Қочқин қамоқдан озод қилинди\n14 май 2021, Тошкент вақти: 22:47\nҚамоқдан озод қилинган андижонлик қочқин А.Каримов Россия прокуратураси томонидан ўзига қўйилаётган айблар асоссиз эканини айтади.\nРоссияда қўлга олинган андижонлик қочқин Абдумутталиб Каримов бир йиллик қамоқдан сўнг ҳуқуқ ҳимоячилари ҳаракати билан ҳибсдан озод қилинди, бироқ унга қўйилган айбловлар олиб ташлангани йўқ.\nУ ўтган йилнинг 11 май куни Ўзбекистон томонининг талаби билан Андижон воқеаларига алоқадорликда айбланиб қамоққа олинган эди. Гарчи Россия Бош прокуратураси уни Ўзбекистонга экстрадиция қилишга рухсат берган бўлса-да, лекин Европа суди ўз қарори билан бу экстрадицияни тўхтатган эди.\nЙошкар-Ола шаҳар ички ишлар бошқармасининг вақтинча сақлаш изоляторида бир йил сақланган Абдумутталиб Каримов уни қамоққа олиш ҳақидаги суд берган санкциянинг муддати тугаши билан озодликка чиқарилди.\nБироқ¸ ундан ҳали айбловлар олинганича йўқ. Страссбургдаги Европа суди айни пайтда Ўзбекистон томони унга қўйган айбовларни ўрганиб чиқмоқда. Бу ҳақда унинг ўзи шундай дейди:\n- Булар мени Ўзбекистонга жўнатмай турадиган бўлса¸ менинг қамоқдаги муддатимни чўзиши керак. Шу туфайли менинг қамоқ муддатимни чўзиш учун судга олиб чиқишди.\nПрокурор “Шунақа сабаблар туфайли бу одамни қамоқда сақлаб туришимиз керак. Шунинг учун қамоқ муддатини чўзишни сўрайман” деб судга ариза берди.\nПрокурорнинг бу аризасини суд “Бу бола бир йил ўтирди. Бир йилдан ортиғини сўрашга Москвадаги Бош прокуратуранинг ҳаққи бор” деб қабул қилмади¸ дейди Абдумутталиб Каримов.\nУнинг сўзларига кўра, унинг қамоқда сақланиш ёки сақланмаслигини энди Россия Олий суди кўриб чиқади. Чунки прокурор Олий Судга кассация шикояти ёзган.\n45 ёшли А. Каримов Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот идоралари томонидан Жиноят кодексининг Конституциявий тузумга тажовуз қилиш, террорчилик каби жами еттита моддаси бўйича айбланган ва унга халқаро қидирув эълон қилинган эди.\nАбдумутталиб Каримовнинг ўзи эса бу айбловлар ғирт ёлғон эканлигини айтади. У ҳақиқатан ҳам 13 май куни Андижон фожеаларининг тирик гувоҳи бўлган, тадбиркорлик иши билан Жалолқудуқ туманидан Андижонга келганида Бобур майдонидаги митингга қўшилиб қолган ва ҳукумат аскарлари отишмани бошлаганидан кейин кўпчилик қатори қочган:\n- Мен ҳам қизиқдим ва майдонга бордим. Митингда гапларга қулоқ солиб одамлар билан анча туриб қолдик.\nБиз анча вақтдан кейин қайтмоқчи бўлганимизда қарасак¸ атрофни ҳарбийлар ўраб олган экан. Ҳеч қаëққа чиқиб кета олмайсизлар¸ деган хабарни эшитиб қолдик.\nШунинг орасида отишмалар бошланди. Машиналарда аскарлар ўтиб отишни бошлашди. Биз ҳам ўша ердаги одамларга қўшилиб шаҳардан чиқиб кетдик.\nШаҳардан чиқишда яна отишма бўлди. Кейин бошқа йўл топиб шаҳардан чиқиб кетдик¸ дейди Абдумутталиб Каримов.\nУйига қайтган Абдумутталиб ўша кунларда митингда қатнашган одамларнинг ёппасига қамоққа олинаётгани кўриб, Ўзбекистонни тарк этишга ва Россияда яшаётган акасининг олдига келишга мажбур бўлади. Россияда уч йил яшаб ишлаб юрганда¸ 2008 йилнинг 11 июнида қамоққа олинади.\nАбдумутталибнинг айтишича, бир йил давомида Москвадаги Мемориал ташкилотининг инсон ҳуқуқи ҳимоячилари унинг айбсиз эканлигини исботлаш учун кураш олиб бордилар. У унга беминнат ёрдам берган инсонларга ўз миннатдорчилигини айтади:\n- Ният фақат яхшиликка қараб юриши керак деган қоидалар борку. 18 июн куни Йошкар-Ола шаҳрида фуқаролик суди бўлади. Қочоқ деган статус бериши тўғрисида миграцион хизматга ариза ëзганимда¸ улар рад қилишган эди.\nРад қилинишининг ноқонуний деб топилишини сўраб¸ ариза ëзган эдим. Шу нарса кўрилади.\nСуд агар ноқонуний деб топса¸ муграцион хизмат менинг аризамни бошқатдан кўриб чиқади. Ажабмас¸ Россия ўзининг қочоқ деган статусини берса¸ дейди Абдумутталиб Каримов.\nЭслатиб ўтамиз¸ оммавий ахборот воситаларида “Иваново ўзбеклари” дея ном чиқарган Шукрулло Собиров ва унинг 12 ҳамроҳи 2005 йил июн ойида ҳибсга олинган ва 2006 йилнинг октябр ойида Европа Иттифоқи маҳкамаси талабига кўра¸ тутқунликдан озод қилинган эди. Шу йилнинг май ойида эса Европа суди оқлаган “иванова ўзбеклари”га Россия ҳукуматининг ўзи сиёсий қочқин мақомини берган эди.


Сардор Мамадалиев: "Райҳон ва Шаҳзода билан дует куйлаш? Бунинг менга кераги йўқ"\nМенинг олий мақсадим фақат санъаткор бўлиш эди. Аммо яқинларим ҳуқуқшунос бўлишимни орзу қилишарди. 2000 йили ўрта мактабни тамомлаб, санъат коллежига ҳужжат топшираман деганимда, қароримга отамдан ташқари барча оила аъзоларим қарши бўлишган. Оиламизда санъаткорлар йўқлиги боис бу соҳада ўз ўрнимни топишимга ишонишмаганди. Аммо мен танлаган йўлимдан қайтмадим, аввал санъат коллежида, ундан кейин Ўзбекистон давлат консерваториясида таҳсил олдим.\nИжодда шахтам одимлайсиз. Қайсидир маънода қисқа муддатда машҳурликка ҳам эришдингиз...\nОдатда, плагиат дан узоқроқ юришга ҳаракат қиласиз. Балки, ўзингиз қўшиқларга мусиқа басталашингизнинг ҳам асосий сабаби шудир?\nМухлисларга қандай тилакларингиз бор.\nКиритилди: 12:16 14.03.2019. Ўқилди: 2270 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Компютер графикасига асосланга программаларда ишлаш ҳақида\n00:00 / 30.04.2010 | eski savollar | 2101\nАссалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу! Мен компютерда ба'зи программаларда ишлашни о'рганмоқчи эдим. Масалан: бу программаларни номи 3д студио мах, мая, пҳотошоп. Бу программалар компютер графикаси учун мо'лжалланган, я'ни "3дс мах" ва "мая" да ҳар ҳил нарсаларни (одамлар ва ҳайвонларнинг қиёфасини, биноларни ко'ринишларини) 3 фазоли о'лчовда чизса бо'лади. ва бу чизилган нарсаларга ҳаракат берса бо'лади (аниматсия). Қисқа қилиб айтганда бу программалар орқали мутфилимлар, рекламалар ва киноларга ба'зи бир эффектларни бериш мумкин. Яна бу прогграмма орқали арҳитекторлар биноларни ички ва ташқи ко'ринишларини 3 фазоли о'лчовда чизишади. 3- прогграмма "пҳотошоп" орқали расмларга ишлов берилади. Саволим шуки, бу ва шу каби программаларда ишласа бо'ладими ва бу прогграммалрда яратилган нарсалар орқали топилган пул ҳалол бо'ладими? Жавобингиз учун олдиндан раҳмат!\nБўлади. Бу ерда шариатда манъ қилинган ҳолат, Аллоҳ таоло яратган жонли нарсаларга ўхшатиш ҳаракати бўлмаса, бўлгани. Мултфилмларда ана ўша ҳолат бўлмагани учун уламолар унга рухсат берганлар. Жонсиз нарсаларни чизишга рухсат борлигида ҳеч қандай шубҳа йўқ.\nСаҳна безатиш касби\nМерос тақсимлаш дастури\nДўстим билан ўртадаги пул\nБиржада олди-сотди қилиш\nСавдода устама қўйиш одоблари\nМошинани нақда сотиб олиб насияга эгасига қайта сотиш\nФароиз илмини ўрганиш\nВиза учун пул олиш


Арикстра – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Арикстра\nПрепаратнинг савдо номи: Арикстра\nТаъсир этувчи модда (ХПН): фондапаринукс натрий\nДори шакли: вена ичига ва тери остига юбориш учун эритма.\n2,5 мг/0,5 мл эритма қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: фондапаринукс натрий – 2,5 мг;\nёрдамчи моддалар: 4,2 мг натрий хлориди, натрий гидроксиди агарда рН<6 бўлса, 0,005 М эритма 0,005 М эритма кўринишида ишлатилади, хлорид кислотаси агарда рН>6 бўлса, 0,01 М эритма кўринишида ишлатилади, 0,5 мл гача инъекция учун сув.\nТаърифи: тиниқ ёки деярли тиниқ, рангсиз эритма.\nФармакотерапевтик гуруҳи: антитромботик восита.\nАТХ коди: В01АХ05\nФондапаринукс натрий қон ивишининг фаоллашган Х факторини (Ха) синтетик ва селектив ингибитори ҳисобланади. Фондапаринукс натрийнинг антитромботик фаоллиги антитромбин (III) (AT III) ёрдамида Ха факторини селектив сусайишининг натижаси ҳисобланади. AT III билан танлаб боғланиб, фондапаринукс натрий Ха факторини нейтраллаш учун AT III нинг дастлабки хусусиятини (тахминан 30 мартага) кучайтиради. Ха факторини нейтралланиши коагуляцион каскадни тўхтатади ва тромбинни ҳосил бўлишини ҳам, тромбларни шаклланишини ҳам ингибиция қилади. Фондапаринукс натрий тромбинни (IIa фаоллашган омилни) фаолсизлантирмайди ва тромбоцитларга таъсир қилиш хусусиятига эга эмас.\nАнти-Ха. Фондапаринукс натрийнинг фармакодинамикаси/фармакокинетикаси плазмада анти-Ха факторининг фаоллиги билан намоён бўладиган концентрациялари билан белгиланади. Анти-Ха факторининг фаоллигини калибровкали баҳолаш учун фақат фондапаринукс натрий ишлатилиши мумкин, бунинг учун гепариннинг халқаро стандарти ёки қуйимолекуляр гепаринлар тўғри келмайди. Бундай калибровканинг натижаси бўлиб, фондапаранукс натрийнинг концентрациясини мг калибровкали фондапаринукс/литрда ифодалаш ҳисобланади.\nФондапаринукс натрий 2,5 мг дозада фаоллашган қисман тромбопластин вақти (ФҚТВ), фаоллашган ивиш вақти (ФИВ) ёки протромбин вақти (ПВ)/плазмадаги халқаро нормаллашган нисбат (ХНН) каби одатдаги коагуляцион синамаларнинг натижаларига, на қон кетиш вақтига ёки фибринолитик фаолликка таъсир қилмайди. Бироқ фондапаринукс натрий 2,5 мг дозада қабул қилинганида ФҚТВ ни узайиши ҳақида кам спонтан хабарлар олинган.\nФондапаринукс натрий II тур гепарин индукцияланган тромбоцитопенияси бўлган беморларнинг зардоби билан кесишган реакцияларни бермайди.\nФондапаринукс натрий тери остига юборилганидан кейин тўлиқ ва тез сўрилади (мутлоқ биокираолишлиги 100%). Ёш, соғлом кўнгиллиларга фондапаринукс натрий 2,5 мг дозада тери остига бир марта юборилганида плазмадаги максимал концентрацияга (ўртача Сmax = 0,34 мг/л) доза юборилганидан кейин 2 соат ўтгач эришилган. Юқорида келтирилган максимал концентрациянинг ярмини ташкил қилувчи плазмадаги концентрацияга, юборилганидан кейин 25 минут ўтгач эришилган.\nКекса ёшдаги соғлом шахсларда фондапаринукс натрийнинг фармакокинетикаси 2-8 мг доза диапазонида тери остига юборилганида тўғри чизиқлидир. Суткада бир марта юборилганида плазмадаги мувозанатли концентрацияга Сmax қиймати ва “концентрация-вақт” (AUC) фармакокинетик эгри чизиғи остидаги майдон 1,3 марта ошганида 3-4 кундан кейин эришилади. Чаноқ-сон бўғимида субституцион операцияларни ўтказган ва суткада 2,5 мг дозада “Арикстра” препаратини тери остига олган беморларда мувозанат ҳолатида фондапаринукс натрийнинг ўртача фармакокинетик кўрсаткичлари: Сmax – 0,39 мг/л (31%), tmax – 2,8 соат (18%) ва Cmin – 0,14 мг/л (56%) бўлган. Чаноқ-сон бўғимининг синиши бўйича операция ўтказган кекса ёшли беморларда фондапаринукс натрийнинг мувозанатли концентрациялари: Cmax – 0,50 мг/л (32%), Cmin – 0,19 мг/л (58%) бўлган.\nЧуқур веналар тромбози ва ўпка артериясининг эмболияси бўлган, фондапаринукс натрийни 5 мг (тана вазни 50 кг дан камроқ бўлганида), 7,5 мг (тана вазни 50 кг дан 100 кг гача бўлганида) ва 10 мг (тана вазни 100 мг дан кўпроқ бўлганида) суткада 1 марта тери остига олган беморларда; барча оғирлик тоифаларида тана вазни билан мувофиқ равишда доза танланганида плазмада максимал ва минимал мувозанатли концентрацияларнинг қийматларини ўхшашлиги қайд қилинган. Плазмада препаратнинг максимал мувозанатли концентрациялари 1,20 мг/л дан 1,26 мг/л гача ўзгариб турган. Бу пациентларда плазмада ўртача минимал мувозанатли концентрациялари 0,46 мг/л дан 0,62 мг/л гача ўзгариб турган.\nСоғлом кўнгиллиларда фондапаринукс натрий вена ичига ёки тери остига юборилганида, асосан, қонга ва фақат жуда оз даражада хужайралараро суюқликка тақсимланади, чунки назарий тақсимланиш ҳажми мувозанатли ва нотурғун ҳолатда 7-11 л ни ташкил қилган. In vitro шароитида фондапаринукс натрий антитромбин III (AT III) билан юқори даражада (камида 94%) ва ўзига хос боғланади. Фондапаринукс натрийни плазманинг бошқа оқсиллари билан боғланиши, шу жумладан тромбоцитар омил IV ёки эритроцитлар билан жуда суст боғланади.\nФондапаринукс натрийнинг метаболизми in vivo шароитида ўрганилмаган, чунки препаратнинг юборилган дозасини катта қисми, буйраклар фаолияти нормал бўлган пациентларда сийдик билан ўзгармаган кўринишда чиқарилади.\nФондапаринукс натрий ўзгармаган ҳолда буйраклар орқали чиқарилади. Соғлом шахсларда тери остига ёки вена ичига юборилган препаратнинг бир дозасининг 64-77% 72 соат давомида сийдик билан чиқарилади. Ярим чиқарилиш даври (Т1/2) ёш соғлом шахсларда тахминан 17 соатни, соғлом кекса шахсларда тахминан 21 соатни ташкил қилади. Буйрак функцияси нормал бўлган пациентларда фондапаринукс натрийнинг клиренсини ўртача қиймати минутига 7,82 мл ни ташкил қилади.