2022-йилда Иқтисодий ҳамкорлик ташкилотига раислик Ўзбекистон Республикасига ўтди\nЎзбекистон 2022-йилда Иқтисодий ҳамкорлик ташкилотига раисликни ўз зиммасига олди\n29 Noyabr 10:10 Сиёсат\nИҚТИСОДИЙ ИҲТ САММИТ ХАЛҚАРО ҲАМКОРЛИК\nИқтисодий ҳамкорлик ташкилотининг ўн бешинчи саммити иштирокчилари Ўзбекистонни келаси йил ИҲТ раислигига қўшилгани билан табриклади.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 28-ноябр куни Ашхобод шаҳрида бўлиб ўтган Иқтисодий ҳамкорлик ташкилотининг (ИҲТ) ўн бешинчи саммитида иштирок этди.\nИҲТни динамик ташкилот сифатида мустаҳкамлаш, унга аъзо давлатлар ўртасида савдо, транспорт-коммуникация алоқалари, саноат кооперацияси, яшил энергетика ва туризм соҳаларида ҳамкорликни чуқурлаштиришга қаратилган кўп томонлама шериклик муносабатларини янада кенгайтириш масалалари кун тартибидаги асосий мавзуларга айланди.\nСаммитда Иқтисодий ҳамкорлик ташкилоти нуфузини ошириш, унинг институционал механизмларини ривожлантириш ва етакчи халқаро тузилмалар билан ўзаро ҳамкорлик масалалари ҳам муҳокама қилинди.\nШу муносабат билан Ўзбекистон Президенти ИҲТ фаолиятини янада такомиллаштириш бўйича аниқ таклиф ва тавсиялар тайёрлаш учун юқори даражадаги Экспертлар гуруҳини ташкил этиш ташаббуси билан чиқди.\nТашкилот доирасида ҳар бир йилни соҳани ривожлантириш йили деб эълон қилиш анъанасини йулга қўйиш ташаббуси илгари сурилди. Давлатимиз раҳбари 2022-йилни ИҲТда алоқаларни мустаҳкамлаш йили деб эълон қилишни таклиф қилди.\nСаммит якунига кўра, ҳаракат бўйича Ашхобод консенсуси қабул қилинди. Ҳужжат аъзо давлатларнинг минтақавий иқтисодий ҳамкорликни янада ривожлантириш ва мустаҳкамлаш бўйича асосий устувор йуналишларини ўзида мужассам этган.\nМирзиёев Афғонистондаги можаро томонларини муросали ечим топишга таклиф қилмоқда\nДавлат ва ҳукумат раҳбарлари, шунингдек, ташкилот бош котиби Ўзбекистонни 2022-йилда ИҲТ раислигига киришгани билан табриклади.\nАёл лидерлар саммити биринчи марта Ўзбекистонда ўтказилади


1. Ғарбий Тянь-Шань ва Помир-Олойнинг жуда камёб эндемик ўсимлиги.\nБўйи 1 м гача етадиган кўп йиллик ўт. Пояси жўякли, туксиз, шохланган. Барглари уч карра патсимон қирқилган, бандли. Бўлаклари наштарсимон, учли, узунлиги 10–12 мм. Поянинг юқори қисмидаги барглари қаламинаштарсимон новли. Соябонлари 4–5 нурли, соябончалари тиғиз, 20 та гулли, ўрама баргчалари 9–11 та, наштарсимон. Тожбарглари чўзиқовалсимон, юқори қисми ичига букилган. Меваси чўзиқ-овалсимон, тукли, узунлиги 5 мм га етади. Июль ойида гуллаб, меваси августда етилади.\nЖиззах вилояти: Нурота тизмаси (Қўйтош тоғи, Устихон сой)да тарқалган. Тошкент вилояти, Қурама тизмаси. Ўзбекистондан ташқари Қозоғистонда учрайди.\nТошли ёнбағирлар ва қояларнинг ўркачларида, бодомзор ва арчазорлар орасида ўсади.


Ироқда ўтказилган референдумда Саддам Ҳусайн 100 фоиз овоз олгани билдирилди.\n21 январ 2020, Тошкент вақти: 22:52\nИроқнинг Инқилобий қўмондонлик кенгаши раиси ўринбосари Иззат Иброҳим президент Саддам Ҳусайн сешанба кунги референдумда 100 фоиз овоз олганини эълон қилди.\nИззат Иброҳимга кўра¸ овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган 11 миллион 445 минг 638 кишининг барчаси референдумда¸ “сиз Саддам Ҳусайн президентлик муддатининг яна 7 йилга узайтирилишига розимисиз”¸ - деган саволга “Ҳа” ¸ деб жавоб беришган.\nИззат Иброҳим чоршанба куни Бағдодда бўлиб ўтган матбуот конференциясида¸ Америкага ишора қилган ҳолда¸ ҳаттоки айрим давлатлар Ироққа қарши ҳужум қилишга таҳдид этаëтган бўлса ҳам¸ Ироқ халқи бир ëқадан бош чиқариб¸ Саддам Ҳусайнга овоз берганини алоҳида тилга олди.\nРеферендум натижалари расман эълон қилинганидан кейин айрим аскарлар ва ҳукмрон Баъат партиясининг аъзолари ҳавога ўқ узиб¸ ўз хурсандчиликларини билдирдилар.\nВашингтон маъмурияти фақат бир кишининг номзоди қўйилгани учун Ироқда ўтказилган референдумни танқид қилди. Оқ уйга кўра¸ Ироқ расмийларига бутун мамлакат бўйлаб миллионлаб овозни тўплаш учун бир неча кун керак бўлар эди.\nСешанба куни Ироқда референдум ўтказилар экан¸ Оқ уй матбуот вакили Ари Флешер:\n“Кўриниб турибдики¸ референдум жиддий эмас¸ унинг натижаларига ишониш қийин”¸ деди.\nИроқнинг шимолий вилоятларида асосан курдлар яшайди ва бу худудлар Бағдод ҳукумати назоратида эмас. Курдларнинг Ироқ демократик институти томонидан ўтказилган савол-жавоб натижаларига кўра¸ ироқлик курдларнинг 95 фоизи¸ агар референдумда иштирок этганларида Саддам Ҳусайнга қарши овоз берган бўлишларини айтганлар.\nИроқ ҳукумати расмий маълумотларига қараганда¸ 1995 йилда ўтказилган референдумда Саддам Ҳусайн 99.96 фоиз овоз олган.\nКузатувчиларнинг фикрига кўра¸ аслида сешанба кунги референдумдан кўзланган асосий мақсад¸ Американинг Саддам Ҳусайнни ҳокимиятдан четлаштиришга таҳдид этаëтганига қарамай¸ Ироқ халқи ўз президентини қўллаб қувватлашини бутун жаҳонга кўрсатишдан иборат бўлган.\nМаълумки¸ Америка¸ агар Саддам Ҳусайн оммавий қирғин қуролларидан воз кечмаса¸ Ироққа қарши ҳарбий куч қўллаши хақда огоҳлантирмоқда. Аммо жаҳоннинг аксарият давлатлари ва хатто Американинг айрим яқин иттифоқдошлари Ироққа қарши ҳужум қилинишига қаршилик кўрсатмоқда.\nБағдод ҳукумати Ироқда ядровий¸ биологик ëки кимëвий қуроллар бор-йўқлигини текшириш учун БМТ ҳарбий инспекторларини мамлакатга келишга даъват қилди.\nБироқ БМТ инспекторлари бошлиғи Ханс Блэкс¸ хавфсизлик кенгаши янги резоюлция қабул қилмагунига қадар¸ инспекторлар Ироққа жўнатилмаслигини таъкидлади.\nБМТ хавфсизлик кенгашида фақат Британия АҚШнинг Ироқ борасидаги позициясини қўллаб қувватламоқда. Кенгашда вето қўйиш ҳуқуқига эга бўлган бошқа 3 давлат - Франция¸ Россия ва Хитой Ироққа ҳужум қилинишига қаршидир.\nАмерикалик сиëсий шарҳловчи Сузан Тистлвайтнинг “Чикаго Трибун” газетасида босилган мақоласида ëзишича:\n“Конгресс президент Бушга Ироққа қарши ҳарбий куч қўллашга руҳсат берди. Энди Америка ўзининг энг янги тарихида биринчи марта ўзига ëки иттифоқдошига ҳужум қилмаган давлатга қарши ҳужум қилади. Ҳаттоки совуқ уруш даврининг энг кескин палласида ҳам куч ишлатмаган Америка¸ биринчи бўлиб хужум қилишга тайëрланмоқда”. Бу америкалик сиëсий шарҳловчи Сузан Тистлвайтнинг фикри эди.


Украинада бюджетдан қарийб 100 млн доллар ўғирлангани маълум бўлди\n07:54 / 14.05.2015\nУкраинада давлат манфаатларига 2 млрд гривна (97.3 млн доллар) зарар келтирилганлиги юзасидан текширув ишлари ўтказилмоқда. Бу ҳақда мамлакат ички ишлар вазирлиги сайтида эълон қилинган хабарномадан маълум бўлди.\nТерговчилар гуруҳининг фикрича, давлат пуллари 2012-2013 йилларда “Госинвестпроект” давлат ташкилоти билан алоқадор фирмаларга кредит шаклида берилган. Уларнинг бу хатти-ҳаракатларига нисбатан суриштирув ишлари олиб борилмоқда. Амалдорларга хизмат мансабидан ўз манфаати йўлида фойдаланиш ва жиноий йўл билан топилган даромадни легаллаштириш айби қўйилмоқда.


Ҳукумат ипотека компанияларига ёрдам беради\n05 декабр 2020, Тошкент вақти: 23:21\nАҚШ ҳукумати мамлакатнинг икки йирик ипотека компаниясига молиявий ёрдам кўрсатилишини эълон қилди.\nҲукуматнинг ёрдам режасига биноан бу икки компания Федерал захира тизимининг фавқулодда қарз дастуридан фойдаланиши мумкин ҳамда керак бўлса, Молия вазирлиги уларнинг қимматбаҳо қоғозларини сотиб олади.\nМазкур икки компаниянинг қимматбаҳо қоғозлари ўтган ҳафта давомида 45 фоиз арзонлашиб кетгандан сўнг ҳукумат шундай қарор қабул қилди.\nМолиявий инқирозга учраган “Фенни Мэй” ва “Фредди Мак” компаниялари ипотека кредитлари бўйича қарийиб олти триллионлик қарзга ботиб қолган. Улар АҚШ молиявий тизими барқарорлигида ҳал қилувчи рол ўйнадиган компаниялардир.


Назарбоев: «Кетишни айтганимда кўпчилик тушкунликка тушиб,...\n2019 йил 20 март куни истеъфога чиққан Қозоғистоннинг биринчи президенти Нурсултон Назарбоев раҳбарликдан кетиш вақтидаги воқеаларни гапириб берди.\nБу ҳақда Назарбоевнинг ўз сайтида чоп этилган «Мустақиллик сабоқлари» мақоласида сўз юритилган.\n«Икки ярим йил аввал штатда юқори лавозимли амалдор алмаштирилди. Менга айтганлар кўп бўлди: «Конституцияга кўра, сизнинг президентлигингиз учун ҳеч қандай чекловлар йўқ. Охирги сайловларда сиз учун сайловчиларнинг деярли 98 фоизи овоз берди. Ушбу лавозимда ишлашда давом этинг». Лекин ҳамма нарсанинг ўз вақти ва ўз навбати бор», — дея таъкидлаган собиқ президент.\nНазарбоев 30 йил давомида ҳокимиятда кўплаб муносиб шогирдларни етиштирганини, улардан бири мамлакатни Қосим-Жўмарт Тўқаев бошқариб келаётганини таъкидлаган. Назарбоев уни «ҳақиқий ватанпарвар» ва «юқори профессионал» деб таърифлаган, шунингдек, уни ҳамкасб деб атаган.\n«Президентлар ўзгаради, лекин мустақиллигимиз абадий ва дахлсиз бўлиб қолиши керак. Бунинг учун ҳар бир қозоғистонлик ўз пойдеворини мустаҳкамлашга, қудратини оширишга, ўзининг яхши номини асраб-авайлашга даъват этилади», — дея хулоса қилган Назарбоев.\nУнинг қўшимча қилишича, мустақиллик йилларида Қозоғистон бутун дунё ҳурмат қиладиган давлатга айланган.\nАввалроқ Назарбоев давлатнинг ҳукмрон партияси «Нур Отан» раислигидан кетмоқчи эканлиги маълум бўлган эди.\nХориж 05/12, 12:32\nНазарбоев Россияга алоқадор нозик саволга жавоб қайтарди


