Пул жигардан устунми? - Zamin.uz\n13:35 / 06.09.2020\nПул жигардан устунми?\nВалихон (исм-фамилиялар ўзгартирилган) Қўқон шаҳрининг Чархий мавзесидаги уйнинг биринчи қаватидаги хонадонда онаси ва оиласи билан истиқомат қилган. Ҳеч қаерда ишламаган. Акаси Алихон санъаткор, «Ўзбекконцерт»нинг Қўқон шаҳар бўлими бошлиғи бўлиб ишлаган. А.Хўқандий мавзесидаги кўпқаватли уйдаги хонадонлардан бирида оиласи билан яшаган. Асосий ишидан ташқари тўйларга чиқиб юрган. Валихоннинг овозкучайтиргичи бўлиб, ҳофиз акасининг гуруҳида юриб тўйларда тушган пулдан улушини олиб турган. Шунинг ҳисобига рўзғорини тебратиб келган.\nМеҳр, оқибат, муҳаббат, вафо, ҳалолликни тараннум этувчи қўшиқларни куйлаб танилган ҳофиз ичкиликка ружу қўйган. Ароқ ичиб маст бўлганида иззатталаблик қилиб жанжал чиқаришга одатланган. Мастлигида одам танимаган, яқинларига ҳам ташланаверган. «Пул бўлса чангалда шўрва» дея пулга берилган. Ёши улуғларнинг, онасининг ичкиликбозликдан қайтаришга уринишлари бесамар қолаверган.\nАлихоннинг гуруҳида шогирди Шерқул давраларни қизитадиган қўшиқларни куйлаган. Ака-ука ўртасида келиб чиққан низо билвосита Шерқулнинг ғирромлигига бориб тақалади. Суд жараёнида аниқланишича, Алихоннинг гуруҳини шаҳардаги қаҳвахоналардан бирида ташкил этилаётган зиёфатда хизмат қилишга таклиф этишади. Алихон ўзи бормай шогирдларини юборади.\nВалихон овозкучайтиргичини қаҳвахонага ўрнатиб, зиёфатдаги тушумни хомаки ҳисоб-китоб қилиб ўтиради. Шерқулга қистирилган эллик минг, юз минг сўмликлар умумий қозонга тушмасдан, чўнтагида қолиб кетаётганига эътибор қаратади. Банкетдан сўнг пулни тақсимлаш чоғида Шерқулнинг йирик пулларни яшириб олиб қолганини юзига солиб эътироз билдиради. Танбеҳ бериб, бу ҳақида телефонда акасига айтади. Алихон «Шерқулга бир сўм ҳам берма» дея тайинлайди.\nУч кун ўтиб кўришганида акасининг кайфияти йўқ эди. Рафиқасининг ҳомиласи тушиб қолган экан. Алихон буни онасидан кўради, Валихоннинг уйига келиб, онаси билан сан-манга боради. Шанба куни шогирди Шерқул, унинг ошнаси Шукур билан улфатчилик қилиб, тўйгунича ичади. Банкетда тушган пулларни яшириб қолганини Шерқулнинг юзига солади. У эса ўз навбатида пулни укаси Валихон олиб тургани ва тақсимлаганини айтиб, оловга мой сепади.\nТун ярмидан ўтган, Валихон телевизорда футбол томоша қилиб ётганди. Алихон бир неча марта қўнғироқ қилди. Унга жавоб бермади. Соат бирларда акаси эшикни очишни талаб қилди. «Ташқарига чиқ…» дея сўкинди. Валихон деразадан қараса, унинг ёнида Шерқул билан Шукур, ўзи маст, важоҳати ёмон. Шерқулга қўнғироқ қилиб, «Акамни олиб кетинглар, чиқмайман» деди. Шукурнинг телефонига «Чиқмайман, олиб кетинглар» дея хабар ташлади. Бироқ Алихон икковининг гапига қулоқ солмади.\nБақир-чақир қилиб қўшни хонадонларнинг ҳам тинчини бузаверди. Онасининг деразадан туриб, «Мастсан, уйингга бор, эртага гаплашамиз» деган сўзлари ҳам кор қилмади. Валихон қўшнилардан номус қилиб ташқарига чиқди, акаси билан юзма-юз бўлди. Алихон бирданига пичоқ билан ташланди. Валихон чап бериб, ёзги ошхонадаги қозон қопқоғини, қўлига кирган нарсаларни унга қарата отди. Акаси чап бериб келди-ю, қўлидаги пичоқни сонига санчди. Валихон ошхонага кирди. Пичоқлаб қўйди дея икки қўлига пичоқ олиб ташқарига чиқди.\nАкасининг машинаси ёнига бориб, «Қанисан, чиқ буёққа» дея сўкинди. Шамшод дарахтининг буталари орасидан чиқиб ташланган акасига чап бериб, пичоқни бир марта унинг елкаси остига санчиб олди. Алихон ғулдираб беш-олти қадам юриб йиқилди. Тепасида қўшнилар тўпланди. Валихон ҳушини йиғиб ёрдам сўради. Қўшнилар машинага ортгани қарашиб юборишди. Алихонни «Жентра» машинасида шифохонага олиб борди. Бироздан кейин шифокорлардан бири акаси ҳушига келмай ўлганини маълум қилди.\nПул можароси туфайли акасининг умрига зомин бўлган В.Қориевнинг айби иқрорлигидан ташқари гувоҳларнинг кўрсатмалари, далиллар билан тасдиқланди. Суд қотилга саккиз йил озодликдан маҳрум қилиш жазосини тайинлади.\nМанба: Huquq.uz “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\nҚўқонда коронавирус ҳақида миш-миш тарқатган депутатга жиноий иш очилди\n1-04-2020, 12:18, Жамият\nҚалбаки “Coca-cola” ва “Fanta” ишлаб чиқариб сотиб юрган коллеж ўқувчиси қўлга олинди\n25-09-2019, 09:28, Жамият\nХонанда Манзура оғир жудоликка учради\n15-11-2018, 22:28, Жамият\nШаҳрисабз Халқ банкига маст ҳолатда кириб, жанжал қилган фуқаро қўлга олинди (видео)\n6-11-2018, 21:02, Жамият\n12-05-2018, 08:03, Жамият\n20-09-2017, 22:05, Жамият\nОЧЛ. "Пахтакор" "Шабаб Ал Аҳли" билан дуранг ўйнади\nМашина ва роботлар ишсизликка сабабчими? Иқтисодиёт қандай ишлаши ҳақида\nКеча, 23:44, Технология\nУй тозалашда асқатадиган тавсиялар\nКеча, 22:36, Ҳаёт тарзи\nКеча, 21:01, Жамият\nКеча, 20:04, Спорт\nКеча, 10:25, Дунё


Автопилотнинг хатоси учун ҳайдовчи жавоб беради - xabar.uz\nАҚШда «Tesla» ҳайдовчиси автопилот содир этган йўл-транспорт ҳодисаси учун судга тортилди.\nТафсилот: Воқеа Лос-Анжелес (АҚШ) яқинида содир бўлган. «Tesla Model S» светофорнинг қизил чироғида ҳаракатланиб, йўлда кетаётган «Honda Civic» автомашинасига бориб урилган. Ҳодиса оқибатида икки киши ҳалок бўлган.\nҲайдовчига иккита айблов қўйилмоқда. Суд ишида нафақат Калифорния штати прокуратураси, шунингдек, АҚШ йўл ҳаракати хавфсизлиги миллий маъмурияти (NHTSA) ҳам қатнашяпти. Судга тақдим этилган материалларда «Tesla» автопилоти ёниқлиги факти акс эттирилмаган, NHTSA экспертлари эса автопилот ёниқлигини тасдиқлашган.\nХабарда айтилишича, автопилот ёниқ ҳолатида илгари ҳам инсон ўлимига сабаб бўлган ЙТҲ юз берган.\n«NHTSA эслатиб ўтади, бугунги кунда сотувдаги транспорт воситаларидан биронтаси тўлиқ «ўзини бошқариш» ҳуқуқига эга эмас. Автопилот ёниқлигидан қатъи назар, ҳайдовчи ҳолатни доимий назоратда сақлаши ва кўзини йўлдан узмаслиги шарт. Штат қонунларига мувофиқ, ҳайдовчи автоматлашган тизимлар ёрдамида бошқаришнинг оқибатлари учун жавобгардир», — дейилади NHTSA баёнотида.\nTesla ЙТҲ суд автопилот


Адлия вазирлигининг Апелляция кенгаши қандай фаолият юритади | NORMA.UZ\nЎзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг Апелляция кенгашига апелляциялар ва Ўзбекистон Республикасида ҳаммага маълум товар белгилари деб эътироф этиш тўғрисидаги аризаларни бериш ва уларни кўриб чиқиш қоидалари тасдиқланди (рўйхат рақами 3190, 30.10.2019 й.).\nЭслатиб ўтамиз, Адлия вазирлигининг Апелляция кенгаши интеллектуал мулк объектларининг ҳуқуқий муҳофазаси билан боғлиқ апелляцияларни кўриб чиқиш учун ташкил этилган (1.07.2019 йилдаги ПҚ-4380-сон қарорга қаранг). Адлия вазирлигининг Апелляция кенгаши тўғрисида низом Вазирлар Маҳкамасининг 9.10.2019 йилдаги 856-сон қарори билан тасдиқланган (шарҳга қаранг).\nАпелляция кенгашига апелляция ва аризалар берилади, уларнинг тўлиқ рўйхати билан бу ерда танишиш мумкин.\nМанфаатдор шахслар апелляция ва аризалар бериш билан боғлиқ ҳаракатларни шахсан ўзлари ёки вакиллари, шу жумладан Адлия вазирлиги ҳузуридаги Интеллектуал мулк агентлигида (кейинги ўринларда - ИМА) рўйхатдан ўтказилган патент вакиллари орқали амалга оширишлари мумкин. Ўзбекистондан ташқарида доимий истиқомат қиладиган жисмоний шахслар ва чет эл юридик шахслари ёки уларнинг вакиллари халқаро шартномалар доирасида ҳаракат қилишлари мумкин. Вакилнинг (патент вакилининг) ваколатлари ваколатларнинг ҳажми кўрсатилган ишончнома билан тасдиқланади.\nАпелляция ёки ариза ихтиёрий шаклда тузилади. Бунда Кенгашга кўриб чиқиш учун киритиладиган масалага боғлиқ ҳолда уларда бўлиши лозим бўлган маълумотларнинг тўлиқ ҳажми келтирилган. Апелляция интеллектуал мулк объектига битта буюртмага, ариза эса – битта товар белгисига оид бўлиши лозим. Апелляция материаллари 2 нусхада топширилади.\nАпелляциялар “Ихтиролар, фойдали моделлар ва саноат намуналари тўғрисида”, “Товар белгилари, хизмат кўрсатиш белгилари ва товар келиб чиққан жой номлари тўғрисида”, “Селекция ютуқлари тўғрисида”, “Интеграл микросхемалар топологияларини ҳуқуқий муҳофаза қилиш тўғрисида”ги қонунларида белгиланган муддатларда берилади.\nАпелляция ёки аризага патент божи тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади. Акс ҳолда, апелляция ёки аризани кўриб чиқиш бўйича юридик аҳамиятга молик ҳаракатлар амалга оширилмайди.\nАпелляция ёки ариза ўзбек ёки рус тилида топширилади. Барча қўшимча материаллар, шу жумладан техник ҳужжатлар ўзбек ёки рус тилида 2 нусхада топширилади. Агар қўшимча материаллар бошқа тилда топширилган бўлса, ариза берган шахс 3 ой муддат ичида ушбу материалларнинг ўзбек ёки рус тилига таржимасини тақдим этиши лозим. Акс ҳолда бундай материаллар апелляция ёки аризани кўриб чиқишда эътиборга олинмайди.\nИМАга келиб тушган апелляция рўйхатга олинади ва унга рўйхат рақами берилади. Агар апелляция бериш шартларига жавоб берса, у келиб тушган санадан эътиборан 10 кунлик муддат ичида апелляция берган шахсга апелляция кўриб чиқишга қабул қилинганлиги ҳақида билдиришнома юборилади. Агар апелляция уни бериш шартларини қаноатлантирмаса, мурожаат қилган шахсга апелляцияни кўриб чиқиш учун зарур бўлган маълумотларни 3 ой муддат ичида тақдим этиш таклифи баён қилинган сўровнома юборилади. Маълумотлар кўрсатилган муддатда тақдим этилмаса, апелляция бўйича иш юритиш тўхтатилади ва бу ҳақда апелляция берган шахсга хабар берилади. Муаллиф кўриб чиқишнинг исталган босқичида апелляцияни чақириб олиши мумкин. Бу ҳолда, апелляция бўйича иш юритиш тўхтатилади.\nЙиғилишдан 10 кун аввал томонларга Апелляция кенгаши йиғилишининг ўтказилиш жойи, санаси ва вақти ҳақидаги билдиришнома юборилади. Апелляцияларни кўриб чиқиш муддатлари масалага боғлиқ ҳолда 2 ойдан 6 ойгача муддатни ташкил этади. Аризалар Апелляция кенгаши томонидан 4 ой ичида кўриб чиқилади. Апелляция ёки аризани кўриб чиқиш Апелляция кенгаши йиғилишида амалга оширилади.\nАпелляция кенгашида ишни кўриб чиқишда апелляция ёки ариза берган шахс ёки унинг вакили, бошқа манфаатдор юридик ёхуд жисмоний шахслар қатнашиши мумкин, бироқ уларнинг келмай қолиши ишни кўриб чиқишга тўсиқ бўла олмайди.\nАпелляция кенгаши битта объектга, айнан битта товар белгиси, товар келиб чиққан жой номларига оид бир неча апелляциялар ёки аризаларни кўриб чиқишни томонларнинг розилигини олган ҳолда бирлаштиришга ҳақли. Апелляция кенгашининг қарори ҳар бир иш бўйича алоҳида чиқарилади.\nАпелляция кенгашида ишни юритиш ўзбек ёки рус тилида олиб борилади. Бу тилларни тушунмайдиган шахслар материаллар билан таржимон орқали танишиш ва йиғилишда ўзбек ёки рус тилида сўзга чиқиш ҳуқуқи билан таъминланади.\nАпелляция ёки аризани моҳиятини кўриб чиқиш, қоидага кўра, қуйидаги босқичларни ўз ичига олади:\nАпелляция кенгаши раисининг маърузаси;\nапелляция ёки ариза берган шахс ва (ёки) унинг вакили, шу жумладан патент вакилининг сўзи;\nишга жалб қилинган экспертнинг сўзи;\nкўриб чиқишда иштирок этувчи шахсларнинг Апелляция кенгаши аъзолари ва йиғилиш иштирокчиларининг саволларига жавоблари;\nАпелляция кенгашининг қарори апелляция ёки ариза моҳиятини кўриб чиқиш тугагандан сўнг кенгаш аъзоларининг ёпиқ йиғилиши натижаси бўйича кўпчилик овоз билан қабул қилинади. Овозлар тенг бўлган тақдирда раиснинг овози ҳал қилувчи ҳисобланади. Кенгаш аъзолари овоз беришда бетараф қолиш ҳуқуқига эга эмас. Кенгаш раиси энг охирида овоз беради. Кенгаш апелляция ёки аризани тўлиқ ёки қисман қаноатлантириш ёхуд қаноатлантиришни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади.\nАпелляция кенгашининг қарори иш жилдига қўшиб қўйилади ва 10 иш куни мобайнида апелляция ёки ариза берган шахсларга, бошқа манфаатдор шахсларга юборилади ва ИМАнинг расмий нашрида ва сайтида эълон қилинади.