\nМахсус гуруҳ беморлари\nФондапаринукс натрийни чиқарилиши буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда секинроқ амалга ошади, чунки у асосан ўзгармаган ҳолда буйрак орқали чиқарилади. Чаноқ-сон бўғимининг суякларини синиши бўйича ёки чаноқ-сон бўғимини ўзгартириш бўйича ўтказилган операциялардан кейин профилактик мақсадларда даволанаётган пациентларда фондапаринукс натрийнинг умумий клиренси буйраклар функцияси нормал бўлган пациентлардаги кўрсаткичлар билан солиштирганда, енгил буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси минутига 50-80 мл) бўлган пациентлардагига қараганда 25% га, ўртача буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси минутига 30-50 мл) бўлган пациентлардагига қараганда 40% га ва оғир буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси минутига 30 мл дан кам) бўлган пациентлардагига қараганда 55% га паст. Мувофиқ якуний ярим чиқарилиш даврлари буйрак етишмовчилигининг ўртача шаклларида 29 соатни ва оғир шаклларида 72 соатни ташкил қилади. Фондапаринукс натрийнинг клиренси ва буйрак етишмовчилигининг оғир даражаси орасида худди шундай ўзаро боғлиқлик чуқур веналарнинг тромбози бўлган пациентларни даволашда кузатилган.\nВеноз тромбомболик асоратларни олдини олиш\nФармакокинетик моделларда оёқларда жарроҳлик аралашувлари ўтказган ва фондапаринукс натрий қабул қилаётган, креатинин клиренси минутига 23,5 мл дан кам бўлган пациентлар ҳақида маълумотлардан фойдаланилган. Фармакокинетик моделлаш натижасида креатинин клиренси минутига 20 дан 30 мл гача бўлган пациентларда фондапаринукс натрийни суткада 1,5 мг ёки кунора 2,5 мг дозада қўллаш, суткада 2,5 мг қабул қилаётган, буйрак функцияси енгил ва ўртача даражада бузилган (креатинин клиренси минутига 30-80 мл) пациентларга мос келишини кўрсатган. Ҳозирги вақтда маълумотларнинг чекланганлиги сабабли, “Арикстра” препаратини оғир буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда қўллаш мумкин эмас.\nЖигар функциясини енгил ва ўртача даражали бузилишида плазмада эркин фондапаринукс натрийнинг концентрацияси ўзгармайди деб ҳисобланади, шунинг учун фармакокинетикаси асосида дозага тузатиш киритиш эмас. Жигар функциясини ўртача оғир даражали бузилиши (Чайлд-Пью таснифи бўйича функционал В синфи) бўлган пациентларга фондапаринукс натрий тери остига бир марта юборилганидан кейин, Сmax ва AUC жигар функцияси нормал бўлган пациентлар билан солиштирганда 22-39% га пасайган. Плазмада фондапаринукс натрийнинг концентрациясини пасайиши жигар функцияси бузилиши бўлган пациентларнинг плазмасида антитромбин III нинг даражасини пасайиши туфайли, бу фермент билан боғланишини камайиши билан тушунтирилади, бунинг натижасида буйраклар орқали фондапаринукс натрийни чиқарилиши ошади. Оғир даражали жигар етишмовчилигида фондапаринукс натрийнинг фармакокинетикаси ўрганилмаган.\nФондапаринукс натрийнинг фармакокинетик кўрсаткичлари 24 боладан олинган қон маълумотлари асосида фармакокинетик таҳлилда ифодаланади. Болаларга тери остига 0,1 мг/кг дозада кунига 1 марта буюриш, катталарда чуқур веналарнинг тромбози ва ўпка артериясининг тромбоэмболиясини даволаш учун тавсия қилинган дозаларни юборишда кузатиладиган фондапаринукснинг ўхшаш экспозициясига асосланган.\n75 ёшдан ошган пациентларда фондапаринукс натрийнинг чиқарилиши секинлашади. Тадқиқотларда чаноқ-сон бўғимининг суякларини синиши ёки чаноқ-сон бўғимини ўзгартириш бўйича ўтказилган операциялардан кейин профилактика мақсадида фондапаринукс натрий 2,5 мг дозада юборилган. Фондапаринукс натрийнинг умумий клиренси 75 ёшдан ошган пациентларда 65 ёшдан кичик пациентлар билан солиштирганда тахминан 25% га кам бўлган. Фондапаринукс натрийнинг клиренси ва ёш орасидаги ўхшаш ўзаро боғланиш чуқур веналарнинг тромбози бўлган пациентларни даволашда кузатилган.\nТана вазни бўйича дозага тузатиш киритиш жинслар орасида фарқ аниқланмаган.\nФармакокинетик фарқлар бўйича режалаштирилган тадқиқотлар ўтказилмаган. Бироқ осиёлик (Япония) соғлом шахслар иштирокида ўтказилган синовлар, Европа ирқига мансуб соғлом шахслардагига нисбатан фармакокинетик профилида фарқлар аниқланмаган. Ўхшаш ортопедик операцияларни ўтказган европа ва хабаш ирқларига мансуб пациентлар орасида фондапаринукс натрийнинг клиренсида фарқлар кузатилмаган.\nТана вазни 50 кг дан кам бўлган пациентларда фондапаринукс натрийнинг умумий клиреси тахминан 30% га пасайган.\nҚуйидаги оёқларнинг “катта” ортопедик операцияларига дучор бўлган беморларда веноз тромбоэмболик асоратларни олдини олиш:\nчаноқ-сон бўғимининг суякларини синишида, шу жумладан операциядан кейинги даврда узоқ вақт олдини олиш;\nтизза бўғимини ўзгартириш бўйича операцияларда;\nчаноқ-сон бўғимини ўзгартириши бўйича операцияларда.\nТромболитик асоратларнинг хавф омиллари борлигида қорин бўшлиғида ўтказиладиган операцияларга дучор бўлган пациентларда веноз тромбоэмболик асоратларни олдини олиш;\nКасалликнинг ўткир даврида ҳаракатни чекланиши туфайли веноз тромбоэмболик асоратларнинг хавф омиллари борлигида хирургик бўлмаган профилдаги пациентларда бундай асоратларни олдини олиш;\nЧуқур веналар тромбозини даволаш.\nЎпка артериясининг тромбоэмболиясини даволаш;\nҚуйидагилар билан намоён бўладиган ўткир коронар синдромни даволаш:\nюрак-қон томир касалликларидан ўлим, миокард инфаркти ёки рефрактер ишемияни олдини олиш мақсадида ST сегментини кўтарилишисиз миокард инфаркти ёки ностабил стенокардия;\nтромболитик даволанаётган ёки аввал реперфузион даволанмаган пациентларда такрорий миокард инфарктидан кузатиладиган ўлимни олдини олиш мақсадида ST сегментини кўтарилиши бўлган миокард инфаркти.\nОёқларнинг чуқур веналарини ёндош тромбози бўлмаган юза веналарнинг ўткир симптоматик тромбозини даволашда қўлланади.\nТери остига юбориш жойлари қорин деворининг олдинги юзасининг ўнг ва чап олдинги ён юзаси бўлиши керак. Препаратни йўқолишидан сақланиш учун инъекция қилишдан олдин шприцдан ҳаво пуфакларини чиқариб ташлаш керак эмас. Игна катта ва кўрсаткич бармоқлар орасига сиқилган тери бурмасига перпендикуляр бутун узунлиги бўйлаб киритилиши керак; тери бурмаси юбориш давомида ёзилмайди. “Арикстра” препарати фақат шифокор назорати остида ишлатиш учун мўлжалланган. Агар шифокор кейинчалик мажбурий кузатуви билан ва фақат тери остига инъекция қилиш техникасига тегишли ўрганиш ўтказилганидан кейин зарур деб ҳисобласа, пациентга тери остига ихтиёрий равишда инъекция қилишга рухсат берилади. Вена ичига юбориш (биринчи дозаси фақат ST сегментини кўтарилиши бўлган миокард инфарктили пациентларда) препарат олдиндан суюлтирилган натрий хлоридининг 0,9% ли эритмаси (25 ёки 50 мл) бўлган мини контейнерлар ёрдамида ёки бевосита катетерга юборилади. Препаратни йўқотилишидан сақланиш учун инъекциядан олдин шприцдан ҳаво пуфакчаларини чиқариб ташлаш керак эмас. Инъекциядан кейин препаратнинг барча дозаси киришишини таъминлаш учун катетерни етарли миқдордаги физиологик эритма билан ювиш керак. мини контейнерлар ёрдамида юборилганида инфузия 1-2 минут давомида ўтказилиши керак.\nВеноз тромбоэмболик асоратларни олдини олиш. Ортопедик ва бўшлиқ аъзолар жарроҳлиги\n“Арикстра” препаратининг тавсия қилинган дозаси операциядан кейин тери остига инъекция шаклида суткада 1 марта 2,5 мг ни ташкил қилади.\nБошланғич доза барқарор гемостаз шароитида операция тугаганидан кейин камида 6 соат ўтгач юборилади.\nДаволаш курси веноз тромбоэмболик асоратларни ривожланиш хавфи юқори бўлган вақт давомида, одатда пациент амбулатор шароитга ўтказилгунича, камида 5-9 кун давом эттирилиши керак. Чаноқ-сон бўғимининг суякларини синиши бўйича жарроҳлик аралашувига дучор бўлган пациентлар учун веноз тромбоэмболик асоратларни ривожланиши юқори хавфининг давомийлиги 9 кундан ошади. Бундай пациентлар учун 24 кунгача “Арикстра” препаратини профилактик қўллашни узайтириш ҳақидаги қарор қабул қилиниши керак.\nТромбоэмболик асоратларнинг хавф омиллари бўлган жаррохлик бўлмаган профилдаги пациентлар\n“Арикстра” препаратининг тавсия қилинган дозаси тери ости инъекцияси шаклида суткада 1 марта 2,5 мг ни ташкил қилади. Бундай ҳолда даволашнинг давомийлиги 6 кундан 14 кунгачани ташкил қилади.\nЧуқур веналар тромбози ва ўпка артериясининг тромбоэмболиясини даволаш\nТери остига юбориш учун “Арикстра” препаратининг тавсия қилинган дозаси суткада 1 мартани ташкил қилади:\nтана вазни 50 кг дан кам бўлган пациентлар учун 5 мг;\nтана вазни 50-100 кг бўлган пациентлар учун 7,5 мг;\nтана вазни 100 кг дан ортиқ бўлган пациентлар учун 10 мг.\nДаволаш камида 5 кун давом этиши ва камида перорал антикоагулянтлар билан адекват даволашга тўлиқ ўтказиш мумкин бўлганида, яъни халқаро нормаллашган нисбат (ХНН) 2 дан 3 гача қийматга етганида тўхтатиш керак.\nДаволашга К витаминининг антагонистларини имкон борича эртароқ – одатда, кўпи билан 72 соатда қўшиш керак. “Арикстра” препарати билан даволаш курсининг давомийлиги 5 кундан 9 кунгачани ташкил қилади.\nНостабил стенокардия/ST сегментини кўтарилишисиз кечувчи миокард инфарктини даволаш\n“Арикстра” препаратини тавсия қилинган дозаси суткада 1 марта тери остига 2,5 мг ни ташкил қилади. Даволашни ташхис қўйилганидан кейин имкон борича эртароқ бошлаш ва 8 кун давомида ёки агарда у 8 кундан эртароқ амалга ошган бўлса, пациентга жавоб берилгунича давом эттириш керак. Агар фондапаринукс натрий билан даволаш фонида беморга ТОКА ўтказиш режалаштирилаётган бўлса, ТОКА давомида ушбу даволаш муассасасида қабул қилинган стандарт амалиётга мувофиқ нофракцион гепарин (НФГ) юбориш керак; бунда беморда мавжуд бўлган геморрагик асоратлар хавфини ва бу хавфнинг даражасига, шу жумладан фондапаринукс натрийнинг охирги дозаси юборилганидан бошлаб ўтган вақтнинг таъсир қилишини ҳисобга олиш керак.\nКатетер олиб ташланганидан кейин “Арикстра” препаратини юборишни тиклаш вақти пациентнинг клиник ҳолати асосида аниқланиши керак. Клиник тадқоқотларда фондапаринукс натрий билан даволаш катетер олиб ташланганидан кейин камида 2 соат ўтгач тикланган.\nАортокоронар шунтлашга (АКШ) дучор бўлган пациенларда, имконияти борича фондапаринукс натрий операциядан олдин 24 соат давомида юборилмайди; фондапаринуксни юборишни АКШ дан кейин 48 соат ўтгач қайта бошлаш керак.\nST сегментини кўтарилиши бўлган миокард инфарктини даволаш\n“Арикстра” препаратининг тавсия қилинган дозаси 2,5 мг ни ташкил қилади, тери остига суткада 1 марта юборилади. Даволашни ташхис қўйилганидан кейин имкони борича эртароқ бошлаш ва 8 кун давомида ёки агарда у 8 кундан эртароқ амалга оширилган бўлса пациентга жавоб берилгунича давом эттириш керак.\nАгар фондапаринукс натрий билан даволаш фонида беморга бирламчи бўлмаган ТОКА ўтказиш режалаштирилаётган бўлса, ТОКА давомида ушбу даволаш муассасасида қабул қилинган стандарт амалиётга мувофиқ НФГ юбориш керак; бунда беморда мавжуд бўлган геморрагик асоратлар хавфини ва бу хавфнинг даражасига, шу жумладан фондапаринукс натрийнинг охирги дозаси юборилганидан бошлаб ўтган вақтнинг таъсир қилишини ҳисобга олиш керак.\nКатетер олиб ташланганидан кейин “Арикстра” препаратини юборишни қайта бошлаш вақти пациентнинг клиник ҳолати асосида аниқланиши керак. Клиник тадқиқотларда фондапаринукс натрий билан даволаш катетер олиб ташланганидан кейин камида 3 соат ўтгач такрорланади.\nАортокоронар шунтлашга (АКШ) дучор бўлган пациенларда, зарурат бўлганида фондапаринукс натрий операциядан олдин 24 соат давомида юборилмайди; фондапаринуксни юборишни АКШ дан кейин 48 соат ўтгач қайта бошлаш керак.\nЮза веналар тромбозини даволаш\n“Арикстра” препаратининг тавсия қилинган дозаси тери остига суткада 2 марта 2,5 мг ни ташкил қилади. Даволашни ташхис қўйилганидан кейин (чуқур веналарнинг ёндош тромбозисиз) имкони борича эртароқ бошлаш ва 45 кун давомида давом эттириш керак.\nФондапаринукс натрийнинг фармакокинетик кўрсаткичлари 24 боладан олинган қон маълумотлари асосидаги фармакокинетик таҳлилларда ифодаланади. Болаларда тери остига 0,1 мг/кг дозада кунига 1 марта буюриш катталарда чуқур веналарнинг тромбози ва ўпка артериясининг тромбоэмболиясини даволаш учун тавсия қилинган дозаларни юборишда кузатиладиган фондапаринукснинг ўхшаш экспозициясига асосланган.