022 йилда кузатилиши мумкин бўлган қийинчиликлар ҳақида огоҳлантирган эди. Йирик буғдой ишлаб чиқарувчи мамлакат — Хитой, ўтган йили сув тошқини туфайли экишнинг кечиктирилгани ва бу йилги ҳосил тарихдаги энг ёмони бўлиши мумкинлиги ҳақида хабар берган. Яна бир йирик буғдой етиштирувчи мамлакат — Ҳиндистонда кузатилган қурғоқчиликдан ташқари, Америка ҳудудларидаги ёғингарчиликнинг кам кузатилаётганлиги ғалла ҳосилдорлигини пасайтириб қўймоқда. «Сўнгги 40 йилдаги энг даҳшатли қурғоқчилик Сомалига ҳам таъсир қилди. Глобал исиш даврига хуш келибсиз», — деб ёзади The Economist.\nҲозир вазият қандай?\n«Урушгача Украина буғдой ва маккажўхори экспорти ўсаётган, Россияники эса пасайиб бораётган эди. Аммо сўнгги пайтларда, кўришимиз мумкинки, Россия экспорти бирдан кўпая бошлади», — дейди AgFlow аграр бозорларни таҳлил қилиш ташкилоти директори Набиль Мседди. Унинг айтишича, Украина экспорт ҳажмининг пасайиши Россиянинг ғалабасидир.\nРоссия ва Украина умумий экспорт ҳамкорларига эга (айниқса Шимолий Африка ва Яқин Шарқда). Озиқ-овқат танқислиги муаммосига дуч келгач, ушбу мамлакатларнинг кўпчилиги ҳозирда ўз захираларини тўлдириш мақсадида Россиядан ёрдам сўраб мурожаат қилишмоқда. The Times’нинг ёзишича, Миср, Эрон ва Туркия ҳозирги кунда Россиянинг энг йирик ҳаридорларига айланмоқда ва Россиянинг ушбу мамлакатларга экспорт ҳажми 500%, 481% ва 381% га ошган.\n«Россия ҳукумати ўз ғазнасини бойитаётган бир пайтда, БМТ Бутунжаҳон озиқ-овқат дастурининг маълумотларига кўра, дунё бўйлаб 50 млн инсон очлик хавфи остида қолмоқда», — деб ёзади The Times. Еврокопо Комиссияси раҳбари Урсула фон дел Ляйеннинг таъкидлашича, Россия «очлик ва дон маҳсулотларини ўз кучини кўрсатиш учун восита сифатида қўлламоқда».\nОзиқ-овқат маҳсулотлари ва қувват манбаи (газ, электр) бир-бири билан узвий боғлиқ. Афсуски иккала томондан ҳам ўз ишлаб чиқариш имкониятига эга бўлмаган мамлакатлар жуда оғир вазиятда қолмоқда. Март ойида, олдин пандемия, кейин эса Россия ва Украина ўртасидаги можаролар сабабли келиб чиққан инқироздан зарар кўрган Шри-Ланкада иқтисодий инқироз авжига чиқди. Таъминот танқислиги, нархларнинг кескин ошиши, энергия таъминоти етишмовчилиги ва маҳаллий валютанинг девальвацияси мамлакатда бир қатор норозиликларга сабаб бўлди ва Шри-Ланка президенти икки марта: апрель ва май ойида фавқулодда вазият эълон қилишга мажбур бўлди. Африкада ва Жанубий Осиёнинг бошқа мамлакатларида ҳам вазият оптимистик эмас.\nThe Economist томонидан эълон қилинган мақолада ёзилишича, ҳозирда шундоқ ҳам дунёда деярли 250 млн инсон очлик остонасида турибди ва агар можаролар тўхтатилиб, озиқ-овқат таъминоти тикланмаса, яна юзлаб миллион аҳоли қашшоқлик чегарасида қолиб кетиши мумкин. Таъкидланишича, бугунги кунда асосий озиқ-овқат маҳсулотларининг юқори нархи сабабли тўйиб овқатланмаётганлар сони 440 млн дан 1,6 млрд га ошган.