Пойтахт ерости транспорт тармоғини ривожлантириш мақсадида узунлиги 10 километр бўлган 8 та бекатдан иборат иккита лойиҳани амалга ошириш режалаштирилган. Айни пайтда Тошкент метроси Юнусобод йўналишининг иккита бекатини қуриш ишлари катта суръатларда олиб борилмоқда. Сергели туманига олиб борувчи ерусти «енгил» метроси эса олти станциядан иборат бўлади.\nЮрак стенти Бухорода чиқади\n🕔12:41, 19.11.2019 ✔38\nБухоро вилояти кўп тармоқли тиббиёт маркази ангиография бўлимида ҳар ой қирқдан зиёд мураккаб операция амалга оширилмоқда. Бунинг учун зарур бўлган каркас-стентлар хориждан катта маблағ эвазига олиб келинмоқда.\nУйингиз хатловда эмасми?\n🕔12:41, 19.11.2019 ✔37\nДавлат хизматлари агентлиги томонидан ваколатли идоралар билан биргаликда кўчмас мулк объектларини Давлат хизматлари марказлари ёки Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали давлат рўйхатидан ўтказишда юридик ва жисмоний шахсларнинг кўчмас мулк объектига нисбатан қайси ваколатли орган томонидан, қандай асосларга кўра тақиқ ёки хатлов қўйилганини аниқлаш имконияти яратилди.\nҚишки таътил ўзгариши мумкин\n🕔12:40, 19.11.2019 ✔38\n22 декабрда ўтказиладиган сайлов муносабати билан талабаларнинг қишки таътил муддати ўзгариши мумкин.\n✔ 38 🕔 12:41, 19.11.2019\n✔ 37 🕔 12:41, 19.11.2019\n✔ 38 🕔 12:40, 19.11.2019\nАндижон шаҳридаги Ёшлар марказида вилоят ҳокими Шуҳратбeк Абдураҳмонов олий ўқув юртларида таҳсил олаётган талаба-ёшлар билан учрашди, дея хабар берди ЎзА.\n✔ 355 🕔 14:23, 11.11.2019\nБу қўрғонни асрашга барча масъул\nТошкент вилояти Қибрай туманида оилавий муносабатлар ва мол-мулк сабаб ўзаро низолашган оилаларни яраштиришга бағишланган очиқ мулоқот ўтказилди, дея хабар берди ЎзА.\n✔ 349 🕔 14:17, 11.11.2019


Шота Арвеладзе: "Финалда АГМКдан реванш олишни истаймиз" » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nШота Арвеладзе: "Финалда АГМКдан реванш олишни истаймиз"\n26 сентябрь 2019, 23:47\nЎзбекистон Кубоги ярим финали доирасидаги "Пахтакор" - "Насаф" (2:1) учрашувидан сўнг мезбонлар устози Шота Арвеладзе матбуот анжуманида иштирок этди.\nКубок ўйинларидан олдин футболчиларга доим бир нарсани тушунтираман. Кубок бу соврин ютиш учун энг яқин йўл. Чемпионатда 26, 38та тур бўлади, Кубокда эса максимум 5 та ўйинда ютиб соврин қўлга киритиш мумкин. Бугунги баҳс мухлисларга ёқадиган томошабоп бўлди деб ўйлайман. "Насаф"ни ҳам чиройли ўйин билан табриклайман. "Пахтакор" учун қайғурадиган, шу ерда ишлайдиган, бизни молиялштирадиганларни табриклайман", - дейди Шота Арвеладзе.\n- Бу мавсум Суперлигада "Пахтакор"га тенг келадиган клубни кўрмадик. Аммо ОЧЛда муаммолар борлиги сезилиб қолди, янги мавсумдан олдин қайси чизиқларни кучайтирмоқчисиз?\n- Айни пайтда янги мавсум ҳақида эмас бу мавсумни тугатиш ҳақида бош қотириш керак. Албатта селекция ишлари давом этади. Яхши сифатли ўйинчилар Европада, Аргентинада, Бразилияда бўлади.\n- Кетма-кет иккинчи йил АГМК билан финалда ўйнайсизлар. Ўтган мавсум имконият бой берилганди. Бу йилги финалдан нима кутяпсиз? Бундан ташқари финал қайси стадионда бўлишини хоҳлардингиз?\n- Яхши, сифатли майсага эга, кўплаб мухлислар келадиган ва финал муҳити сезилиб турадиган стадионда ўйнашни хоҳлардим. АГМКни кетма-кет иккинчи йил финалга чиққани билан табриклайман. Ўтган мавсум учун улардан реванш олишни истаймиз.\n- Чемпионлик қўлга киритилди, ОЧЛ йўлланмаси нақд бўлди. Шундай паллада футболчиларни руҳлантириш қийин бўлмаяптими?\n- Футболчилардан ўзлари ёқтирмайдиган иш қилишларини талаб қилаётганимиз йўқ. Улар футбол ўйнашни севишади. Мен бир мисол келтираман, Шотландияда "Глазго Рейнжерс"да ўйнаганимда чемпион бўлганимиздан кейин байрам қиламиз дейишди. Шунда клуб нечанчи марта чемпион бўлди деб сўрадим, 50-марта деб жавоб беришди.\nМавсум охирида биз Кубокни ҳам Лига кубогини ҳам ютдик. Шунда "олтин хет-трик" неча марта бўлганини сўрадим, 115 йиллик тарихда атиги 7 марта бўлган дейишди. Тушунаяпсизми? Барча мусобақаларни ютиш жуда ҳам қийин. Бу йил Ўзбекистонда илк бор учта соврин ютиш имконияти пайдо бўлди тўғрими? Эслаб қолинглар Ўзбекистонда қайси клуб биринчи бўлиб 7 марта "олтин хет-трик"ни қўлга киритса ўша клуб Осиёнинг энг кучли жамоаси бўлади.\nШу боис биз ҳам учта совринни ютишни хоҳлаймиз. Олдинда битта финал, Лига Кубогида ярим финал ҳамда Суперлигада 6 та ўйин бор. Суперлигада бежизга чемпион бўлмаганимизни исботлашимиз керак. Барча рақибга қарши муносиб ўйнашимиз лозим, футболчилар шунда ўсишади ва тажриба тўплашади.\nЯнгиликлар » Спорт » Шота Арвеладзе: "Финалда АГМКдан реванш олишни истаймиз"\n07:51 Шота Арвеладзе: "Ўзбекистон терма жамоасига ЖЧ саралашида супер стартни тилайман"


Бугунги кунда таълим соҳасида олиб борилаётган ислоҳотлар ўқитувчиларнинг ижтимоий ҳимоясининг кучайтирилишига сабаб бўлаётган бўлсада, баъзи бир ўқитувчиларнинг касбига доғ тушираётгани, хизмат вазифасини суиистеъмол қилаётгани дилингизда ғашлик уйғотади.\nҚува қишлоқ хўжалик ва ижтимоий иқтисодиёт касб-ҳунар коллежида бўлим бошлиғи вазифасида ишлаган В.Рустамовга ўз вақтида ҳайдовчилик гувоҳномасини ололмаган собиқ ўқувчиси М.Абдуллаев ёрдам сўраб мурожаат қилади. Ўз навбатида В.Рустамов даромадли ишни ортга суришни истамайди. Дарҳол ниятини амалга ошириш ва шу баҳона яхшигина пул ишлаб олиш мақсадида собиқ ўқувчиси М.Абдуллаевга ҳайдовчилик гувоҳномасини олиш учун давлатга тўланадиган божлардан ташқари яна вилоят ИИБ ЙҲХБда ишлайдиган мансабдор шахсларга ҳам “хизмат” ҳақи бериш кераклигини, бўлмаса иши битмаслигини айтади. “Хизмат” эвазига 200 АҚШ долларини сўради.\nМ.Абдуллаев ўзининг оилавий шароити оғирлигини, бунча пули йўқлигини айтганда эса ўқитувчи В.Рустамов ишни 150 АҚШ доллари эвазига битказиб беришга ваъда берди.\nАммо унинг бу тадбири амалга ошмай қолди. Собиқ ўқувчининг аризасига асосан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимлари томонидан тадбир уюштирилди. Ўтказилган тадбирда В.Рустамов собиқ ўқувчисидан 150 АҚШ долларини олаётган вақтида қўлга олинди.\nЖиноят ишлари бўйича Қува туман суди ўзининг навбатдаги суд мажлисида мазкур жиноят ишини мазмунан кўриб чиқиб, судланувчи мансабдорлик ва моддий жавобгарлик лавозимларида ишлаш ҳуқуқидан маҳрум этилиб, ахлоқ тузатиш ишлари жазосига ҳукм қилинди.\nЗафаржон ОМОНОВ, жиноят ишлари бўйича Қува туман судининг раиси.\nPrevious: КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ КУРАШНИ ҲАР КИМ ЎЗИДАН, ЎЗ ВИЖДОНИДАН БОШЛАШИ КЕРАК\nNext: ОНА… НИКОҲ ЎҚИДИ


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - АЛЛОҲНИНГ ГЎЗАЛ ИСМЛАРИ БОРДИР\nАЛЛОҲНИНГ ГЎЗАЛ ИСМЛАРИ БОРДИР\n2016 йил 15 март\n«(Эй Муҳаммад!) Айтинг: “Аллоҳ, деб ёдланг ёки Раҳмон деб ёдланг. Қандай ёдласангиз ҳам (жоиздир). Зеро, Унинг исмлари гўзалдир”. (Эй Муҳаммад!) Сиз намозингизни жуда жаҳрий (баланд овозда, ошкора) ҳам қилиб юборманг (токи мушриклар эшитиб, Қуръонни ҳақорат қилмасинлар) ва ўта махфий ҳам қилиб юборманг (токи саҳобаларингиз тинглаб, фойдалансинлар). Шуларнинг (жаҳрийлик билан махфийлик) ўртасидаги йўлни истанг! “Ҳамд фарзанд тутмаган, подшоҳлигида шериги йўқ, хорликдан (қутқарувчи) дўсти бўлмаган (яъни, ҳеч кимга муҳтож бўлмайдиган) Зот – Аллоҳга хосдир”, денг ва (улуғлаб) Унга такбир айтинг!» (Исро, 110–111).\nОятнинг нозил бўлиши ҳақида бир неча ривоят бор. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Мушриклар Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг “Ё Аллоҳ, ё Раҳмон” деб дуо қилаётганларини эшитиб: “Муҳаммад бизни ягона илоҳга ибодат қилишга буюриб, ўзи иккита илоҳга дуо қиляпти!” дейишди. Шу воқеадан сўнг ушбу оят нозил бўлди».\nБаъзи муфассирлар айтади: «Олдинлари араблар, жумладан, мусулмонлар ҳам мактубларнинг бошига “Бисмикаллоҳумма” (Аллоҳнинг исми билан), деб ёзишар эди. «Албатта, у Сулаймондандир ва у (мактубда): «Меҳрибон ва Раҳмли Аллоҳ номи билан» (Намл, 30), ояти нозил бўлгач, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Меҳрибон ва Раҳмли Аллоҳ номи билан”, деб ёздирадиган бўлдилар. Шунда мушриклар: «Биз “Ар-Роҳим”ни биламиз, “Ар-Роҳман” ким?» дейишди. Шундан сўнг мазкур оят нозил бўлди.\n«...(Эй Муҳаммад!) Сиз намозингизни жуда жаҳрий (баланд овозда, ошкора) ҳам қилиб юборманг (токи мушриклар эшитиб, Қуръонни ҳақорат қилмасинлар) ва ўта махфий ҳам қилиб юборманг (токи саҳобаларингиз тинглаб, фойдалансинлар)...» (Исро, 110).\nИбн Аббос (розияллоҳу анҳу) бу оятнинг тафсирида бундай деган: “Бу оят Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Маккада яшириниб юрганларида нозил бўлган. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) асҳоблар билан намоз ўқисалар, овозларини чиқариб қироат қилардилар. Мушриклар эшитиб қолишиб, Қуръонни, уни нозил қилганни ва уни еткизганни ҳақорат ва мазах қилишарди. Аллоҳ таоло Расулига бундай буюрди: “(Эй Муҳаммад!) Сиз намозингизни жуда жаҳрий ҳам қилиб юборманг, мушриклар қироатингизни эшитиб қоладилар. Қуръонга қулоқ тутадиган асҳобларингиз эшитмай қоладиган даражада ўта махфий ҳам қироат қилманг. Жаҳрий ва махфийнинг ўртасида ўқинг” (Имом Муслим ривояти).\nИбн Сийрин айтади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) кечаси саҳобаларнинг уйлари атрофида айланардилар. Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) намозида ниҳоятда паст овозда қироат қилар эди. Умар (розияллоҳу анҳу) эса, баланд овозда қироат қилар эди. Тонг отгач, Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳум) Пайғамбаримиз (алайҳиссалом) ҳузурларига келганларида, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Абу Бакр (розияллоҳу анҳу)дан: “Нега овозингизни чиқармай ўқийсиз?” деб сўрадилар. “Мен Раббимга муножот (қалбимдагиларни яширин айтаман) қиламан, У менинг ҳожатларимни билади”, деди. Умар (розияллоҳу анҳу): “Мен Шайтонни қуваман ва мудраганни уйғотаман”, деди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Абу Бакрга овозини бир оз кўтаришни, Умарга овозини бир оз пастлатишни буюрдилар» (Табарий ривояти).\nОйша онамиз (розияллоҳу анҳо) бу оятнинг дуо хусусида нозил бўлганини айтганлар (Имом Муслим).\nБу оятда қироат “намоз” деб аталган. Зеро, намоз қироат, руку, сажда ва қаъдадан иборат. Қироат намоз амалларидан бири. Бу оятда, балоғат қоидасига биноан, кулл (бутун) билан жуз (бўлак) ифодаланган. Бу қоидани ҳадисларда ҳам кўришимиз мумкин. Саҳиҳ қудсий ҳадисда: “Намозни ўзим билан бандам ўртасида тақсим қилдим”, дейилган. Яъни, бу ҳадисдаги “намоз”да Фотиҳа сурасини қироат қилиш назарда тутилган” («Ал-Жомиъ лиаҳкомил Қуръон»).\n«Ҳамд фарзанд тутмаган, подшоҳлигида шериги йўқ, хорликдан (қутқарувчи) дўсти бўлмаган (яъни, ҳеч кимга муҳтож бўлмайдиган) Зот – Аллоҳга хосдир», денг ва (улуғлаб) Унга такбир айтинг!»\nЯъни, Аллоҳ таолонинг, яҳудий ва насоролар ўйлаганидек, фарзанди йўқ, мушриклар хаёл қилганидек шериги йўқдир. «...ва (улуғлаб) Унга такбир айтинг!» Яъни, Аллоҳ таоло фарзанд ва шерикка муҳтож эмас, улуғдир.\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) намозга “Аллоҳу акбар” деб киришар эдилар.\nАбдулҳамид ибн Восил айтади: «Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): Ким “Қулил ҳамду” оятини ўқиса, Аллоҳ таоло унга ер ва тоғ мислича ажр ёзади. Чунки Аллоҳ таоло Ўзига фарзанд нисбатини берганлар ҳақида: “(Эй, мушриклар!) Сизлар шундай оғир гап айтингизки, унинг (оғирлигидан) осмонлар ёрилиб, Ер бўлиниб, тоғлар қулаб, парчаланиб кетаёзур” (Марям, 89–90), деганлар» .\nХабарда келишича, бир киши Пайғамбаримиз (алайҳиссалом)га қарздорлиги ҳақида шикоят қилиб келганда, у зот: “Қулидъуллоҳа...” оятидан суранинг охиригача ўқишни ва: “Ўлмайдиган Зотга таваккул қилдим”, деб уч маротаба дуо қилишни буюрдилар («Ал-Жомиъ лиаҳкомил Қуръон»).