“Эйфорияга берилмайлик” мақоласини ўқиб И.Хушевга ёзилган яна бир мактуб… | ДУНЁ ЎЗБЕКЛАРИ | Mobile Version\n“Эйфорияга берилмайлик” мақоласини ўқиб И.Хушевга ёзилган яна бир мактуб…\n02/26/2019 Ismat Khushev Муносабат\nАфсуски барчаси яна ИАК даврига кайтаяпти.\nУйлайсизки ШММ Фазлиддин Парпиевни мурожатини, Ислом универститетига кизларни хижобда киритилмай, укишдан хайдалганини, махаллий хокимларга хамон ДХХдан босим булаётганини билмайдими.\n3-4 та хукук фаоллари ва ШММ яхши таниган иктисодий жинояти сабаб камалган бойлар (масалан Одилбой Фарходбой Рустамбой )гина хужакурсинга нохак камалган деб озод килинди.\nХали неча минглаб диний жиноятчи деб нохак камалган ватандошларимиз озод этилмаяпти.\nМаърифат каналидан Куръон, Хадис сабоклари олиб ташланди. ЗурТВ каналидан Абдулхамид-2 сериали олиб ташланди. Куръон мусобакаси утказилмайди.\nБуларни хам ШММ билмайди деб уйласангиз адашасиз огайни.\nЛекин хеч нарса килмаяпти ёки кила олмаяпти.\nАгарда кимларнидир “аввал иктисодимизни яхшилайлик дин билан кейин шугулланамиз” деган маслахатига кириб шундай килаётган булса ШММ 33 млн ли халкни жарга олиб кетаяпти.\nБиламиз Ватанимизга хориж инвестициялари кириб замонавий технологияларга асосланган ишлаб чикаришларни ташкил килишда Америка, ЕИ, Япония, Хитой баъзи шартларни, шу жумладан динни назоратга олиш шартини куяди.\nАфсуки ШММ исроиллик маслахатчиларини гапини килаяпти чамамда. ОКМКда олинаётган стратегик металлар (молибден, рух, мис ва хкз) ва НКМК дан олинадиган уран савдосини исроилликлар ва АКШлик яхудийлар назорати остидалигига ишонасизми.\nНима учун РФ ва Козогистон бозори касод булиб омборларга сигмай кетган булса хам 3 йилдан бери бизга 1млн т нефть сотишмаяпти. Нима О.Раматов буни ташишга 200-300та вагон топа олмайдими?\nБу “фахш иш”, яъни сиёсат.\nПутин ва Назарбоевни маслахатчилари Жириновский айтгандай мать русская папа юрист.\nТасаввур килинг ФНПЗ ва Коровулбозор НПЗларга 3-4 млн т нефть келса канча солярка ва битум чикади.\nБугдойдан бушаган ерлар кайта хайдалиб иккинчи экин экилиб хосил олинади. Пахта, полиз ва сабзавот далалари, боглар тракторларда агротехник ишлар килиб хосилдорлик камида 50-60фоизга ошади.\nХозир бечора фермерлар 4-5 марта култивация урнига 1-2 марта килишаяпти. Сабаби солярка танкислиги ва ута кимматлиги. 2016-2017 йилари дабдаба билан эълон килинган Жиззах петролиум Пежо автозаводи Тошкент металлургия заводи каби инвестпроектлар кани нима булди.\nЯхшиямки узбек бахтига халк манфаати учун бошини кундага куйишга тайёр технарлар (А.Султонов Г.Ибрагимов А.Арипов каби) бор экан Узбекнефтгазда ва IT буйича катта лойихалар ишлаяпти…


Ўзбекистонда биринчи марта церебрал фалажга учраган болалар жарроҳлик амалиётидан ўтказилди\n17:47 / 21.05.2015\nНейрожарроҳлик республика илмий марказида Ўзбекистонда биринчи марта церебрал фалажга учраган болалар жарроҳлик столига ётди. Uzbekistan Today нашрининг ёзишича, илгари бундай операция АҚШда, шунингдек, Осиё ва Европанинг етакчи давлатларида ўтказилган.\nМаълум қилинишича, ҳар йили Ўзбекистонда 800 бола шу хасталикка чалинади, 18гача бўлган беморларнинг умумий миқдори эса 40 мингга етади. Чала туғилган болаларни парвариш қилиш технологияларнинг жорий қилиниши эса 1000 нафар янги туғилган гўдакдан 5-7 нафарида шундай касалликнинг ривожланишига олиб келмоқда. Эндиликда бу хасталикни даволаш йўллари тиббий амалиётга жорий қилинмоқда.\nЖарроҳлик йўли билан церебрал фалаждан даволанган биринчи бемор 9 ёшли Камолиддин бўлди. Амалиёт муваффақиятли ўтгани айтилмоқда. Шифокорлар беморнинг кўпгина нуқсонларини даволашга муваффақ бўлишди.


Носих ва мансух оятларнинг ҳукми — XOJA BUXORIY O'RTA MAXSUS BILIM YURTI\nНосих ва мансух оятларнинг ҳукми\nАраб тилида «Насх» сўзи бир неча маънони англатади:\n1.Ўчириш, кетказиш. Бунда маъноси бутунлай йўқ бўлиб, ўрнига ҳеч нарса қолдирилмайди. Масалан: «Қуёш сояни кетказди». Қуйидаги ояти кариманинг маъноси ҳам шунга ўхшаш: «Бас, Аллоҳ шайтон ташлайдиган нарсани бекор қилур». Ҳаж-52\nКўчириш, нусха олиш. Масалан: «Китобдан нусха кўчирдим». Қуйидаги ояти каримада шундай маъно исталган: «Албатта, биз сизлар қилаётган нарсадан кўчирма олувчи эдик». Жосия-29\nБуриш, айлантириш. Масалан Яъни «Бир одамнинг меросини бошқасига буриш» Бу ерда мерос ўзгаргани йўқ, балки унинг эгаси ўзгарди.\nЎзгартириш. Масалан: Яъни «Қози ҳукмини ўзгартирди». Қуръони Каримдаги насх шу маънони билдиради.\nДемак, шариъатда бир шаръий ҳукмни бекор қилиб, унинг ўрнига бошқа ҳукмни жорий қилишга «насх» дейилади.Насх ҳақидаги ояти кариманинг нозил бўлишига қуйидаги воқеа сабаб бўлган. Яҳудийлар Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг устиларидан кулишиб: «Муҳаммаднинг қилган ишини кўринглар, ахир умматларига бугун бир ишни буюриб, эртага ундан қайтариб, ўрнига бошқа ишни буюриши, бугун бир гапни айтиб эртага ундан қайтиши ажабланарли эмасми?! Бу Қуръон Муҳаммаднинг ўз ичидан тўқиб чиқариб, ёзаётган нарсадан бошқа эмас. Шунинг учун бир оятнинг маъноси иккинчисига мос келмайди», дейишарди. Аллоҳ таоло уларнинг гапларига рад жавоб сифатида қуйидаги насх оятини нозил қилди. «(Эй Муҳаммад) бирор оятни бекор қилсак ёки ёдингиздан чиқартирсак, ундан яхшироғини (умматингизга муносиброғини) ёки ўшанинг (айнан) ўзига тенг (бошқа оятни) келтираверамиз». (Бақара-106) . Яҳудийлар шариатда насх бўлишини бутунлай инкор қиладилар. Ҳолбуки, насх барча самовий китоблар ва шариатларда бўлган. Тавротда ёзилишича, Одам (алайҳиссалом)нинг шариатларида ака-сингилнинг никоҳига ижозат берилган эди. Кейинги пайғамбарлардан бирининг шариатига мувофиқ, бундай никоҳ ҳаром қилинган. Қуръони Каримда хабар берилишича, Исо (алайҳиссалом)га пайғамбарлик мақоми берилгандан сўнг, ўз умматлари бўлган яҳудийларга: «Мен ўзимдан олдинги (нозил этилган) Тавротни тасдиқлаш ва сизлар учун ҳаром қилинган айрим нарсаларни ҳалол қилиб бериш учун келдим», деб ўзларини таништирганлар.Ислом уламоларидан Абу Муслим ал- Исфаҳоний Қуръони Каримдаги насхни инкор қилади ва сўзининг исботи сифатида далиллар келтиради.\nАллоҳ таоло Қуръони Карим ҳақида шундай деган:\n«Шубҳасиз, у азиз китобдир. Унга олдидан ҳам, ортидан ҳам (ҳеч қандай) ботил (ноҳақлик) келмас». Фуссилат 41-42. Агар насх жоиз бўлса, унга ботил келганлиги маълум бўлади.\nНасх ҳақидаги ояти карима аввалги китоблар: Таврот ва Инжил шариатларининг насх қилинганлигига далолат қилади. Ёки «Лавҳул маҳфуз»дан нусха кўчириш маъносини беради.\nОяти кариманинг маъноси насх содир бўлганлиги ҳақидаги хабар эмас, балки агар насх содир бўлса, аввалгсидан яхшироғига бўларди, деган фаразни ифода қилади.\nАбу Муслимнинг фикрига қарши Жассос ўзининг «Аҳком ал-Қуръон» номли тафсирида шундай ёзади: «Фиқҳ илмидан бехабар бўлган баъзи мутааххир уламолар Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг шариатларида насх йўқ, Қуръони Каримда насх ҳақида келган оятларнинг ҳаммаси аввалги пайғамбарлар шариатларининг насх этилиши ҳақида эди, деб даъво қиладилар. Бундай гаплари билан улар ўзларининг тавфиқдан йироқ кишилар эканлигини изҳор қиладилар. Чунки Ислом шариатида насх бўлганлигини мутақаддим олимлар ҳам, мутааххир олимлар ҳам очиқ-ойдин эътироф этадилар. Исломда бунга мисоллар керагидан ҳам кўпроқдир. Қуръонда насх йўқ, деган кимса, носих ва мансух оятлариниг тафсирида Ислом умматига қарши туриб, ўзининг тахминий фикрларини айтади ва шу сабабдан катта гуноҳни содир қилади.Мусулмонларнинг жумҳур уламолари Қуръони Каримда насх содир бўлганига ва Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг нубувватлари ҳам насх орқали ўз тасдиғини топганлигига иттифоқ қиладилар. Зеро, Пайғамбар ўзидан олдинги Пайғамбарнинг шариатини бутунлай ёки қисман ўзгартириши учун Пайғамбар этиб юборилади.Жумҳур уламолар Қуръони Каримда насх борлигига ҳужжат ва Абу Муслим ал-Исфаҳонийнинг далилларига раддия сифатида бир неча далилларни келтирадилар. Масалан: Аллоҳ таолонинг ояти каримасида шундай дейилган: «(Эй Муҳаммад) Бирор оятни бекор қилсак ёки ёдингиздан чиқартирсак, ундан яхшироғини (умматингизга муносиброғини) ёки ўшанинг (айнан) ўзига тенг (бошқа оятни) келтирамиз». Ушбу оятнинг маъноси насхнинг содир бўлганига очиқ-ойдин далилдир. Қуръони Каримда эса қибла, идда, жиҳод ва бошқа ҳукмларда насх мавжуд.Қуръонда насхнинг мавжудлигига уламолар иттифоқ қилган ҳолда, уни уч қисмга бўладилар:\nТиловати ҳам ҳукми ҳам насх қилинган оятлар.\nТиловати насх қилинган, ҳукми қолдирилган оятлар.\nТиловати қолдирилган, ҳукми насх қилинган оятлар.\nБиринчи қисмга кирувчи оятлар Қуръонда деярли кўп эмас. Оиша онамиз (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Қуръонда нозил қилинган нарсалардан ўн маълум эмизиш ҳаром қилиши эди, сўнгра улар беш маълум билан насх қилинди. Росулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) вафот этганларида улар Қуръонда ўқилаётган нарсалар ичида эди». Ал-Фахр ар-Розий айтадилар: «Мазкур ҳадиснинг биринчи ярми «тиловати ҳам, ҳукми ҳам насх қилинган», иккинчи ярми, яъни «беш марта…» эса имом Шофеий (раҳматуллоҳи алайҳ) наздиларида «тиловати насх қилинган, ҳукми қолдирилган». Иккинчи қисм (тиловати насх қилинган, ҳукми қолдирилган)га кирувчи оятлар ҳам саноқлидир. Аз-Заркаший «ал-Бурҳон»да ёзишларича, «Нур» сурасида шундай оят бўлган: «Чол ва кампир агар зино қилишса, икковини ҳам тошбўрон қилинглар, бу Аллоҳнинг қатъий жазосидир. Аллоҳ азиз ва ҳакимдир».Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу): «Агар одамлар Умар Аллоҳнинг китобига қўшимча қилди», дейишмаганда эди, мен ушбу оятни ўз қўлларим билан ёзиб қўярдим», деганлар.Учинчи қисмга кирувчи (тиловати қолдирилган, ҳукми насх қилинган) оятларнинг қанчалиги ҳақида уламолар турли фикрларни айтганлар. Баъзилар йигирмата, баъзилар бешта деганлар. Аз-Заркашийнинг ёзишларича, Қуръони Каримнинг олтмиш учта сурасида «Ҳукми насх қилинган, аммо тиловати қолдирилган» оятлар мавжуд. Булар жумласига «Васият» ояти, «идда» ояти, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)дан савол сўровчи одамнинг аввал «садақа бериши» ҳақидаги оят, «Мушриклар билан жанг қилмаслик» ояти ва бошқа оятлар киради. Бундай ихтилофларнинг келиб чиқиши уларнинг носих ва мансухга берган таърифлари эътиборидан ва баъзи қайдларни ҳам насхга қўшиб юборганликларидандир.Шайх Ҳибатуллоҳ ибн Салома «носих ва мансух» рисолаларида насх оятлари тартибини шундай белгилаганлар: «Билингки, шариатимизда биринчи насх намозда, иккинчиси қиблада, кейин рўза, мушриклардан юз ўгириш, жиҳод, аҳли китоблардан жизя олиш, мерос, жоҳилият аломатларини бузиш ишларида бўлган».Қуръон оятларини Қуръон билан насх қилиш, суннатни Қуръон билан, суннатни суннат билан насх қилиш борасида уламоларда ҳеч қандай ихтилоф йўқ. Аммо Қуръон оятларини суннат билан насх қилиниши борасида жумҳур уламолар билан имом Шофеий (раҳматуллоҳи алайҳ) ўрталарида ихтилоф мавжуд.Имом Шофеий (раҳматуллоҳи алайҳ)нинг фикрларига қараганда, Қуръон оятлари оят билан насх қилинади, бироқ уни суннат билан насх қилиш мумкин эмас. Имом Шофеий ўз фикрларини исботи сифатида бир неча далилларни келтирганлар:\nАллоҳ таоло насх борасида келтирган ояти каримада: «Бирор оятни бекор қилсак…» деб, насхнинг нисбатини ўзига берган. Ўзининг каломи эса оятдир, суннат эмас.\nАллоҳ ояти каримада: «Ундан яхшироғини… келтирамиз», деган. Суннат оятдан яхшироқ бўлмайди.\nАллоҳ таоло насх оятининг давомида «Аллоҳни ҳар нарсага қодир эканини билмадингизми?!» деб хитоб қилади. Демак, насх қилиш, бир оятни иккинчиси билан алмаштириш фақат Аллоҳнинг қўлидан келади.\nАллоҳ таоло яна бир оятда «Агар бир оят ўрнига бошқа бир оятни алмаштирсак», деган. Демак, оятларни алмаштириш фақат Аллоҳнинг қудратидандир.Жумҳур уламолар: «Қуръони Каримни суннат билан ҳам насх қилинади», деган фикрларининг исботи учун имом Шофеийнинг қаршиларига қуйидаги далилларни келтиради:\n1.Аллоҳ таолонинг ушбу:«Қайси бирингизга ўлим ҳозир бўлса ва ўзидан бирор яхшилик (бойлик) қолдираётган бўлса, ота-она қариндошларига маълум миқдорда васият қилиш битилди (фарз қилинди)», деган ояти каримасидан чиқадиган «Васиятнинг фарзлиги» ҳукми Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг: «Огоҳ бўлинглар меросхўрга васият қилинмайди», деган ҳадислари билан насх қилинган. 2. «Нур» сурасининг ушбу:«Зинокор аёл ва эркакнинг ҳар бирини юз даррадан уринглар!» деган оятидаги юз дарра уруш ҳукми Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг «Турмуш қурган эркак ёки аёлни тошбўрон қилиш» тўғрисидаги ҳадислари билан насх қилинган.3. Қуръонда келган ҳукмлар ҳам, суннатда келган ҳукмлар ҳам, гарчи номи бошқа-бошқа бўлсада, Аллоҳнинг ҳукмларидир. Зеро, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) Аллоҳнинг изнисиз ҳеч бир сўзни гапирмаганлар. Аллоҳ айтади:«(Муаммад Қуръонни) ўз хоҳиши билан сўзламас, у (Қуръон) фақат Аллоҳ томонидан ваҳий қилинаётган бир ваҳийдир».4. Имом Шофеийнинг далиллари заиф ва мужмалдир. Чунки Аллоҳ айтган «Хайрият» сифатини оятларга мансуб, деб бўлмайди. Оятларнинг бирортаси иккинчисидан яхшироқ эмас, балки барчаси бирдир. Бироқ носих ҳукм мансух ҳукмдан афзалроқ ва яхшироқ бўлиши мумкин. Бандаларнинг ислоҳи учун Аллоҳ таоло оят ёки суннат билан ҳукмлар ўрнини яхшироғига алмаштириши мумкин.Демак, жумҳур уламоларинг далилларидан маълум бўладики, Қуръони Карим оятларидаги ҳукмлар оятлар ва ҳадислар билан насх этилиши мумкин.Уламолар: «Насх учун келган ҳукм мансухдан енгил ва осон бўладими ёки оғирроқ бўлиши мумкинми?» деган саволга берган жавоблари турличадир.Имом ал-Фахр ар-Розий шундай ёзадилар: «Баъзи олимлар: «Носихнинг мансухдан оғирроқ бўлиши мумкин эмас, чунки Аллоҳ таоло Қуръонда: «Ундан яхшироғини…«келтирамиз», – деган. Яхшироқ ҳукм оғирроқ бўлиши мумкин эмас», дейдилар. Уларга жавоб шуки: «Оятдаги «ундан яхшироғи» жумласи «охиратда ажру савоби улуғроғи» деган маънони ҳам билдиради-ку?!» Ҳолбуки, Қуръондаги носих ҳукмлар мансух ҳукмларга нисбатан уч хил даражада келган:\nЗинокор аёлни то ўлгунча уйга қамаб қўйиш жазоси мансух қилиниб, унинг ўрнига дарра уриш ёки тошбўрон қилиш ҳукми жорий бўлди. Ашуро ойида ўн кун рўза тутиш ўрнига бир ой Рамазон рўзаси фарз бўлди. Намоз икки ракатдан фарз қилинган эди. Кейин насх қилиниб, сафарда бўлмаган кишилар учун тўрт ракатдан ўқиш фарз қилинди. Бу мисолларда носих мансухга нисбатан қийинроқ ва машаққатлироқдир.\nЭри вафот этган аёлнинг идда муддати аввал уйидан чиқмасдан бир йил ўтириш эди. Кейин у насх қилиниб, тўрт ой-ю ўн кунга қисқартирилди. Кечаси туриб намоз ўқиш фарз эди, кейин у насх қилиниб, ихтиёрийга айлантирилди. Бу мисолларда носих мансухга нисбатан енгилдир.\nҚибланинг Байт ал-Мақдисдан Байт ал-Ҳаромга айлантирилиши эса носих ва мансухнинг тенглигига мисолдир.\nБандалар фойдасининг риояси.\nИнсонларнинг ҳоли ва даъватнинг ривожланишига қараб шариатнинг тараққий этиши.\nМукаллафларни Аллоҳнинг амрига бўйсуниш ёки бўйсунмаслигини имтиҳон қилиш.\nУмматга яхшилик ва енгилликни ирода қилиш. Чунки насх агар машаққатлироқ нарсага бўлса, савобнинг зиёдаси бордир. Агар енгилроқ нарсага бўлса, енгиллик ва осонлик бордир.\nБаъзи оятларнинг ҳукми насх қилиниб тиловати боқий қолиши ҳикмати\nҚуръони Каримнинг ҳукмини ўрганиб, унга амал қилиш учун тиловат қилингани каби Аллоҳнинг каломи бўлиб, унинг тиловатига савоб берилгани учун ҳам ўқилади.\nКўпинча насх енгилликка бўлади. Бунда неъматни, яъни машаққат кўтарилиб ўрнига енгиллик берилганини эслатиш учун бўлади.\n«Хожа Бухорий» ислом билим юрти 4-курс талабаси Қамаров Шохсувор\nPrevious Исломда мерос масаласи\nNext МУФТИЙ ҒУЛОМ ҚОДИР НУЪМОНИЙНИНГ ҲАЁТИ ВА ИЖОДИ