\nКекса ёшдаги пациентлар (75 ёшдан катталар)\n“Арикстра” препаратини кекса пациентларда эҳтиёткорлик билан қўллаш керак, чунки ёш ўтиши билан буйраклар функцияси пасайиши мумкин. Жарроҳлик аралашувига дучор бўлган кекса пациентларда “Арикстра” препаратининг биринчи дозасини юбориш вақтига қатъий риоя қилиш керак.\nТана вазни 50 кг дан кам бўлган пациентлар\nТана вазни 50 кг дан кам бўлган пациентларда қон кетишини ривожланиш хавфи мавжуд. Жарроҳлик аралашувига дучор бўлган бундай пациентларда, “Арикстра” препаратининг биринчи дозасини юбориш вақтига қатъий риоя қилиш керак.\nБуйрак функцияснии бузилиши бўлган пациентлар\nВеноз тромбоэмболияни олдини олиш\nКреатинин клиренси минутига 30 мл дан кўп бўлган пациентлар учун дозага тузатиш киритиш талаб қилинмайди. Креатинин клиренси минутига 20 дан 30 мл гача бўлган пациентларда, шунингдек фондапаринукс натрийни қўллашдан бўладиган фойда, уни қўллашдан бўладиган хавфдан устун бўлган пациентларда, препаратнинг тавсия қилинган дозаси суткада 1 марта 1,5 мг ёки кунора 2,5 мг ни (яъни тахминан 48 соат интервал билан) ташкил қилади.\nЖарроҳлик аралашувига дучор бўлган пациентларда “Арикстра” препаратининг биринчи дозасини юбориш вақтига қатъий риоя қилиш керак.\nКреатинин клиренси минутига 30 мл га тенг ёки кўп бўлган пациентлар учун “Арикстра” препаратининг дозасига тузатиш киритиш талаб қилинмайди.\nКреатинин клиренси минутига 30 мл дан кам бўлган пациентларга фондапаринукс натрийни буюриш мумкин эмас.\nНостабил стенокардия ва ST сегментини кўтарилиши билан/кўтарилишисиз миокард инфарктини даволаш\nКреатинин клиренси минутига 20 мл дан кам бўлган пациентларда “Арикстра” препаратини қўллаш тавсия қилинмайди. Креатинин клиренси минутига 20 мл га тенг ёки кўп бўлган пациентларда дозасини тўғрилаш талаб қилинмайди.\nКреатинин клиренси минутига 30 мл дан кўп бўлган пациентлар учун дозага тузатиш киритиш талаб қилинмайди. Креатинин клиренси минутига 30 дан 50 мл гача бўлган пациентларда “Арикстра” препаратини эҳтиёткорлик билан қўллаш мумкин.\nЖигар функциясини енгил ва ўртача оғирлик даражали бузилиши бўлган пациентлар учун “Арикстра” препаратининг дозага тузатиш киритиш талаб қилинмайди. Оғир жигар етишмовчилиги бўлган пациентларга “Арикстра” препаратини эҳтиёткорлик билан буюриш керак.\nУчраш тез-тезлигига қараб, нохуш реакцияларнинг қуйидаги таснифи ишлатилади: жуда тез-тез (>1/10), тез-тез (>1/100, <1/10), тез-тез эмас (>1/1000, <1/100), кам ҳолларда (>1/10000, <1/1000), жуда кам ҳолларда (<1/10000).\nУшбу нохуш реакцияларни кўрсатмаларга қараб, хирургик ва терапевтик йўналишда қараш керак.\nИнфекциялар ва инвазиялар: кам ҳолларда – операциядан кейинги жароҳатларни инфекцияланиши.\nҚон ва лимфа тизими томонидан: тез-тез – анемия, қон кетиши (турли локализацияли, шу жумладан бош мияга/бош мия қоринчаларига ва қорин парда орқасига қон қуйилишлар/қон кетиши), пурпура; баъзида – тромбоцитопения, тромбоцитемия, тромбоцитларнинг аномалиялари, ивишни бузилиши.\nИммун тизими томонидан: кам ҳолларда – аллергик реакциялар.\nНерв тизими томонидан: баъзида – бош оғриғи, кам ҳолларда – хавотирлик, онгни чалкашиши, бош айланиши, уйқучанлик.\nЮрак-томир тизими томонидан: кам ҳолларда – артериал гипотензия.\nНафас тизими, кўкрак қафаси ва кўкс оралиғи аъзолари: кам ҳолларда – ҳансираш, йўтал.\nМеъда-ичак йўллари томонидан: баъзида – кўнгил айниши, қусиш; кам ҳолларда – қоринда оғриқ, диспепсия, гастрит, қабзият, диарея.\nЖигар ва ўт-сафро чиқариш йўллари томнидан: баъзида – жигар синамаларининг аномал натижалари, қонда жигар ферментларининг концентрацияларини ошиши; кам ҳолларда – қонда билирубиннинг концентрациясини ошиши.\nТери ва тери ости ёғ клетчаткаси томонидан: баъзида – тошма, қичишиш, жароҳатдан ажралма ажралиши.\nУмумий ва маҳаллий реакциялар: тез-тез – шиш; баъзида – иситма; кам ҳолларда – инъекция қилинган жойда реакциялар, кўкрак қафасида оғриқ, оёқларда оғриқ, чарчоқлик, юзнинг гиперемияси (қон оқимини ошиши), синкопал ҳолатлар.\nФондапаринукс натрий ёки препаратнинг ҳар қандай бошқа компонентига юқори сезувчанлик\nКлиник аҳамиятли фаол қон кетиши\nЎткир бактериал эндокардит\nОғир буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси <20 мл/мин) да қўллаш мумкин эмас.\nST сегментини кўтарилиши билан кечувчи миокард инфаркти бўлган пациентларда бирламчи тери орқали коронар аралашувини (ТОКА) бевосита ўтказишдан олдин ва ўтказиш вақтида фондапаринукс натрийни қўллаш тавсия қилинмайди.\nБирламчи бўлмаган ТОКА да ST сегментини кўтарилиши билан ва ST сегментини кўтарилишисиз кечувчи миокард инфаркти бўлган пациентларда фондапаринукс натрий билан монотерапия ўтказиш тавсия қилинмайди; нофракцион гепаринларни бирга буюриш мумкинлигини баҳолаш керак. Бирламчи бўлмаган ТОКАда фондапаринукс натрий ва нофракцион гепаринларни бирга қўллаш бўйича чекланган клиник маълумотлар мавжуд. Бошқа антикоагулянтлар каби, “Арикстра” препаратини қон кетиш хавфи юқори бўлган беморларда, яъни патологиянинг қон оқиши шаклидаги қон ивиш тизимини туғма ёки орттирилган бузилиши каби турларида, меъда ва 12 бармоқ ичак яра касаллигини зўрайиш босқичида ва яқин вақтда ўтказилган бош мияга қон қуйилишлари, жигар фаолиятини оғир бузилишлари, шу билан бирга бош мия ёки орқа мияда ўтказилган жарроҳлик аралашуви ёки офтальмологик операциялардан кейин эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nАнтикоагулянтларни қўллаш фонида қон кетиш хавфи юқори бўлган гуруҳларига\n75 ёшдан ошган пациентлар, тана вазни 50 кг дан кам бўлган пациентлар, ўртача буйрак етишмовчилиги (креатинин клиренси минутига 50 мл дан кам) бўлган пациентлар киради.\nХавф гуруҳларига кирган пациентларга “Арикстра” препарати буюрилганида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nНостабил стенокардия ёки ST сегментини кўтарилишисиз кечувчи миокард инфаркти ва ST сегментини кўтарилиши бўлган миокард инфарктини даволашда фондапаринукс натрий қон кетиши хавфини оширадиган бошқа дори препаратлари (масалан, GPIIb/IIIa ингибиторлари ёки тромболитиклар) билан бирга қўлланганида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nФондапаринукс натрий in vitro шароитида цитохром Р450 гуруҳининг изоферментларини (CYP1A2, CYP2A6, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1 ёки CYP3A4) ингибирламайди. Демак, in vivo шароитида CYP тизими орқали метаболизмни бостирилиш даражасидаги бошқа дори препаратлар билан “Арикстра” препаратининг ўзаро таъсирини кутиш керак эмас. ATIII дан ташқари фондапаринукс натрийни плазма оқсиллари билан боғланиши аҳамиятсиз экан, плазма оқсиллари билан рақобатли боғланиш даражасидаги бошқа дори воситалари билан ўзаро таъсирини кутиш керак эмас. Фондапаринукс натрийнинг клиник тадқиқотларида, уни перорал антикоагулянтлар (варфарин билан), антиагрегантлар (ацетилсалицил кислотаси билан), ностероид яллиғланишга қарши препаратлар (пироксикам билан) ва юрак гликозидлари (дигоксин билан) билан бирга буюриш, фондапаринукс натрийнинг фармакокинетикаси ва фармакодинамикасига таъсир қилмаслиги кўрсатилган. Фондапаринукс натрий варфариннинг фаоллигига ҳам, ацетилсалицил кислотаси ёки пироксикам билан даволаш жараёнида қон кетиш вақтига ҳам, мувозанатли ҳолатда дигоксиннинг фармакокинетикасига ва фармакодинамикасига ҳам таъсир қилмаган. Мутаносиблиги юзасидан маълумотларнинг йўқлиги сабабли “Арикстра” препаратини бошқа дори воситалари билан аралаштириш мумкин эмас.\n“Арикстра” препарати фақат тери остига ва вена ичига қўллаш учун (ST сегментини кўтарилиши бўлган миокард инфарктида пациентлар учун бошланғич доза) мўлжалланган. Мушак ичига қўллаш мумкин эмас!\nТОКА ва ўтказувчи катетерларда тромб ҳосил бўлиш хавфи\nST сегментини кўтарилиши бўлган миокард инфарктида пациентларга бирламчи ТОКА ни бевосита ўтказишдан олдин ва ўтказиш вақтида фондапаинукс натрийни ишлатиш тавсия қилинмайди.\nБирламчи бўлмаган ТОКА вақтида нотурғун стенокардияда ва ST сегментини кўтарилишисиз миокард инфарктида, ST сегментини кўтарилиши бўлган миокард инфарктида пациентларга фондапаринукс натрий билан монотерапия ўтказиш тавсия қилинмайди; нофракцион гепаринларни бирга буюриш мумкинлигини баҳолаш керак. Бирламчи бўлмаган ТОКА ўтказишда фондапаринукс натрий ва нофракцион гепаринларни бирга қўллаш бўйича мавжуд бўлган клиник маълумотлар чекланган. Бирламчи бўлмаган тери орқали коронар аралашувини ўтказишдан ва нофракцион гепаринларнинг ўртача дозасини 8000 ТБ буюришдан 6-24 соат олдин фондапаринукс натрий олган пациентларда массив қон кетишини ривожланиш ҳолларини тез-тезлиги 2% га баҳоланади. Бирламчи бўлмаган ТОКА ўтказишдан ва нофракцион гепаринларнинг ўртача дозасини 5000 ТБ буюришдан кўпи билан 6 соат олдин фондапаринукс натрийнинг охирги дозасини олган пациентларда массив қон кетишларни ривожланиш ҳолларини тез-тезлиги 4,1% га баҳоланади.\nНазоратли тадқиқотларда фондапаринукс натрий билан монотерапияда ТОКА ўтказилганида катетерли тромбозлар хавфи паст, лекин фаол назорат билан солиштирганда юқори. Нотурғун стенокардияси ва ST сегментини кўтарилишисиз миокард инфаркти бўлган пациентларда бирламчи бўлмаган ТОКА да ўтказувчи катетерларда тромблар ҳосил бўлишининг тез-тезлиги 0,3% га қарши 1% ни ташкил қилган (фондапаринукс натрий эмоксапарин билан солиштирганда) ва ST сегментини кўтарилиши билан миокард инфаркти бўлган пациентларда бирламчи ТОКА – 0% га қарши 1,2% ни ташкил қилган (фондапаринукс натрий назорат билан солиштирганда).\nВеноз тромбоэмболик асоратларни олдини олиш ва веноз тромбозлар ва ўпка артериясининг тромбоэмболиясини даволаш\nҚон кетиши хавфини оширадиган препаратларни “Арикстра” препарати билан бирга буюриш мумкин эмас, веноз тромбозлар ва ўпка артериясининг тромбоэмболиясини даволашда ишлатиладиган К витаминининг антагонистларидан ташқари. Бирга қўллашнинг зарурати бўлганида уни қатъий назорат остида ўтказиш керак.\nЖарроҳлик аралашувидан веноз тромбоэмболик асоратларни олдини олиш кейин (фондапаринукс натрийнинг бошланғич дозаси)\n“Арикстра” препаратининг биринчи дозаси юборилган вақтга қатъий риоя қилиш керак. У фақат якуний гемостаздан кейин операция тугаганидан кейин камида 6 соат ўтгач юборилиши керак. “Арикстра” препаратини 6 соатдан эртароқ юбориш оғир қон кетиши ривожланиши хавфини ошиши билан боғлиқ бўлиши мумкин. Юқори хавф гуруҳига 75 ёшдан ошган пациентлар, тана вазни 50 кг дан кам бўлган пациентлар, ўртача буйрак етишмовчилиги бўлган (креатинин клиренси минутига 50 мл дан кам) пациентлар киради.\nОрқа мия/эпидурал анестезия ёки люмбал пункция\nОрқа мия/эпидурал анестезия ёки люмбал пункция ўтказиш билан бир вақтда “Арикстра” препарати қўлланганида, узоқ муддатли ёки доимий фалажга олиб келиши мумкин бўлган эпидурал ёки спинал гематомалар пайдо бўлиши эҳтимолини инкор қилиш керак эмас. Бу кам кузатиладиган кўринишлар хавфи операциядан кейин доимий эпидурал катетерлар қўлланганида ёки гемостазга таъсир қилувчи бошқа дори воситалари бир вақтда юборилганида ошиши мумкин.\nКекса беморлар қолган популяцияларга қараганда қон кетиши хавфига кўпроқ мойилдирлар. Буйраклар фаолияти одатда ёш ўтиши билан пасаяди, кекса беморларда фондапаринукс натрийни чиқарилиши пасайган бўлиши мумкин, демак экспозицияси ошган. Кекса пациентларда “Арикстра” препаратини эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nПаст тана вазни\nТана вазни 50 кг дан кичик бўлган беморлар қон кетиши хавфига дучордирлар. Фондапаринукс натрийни чиқарилиши вазн камайиши билан пасаяди. Бундай беморларда “Арикстра” препаратини эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nТахминан 70% фондапаринукс натрий буйраклар орқали ўзгармаган ҳолда чиқарилади. Фондапаринукс натрийни чиқарилиш вақти буйраклар фаолиятини бузилишини оғирлиги ошиши билан ошади ва қон кетиши хавфини ошириши мумкин. Буйраклар фаолияти бузилган пациентларда, айниқса креатинин клиренси 30 мл/мин дан кам бўлганида ҳам массив қон кетишлар хавфи, ҳам веноз тромбоэмболик асоратларнинг хавфи ошади.\nВеноз тромбоэмболик асоратларни олдини олиш\nКреатинин клиренси минутига 20 мл дан кам бўлган пациентларда фондапаринукс натрийни ишлатиш ҳақида клиник маълумотлар етарли эмас, шунинг учун бундай беморларда веноз тромбоэмболик асоратларни олдини олиш учун фондапаринукс натрийни қўллаш тавсия қилинмайди.