«Ҳозир пойтахтда камида 30 фоиз реклама шитлари ноқонуний ўрнатилган. Улардан на солиқ, на маҳаллий бюджетга йиғим пули тушаётгани йўқ. Назорат билан эса ҳеч ким шуғулланмаяпти»\nШу йил 11 сентябрда қабул қилинган «Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий ва институционал тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги президент фармонига асосан, Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳузурида Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги ташкил этилди.\nУшбу агентликка бевосита истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш билан бирга реклама бозорини тартибга солиш вазифаси юклатилди.\nKun.uz мухбири Монополияга қарши курашиш қўмитаси бошқарма бошлиғи Дилшод Азимов билан ташқи рекламалар ва уларнинг назорати мавзусида суҳбатлашди.\nУнинг таъкидлашича, Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги тузилиши билан реклама соҳасида ягона назорат қилувчи давлат органи ташкил этилди. Бунга қадар ушбу функцияни собиқ Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитаси бажариб келаётганди.\nРақобат қўмитаси 2019 йил январида тугатилгач, шу вақтдан бошлаб то сентябрда юқоридаги фармон қабул қилиниб, Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги ташкил этилишигача бўлган оралиқ вақт – 8 ой давомида алоҳида ташкилот реклама масаласи назорати билан шуғулланмаган.\n– Кўчалардаги турли баннерларда жойлаштирилган ташқи рекламалар қай тартибда жойлаштирилади ва назорат қилинади?\n– Ташқи рекламалар – шаҳарнинг юзи. Кўпчиликнинг фикрича, шаҳарда нима реклама қилинаётганига қараб, ҳудуднинг иқтисодий аҳволи ҳақида фикр юритиш мумкин. Мен ҳам ташқи рекламалар иқтисодиётнинг кўрсаткичи деб биламан. Айтайлик, қиммат машина реклама қилинаётган баннерга кўзингиз тушса, демак, бу шаҳарликларнинг уни сотиб олишга қурби етишини англатади.\n2018 йил 30 августда Вазирлар Маҳкамасининг томонидан қабул қилинган «Ташқи рекламаларни жойлаштириш соҳасидаги фаолиятни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори қабул қилиниб, реклама бўйича қатор янгиликлар қилинди.\nУнда ташқи реклама учун ерларни аукцион орқали бериш кўзда тутилган. Агар олдинлари ҳудуддаги ҳокимликларга бориб, «Мен шу ҳудудда реклама баннерини жойлаштирмоқчиман» деб сўрасангиз, «ҳа» ёки «йўқ» деган жавобни беришарди. Розилик ололмасдан кетган талабгорнинг эртаси куни ўша ерга бошқа реклама осилганини кўриш ҳоллари ҳам учраб турарди.\nАукцион орқали реклама ҳудудларининг сотилиши билан эса коррупцион ҳолатларнинг олдини олишни мақсад қилганмиз. Оддийгина мисол: машина рақамларининг аукцион орқали сотила бошлагани ҳам соҳада турли тартибсизликларнинг олдини олишга ёрдам бергани сир эмас. Худди шундай, реклама учун жойларнинг ҳокимият томонидан онлайн рўйхати тасдиқланиши ва унинг аукционга қўйилиши билан хоҳлаган тадбиркор савдода қатнашади ва ўз конструкцияларини ўрнатилган тартибда ўша ҳудудга қуради.\nАйни пайтда «Рекламадан холи ҳудуд» атамасини қабул қилиш бўйича таклиф ҳам ишлаб чиқилган. Чунки, айтайлик, диний муассасаларимиз ёнига динга мақбул бўлмаган бирор маҳсулот рекламаси қўйилса, одамларга ёқмаслиги мумкин.\nШунинг учун «рекламадан холи ҳудуд»га диний муассасалар, тарихий обидалар, давлат ташкилотлари (президент қароргоҳи, президент администрацияси, Вазирлар Маҳкамаси, Олий Мажлис, Олий Суд ва ҳокимликлар бинолари) киритилиб, уларга тааллуқли бўлган ердан 50 метр узоқликкача бўлган ҳудудда рекламалар қўйилмаслиги тўғрисида таклиф киритдик.\nБунинг билан биз ҳам тадбиркорни имкон борича чекламасликка ҳаракат қиламиз, ҳам турли ноқулайликларнинг олдини олишга эришамиз.\n– Гарчи аукцион орқали реклама ўрнатиш мумкин бўлган ерларни сотиш тўғрисида қарор чиқарилган бўлса-да, уни амалга татбиқ қилиш механизми ҳали мавжуд эмас.\n– Бир йилдан ошган бўлишига қарамай, ҳали тўлиқ бу система ишламаяпти. Айни пайтда Монополияга қарши курашиш қўмитаси томонидан аукционни қай тарзда амалга оширилиши бўйича тартиб ишлаб чиқилиб, Вазирлар Маҳкамасига тақдим этилган.\nШунингдек, «Ташқи рекламаларни жойлаштириш соҳасидаги фаолиятни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» қарорга асосан, 2018 йил 1 декабрдан бошлаб, ташқи реклама агентликлари ўзларига тегишли бўлган реклама конструкциялари учун маҳаллий йиғим тўлашлари керак бўлади. Бу тўлов шу кунгача ҳам бўлган, фақат 2018 йил 1 декабрдан бошлаб бу маблағнинг 90 фоизи бевосита маҳаллий бюджетга, 10 фоизи «Тасвирий ойна» ижодий уюшмаси ходимларини қўллаб-қувватлаш учун ажратилади.\nМасалан, реклама конструкцияси Чилонзор туманида жойлаштирилган бўлса, маҳаллий йиғим Чилонзор тумани бюджетига тушиши керак.\n– Айни пайтда республика бўйича жами қанча ташқи реклама конструкциялари мавжуд? Яъни аҳоли қанча ташқи рекламани истеъмол қилмоқда?\n– 2018 йил 1 декабр ҳолатига кўра, конструкциялар сони 9 минг 605 тани ташкил этган бўлса, жорий йил 1 сентябрда уларнинг сони 10 минг 170 тага етган.\nЎзбекистонда олтига уч ҳажмидаги реклама шитлари энг машҳур формат ҳисобланиб, мавжуд конструкцияларнинг тахминан 80 фоизини шу форматдагилар ташкил қилади.\nТашқи реклама сони бўйича 6 ярим минг конструкция билан Тошкент шаҳри биринчи ўринни эгаллайди. Кейинги ўринларни эса Самарқанд ва Тошкент вилоятлари банд қилади. Лекин улардаги рекламалар сони пойтахт билан солиштирганда сезиларли даражада кам.\n– Ташқи рекламалардан олинадиган маҳаллий йиғим ҳақида гапирдингиз. Улар ҳам ҳудудий ва бошқа омилларни ҳисобга олган ҳолда бир-биридан фарқ қиладими?\n– Тарифлар 2га бўлинган: маҳаллий ва хорижий маҳсулот рекламаси учун алоҳида.\nШунингдек, айни пайтда республикада рекламага тегишли янгиланган ва эски тарифлар мавжуд. Энг эски тариф Тошкент шаҳрига тегишли. Бу 2009 йилдан 2019 йилгача бўлган муддатда ўзгармаган. Ўз-ўзидан нега ўзгаришсиз қолган, деган савол пайдо бўлиши табиий. Бу кимгадир керак бўлган ёки бошқа яна қанақадир сабаблари бўлиши мумкин.\nБугунги кунда энг кичик тариф ҳам Тошкент шаҳрида бўлиб, 1700 сўмни ташкил этади. Пойтахтнинг ўзи 3та зонага бўлинган бўлиб, улардаги реклама тарифлари нархи бир-биридан фарқланади.\nБуни бошқа вилоятлар билан солиштирадиган бўлсак, масалан, Хоразм, Қашқадарё, Наманган, Фарғона вилоятларида тариф 20 минг 273 сўм қилиб белгиланган.\nАйрим вилоятларда бу тарифлар ҳокимлар қарори билан тасдиқланган бўлса, бошқаларида Халқ депутатлари вилоят кенгашлари томонидан тасдиқланган.\nТошкент шаҳрида эса 10 йилдан бери тарифлар янгиланмаётгани ҳам жумбоқли масала.\n– Давлат бюджетига ташқи рекламалардан ўртача қанча маблағ тушади?\n– 2016 йилда 5.9 миллиард, 2017 йилда 6.7 миллиард, 2018 йил 9.2 миллиард сўм маблағ тушган бўлса, ташқи рекламалардан жорий йил 4.5 миллиард сўм пул давлат бюджетига тушган. Унинг 1.5 миллиарди эса Тошкент шаҳридан олинган маблағ ташкил қилади.\nВаҳоланки, пойтахтда 6 ярим минг атрофида реклама шитлари мавжуд. Тахминан ҳисоблаганда, йилига 10 миллиард сўмдан кам пул тушиши керак эмас.\nЖиззах вилоятида эса реклама тўловлари умуман қилинмаган. Лекин айни пайтда Жиззахда 150та конструкция бор. Агар тахминан ҳисоблайдиган бўлсак ҳам, 150 та конструкцияни маҳаллий маҳсулот рекламаси учун ихтисослашган деган ҳолда ҳисобланганда Жиззахда 1 квадрат 8 минг 120 сўмлигини инобатга олсак, Жиззах вилояти бюджетига 2019 йилда 204 миллион сўм пул тушмаган.\nМонополияга қарши курашиш қўмитаси томонидан бу бўйича Молия вазирлигига, ҳокимликларга турли таклиф ва маълумотлар тақдим этилган. Чунки бу – бюджет маблағи. Шунинг учун унга эътиборли бўлиш зарур.\nҲокимликлар бу масалани тўлиқ тушунмаган. Шунинг учун улар ташқи рекламадан келадиган тушумни назорат қилишда кўпинча сусткашлик қилишмоқда.\n– Реклама конструкцияси аукцион орқали сотувга чиқарилса, бу каби ҳолатларнинг олди олиниши мумкинми? Агар шундай бўлса, нега ҳалигача аукционда сотиш тартиби тўлиқ ишламаяпти?\n– Тегишли вазирликлар билан ўрганиб чиқиб, реклама конструкцияларини аукционда бериш тартиби бўйича қарор лойиҳаси ўтган йили 1 декабрда Вазирлар Маҳкамасига тақдим қилинган, бироқ ҳали тасдиқланганича йўқ.\nБу оралиқ муддатда тадбиркорлик субъектларига тўсқинлик қилинишига олиб келувчи ҳолатлар пайдо бўляпти. Чунки 1 декабрдан кейин ўз реклама шитини қўйиш учун Қурилиш бошқармаларига мурожаат қилишса, улар бу ҳуқуқ биздан аукционга ўтган, деб жавоб беришади. Ваҳоланки, ҳали аукционда бериш тартиби тасдиқлангани йўқ.\nОқибатда хоҳлаганча бетартиб шитларни жойлаштириш авж олди. Биргина Тошкент шаҳрининг ўзида ўтган йили мавжуд бўлган 6 минг 220та реклама шити ҳозирги кунда 6 ярим мингдан кўпроқни ташкил этмоқда. Ўз-ўзидан шунча ташқи реклама қаердан келди, деган савол туғилади. Ҳозир пойтахтда камида 30 фоиз реклама шитлари ноқонуний ўрнатилган. Улардан на солиқ, на маҳаллий бюджетга йиғим пули тушаётгани йўқ. Назорат билан эса ҳеч ким шуғулланмаяпти.\nАгар биз кимгадир «Йўқ, айни пайтда реклама конструкциясини ўрнатолмайсиз, аукционда ҳал бўлиши керак», деган жавобни берсак, бошқаси ўз билганича ўша ерга реклама конструкциясини қуряпти.\nРеклама конструкциясининг қурилиши талабларга жавоб берадими, унинг реклама паспорти мавжудми, деган саволларни ҳеч ким бермаяпти. Аслида, уларнинг назорати туман ва шаҳар ҳокимликларининг ва қурилиш бошқармаларининг бўйнида бўлиши керак.\nТадбиркорлар орасида ноқонуний ўрнатилган рекламаларидан аукцион ўтказилиш тартиби тасдиқлангунча тез-тез фойда қилиб олайлик, кейин бузилса ҳам майли, деган мақсадда юрганлари ҳам бор.\nКейинчалик аукцион тизими ишлай бошлагач, ҳокимликлар қаерларда реклама ўрнатиш мумкинлиги бўйича схемани тасдиқлаб беради ва шу бўйича тадбиркор рекламани қаерга жойлаштириши мумкинлигини аниқ билиб олади. Лекин унгача бўлган вазиятни ҳам аниқлаштириб олиш зарур. Ҳозирги кунда кўчаларда иккита йўл оралиғига ҳам реклама қоғозлари ўрнатилган. Қонун бўйича эса улар йўл бўйида 2 метрдан кўпроқ чиқиши мумкин эмас.\nЭнди фараз қилайлик: 6х3 форматидаги рекламаларнинг ҳам йўлга чиқиб турганлари кўп. Агар каттароқ транспорт воситаси ўтаётиб талафот кўрадиган бўлса, яхши бўлмаслигини ҳам ўйлаб кўриш зарур.\nЮқорида таъкидланганидек, рекламалар – шаҳарнинг юзи. Бетартиб ва ҳаддан ошиқ рекламалар келаётган туристларда салбий муносабат уйғотиши эҳтимоли ҳам катта. Шу жиҳатдан бизга сон эмас, сифат муҳимроқ.\nПойтахтга 6 минг рекламанинг ўрнига 3 минги ҳам етиши мумкин. Уларнинг орасидан примитив кўринишдагиларини чиқариб ташлаб, янгича LED-экрандагиларини ўрнатиш эса замон талаби.\nҲозир кўпчилик нархи арзон бўлгани учун ҳам ташқи рекламаларни кўпайтириб юбораётган бўлиши мумкин. Лекин Хоразмда Тошкентга нисбатан рекламанинг нархи қиммат бўлиши ҳам яхшилик белгиси эмас. Чунки реклама берувчи ўз маҳсулотини Хоразмда реклама қилиш фикридан қайтиши мумкин. Ва Хоразмда ташқи реклама яхши ривожланмаслиги эҳтимоли пайдо бўлади. Ҳозир ҳам бу ҳудуддаги рекламалар сони кўп эмас – 281та.\n– Таъкидланганидек, баъзи ҳудудларда реклама ҳаддан ортиқ кўп бўлса, айрим жойлар ҳақида бундай дейиш қийин. Балансни сақлаш учун тартибга солиш механизми қандай бўлиши керак?\n– Айни пайтда пойтахт ташқи рекламалар билан тўйиниб бўлган. Бу ҳудудда жойлаштириладиган рекламалар нархи бошқа ҳудудларга қараганда юқори бўлиши керак, деган талабни ишлаб чиққан таклифларимизга қиритганмиз. Бу ҳолда вилоятлар иқтисодий ривожланиш, аҳоли зичлиги каби омилларни ҳисобга олган ҳолда 3та гуруҳга ажратилган.\nБиринчи гуруҳга Тошкент шаҳри, иккинчи гуруҳга Самарқанд ва Бухоро вилояти киритилса, қолган ҳудудлар учинчи гуруҳга киритилиши режалаштирилган.\nБунда агар пойтахтда жойлаштириладиган реклама нархи 1 квадрат метр учун 50 минг сўм бўлса, бошқа ҳудудларда бундан пастроқ бўлади. Ва ўз навбатида улар ҳам зоналарга бўлинади.\nҲозир Қорақалпоғистонда реклама учун тўлов жорий қилинмаган. Балки бу нарса тўғридир. Чунки ҳудудда бор-йўғи 81та реклама конструкцияси қурилган.\nТаклифлар бўйича ташқи реклама ривожланмаган ҳудудларда ҳам бу йўналиш тараққий этиши учун алоҳида эътибор қаратилган. Агар ҳозир фақат вилоят, туман марказларида ташқи реклама саноати ривожланаётган бўлса, энди бошқа ҳудудларда ҳам тараққий қилдириш учун замин яратишни белгилаганмиз.\nЯнги тартиб тасдиқланса, реклама учун тариф ставкалари Халқ депутатлари вилоят кенгашлари томонидан белгиланиши мақсадга мувофиқ бўлади деб топдик. Чунки улар ҳудудларнинг хусусиятларини яхшироқ билишади ва адолатли нарх белгилашлари ҳам осонроқ бўлади. Кенгашлар қарори билан баъзи ҳудудларда ташқи рекламани кўпайтириш ва тадбиркорларга имкон бериш учун «ноль» ставка белгиланиши мумкин. Шунда маҳаллий йиғим ундирилмасдан ташқи рекламаларни кўпайтиришга эришиш имкони бўлиши мумкиндир.\n– Кўчаларда қолдириб кетиладиган ёки бекат ва дарахтларга турли одамлар томонидан ёпиштириладиган эълонлар назорати ҳам ташкил қилинганми? Уларнинг ишончлилиги ёки сифати назорат қилинадими?\n– Аслида, бу каби рекламаларни ёпиштириш мумкин эмас. Имкон қадар улар учун маъмурий жавобгарлик ёки бошқа чеклаш усулларини қўллаш илинжидамиз.\nАйрим ривожланган Европа давлатларида бекат ва дарахтларга ёпиштириб кетилган эълонларни камайтириш учун уларда кўрсатилган телефон рақамларини ўчириб қўйиш усулидан фойдаланишади. Ҳозир бизда ҳам шунақа рекламаларни ёпиштириб кетишаверади, фаррошлар эса уларни кўчириб олишга мажбур бўлишади. Кимдир уй ижарага қўйиш учун, кимдир таъмирлаш учун эълон қолдиради. Уларнинг орасида ноқонунийлари ҳам кўп. Буни бир сўз билан «арзон ҳийла» деб ҳам аташ мумкин. Чунки лицензия, сифат бор-йўқлиги ҳам таваккал қилинади.\nБунақа эълонлардаги телефон рақамларни шунчаки ўчириб қўйиш усулидан фойдаланиш мумкин. Лекин бу ҳам юз фоиз натижа берадиган усул эмас. Унда ҳам ҳисобга олиниши керак бўлган бошқа омиллар ҳам мавжуд.\nАввало, истеъмолчилар ҳам талабчан бўлиши ва имкон борича ишончли манбаларнинг рекламаларига мурожаат қилишлари зарур.