Ҳазратнинг наздида кишининг бирор айб-нуқсонини ўзига танитиб қўйиш савоб ва фойдали иш. Айбни англатувчи бировнинг хатоси тўғриланиши учун саъй-кўшиш қилганига савоб топса, айбли киши ўз камчиликларини бартараф қилиб, фойдага эришади.\nАлишер Навоий ўзининг фардларидан бирида шундай ёзади:\nКиши айбинг деса дам урмағил, ул эрур кўзгу,\nЧу кўзгу тийра бўлди ўзга айбин зоҳир айларму?!\nФард маъносидан англашиладики, айбни кўрсатувчи гўёки кўзгуга менгзайди. Агар бу кўзгу тийра бўлса, унда киши акси кўринмайди.\nОдатда кўзгу чанг-ғубордан хира тортади. Бирор нуқсонингни англатаётган одамни жеркиб бериш ана шу кўзгуга чанг сепишга ўхшайди.\nНавоий сабоқларини чуқур ўзлаштирган халқимиз танқидни келажак меваси деб қабул қилишга одатланган. Хўш, Алишер Навоийнинг танқидга муносабати қай даражада бўлган? Бу мавзуда узоқ сўз юритиш мумкин. Чунки ул зотнинг давр воқеалари ва замондошларига муносабат билдиришда ҳамиша холис ва одиллик мезонида турганини асарлари орқали англаш қийин эмас. Ул зотнинг ҳар доим адолатли ҳақгўй ижодкор бўлганини биргина «Мажолисун нафоис» асарининг ўзи ҳам тасдиқлаб туради.\nИжодкорнинг қаламдошлари асарларига холис баҳо бериши анчайин мушкул иш. Кимнингдир ўксиб, хафа бўлишидан чўчиб, гоҳида саёз асарларни ҳам кўкка кўтаришга уринишлар бўлиб туради. «Мажолисун нафоис» асарини ёзар экан, Алишер Навоий ўзидан олдин яшаб ўтган ва ўзига замондош бўлган шоирлар ҳақида ростгўйлик билан сўз юритган. Бу эса асарнинг янада ўқишли бўлишини таъминлаган.\nДунё яратилибдики, қанчадан-қанча қалам аҳли нафосат бўстони деб аталмиш сўз санъатида ном қозонишга интилганлар. Уларнинг қай бири комил шахс даражасига кўтарилган бўлса, яна бириси феъл-атвори, равишларида ноқислик борлиги учун ҳам халқ меҳрини қозона олмаган ёки аксинча, бадфеъл, бадхўй қаламкашлар фавқулодда яхши асарлар ҳам яратган. Яхши қаламкаш яхши хулқ эгаси бўлмаслиги ёхуд яхши хулқ эгаси маъносиз асарлар яратиши ҳам мумкин. «Мажолисун нафоис» асарини мутолаа қилсангиз, буни ўзингиз ҳам англаб етасиз.\nАлишер Навоий мазкур асарида шундай ёзади: «Мавлоно Муҳаммад Олим... Баҳсда кўп густохона сўзлар ва жавоблар айтур эрди. Салтанати азим уш-шоъний таҳаммул қила олмади. Самарқанддин анга ихрож ҳукми бўлиб Ҳирийға келди ва мунда Мавлононинг мақдамин ғанимат туттилар ва сокин бўлдилар…»\nБу жумла ҳазратнинг:\nОлдиға келғонни емоқ ҳайвоннинг иши,\nОғзиға келғонни демоқ нодоннинг иши,\nдеган ҳикматини эсга солади. Шоир ўзини сўз меъмори деб ҳис қиларкан, у ортиқча, фойдасиз оғиз очмасликка бурчли саналади. Густохона сўзлар Мавлоно Муҳаммад Олимни Самарқанддан ихрож, яъни бадарға қилинишига сабаб бўлгани каби кишини дўст-ёронлар даврасидан узоқлаштириб қўйиши шубҳасиз.\nАлишер Навоийнинг мазкур нодир асарини мутолаа қилар экансиз, ҳазратнинг ўз замонасининг таниқли қалам аҳлига холис баҳо берганига яна ва яна шоҳид бўласиз.\n«Мавлоно Вайсий... асру содда ва гўл киши эрди. Фақир ва балки кўпроқ ёронлар таажжуб қилурлар эрдиким, оё ул бу навъ содалиғ била назм нечук айтур эркин, аммо ғазаллари ёмон эрмас ва девони ҳам бордур...»\n«Мавлоно Қанбарий – Нишопурдиндур. Оми киши эрди. Аммо назм айтурда чолок эрди ва шеърида ҳам чошни бор...»\n«Паҳлавон Ҳусайин – «Девона» тахаллус қилур эрди. Филвоқеъ абдолваш ва бағоят ичгувчи киши эрди...»\n«Турфа будурким, Хожа Муҳаммад Таёбодийким, бир ран ул ҳазрат (Абдураҳмон Жомий)нинг махсус мулозими эрди, назмларидин бир байт билмас ва билса ҳам назм ва насрларидин бир нукта фаҳм қилмас ва қилса ҳам мақсудқа мувофиқ демас. Боракаллоҳ, камоли қобилият мунча-ўқ, бўлғай! Ул ҳазрат (Жомий) йиллар анинг бадхўйлуғин кўруб сингурубдурлар ва ўзларига кетурмайдурлар...»\n«Мавлоно Сайфий – ... ҳушёрлиғда басе одамиваш ва ҳаё ва адаблиғ йигитдур. Аммо сархушлуқда ўзга моҳият бўлур эрди, балки расво нима бўлур эрди. Бу учурда тавбаға муваффақ бўлди. Умед улким, истиқоматқа ҳам муваффақ бўлғай...»\n«Мавлоно Хусравий – даъволик ва бузругманиш ва тундхўй киши эрди. Фақир қошиға баъзи маҳалда шеър келтурса эрди, бурунроқ андоқ калом сурар эрдиким, дахл қилмоқ йўли боғланур эрди. Заруратан барча шеърини таҳсин қилмоқ керак эрди...»\n«Мавлоно Аёзий – ғариб шакллик киши эрди. Атвори ва сўзи хоҳ назм, хоҳ насрда ғариб эрди. Фақир бир мажлисда Пули Молонда ани кўрдум, бир анжуманда бир қасидасин ўқийдур эрди. Ҳар байт бунёд қилса, сўз услубидин қофиясин айта берур эрдим. Бағоят ҳайрат қилди. Уч йилдин сўнг Боғи Сафедда яна бир мажлисда биайниҳи ушмундоқ воқеъ бўлди. Ул яна ҳайрат бунёд қилди. Бурунғи мажлис аҳлидин бу мажлисда ҳам неча киши бор эрди. Андин сўрдиларким, ҳаргиз бу нав киши кўрубмусен, чун кўзида заъф бор эрди, дедики, кўрмаймен, магар уч йил мундин бурунроқ Пули Молонда бир йигит кўрдум, ул ҳам бу навъ шуъбадабозлиқ қилди. Мажлис аҳли кулуштилар».\n«Мавлоно Анисий – кам бизоат шоир эрди ва муттаҳам анга эрдиким, элнинг шеърини ўзига боғлар...»\nКитобни варақлаб шу каби сатрларни ўқир экансиз, Алишер Навоийнинг мунаққидлик даҳосини қайта кашф қилгандек бўласиз.\nМард киши нуқсонларини ўзига англатган одамдан бу ёрдами учун миннатдор бўлади. Ношуд ва калтафаҳмларгина нуқсонларини танитган одамни рақиб сифатида қабул қилади. Алишер Навоий бировларнинг камчиликлари ортидан ғийбат йўсинида эмас, балки юзига айтишни маъқул кўрган. Бу эса тушунган, мард тингловчининг ул ҳазрат билан дўст тутинишига сабаб бўлган. Буни «Мажолисун нафоис»даги қуйидаги мисралар ҳам тасдиқлаб турибди:\n«Мавлоно Абдусамад Бадахший... бир байтида тажнис хаёл қилиб, қофиясин ғалат қилиб эрди, фақир ани воқиф қилғач, филлоҳ мутанаббиҳ бўлди ва бу иш анинг била фақир орасида ошнолиққа сабаб бўлди».\nХуллас, мўмин мўминнинг ойнаси деган ҳикмат «Мажолисун нафоис» асари муаллифи сиймосида ўз тасдиғини топади. Бугунги кунда мунаққидлик тобора оқсаб бораётган бир паллада ул зотнинг жасорат ва матонатидан улгу олиш зарур. Зеро, киши айбини ҳақгўйлик билан айта олиш, агар бу холис ва ачингандан айтилса, чинакам марднинг иши саналади. Алишер Навоий ана шундай мардона юмушларни адо қилишнинг уддасидан чиқа олган бобокалонларимиздан бўлгани билан ҳам бизда фахр уйғотади.\n🕔10:29, 23.10.2020 ✔47\n🕔10:28, 23.10.2020 ✔29\n🕔11:03, 09.10.2020 ✔285\n✔ 47 🕔 10:29, 23.10.2020\n✔ 29 🕔 10:28, 23.10.2020\n✔ 285 🕔 11:03, 09.10.2020\n✔ 441 🕔 09:18, 28.09.2020\n✔ 422 🕔 09:09, 28.09.2020