\nВеноз тромбозлар ва ўпка артерияларининг тромбоэмболиясини даволаш\nКреатинин клиренси минутига 30 мл дан кам бўлган пациентларда фондапаринукс натрийни ишлатиш бўйича клиник маълумотлар етарли эмас, шунинг учун бундай пациентларда веноз тромбозлар ва ўпка артериясининг тромбоэмболиясини даволаш учун “Арикстра” препаратни қўллаш тавсия қилинмайди.\nНотурғун стенокардия ва ST сегментини кўтарилиши билан/кўтарилишисиз миокард инфарктини даволаш\nНотурғун стенокардияда ва ST сегментини кўтарилишисиз миокард инфарктида ва ST сегментини кўтарилиши бўлган миокард инфарктида ва креатинин клиренси минутига 20-30 мл диапазонидаги пациентларда фондапаринукс натрийни қўллаш бўйича клиник маълумотлар чекланган, шунинг учун бундай пациентларда қўллаш эҳтимоли фойда/хавф нисбати нуқтаи назардан баҳоланади. Креатинин клиренси минутига 20 мл дан кам бўлган пациентларга фондапаринукс натрий тавсия қилинмайди.\nЖигар шикастланишларининг оғир шакллари бўлган беморларда қоннинг ивиш тизими омилларининг танқислиги туфайли, қон кетиши хавфи ошади, шунинг учун “Арикстра” препаратини эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nГепарин индукциялаган тромбоцитопения\nФондапаринукс натрийнинг самаралари тромбоцитар 4-фактор билан боғлиқ эмас ва гепарин индукциялаган тромбоцитопениянинг II тури бўлган пациентларда зардоб реакцияларига тегмайди. Анамнезида гепарин индукциялаган тромбоцитопенияси бўлган пациентларда “Арикстра” препаратини эҳтиёткорлик билан қўллаш керак. Ҳозирги вақтгача гепарин индукциялаган тромбоцитопениянинг II тури бўлган пациентларда “Арикстра” препаратининг самарадорлиги ва хавфсизлигини ўрганиш бўйича махсус клиник текширишлар ўтказилмаган. Фондапаринукс натрий олган пациентларда гепарин индукциялаган тромбоцитопения ривожланиши ҳақида хабарлар кам олинган. Препаратни қабул қилиш ва гепарин индукциялаган тромбоцитопения ривожланиши орасида ишончли боғлиқлик аниқланмаган.\nЛатексга нисбатан аллергия\nТайёр градуирланган шприц игнасининг асоси қуруқ табиий латекс сақлаши мумкин, бу латексга ўта юқори сезувчанлиги бўлган шахсларда аллергик реакцияларни чақириши мумкин.\nҲозирги вақтгача ҳомиладорларда “Арикстра” препаратини қўллаш бўйича тўпланган маълумотлар етарли эмас, шунинг учун “Арикстра” препаратини ҳомиладорларга буюриш мумкин эмас, кутилган фойда ҳомила учун потенциал хавфдан юқори бўлган ҳоллардан ташқари. “Арикстра” препаратни қўллаш даврида эмизиш тавсия қилинмайди.\nТранспортни бошқариш ва станокларда ишлаш қобилиятига препаратнинг таъсирини ўрганиш бўйича текширишлар ўтказилмаган.\n“Арикстра” препаратининг тавсия қилинганидан юқори дозалари қон кетиши хавфини ошишига олиб келиши мумкин.\nҚон кетиши билан асоратланган дозани ошириб юборилиши, “Арикстра” препаратини бекор қилинишига ва бирламчи сабабини излашга олиб келиши керак. Жарроҳлик гемостази, йўқотилган қон ўрнини тўлдириш, янги музлатилган плазмани қуйиш, плазмафарезлар кириши мумкин бўлган тегишли даволашни бошлашдан олдин, усулни танлаш ҳақида қарор қабул қилиш керак.\nТери остига ва вена ичига юбориш учун эритма 2,5 мг/0,5 мл.\n0,5 мл дан препарат игна билан бириктирилган ва автоматик хавфсизлик тизими билан таъминланган хлорбутил эластомердан поршен-тиқин билан беркитилган 1 мл сиғимли I тур нейтрал шиша шприцда.\n5 шприцдан пластик тагликда. 2 тагликдан қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутида.\nИгнани ҳимоя қилувчи қалпоқ.\nТери остига юбориш техникаси\nБемор “ўтирган” ёки “ётган” ҳолатда бўлиши керак.\nҚориннинг пастки қисмида, киндикдан камида 5 см пастроқдан жой танланг.\nПрепаратни навбатма-навбат қорин олд деворининг ўнг ва чап томонига юборган афзал (бу инъекция жойида дискомфортни камайишига ёрдам беради). Сонга юбориш ҳам мумкин.\nСпирт билан намланган тампон билан укол жойини тозаланг.\nШприц корпусини бир қўлингизга маҳкам ушлаб олинг. Игнанинг ҳимоя ғилофини олиб, аввал бураб, сўнгра шприц корпуси йўналиши бўйлаб тўғри тортиб ечиб олинг. Игнанинг ҳимоя ғилофини ташлаб юборманг.\nИгнага қўлингизни теккизманг ва игнани препарат юборилгунгача ҳеч нарсага теккизманг. Кичкина ҳаво пуфакчасини мавжудлиги нормал ҳолат ҳисобланади. Препаратнинг аҳамиятли қисмини йўқотмаслик учун уколдан олдин кичкина ҳаво пуфакчасини олишга уринманг.\nТерининг спирт билан тозаланган жойини эҳтиёткорлик билан бурма қилиб қисиб олинг. Препаратни юбориш муолажаси давомида терининг бурма жойини катта ва кўрсаткич бармоқлар орасида ушлаб туринг.\nБармоқлар учун тираб шприцни маҳкам ушланг. Игнанинг бутун узунлигини тери бурмасига перпендикуляр (90º тўғри бурчак остида) киритинг.\nШприц ичидагисининг ҳаммасини поршенни охиригача босиб юборинг. Бу хавфсизлик тизимини фаоллаштиради.\nПоршенни туширинг, ва игна автоматик равишда теридан чиқади ва хавфсизлик ғилофига тушади, у ерда бутунлай блокланади.\nШифокор тавсиясига мувофиқ равишда қўлланган шприцни йўқотинг.


Сочида изолятордан қочишга уринган ўзбек муҳожири калтакланди\nСочи шаҳри яқинида жойлашган Хориж фуқароларини вақтинча сақлаш жойидан қочишга уринган ўзбекистонлик муҳожир калтакланиб, 4 кундан буён кишанланган ҳолатда сақланмоқда. Изолятор ичкарисидан Озодликка хабарни етказган тутқунлардан бирига кўра, бу йигит онасининг аҳволи ёмон бўлганини эшитиб, қочишга аҳд қилган.\n“Кимга дардимизни айтишни билмаймиз”\nCочининг Лазаревский туманидаги Вардане деб номланган собиқ пансионатда маҳаллий ҳокимият ва шахсан Краснодар ўлкаси губернатори Александр Ткачёв ташаббуси билан маъмурий қонунчиликни бузган хориж фуқаролари учун махсус приёмник ташкил этилганига қарийб бир йил тўлди.\nУшбу изоляторда сақланаётган Бахтиёр исмли ўзбек муҳожири Озодлик билан суҳбатда, ўтган бир йил ичида бу жойда маҳаллий назоратчилар томонидан ҳақиқий “қийноқлар лагери” тузилган, дея иддао қилди. У бир неча кун олдин изолятордан қочишга уринган андижонлик бир йигит қаттиқ калтаклангани ва ҳозирда кишанланган ҳолатда махсус кабинада сақланаётганини маълум қилди.\n- Бир одамнинг паспорти йўқ эди. Андижондан бўлади, 2 ойдан бери мана шу ерда ўтирган эди. Ҳаракат қилди чиқиб кетишга, бўлмади. Онасини мазаси йўқ экан, қочишга ҳаракат қилди. “Бир амаллаб проводниклар билан гаплашиб кетсам бўлади”, деди у. Забордан ошди, қўллари йиртилиб қонаб кетган. Шу аҳволда охранниклар ушлаб олиб, урди. Ичкарига наручникда олиб кириб, камаб қўйди. Аслида 2-3 кун ушлаб туришарди. Мана 4 кун бўлди, икки қўлини наручникка тиқиб, сақлаб ўтиришибди. Ҳаво иссиқ, дим. Билмаймиз ҳозир нима аҳволда – гаплашишга қўймайди,- дейди Бахтиёр.\nМаълум бўлишича, яқинларидан онасининг соғлиги оғирлигини эшитиб, қочишга уриниб кўрган бу йигит асли Андижоннинг Балиқчи туманидан, исми - Исроилов Фахриддин.\nБахтиёр 25 ёки 26 ёшларда бўлган Фахриддин махсус приёмникнинг деворларидан ошганда темир сим танасини тирнаб ташлагани маълум қилди:\n- Унинг қўллари шилиниб кетган, тикон сим танасини йиртиб ташлаган. Охранниклар қўли ва танаси йиртилиб кетганига қарамасдан урган. Бу биринчи ҳолат эмас. Ўтириб чиққанлар ҳам буни тасдиқлади. Қани адолат? Скорий чақирса ҳам ўзиникини чақиради; прокуратурани эса ўзини одамини телефонини беради. Бу ерда 4-5-6 ойдан бери ўтирганлар бор. 8 ойлаб ўтирганлар бор, сиқилиб кетганидан қочади, бечоралар. Бизга фақат махбусга қилгандек муносабат қилади. Қўлимиздан ҳеч нарса келмаяпти. Одамларнинг духи синди, қўрқиб қолди. Махбуслар ҳам биздан яхши яшайди,- дейди ёрдам сўраб мурожаат қилган ўзбекистонлик меҳнат муҳожири.\nБахтиёрнинг сўзларига кўра, ҳозирда Варданедаги Хориж фуқароларини сақлаш марказида 210га яқин муҳожир сақланмоқда ва уларнинг 50-60таси Ўзбекистон фуқароларидир.\nУ махсус приёмникдагиларнинг аксар қисмини вақтида ишга рухсатномасини тўғрилаб олишга улгурмаганлар ташкил этишини ҳам билдирди. Бахтиёр Вардане приёмнигига бир неча маротаба текширувчилар келгани, бироқ одамлар ҳақиқатни айтишдан натижа бўлмаслигига ишониб қолган, деди.\nОзодлик ўзбек маҳбусларининг бу шикоятлари юзасидан Лазаревский туманидаги “пансионат” раҳбариятига қилган мурожаати жавобсиз қолмоқда. Муассаса раҳбари Сергей Викторович Глушков ва унинг ёрдамчилари телефон орқали суҳбатлашишдан бош тортиб, расмий мурожаат қилишни талаб этди.\nОзодлик Ўзбекистон фуқароси Фахриддин Исроиловнинг кейинги ҳолатини кузатиб боради.\nАйни пайтда, 2013 йилнинг сентябрь ойида даволаниш оромгоҳи ўрнида ташкил топган бу изолятордаги хориж фуқароларга нисбатан ғайриинсоний муносабатлар, калтаклаш ва қийноқлар қўлланилаётгани тўғрисида Озодлик олдин ҳам хабар берган эди.\n“Бунинг ҳаммаси амалдорларнинг лоқайдлигидан”\nСочидаги Инсон ҳақлари ҳимояси билан шуғулланувчи “Миграция ва Ҳуқуқ” маркази вакили Семён Симонов Озодлик билан суҳбатда Вардане приёмнигида бир неча маротаба бўлгани, у у ердаги муҳожирлардан бирор маротаба шикоят тушмаганини гапирди:\n- Гап шундаки, мен бу муассасага бориб тураман ва бирор маротаба сиз гапираётган нарсалар тўғрисида хабар олмаганман. Тан олиш керак, маҳаллий прокуратура ва тергов қўмитаси етарли назорат қилмайди бу приёмник устидан. У ерда олдин ҳам бўлган шу каби воқеаларда ҳеч ким жазоланмаган. Мен у ерда бир аёл киши бошқасига пичоқ билан ташланганида кишанлаб қўйилганини эшитган эдим. Лекин жамоатчилик назоратчилари учун бу нисбатан очиқ ташкилот. Биз албатта сиз айтаётган фактлар юзасидан текширув ўтказамиз,- деди ҳуқуқ ҳимоячиси Семён Симонов.\n“Миграция ва Ҳуқуқ” ташкилоти вакили маълумотига кўра, Варданедаги Хориж фуқароларини сақлаш маркази бутун Краснодар ўлкасида айни кўринишдаги ягона муассасадир. “Илгари бундай муассасалар сони учта бўлиб, ўлар Темрюк, Армавир ва Краснодарда жойлашган эди”, деди суҳбатдош.\nСемён Симонов меҳнат муҳожирлар нима сабабдан ойлаб, ҳатто йиллаб маҳбус сифатида приёмникда сақланаётганини ўрганиб кўргани ва уларни бир нечта тоифага ажратганини айтади:\n- Ҳа, шундай муаммо мавжуд. Энг кўп вақт сақланаётганларнинг аксари фуқаролиги йўқ шахслар. Уларнинг шахсини аниқлаш ва тасдиқлашга жуда кўп вақт кетяпти. Бу ерда, сўзсиз, суд приставлари, ФМС айби ҳам бор. Миграция қонунчилигини бузган хорижликнинг шахсини тасдиқлаш бироз осонроқ, лекин у ҳам унинг юртидаги назорат идоралари ва маҳаллий элчихона ва консулликлар ишига боғлиқ. У ерда ўтирган саноқсиз амалдорларнинг лоқайдлиги ва қоғозбозлиги приёмникда сақланаётганларнинг ойлаб ўтиришига сабаб бўлмоқда. Мен йиллаб ўтирганларни ҳам кузатганман,- дейди сочилик ҳуқуқ ҳимоячиси Семён Симонов.\nМаълум бўлишича, Россияда жорий йилда кучга кирган янги қонунга биноан хориж фуқаролари сақланаётган приёмниклар устидан назорат Ички ишлар вазирлигидан Федерал миграция хизмати зиммасига юкланди.


Солиқ тўловларини тўлашдан қасддан бўйин товлаб келган тадбиркор жазога тортилди\n16:12 / 09.10.2017\nМаҳмуджон Мадаминов (исм-фамилиялар ўзгартирилган) тадбиркорлик фаолияти учун яратилган шарт-шароитлар, имкониятлардан фойдаланган. Бироқ ҳуқуқларини тасарруф этган-у, мажбуриятларини адо этишга келганда ғирромлик қилган, деб ёзмоқда “Ҳуқуқ” газетаси.\nҲужжатли тафтишда аниқланишича, у раҳбарлик қилган “Soft Gold Wage” МЧЖ томонидан 2015 йил ва 2016 йилнинг 9 ойи мобайнида 11 млрд. 282 млн. сўмлик маҳсулот айланмаси амалга оширилган. Жамият раҳбари ДСИга тақдим этган ҳисоботларда эса солиққа тортиладиган базани 1 млрд. 661 млн. сўмга камайтириб кўрсатган. Натижада давлат бюджетига тўланиши лозим бўлган 83 млн. сўмликдан зиёд солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар тўланмаган. Яъни тадбиркор шунча миқдордаги солиқларни тўлашдан қасддан бўйин товлаган.\nБундан ташқари, у тегишли қонун ҳужжатлари талабларига зид равишда, бир йил-у тўққиз ой мобайнида 7 млрд. 389 млн. сўмга пул ўтказиш йўли билан харид қилинган тез сотиладиган харидоргир маҳсулотларни нақд пулга сотиб, савдо пулларини банк муассасасига топширмаган.\nСавдо қоидаларини жуда кўп миқдорда бузиб, солиқ тўловларини тўлашдан қасддан бўйин товлаб келган М.Мадаминовга нисбатан қўзғатилган жиноят иши судда кўрилди.\nСудланувчининг айби иқрорлигидан ташқари ҳужжатли далиллар ҳам исботини топди. ДСИнинг қарорига мувофиқ равишда 30 кун муддат ичида қўшимча ҳисобланган солиқ ва бошқа мажбурий тўловларни ихтиёрий тўлагани эътиборга олинган ҳолда М.Мадаминовга суд энг кам ойлик иш ҳақининг бир юз эллик баравари миқдорида жарима жазоси тайинлади.