“MEYDAN” энди Наманганда | Qalampir.uz\n“MEYDAN” энди Наманганда\nБизнес\t27 Декабрь 2021 16:00 5492\n“MEYDAN” маиший техника савдо мажмуаси Наманган шаҳрида ўзининг навбатдаги, янги филиалини очди. Янги мажмуанинг очилиши наманганликлар учун янги қулайликлар яратди.\nФилиал раҳбари Муҳаммаджон Насриддиновнинг сўзларига кўра, асосий урғу аҳолига манзур келадиган ва кенг камровли ассортиментни тақдим этиш.\n“Халқимизга техникаларни арзон нархда юқори сифатда етказиб беришимиз учун навбатдаги савдо дўконини Наманган шаҳрида очдик. Савдо дўконимизда 3000 га яқин турдаги маҳсулотларимиз бор. Булар орасида музлаткич, кир ювиш машинаси, газ плитаси шулар жумласидан. Мажмуамизда муддатли тўлов ҳам мавжуд”, дейди филиал раҳбари Муҳаммаджон Насриддинов\nФилиалга ташриф буюрганлар маҳсулотлар нархидан миннатдор, қолаверса, муддатли тўлов асосида сотиб олиш кўпчиликка маъқул келган.\n“Бошқа жойларга қараганда анча арзон экан, бўлиб тўлаш жуда ҳам ёқди. Сифати ҳам аъло даражада. 3 млн сўмлик маҳсулотлар бошқа жойларда 4-5 млн сўмдан. Бу ерда бўлиб тўлашда нархлар ўзгармас экан. Ҳаммага тавсия қиламан”, дейди кир ювиш машинаси сотиб олиш учун ташриф буюрган Зулфия Нурматова.\nМижозларга бренд маҳсулотларнинг ҳамёнбоп нархда сотилиши харидорлар томонидан эътироф этилди.\nНаманган шаҳридаги мажмуанинг фаолият бошлаши муносабати билан акция ҳам ўтказилмоқда. 15 кун давом этадиган акция шартларига кўра, 100 минг сўмдан ортиқ савдо қилган харидорлар чеки рўйхатдан ўтказилиб, омадли харидорлар аниқланади. Акцияда ғолиблари 5-10 январь кунлари ўйналадиган кўплаб қимматбаҳо совғалардан бирини қўлга киритиши мумкин. Шунингдек, 3 кун давом этадиган иккинчи акцияда музлаткич сотиб олганларга дазмол, газ плита сотиб олганларга миксер аппарати, кир ювиш машинасини харид қилган мижозларга дазмол тахтаси ҳамда ноутбук олганларга 8 GB ҳажмли флешка совға қилинади.\nАввалроқ “MEYDAN” савдо мажмуанинг филиаллари Зарафшон, Тошкент, Термиз, Шаҳрисабз Бухоро шаҳарларида фаолиятини бошлаган эди.\nТошкент шаҳар, Юнусобод тумани. Телефон: +99899 550 30 30\nШаҳрисабз шаҳри, "Тепарлик" МФЙ, Ипак йўли кўчаси 330. Телефон: +99897 701 28 12\nЗарафшон шаҳар, 14 кичик туман.Мўлжал: Gold mart савдо мажмуаси. Телефон: +99893 173 09 90\nНаманган шаҳар, Хўжаев кўчаси. Мўлжал: 31 мактаб ёки Корзинка дўкони. +99895 300 50 01\nTelegram’да бизнинг гуруҳ\n04 Июль 13:26 82850\n04 Июль 16:52 56588\n05 Июль 18:02 54934\n05 Июль 20:00 50858\n04 Июль 22:12 47968


Дунёга алданмаслик « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n05 November 2017 - 7:00\nЗайд бин Собитдан (Аллоҳ ундан рози бўлсин) ривоят этилишича, Пайғамбаримиз алайҳиссалом, шундай деган:\n“Кимнинг ақли, фикри оҳиратда бўлса, Аллоҳ унинг (дунёвий) ишларини йўлга қўяди, қалбини бой қилади. Ўзи истамаган ҳолда, дунёни оёғига келтиради.\nКимнинг фикри-зикри дунёда бўлса, Аллоҳ унинг ишларини юритмас, фақирлиги кўз ўнгидан кетмас, у фақат Аллоҳ насиб этгани қадар дунёлик қўлга киритиши мумкин”. (Муслим)\nЖундубдан ривоят этилишича, бир кун Ҳазрати Умар (ундан Аллоҳ рози бўлсин) Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ёнига кириб, унинг юзига ботган қаттиқ ёстиқ изини кўриб, йиғлаб юборди.\nПайғамбаримиз алайҳиссалом: “Ё Умар, нега йиғлаяпсан?”, деб сўради.\n– Ё Расулуллоҳ, Эрон ва Бизонс (Византия) ҳукмдорларини эсладим. Бир ёнда улар сурган кайф-сафо, бир ёнда, Аллоҳнинг расули бўлишингга қарамасдан, сенинг юзингдаги бу изни ўйладим,- деди Ҳазрати Умар.\n– Улар кайфу-сафолари олдинга олиниб, дунё ҳаётида берилган кимсалардир. Биз эса кайфу-сафоси кечиктирилиб, охиратда берилажак кишилармиз,- деди Пайғамбаримиз алайҳиссалом.\nЗабиднинг айтишига кўра, Ҳазрати Али (ундан Аллоҳ рози бўлсин) шундай дейди:\n“Сиз ҳаққингизда икки нарсадан қўрқаман. Бу узун мақсадли амаллар билан нафс орзусига берилмакдир.\nУзун мақсадли амаллар Аллоҳни унуттиради. Нафс орзулари эса ҳақ йўлдан оздиради.\nҲам дунёнинг, ҳам охиратнинг ўғиллари бордир. Сизлар охиратнинг ўғилларидан бўлингиз. Бугун амал бор, ҳисоб йўқ. Аммо эртага ҳисоб бўлажак, амал бўлмаяжак”.\nҲасан Басрий дейди: Бир кун Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг тўрт йил давомида ҳар жума куни берган хутбасини ахтардим, аммо тополмадим. Ниҳоят, ўша хутба ансордан бирининг ёнида бўлиши мумкин, дедилар.\nМен уни ахтариб, айтилган жойга борганимда, у киши Жобир бин Абдуллоҳ экан. Ундан “Пайғамбаримизнинг ҳар жума бергани хутба эсингдами?”, деб сўрадим. У менга “ҳа, мен Пайғамбаримизнинг шундай деганини эшитгандим”, деди ва Пайғамбаримизнинг хутбасини нақл этди:\n“Эй, инсонлар, бораётган йўлингизнинг ишорат тошлари бор, бу тошларнинг кўрсатмасига риоя қилинг. Сизнинг бир оқибатингиз бор, унга қараб юрингиз. Мўмин икки йўналишли қўрқувнинг ўртасидадир: бир ёндан умрининг ўтган қисми учун қўрқар, чунки ўтмиши учун унга Аллоҳ қандай муомалада бўлишини билмайди. Иккинчи ёндан келажак ҳақида андишилидир, чунки Аллоҳ унинг пешонасига келажаги ҳақида нимани ёзганини билмайди.\nДемак, қул ўз нафсидан-ўзига, ҳаётидан-ўлимига, ёшлигидан-кексалигига ва дунёдан-охиратига йўл озиғи тайёрлаши керак.\nЧунки дунё сиз учун ва сиз ҳам охират учун яратилдингиз.\nНафсимни қудрат қўлида тутган Аллоҳга ямин этаман-ки, ўлимдан сўнгра ҳозирлик қилиш учун борадиган ер йўқдир. Дунёдан сўнгра ё жаннат ёки жаҳаннамга борилажакдир.\nСизларга бу сўзларни сўйлар экан, ҳам ўзим, ҳамда сизлар учун Аллоҳдан авф тилайман”.\nАйтилишига кўра, Саҳл бин Абдуллоҳ Тустарий молини Аллоҳга ибодат йўлида харжлар эди. Бу сабабли онаси билан ака-укалари Абдуллоҳ бин Муборакка бориб, Тустарийни шикоят этдилар:\n“Бу одам қўлида ҳеч нарса тутмайди, бир куни фақирликка тушишидан қўрқамиз”, дейишди.\nБу шикоятчиларга ёрдамчи бўлмоқ истаган Абдуллоҳ бин Муборакка Саҳл шундай деди: “Ё Абдуллоҳ, шаҳарда яшаган бир одам қишлоқда яшашга қарор берса, у молини шаҳарда қолдириб кетадими?\nБу сўзларни эшитиб, Абдуллоҳ бин Муборак Тустарийнинг онасига шундай деди:\n“Бу одам, “дунёдан кўчиб, охиратга жойлашмоқ истаган кимса, дунёда молини ташлаб кетадими?”, деяпти”.\nЯъни ақли бошида бўлган инсон қорни тўяжак қадар ризқ қозониб, қолган кучини охират амалларига сарфламоғи керак.\nЖувайбирнинг Даҳҳокка таяниб билдиришига кўра, Ҳазрати Одам алайҳиссалом билан Ҳазрати Ҳавво ер юзига иниб, дунёнинг қўланса ҳидидан нафас олгани заҳот, ҳушидан кетиб, ерга йиқилдилар ва қирқ кун беҳуш ётдилар.\nРивоятга кўра Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деган:\n“Абадийлик юрти бўлган охиратга ишонган ҳолда, ёлғончилик юрти бўлган дунё учун ишлаганларга нақадар ҳайрон қолса оздир!”\nМуҳаммад бин Мункадирнинг айтишига кўра, Жобир бин Абдуллоҳ (ундан Аллоҳ рози бўлсин) дейди: бир кун Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ёнига оқ кийим кийган, оқ юзли, гўзал сочли ва порлоқ рангли бир одам келди. Аввал Пайғамбаримизга салом берди, Пайғамбаримиз ҳам унинг саломини олди.\nСўнгра келган одам:\n– Ё Расулуллоҳ, дунё надир?,- деди.\n– Дунё ухлаётганларнинг кўраётгани бир рўёдир. Дунёга келиб-кетганлар эса, ё мукофотланажаклар ёки жазоланажаклар,- деб жавоб берди Пайғамбаримиз алайҳиссалом\n– Охират надир?\n– Охират абадийлик юртидир. У ерга борганларнинг бир қисми жаннатга, бир қисми жаҳаннамга киражакдир.\n– Ё Расулуллоҳ, жаннат надир?\n– Жаннат, дунё неъматларини ҳеч писанд қилмасликнинг бадалидир.\n– Жаҳаннам надир?\n– Жаҳаннам дунёга ва дунёликларга қатъий боғлиликнинг бадалидир.\n– Бу умматнинг энг хайирлиси ким?\n– Дунёдаги умрини Аллоҳга ибодат этиб, кечирган кишидир.\n– Инсон дунёда қандай бўлиши керак?\n– Тўрвасини олиб, карвонни кутаётган йўловчи каби бўлиши керак.\n– Хўп, инсон дунёда қанча қолади?\n– Карвонга етишолмай қолган бир йўловчи қанча қолса, шунча қолади.\n– Дунё билан охират орасидаги вақт нақадар тез ўтади?\n– Кўз очиб-юмгунга қадар,- деб жавоб берди Пайғамбаримиз алайҳиссалом.\nБу савол-жавоб тамом бўлган заҳоти оқ кийимли одам ғойиб бўлди.\n– Бу кўрганингиз одам Жаброил эди. Сизни дунёдан совутиб, охиратга қизиқтириш учун келди,- деди.\nАйтилишига кўра, Ҳазрати Иброҳим (а.с.) га қандай қилиб Аллоҳнинг дўсти бўлишга муяссар бўлгани сўралганида, у шундай жавоб берди:\n“Бунга шу уч нарса туфайли муяссар бўлдим:\n1.Икки нарсадан биттасини танлашга мажбур бўлганимда, доим Аллоҳ учун бўлганини танладим.\n2.Аллоҳнинг ўз зиммасига олгани ризқ тўғрисида ҳеч ўйламадим.\n3.Ҳеч бир нонуштамни ва оқшом емагимни меҳмонсиз (мусофирсиз) емадим”.\nАҳли ҳикматдан бир зотга кўра, қалбнинг тириклиги илм, ризо, қаноат ва зуҳдга боғлиқдир.\nИлм қалбни ҳушнуд этади.\nИлм соясида ризога эришилади.\nРизо даражаси қаноатга юксалтиради.\nҚаноат эса зуҳд мартабасига етказади.\nЗуҳд-дунёни писанд қилмаслик даражасидир.\nЗуҳд шу уч нарсадан иборатдир:\n1.Дунёни танигандан сўнгра, ундан юз ўгирмоқ.\n2.Аллоҳга ҳизмат этмоқ ва ҳизмат адабига риоя этмоқ.\n3.Охиратни соғиниб, унга толиб бўлмоқ.\nЯҳё бин Муоз ар-Розийга кўра, ҳикмат кўкдан қалбларга уфланади. Аммо у шу тўрт касалликка чалинган қалбларда яшай олмайди:\n2.Эртанинг ғамини ейиш.\nЯна Яҳё бин Муоз дейди: “Ақлли ва ўрнида ҳаракат қилган киши шу учта нарсани қилган кишидир:\n1.Дунё тарафидан тарк этилмасдан аввал дунёни тарк этмак.\n2.Ўлишдан аввал ўз мозорини ҳозирламак.\n3.Яратувчиси билан учрашмасдан олдин Унинг ризосини қозонмоқ (олмоқ).\nРивоятга кўра, Ҳазрати Али (ундан Аллоҳ рози бўлсин) шундай дейди:\nШу олти хусусиятга соҳиб бўлган киши жаннатга толиб бўлиб, жаҳаннамдан қочиш учун қўлидан келган ҳар нарсани қилган бўлади:\n1.Аллоҳни таниб, унга керакли тарзда қуллик этмоқ.\n2.Шайтонни таниб, унга қарши чиқмоқ.\n3.Ҳақни таниб, унга бўйсинмоқ.\n4.Ботилни таниб, ундан қочмоқ.\n5.Дунёни таниб, уни рад этмоқ.\n6.Охиратни ўрганиб, унга толиб бўлмоқ.\nЖаъфар бин Муҳаммаднинг отасидан, отасининг эса бобоси Ҳазрат Алидан(Аллоҳ ундан рози бўлсин) ривоят этилишича, Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деган:\n“Ё, Али, шу тўрт нарса ёмонлик ва бадбахтлик аломатидир:\n1.Кўздан ёш чиқмаслиги.\n4.Узоқ мақсадли амал”.\nРивоят этилдишига кўра, Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деган:\n“Агар дунёнинг Аллоҳ наздида бир пашша қанотичалик қадри бўлсайди, дунёда бирорта кофирга бир ютум сув ҳам ичирмаган бўларди”.\nАбдурраҳмон бин Усмондан (Аллоҳ ундан рози бўлсин) ривоят этилишига кўра, Пайғамбаримиз алайҳиссалом бир кеча йўлчилигида бир қабиланинг ахлат ташлайдиган еридан ўтиб кетар экан, қурт босган бир қўй лошини кўрди. Ва саҳобийларга ўгирилиб, “нафсимни қудрат қўлида тутган Аллоҳга ямин этаман-ки, шу қабила шу қурт босган қўй ўлигига қандай аҳамият бермаса, Аллоҳ таоло ҳам дунёга шу қадар аҳамият бермайди”, деди.\nЯна Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деган:\n“Дунё мўминнинг зиндони, қабр эса –қалъаси, жаннат уйидир. Ва аксинча, дунё кофирнинг жаннати, қабр зиндони, жаҳаннам уйидир”.\nЯҳё бин Муознинг дунё ҳақида шу гаплари бор: “Дунё Аллоҳнинг томорқаси, инсонлар бу томорқанинг мевалари, ўлим-ўроғи, Азроил ўроқчиси, қабр-экинлар тўпланган ер. Қиёмат-хирмон. Жаннат ва жаҳаннам-омборлардир. Инсонларнинг бир қисми жаннатга, бир қисми жаҳаннамга кетадилар”.\nАйтилишига кўра Луқмони Ҳаким ўғлига шундай насиҳат қилган: “Ўғлим, дунё инсонларнинг бўғилиб ўлаётгани бир теран денгиздир. Бу денгиздаги кеманг-тақво бўлсин”.\nРивоят этилишига кўра, Исо алайҳиссалом шундай деган: “Сизга ҳайратланаман. Дунёда ишламасангиз ҳам ризқингиз берилишини билган ҳолда ишлайсизлар, аммо фақат амалингиз қаршилигида бериладиган охират ризқи учун ишламайсизлар”.\nАбу Убайда Асаддан (Аллоҳ ундан рози бўлсин) ривоят этилишича, Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деган:\n“Кимнинг қалбига дунё севгиси жойланса, унга шу учта нарса юқади:\n1.Машаққати тугамайдиган бир иш.\n2.Етиб бўлмайдиган бир амал.\n3.Азобли бир эҳтирос”.\nАҳли ҳикматдан биттаси шундай деган: “Бойликни мол-мулкда изладик, ҳолбуки, у-қаноатдадир.\nҲузурни кўп бойликда изладик, ҳолбуки у озидадир.\nШарафни халқ тарафидан севилмоқда изладик, ҳолбуки у тақводадир.\nСаодатни ейишда, кийинишда изладик, ҳолбуки, саодат-исломда, гуноҳларимизнинг авфидадир”.\nРивоятга кўра, Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деган:\n“Кимнинг эрталаб турган заҳоти ақлига дунё келса, Аллоҳ шу уч ҳисни унинг қалбидан чиқармайди:\n1.Ҳеч тугамаган андиша.\n2.Қутулаолмайдигани бир машғулият.\nАнас бин Моликдан (Аллоҳ ундан рози бўлсин) ривоят этилишича, Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деган:\n“Мўмин қулим дунёда мўл-кўлликни кўриб, севинади. Ҳолбуки, мўл-кўлликда яшаш уни Мендан узоқлаштиради. Мўмин қулим дунёвий бир машаққатга дуч келса, хафа бўлади. Ҳолбуки, бу қийинчилик уни Менга яқинлаштиради”.\nПайғамбаримиз шундан кейин ушбу оятларни ўқиди: “Улар Бизниг уларга бераётганимиз мол-мулк ва фарзандларни яхшиликларни тезлатишимиз, деб ўйлайдиларми? Йўқ, улар (буларнинг бир имтиҳон эканини) сезмайдилар”. (Мўминлар 55-56)\nЯна Анас бин Моликнинг айтишича, Пайғамбаримиз алайҳиссалом бир куни Абу Заррнинг қўлидан тутиб, унга:\nЁ, Абу Зарр, фақат юки енгил бўлганларнинг (гуноҳи оз бўлганларнинг) ўтиши мумкин бўлган тойинчоқ бир кўприк бор”, деди.\nАбу Зарр “Ё, Расулуллоҳ, мен енгил юклиларданми ёки оғир юклиларданми?”, деб сўради.\nПайғамбаримиз алайҳиссалом ундан:\n– Бир кунлик озуқанг борми?,- деб сўради.\n– Ҳа, бор,- деди Абу Зарр\n– Эрта учун ҳам озуқанг борми?\n– Ҳа бор\n– Индин учун-чи?\n– Йўқ,- деди Абу Зарр.\n– Агар уч кунга етадиган озуқанг бўлсайди, оғир юклилардан бўлардинг,- деди Пайғамбаримиз алайҳиссалом”.