«(У) инсоннияратди. Унгабаённи (нутқни) таълимберди» (Ар-Раҳмон, 3–4).\nАллоҳ таоло бандаларига беҳисоб неъматлар берди. Нутқ-сўзлашиш ва самъ-эшитиш қобилияти неъматлар ичида алоҳида аҳамиятга эга. Чунки инсон, намоз, Қуръон ўқиши ва тинглаши учун ушбу неъматлар восита бўлади. Ижтимоий ҳаётда ҳам инсон бу неъматларсиз ҳаётини тасаввур қила олмайди. Ожиз банда неъматлар ичига шунғиб кетганидан, гоҳида бу неъматларнинг қадрини унутиб қўяди. Аллоҳ-Меҳрибон Зот, бандаларига неъматларининг шукрини адо этиш учун, уларнинг қадрини кўрсатиб қўяди. Сўзлашувида ва эшитишида нуқсони бор инсонларни орамизда бўлиши бу неъматларнинг қадрини бизга кўрсатиб туради. “Шайх Зайниддин” жомеъ масжидида Тошкент шаҳридаги кар-соқовлар жамиятида рўйхатда турувчи инсонлар билан бир қанча вақтдан буён учрашув ва тадбирлар утказиб келинади. Уларга динимиз софлиги ва эзгулиги, инсонпарварлиги, одамийлиги, жамиятда ҳеч бир инсонни эътиборсиз қолдирмаслиги ҳақида тушунчалар берилади.\nМуборак “Қурбон ҳайити” муносабати билан, 22-август куни, “Шайх Зайниддин” жомеъ масжиди ташкилотчилигида “Исломобод” ошҳонасида,мазкур жамият аъзоларига байрам дастурҳони ёзилди. Тадбирда “Шайх Зайниддин” жомеъ масжиди имом хатиби Ҳусниддин домла Абдукаримов иштирок этиб, уларни байрам билан табрикладилар. Эътибор ва ғамхўрликдан жамият аъзолари хурсанд бўлиб, кўнгиллари шодланди. Якунда, юртимиз равнақи, халқимиз фаровонлиги, ризқимиз барокоти ва тинчлик-осойишталигимиз бардавом бўлишини Роббимиздан сўраб дуолар қилинди.\n25.8.2019 8109 Батафсил


Самарқанд шаҳрида "опий" гиёҳвандлик моддаси сотаётганлар ушланди - zarnews.uz\nСамарқанд шаҳрида "опий" гиёҳвандлик моддаси сотаётганлар ушланди\nСамарқанд вилояти ИИБ Терроризм ва эстремизмга қарши курашиш бошқармаси ходимлари Самарқанд шаҳар Хўжасоат МФЙ ҳудудида 1955 йилда туғилган А.Т., Б.Б. исмли шахсга 6 дона селофан бўлагига қадоқланган, “опий” гиёҳвандлик моддасини сотаётган вақтида ушлаган. Бу ҳақда Самарқанд вилояти ИИБ ахборот хизмати хабар берди.\nШунингдек, А.Т.нинг чўнтагидан қоғозга қадоқланган “марихуана” гиёҳвандлик воситаси ва 1 дона “Регапин” психотроп воситаси борлиги аниқланиб, ҳужжатлаштириб олинган.\nОлиб борилган суриштирув ҳаракатлари давомида ушбу шахс “опий” гиёҳвандлик воситасини таниши Т.Ш. дан олганлиги аниқланиб, ушбу шахснинг автомашинаси Самарқанд шаҳри ҳудудида тўхтатилиб текширилганида, автомашинанинг олд ўриндиқлари тагидан тадбирда ишлатилган пуллар борлиги аниқланган.\nМазкур ҳолат юзасидан Самарқанд шаҳри бўйича ИИО ФМБ ҳузуридаги тергов бўлими томонидан Жиноят кодексининг 273-моддаси 5-қисми билан жиноят иши қўзғатилиб, дастлабки тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда, дейилади хабарда.


Режа бажарилди, ўқувчилар эса мактабга қайтадиган эмас\nФирдавс Ўзбекистоннинг пахта етиштирувчи энг йирик минтақаси – Қашқадарё вилояти давлатга пахта топшириш режасини бажарди. Бу маррани эгаллашда коллеж ва мактаблар ўқувчилари меҳнатидан кенг фойдаланилди.\nШу пайтгача 410 минг тонна пахта етиштирган вилоят бу йилдан режани 426 минг тоннага чиқарди. Ўтган йили мамлакатда биринчи бўлиб давлатга пахта сотиш режасини бажарган қашқадарёликлар бу йил анча кечикиб – 10 октябрдагина мажбуриятини уддалади.\nМаълумотларга кўра, бу йил вилоят далаларида 69 мингдан зиёд ўқувчи пахта теримида иштирок этмоқда.\nОдатда давлатга пахта сотиш режаси бажарилса, биринчи бўлиб ўқувчилар ва талабаларни теримдан қайтариш бошланарди. Аммо бу йил уларни даладан қайтариш ҳақида ҳозирча гап йўқ.\nВилоят халқ таълими соҳаси мутасаддиларидан бирининг айтишича, ўқувчи ва талабалар 5 ноябргача теримни давом эттиради. Давлатга пахта топшириш режаси бажарилгандан кейин ҳар бир ўқувчига яна 500 килограммдан пахта териб бериш вазифаси юкланган. Бу вазифани бажарган мактаблар ўқувчилари теримдан қайтарилади.\nМаълум бўлишича, вилоят раҳбарлари режага қўшимча равишда 74 минг тонна пахта топшириш мажбуриятини олган. Ўқувчиларнинг мактабларга қайтарилиши ана шу мажбуриятнинг бажарилишига боғлиқ.\nВилоят раҳбарлари асосий мақсад режа кетидан қувиш эмас, балки етиштирилган ҳосилни териб олиш эканини айтмоқда. Бу йил вилоятда пахта ҳосили яхши бўлган.\nҚарши туманилик фермер Жуманазар Чўллиевнинг билдиришича, баъзи жойларда биринчи теримга ҳам киришилмаган. Иккинчи терим тугамаган жойлар ҳам кўп. Шунинг учун деҳқонлар ҳашарчилар ёрдамига муҳтож.


Кличко қайтди ва йил жангида мағлуб бўлди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n30 апрель 2017, 09:33\n- Кличко Олимпиада чемпиони бўлганида Жошуа 6 ёшда бўлган.\n- Жошуа Олимпиадани ютганида Кличко профессионал рингда 50 дан ортиқ жанг ўтказиб бўлганди.\n- Икки йил олдин Жошуа Кличко иштирок этган машғулотда спаринг шерик ролини ўйнаганди. Ўшанда Владимир ёш боксчининг улкан потенциали ва кучига тан бериб, уни оғир вазн келажаги сифатида эътироф этганди.\n- Шу пайтгача Жошуага қарши чиққан рақиблардан ҳеч ким саккизинчи раундгача етиб бормаганди.\nМазкур жанг видеосини ушбу ҳавола орқали кўришингиз мумкин.\nЯнгиликлар » Спорт » Кличко қайтди ва йил жангида мағлуб бўлди


Бишкеклик журналистлар парламент биноси олдида ўтказилган “Парламентга ўзимизни кўрсатамиз” деб номланган намойишга НТС телеканали билан бирдам эканликларини билдириш этиш учун келганликларни айтишди. Қирғизистон парламенти депутаталари Бишкекдаги машҳур телеканаллардан бири бўлган НТСга ўз йиғинларини ёритишга тўсқинлик қилган.\nЖурналистлар касаба уюшмаси раҳбари Мэри Бекешованинг айтишича, аввалари ҳам депутатлар оммавий ахборот воситаларига фаолиятига тўсиқлар қўйишга уриниб кўрган.\n- Тадбирдан асосий мақсад - парламент йиғинларини ёритишдан асоссиз четлаштирилган НТС телеканали билан бирдам эканимизни кўрсатишдир. Журналистларнинг ҳеч қандай айби йўқ, улар парламентда содир бўлаётган ҳар бир воқеани қандай бўлса шундайлигича халққа еткизмоқда. Агар вазият шундай давом этаверса, парламент биргина НТС телеканалига эмас, бошқа оммавий ахборот воситаларига ҳам тақиқ қўйиши мумкин, - деди Мэри Бекешова.\nМаълум бўлишича, 27 сентябрда собиқ президент Бакиевнинг мол-мулкининг таланиши юзасидан парламент махсус комиссияси йиғин ўтказган. Махсус комиссия Бакиевнинг мулкини талон-тарож қилиш ташкилотчиси сифатида айбланиб, Бишкекдаги қамоқхонада сақланаётган Абдулла Юсуповнинг кўрсатмалари нақадар ҳақиқатга тўғри келишини текшириши лозим эди. Абдулла Юсупов Бакиевнинг мулкини талон қилинишига парламентдаги ҳукумрон коалицияга кирган “Ата Макен” партияси вакиллари ҳисса қўшгани ҳақида кўрсатма берган эди. Депутатлар мазкур кўрсатма муҳокама қилинадиган йиғинга телеканал мухбирларини киритмаган.\nТелеканалнинг янгиликлар хизмати бош муҳаррири Айдай Ивакованинг айтишича, журналистларга “Ата Мекен” партияси вакиллари қаршилик кўрсатган.\n- Юсуповнинг кўрсатмаларини ўрганадиган комиссия ташкил этилганидан бери “Ата Мекен” партиясидан депутат бўлганлар бизга салбий муносабатда бўла бошлади. Мухбирларимизни йиғилишга ҳам киритишмади. Комиссиянинг иши нафақат “Ата Мекен”га, балки бутун қирғизистонликларга тегишли. Биз бу маълумотни тарқатиб, ўз вазифамизни бажараяпмиз холос, - деди Айдай Ивакова.\nАйтиб ўтиш керакки, Абдулла Юсуповнинг кўрсатмаси ҳақидаги ахборотни биринчи бўлиб НТС телеканали эфирга узатган эди. Шундан келиб чиққан ҳолда, “Ата Мекен” партияси НТС телеканали собиқ Бош вазир Ўмурбек Бабановнинг буюртмаси билан ҳақиқатга тўғри келмайдиган маълумотни тарқатган, деб ҳисоблашини билдирмоқда.\n- НТС телеканали Бабановнинг қўлидаги бир қурол. Бабанов бу телеканални босиб олиб, ундан бойлиги ва эркинлиги сақлаб қолиш учун фойдаланмоқда. ”Ата Мекен” фракцияси оммавий ахборот воситалари ҳуқуқини бузгани йўқ. Негаки бу комиссия йиғилишига НТСдан бошқа ҳеч ким келмайди. Шунинг учун ҳам депутаталар комиссия йиғинини биргина НТС эмас, бошқа ахборот воситалари ҳам ёритишини талаб қилишди. Комиссиянимнг айрим аъзолари йиғилишга бошқа журналистларни таклиф қилмай, фақат НТСни чақиришмоқда ва бу орқали жамоатчиликка нотўғри маълумот етказишмоқда, -деди Ўмурбек Текебаев.\nЎтган йили Қирғизистон парламенти Бишкекдаги 5-канални бир ёқлама ахборот тарқатишда айблаб, парламент йиғинларини ёритишни тақиқлаган эди. Фуқаролик жамияти босими остида кейинчалик бу қарор бекор қилинган.