24 октябр 2020, Тошкент вақти: 14:03\nМарҳум президент Ислом Каримовнинг катта қизи - ҳозирда Зангиота аёллар қамоқхонасида қолаётган Гулнора Каримованинг фуқаровий эри - Рустам Мадумаровга тегишли экани айтиладиган мулк кимошди савдосига қўйилди.\nЎзАнинг 1 май куни хабар беришича, 101.5 FM тўлқинидаги «Радио Гранд»га эгалик қилувчи йирик фирма — EDEL VEYS-ALI юз фоиз улуши, дебитор-кредиторлари ва бошқа турдаги барча мол-мулклари билан Ягона электрон савдо майдончасида сотувга қўйилган.\nЎтган ойда Швейцарияда чоп этиладиган Le Temps нашри Швейцария суди Гулноранинг бу давлатда мусодара қилинган - қиймати қарийб 1 миллион АҚШ долларига тенг бўлган - 3 та спорт машинаси сотувини бекор қилишга қарор қилганини хабар қилганди.\nЯъни, Швейцарияда суд ҳукми Mercedes-Benz SLR2DR, Bentley Arnage ва Range Rover Sport V8 русумидаги машиналарни Гулнора Каримова 2009 йилда 18 миллион франкдан ошиқроққа харид қилган виллада сақлаб туришга қарор қилинган.\nЎзбекистон Бош прокуратураси Гулнора Каримованинг жорий йил 5 март куни уй қамоғидан жазони ўташ колониясига қайтарилгани ҳақида хабар тарқатганди.\nБаëнотда айтилишича, аслида Гулнора Каримова Жиноят ишлари бўйича Тошкент вилояти судининг 2017 йил 18 декабрдаги ҳукми билан 10 йилга қамалган, аммо 2018 йил 1 июлда бу ҳукм ўзгартирилиб, 5 йил муддатга озодликни чеклаш жазосига алмаштирилган.\nБош прокуратурага кўра, қамоқ жазоси “маҳкума жиноий йўл билан орттирилган пул маблағларини қайтариш ва давлатга етказилган зарарни қоплаш мажбуриятларини ўз зиммасига олгани" боис озодликни чеклаш жазосига алмаштирилган. Жазони ўташ жойи этиб маҳкума Гулнора Каримованинг ўз танловига кўра, қизи Имон Каримованинг яшаш жойи белгиланганди.


16:07 / 08.09.2015\nАлоқа оператори “Beeline” миллий матбуот-анжумани доирасида сўнги беш ой мобайнидаги компаниянинг ютуқлари ва асосий якунларини сарҳисоб қилди. Матбуот ходимларининг диққат-эътиборлари қаратилган лойиҳалар “Смартфонлар учун энг зўр оператор” номли тақдимотга бирлаштирилди. Воқеани шарҳлар экан, “Unitel” МЧЖ Бош директори Владимир Петров: “Бу сўзлар оддий бўлишига қарамай, уларда чуқур маъно ва мазмун бор – чунки смартфонлар ҳозирда нафақат замонавий гаджетлар ҳисобланади.\nБу мосламалар биз сиз билан бирга яшаш бахтига муяссар бўлган юқори тезликдаги рақамли технологиялар даврини акс эттиради. Ўйлайманки, АКТ Ҳафтаси арафасида бу энг зарур баёнот: барчангизни ICTExpo кўргазмасида учратишга умид қиламан, “Beeline” стендига ташриф буюрган ҳар бир инсон тақдимотнинг сарлавҳасида ёзилган жумланинг ҳаққонийлигига амин бўлиш имконига эга бўлади”. ОАВ вакиллари учун ўз чиқишида компаниянинг тижорат директори Максим Ефремов сўнги давр мобайнида “Beeline” томонидан жорий этилган энг инноватсион ва қизиқарли ечимлар ҳақида гапириб берди. Кутилганидек, UZTE Grand V7 смартфони билан боғлиқ “Пуллар қайтарилади!” акцияси ва Ўзбекистонда илк бор авиайўловчилар учун авиалайнерлар бортида алоқани таъминлаб берувчи “Юқоридаги алоқа” лойиҳаси энг катта қизиқиш уйғотди. Бундан ташқари, йиғилганлар учун “Unitel” тармоғининг ҳудудларга бўлинган тармоқ қоплами ва сиғимнинг кенгайиши ҳақида батафсил техник ўзгарувлар кўрсатилган картаси тақдим этилди. Биринчи кўрсатгич бўйича “Beeline” географияси 27% кенгайган Бухоро ва Навоий вилоятлари дадил етакчилик қилса, сиғìм ўсиши тезлиги бўйича +65% кўрсатгич билан Самарқанд етакчилик қилди.


Тошкентда жисмоний тайёргарлик бўйича мураббийлар учун ОФК семинари ўтказилмоқда » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nКомментариев: 0 Просмотров: 156 Дата: 10-03-2016, 08:02 7 март, душанба кунидан бошлаб, Тошкентда футбол жамоаларининг жисмоний тайёргарлик бўйича мураббийлари учун Осиё Футбол Конфедерацияси ҳамда Ўзбекистон Футбол Федерацияси ҳамкорлигида Level 1 лицензияси учун ўқув семинарлари ўтказилмоқда. Бу жисмоний тайёргарлик бўйича мураббийлар учун ташкил қилинган Ўзбекистондаги илк ўқув-курслари ҳисобланади. Ушбу семинарда Олий Лиганинг 14 клубидан жисмоний тайёргарлик бўйича мураббийлар иштирок этмоқда. Ўқув-семинарлар жараёни 11 март кунигача давом этади. Машғулотлар ОФК инструктори, эронлик Ғуломризо Жаҳоний томонидан олиб борилмоқда. Унга Ўзбекистон Футбол Федерацияси техник директори Шавкат Имомов ёрдам бермоқда. Имомов семинарларнинг очилиш маросимида бу ўқув-курсларининг аҳамияти ҳақида тўхталар экан: “Жисмоний тайёргарлик бўйича мутахассислар учун ОФК семинари Ўзбекистонда илк бор ташкил этилмоқда. Аввалроқ дарвозабонлар мураббийлари учун ҳам худди шундай, Level 1 даражаси учун семинар ўтказилган эди. Бу семинарлар ташкил этилишининг асосий сабаби — келаси йилдан ОФК мусобақаларида иштирок этадиган ҳар бир жамоалар мураббийлар штабининг ҳар бир аъзосига ўз йўналиши бўйича махсус сертификатларга эга бўлиш талаби қўйилади. Худди шунингдек, бу талаб ЎзПФЛ регламентига ҳам киритилиши кўзда тутилмоқда”, — дея тушунтирди. Семинарнинг назарий машғулотлари “Рамада” меҳмонхонаси мажлислар залида ўтказилаётган бўлса, амалий машғулотлар Ўзбекистон Футбол Федерацияси қошидаги сунъий қопламали майдонда бўлиб ўтмоқда. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Аллергиянгиз борми? Унда сизга паспорт керак экан...\nТошкент +35,2 °C\n11 Ноя 2018 2698\nИнновацион ривожланиш вазирлиги қошида Халқаро молекуляр аллергология маркази ташкил этилди.\nБу Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан ҳам назарда тутилган. Муассаса шундай касалликларни даволаш ва олдини олиш, илғор технологияларни қўллаган ҳолда (масалан, ультразамонавий биологик микрочиплар ёрдамида) уларни ташхислаш билан шуғулланади. Мижозларнинг хасталиклари ва қўзғатувчилар ҳақидаги маълумотлар киритилган аллергик паспортларни яратиш ва ҳаётга татбиқ этиш мўлжалланмоқда. Келгусида аллерген ўсимликлар чангларини мониторинг қилиш ва чангланиши бошланишини прогнозлаш, ўсимликлар оламининг бундай турлари гуллаши тақвимини шакллантирган ҳолда аҳолини огоҳ этиш ҳам режалаштирилган.\nОзиқ-овқат саноатида ҳам аста-секин маҳсулотларга тез реакция бериши хавфи ҳақидаги жаҳон стандартлари мос маркалар қўйишга ўтилади. Марказ шунингдек, хорижий экспертларни жалб этган ҳолда тадқиқотлар ўтказади, шифокорлар малакасини ошириш ва услубий адабиётларни кўпайтириш дастурларини тайёрлайди.\nМазкур тузилмани халқаро кузатув кенгаши бошқаради, унга Республика илмий-ихтисослашган аллергология маркази, Фанлар Академиясининг Одам иммунологияси ва геномикаси институти ва бошқа ИТИлар ёрдам беради. Марказ пойтахтимизнинг Олмазор туманида қурилаётган Инновацион ривожланиш вазирлиги биносида жойлашади.\n14 Июл 2020 2805\n24 Июл 2020 2334\n22 Июл 2020 2278\n20 Июл 2020 2175\n24 Июл 2020 1952\n24 Июл 2020 1935\n24 Июл 2020 1872\n14 Июл 2020 1392\n14 Июл 2020 1235\n15 Июл 2020 1189\n24 Июл 2020 1152


20060 Ўқиш режими + -\n«У (замзам) суви билан нажас кийимни ювиши, жунуб ғусл қилиши, бетаҳорат таҳорат қилиши, нопок жойда туриши лойиқ бўлмайди. У билан истинжо қилиш макруҳ. Шунингдек, у билан ҳақиқий нажосатни кийим ва бадандан кетказиш ҳам макруҳ саналади. Ҳатто, баъзи уламолар ҳаром деганлар» (Иршодус- сорий).\nТаҳоратлик, пок ҳолатда фақатгина баракот ҳосил қилиш учун замзам суви билан таҳорат қилса ёки ғусл қилса, жоиз. Шунингдек, кийимини баракотли бўлиши учун замзамга ҳўллаб олса, жоиз. Лекин таҳоратсиз киши ёки жунуб киши замзам суви билан ундан бошқа сув бўла туриб таҳорат ёки ғусл қилиши макруҳдир. Бадани ва кийимидаги нажосатни, кирни замзам билан кетказиш макруҳдир. Баъзи қавлларга кўра, ҳаромдир. Шунингдек, у билан истинжо қилиш ҳам жоиз эмас (Иршодус-сорий).\nСАВОЛ: Таҳоратдан сўнг баъзи аъзосини ювган-ювмаганлигида шак қилиб қолса, нима қилади?\nа) таҳорат чоғида бирор аъзосини ювган-ювмаганлигида, масҳ қилган-қилмаганлигида иккиланиб қолса, бу умрида биринчи бор бўлаётган бўлса, ювадиган жойини ювиб, масҳ қиладиган жойини масҳ қилиб олади. Агар одат бўлиб қолган бўлса таҳоратини давом эттираверади. Шак қилган аъзосини ювиши ёки масҳ тортиши фарз бўлмайди («Бадойиъ»);\nб) таҳорат қилиб бўлиб иккиланса, хоҳ биринчи бор бўлаётган бўлсин, хоҳ одат бўлиб қолган бўлсин, эътибор қилмайди. Қайтадан ювиши фарз бўлмайди;\nв) таҳорат қилганлиги аниқ эсида бўлиб, кейин таҳорат синган, синмаганлигида иккиланиб қолса, таҳорати бор, деб ҳукм қилинади, қайта таҳорат олиши фарз эмас. Бунинг акси ўлароқ, таҳорати кетганлиги аниқ бўлиб, кейин таҳорат қилган, қилмаганлигида иккиланиб қолса, таҳорат қилиши фарз бўлади. Қоидага биноан, «аниқ» нарса «шак» билан бекор бўлмайди;\nЮқоридаги суратларни барчасида шак қилаётган томоннинг кейинчалик қайсидир бири аниқ маълум бўлиб қолса, ўшанга қараб ювиш тутади.\nЮсуфбек ҳожи – ҳақиқий ўзбек қайнотаси\n«Тил – миллат бойлиги»\nТиниб-тинчимас муслима юксак унвонга сазовор бўлди\nТинибтинчимас муслима юксак унвонга сазовор бўлди АҚШнинг Калифорния штати ҳукумати аҳолига Ислом ҳақидаги ҳаққоний маълумотларни ҳар куни, мисли кўрилмаган давоми...\n01:53 / 10.03.2017 1844\n01:00 / 27.09.2017 1283\nЭронда аёллардан биринчи марта Президентликка номзод\nТеҳрон. FARS NEWS ахборот агентлигининг хабар беришича, Эронда президентлик сайловларида биринчи марта аёл киши иштирок этади. 46 ёшлик Розия Омидвар сайлов давоми...\n07:52 / 21.12.2016 1148\nОдамлар кўпинча сўрайдилар «Бахт асли нима» Камина кўп сонли газеталар, журналлар, интернет ва шахсий ҳаётий тажрибамга суянган ҳолда, қуйидаги хулосага давоми...\n03:53 / 06.12.2016 2485\n16:12 / 20 октябрь 16\n19:00 / 16 октябрь 396\n11:17 / 14 январь 87830


Нега Ўзбекистон пахта импорти Лондонда судга тортиляпти? - BBC News O'zbek\nНега Ўзбекистон пахта импорти Лондонда судга тортиляпти?\nСурат манбаси, Guardian\nБританиянинг Guardian нашри мақоласида Ўзбекистонда замонавий қуллик қўлланиши айтилган\nБританияда ҳукумат Ўзбекистондан пахта сотиб олиниши тўхтатилиши талаби билан судга тортилмоқда. Global Legal Action Network ва Берлинда жойлашган ўзбек-немис форуми аввалига ўзбек пахтаси импорти учун берилган имтиёзли тарифларни бекор қилишни сўрашмоқда.\nУларга кўра, пахта мавсумида минглаб ўзбекистонликлар мажбуран ва тўловсиз пахтага чиқарилиши "замонавий қуллик"ка тенг.\nЎзбек пахтаси Британияга Европа Иттифоқи қонунлари бўйича импорт қилинади ва бу қонунга кўра, Европа Иттифоқи ривожланаётган давлатлар маҳсулотлари учун муайян тарифларни пасайтирган ёки умуман бекор қилган. Шу жумладан, ўзбек пахтаси учун ҳам.\nМарҳум президент Ислом Каримов ҳукумати даврида дунё бўйлаб ўзбек пахтасига қарши авж олган бойкот кампанияси асосан болаларнинг далаларга олиб чиқилишини қоралаганди. Унда АҚШ, Британия ва кўплаб ривожланган давлатлардаги йирик брендлар пахта далаларидаги болалар меҳнати тўхтатилмагунча, ўзбек пахтасини олмасликларини ваъда қилишган.\nБугунга келиб, халқаро кузатувчилар теримга болалар энди деярли олиб чиқилмаётганини тан олишган, аммо Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари фаоллари йўллаётган суратлар ҳали ҳам Ғарбга етиб келишда давом этяпти. Улар суд залларида ҳам далил исбот сифатида намойиш қилинса ажабмас.\nБу йил олинган ва тарқатилган фотоларда бюджет ва хусусий корхоналар ишчиларининг аянчли шароитларда пахта тераётганлари акс этади. Судга шикоят қилган Global Legal Action Network юристи Гарройд О Куинннинг Бибисига айтишича, Ўзбекистондаги мажбурий меҳнатга дунёда тенг келадигани йўқ.\n"Ўзбек пахтаси борасидаги хавотирларимизга сабаб шуки, ўнлаб йиллар оша Ўзбекистон пахта саноати ҳукумат томонидан ташкиллаштириладиган дунёдаги энг йирик мажбурий меҳнат тизими бўлиб келяпти. Ўзбек пахта саноатида мажбурий меҳнат кенг тарқалганича қолмоқда. Чунки ҳукумат маҳаллий ҳокимликларга режа ва квоталар билан босим қилишда давом этяпти. Бу эса ўз навбатида ҳокимликларга ўз ҳудудидаги корхоналарга босим ўтказиб, ходимларини теримга чиқишга мажбурлашига етакламоқда. Бу квоталарни тўлдириш учун оддий ишчи ҳафталаб совуқ, ноқулай шароитларда яшаб, тонгдан шомгача пахта теришга мажбур. Фермерлар ҳам квоталарга бўйсунишга мажбур, ва агар планни бажармаса турли жазолар, масалан ери олиб қўйилиши билан жазоланиши мумкин", - дейди у.\nБу ҳақидаги видеолавҳани томоша қилиш учун мана бу ерга босинг.\nБешта давлатда ўтказилган халқаро Unilever сўровига кўра, истеъмолчиларнинг учдан бир қисми учун маҳсулотнинг қаерда ва қай шароитда етиштирилиши жуда муҳим ва улар қўштирноқ ичида "аҳлоқсиз" маҳсулотни сотиб олишмайди.\nБританиянинг энг кўҳна ва машҳур брендларидан бўлган "Marks and Spencer" 100 фоиз пахтасини табиат ва фермерларга зарар бўлмайдиган жойлардан олишини эълон қилган. Дарҳақиқат, "Marks and Spencer" сайтига кирсангиз, у ерда бу бренд Ўзбекистон ва Туркманистондан пахта олишни ўз учун ман қилганини ёзган.\nЯна бир йирик халқаро бренд "H&M" сайтида ҳам ўхшаш аҳвол - бу бренд мажбурий меҳнат туфайли Ўзбекистон, Туркманистон ва Суриядан маҳсулот олмаслигини айтади.\n"Ўта фожеали ҳолларда, 2018 йил пахта теримида бир қатор фермерлар режани бажариш босими остида қолиб ўз жонига қасд қилишган. Ўзбек пахта саноатида бундай мажбурий меҳнат сақланиб қолар экан, уни Британия ё Европа Иттифоқи бозорига киритмаслик керак", - дейди О Куинн.\nЎзбекистон: Пахта саноати ва фермерлар давлат аралашувидан қутуладими?\nЎзбекистон ва пахта: Совуқ душ, 90 кг норма ва халқаро танқид\nЎзбекистон: Даниядан келган янги Солиқ расмийси пахта даласида нима қиляпти?\nРоссия ва дунё: Янги Калашников автомат қуроли хавотирларга сабаб бўлмоқда - видео


Нотариат: 2019 йилдан кўп нарса ўзгаради | NORMA.UZ\nПрезидентнинг 25.05.2018 йилдаги ПҚ-3741-сон қарорида 2019 йил 1 январдан бошлаб маҳаллий нотариат тизимига бир қатор янгиликлар киритилиши назарда тутилган.\nтурар жойда доимий прописка қилинган шахслар тўғрисидаги маълумотлар;\nбиометрик ва паспорт маълумотлари;\nкўчмас мулк, шу жумладан бошқа шахсга ўтказишга тақиқ белгиланганлиги ва хатланганлиги тўғрисидаги зарур маълумотлар;\nтурар жойни хусусийлаштиришга розилик берган шахслар тўғрисидаги маълумотлар;\nюридик шахслар тўғрисидаги маълумотлар;\nкоммунал хизматлар бўйича қарздорлик мавжудлиги/мавжуд эмаслиги ҳақидаги ахборот.\nИккинчидан, кўчмас мулкни ижарага бериш ва текин фойдаланиш шартномаларини мажбурий нотариал тасдиқлаш бекор қилинади. Бироқ ижара шартномаларини солиқ органларида мажбурий тартибда ҳисобга қўйиш лозим бўлади.\nУчинчидан, кўчмас мулк билан боғлиқ битимларни нотариал тасдиқлаш фақат ҳимоя даражасига, серияга, тартиб рақамига ва ҳудудий кодга эга бўлган қатъий ҳисобот бериладиган гербли (махсус) бланкаларда амалга оширилади. Бундай бланкалар «Давлат белгиси» ДИЧБ томонидан тайёрланади.\nҲужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 26.05.2018 йилдан кучга кирди.