Бошпанасиз кишига 12 минг долларлик танга ташлаб кетишди\n00:31 / 05.01.2017\nБуюк Британиянинг Эксетер шаҳрида номаълум шахс бошпанасиз кишига ноёб танга ташлаб кетди. Metro нашрида хабар берилишича, унинг қиймати тахминан 10 минг фунтга (тахминан 12 минг доллар) баҳоланмоқда.\nНоодатий шаклдаги, қуён расми туширилган тангани кўрган фақир унинг қанча туриши мумкинлигига қизиқди ва полицияга мурожаат қилди. Ҳуқуқ-тартибот органлари ходимлари смартфонлар ёрдамида фақирнинг коллекцион тангалардан бирини қўлга киритганини аниқлашди. Бу тангалар 2016 йилнинг апрелида даниялик таниқли болалар ёзувчиси Беатрис Поттер таваллудининг 150 йиллиги шарафига чиқарилган.\nЕтти бурчакли тангаларда Поттернинг эртаклар қаҳрамонлари тасвирланган - қуёнча Питер, Ухти-Тухти, олмахон Жонни ва бошқалар. Тангалар атиги 8 кун ичида тарқалиб кетди, улар интернетдаги кимошди савдоларида минглаб фунтларга сотила бошлади.\nНашрда бошпанасиз кишининг топилмага доир режалари ҳақида маълумот берилмаган.\nБуюк Британия ноёб танга фақир


Давр билан ҳамнафас | Ўзбекистон "Адолат" социал-демократик партияси\n20 Июнь, 18:52 • Муносабат, Наманган вилояти, Янгиликлар • 134 марта кўрилди • Комментариев к записи Давр билан ҳамнафас нет\nҲар бир замонда ҳар бир соҳанинг захматкашлари, жонкуярлари бўлади. Бундай одамлар ўзлари меҳр қўйган, жону дилини бахш этган касбининг барча қийинчиликларига чидаб, ҳузур-ҳаловатига кўникиб, ҳаётининг мазмунига сингдириб оладилар ва шу йўлда давом этаверадилар.\nЖурналист атрофида юз бераётган воқеа-ҳодисаларга асло бефарқ қараб туролмайди. У одамлар дарду ташвишлари билан яшамас, ёнмас экан, унга бу касб увол, қалб ҳарорати, қалам кучи нурсиз ва ожиз…\nТуманимиздан етишиб чиққан журналистлар ва ижодкорлар бугун нафақат вилоятимиз, балки, республикамиз миқёсидаги оммавий ахборот воситаларида меҳнат қилишмоқда. Улар сафида жумладан, Ўғилой Болтабоева, Муродбек Эсонбоев, Бахтиёр Мамажонов, Шаҳзода Акбарова кабилар бор. Улар матбуот соҳасидаги дастлабки қадамларини бизнинг таҳририятимизда қўйганликлари диққатга сазовордир.\n«Янгиқўрғон ҳаёти» газетамиз ҳам ўзининг 87 йиллик тарихига эга, Ўтган давр мобайнида бу даргоҳда не-не устозлару эл севган ижодкорлар кўз нурини, қаламининг кучини газета ишига бахш этиб, туман тарихи саҳифаларига номларини муҳрлаб кетмади, дейсиз! Зуҳра Ёқубова, Мирзакарим Мирзааҳмедов, Жумабой Мусаев, Нуриддин Холматов, Юсуфжон Қирғизов сингари ўнлаб марҳум устозларимизнинг руҳий мадади биз, шогирдларга асқотиб, кучимизга куч қўшмоқда. Журналистликнинг «қаттиқ нони»ни еб, матбуотимиз ривожига муносиб ҳисса қўшган бу табаррук инсонларнинг камтарона ҳаёти, босиб ўтган йўллари бизга ва келгуси авлодларга мактаб бўлиб қолади.\nҲа, журналист жамиятга, одамларнинг тафаккури ва дунёқарашига таъсир этувчи касб эгасидир. Зеро, журналистлар ўз ижоди воситасида оддий кишилар билан доимо сирлашадиган, жамият қозонида қайнайдиган одамлардир. Қолаверса, мустақил юртимизда рўй бераётган улкан бунёдкорлик ишлари, кенг қамровли ислоҳотлар, тинчлик ва ободлик нашидаси қаламкашдан чинакам Сўз кучи ва қудратини, маҳоратини ишга солиб, ҳар бир юртдошимизнинг онги, тасаввурига Ватан ҳиссини, Эрк нурини муҳрламоққа чорламоқда. Шундай экан, таҳририятимиз жамоаси, жамоатчи мухбирларимиз давр билан ҳамнафас қадам ташлаш иштиёқида ижод қилаётирлар.\nГазетамиз ижодий ходимларининг аксарияти “Адолат” СДП аъзолари эканлиги ҳам эътиборга моликдир. Айниқса, партиядошларимиздан Дилором Йўлдошева ва Камола Жўрабоеваларнинг қаламига мансуб материалларни газетхонлар интиқиб кутадилар. Чунки улар энг долзарб мавзуларда ёзадилар. Ҳар бир воқеа ёки ҳодисани қизиқарли фактлар, ишончли мисоллар ёрдамида таҳлил қиладилар. Бу эса албатта, ўқувчининг эътиборини тортмай қўймайди. Шу туфайли газетамизнинг аҳоли ўртасидаги нуфузи тобора ошибю бормоқда, десам, асло муболаға бўлмайди. Айни пайтда унинг адади 4,4 минг нусхага яқинни ташкил этмоқда.\nМамлакатимизда оммавий ахборот воситаларини эркинлаштириш босқичма-босқич, изчил, тизимли ва тадрижий тарзда амалга оширилаётганлигини таъкидлаш жоиз. Айни пайтда ОАВ фаолиятини қўллаб-қувватлаш ва уни ривожлантириш борасида мустаҳкам қонуний асос шакллантирилган. Улар орасида “Оммавий ахборот воситалари тўғрисида”ги, “Ахборот олиш эркинлиги ва кафолатлари тўғрисида”ги, “Реклама тўғрисида”ги ва бошқа қатор қонунлар бор. Цензурага йўл қўйилмаслиги, журналистларнинг профессионал фаолиятини кафолатлаш ва ҳимоя қилиш ҳам белгиланган, Демак, биз журналистлар оммавий ахборот воситаларини халқаро андозалар даражасига кўтариш, уларнинг эркин ва мустақил фаолиятини таъминлаш учун мавжуд барча имкониятларни ишга солишимиз зарур. Бунинг учун ҳар биримиз ёритиладиган мавзунинг ўзига хос томонлари ва моҳиятини чуқур ўрганишни одат қилишимиз талаб этилади. Шунда газета саҳифалари, интернет, радио ва телевидениедаги ҳар бир материал кўпчиликнинг диққат-эътиборини ўзига жалб эта олади. Ижодий жамоамиз мана шуни ҳис этган ҳолда меҳнат қилмоқда.\nЯнгиқўрғон туман кенгашидаги\n“Адолат” СДП гуруҳи раҳбари,\n“Янгиқўрғон ҳаёти” газетаси муҳаррири\nДавр билан ҳамнафас was last modified: Июнь 20th, 2018 by matbuot\n« Аҳоли сиёсий ўқувларга хайрихоҳлик билдиришмоқда Таълим сифатига юксак эътибор »


ЎзА - Банк ва мижоз ўртасидаги самарали мулоқот\nБанк ва мижоз ўртасидаги самарали мулоқот\n“Ипотека-банк” акциядорлик тижорат ипотека банки бошқаруви раиси ўринбосари М. Абдураҳмонов Наманган вилоятида фаолият олиб бораётган тадбиркорлик субъектлари вакиллари билан учрашди.\n2019-2020 йилларда Наманган вилоятини ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришга мўлжалланган дастурга мувофиқ, “Ипотека-банк” акциядорлик тижорат ипотека банки Наманган филиали томонидан бир қатор лойиҳаларни молиялаштирилиши кўзда тутилган.\nБанкнинг вилоят филиали томонидан мижозларга кенг кўламдаги банк хизматлари тақдим этган ҳолда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш, тадбиркорларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nМ. Абдураҳмонов билан мулоқотда мижоз ва тадбиркорлар ўзларининг кўплаб мурожаатларига қониқарли жавоб олди. Мулоқотда қурилиш, хизмат кўрсатиш ва бошқа йўналишлардаги лойиҳаларни молиялаштириш масалалари, экспорт салоҳиятини ошириш тўғрисида фикр алмашилди.\nКредит олиш, аҳоли омонатлари, экспорт-импорт операцияларига оид хамда бошқа саволлар билан мурожаат қилди. Банкнинг мижоз билан ўзаро шериклик алоқаси ва мулоқотининг бундай формати ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва бизнесни ривожлантиришга хизмат қилади.


1 январь, 2021, 21:18\nТеглар:ФК Насаф | Рўзиқул Бердиев | Суперлига\n"Насаф"нинг шу даражага чиқишида Рўзиқулнинг меҳнати жуда катта.\nЎзингиз биласиз, “Насаф” қандай меҳнат билан якунда иккинчи ўринга кўтарилганини. Бу биринчи навбатда бош мураббий Рўзиқул Бердиевнинг ишга бўлган садоқати, билими ҳамда тўғри услубни қўллаши каби жасоратлари билан боғлиқ. Яқинда sports.uz сайтига берган интервьюсида ўзи ҳам мавсум бошида “Насаф”нинг кумуш медални қўлга киритишини кутмаганлигини тан олганди. Шунга қарамай, тинимсиз меҳнат эвазига у бошқаларнинг тахминларини йўққа чиқарди. Ахир якунда Бердиев Ўзбекистоннинг энг яхши мураббийи деб топилди ва бу йўлда у чемпион ва Кубок соҳиби Шота Арвеладзени ҳам ортда қолдирди. Қизиғи, “Насаф” устози тўртинчи марта Ўзбекистонда тенгсиз мураббий деб топилди. Унинг жамоада катта ҳажмдаги ишни бажараётгани ҳеч кимга сир эмас. Мураббий “Насаф” билан чемпионликдан бошқа барча совринларни қўлга киритганини ҳам биласиз.\nЯна бир гап: тўғри, клуб академияси ишлаяпти, лекин етарли даражадами? Яъни, бир йилда неча нафар иқтидорни етишриб беряпти? Уларнинг барчаси футболчи бўлиб етишяптими? Энг асосийси, Суперлигада “Насаф” академиясидан чиққан қанча тарбияланувчи тўп суряпти? Ёки фақат “Насаф”да бор холосми? Бизнингча ҳам шундай. Агар шунчалик зўр бўлса, унда Суперлига жамоаларида академия тарбияланувчилари тўлиб кетмайдими? Тағин ҳам “Насаф” академияси Республикада энг яхшиларидан бири бўлиб турибди. Ёшларнинг “Насаф”да ўйнаб кетиши боя айтганимиздек, бош мураббий билан боғлиқ. Улар Рўзиқул акани қўлига тушгач, кўплаб кашфиётлар пайдо бўляпти. Лекин юқорида таъкидлаганимиздек, барибир клуб академиясидан чиқаётган иқтидорлар кам. Бу биргина “Насаф” билан чекланиб қолмаслиги керак. Муҳими, бош мураббийнинг ўзи ҳам шундай фикрда. Энди ўзингиз ўйланг, Бердиев ўрнида бошқа мураббий бўлганида академия тарбияланувчиларидан мана шундай жамоани ярата олармиди? Улардан зўр ўйинчи етиштириб берармиди? Бу албатта жумбоқли савол. Ўйлаймизки, Бердиевнинг нафақат “Насаф” ёки Қашқадарё, балки ўзбек футболида ўрни катта эканлигини яхши ҳис қилиб турибсиз. Айнан унинг тарбияси, кўрсатмаси ва меҳнати билан кўплаб ёшлар терма жамоаларимиз даражасигача етиб келишяпти.\nҲаттоки, уни “Пахтакор”ни бошқариши мумкин бўлган мураббийлар орасида номзод эканлиги ҳақида ҳам айтилмоқда. Лекин Бердиевнинг ўзи Арвеладзенинг кетиб қолишига ишонмаганди. Агар “Пахтакор”да чиндан ҳам “Насаф” устозининг варианти бўлса бундан ажабланмаймиз. Ҳозирда “Насаф”нинг бир қанча футболчиларига таклифлар бор, айримлар кетяпти ҳам. Кўриниб турибдики, мураббий энди тайёр ҳолатга келтирган жамоасини яна бошидан шакллантиришига тўғри келади. Аслида у ҳар йили шундай вазият билан тўқнашиб келяпти. Бу эса унинг учун аламли. Олдинда мураббийни яна қандай синовлар кутяпти? Агар клуб мутасаддилари мураббий учун вазиятни тўғри йўлга солмас экан, унда ҳамма нарса бўлиши мумкин.\nМакола анча субъектив. Бердиев энг зур тренер,лекин суперлига ёкин Узб чемпионатларидаги эмас,яъни Узбекистонда ишлаётган барча треннрла ичида энг зури,айримларга ёкмасаям Ш. Арви! Буни суровномаларда купчили эътироф килган. Купчиликни фикрига хурмат билан караймиз!\nНасаф уйинчилари кетиб колаётшанига хеч ким айбдормас,уларни зурлаб ушлаб туришга хеч кимни хакки йук. Кайст футболчи каер,кайси шарт узига маъкул келса,уша ерда,уша шартнома буйича уйнайди. Буни профессионал ФУТБОЛ дейдилар!\nТугри Бердиев узблик тренерлар ичида зур деб топилди. Лекин ёш иктидорли футболчиларни у эмас ,футболчиларнинг ущ тиришкоклиги сабаб академия етиштирди. Уларни зурлаб Насафда ушлаб туриш улар талантини бугишдан бошка нарса эмас.\nКейинги масала ,Бердиев хам алмаштириб булмайдиган шахс эмас, Насаф у булмаса ундан хам зур тренер топаолиши мумкин. Шунингдек, Бердиев хакикатда кучли булса,бошка жамоада хам зур ишлаб кетиши мумкин.\nНасаф жамоасида,дунё талабларига мос шарт шароит булмас экан, ПРОФЕССИОНАЛ ФУТБОЛ конунлари талаби буйича,унда иктидорли футболчиям,иктидорли тренер хам муким турмайди. Чунки профессионал мехнати ва иктидорига яраша шароит ва пулга эга булмоги лозим.\nХозирги Насафдагидйк Рузикул Бйрдиевдек Жамони ва Мурабийни Соясига зор буласизлар Кузларингни очинглар Насаф УФК рахбарлаи Вилоят хокими ва бошка рахбарлар Бизга моддий ёрдам беринг ИЛТИМОС сизлардан Мухлислардан мурожат