Металл ва нометалл ноорганик қопламалар ишлаб чиқаришда меҳнатни муҳофаза қилиш Қоидалари (АВ томонидан 27.05.2013 й. 2459-сон билан рўйхатга олинган меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирининг 14.05.2013 й. 31-Б-сон буйруғи билан тасдиқланган) | Турли соҳаларда меҳнат муҳофазаси ва ишлар хавфсизлиги қоидалари | Меҳнат муҳофазаси | Меҳнат ва аҳолининг бандлиги | ЎзР КонунчилигиМаълумотлар тизими «Металл ва нометалл ноорганик қопламалар ишлаб чиқаришда меҳнатни муҳофаза қилиш Қоидалари (АВ томонидан 27.05.2013 й. 2459-сон билан рўйхатга олинган меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирининг 14.05.2013 й. 31-Б-сон буйруғи билан тасдиқланган)» | NRM.uz\nЎзР Конунчилиги/ Меҳнат ва аҳолининг бандлиги/ Меҳнат муҳофазаси/ Турли соҳаларда меҳнат муҳофазаси ва ишлар хавфсизлиги қоидалари/ Металл ва нометалл ноорганик қопламалар ишлаб чиқаришда меҳнатни муҳофаза қилиш Қоидалари (АВ томонидан 27.05.2013 й. 2459-сон билан рўйхатга олинган меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирининг 14.05.2013 й. 31-Б-сон буйруғи билан тасдиқланган)\n2013 йил 27 майда 2459-сон\nМеталл ва нометалл ноорганик қопламалар\nМазкур Қоидалар "Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикасининг Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 й., 5-сон, 223-модда) ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 12 июлдаги 267-сон "Меҳнатни муҳофаза қилишга доир меъёрий ҳужжатларни қайта кўриб чиқиш ва ишлаб чиқиш тўғрисида"ги (Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати қарорларининг тўплами, 2000 й., 7-сон, 39-модда) ҳамда 2010 йил 20 июлдаги 153-сон "Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича норматив-ҳуқуқий базани янада такомиллаштириш тўғрисида"ги (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 28-29-сон, 234-модда) қарорларига мувофиқ металл ва нометалл ноорганик қопламалар ишлаб чиқаришда меҳнатни муҳофаза қилиш тартибини белгилайди.\n1. Мазкур Қоидалар металл ва нометалл ноорганик қопламалар ишлаб чиқариш билан шуғулланувчи барча ташкилотларга (бундан буён матнда ташкилот деб юритилади) тааллуқлидир.\n7. "Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 й., 5-сон, 223-модда) 14-моддасига мувофиқ ходимлар сони 50 нафар ва ундан ошадиган ташкилотларда махсус тайёргарликка эга шахслар орасидан меҳнатни муҳофаза қилиш хизматлари тузилади (лавозимлар жорий этилади), 50 ва ундан зиёд транспорт воситаларига эга бўлган ташкилотларда эса бундан ташқари йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматлари тузилади (лавозимлар жорий этилади). Ходимлар сони ва транспорт воситалари миқдори камроқ ташкилотларда меҳнатни муҳофаза қилиш хизматининг вазифаларини бажариш раҳбарлардан бирининг зиммасига юклатилади.\n92. Авария ёриткичлари бошқа ёриткичлардан тури, ўлчами ва махсус туширилган белгилари билан ажралиб туриши ва вақти-вақти билан чангдан тозаланиб турилиши лозим.\nЛиния тўхтагандан сўнг, овозли ва ёруғлик сигнали бермасдан уни ишга тушириш тақиқланади.\n108. Ишлаб чиқариш жараёнларини амалга оширишда ёнғинлар, портлашлар, авариялар, заҳарланишлар содир бўлиши ҳамда атроф-муҳит унинг чиқиндилари (оқова сувлари, шамоллатиш чиқиндилари ва бошқалар) билан ифлосланиши эҳтимолини истисно этадиган шароитлар таъминланиши лозим.\n109. Ишлаб чиқариш бинолари ва хоналари дастлабки ёнғинни ўчириш воситалари билан таъминланган бўлиши шарт.\n110. Шамоллатиш тизими ёнғиндан дарак берувчи сигнализация билан бирлаштирилган бўлиши керак.\n111. Ёнғин сув манбаи йўлаклари ҳамда ёнғинни ўчириш воситаларига борадиган йўлаклар доимо бўш бўлиши керак.\n112. Портлашнинг олдини олиш учун машина ва агрегатларнинг ишқаланувчи қисмларининг қизиб кетишига йўл қўймаслик лозим.\n113. Аралашганда портловчи модда ҳосил қилиши лозим бўлган газларни умумий коллекторга чиқариш тақиқланади.\n114. Коллектордан чиқадиган суюқлик миқдори ва инерция натижасида статик ток ҳосил бўлишини ҳисобга олган ҳолда коллектор сим орқали ерга уланиши керак.\n115. Ишлаб чиқариш биноларига (омборхона, цех, лаборатория, участка ва бошқа) ёнғин хавфсизлиги хизмати билан келишилган ёнғин хавфсизлиги бўйича йўриқнома ишлаб чиқилиши ва кўринадиган жойга осиб қўйилиши лозим.\n116. Цехларда (бўлимларда, омборхоналарда, устахоналарда, лабораторияларда ва бошқа иш участкаларида) ёнғин хавфсизлигини таъминлаш бўйича, шунингдек ёнғин ўчириш анжомларининг соз ҳолда бўлишига шу бўлинмаларнинг бошлиқлари ёки бошлиқ вазифасини бажарувчи ходимлари масъулдир.\n117. Ёнғин ва портлаш хавфи бўлган ишлаб чиқариш бинолари ёнғиндан хабар берувчи ва ёнғинларни бартараф этувчи автоматик қурилмалар билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n118. Ёнғинга қарши сув ҳавзалари доимо соз ҳолатда ва ичидаги сув ҳажми ёнғинни ўчириш учун етарли бўлиши керак. Сув ҳавзаларининг ишга яроқлилиги йилига камида икки маротаба, баҳор ва куз мавсумларида текширилиши лозим.\n119. Қўлда ясалган, автоматика тизими носоз бўлган ёки ёнғин хавфсизлиги талабларига жавоб бермайдиган маиший иситиш асбобларидан фойдаланиш тақиқланади.\n120. Ташкилотларда электр қурилмаларни ўрнатиш ва улардан фойдаланишда Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларидан техник фойдаланиш қоидалари (рўйхат рақами 1383, 2004 йил 9 июль) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 27-сон, 317-модда) ҳамда Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларидан фойдаланишда техника хавфсизлиги қоидалари (рўйхат рақами 1400, 2004 йил 20 август) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 33-сон, 379-модда) ва мазкур Қоидалар талабларига риоя қилиниши керак.\n121. Электр энергиясидан фойдаланишда ташкилот раҳбарининг буйруғи билан муҳандис-техник ходимлардан электр хўжалиги учун жавобгар ходим тайинланган бўлиши ва бу ходим электр хавфсизлиги бўйича тегишли малака гуруҳига эга бўлиши керак.\n122. Электр хўжалиги учун масъул ходим кучланиши 1000 В ва ундан юқори бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатиши учун электр хавфсизлиги бўйича V малака гуруҳига, кучланиши 1000 В гача бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатиш учун эса - IV малака гуруҳига эга бўлиши талаб этилади. Масъул ходим даврий равишда ва ўрнатилган тартибда электр хавфсизлиги бўйича ташкилотда тузилган комиссияда билим синовидан ўтиши шарт.\n123. Электр токи ўтказувчи қисмлар, тақсимловчи қурилмалар, аппаратлар ва ўлчаш асбоблари, шунингдек турли сақловчи қурилмалар, рубильниклар ва бошқа ишга туширувчи аппаратлар ва мосламалар ёнмайдиган қилиб монтаж қилиниши лозим.\n124. Юқори намлик ва иссиқлик ажралиб чиқувчи хоналарда электр ёриткичлар намликдан ва электр двигателлари эса - суюқлик сачрашидан ҳимояланган бўлиши шарт.\n126. Ишлаб чиқариш ва маиший хоналарда қўлланувчи люминесцент ёриткичлар ёпиқ ҳолда, намлик ва чанг ўтказмайдиган махсус арматура билан қопланиши лозим.\n127. Кабеллар ва электр ўтказгичларнинг изоляцияси, ташқи бирикмалар, электр токидан ҳимояловчи ерга уланган симлар, электр двигателларнинг ишлаш режими кўрикдан ўтказилиши ва асбоблар билан ўлчаш орқали текшириб турилиши лозим.\n128. Ток узатилмаганлиги сабабли ускуна тўхтатилган ҳолларда электр двигателлар ўчирилиши керак.\n129. Электр аппаратлари ва агрегатларининг нолга ва ерга улаш симларининг бутунлиги камида олти ойда бир марта текширилиши лозим. Текшириш натижалари далолатнома билан расмийлаштирилади.\n130. Кам қувватли электр лампалари ва асбобларини каттароқ қувватлиларига алмаштириш тармоқ учун йўл қўйилувчи юкланишни ҳисобга олган ҳолда электр хўжалиги учун масъул ходимнинг рухсати билан амалга оширилиши лозим.\n133. Ҳаво қувурларининг фильтрлари майда катакли металл тўрлар билан ўралган ва ерга уланган бўлиши лозим.\n134. Ташкилотнинг барча турдаги бинолари яшин қайтаргичлар ўрнатилган ҳолда тўғридан-тўғри яшин уришидан ҳимояланган бўлиши лозим.\n135. Яшин қайтаргичлар ҳар йили баҳорда текшириб турилиши ва носозликлари бартараф этилиши лозим.\n4-§. Қопламаларни ишлаб чиқариш ва металларга кимёвий\nишлов беришда қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n137. Қопламаларни ишлаб чиқариш ва металларга кимёвий ишлов бериш технологик жараёнларини лойиҳалаш, ташкил этиш ва олиб боришда қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:\nзарарли ва ёнғин учун хавфли моддаларни зарарли, зарарсиз ва ёнмайдиган моддаларга алмаштириш;\nорганизмга зарарли таъсир кўрсатувчи моддалар ва эритмалар билан бевосита ишлашнинг олдини олиш;\nхавфли ва зарарли ишлаб чиқариш омиллари манбаи ҳисобланган технологик жараёнларни амалга оширишда ускуналарни автоматлаштириш, механизациялаштириш ва герметиклаш.\n138. Технологик ускуналар, жиҳозлар ва бошқа электр ускуналар ишлаш жараёнида статик электр ҳосил бўлиши мумкин бўлган ҳолларда заминлаштирилган бўлиши лозим.\n139. Органик эритмалар билан ёғсизлантиришда қуйидаги талаблар бажарилиши лозим:\nтортувчи-сўриб олувчи вентиляцияли ва ёнғинни ўчириш воситалари ўрнатилган алоҳида бинода амалга оширилиши;\nмеханик усулда бажарилиши;\nантистатик қўшимчали эритмалар қўлланилиши;\nиш бошлашдан олдин эритмалар аралаштириб олиниши.\n140. Қўлда артиб ёғсизлантиришда статик электр тўпланмайдиган ип-газлама матодан (салфетка ва тампон) фойдаланиш лозим.\n141. Хлорли углеводородда ёғсизлантириш герметикланган ускуналарда бажарилиши керак.\n142. Бинода ёғсизлантириш учун органик эритмалар смена эҳтиёжидан ошмаган миқдорда сақланиши лозим.\n143. Иш тугагандан кейин ишлатилган артиш матоси зич ёпиладиган металл қутиларга солиб, махсус жойга чиқариб ташланиши лозим.\n144. Электр кимёвий ёғсизлантиришда эритма юзасидаги кўпик вақти-вақти билан олиб ташланиши ва учқун чиқишининг олдини олиш учун чоралар кўрилиши керак. Бунда кўпик металдан ишланган ва ишқорли муҳитга чидамли асбоб билан олиб ташланиши керак.\n145. Ёнувчи ишқор концентрацияли эритма ва ишқорли қуйма билан ишлаганда огоҳлантирувчи эритмани ваннадан тўкиш учун қуйидаги хавфсизлик чоралари кўрилиши лозим:\nюклашдан олдин деталлар ва асбобларнинг сиртидаги сувлар қуритилиши;\nэритмани тўғрилашдан олдин қуйма қотгунга қадар 100° С гача совутилиши;\nишқор махсус асбоб (тешикли челак ва сетка) билан ваннада эритилиши ва қориштирилиши;\nванна тубигача етадиган трубка орқали ишқорли эритмани қўшиш;\nэритмали ваннада ишлаганда ишқор кузатиб турилиши;\nкимёвий оксидлаш ваннасини ишга тайёрлашда ишқорнинг ванна юзасида ва тубида қотиб қолган қобиғи бузиб чиқилиши ва эритма керакли ҳароратга келгунга қадар иситилиб аралаштирилиши.\n146. Ажралиб чиқадиган зарарли буғларнинг ходимларга таъсирини камайтириш учун қуйидаги ишлар бажарилиши керак:\nкимёвий ишлов бериш кислоталарига кўпиртирувчи ёки кимёвий ишлов бериш ингибиторларини қўшиш;\nхромлашда электролитларга хромин қўшимчаси қўшиш ёки ванна ойнаси шиша ёки ғовак шарчали пластмасса билан қопланиши;\nалюминийли қотишмалар олтингугурт кислотали ва хром кислотали оксидлаш ваннаси сатҳининг пенопласт билан қопланиши.\n147. Электр сайқаллаш жараёнларини ўтказишда қуйидаги чоралар кўрилиши лозим:\nштангларнинг туташувига йўл қўймаслик;\nдеталларнинг қаттиқ бирикишини таъминлаш;\nваннада ишлаш вақтида деталларни юклаш, тушириш ва силкитмаслик;\nвентиляция тўхтаб қолганда электр сайқаллашни тўхтатиш.\n148. Магнийли ва титанли қотишмаларни кимёвий қайта ишлашда қуйидаги хавфсизлик чоралари кўрилиши керак:\nмагнийли деталларни эритилган ишқорга солмаслик;\nмагнийли қотишмаларга кимёвий ишлов бериш эритмаларида азот кислотаси концентрацияси 50 г/л дан ошмаслиги;\nқалай миқдори юқори бўлган титан қотишмаларини ишқор эритмаларида қайта ишламаслик;\nтитан ва унинг қотишмаси тутаётган азот кислотаси билан тўқнашишига йўл қўймаслик;\nтаркибида азот кислотаси бўлган эритмада титанга кимёвий ишлов беришда ишлов берилаётган деталь юзаси билан эритма ҳажми мутаносиблигига риоя қилиш;\nпўлатдан тайёрланган технологик асбоб-ускуналардан (илмоқ, сетка ва бошқалар) фойдаланмаслик ва пўлат илмоқларни полимер материаллар (полиэтилен, фторипласт ва полихлорвинил) билан изоляциялаш;\nмагний ва титандан бўлган буюмлар қайта ишланадиган биноларда кислота ва ишқорларни сақламаслик.\n149. Магний ва унинг қотишмасини сув, тетрахлорли ўт ўчиргич ва карбонат кислота билан сўндириш қатъиян тақиқланади.\n150. Ёнаётган титанни ўчириш учун сув, карбонат кислота, азот, тўрт хлорли карбонат ва қум ишлатмаслик керак.\n151. Қайта ишланган цианидли туз эритмалари, тозалашдан кейинги чўкмалар ва ювишда ишлатилган сув кучли таъсир этувчи заҳарли моддаларни тозалаш иншоотларида зарарсизлантирилиши лозим.\n152. Ишловдан ўтган кислота ва ишқор эритмалари оқар сувга ташланишидан олдин нейтраллаштирилиши лозим.\n153. Кимёвий ва электр кимёвий ишлов бериш ванналари ён деворларида сўриш туйнуклари ўрнатилган бўлиши керак.\n154. Юқори ҳароратда ишлайдиган ваннадаги маҳаллий тортувчи вентиляция ванна иситилишидан олдин ёқилиши ва тўлиқ совутилгандан сўнг ўчирилиши зарур.\n155. Таркибида хавфлилиги 1 ва 2-тоифали моддалар бўлган ванналар, шунингдек ишлаш чоғида кислота ва ишқорларнинг юқори концентрацияси бўлган туман ажралиб чиқадиган эритмали ванналар (хромлаш ваннаси, титанга, алюминга кимёвий ишлов бериш, оксидлаш ва фосфатлаш ваннаси) қопқоқ ва қуювчи асбоблар (сифон ва насос) билан жиҳозланган бўлиши ва эритмаларнинг иситилиши автоматик тарзда тартибга солиб турилиши лозим.\n156. Цианидли электролит ванналар қопқоқ ва қулф билан жиҳозланиши зарур. Ванналарнинг қопқоқлари ишлаш вақтида ёпилиши, иш тугагандан сўнг ва танаффусда ванналар қопқоқлари ёпилиб қулфланиши лозим. Калитлар цех бошлиғига ёки унинг ўринбосарига топширилиши керак.\n157. Автоматик ва ярим автоматик линиялардаги цианидли электролит ванналарга иш вақтидан ташқари унга ўтиш имконини бермайдиган тўсиқлар билан жиҳозланган бўлса, қопқоқларни ўрнатмасликка рухсат этилади.\n158. Электр кимёвий жараёнларни бажаришда токдан шикастланмаслик учун қуйидаги чоралар кўрилиши зарур:\nштанглар ванна корпусидан ишончли изоляцияланиши;\nдеталларни ортиш, тушириш, контактларни тўғрилаш ва штангларни тозалаш ўчирилган токда амалга оширилиши.\n159. Сачраш юзага келган тақдирда, эритмаларни қуруқ муз билан совутмаслик керак. Ванналар совутиш ускуналари билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n160. Илиш асбоблари кислота ва ишқорга чидамли материаллардан тайёрланган бўлиши керак.\n161. Ваннага тушиб кетган деталларни ваннадан кучланишни ва иситгични ўчирган ҳолда узун дастали белкурак, илмоқ ва магнит ёрдамида олиш лозим.\n162. Цианидли ванналарда қўлланиладиган инструментлар фарқланадиган рангда бўялган бўлиши керак.\n163. Анодлар ваннадан чиқариб олиниб, сув билан ювиб ташлангандан сўнг тозаланишини зарур.\n164. Ускуна таъмирлашдан олдин нам ҳолатда тозаланиши лозим.\n165. Ускунани қисмларга ажратиш, тозалаш ва таъмирлашда қўлланиладиган барча инструмент ва асбоб-ускуналар иш тугагандан сўнг, зарарсизлантирилиши ва ювилиши лозим.\n166. Ишчилар таъмирлаш ишларига киришишдан олдин, хавфсиз ишлаш усуллари бўйича йўл-йўриқ билан таништирилиши лозим.\n167. Мой ва мойлаш билан ишлов бериладиган қисмлар бошқа ишлаб чиқариш жараёнларидан изоляцияланган бўлиши ва ёнғинни ўчириш воситалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n5-§. Бирламчи материаллар, ярим маҳсулот ва чала\nтайёр маҳсулотлар, тайёр маҳсулот ва чиқиндиларни сақлаш\nва транспортда ташишга қўйиладиган хавфсизлик талаблари\n168. Бирламчи материаллар, ярим маҳсулот ва чала тайёр маҳсулотлар, тайёр маҳсулотларни транспорт воситаларида ташишда юк ташиш қоидаларига риоя қилишлари лозим.\n169. Бирламчи материаллар, ярим маҳсулот ва чала тайёр маҳсулотлар, тайёр маҳсулотнинг ҳажми мазкур ишни бажарувчи қурилманинг паспортида кўрсатилган ўлчамларга мувофиқ бўлиши керак.\n170. Омборхонада устма-уст тахланган ёки юк идишлари жавонлар оралиғидаги йўлакнинг эни 1,5 м дан кам бўлмаслиги лозим.\n171. Омборхонанинг деворлари бўйлаб ўралган ҳар бир жавонда олти тахламгача бўлган миқдорда хом ашё, ярим маҳсулот ва чала тайёр маҳсулотлар, тайёр маҳсулотларни сақлаш лозим. Тахламлар оралиғидаги масофа 0,5 м дан, ён томон майдонлардаги тахламлар билан оралиғи эса - 1,5 м дан кам бўлмаслиги керак.\n172. Чиқиндиларни инвентаризация қилиш, шунингдек уларнинг турлари бўйича хавфлилик даражасини белгилаш лозим.\n174. Ташкилотларда чиқиндилар билан ишлашга оид йўриқномалар ишлаб чиқилган бўлиши лозим.