Senat.gov.uz / Ўзбекистон Республикасининг ҚОНУНИ / «Суд экспертизаси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида\n1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган 2013–ХII-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 2, 5-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 12, 269-модда; 1997 йил, № 2, 56-модда, № 9, 241-модда; 1998 йил, № 5–6, 102-модда, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда, № 5, 124-модда, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 5–6, 153-модда, № 7–8, 217-модда; 2001 йил, № 1–2, 11, 23-моддалар, № 9–10, 165, 182-моддалар; 2002 йил, № 9, 165-модда; 2003 йил, № 5, 67-модда; 2004 йил, № 1–2, 18-модда, № 9, 171-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 12, 418-модда; 2006 йил, № 6, 261-модда; 2007 йил, № 4, 166-модда, № 6, 248, 249-моддалар, № 9, 422-модда, № 12, 594, 595, 607-моддалар; 2008 йил, № 4, 177, 187-моддалар, № 9, 482, 484, 487-моддалар, № 12, 636, 641-моддалар; 2009 йил, № 1, 1-модда, № 4, 136-модда, № 9, 335-модда, № 12, 469, 470-моддалар) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:\n«Хулоса бериш учун зарур фан, техника, санъат ёки ҳунар соҳасида махсус билимларга эга бўлган ҳар қандай жисмоний шахс эксперт сифатида чақирилиши мумкин»;\n2) 68-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:\n«Эксперт: экспертиза предметига оид иш материаллари билан танишиш, улардан зарур маълумотларни ёзиб олиш ёки кўчирма нусхалар олиш; экспертизани ўтказиш учун зарур бўлган қўшимча материаллар ва текшириш объектлари тақдим этилиши ҳақида илтимосномалар бериш; тергов ҳаракатлари ўтказилаётганда суриштирувчи, терговчи, прокурорнинг рухсати билан ҳозир бўлиш ҳамда шу тергов ҳаракатларида иштирок этувчи шахсларга экспертиза предметига оид саволлар бериш; суд муҳокамасида экспертиза предметига оид далилларни текширишда иштирок этиш ва сўроқ қилинаётган шахсларга суднинг рухсати билан саволлар бериш; ашёвий далиллар ва ҳужжатларни кўздан кечириш; ўз хулосасида нафақат ўзининг олдига қўйилган саволлар бўйича, балки экспертиза предметига оид ва иш учун аҳамиятга молик бошқа масалалар бўйича ҳам фикрларини баён этиш; унинг хулосаси ёки кўрсатувлари процесс иштирокчилари томонидан нотўғри талқин қилинганлиги хусусида тергов ҳаракати ёки суд мажлиси баённомасига киритилиши лозим бўлган баёнотлар бериш; агар у иш юритилаётган тилни билмаса ёки етарлича билмаса, ўз она тилида хулоса тақдим этиш ва кўрсатувлар бериш ҳамда бундай ҳолда таржимон хизматидан фойдаланиш; агар ишни юритаётган суриштирувчи, терговчи, прокурор ва суднинг қарорлари, ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) экспертнинг ҳуқуқ ва эркинликларини бузаётган бўлса, бу қарорлар, ҳаракатлар (ҳаракатсизлик) устидан шикоятлар қилиш ҳуқуқига эгадир.\nЭксперт: ушбу Кодекснинг 76 ва 78-моддаларида назарда тутилган асослар мавжуд бўлган тақдирда ўзини ўзи рад этиши ҳақида дарҳол арз қилиши; ўзига тақдим этилган текшириш объектларини ҳар томонлама ва тўлиқ текширишдан ўтказиши, ўз олдига қўйилган саволлар юзасидан асосли ва холисона ёзма хулоса бериши; суриштирувчи, терговчи, прокурор ёки суднинг чақирувига биноан суриштирувда, дастлабки терговда ёки суд мажлисида шахсан иштирок этиш учун келиши; ўзи ўтказган экспертиза хусусида кўрсатувлар бериши ва ўзи берган хулосани тушунтириш учун қўшимча саволларга жавоб бериши; экспертизани ўтказиши муносабати билан ўзига маълум бўлиб қолган маълумотларни ошкор қилмаслиги; тақдим этилган текшириш объектлари ва иш материалларининг сақланишини таъминлаши; иш тергов қилинаётганда ва суд муҳокамаси вақтида тартибга риоя қилиши шарт.\nЭксперт била туриб нотўғри хулоса берганлиги, суриштирув ёки дастлабки тергов маълумотларини суриштирувчи, терговчи ёхуд прокурорнинг рухсатисиз ошкор қилганлиги, шунингдек узрсиз сабабларга кўра хулоса беришни рад этганлиги ёки бу ишдан бўйин товлаганлиги учун жиноий жавобгар бўлади»;\n3) 174-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:\n«Эксперт сифатида давлат суд-экспертиза муассасаси эксперти, бошқа корхона, муассаса, ташкилот ходими ёки бошқа жисмоний шахс иштирок этиши мумкин.\nБелгиланган тартибда муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилган шахслар, шунингдек қасддан содир этган жиноятлари учун судланганлик ҳолати тугалланмаган ёки судланганлиги олиб ташланмаган шахслар эксперт сифатида жалб этилиши мумкин эмас.\nСуд-тиббиёт, суд-психиатрия, суд-психология, суд-автотехника, суд-иқтисодий, криминалистика экспертизаларини фақат давлат суд-экспертиза муассасаларининг мутахассислари, алоҳида ҳолларда эса, бошқа корхона, муассаса, ташкилотларнинг мутахассислари ўтказади. Алоҳида ҳол экспертиза тайинлаш тўғрисидаги қарорда ёки ажримда асослантирилиши лозим.\n4) 175 ва 176-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:\nАшёвий далиллар, эксперт текшируви учун намуналар, бошқа моддий объектлар, мурдалар ва уларнинг қисмлари, ҳужжатлар, шунингдек экспертиза ўтказилаётган иш материаллари текшириш объектлари бўлиши мумкин. Эксперт текширувлари тирик одамга нисбатан ҳам ўтказилади.\nҚўшимча экспертиза эксперт (экспертлар комиссияси) хулосасидаги бўшлиқларнинг ўрнини тўлдириш учун тайинланади ва шу ёки бошқа эксперт (экспертлар комиссияси) томонидан ўтказилади.\nЭксперт (экспертлар комиссияси) хулосаси асослантирилмаганда ёки унинг тўғрилигига шубҳа туғилганда ёхуд унга асос қилиб олинган далиллар ишончли эмас деб топилганда ёки экспертизани ўтказишнинг процессуал қоидалари жиддий бузилганда қайта экспертиза тайинланади.\nҚайта экспертиза тайинланганда эксперт (экспертлар комиссияси) олдига илгари қўлланилган эксперт текшируви усулларининг илмий асосланганлиги тўғрисидаги масала қўйилиши мумкин.\nҚайта экспертизани тайинлаш тўғрисидаги қарорда ёки ажримда қайта экспертизани тайинлаган органнинг (шахснинг) биринчи (олдинги) экспертиза хулосасига қўшилмаганлиги сабаблари кўрсатилиши лозим.\nҚайта экспертизани ўтказиш бошқа экспертга (экспертлар комиссиясига) топширилади. Биринчи (олдинги) экспертизани ўтказган эксперт (экспертлар комиссияси) қайта экспертизани ўтказишда ҳозир бўлиши ва тушунтиришлар бериши мумкин, лекин у эксперт текширувини ўтказиш ва хулоса тузишда иштирок этмайди»;\nЭкспертизанинг экспертлар комиссияси томонидан ўтказилиши экспертизани тайинлаган орган (шахс) ёки мазкур экспертизанинг ўтказилишини ташкил этувчи давлат суд-экспертиза муассасаси ёхуд бошқа корхона, муассаса, ташкилот раҳбари томонидан белгиланади.\nЭкспертизани ўтказиш топширилган экспертлар комиссияси ўз олдига қўйилган масалаларни ҳал этиш зарурлигидан келиб чиқиб, ўтказиладиган эксперт текширувларининг мақсади, кетма-кетлиги ва ҳажмини келишиб олади.\nЭкспертизани ўтказиш топширилган экспертлар комиссияси таркибидаги ҳар бир эксперт эксперт текширувларини мустақил ва алоҳида олиб боради, шахсан ўзи ва комиссиянинг бошқа аъзолари томонидан олинган натижаларни баҳолайди ҳамда қўйилган саволлар юзасидан ўз махсус билимлари доирасида фикрларини шакллантиради.\nЭксперт текширувларининг экспертлар комиссияси таркибига киритилмаган шахслар томонидан тўлиқ ёки қисман ўтказилишига йўл қўйилмайди»;\n6) 177 ва 178-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:\nЭкспертлар ўртасида келишмовчиликлар келиб чиққан тақдирда, уларнинг ҳар бири келишмовчиликлар келиб чиққан барча ёки айрим масалалар бўйича алоҳида хулоса беради.\nКомплекс экспертиза иш учун аҳамиятга молик ҳолатларни турли илм соҳаларидан фойдаланган ҳолда бир неча эксперт текширувини ўтказиш йўли билангина аниқлаш мумкин бўлган ҳолларда тайинланади.\nКомплекс экспертизани ўтказишда экспертларнинг ҳар бири ўз ваколати доирасида эксперт текширувларини олиб боради. Комплекс экспертизанинг хулосасида экспертларнинг ҳар бири қайси эксперт текширувларини ва қанча ҳажмда олиб борганлиги, қайси ҳолатларни шахсан ўзи аниқлаганлиги ҳамда қандай фикрларга келганлиги кўрсатилади. Экспертларнинг ҳар бири хулосанинг ушбу эксперт текширувлари баён этилган қисмини имзолайди ва улар учун жавобгар бўлади.\nУмумий фикрни (фикрларни), олинган натижаларни баҳолашга ва ушбу фикрни (фикрларни) шакллантиришга ваколатли бўлган экспертлар қилади. Агар экспертлар комиссияси якуний фикрининг ёки унинг бир қисмининг асоси сифатида экспертлардан бирининг (алоҳида экспертларнинг) аниқлаган ҳолатлари олинган бўлса, бу ҳақда хулосада кўрсатилиши керак.\nСуриштирувчи, терговчи ёки суд экспертиза тайинлаш тўғрисида ўзи чиқарган қарорни ёки ажримни, текшириш объектларини, зарур ҳолларда эса жиноят ишини ҳам давлат суд-экспертиза муассасасининг ёки бошқа корхона, муассаса, ташкилотнинг раҳбарига юборади. Агар қарор ёки ажримда эксперт кўрсатилмаган бўлса, ташкилотнинг раҳбари мазкур ташкилот ходимларидан қайси бири экспертиза ўтказиши тўғрисида фармойиш бериши керак. Бу ҳақда у экспертизани тайинлаган органга (шахсга) хабар беради.\nДавлат суд-экспертиза муассасасининг ёки бошқа корхона, муассаса, ташкилотнинг раҳбари экспертиза ўтказишни ташкил қилади, текшириш объектларининг сақланишини таъминлайди, экспертизани ўтказиш муддатларини аниқлайди, эксперт текшируви тугаганидан сўнг хулосани, текшириш объектлари ва иш материалларини экспертизани тайинлаган органга (шахсга) юборади.\nДавлат суд-экспертиза муассасасининг ёки бошқа корхона, муассаса, ташкилотнинг раҳбари, агар мазкур ташкилотда эксперт текширувларини ўтказиш учун тегишли мутахассислар ёхуд зарур моддий-техник база ёки махсус шароитлар бўлмаса, экспертизани тайинлаш тўғрисидаги қарор ёки ажримни ижро этмасдан ҳамда экспертизани ўтказиш учун тақдим этилган текшириш объектлари ва иш материалларини уч кунлик муддатда қайтариш; экспертизани тайинлаган органдан (шахсдан) экспертлар комиссияси таркибига ушбу ташкилотда ишламайдиган шахсларни, шу жумладан бошқа давлатлардан мутахассисларни, агар экспертизани ўтказиш учун уларнинг махсус билимлари зарур бўлса, киритиш тўғрисида илтимос қилиш ҳуқуқига эга.\nДавлат суд-экспертиза муассасасининг ёки бошқа корхона, муассаса, ташкилотнинг раҳбари экспертизани тайинлаган органнинг (шахснинг) розилигисиз экспертизани ўтказиш учун ушбу ташкилотда ишламайдиган мутахассисларни жалб этишга; экспертизани ўтказиш учун зарур бўлган қўшимча текшириш объектларини экспертизани тайинлаган органнинг (шахснинг) қарори ёки ажримисиз талаб қилиб олишга ҳақли эмас»;\n8) 183-модданинг иккинчи қисмидаги «хулоса беришдан бўйин товлаганлик, шунингдек била туриб ёлғон хулоса берганлик учун жавобгарлик тўғрисида» деган сўзлар «била туриб нотўғри хулоса берганлиги, суриштирув ёки дастлабки тергов маълумотларини суриштирувчи, терговчи ёхуд прокурорнинг рухсатисиз ошкор қилганлиги, шунингдек хулоса беришни рад этганлиги ёки бу ишдан бўйин товлаганлиги учун жиноий жавобгарлик тўғрисида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;\n9) 184 ва 185-моддалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:\nЭксперт ёки экспертлар комиссияси эксперт текширувларини ўтказиб бўлганидан кейин тегишинча эксперт ёхуд экспертлар комиссияси таркибига кирувчи ҳар бир эксперт имзоси билан тасдиқланадиган хулоса тузади.\nХулосада: экспертиза ўтказилган сана ва жой; экспертизани ўтказиш асоси; экспертизани тайинлаган орган (шахс) тўғрисида маълумотлар; эксперт (фамилияси, исми, отасининг исми, маълумоти, ихтисослиги, иш стажи, илмий даражаси, илмий унвони, эгаллаб турган лавозими) ва экспертизани ўтказиш топширилган ташкилот ҳақида маълумотлар; экспертнинг била туриб нотўғри хулоса берганлиги, суриштирув ёки дастлабки тергов маълумотларини суриштирувчи, терговчи ёхуд прокурорнинг рухсатисиз ошкор қилганлиги, шунингдек хулоса беришни рад этганлиги ёки бу ишдан бўйин товлаганлиги учун жиноий жавобгарлик тўғрисида огоҳлантирилганлиги; экспертнинг олдига қўйилган саволлар; экспертга тақдим этилган текшириш объектлари ва иш материаллари; экспертиза ўтказилаётганда ҳозир бўлган шахслар ҳақида маълумотлар; қўлланилган усуллар кўрсатилган ҳолда эксперт текширувларининг мазмуни ва натижалари, шунингдек бу эксперт текширувлари, агар экспертлар комиссияси ишлаган бўлса, ким томонидан ўтказилганлиги; эксперт текшируви натижаларининг баҳоланиши, қўйилган саволларга берилган асосли жавоблар; иш учун аҳамиятга молик бўлган ва экспертнинг ташаббусига кўра аниқланган ҳолатлар кўрсатилиши лозим.