Тошкент аҳолиси иссиқлик таъминотининг янги тарифлари ҳақида огоҳлантирилди - UzNews.uz\n3 октябрь, 17:44\nТошкент аҳолиси иссиқлик таъминотининг янги тарифлари ҳақида огоҳлантирилди\nИситиш мавсумининг қачон бошланиши Тошкент шаҳар ҳокимининг қарори билан белгиланади.\nУнга кўра, 2020-2021 йиллар иситиш мавсумидан бошлаб, марказлаштирилган иссиқлик таъминоти хизматлари учун истеъмолчилар билан ҳисоб-китоб, иситиш даврининг бир кунига иситиш майдонининг 1 кв.м учун ҳисоб-китоб тўлов тизимига ўтказилади.\n"Тошиссиққуввати" ДУК иситиш даврининг бир кунига 1 кв.м иситиш майдони учун тариф – 142 сўм миқдорида белгилаган.\nҚолган тарифлар аввалги даражада қолади.\nЭслатиб ўтамиз, 2019 йил 2 декабрь куни Ўзбекистон президентининг «Иссиқлик таъминоти тизимини такомиллаштириш ва иссиқлик таъминоти корхоналарини молиявий соғломлаштиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» ги ПҚ-4542-сонли қарори қабул қилинганди.\n26 октябрь, 10:00\n24 ноябрь, 13:10\n24 ноябрь, 12:11\nТошкент ва бошқа шаҳарларда зилзила сезилди\n26 октябрь, 08:37\n1 ноябрдан карантин чекловлари кучайтириладими?\n26 октябрь, 09:02\nЎзбекистонга аёз яқинлашмоқда: айрим жойларда ҳаво ҳарорати -2 даражагача пасаяди


Pepsi Суперлига: "Навбаҳор" қизил, АГМК сариқ либосларда ўйнайди\n1 Насаф 12 24\n2 Навбаҳор 12 24\n3 Сўғдиёна 11 23\n4 Пахтакор 12 23\n5 АГМК 13 21\n26 май, 2018, 10:33\nPepsi Суперлига 13-тури доирасида Наманганнинг “Навбаҳор” клуби ўз майдонида Олмалиқнинг АГМК жамоасини қабул қилади.\nМазкур учрашув олдидан Наманган шаҳридаги “Марказий” ўйингоҳда ҳар икки жамоа мутасаддилари, шунингдек, ўйин комиссари Бахтиёр Намозов иштирокида митинг ўтказилди. Унда бўлажак ўйинга оид бир қатор масалалар муҳокама қилинди.\nШунингдек, жамоаларнинг бугунги учрашувда қандай рангдаги либосларда майдонга тушишлари ҳам маълум бўлди. Унга кўра, "лочинлар" қизил рангли футболкаларда, меҳмонлар эса сариқ рангли футболкаларда майдонга тушадиган бўлишди.\nБаъзан қизиқ, баъзида эса ғашга тегувчи жараён. Ёзнинг тугамаётган "сериаллари" ҳақида!\n4 июль, 23:00


65 миллион Tumblr-аккаунтларининг пароллари сотувга қўйилди\n08:21 / 01.06.2016\nПароллар ва электрон манзиллар жиноятчилар томонидан 2013 йилдаёқ бузиб олинган.\nTumblr маъмурияти улардан фойдаланиш имконияти йўқлиги ҳақида хабар берган. Маълумотлар шифровка қилинмаганига қарамай, пароллар тасодифий байтлардан иборат.\nPeace лақабидаги хакернинг таъкидлашича, компания SHA1дан фойдаланган. Бундан ташқари, хеш-функциялар билан бирга паролларни юборувчи ахборот технологиясидан фойдаланилган. Бундай шароитларда бузғунчилар учун символларнинг аслини топиш қийин бўлади. Шунинг учун ҳам хакерлар маълумотлар базаси учун паст нархни ўрнатишган.\nКомпьютер хавфсизлиги тадқиқотчиси Трой Хант Tumblr маълумотлар базасини Have I been pwned сайтига жойлаштирган. Бу саҳифа ёрдамида фойдаланувчилар ўз аккаунтлари бузилмаганликларини текшириб олишлари мумкин.


ЎзА - Қодирия ГЭС каскадини модернизация қилиш бошланди\n01.08.2018 10:31 Чоп этиш версияси\nҚодирия ГЭС каскадини модернизация қилиш бошланди\nҚарийб 85 йилдан буён ишлаётган тўртта агрегат ишлаш қувватини йўқотиб, таъмирга муҳтож бўлиб қолган эди.\n“Ўзбекгидроэнерго” акциядорлик жамияти амалга ошираётган инвестицион лойиҳалар орасида Қодирия ГЭС каскадини (ГЭС-3) модернизация қилиш ҳам назарда тутилган. “Қодирия ГЭСлар каскади” унитар корхонаси ҳозирда модернизация ва қурилиш ишларини бошлаб юборди.\nҚайд этиш жоизки, 1933 йилда қурилган бу ГЭСнинг умумий қуввати 13,2 мВтдан иборат. Ҳозирга келиб, қарийб 85 йилдан буён ишлаётган тўртта агрегат ишлаш қувватини йўқотиб, таъмирга муҳтож бўлиб қолган эди.\nГЭС-3да модернизация ишларини “Ўзбекгидроэнергоқурилиш” жамияти, бу жараёнда ишлатиладиган зарур жиҳозларни “Сувсаноатмаш” жамияти етказиб бермоқда. Лойиҳалаш ишларини эса “Гидропроект” жамиятининг малакали мутахассислари бажармоқда.


Янгиликлар » Энциклопедия » Фобия ва қўрқув битта касалликми?\nМияга ўрнашиб қолган қўрқувга фобия деб айтилади. Оддий қўрқувдан фарқли ўлароқ, фобия бирмунча узоқ давом этади. Фобиянинг тури кўп: канцерофобия – рак бўлиб қолдим деб қўрқиш, кардиофобия – юрагим касал деб қўрқиш, лисофобия – руҳий хасталикка чалиндим деб қўрқиш, клаустрофобия – ёпиқ жойдан қўрқиш (масалан, лифт кабинаси, кичик хона), агарофобия – аксинча, очиқ жойлардан қўрқиш ва ҳоказо. Баландлик, метрода юриш, бирор юқумли касаллик юқиб қолиши, ифлос бўлиш ва одамлар олдида сўзга чиқишдан қўрқиш каби симптомлар ҳам фобия учун хосдир.\nДастлабки қўрқув муайян вазиятларда пайдо бўлади ва у мияга ўрнашиб қолади. Масалан, бемор ҳаммаёқни кўриш учун томга чиқади ва пастга қараган заҳоти қаттиқ қўрқиб кетади, боши айланади, у гўё пастга қараб, қулаб тушаётгандек хавфсирайди. Бунинг оқибатида беморда баландликдан қўрқиш мияга ўрнашиб қолади ва кейинчалик у бошқа вазиятларда ҳам пайдо бўлаверади. Фобия пайтида беморнинг юзи қизаради ёки ранги ўчади, оғзи қурийди, юраги тез-тез уради, артериал босим ошиб кетади, тер босади, кўз қорачиқлари кенгаяди.\nИчки аъзоларнинг бирорта оғир касаллиги пайдо бўлишидан қўрқиш, одатда, психосоматик симптомлар билан бирга кечади, яъни бемор ўз саломатлигига ҳаддан ортиқ эътибор беради. Масалан, кардиофобияда юрак уришини эшитиб туради, томир уришини санайди ёки қон босимини ўлчайверади, ҳар сафар юраги нотўғри ишлаётганидан гумонсираб, терапевтдан ЭКГ қилишини ва пухта текширув ўтказишини илтимос қилади. Жигарим шишиб кетган ёки қуриб бораяпти деб, ултратовуш текширувлардан ўтади, рак бўлиб қолдим деб, шифокордан шифокорга қатнаб юради, ҳадеб компьютер томографияга тушаверади. Докторларга ишонмай қўяди. Бундай беморлар ё профессорга қатнайди ёки ундан оддий қишлоқ докторини афзал кўради. Баъзи беморлар кучли профессорда даволана олмадим деб узоқ вилоятдаги табиб ёки врач муолажасидан тузалиб кетади. Чунки уларга антиқа даволаниш усуллари яхши таъсир қилади. Касаллик хуружи қўзғалиб қолишидан қўрқиб, бемор йўлда одамлар бор жойдан юради, тиббиёт муассасаларига яқин бўлган йўлни танлайди, йўл-йўлакай дорихонага кириб туради, у ерда юрак дорилари ва тиббий ходимлар борлигини кўриб тинчланади.\nҚўшилган: 23:05 / 15-04-2021 Ўқилди: 63


ЎзА - Соғлиғимиз ўз қўлимизда\n10.09.2018 20:00 Чоп этиш версияси\nСоғлиғимиз ўз қўлимизда\nМамлакатимизда "Саломатликни тарғиб қилиш кунлари" муваффақиятли ўтказилди.\nАҳолининг тиббий билимини юксалтириш, оилаларда соғлом турмуш тарзини тарғиб этиш, ҳар бир инсоннинг ўзи ва яқинлари саломатлиги учун масъуллигини ошириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан “Саломатликни тарғиб қилиш кунлари” ташкил этилди.\nАйтиш жоизки, “касалликни даволашдан кўра унинг олдини олган афзал”, деган тамойил кейинги йилларда тиббиёт тизимида олиб борилаётган ислоҳотларнинг бош мезонига айланди. Ташкил этилган мазкур тадбир ҳам соғлиқни сақлаш соҳасида эришилаётган ютуқларни халқимизга кенг тарғиб этиш баробарида, замонавий тиббий имкониятлардан одамларнинг баҳрамандлигини оширишда муҳим қадам бўлмоқда. Ушбу тиббий-ижтимоий акция пойтахтимиз ва вилоятлардаги маданият ва истироҳат боғларида муваффақиятли ўтказилди. Маданият масканларига ҳордиқ чиқариш ва сайр қилиш мақсадида ташриф буюрган одамлар боғларда ташкил этилган тиббиёт павильонларига таклиф этилиб, чуқурлаштирилган тиббий кўрикка жалб этилди.\nҲамюртларимиз саломатлигини кўрикдан ўтказиш учун пойтахтимиздаги республика ихтисослаштирилган илмий-амалий тиббиёт марказлари ва вилоятлардаги етакчи тиббиёт муассасаларининг мутахассислари, тиббиёт олий ўқув юртлари олимлари, малакали шифокорлар жалб этилгани халқимиз учун яна бир қулайликдир. Хусусан, аҳоли хирургия, неврология, урология, кардиология, травматология, педиатрия, акушер-гинекология, офтальмология каби соҳаларда фаолият юритаётган олимлар ва етук мутахассислар кўригидан ўтиш имконига эга бўлди. Тиббий кўрикни халқаро андозалар бўйича ташкил этиш учун павильонлар УТТ, ЭКГ каби замонавий ускуна ва лаборатория таҳлил воситалари билан жиҳозлангани эътиборга молик.\nШунингдек, олимлар ва малакали шифокорлардан тузилган кўчма бригадалар чекка ҳудудларда истиқомат қилувчи кексалар, ногиронлар ҳолидан хабар олиб, улар хонадонларига ташриф буюрди. Тиббий кўриклар натижасида стационар даволанишга муҳтож деб топилганларни тегишли тартибда туман, шаҳар, вилоят ва республика тиббиёт муассасаларида соғломлаштириш режалаштирилган.