\n175. Иккиламчи хом ашёлар ташкилотга инфекцияга қарши дориланган ва боғламларга ўралган ҳолда қабул қилиниши керак.\n176. Иккиламчи хом ашё боғламларини ёпиқ омборхоналарда ёки қаттиқ қопламали соябонли майдонларда сақлаш лозим.\n177. Очиқ сақлаш майдонлари атроф ҳудудига нисбатан 0,2 м дан кам бўлмаган ҳолда баланд ва 0,5 м дан кам бўлмаган ҳолда ёнмайдиган девор билан ўралган бўлиши керак.\n178. Иккиламчи хом ашё тахламлари баландлиги 5 м дан ва ҳар бир тахлам ўлчами 0,25 х 0,15 м дан ошмаслиги керак.\n179. Қути ва қоплардаги юклар омборхонада ағанамайдиган ва сурилиб кетмайдиган қилиб устма-уст тахланган бўлиши лозим. Қўлда тахланганда унинг баландлиги 3 м дан, юк кўтариш механизми ёрдамида тахланганда эса - 6 м дан ошмаслиги лозим. Энг юқоридаги қоп билан шип орасидаги масофа камида 1 м бўлиши лозим.\n180. Чиқиндиларни йиғиш жойи цехлардан камида 50 м узоқликда бўлиши лозим.\n181. Юк сақланадиган омборхона ва майдончалар ҳудудининг кириш жойларида транспорт воситаларининг ҳаракат йўналиши ҳамда юкларни ортиш ва тушириш жойлари кўрсатилган схемалар осиб қўйилган бўлиши лозим.\n182. Омборхоналардаги белгиланган нормадан ортиқ бўлган юкларни ташиш ва тахлаш билан боғлиқ бўлган барча ишлар механизациялаштирилган бўлиши лозим.\n183. Кимёвий моддалар махсус жиҳозланган бинода (омборхонада) кимёвий таъсир хусусиятига кўра боғлиқлиги бўйича алоҳида жойларда сақланиши зарур. Омборхоналарда ҳар хил кимёвий моддалар биргаликда сақланиши учун уларнинг рўйхати бўлиши лозим.\n184. Ҳар бир кимёвий модда техник кўрсатмалар талаблари ҳисобга олинган ҳолда сақланиши лозим. Кимёвий моддаларни очиқ ҳолда (тарада) сақлаш тақиқланади. Тараларда ёзув, этикетка ёки модда номи туширилган ёрлиқ, техник талаблар кўрсатилган бўлиши лозим.\n185. Кислота сақлаш хоналарида фавқулодда ҳолатда кислота, сув, оҳак эритмаси ёки тўкилган кислотани нейтраллаш учун сода ва ҳимоя воситалари учун захира идишлар бўлиши лозим.\n186. Кислотали резервуар ва идишларда "Хавфли кислота" ёзуви ва кислотанинг номи ёзилган бўлиши лозим.\n187. Кислота учун резервуарларга бензин, керосин, ёғ ва спирт тушишига йўл қўймаслик керак.\n188. Ушлагичли саватларга ёки ёғоч панжарали қутига қадоқланган кислотали бутилкаларни гуруҳлари бўйича 2 - 4 қатор қилиб, ҳар бир гуруҳда 100 донадан кўп бўлмаган ҳолда сақлаш зарур. Гуруҳлар орасидаги ўтиш йўлагининг кенглиги 1 м дан кам бўлмаслиги керак.\n189. Бутилкалар хлорли кальций эритмаси шимдирилган материал билан қопланган бўлиши керак.\n190. Кислоталарни бошқа кимёвий моддалар ва материаллар билан биргаликда сақламаслик керак.\n191. Қаттиқ ўювчи натрий (ўювчи калий) темир барабанларда, суюқ ўювчи натрий (калий) - темир банка, идиш (бак), барабанларда, ёзда эса шиша бутилкаларда юмшоқ қатлам билан панжараланган ҳолда сақланиши лозим. Ўювчи натрийли идишларда "Хавфли - ўювчи натрий" (ўювчи калий) ёзуви бўлиши лозим.\n192. Цианидли бирикмалар ва кислоталарни биргаликда сақламаслик керак.\n6-§. Деталларга кимёвий ишлов беришда\n193. Деталларни кимёвий ишлов бериш усули билан тозалашда ишлов бериш ва ювиш ванналари ёнма-ён жойлаштирилиши керак. Бунда ювиш ванналари ўртасидаги оралиғи полга эритма тушишининг олдини олиш учун резина тўсиқ билан тўсилган бўлиши лозим.\n194. Деталларга кимёвий ишлов бериш усулида ювиш ванналари канализацияга берк қувурлар орқали уланган бўлиши лозим. Эритгичларни очиқ тарновлар ва ариқчалар орқали оқизиш тақиқланади.\n195. Ювиш ванналари жойлашган жойдаги пол ёғочли катак-катак панжаралар билан қопланиши керак.\n196. Деталга кимёвий ишлов берувчи ишга алоқаси бўлмаган бошқа шахсларнинг кириши тақиқланади.\n197. Тўкилган ва ишлатилган аралашмалар (кислота) зарарсизлантирилгандан сўнг канализацияга оқизилиши керак.\n198. Деталларга иситилган кислоталар билан ишлов беришда унинг ҳарорати 35° С дан ва олтингугурт кислотасида 65° С дан ошмаслиги лозим.\n199. Кимёвий ишлов бериш усулида тозаланадиган деталлар қуритилган бўлиши лозим.\n200. Ҳар бир ювиш ваннасида ундан фойдаланиш, аралашма таркиби ва ҳарорат режими кўрсатилган жадвал бўлиши керак.\n201. Юқори ҳароратгача қиздириладиган аралашмали, агрессив аралашмали, шунингдек ён томонлама сўрғичларсиз узоқ технологик жараёнда бўладиган ювиш ванналари қопқоқлар билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n202. Кислоталарни, ишқорларни, тузларни эритиш ва эритмаларни зарарсизлантирувчи баклар, тўплагичлар ва ўлчагичлар қопқоқлар билан жиҳозланган бўлиши керак.\n203. Ювиш ванналарини кўчириш ва ўрнатиш, хоналардан чиқиндиларни чиқариш ишлари механизация ёрдамида бажарилиши лозим.\n204. Барабан ва бошқа идишлардан туз ва ишқорларни тушириш механик ва гидравлик қурилмалар ёрдамида амалга оширилиши лозим.\n205. Ювиш ванналарига катта миқдордаги хавфли суюқликларни бериш ишлари насослар ёки вакуум-насослар билан, шунингдек комбинациялашган усулда амалга оширилиши лозим.\n206. Ювиш ваннасини иситиш, ҳароратни назорат қилиш, деталларни ювиш ваннасига ботиришдан олдин иситиш, гидрид натрий генераторига газ бериш, каустик эришига қараб генератор ҳолатини тўғрилаш ишлари махсус автоматлаштирилган ускуналарда бажарилиши лозим.\n207. Деталларни кимёвий ишлов бериш усуллари билан тозалашда эритмалар унинг таркибий қисмлари кимёвий текширувдан ўтказилганидан сўнг тайёрланиши керак.\n208. Аралашма кимё муҳандиси ёки уста бошчилигида, ходимга аралашма таркиби, таркибий қисмлари миқдори, солиш кетма-кетлиги ва тайёрланишини назорат қилиш ишлари ҳақида берилган ёзма кўрсатма асосида тайёрланиши лозим.\n209. Кислоталарни, ишқорларни ва тузларни кўтариш ва жойини ўзгартириш махсус аравалар ёки мосламалар ёрдамида амалга оширилиши керак.\n210. Кимёвий модда идишларининг қопқоғи махсус мосламалар билан очилиши лозим. Қадоқлаш, тортиш, кимёвий моддаларни эритиш ва аралашмани ювиш ваннасида аралаштириш ишлари ҳам махсус мосламалар ёрдамида амалга оширилиши лозим.\n211. Бутилкага суюқлик қуйишдан олдин ҳаво чиқарадиган найчали ёпиқ воронка қўйиш лозим.\n212. Аралашмаларни тайёрлашда ювиш ваннасини сув билан тўлдириш, азот ёки фосфор кислотасини қуйиш ва шундан сўнг, олтингугурт кислотасини қуйиш керак.\n213. Юқори концентрацияли азот кислотаси билан иш олиб бориладиган жойларда қуруқ буюмлар бўлмаслиги лозим, улар олиб қўйилиши ёки сув билан хўл қилиниши лозим.\n214. Деталлар илиш мосламаларига илинганда, улар ювиш ваннасига тушиб кетишининг олдини олиш керак.\n215. Илиш мосламалари (илгаклар ва саватлар) мустаҳкам ва қулай бўлиши ҳамда кислота ва ишқорлар таъсирига чидамли материаллардан тайёрланиши керак.\n216. Мосламаларга деталларни маҳкамлаш ишончли бўлиши лозим. Мосламаларга маҳкамланган деталларнинг ишончлилиги ювиш ваннасидан ташқарида силкитиб кўриб текширилади. Ювиш ваннаси устида деталлар илгакка маҳкам осилганлигини текшириш учун уларни силкитиб кўриш тақиқланади.\n217. Деталь ювиш ваннасига тушиб кетган ҳолларда, деталь ток ва қиздиргич ўчирилгандан сўнг махсус мосламалар ёрдамида олиниши керак.\n218. Ювиш ваннасига деталларни солиш ва олиш ишлари силтамасдан амалга оширилиши керак.\n219. Ускуналарнинг конструкцияси ГОСТ 12.2.003-91 "Ишлаб чиқариш жиҳозлари. Хавфсизликнинг умумий талаблари"га мувофиқ бўлиши ҳамда ишлаб чиқариш жараёнларида фойдаланиладиган ускуналар соз ҳолатда бўлиши лозим.\n220. Ускуналарнинг конструкциясида унинг таркибий қисми бўлган буғ ўтказгичлар ва электр симларининг зарарланиш хавфи бартараф этилган бўлиши керак.\n221. Ускуналарнинг конструкция қисмлари ходимларнинг жароҳат олишига сабаб бўладиган ўткир бўғинли, ҳошияли ва тиканли бўлмаслиги лозим.\n222. Ускуналарнинг барча ҳаракатланувчи қисмлари унинг корпусида жойлаштирилган бўлиши керак.\n223. Ускуналарнинг иш жараёни кузатиладиган жойларнинг панжаралари тез ечиладиган (қопқоқ, люк, шит, тўр) ёки тез очиладиган бўлиши керак. Панжаралар, эшиклар, шитлар очилганида автоматик равишда ускуналар ишини тўхтатиш воситалари билан таъминланган бўлиши лозим.\n224. Ускуналарни кузатиш ва ҳолатини текшириш ишлари ташкилотнинг техник раҳбари томонидан тасдиқланган жадвал асосида олиб борилиши керак.\n225. Хавфли жойларда муҳофазалаш қурилмалари ва ҳимоя воситалари бўлмаган жиҳозларда ишлаш тақиқланади.\n226. Бузилган жиҳоз устига унда ишлаш мумкин эмаслигини билдирувчи ва огоҳлантирувчи белги қўйилиши лозим. Қурилмада уни таъмирлаш ишлари тугатилмагунига қадар ишга тушиб кетишига йўл қўймайдиган чоралар кўрилиши лозим.\n2-§. Деталларга кимёвий ишлов бериш ускуналарига\n227. Ювиш ваннасига хизмат кўрсатиш майдончаларининг эни камида 1,5 м бўлиши лозим.\n228. Кислоталар билан ишлаш учун мўлжалланган барча ускуналар зангга чидамли бўлиши керак.\n229. Кислота ва каустикага мўлжалланган барча ускуналар уларнинг диаметрига кўра кўздан кечириш ва тозалаш учун тушиш тешиклари ва люклар билан таъминланиши лозим.\n230. Тузлар, ишқорлар ва кислоталарни эритиш ва зарарсизлантириш идишлари, тўплагичлари ва ўлчагичларининг қопқоғи бино томидан юқорига чиқарилиши лозим бўлган найчалар билан таъминланган бўлиши керак.\n231. Ускуналарнинг кўриш ойналари 2-3 мм қалинликдаги металл тўр билан ҳимояланган бўлиши лозим.\n232. Босим остида ишловчи барча ускуналарнинг кўрсаткичлари монометрлар билан таъминланган бўлиши керак.\n233. Юқорида жойлашган кислота ўлчагичлар сатҳ ўлчагичи ва қуйиш қурилмалари билан таъминланган бўлиши лозим.\n234. Ускунанинг назорат-ўлчов асбоблари ходимнинг иш жойига ўрнатилиши керак.\n235. Ҳар бир ускуна паспорт, коммуникацияларга уланишининг бажарилиш чизмаси, тузилишига киритилган ўзгаришлар ҳақидаги маълумотлар, фойдаланишга қабул қилинганлиги тўғрисидаги ҳужжатлар, шунингдек хавфсиз фойдаланиш қўлланмасига эга бўлиши керак.\n236. Яроқлилик муддати ўтган ускунадан унинг ишга яроқлилиги бўйича техник хулоса бўлганда фойдаланиш мумкин.\n3-§. Ишлаб чиқариш ускуналарини жойлаштириш\nва иш жойларини ташкил этишга қўйиладиган\n237. Ускуналарни жойлаштиришда ишловчиларни хавфсиз эвакуация қилиш таъминланиши ҳисобга олиниши, технологик жараёнлар оқимида цианидли ванналарни ўрнатишда цианидли ва кислотали ванналар (кимёвий ишлов бериш, тиндириш) оралиғида ювувчи ванналар ёки ишқор эритмали ванналар тўлдирилиши керак.\n238. Ванналарнинг баландлиги хизмат кўрсатиш майдони даражасидан келиб чиққан ҳолда 0,85 - 1 м атрофида бўлиши лозим. Ҳар бир ваннада ваннанинг аҳамияти, эритма таркиби ва деталларга ишлов бериш режими кўрсатилган тахтача бўлиши лозим.\n239. Деталларни ваннадан ваннага ўтказишда полга эритма тушишининг олдини олиш учун ванналар оралиғи ёпилиши керак.\n240. Ускунанинг ёқиш механизмларининг жойлашиши ва конструкцияси тасодифан ёқилиб кетиш имконини бермаслиги лозим. Бунинг учун ёқиш воситаси фиксатор ва унинг аҳамияти тўғрисидаги аниқ ёзув билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n241. Қўшиш механизмлари ходим иш жойининг исталган қисмидан туриб қўли етадиган қилиб жойлаштирилиши лозим.\n242. Айланувчи ва бориб-келувчи ҳаракатли қисмлар ва ишчилар учун хавф туғдирувчи механизмлар ишончли бўлиши лозим.\n243. Кислота, ишқор, туз эритмалари ва нейтраллаштириш эритмаларини тайёрлаш учун идишлар, тўплагичлар ва ўлчов идишлари қопқоқ, тортувчи вентиляция, ўлчов даражалари ва қуйиш мосламалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.\n244. Кислота, ишқор ва бошқа эритмаларни ҳайдаш насосларининг сиғими тўлгандан сўнг автоматик тарзда ўчиши лозим.\n245. Ускуна, транспорт тузилмаларининг механизмларини (конвейер) тозалаш, мойлаш ва таъмирлашда двигатель электр таъминотидан узилиши зарур.\n246. Таъмирлаш ёки мойлаш вақтида ускуна тасодифий ёқилиб кетмаслиги керак.\n247. Қувурларни таъмирлашдан олдин энергия етказувчилар (буғ, ҳаво ва сув) ўчирилиши ва босими тўлиқ туширилиши лозим. Қайноқ конденсат, кислота, электролит таъмирланаётган тизимдан туширилиши ва кислота қолдиқлари зарарсизлантирилиши керак.\n248. Қуруқ заҳарли чангдан заҳарланмаслик учун ваннани тозалаш нам усулда амалга оширилиши лозим.\n249. Кислота омборхоналарида эритмаларни тайёрлаш, тозалаш, нейтраллаштириш, насос ҳамда гальваник бўлимларда химикатлар ва намликнинг зарарли таъсиридан ҳимояланган электр двигателлардан кимёвий ишлов бериш биноларида ёпиқ типдаги электр двигателлардан фойдаланиш керак.\n250. Ишлаб чиқариш биноларидаги, шунингдек кислота сақлаш ва қуйиш биноларида куч электромагистраллари юқоридан ўтказилиши керак. Магистрал полдан ўтказилганда, герметик труба орқали ўтказилиши лозим.\n251. Электр ускуналари созлиги ҳар куни ва авариявий блоклаш эса - ойда бир марта текширилиши керак.\n252. Ванна ёнидаги полга токдан зарарланишнинг олдини олиш учун ёғоч тўшама ва диэлектрик резинадан гиламча ётқизилган бўлиши лозим.\n253. Ташкилотнинг таъмирлаш хизмати ускуналарнинг меҳнат хавфсизлиги стандартлари, уларнинг техник паспортлари, техник йўриқномалари ва ишлаб чиқарувчи заводнинг бошқа ҳужжатларининг талабларига мослигини таъминлаши керак.\n254. Ташкилот томонидан асбоб-ускуналарнинг зарур техник ҳолатини сақлаб туриш учун хизмат кўрсатиш сифати яхшиланиши, режали-профилактик таъмирлаш қатъий бажарилиши ва таъмирлаш ишлари сифатининг яхшиланиши бўйича тегишли чоралар кўрилиши лозим.\n255. Асбоб-ускуналарни капитал ва жорий таъмирлаш белгиланган тартибда ишлаб чиқилган ва тасдиқланган ишларни ташкил этиш лойиҳасига мувофиқ амалга оширилиши лозим. Ишларни ташкил этиш лойиҳаларида таъмирлашни ўтказишга жавобгар шахслар, шунингдек таъмирлаш ишларининг тартиби ва ходимларнинг хавфсизлигини таъминловчи чоралар кўрилиши лозим.\n256. Таъмирлаш ишларини ўтказиш муддати ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқлаган йиллик режали-таъмирлаш жадвалига асосан белгиланади.\n257. Таъмирлаш ишларини ўтказишда ишларнинг бажарилиши технологик кетма-кетликда кўрсатилиши керак. Бунда қуйидагилар кўрсатилиши зарур:\n258. Таъмирлаш жиҳозлари ва ускуналари ишлаш учун қулай жойлаштирилиши, иш ҳолатида осон ўрнатилиб ечилиши лозим.\n259. Дастгоҳлар, столлар ва стеллажлар мустаҳкам ўрнатилиши ва ишлаш учун қулай баландликка эга бўлиши лозим.\n260. Дастгоҳлар сирти силлиқ материал (пўлатли ва алюминли лист, линолеум) билан қопланган бўлиши лозим.\n261. Дастгоҳдаги исканжа соз ҳолатда бўлиши ва ушлаб турадиган буюмни етарли даражада ушлаши лозим.\n262. Дастгоҳдаги исканжалар орасидаги масофа 1 м бўлиши ва дастгоҳнинг эни 0,75 м дан кам бўлмаслиги ҳамда дастгоҳлар оралиғига 1 м дан кам бўлмаган ҳимоя тўри ўрнатилиши лозим.\n263. Қўл асбоблари қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:\n264. Қўл омбури ва қайчилари силлиқ ва ички томонида қўлни сиқиб қўйишдан ҳимоялайдиган таянчи бўлиши лозим.\n265. Қўл асбоблари ҳимоя қопламаси билан қопланган бўлиши лозим.\n266. Электр таъминоти тўхтаган ёки танаффус вақтида электр дастгоҳ электр токидан узилган бўлиши лозим.\n267. Электр дастгоҳда носозликлар аниқланган тақдирда, дарҳол иш тўхтатилиши керак.\n268. Сиқилган ҳаво билан ишлайдиган электр дастгоҳлари билан ишлашда уларни чанг, нам ва нефть маҳсулотлари таъсиридан сақлаш лозим.\n269. Дастгоҳларни йиғиш, қайд этиш, бириктириш элементларини қисиш, қотишма, флюс қоплаш ва бошқа йиғма деталларни ўрнатиш махсус қўлланма асосида технологик ҳужжатларда кўрсатилган тартибда амалга оширилиши лозим.\n270. Кавшарлагичда иш бошлашдан олдин қуйидаги ишларни бажариш керак:\n271. Электр ускуналар ва жиҳозларни таъмирлашдан сўнг, асбоб-ускунани ишга туширишга ташкилот бош механиги, меҳнат муҳофазаси хизмати ходими, касаба уюшмаси вакили ва бош муҳандис тасдиқлайдиган тегишли далолатнома тузилиб, қабул қилингандан сўнг рухсат берилади.\n272. Таъмирлаш ишлари тугагач, барча кераксиз конструкциялар, асбоб-ускуналар, материаллар ва чиқиндилар цехдан олиб кетилиши, тўсиқлар, сақловчи блокировка мосламалари ўз жойига ўрнатилиши керак.\n273. Мазкур Қоидаларга амал қилиш учун жавобгарлик тегишли ишларни бажарувчи ташкилотлар зиммасига юклатилади.\n274. Мансабдор шахслар ва ходимлар меҳнатни муҳофаза қилиш Қоидаларига риоя қилмаганликлари учун қонун ҳужжатларига мувофиқ белгиланган тартибда жавобгарликка тортиладилар.\n275. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси, Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, "Саноатгеоконтехназорат" Давлат инспекцияси, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, "Ўздавэнергоназорат" инспекцияси ҳамда Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги билан келишилган.\n2013 йил 3 июнь, 22-сон, 286-модда