\nThe Economist’га кўра, Украинанинг озиқ-овқат экспорти 400 млн кишини озиқ-овқат билан таъминлаб келган, бироқ Украина ўз сув ҳавзаларини миналагани ва Россия Одесса портини блокада қилгани сабабли экспорт тўхтаб қолган. Украинадаги дон маҳсулотларини сақлаш омборлари (уруш оқибатида зарар кўрмаганлари) арпа ва маккажўхори каби маҳсулотларга тўла, фермерларда эса навбатдаги, июнь ойининг охирида бўлиши кутилаётган ҳосилни сақлаш учун жой қолмаган, демак маҳсулотлар чириб қолиши мумкин. Кейинги экиш ишлари учун эса мамлакатда ресурслар ҳам, ишчи кучи етмайди. Россия эса, ўз навбатида, шу пайтгача Европа Иттифоқи мамлакатларидан сотиб олиб келинган, аммо ҳозирда экспорти тўхтаб қолган уруғлар ва пестицидлар тақчиллигига дуч келиши мумкин.\nЭнг ёмони, ўғит ва энергия нархининг кўтарилиши фойда олиш кўрсаткичларини тушириб юбормоқда. Санкциялар ва табиий газ учун рақобат иккала бозорни ҳам издан чиқарди. Агар фермерлар ўғит истеъмолини камайтирса, дунё экинларининг ҳосилдорлиги биз учун энг зарур бир вақтда қулайди.\n«Саросимага тушган сиёсатчиларнинг бу воқеаларга муносабати вазиятни янада ёмонлаштириши мумкин. Можаро бошланганидан бери Қозоғистондан Қувайтгача бўлган 23 давлат озиқ-овқат экспортига қаттиқ чекловлар қўйганини эълон қилди. Ўғитлар экспортининг 1/5 қисмидан кўпроғи чекланган. Савдо тўхтаса, очарчилик бошланади», — деб ёзади The Economist.\n«Ўзаро айбловлар ўйини учун барча сценарийлар тайёр: Ғарб Путинни махсус операция учун қораламоқда, Россия эса Ғарб санкцияларини қораламоқда. Дарҳақиқат, муаммоларнинг аксарияти иккинчи томон ҳаракатларининг натижасида юзага келди ва санкциялар эса уларни янада кучайтирди. Ҳаракатсизликни оқлаш учун ажойиб далил. Бу орада эса кўпчилик оч қолади, баъзилари эса ҳалок бўлади», — дейилган The Economist мақоласида.\nДунёни нималар кутмоқда? Вазият яхшиланиши мумкинми?\nБМТ Бош котиби Антониу Гутерриш 18 май куни яқин ойларда кутилаётган «глобал озиқ-овқат танқислиги» таҳдиди ҳақида огоҳлантирди ва бу ҳолат йиллаб давом этиши мумкинлигини айтди.\nThe Economist нашрининг ёзишича, бундай вазиятда камбағаллар кўпроқ азият чекади. «Ривожланаётган мамлакатларда оилалар ўз бюджетининг 25% ини озиқ-овқатга, Африканинг Саҳрои Кабирдан жануброқда жойлашган мамлакатларида эса 40% ини сарфлайди. Мисрда нон овқатланиш рационининг 30% ини ташкил қилади. Кўпгина импорт қилувчи мамлакатлар ҳукуматлари камбағалларга қўшимча субсидиялар ажратишга қодир эмас. Айниқса агар улар энергияни ҳам импорт қилишса, вазият бундан ҳам оғирроқ бўлиши мумкин — чунки ҳозир бу бозор ҳам нотинч».\nМутахассисларнинг маълум қилишича, Россия бу йил дон маҳсулотлари ҳосили бўйича юқори натижага эришиши кутилаётган ягона мамлакат бўлиши мумкин. Осиёнинг бир қатор мамлакатлари, шунингдек, Жазоир, Ироқ, Марокаш, Сурияда кузатилган қурғоқчилик сабабли бу йил ҳосилдорлик кам бўлиши кутилмоқда. Шу билан бирга, Бразилияда ҳам, Канада, АҚШ ва Франция каби йирик аграр мамлакатларда ҳам об-ҳавонинг инжиқликлари сабаб экинларга зарар етган.\nАнтониу Гутерришнинг таъкидлашича, «агар бу йил гап озиқ-овқат маҳсулотларига йўл очиш (Украинадаги маҳсулотлар назарда тутилмоқда) ҳақида борса, кейинги йил озиқ-овқатнинг етишмаслиги ҳақида боради, ва бу бутун дунё бўйлаб 1,6 млрд инсонни қамраб олади». БМТ Бош котиби Украина дон маҳсулотларини ташиш режасини ишлаб чиқишга чақирди.