Бир-икки оғиз сўз мазкур сулола ҳақида. Олдинлари ҳам таъкидлаб ўтганимиздек, одатда сулолалар бирон-бир ўзларига мансуб йирик намоянда фаолияти орқали машҳурликка эришадилар (масалан, эфталийлар, ануштегинийлар, темурийлар ва ҳоказо). Сомонийлар ҳам шундай. Улар аслида Сомон қишлоғи оқсоқоли Сомонхудотнинг авлодларидир. Бу масканнинг қаердалигини аниқ кўрсатиш қийин. Чунки баъзи манбаларда Самарқанд атрофи кўрсатилса, баъзиларида эса Термиз ё Балх томонларга ишора берилади. Худди шунингдек, сомонийларнинг қайси этносга тааллуқли экани ҳам маълум эмас. Сомонхудотнинг авлодлари IX аср биринчи ярмида Фарғона, Шош, Самарқанд, Ҳирот каби йирик вилоятларга ҳокимлик қилганлар. Лекин халифаликка қарамлик сақланиб келганди. 874 йилдан бошлаб Бухорони, 892 йиддан бошлаб эса бутун Мовароуннаҳрни бошқара бошлаган Исмоил Сомоний даврига келибгина бу қарамликдан қутулиш имкони туғилди. Шу ерда икки оғиз сўз «Мовароуннаҳр» атамаси ҳақида. Арабчада «дарёнинг (яъни Амударёнинг) нариги томонидаги ер» маъносини англатувчи ушбу атама географик тус олиб аввалига ҳақиқатан ҳам Амударёнинг ўнг қирғоғида жойлашган ерларга, кейинчалик эса асосан икки дарё (Амударё ва Сирдарё) оралиғидаги маконга нисбатан ишлатила бошланган.\nИсмоил 849 йили Фарғонада туғилган. 14 ёшида отаси Аҳмад вафот этиб, акаси Наср қўлида қолади. Манба тили билан айтганда «ақлли, адолатли, фикр ва тадбир эгаси» бўлмиш Исмоил, айтилганидек, 892 йили бутун Мовароуннаҳр ҳукмини ўз қўлига олишга эришиб, «ҳақиқатан ҳам подшоҳликка лойиқ ва ҳақли» эканини исботлайди. Моваруннаҳр сиёсий ҳаётидаги бу ўзгариш Араб халифаси Муътазидга (892—902) ҳам, унинг Хуросондаги ноиби Амр ибн Лайсга ҳам хуш келмагани аниқ. Бунинг исботини халифанинг Исмоилни Мовароуннаҳр тахтидан маҳрум этиб, Амр ибн Лайсни Хуросон билан бирга Мовароуннаҳр устидан ҳам ҳукм юритиш ҳуқуқи билан таъминлагани ҳақидаги фармонидан билиб олиш мумкин. Мазкур фармон тезда Амр ибн Лайсга жўнатилади. Бошқача айтганда, халифа Амр ибн Лайсни Исмоилга ҳарбий юришга гиж-гижлаган. Бу билан у нафақат Исмоилни йўқотиш пайида бўлган, балки Амр ибн Лайснинг ушбу ҳарбий юриш оқибатида заифлашиб қолишига ҳам умидвор бўлган. Аммо халифа ва унинг йўриғидан ҳамда ўз нафси кетидан борган Амр ибн Лайснинг режалари амалга ошмайди. 900 йилнинг баҳорида Балх атрофида юз берган жангда Амр ибн Лайс Исмоил томонидан мағлубиятга учратилади. Исмоилни Хоразм, Фаргона, Бухородан, яъни бутун Туркистондан ёрдамга келган катта ҳарбий куч қўллаб-қувватлагани ҳақида манбаларда аниқ ёзилган. Шу тариқа Хуросон ва Шимолий Эрон ҳам Исмоил тасарруфига ўтади. Араб халифалигига қарамликка барҳам берилади.\nИсмоил давлатчилигимиз тарихидаги 1600 йилдан ортиқ тажриба ва анъаналарни уддабуронлик ила давом эттира билган давлат арбоби ҳисобланади. У, энг аввало, мамлакатимиз сиёсий бирлигини таъминлаш ишига бел боғлаб, Фарғона, Исфижоб (Сайрам), Шош, Самарқанд, Бухоро, Хоразм, Чағониён, Хутталон, Кеш, Хуросон, Сейистон, Ғазна каби қатор вилоятларни ўз ҳукми остида бирлаштирди. Гарчи уларнинг ҳаммаси ҳам мутлақ равишда тобелик йўлига кирмаган бўлсалар-да, аммо қудратли марказий ҳокимият оби ҳавосини тан олишга мажбур бўлган эдилар. Демак, Исмоил марказлашган давлатчилик асосларини қайтадан тиклашга муваффақ бўлган. Шундан сўнг у ана шу марказлашган давлат бошқарув тизимини жорий этишга киришади. Чунки эндигина мустақилликни қайта тиклаган давлат учун қатъий тартиб доирасида фаолият кўрсатувчи идорачилик зарур эди. Исмоил бу вазифани ҳам ҳал эта билди. Аммо илгарилари бошқа сулолалар тажрибасида кўрилганидек, Исмоил вафотидан сўнг (907 йил 25 ноябрь) тахтга чиққан сомонийлар намояндалари (Аҳмад, Наср II, Нух I, Абдумалик, Мансур I, Нух II, Мансур II) буюк аждодлари қолдирган меросни сақлаб қолишга ожизлик қилдилар. Масалан, Исмоилдан кейин тахтни эгаллаган Аҳмад субутсизлик қилиб, араб тилини яна давлат тили даражасига кўтаради. Ваҳоланки, Исмоил даврида бу нарса йўқ қилинган эди.\nАҳмаднинг бу каби бошқа ишлари ҳам бир бўлиб, охир-оқибатда унга суиқасд уюштирилишига сабаб бўлган. Хуллас, X аср давомида сиёсий бошбошдоқлик авжга чиқиб марказий ҳокимият мавқеига путур етади. «Дарахтнинг бўшини қурт ейди» деганларидек, сомонийлар зарбининг пасайиши минтақанинг Еттисув ва Кошғар қисмида бошқа бир сиёсий сулола — қорахонийларнинг кучайиб бориши билан бир вақгга тўғри келганди. Натижада X аср охирида ҳокимият уларнинг қўлига ўтади. Кррахонийлар минтақанинг Еттисув, Кошғар, Мовароуннаҳр каби қисмлари устидан ҳукм-ронлик қила бошлайдилар. Хуросон, Ғазна каби вилоятлар эса худди шу даврдан бошлаб минтақада етишиб чиққан яна бир сиёсий сулола — ғазнавийлар тобелигига ўтган эди.\nТаъкидлаганимиздек, Исмоил ўз даври учун илғор ҳисобланмиш марказлашган бошқарув тизимини жо-рий этишга муваффақ бўлган. Бу тизим асосини олий ҳукмдор даргоҳи (саройи) ва девонлар (вазирликлар) мажмуи ташкил этган. Олий ҳукмдор амир унвонига эга эди. Шунинг учун манбаларда Амир Исмоил, Амир Аҳмад каби таъкидларни учратиш мумкин. Олий ҳукмдор ҳукмларининг ижроси ҳорис амирига юклатилган. Даргоҳ ҳамда бошқа қатор муҳим давлат идораларининг хавфсизлигини амалга ошириш хизматини бош ҳожиб ва унинг ходимлари олиб борганлар. Даргоҳнинг хўжалик юмушлари билан боғлиқ фаолият вакил томонидан бошқарилган. Бундан ташқари даргоҳда дастур-хончи, эшикоғаси, шарбатдор каби хизматлар ҳам бўлган.\nДевонлар (вазирликлар) бошқарувига келсак, уларнинг умумий сони 10 та бўлиб, пойтахт Бухорода ҳар бири учун алоҳида бинолар қуриб берилганди. Қуйида девонлар ҳақида батафсил маълумотлар келтирилади.\n1. Бош вазир девони. Бутун ижроия ҳокимияти ҳамда қолган тўққиз девон устидан раҳбарлик ва назорат худди шу вазирлик томонидан амалга оширилган. Сомонийлар даврида ушбу лавозимга замонанинг атоқли хонадонлари намояндалари тайинланган. Чунончи, бош вазирлик жайҳонийлар, балъамийлар, утбийлар сулолалари орасидан чиққан шахсларга насиб этгани маълум.\n2. Молия (кирим-чиқим) ишлари девони. Давлатнинг молиявий ишлари, сарф-харажатларига оид ҳисоб-китоб ишлари билан шуғулланган.\n3. Давлат расмий ҳужжатларини ишлаб чиқиш девони. Бу махсус девон саналиб, унинг хизматчилари давлат аҳамиятига молик барча ҳужжатларни тайёрлаб берганлар. Бундан ташқари мазкур девонга дипломатик тадбирларни тайёрлаш ва амалга ошириш каби вазифа ҳам юклатиб келинган.\n4. Соқчилар бошлиғи девони. Ушбу муассаса махсус сараланган ҳарбий қисмларга бошчилик қилиб, уларнинг тайёргарлиги, тартиб-интизоми, озиқ-овқати, умуман, хўжалик таъминоти, маоши масалалари билан шуғулланиб келган. Масалан, маош бир йилда тўрт марта — ҳар уч ойда тўлаб турилар экан.\n5. Хат-хабарлар мутасаддиси девони даргоҳ, ҳукумат, маҳаллий ҳокимият билан боғлиқ хабардорлик ишлари билан машғул бўлиб, пойтахтда қабул қилинган муҳим қарорлар, ҳужжатлар ва бошқа расмий кўрсатмаларни вилоятлар, шаҳарларга етказиш ҳамда жойлардаги шу қабилдаги маълумотларни марказга етказиб бериш каби тадбирлар билан банд бўлган. Шу билан бирга мазкур девоннинг жойлардаги бўлимлари маҳаллий давлат идоралари, ҳокимлар фаолияти ҳақида ҳаққоний маълумотларни тўплаб, тўғридан-тўғри даргоҳга юбориш имконига ҳам эга бўлганлар. Шу тариқа олий ҳукмдор жойлардаги бор аҳволдан воқиф бўлиб турган ва тегишли чоралар кўрган.\n6. Сарой иш бошқарувчиси девони. Даргоҳ таъминоти билан боғлиқ сарф-харажатлар устидан назорат олиб бориш шу девонга юклатилган.\n7. Давлат мулклари девони ҳукмдор сулолага тегишли мол-мулк бошқаруви, назорати, ҳисоб-китоби билан шуғулланган.\n8. Мухтасиб девони жамият ва давлат ҳаётида муҳим ўрин эгаллаб келган хизматлар сирасига кирган. Унинг хизматчилари қиладиган асосий иш шаҳар ва қишлоқларда, кўча ва бозорларда тартибни назорат қилиш, диний маросимларни амалга оширишда чегарадан чиқ-масликни таъминлаш, савдо-сотиқ ишларида харидорларга хиёнат қилмаслик, маҳсулотлар сифатини қатъий кўрсатилган даражада тутишни текшириш, нарх-навони белгиланган миқдордан (айниқса гўшт, нон каби бирламчи озуқаларга) оширмасликни назорат қилишдан иборат бўлган. Бундай масъулиятли вазифага кўпчиликнинг эътиборини қозонган, ҳаммага бирдай турадиган кишилар тайинланган.\n9. Вақфлар девони, яъни турли йўллар билан диний муассасалар ихтиёрига ўтказилган мол-мулк, ер-сув ишлари билан шуғулланувчи вазирлик.\n10. Қозилик ишлари девонига қозиларнинг фаолия-тини назорат қилиш юклатилган. Баъзи ҳолларда, яъни иши қозига оширилганлар орасида юқори лавозимда ишлайдиганлар бўлса, қозилик қилишни олий ҳукмдорнинг шахсан ўзи, ё унинг тарафидан тайинланган ҳукмдор сулола вакили амалга оширган. Бундан мақсад мартабадорларнинг қозиларга тазйиқ қилишларига йўл қўймаслик бўлган, албатта.\nЗикр этилган девонларнинг жойларда ҳам бўлимлари бўлган. Улар марказдаги ўз девонларидан ташқари маҳаллий ҳокимларга ҳам бўйсуниб, маҳаллий бошқарув идоралари билан ҳамкорликда фаолият кўрсатганлар. Бундан хат-хабарлар хизмати девони мустасно ҳисобланиб, уларнинг маҳаллий бўлимлари фақат марказгагина ҳисобот берганлар, холос. Зеро, юқорида айтилганидек, улар маҳаллий ҳокимлар, мансабдорлар устидан ҳам пинҳона назорат олиб борганлар.\nВилоят бошлиғи ҳоким, шаҳар бошлиғи эса раис деб аталган. Ҳокимни олий ҳукмдор, раисни ҳоким тайинлаган. Албатта, бунда у ёки бу номзоднинг шу ердаги обрў-эътибори, мавқеи ҳисобга олинган.\nДавлат ишларига қабул қилишда маълум бир талаблар силсиласи мавжуд эди. Масалан, давлат тилини мукаммал билиш, замона ҳуқуқ меъёрларидан тўлиқ хабардорлик, тарих, адабиёт каби илмлардан бохабарлик, ҳисоб-китоб ишларидаги билимдонлик ва ҳоказо.\nЛашкар икки тоифага бўлинган: доимий равишда фаолият кўрсатувчи сараланган қисмлар (гвардия) ва зарур ҳолларда вилоятлардан йиғиладиган қисмлар. Сараланган қисмлардаги хизмат камида саккиз бос-қичдан иборат бўлиб, оддий пиёда аскарлиқдан висоқ-боши, яъни тўрт кишидан иборат гуруҳга бошлиқ даражасигача бўлган йўлни босиб ўтишга тўғри келган. Кейин у ҳайлбоши (кичик қўшин бошлиғи) мақомини эгаллаши мумкин бўлган. Бу даражага тегишли тартиб-интизом, талаблар доирасида хизмат қилингандагина эришиш мумкин эди.\nКўрдикки, сомонийлар даврида давлат бошқаруви ва ҳарбий хизматнинг ўз даври учун мураккаб ва салоҳиятли тизими ташкил этилган. Мазкур масалага катта эътибор билан қараб келинганини шундан ҳам билса бўладики, хазинадаги умумий йиллик даромад 45 млн. дирҳамни ташкил этган ҳолда шундан 20 млн. дирҳам давлат бошқаруви ва лашкарга сарф этилган. Албатта, ўшанда ҳам порахўрлик, мансабни суистеъмол қилиш каби иллатлар учраб турган. Аммо давлат тизими ва лашкарга кетган сарф-харажатлар ўзини окдаган. Масалан, лашкар мамлакатнинг ички ва ташқи хавфсизлигини таъминлаб келган. Давлат идоралари эса, манба тили билан айтганда, каналлар, ер ости ариқлари (коризлар) қазиш, кўприклар қуриш, шаҳар, қишлоқлар ободончилиги, деҳқончилик борасида ғамхўрлик қилиш, карвон йўллари хавфсизлигини таъминлаш, карвонсаройлар, турли мақсадлар учун мўлжалланган бинолар, бозорлар, янги шаҳарлар бунёд этиш каби катта ва серхаражат, кўпчилик билан битадиган тадбир-ларга бош-қош бўлиб кетган. Шунинг учун ҳам бу даврда деҳқончилик, ҳунармандчиликнинг кўплаб со-ҳалари гуркираб ривожланиб, фаровонлик ҳукм сурган.\nИлгариги асрларда бўлгани каби Фарғона, Кашқадарё, Зарафшон водийлари, Шош, Хоразм, Хуросон вилоятларида деҳқончилик ишлари юксак савияда амалга ошириб борилиб, буғдой, арпа, шоли, пахта, тариқ, зиғир, кунжут, каноп, нўхот, мош, ёсмиқ, беда каби қатор экинлар етиштирилган. Ҳосилдорлик шу даражада бўлганки, бир сиқим дон экиб, юз сиқим, ҳатто ундан ҳам кўп ҳосил олинган. Боғдорчилик, хусусан, узумчилик ва полизчилик соҳаларида ҳам ютуқлар шу каби эди. Узумнинг ўнлаб навлари, мевалардан олма, шафтоли, ўрик, нок, анжир, беҳи, олча, олхўри, анор, бодом, ёнғоқ, полиз экинларидан қовоқ, қовун (айниқса Бухоро қовунлари машҳур бўлган), сабзавотдан бодринг, бақлажон, сабзи, пиёз кабилар етишти-рилган. Хуллас, бу борадаги миришкорлик шу даражада бўлганки, чет эллардан келганлар ернинг унумдорлиги, ҳосилнинг юқорилиги, ҳамма ернинг кўм-кўк, яъни обод бўлиб туришини кўриб ҳайратга тушганлар.\nҲунармандчиликнинг аҳволига назар ташланса, шу нарса маълум бўладики, пахта, ипак, жундан турли хил матолар, тайёр кийимлар тайёрланиб, ўлка ва ён-атроф аҳлининг талаби қондирилиб келинган. Қоғоз ишлаб чиқаришда мамлакатимиз Ўрта ва Яқин Шарқда, Европа мамлакатлари орасида биринчиликда туриб, уларни бу ноёб маҳсулот билан таъминлаб келганини алоҳида таъкидлаш лозим. «Самарқанд қоғози каби қоғозни, — деб ёзганди X аср тарихчиси Истахрий, — (дунёнинг) ҳеч бир ерида учратмайсиз». Шунингдек шишасозлик (ранг-баранг шиша идишлар, безаклар, дераза учун ойна ишлаб чиқариш), кулолчилик (айниқса, сопол идиш, буюмларни сирлаш борасида катта тажрибага эга бўлин-ган), кўнчилик, гилам тўқиш, мисгарлик, қуролсозлик, темирчилик, кунжут, чигит, зиғир, канопдан мой олиш каби ўнлаб соҳалар фаолият кўрсатиб, жамият ҳаётини яхшилашда муҳим ўрин тутган.\nСомонийлар даврида кончиликка ҳам катта эътибор берилгани маълум. Айниқса, Фарғона водийсида бу борада катта кўламдаги ишлар амалга оширилиб, Ахсикат, Навқотда олтин, кумуш, юқори Нисода тошпахта (астбест), қатрон, кумуш, олтин, феруза, темир, мис, қўрғошин, Исфара тоғларида тошкўмир, қора, қизил, сариқ ранглардаги талқ (слюда), Сўх яқинида симоб, Узгандда новшадил конлари ишлаб турган. Шунингдек Фарғонада бу вақтда туз, нефть каби қимматли хом ашёлар ҳам қазиб олинган. Туз конлари Илоқда (Оҳангарон водийси) ҳам бўлган. Аммо бу ерда, асосан, кумуш, қўрғошин қазиб олишга зўр берилган. Бундан ташқари мазкур водий тоғларида гилвата, ўтга чидамли оқ лой (каолин), аччиқтош, феруза, офит (серпантин), аметист каби қазилма бойликлари ҳам бўлган. Темир, олтин, мис, кумуш, навшадил, купорос, ақиқнинг йўл-йўл тури, туз конлари Усрушонада (Шош, Фарғона, Чағониён, Самарқанд вилоятлари билан ўралган макон) ҳам ишлаб турган. Минтақанинг бошқа ерларида (Хуросон, Бадахшон ва ҳоказо) ҳам ёқут, заҳармуҳра, олтин, кумуш, лаъл, туз, тошпахта, феруза, мармар, олтингугурт, маргимуш, агат конлари мавжуд эди. Археологик қазишлар шуни кўрсатадики, кончилик технологияси ўз даври учун юқори даражада бўлган.\nЮқорида тилга олинган соҳаларни юзага чиқарадиган муҳим фаолият савдо-сотиқ хусусида тўхталсак. Сомонийлар давридаги пул муомаласининг ўзига хос томонлари бор. Муомалада олтин тангалар, исмоилий, муҳаммадий, ғитрифий, мусаййабий, хоразмий дирҳамлари бўлган. Шу ўринда Истахрийнинг қуйидаги гувоҳлиги эътиборга молик: «Самарқандда муомалада олтин (танга) ва исмоилий дирҳами юради. Яна бир пул бирлиги борки, уни муҳаммадий дейдилар. Ва Самарқанддан бошқа ҳеч ерда муомалада юрмайди». Бошқача айтганда, исмоилий дирҳами салтанат ва халқаро миқёсдаги қаттиқ валюта ролини ўйнаган. Муҳаммадий, ғитрифий ва бошқалар эса маҳаллий аҳамият касб эттан. Масалан, ғитрифий кумуш тангалари, асосан, Бухоро доирасида муомалада бўлган. Аввало, ўлка савдогарлари шу ерда ишлаб чиқарилаёттан маҳсулотлар билан минтақа аҳли эҳтиёжларини қондиришга ҳаракат қилганлар. Шунинг учун ҳам савдо-сотиқ гуркираб ўсган, кўплаб бозорлар бунёд этилган, бориб-бориб расталар, бозорларни маълум бир йўналишда ихтйсослаштириш йўлига ўтилган, айниқса, марказий шаҳарларда кўтарасига савдо кенг йўлга қўйилган. Масалан, манбада шундай ёзилади: «Мовароуннаҳрнинг (энг асосий) бозори, (ҳар қаёқдан) савдогарлар оқиб келадиган жойи бу Самарқанддир. Мовароуннаҳрда (ишлаб чиқариладиган) аксар маҳсулотлар аввал Самарқандга олиб келинади, кейин эса бу ердан бошқа вилоятларга олиб кетилади». Худди шу каби таърифни Бухоро, Пойкент, Бинкат, Хўжанд, Термиз, Урганч, Кот каби шаҳарларга нисбатан ҳам қўлласа бўлади. Савдо-сотиқнинг бундай ривожланишига нафа-қат ишлаб чиқаришдаги, балки ички ва ташқи савдони ташкил этишдаги ҳаракатларнинг таъсири ҳам катта )ди. Чунки карвонсаройлар тизими, йўл хавфсизлиги ва орасталигисиз, адолатли солиқ тизимини таъминламай гуриб савдо-сотиқ ривожи тўғрисида сўз бўлиши мумкин эмас. Энг аввало, бундан давлат манфаатдор бўлган.\nЎша вақтларда мамлакатимиздан олиб чиқиб кетилган ё бўлмаса юртимизга олиб келинган маҳсулотлар ҳақида манбаларда кўплаб маълумотлар келтирилган. Уларнинг барчасини санаб ўтирмай энг асосийларига тўхталиб ўтамиз. Масалан, Хитойга шишасозлик буюмлари, ойна, арғумоқ отлар, баъзи бир озиқ-овқат маҳсулотлари жўнатилган. У ердан эса ипак ва ипак матолар келтирилган. Европага ип, жун, ипак матолар, қури-тилган мевалар, шоли, кумуш буюмлар, тангалар кўплаб олиб кетилган, у ерлардан эса асосан мўйна. чарм кабилар олиб келиб сотилган. Европаликлар айниқса бизда ишлаб чиқариладиган кумуш буюмлари, тангаларга ишқивоз бўлганлар. Сабаби бу вақтда Европада кумуш конлари тўғрисида хаёл ҳам қилмаганлар. Шу жиҳатдан кумуш борасида минтақамизга боғланиб қолгандилар. Бу боғлиқлик шу даражада бўлганки, ар-хеологлар Скандинавия ўлкаларида текшириш ишлари олиб борганларида Тошкент вилоятида ўша даврларда қазиб олинган кумушдан ишланган тангаларни кўплаб топганлар. Ўрта ва Яқин Шарқ мамлакатлари кўпроқ бизнинг ота-боболаримиз ишлаб чиқарган қурол-аслаҳаларга, темирчилик маҳсулотларига ўч бўлганлар. Хуллас, бу даврда ҳам савдо-сотиқдаги анъанавий юксак савия сақланиб қолган, ўзига хос янгиликлар киритилган. Масалан, ҳозирда ҳамманинг оғзида бўлган чек тизими дастлаб ўша узоқ замонлардаёқ жорий қилинган эди. Чек (чак) тушунчаси аслида европаликларга биз орқали кириб борган бўлиб, савдогарлар йирик савдо тадбирларини амалга ошираётганларида ёнларида катта маблағни олиб юрмасдан ҳар бир шаҳарда мавжуд ишончли саррофларга (пул майдалаб берувчи-лар, алмаштирувчилар) нақд пул топшириб, шу ҳақда ҳужжат, яъни чек олганлар. Мўлжалдаги шаҳарларга бориб худди шундай саррофларга ёки йирик савдогарларга чекни кўрсатиб ўз режаларини амалга оширганлар. Шуниси диққатни тортадики, Маҳмуд Кошғарий луғатида, чек аслида ип-газлама турларидан биридир, деб ёзилган. Маҳмуд Кошғарий келтирган чек газлама тури билан савдо муомаласида ишлатилган чек ўртасидаги боғлиқликка шубҳа қилмаса ҳам бўлади. Зеро, бундан минг йил бурун ёзув объекти ўрнида қоғоз билан бир қаторда газлама парчаларидан фойдаланилган.\nСавдо-иқтисодий муносабатларнинг ривожланиб бориши яна бир муҳим фаолият — қурувчилик, меъморчиликда ҳам катта ўзгаришларга сабаб бўлди. Ша-ҳарлар кенгайди, муҳташам бинолар, ораста бозорлар, масжид-мадрасалар, ҳаммомлар, устахоналар, дўконлар ва бошқа қатор иморатлар бунёд этилди. Бунда қурувчиликка алоқадор турли касбдага усталар иштирок этиб, ўз маҳоратларини оширганлар. Буни биз Бухоро, Самарқанд, Термиз каби қатор қадимий шаҳарлар ми-солида кўришимиз мумкин.\nЮқоридагиларнинг бари бир бўлиб ҳар қандай жамият кўрки ва қудратини белгалаб берувчи яна бйр гоят муҳим, шу билан бирга нозик таъб соҳа-илму маданиятнинг ҳам изчил тараққий этишига катта имконлар яратиб берди. Бу асрларда (IX—X) мамлакатимиз обрўсини Ер юзига ёйган олиму фузалолар ҳақида кўплаб сўз айтиш мумкин. Уларнинг сони ўнлаб, ҳатто юзлабдир, десак муболаға бўлмайди. Биргина Муҳаммад ибн Мусо Хоразмийнинг ўзи бутун оламга татийди. Масалан, у Араб халифалиги ҳамда Европани ҳинд ҳисобига ўргатди, яъни уларга номаълум 1 дан 9 гача бўлган рақам шакллари орқали қўшиш, айириш, кўпайтириш, бўлишнинг энг мақбул ва илгор йўлларини кўрсатиб шарҳлаб берди. Бунгача европаликлар рим рақамлари билан таниш эдилар, холос (қиёсланг: XXXV ва 35). Ё бўлмаса олимнинг «Ал-жабр ва ал-муқобала ҳисоби ҳақида китоб» асари математик алгебра (ал-жабрнинг лотинча жаранглаши) соҳасига асос бўлган. XIV асрдан бошлаб алгебра Европада ёйила бошлайди. Ҳар қандай регуляр ҳисоблаш жараёнини англатадиган математик тушунча — алгоритм ҳам бизнинг аждодимиз номи билан боғлиқ, ҳам тўғри, ҳам кўчма маънода (Ал-Хоразмий — Алгоризм, Алгоритм).\nБуюк астроном, математик ва географ Аҳмад Фарғо-нийни олайлик. Ҳосиб, яъни ҳисобдон, математик лақаби билан машҳур бу аждодимиз европаликлар наздида Алфраганус номи-ла эътиборли эди. У ҳақда ҳам кўп гапириш мумкин. Аммо унинг ўз вақтида Ернинг думалоқлигини исботлашда келтирган далиллари ҳозир ҳам ўз қадрини йўқотмаганининг ўзиёқ ўзбек илмининг кишилик маданий тараққиётида тутган салмоқли ўрни-ии белгилаб беради.\nЯна бир машҳур ва кишиликни оёққа турғазишда кўп меҳнати сингган аждодимиз Форобий ҳақида ҳам учоқ сўзлаш мумкин. Унинг «Иккинчи муаллим» лақаби бўлиб, «Биринчи муаллим» ўрнида Шарқда Арасту (Аристотел) тушунилади. Баъзан биринчи, иккинчи\nаниқликларини мавқе даражасига ишора деб ҳам қара-шади. Аслида, бу ерда вақт мезони назарда тутилиб, Арастунинг Форобийга нисбатан анча қадимда яшаб ўтганлигидан ҳам биринчи, яъни ана шундай истеъдод эгаси бўлганлардан аввалроқ яшаб ўтгани маъноси чиқади. Форобий диққатини торттан фан ва маданият соҳаларига бир назар ташласак: фалсафа, мантиқ, математика, геометрия, астрономия, физика, оптика, кимё, тиббиёт, биология, мусиқа, тилшунослик, шеърият, нотиқпик санъати, хаттотлик, сиёсатшунослик, ҳуқуқшунослик, ахлоқ. Бу соҳаларда у зот амалга оширган иш-лар саноғининг ўзи бир кенгликни талаб қилади. Шунинг учун икки нарсага эътиборни жалб этамиз. Биз ўз ўрнида зардуштийликнинг қадимги юнон фалсафий қарашлари шаклланишида асосий туртки бўлганлиги ҳақида юқорида айтиб ўтган эдик. Қаранга, Платон, Аристотел, Эвклид, Птоломей каби йирик файласуфлар асарларини англаш ўрта асрда европаликлар учун мушкулотга айланади. Ёрдамга яна Туркистон намояндаси келади. Аниқроғи европаликлар Форобийнинг мазкур муаллифлар асарларига ёзган шарҳлари орқали қадимги юнон фалсафаси мағзини чақа бошлайдилар. Иккинчи мисолимиз тўғридан-тўғри асосий тадқиқот мавзуимиз бўлган давлатчилик билан боғлиқ.\nСиёсатшунослик бобида ҳам қалам тебратган мутафаккир минг йил буруноқ давлатчиликнинг мағзини англаб, «Давлатнинг вазифаси инсонларни бахт-саодатга элтишдир», деб ёзган эди. Шу икки оғиз таъкидда кўп нарсани англаш мумкин. Оддийгина қилиб инсонни дейиляпти, унинг на мазҳаби, на миллати, ё бошқа томони ажратилаётгани йўқ. Элтиш дейиляпти, яъни давлатнинг жамият ҳаётидаги масъулияти ва шунга яраша бошқариш ҳуқуқи ҳақида ишора бўляпти.\nX аср иккинчи ярмида мамлакатимизда яна икки буюк зот ўтган: Ибн Сино ва Абу Райҳон Беруний. Уларнинг ҳаёти ва илмий ижоди кейинги аср ва сулолалар даврида давом этганини ҳисобга олиб, улар ҳақца кейинроқ фикр юритишга қарор қилдик. Ҳозир эса қуйидаги масала устида тўхталиб ўтмоқчимиз. Маълум бир давр ичида тушкунлиқда бўлиб сўнг бош кўтариб юксакликка эришилган ҳолат бизда уйғониш, ғарб тил-ларида одатда ренессанс даври дейилади. Қизиғи шундаки, ренессанс дейилганда, аксарият XV—XVI асрлар Европадаги юксалишни англайди. Ваҳоланки, араб-царнинг дастлабки вақтдаги сиёсатларк натижасида анчайин харобаликка юз туттан мамлакатимиз ва умуман шарқ мамлакатлари IX—X асрларга келиб фан ва маданиятда юксакликка эришганлар, яъни жамият яна бир бор уйғонган. Бу уйғонишнинг нафақат бизнинг, балки батамом кишилик тараққиётидаги ўрни тўғрисида фикр қилинса (бунинг учун Аҳмад Фарғоний, Муҳаммад Хоразмий- Форобий, Ибн Сино, Берунийларни эслашнинг ўзи кифоя), у ҳолда инсоният тарихида биринчи уйгониш даври моҳият эътибори билан бизнинг мамлакатимиз ва минтақамизда рўй берди. Ва бу юксалиш биз орқали бутун башариятга тегишлидир.\nХуллас, юртимизда сомонийлар сулоласи ҳукмронлик қилган асрлар жўшқин, воқеаларга бой, намунали ва сабоқли даврдир. Энг муҳими, бу даврда мамлакатимизнинг, халқимизнинг, тарихий-маданий тараққиётдаги анъана ва тажрибаларимизнинг нақадар мустаҳкам мойдеворга эга эканлиги намоён бўлди. Зеро, юқорида айтилганидек, тушкунлик, қарамлик даврини бошдан кечирган жамият яна юксакликка кўтарила олди.