Кун фотоси: Жазирамани менсимаган инспектор ўз постини ташлаб кетмади\n00:02 / 09.07.2017\nАйни кунларда бутун Ўзбекистон бўйлаб жазирама кунлар ўтмоқда. Аввал хабар берганимиздек, об-ҳаво ўзининг тарихий максимумини такрорлаш арафасида. Мутахассислар бундай пайтларда, салқин жойларда, уйда ёки ишхонада бўлишни тавсия этишади.\nАммо касби туфайли жазирамани ҳам менсимай меҳнат қилаётган фидокор инсонлар учун об-ҳавонинг қандай келиши чикора иш. Ижтимоий тармоқларда ана шундай иссиқ кунда ўз ўрнини ташлаб кетмай, йўл ҳаракат хавфсизлигини таъминлаётган инспекторнинг жонкуярлиги ҳақида маълумот пайдо бўлди.\n“Кўчада 50 даража иссиқ, аммо у бир соатдан бери ишламоқда. Бундай инспекторлар ҳурматга лойиқ”, - деб ёзади пост муаллифи.\nИжтимоий тармоқлардан фойдаланувчиларнинг аксарияти мазкур инспекторнинг хатти-ҳаракатини олқишлашган.\nИнспектор кун фотоси


Қозоқ сайти мухолифат сайтини уч ойга ëпишга қарор қилди\n12 май 2021, Тошкент вақти: 03:43\nОлмаота шаҳар суди мухолифатдаги guljan.org сайтини уч ой муддатга ëпиш ҳақида ҳукм чиқарди.\nСайт бош муҳаррири Гулжан Эрғалиеванинг Озодликка айтишича¸ суд ўз ҳукмини изоҳламаган.\nЎтган ой Қозоғистон прокуратураси ходимлари маҳкамадан икки мухолифат гуруҳи ва мухолифатдаги ўндан ортиқ Интернет сайтини экстремист деб топишни талаб қилган эди.\nБу сўровдан сўнг мамлакатда рўйхатга олинмаган Олға партияси ва мухолифатдаги учта медиа нашри фаолияти тўхтатиб қўйилди.\nОлға партияси раҳбари Владимир Козлов жорий йил октябр ойида Жанаўзендаги қонли воқеалардаги иштироки учун 7¸5 йилга қамоққа ҳукм қилинди.\nМухолифат ва ҳуқуқ фаоллари қозоқ маҳкамасини Козлов устидан сиëсий мотивларга асосланган ҳукм чиқарганликда айбламоқда.