\nХулосада ҳуқуқбузарлик сабаблари ва унинг содир этилишига имкон берган шарт-шароитлар, шунингдек уларни бартараф этишга доир ташкилий-техникавий тавсиялар кўрсатилган бўлиши мумкин.\nАгар тақдим этилган текшириш объектларининг, материалларнинг ёки экспертнинг махсус билимлари етарли эмаслиги эксперт текшируви давомида маълум бўлиб қолса, хулоса айрим қўйилган саволларга жавоб беришни рад этиш асосини ўз ичига олган бўлиши лозим.\nАгар эксперт қўйилган саволларни унинг махсус билимлари асосида ҳал қилиш мумкин бўлмаслигига ёки унга тақдим этилган текшириш объектларининг ёхуд материалларнинг яроқсизлигига ёки хулоса бериш учун етарли эмаслигига ва уларни тўлдириб бўлмаслигига ёхуд фан ва суд-экспертлик амалиётининг ҳолати қўйилган саволларга жавоб топиш имкониятини бермаслигига ишонч ҳосил қилса, у хулоса беришнинг иложи йўқлиги тўғрисида асослантирилган ҳужжат тузади ҳамда уни экспертизани тайинлаган органга (шахсга) юборади»;\nЭкспертни у хулоса бергунига қадар сўроқ қилиш тақиқланади»;\n«Суриштирувчи, терговчи ёки суд тирик одамнинг, мурданинг, ҳайвоннинг, ўсимликнинг, буюмнинг, материалнинг ёки модданинг хусусиятларини ўзида акс эттирувчи намуналар олишга, башарти уларнинг эксперт текшируви эксперт олдига қўйилган саволларни ҳал қилиш учун зарур бўлса, ҳақлидир».\n2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган 2015–ХII-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 3, 6-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 9, 193-модда, № 12, 269-модда; 1996 йил, № 5–6, 69-модда, № 9, 144-модда; 1997 йил, № 2, 56-модда, № 4–5, 126-модда, № 9, 241-модда; 1998 йил, № 3, 38-модда, № 5–6, 102-модда, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда, № 5, 124-модда, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 5–6, 153-модда, № 7–8, 217-модда; 2001 йил, № 1–2, 23-модда, № 9–10, 165, 182-моддалар; 2002 йил, № 1, 20-модда, № 9, 165-модда; 2003 йил, № 1, 8-модда, №5, 67-модда, №9–10, 149-модда; 2004 йил, № 1–2, 18-модда, № 5, 90-модда, № 9, 171-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 9, 312-модда, № 12, 413, 417, 418-моддалар; 2006 йил, № 6, 261-модда, № 9, 498-модда, № 10, 536-модда, № 12, 656, 659-моддалар; 2007 йил, № 4, 158, 159, 164, 165-моддалар, № 9, 416, 421-моддалар, № 12, 596, 604, 607-моддалар; 2008 йил, № 4, 181, 189, 192-моддалар, № 9, 486, 488-моддалар, № 12, 640, 641-моддалар; 2009 йил, № 1, 1-модда, № 9, 334, 335, 337-моддалар, № 10, 380-модда, № 12, 462, 468, 470, 472, 474-моддалар) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимча киритилсин:\n1) 299-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:\n«Хулоса бериш учун зарур фан, техника, санъат ёки ҳунар соҳасида махсус билимларга эга бўлган жисмоний шахс эксперт сифатида тайинланиши мумкин.\nЭксперт сифатида давлат суд-экспертиза муассасаси эксперти, бошқа корхона, муассаса, ташкилот ходими ёки бошқа жисмоний шахс иштирок этиши мумкин.\nЭксперт маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишни юритаётган орган (мансабдор шахс) томонидан махсус билимларга зарурат туғилган ҳолларда тайинланади.\nЭксперт: маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишнинг экспертиза предметига оид материаллари билан танишиш, улардан зарур маълумотларни ёзиб олиш ёки кўчирма нусхалар олиш; экспертизани ўтказиш учун зарур бўлган қўшимча материаллар ва текшириш объектлари тақдим этилиши ҳақида илтимосномалар бериш; маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишни юритаётган орган (мансабдор шахс) рухсати билан ишни кўриб чиқишда ҳозир бўлиш, жавобгарликка тортилаётган шахсга, жабрланувчига, гувоҳларга экспертиза предметига оид саволлар бериш; ашёвий далиллар ва ҳужжатларни кўздан кечириш; ўз хулосасида нафақат ўзининг олдига қўйилган саволлар бўйича, балки экспертиза предметига оид ва иш учун аҳамиятга молик бошқа масалалар бўйича ҳам фикрларини баён этиш; унинг хулосаси ёки кўрсатувлари маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги иш юритишда иштирок этувчи шахслар томонидан нотўғри талқин қилинганлиги хусусида маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишни кўриб чиқиш баённомасига киритилиши лозим бўлган баёнотлар бериш; агар у маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги иш юритилаётган тилни билмаса ёки етарлича билмаса, ўз она тилида хулоса тақдим этиш ва кўрсатувлар бериш ҳамда бундай ҳолда таржимон хизматидан фойдаланиш; агар маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишни юритаётган органнинг (мансабдор шахснинг) қарорлари, ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) экспертнинг ҳуқуқ ва эркинликларини бузаётган бўлса, бу қарорлар, ҳаракатлар (ҳаракатсизлик) устидан шикоят қилиш ҳуқуқига эгадир.\nЭксперт: ўзига тақдим этилган текшириш объектларини ҳар томонлама ва тўлиқ текширишдан ўтказиши, ўз олдига қўйилган саволлар юзасидан асосли ва холисона ёзма хулоса бериши; маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишни юритаётган органнинг (мансабдор шахснинг) чақирувига биноан ҳозир бўлиши; ўзи ўтказган экспертиза хусусида кўрсатувлар бериши ва ўзи берган хулосани тушунтириш учун қўшимча саволларга жавоб бериши; экспертизани ўтказиши муносабати билан ўзига маълум бўлиб қолган маълумотларни ошкор қилмаслиги; тақдим этилган текшириш объектлари ва иш материалларининг сақланишини таъминлаши; маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги иш кўриб чиқилаётганда тартибга риоя қилиши шарт»;\n«2991-модда. Экспертнинг ёки экспертларкомиссиясининг хулосаси\nХулосада: экспертиза ўтказилган сана ва жой; экспертизани ўтказиш асоси; экспертизани тайинлаган орган (мансабдор шахс) тўғрисида маълумотлар; эксперт (фамилияси, исми, отасининг исми, маълумоти, ихтисослиги, иш стажи, илмий даражаси, илмий унвони, эгаллаб турган лавозими) ва экспертизани ўтказиш топширилган ташкилот ҳақида маълумотлар; экспертнинг била туриб нотўғри хулоса берганлиги, хулоса беришни рад этганлиги ёки бу ишдан бўйин товлаганлиги учун жиноий жавобгарлик тўғрисида огоҳлантирилганлиги; экспертнинг олдига қўйилган саволлар; экспертга тақдим этилган текшириш объектлари ва иш материаллари; экспертиза ўтказилаётганда ҳозир бўлган шахслар ҳақида маълумотлар; қўлланилган усуллар кўрсатилган ҳолда эксперт текширувларининг мазмуни ва натижалари, шунингдек бу эксперт текширувлари, агар экспертлар комиссияси ишлаган бўлса, ким томонидан ўтказилганлиги; эксперт текшируви натижаларининг баҳоланиши, қўйилган саволларга берилган асосли жавоблар; иш учун аҳамиятга молик бўлган ва экспертнинг ташаббусига кўра аниқланган ҳолатлар кўрсатилиши лозим.\nХулосани ва унинг натижаларини тасвирловчи материаллар ушбу хулосага илова қилинади ҳамда унинг таркибий қисми бўлиб хизмат қилади. Эксперт текширувининг олиб борилиши, шарт-шароитлари ва натижаларини ҳужжатлаштирадиган материаллар давлат суд-экспертиза муассасасида ёки бошқа корхона, муассаса, ташкилотда қонун ҳужжатларида белгиланган муддатларда сақланади. Улар экспертизани тайинлаган органнинг (мансабдор шахснинг) талабига биноан маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишга қўшиб қўйиш учун тақдим этилади.\nАгар тақдим этилган текшириш объектларининг, материалларнинг ёки экспертнинг махсус билимлари етарли эмаслиги эксперт текшируви давомида маълум бўлиб қолса, хулоса айрим қўйилган саволларга жавоб беришни рад этиш асосини ўз ичига олган бўлиши лозим.\nХулоса маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишни юритаётган орган (мансабдор шахс) учун мажбурий эмас, бироқ унинг хулосага қўшилмаслиги асослантирилган бўлиши керак.\nАгар эксперт қўйилган саволларни унинг махсус билимлари асосида ҳал қилиш мумкин бўлмаслигига ёки унга тақдим этилган текшириш объектларининг ёхуд материалларнинг яроқсизлигига ёки хулоса бериш учун етарли эмаслигига ва уларни тўлдириб бўлмаслигига ёхуд фан ва суд-экспертлик амалиётининг ҳолати қўйилган саволларга жавоб топиш имкониятини бермаслигига ишонч ҳосил қилса, у хулоса беришнинг иложи йўқлиги тўғрисида асослантирилган ҳужжат тузади ҳамда уни экспертизани тайинлаган органга (мансабдор шахсга) юборади».\n3-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 30 августда қабул қилинган 477–I-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, 9-сонга илова; 2001 йил, № 1–2, 11-модда; 2004 йил, № 1–2, 18-модда, № 9, 171-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2007 йил, № 8, 367-модда; 2008 йил, № 4, 185-модда; 2009 йил, №1, 1-модда, № 9, 332-модда) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:\nбиринчи қисмидаги «фан, санъат, техника ёки ҳунар соҳасида махсус билим» деган сўзлар «фан, техника, санъат ёки ҳунар соҳасида махсус билимларни» деган сўзлар билан алмаштирилсин;\nХулоса бериш учун зарур фан, техника, санъат ёки ҳунар соҳасида махсус билимларга эга бўлган жисмоний шахс эксперт сифатида тайинланиши мумкин.\nБелгиланган тартибда муомалага лаёқатсиз ёки муомала лаёқати чекланган деб топилган шахслар, шунингдек қасддан содир этган жиноятлари учун судланганлик ҳолати тугалланмаган ёки судланганлиги олиб ташланмаган шахслар эксперт сифатида жалб этилиши мумкин эмас»;\n«Эксперт: ушбу Кодекснинг 25 ва 26-моддаларида назарда тутилган асослар мавжуд бўлган тақдирда ўзини ўзи рад этиши ҳақида дарҳол арз қилиши; ўзига тақдим этилган текшириш объектларини ҳар томонлама ва тўлиқ текширишдан ўтказиши, ўз олдига қўйилган саволлар юзасидан асосли ва холисона ёзма хулоса бериши; суднинг чақирувига биноан суд мажлисида шахсан иштирок этиш учун келиши; ўзи ўтказган экспертиза хусусида кўрсатувлар бериши ва ўзи берган хулосани тушунтириш учун қўшимча саволларга жавоб бериши; экспертизани ўтказиши муносабати билан ўзига маълум бўлиб қолган маълумотларни ошкор қилмаслиги; тақдим этилган текшириш объектлари ва иш материалларининг сақланишини таъминлаши; суд муҳокамаси вақтида тартибга риоя қилиши шарт»;\nучинчи қисмидаги «хулоса беришдан бош тортганлик учун» деган сўзлар «шунингдек хулоса беришни рад этганлик ёки бу ишдан бўйин товлаганлик учун» деган сўзлар билан алмаштирилсин;\n4) 87-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:\n«Эксперт: экспертиза предметига оид иш материаллари билан танишиш, улардан зарур маълумотларни ёзиб олиш ёки кўчирма нусхалар олиш; жойида кўздан кечиришда иштирок этиш ва экспертизани ўтказиш учун зарур бўлган қўшимча материаллар ва текшириш объектлари тақдим этилиши ҳақида илтимосномалар бериш; суд муҳокамасида экспертиза предметига оид далилларни текширишда иштирок этиш ҳамда ишда иштирок этувчи шахсларга ва гувоҳларга суднинг рухсати билан саволлар бериш; ашёвий далиллар ва ҳужжатларни кўздан кечириш; ўз хулосасида нафақат ўзининг олдига қўйилган саволлар бўйича, балки экспертиза предметига оид ва иш учун аҳамиятга молик бошқа масалалар бўйича ҳам фикрларини баён этиш; унинг хулосаси ёки кўрсатувлари ишда иштирок этувчи шахслар ва гувоҳлар томонидан нотўғри талқин қилинганлиги хусусида суд мажлиси баённомасига киритилиши лозим бўлган баёнотлар бериш; агар у суд муҳокамаси юритилаётган тилни билмаса ёки етарлича билмаса, ўз она тилида хулоса тақдим этиш ва кўрсатувлар бериш ҳамда бундай ҳолда таржимон хизматидан фойдаланиш; агар ишни юритаётган суднинг қарорлари, судьянинг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) экспертнинг ҳуқуқ ва эркинликларини бузаётган бўлса, бу қарорлар, ҳаракатлар (ҳаракатсизлик) устидан қонунда белгиланган тартибда шикоят қилиш ҳуқуқига эгадир.