Видео: Фолбинни яширин камера орқали фош қилишди\nYou are here: Home Махсус хизмат\nБугун маҳаллаларда ёки кўп қаватли уй биноларидаги фолбинларнинг эшиги олдида навбатда турган кишиларни тез-тез учратиш мумкин. Уларнинг худдики мушкулини осон қилишга шайланган фолбинлар ҳам афсуски кўплаб топилади.\nГўёки одамлар оғирини енгил қилишга бел боғлаган қўштирноқ ичидаги тадбиркорларнинг асл мақсади пул топишдир.\nБугун энг бозори чаққон фолбинга тушадиган кунлик даромадни тахминан ҳисоб-китоб қилиб кўрамиз – 1 кунда 10 киши кириши учун 21 минг сўмдан. 10ни эса 21 мингга кўпайтирамиз – 210 000 сўм.\nБешта ишларни юритадиган дуолар – 300 АҚШ доллари. Бешни 300га кўпайтирамиз – 1500 АҚШ доллари. Бешта иссиқлик дуоси – 200 АҚШ доллари. Бешни 200га кўпайтирамиз – 1000 АҚШ доллари. Бешта совуқлик дуоси – 200 АҚШ доллари. Бешни яна 200га кўпайтирамиз – 1000 АҚШ доллари.\nДаромаднинг жами кўрсаткичларини чиқаришни ўзингизга ҳавола қилдик. Биз эса фолбин мижозига айланган кишиларнинг қанча машаққатлар билан топган ҳалол даромади ўз оиласига эмас, фолбиннинг мавҳум башоратлари-ю, дуо жодуларига сарф бўлаётганини эслатиб қўймоқчимиз, холос.\nҚуйида Тошкент шаҳридаги фолбинлардан бирининг яширин камера орқали фош қилиниши ёзиб олинган видеолавҳани эътиборингизга ҳавола этамиз.