\nВазият ўнгланиши учун ҳукуматлар биргаликда ҳаракат қилишлари керак ва биринчи навбатда ишни бозорлар очиқлигини таъминлашдан бошлаш керак бўлади. «Дунёдаги пальма ёғи экспортининг 60% ини таъминлайдиган Индонезия май ойи охирида экспорт бўйича вақтинчалик тақиқни олиб ташлади. Европа Украинага темир йўл ва автомобиль йўллари орқали Руминия ва Болтиқбўйи мамлакатлари портларига дон жўнатишда ёрдам бериши керак, гарчи энг оптимистик прогнозларга кўра, ҳосилнинг атиги 20 фоизини шу тарзда экспорт қилиш мумкин. Ғаллани фавқулодда фақат энг камбағалларга етказиб бериш керак», — деб ёзади The Economist.\nҚора денгиз блокадасини тўҳтатиш ҳам вазиятни тезда енгиллаштириши мумкин. Украинада қарийб 25 млн тонна маккажўхори ва буғдой сақланиб қолган, бу эса дунёнинг барча иқтисоди энг кам ривожланган давлатларнинг жами йиллик истеъмолига тенгдир. Бу ерда учта давлатнинг саъй-ҳаракатлари керак: Россия Украина кемаларига рухсат бериши керак, Украина Одесса яқинидаги ҳудудни миналардан тозалаши ва Туркия эса эскорт кемаларининг Босфор бўғози орқали ўтишига рухсат бериши керак.\n«Бунга эришиш осон бўлмайди. Россия ҳарбий ҳаракатлар орқали Украина иқтисодиётини бўғишга уринмоқда, Украина эса ўз миналарини зарарсизлантиришни истамаяпти. Томонларни ўз позицияларини юмшатишга кўндириш можарога аралашмасликни танлаган давлатлар, жумладан Ҳиндистон ва Хитойнинг вазифасидир. Беқарорлик даврида дунёни озиқлантириш ҳар кимнинг ва ҳамманинг вазифасидир», — дея хулосалайди The Economist.


Ўзбекистон Хитой билан савдо алоқаларини фаол ривожлантирмоқда: бу нима учун фойдали\n28 Iyun 20:36 / Published in Ўзбекистон янгиликлари\nЎзбекистон ХХР билан иқтисодий ҳамкорликни кенгайтирмоқда\nРоссия билан дўстона муносабатларга қарамай, Мирзиёев бошчилигидаги Ўзбекистон биргина Москва билан иқтисодий алоқаларни ҳал қилишни режалаштирмаяпти. Турли мамлакатлар билан савдо-сотиқ нуқтаи назаридан диверсификация қилиш шундан далолат беради.\nМарказий Осиёда Россия ва Хитой ўртасидаги геосиёсий кураш ҳар йили кучаймоқда. Икки давлатнинг иттифоқчилик муносабатларига қарамай, уларнинг ҳар бири Марказий Осиёда ўз таъсир доирасини кенгайтиришга интилмоқда.\nЎзбекистон ҳам Россия, ҳам Хитой билан «ишлаш» истаган мамлакатдир. Мамлакатлар иқтисодий ва ҳарбий соҳаларда ҳамкорлик қилишлари мумкин.\nИқтисодий жиҳатдан бир мамлакатга қарам бўлиб қолмаслик учун Ўзбекистон учун кўп қиррали сиёсат зарур.\nСўнгги бир йилда Ўзбекистон ва Хитой ўртасида мустаҳкам иқтисодий алоқалар сақланиб қолди. Пандемияга қарамай, Пекин товарларнинг асосий импортчиси ва экспортчиси бўлиб қолмоқда, бунда давом этаётган ва янги лойиҳаларда ҳеч қандай узилишлар бўлмади. Ўзбекистон табиий газ импорти бўйича биринчи ўринда Хитой, кейин тўқимачилик маҳсулотлари, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари эса импорт бўйича бешинчи ўринда туради.\nХитой бозори Россияга алтернатива бўлиши мумкин.\nTagged under: ИҚТИСОДИЁТ, САВДО, ТОШКЕНТ, ХХР, ҚАРАМЛИК\nТошкент вилояти: судя тергов қилинаётган шахсни уй қамоғидан озод қилди