\nАгар эксперт қўйилган саволларни унинг махсус билимлари асосида ҳал қилиш мумкин бўлмаслигига ёки унга тақдим этилган текшириш объектларининг ёхуд материалларнинг яроқсизлигига ёки хулоса бериш учун етарли эмаслигига ва уларни тўлдириб бўлмаслигига ёхуд фан ва суд-экспертлик амалиётининг ҳолати қўйилган саволларга жавоб топиш имкониятини бермаслигига ишонч ҳосил қилса, у хулоса беришнинг иложи йўқлиги тўғрисида асослантирилган ҳужжат тузади ҳамда уни экспертизани тайинлаган судга юборади»;\nЭксперт ёки экспертлар комиссияси текширишларни ўтказиб бўлганидан кейин тегишинча эксперт ёхуд экспертлар комиссияси таркибига кирувчи ҳар бир эксперт имзоси билан тасдиқланадиган хулоса тузади.\nСуд экспертга ўз хулосасини оғзаки тушунтириб беришни таклиф қилиш ҳуқуқига эга. Оғзаки тушунтириш суд мажлисининг баённомасига киритилади, экспертга ўқиб берилади ва эксперт томонидан имзоланади.\nХулосада: экспертиза ўтказилган сана ва жой; экспертизани ўтказиш асоси; экспертизани тайинлаган судья тўғрисида маълумотлар; эксперт (фамилияси, исми, отасининг исми, маълумоти, ихтисослиги, иш стажи, илмий даражаси, илмий унвони, эгаллаб турган лавозими) ва экспертизани ўтказиш топширилган ташкилот ҳақида маълумотлар; экспертнинг била туриб нотўғри хулоса берганлиги, хулоса беришни рад этганлиги ёки бу ишдан бўйин товлаганлиги учун жиноий жавобгарлик тўғрисида огоҳлантирилганлиги; экспертнинг олдига қўйилган саволлар; экспертга тақдим этилган текшириш объектлари ва иш материаллари; экспертиза ўтказилаётганда ҳозир бўлган шахслар ҳақида маълумотлар; қўлланилган усуллар кўрсатилган ҳолда текширишларнинг мазмуни ва натижалари, шунингдек бу текширишлар, агар экспертлар комиссияси ишлаган бўлса, ким томонидан ўтказилганлиги; текшириш натижаларининг баҳоланиши, қўйилган саволларга берилган асосли жавоблар; иш учун аҳамиятга молик бўлган ва экспертнинг ташаббусига кўра аниқланган ҳолатлар кўрсатилиши лозим.\nХулосани ва унинг натижаларини тасвирловчи материаллар ушбу хулосага илова қилинади ҳамда унинг таркибий қисми бўлиб хизмат қилади. Текширишнинг олиб борилиши, шарт-шароитлари ва натижаларини ҳужжатлаштирадиган материаллар давлат суд-экспертиза муассасасида ёки бошқа корхона, муассаса, ташкилотда қонун ҳужжатларида белгиланган муддатларда сақланади. Улар экспертизани тайинлаган суднинг талабига биноан ишга қўшиб қўйиш учун тақдим этилади.\nАгар тақдим этилган текшириш объектларининг, материалларнинг ёки экспертнинг махсус билимлари етарли эмаслиги текшириш давомида маълум бўлиб қолса, хулоса айрим қўйилган саволларга жавоб беришни рад этиш асосини ўз ичига олган бўлиши лозим.\nТекшириш тугаганидан сўнг хулоса, текшириш объектлари ва иш материаллари экспертизани тайинлаган судга юборилади.\nСуднинг хулосага қўшилмаганлиги иш юзасидан чиқарилган ҳал қилув қарорида ёки ажримда асослаб берилган бўлиши лозим.\nЭкспертизанинг экспертлар комиссияси томонидан ўтказилиши экспертизани тайинлаган суд ёки мазкур экспертизанинг ўтказилишини ташкил этувчи давлат суд-экспертиза муассасаси ёхуд бошқа корхона, муассаса, ташкилот раҳбари томонидан белгиланади.\nЭкспертизани ўтказиш топширилган экспертлар комиссияси ўз олдига қўйилган масалаларни ҳал этиш зарурлигидан келиб чиқиб, ўтказиладиган текширишларнинг мақсади, кетма-кетлиги ва ҳажмини келишиб олади.\nЭкспертизани ўтказиш топширилган экспертлар комиссияси таркибидаги ҳар бир эксперт текширишларни мустақил ва алоҳида олиб боради, шахсан ўзи ва комиссиянинг бошқа аъзолари томонидан олинган натижаларни баҳолайди ҳамда қўйилган саволлар юзасидан ўз махсус билимлари доирасида фикрларини шакллантиради.\nТекширишларнинг экспертлар комиссияси таркибига киритилмаган шахслар томонидан тўлиқ ёки қисман ўтказилишига йўл қўйилмайди»;\nКомплекс экспертизани ўтказишда экспертларнинг ҳар бири ўз ваколати доирасида текширишлар олиб боради. Комплекс экспертизанинг хулосасида экспертларнинг ҳар бири қайси текширишларни ва қанча ҳажмда олиб борганлиги, қайси ҳолатларни шахсан ўзи аниқлаганлиги ҳамда қандай фикрларга келганлиги кўрсатилади. Экспертларнинг ҳар бири хулосанинг ушбу текширишлар баён этилган қисмини имзолайди ва улар учун жавобгар бўлади.\nҚайта экспертиза тайинланганда эксперт (экспертлар комиссияси) олдига илгари қўлланилган текшириш усулларининг илмий асосланганлиги тўғрисидаги масала қўйилиши мумкин.\nҚайта экспертизани тайинлаш тўғрисидаги ажримда қайта экспертизани тайинлаган суднинг биринчи (олдинги) экспертиза хулосасига қўшилмаганлиги сабаблари кўрсатилиши лозим.\nҚайта экспертизани ўтказиш бошқа экспертга (экспертлар комиссиясига) топширилади. Биринчи (олдинги) экспертизани ўтказган эксперт (экспертлар комиссияси) қайта экспертизани ўтказишда ҳозир бўлиши ва тушунтиришлар бериши мумкин, лекин у текшириш ўтказиш ва хулоса тузишда иштирок этмайди».\n4-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 30 августда қабул қилинган 478–I-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Хўжалик-процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, № 9, 234-модда; 1998 йил, № 5–6, 102-модда; 2001 йил, № 1–2, 11-модда; 2002 йил, № 9, 165-модда; 2003 йил, № 9–10, 149-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2006 йил, № 7, 373-модда; 2007 йил, № 8, 367-модда; 2008 йил, № 9, 490-модда, № 12, 640-модда; 2009 йил, № 1, 1-модда) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:\n1) 47-модданинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:\nЭксперт: ушбу Кодекснинг 17 ва 18-моддаларида назарда тутилган асослар мавжуд бўлган тақдирда ўзини ўзи рад этиши ҳақида дарҳол арз қилиши; ўзига тақдим этилган текшириш объектларини ҳар томонлама ва тўлиқ текширишдан ўтказиши, ўз олдига қўйилган саволлар юзасидан асосли ва холисона ёзма хулоса бериши; хўжалик судининг чақирувига биноан суд мажлисида шахсан иштирок этиш учун келиши; ўзи ўтказган экспертиза хусусида кўрсатувлар бериши ва ўзи берган хулосани тушунтириш учун қўшимча саволларга жавоб бериши; экспертизани ўтказиши муносабати билан ўзига маълум бўлиб қолган маълумотларни ошкор қилмаслиги; тақдим этилган текшириш объектлари ва иш материалларининг сақланишини таъминлаши; суд муҳокамаси вақтида тартибга риоя қилиши шарт.\nЭксперт: экспертиза предметига оид иш материаллари билан танишиш, улардан зарур маълумотларни ёзиб олиш ёки кўчирма нусхалар олиш; жойида кўздан кечиришда иштирок этиш ва экспертизани ўтказиш учун зарур бўлган қўшимча материаллар ва текшириш объектлари тақдим этилиши ҳақида илтимосномалар бериш; суд муҳокамасида экспертиза предметига оид далилларни текширишда иштирок этиш ҳамда ишда иштирок этувчи шахсларга ва гувоҳларга хўжалик судининг рухсати билан саволлар бериш; ашёвий далиллар ва ҳужжатларни кўздан кечириш; ўз хулосасида нафақат ўзининг олдига қўйилган саволлар бўйича, балки экспертиза предметига оид ва иш учун аҳамиятга молик бошқа масалалар бўйича ҳам фикрларини баён этиш; унинг хулосаси ёки кўрсатувлари ишда иштирок этувчи шахслар ва гувоҳлар томонидан нотўғри талқин қилинганлиги хусусида суд мажлиси баённомасига киритилиши лозим бўлган баёнотлар бериш; агар у суд муҳокамаси юритилаётган тилни билмаса ёки етарлича билмаса, ўз она тилида хулоса тақдим этиш ва кўрсатувлар бериш ҳамда бундай ҳолда таржимон хизматидан фойдаланиш; агар ишни юритаётган хўжалик судининг қарорлари, судьянинг ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) экспертнинг ҳуқуқ ва эркинликларини бузаётган бўлса, бу қарорлар, ҳаракатлар (ҳаракатсизлик) устидан қонунда белгиланган тартибда шикоят қилиш ҳуқуқига эгадир.\nАгар эксперт қўйилган саволларни унинг махсус билимлари асосида ҳал қилиш мумкин бўлмаслигига ёки унга тақдим этилган текшириш объектларининг ёхуд материалларнинг яроқсизлигига ёки хулоса бериш учун етарли эмаслигига ва уларни тўлдириб бўлмаслигига ёхуд фан ва суд-экспертлик амалиётининг ҳолати қўйилган саволларга жавоб топиш имкониятини бермаслигига ишонч ҳосил қилса, у хулоса беришнинг иложи йўқлиги тўғрисида асослантирилган ҳужжат тузади ҳамда уни экспертизани тайинлаган хўжалик судига юборади»;\nЭкспертиза хўжалик судининг мажлисида ёки, агар текширишнинг хусусиятига кўра зарур бўлса ёхуд текшириш объектларини мажлисга олиб келиш имкони бўлмаса, мажлисдан ташқарида ўтказилади. Ишда иштирок этувчи шахслар экспертиза ўтказилаётганда ҳозир бўлишга ҳақлидир, бундай иштирок этиш экспертнинг нормал ишлашига халақит бериши мумкин бўлган ҳоллар бундан мустасно»;\n4) қуйидаги мазмундаги 681 – 684-моддалар билан тўлдирилсин:\nҚайта экспертизани тайинлаш тўғрисидаги ажримда қайта экспертизани тайинлаган хўжалик судининг биринчи (олдинги) экспертиза хулосасига қўшилмаганлиги сабаблари кўрсатилиши лозим.\nҚайта экспертизани ўтказиш бошқа экспертга (экспертлар комиссиясига) топширилади. Биринчи (олдинги) экспертизани ўтказган эксперт (экспертлар комиссияси) қайта экспертизани ўтказишда ҳозир бўлиши ва тушунтиришлар бериши мумкин, лекин у текшириш ўтказиш ва хулоса тузишда иштирок этмайди.\nЭкспертизанинг экспертлар комиссияси томонидан ўтказилиши экспертизани тайинлаган хўжалик суди ёки мазкур экспертизанинг ўтказилишини ташкил этувчи давлат суд-экспертиза муассасаси ёхуд бошқа корхона, муассаса, ташкилот раҳбари томонидан белгиланади.\nЭкспертизани ўтказиш топширилган экспертлар комиссияси таркибидаги ҳар бир эксперт текширишларни мустақил ва алоҳида олиб боради, шахсан ўзи ва комиссиянинг бошқа аъзолари томонидан олинган натижаларни баҳолайди ҳамда қўйилган саволлар юзасидан ўз махсус билимлари доирасида фикрларини шакллантиради.\nТекширишларнинг экспертлар комиссияси таркибига киритилмаган шахслар томонидан тўлиқ ёки қисман ўтказилишига йўл қўйилмайди.\nКомплекс экспертиза иш учун аҳамиятга молик ҳолатларни турли илм соҳаларидан фойдаланган ҳолда бир неча текшириш ўтказиш йўли билангина аниқлаш мумкин бўлган ҳолларда тайинланади.\nКомплекс экспертизани ўтказишда экспертларнинг ҳар бири ўз ваколати доирасида текширишлар олиб боради. Комплекс экспертизанинг хулосасида экспертларнинг ҳар бири қайси текширишларни ва қанча ҳажмда олиб борганлиги, қайси ҳолатларни шахсан ўзи аниқлаганлиги ҳамда қандай фикрларга келганлиги кўрсатилади. Экспертларнинг ҳар бири хулосанинг ушбу текширишлар баён этилган қисмини имзолайди ва улар учун жавобгар бўлади.\nЭксперт ёки экспертлар комиссияси текширишларни ўтказиб бўлганидан кейин тегишинча эксперт ёхуд экспертлар комиссияси таркибига кирувчи ҳар бир эксперт имзоси билан тасдиқланадиган хулоса тузади.\nХулосани ва унинг натижаларини тасвирловчи материаллар ушбу хулосага илова қилинади ҳамда унинг таркибий қисми бўлиб хизмат қилади. Текширишнинг олиб борилиши, шарт-шароитлари ва натижаларини ҳужжатлаштирадиган материаллар давлат суд-экспертиза муассасасида ёки бошқа корхона, муассаса, ташкилотда қонун ҳужжатларида белгиланган муддатларда сақланади. Улар экспертизани тайинлаган хўжалик судининг талабига биноан ишга қўшиб қўйиш учун тақдим этилади.\nТекшириш тугаганидан сўнг хулоса, текшириш объектлари ва иш материаллари экспертизани тайинлаган хўжалик судига юборилади.


Ўзбекистонда илк марта “Буюк ипак йўли” халқаро фестивали ўтказилади - zarnews.uz\nЎзбекистонда илк марта “Буюк ипак йўли” халқаро фестивали ўтказилади\n11-13 июль кунлари “Буюк ипак йўли” халқаро фольклор мусиқа фестивали ўтказилади. Ушбу фестиваль ҳар икки йилда бир марта Фарғона вилояти Марғилон шаҳрида бўлиб ўтади. Бу ҳақда Маданият вазирлиги матбуот хизмати хабар қилди.\nУшбу фестивални ўтказишдан мақсад, миллатлар ва мамлакатлар ўртасидаги маданият ришталарини мустаҳкамлаб, мусиқа, халқ ижодиёти, амалий санъат соҳаларида ҳам ўзаро алмашинувлар олиб боришдан иборат.\nФестиваль доирасида турли кўргазмалар, миллий созлар ва либослар, ҳунармандчилик буюмлари, тасвирий ва амалий санъат асарлари, бадиий ва ҳужжатли фильмлар, аудио ва видео дисклар, китоблар, альбомлар, фотосуратлар намойиши ва уларнинг сотуви ташкил этилади.\nТеглар: Буюк ипак йўли