"Барселона" захира дарвозабони билан хайрлашмоқчи » Футбол янгиликлари 2021\nGoal24.uz » Европа жамоалари » Ispaniya » "Барселона" захира дарвозабони билан хайрлашмоқчи\n"Барселона" захира дарвозабони билан хайрлашмоқчи\nБразилиялик Тер Штеген билан рақобатда деярли амалиётга эга эмас.\nЗахира дарвозабонлари учун ўйин амалиётининг йўқлиги муаммоси аниқ "биринчи" рақамга эга бўлган Каталониянинг "Барселона" клуби учун ҳам жуда долзарб - Марк -Андре тер Штеген, шунингдек, захирадаги бразилиялик дарвозабон Нето. мунтазам равишда майдонга кириш имконига эга эмас, немиснинг орқасида.\nШу билан бирга, "Блаугранас" Валенсиянинг собиқ дарвозабони билан шартнома тузиш чоғида уларнинг молиявий аҳволига умуман аҳамият бермаган, шунинг учун Нетонинг жамоада бўлиши жамоанинг иш ҳақи миқдорига сезиларли таъсир кўрсатган.\nХусусан, 32 ёшли дарвозабон учун тузилган тўрт йиллик шартноманинг умумий қиймати 26 миллион эврони ташкил қилади ва келишувнинг ўзи фақат икки йилдан сўнг ўз ниҳоясига этади. Шу тариқа, "Барселона" унга яна 13 миллион эвро тўлашда давом этмоқда.\nАввалроқ, Футбол.уа нашри Лондоннинг "Арсенал" клуби Нетони сотиб олишни истаётгани ҳақида хабар берган эди, аммо "канонирлар" дан ҳозирча аниқлик киритилмаган. Шунга ўхшаш ҳолат "Вилярреал" нинг потентсиал қизиқишида кузатилмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, тажрибали бразилиялик ҳозирда Трансфермаркт портали томонидан олти миллион эврога баҳоланмоқда.


Неъмат Арслон. Синов (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиНеъмат Арслон (1941)Неъмат Арслон. Синов (ҳикоя)\nМихлиев норози қиёфада бош чайқади: “Нега ёлғонни ёзишади? Ким буни амалда синаб кўрган? Ким исботлаган? Туя деган жонивор жазирама чўлда ўн беш кунгача оч ва сув ичмасдан юра олармиш…”. Бирдан унинг сув ичгиси келди. Юзидан ҳамон сўнмаган заҳарханда кулги билан муздек сувдан қониқиб симирди-да, апил-тапил кийина бошлади.\nИкки кунлик тайёргарликдан сўнг йўлга отланди. Ҳар эҳтимолга қарши ўзи билан ўн беш кунга эмас, балки ўн етти кунга мўлжаллаб, озиқ-овқат олди. Тадқиқот учун зарур бўладиган тиббий асбоб-ускуналарни ҳам унутмади. Туя ҳақида мақола босилган журнални буклаб, чўнтагига тиқди-ю, эшикни шартта қулфлаб, машинага ўтирди. Бирор соатлар чамаси йўл юрганларидан сўнг ҳайдовчи йигит машинани тўхтатди. “Мана шу ер”, — деди у теграси пахса девор билан қуршалган ҳовлига имо қилиб. Михлиев яқинроқ бориб, дарвоза ёнидаги ёзувни ўқишга тутинди:\n“Бу ерда бир ва икки ўркачли туялар прокатга берилади”.\n“Прокат” сўзи унга ёқмади. Корхона раҳбарига бу ҳақда эслатиб қўйишни дилига тугиб, ичкарига кирди. Танишув, саломлашувдан сўнг баъзи бир саволларга жавоб ёзишга, яъни қоғоз тўлдиришга тўғри келди. Нима сабабдандир Михлиев “тадқиқот учун” деб ёзмай, “саёҳат учун” деб ҳужжат тўлдирди. Хайрлашув олдидан корхона раҳбари “прокат” сўзини ўзгартиришга ваъда берди, олимга оқ йўл тилаб, энг ақлли ва ўта ювош туясини бераётганини алоҳида таъкидлади. Аммо бу гапга Михлиев унчалик эътибор қилмади: унинг бутун фикри-ёди тезроқ тадқиқотни бошлаш ва мақола муаллифига қақшатқич зарба беришда эди.\nТуя тўхтади ва қум устига чўккалай бошлади. Михлиев қалқиб кетиб, туя ўркачини қучоқлаб олди ва шу ернинг ўзида бир янгиликни кашф қилди: “Демак, туянинг ўркачи эгасини йиқилишдан сақлаш учун экан”. Унинг кайфияти кўтарилиб кетди. Иссиқни ҳам, чарчоқни ҳам унутиб, хуржун кўзини кавлаштира бошлади. Нарироққа ўтиб, қум устига дастурхон ёзди.\nЧўл туни қўрқинчли эди. Қоп-қора осмон, йирик-йирик юлдузлар шокиласи, баҳайбат қумтепалар. Бошқа ҳеч вақо йўқ. Само жуда яқин, шишадай тиниқ. Қуёш уфқда лоларанг балдоқ ҳосил қилиб, ботиб бораётган палладаги завқу шавқидан асар ҳам қолмади. Қумлар ваҳимали “пичирлайди”. “Қум илони ўта заҳарли”, хаёлидан ўтказди Михлиев. Шамол кучайди, рўпарадаги тепалик ёнбағридан алланарса ўрмалаб бораётгандай туюлди. Ён тарафдаги уфқни тўсиб турган баланд тепалик зум ўтмай, кўздан ғойиб бўлди. Ерга ёйиб тўшалган чодирини қолдириб, туя томон эмаклай бошлади Михлиев. Нима учундир у ўрнидан туришга қўрқарди. Туя бошини ўгириб, ўрмалаб келаётган соҳибига қаради-да, қулоқларини динг қилиб, нафас олишдан тўхтаганча, уни бир дам кузатди. Бу маҳалда осмонга тўлин ой кўтарилган, унинг кўкимтир ёғдусида “саҳро кемаси” янада улуғвор кўринарди.\n— Чўк! Чўк! Заҳро… — шивирлади Михлиев.\n“Заҳро” деган сўз шу лаҳзада тасодифан унинг тилига келди.\n— Чўк, чўк, Заҳро, — шивирлади Михлиев титроқ овоз билан. — Сендан ҳимоя сўрайман, мени қум илондан асра. Қорақуртдан асра! Чаёнлардан, калтакесакдан асра! Соҳибингни турли инсу жинслардан ўзинг ҳимоя қил. Чўл агамаси, гекконлар, эчкиэмарларни яқинлаштирма!..\nНонуштага бир бўлак пишлоқ билан нон еди. Термосдаги чой ҳали қайноққина эди. У Заҳрога ва Қуёшга орқа ўгириб ўтирганча, нон чайнарди. Нонушта қилаётганини Заҳрога кўрсатишни истамади. Виждони азобланмаслиги учун кўп таом емади. “Тамадди қилаётганимни туя пайқамаган бўлсин-да”, деган ўй билан пишлоқ чайнашдан тўхтади ва ортга қаради. Туя ҳамон кавш қайтарарди. Михлиев оғзида ивиб турган луқмани тезроқ ютиш учун бошини дастурхонга эгди. Қуёш бўйнини жазиллатиб, қуйдира бошлади. “Бўпти, ҳозир”, деди у бироз иддао билан. Бу зарда Қуёшга аталганди. Чодирини қидириб, тополмади. Тунда қум кўчса ўзи чиқиб қолар, деган ўй билан туяга ўтирди.\nТуя бўйнини чўзганча, бир маромда қадам ташлаб борарди. Қўналғадан унча узоқлашиб кетишни истамасди Михлиев, тўғрироғи, у бундай қилишдан қўрқарди. Бепоён чўлда адашиб кетиб, ҳалок бўлиш ҳеч гапмас, деган хаёл билан юксак бир қумтепа олдида тўхтади-да, туянинг бошини ортга бурди. Ўнгу сўлда тизилишиб ётган баланд-паст қумтепалар сукут сақлаб турарди. Вақт пешинга яқинлашди. Михлиев Заҳронинг ҳурмати учун тушликдан воз кечиб, йўлни давом эттирди. Ҳарорат тобора кўтарилиб борар, қуёш дам ортга ўтар, дам олдинда пайдо бўлиб, тадқиқотчимизнинг юзига олов пуркарди. Бундай дамлар Михлиев хуржун кўзидан дастаси кўриниб турган шамсияни олиб, озроқ бўлса ҳам унинг соясида жон сақлашни қанчалик истамасин, “Бечора Заҳро офтоб тиғида қийналиб келяпти-ку”, деган ўй билан фикридан қайтарди.\nЁн тарафдаги қумтепанинг силлиқ сирти бўйлаб қорамтир бир нарса шиддат билан югуриб бораётганини кўриб, Михлиевнинг юраги қинидан чиқиб кетаёзди. Аммо «югуриб бораётган жонзот» осмонда ўз музофотини назорат қилиб юрган бургутнинг сояси эканлигини англаб, хотиржам тортди.\n…Ҳаял ўтмай мудрай бошлади. Уйқудан уйғониб, кўзини очганда Заҳро чўккалаб ётар, Қуёш ғарб тарафдаги энг юксак кумтепа устида гардиши билан қумга ботиб турарди. Михлиев дабдурустдан ўзининг қаердалигини билолмай, ҳайратга тушди: уйқу гўё уни бир дунёдан бошқа оламга олиб ўтиб қўйгандай эди. Заҳронинг юмшоқ ўркачини ушлаб, ғижимлаб кўрди ва ҳаммаси “лоп” этиб ёдига тушди. Тадқиқот ўтказмоқ ниятида бу ерларда юрганини ўйлаб, ҳушёр тортди ва дарҳол туядан тушиб, унинг ҳолатини ўрганишга киришди.\nБирдан қоронғилик тушди. Чўл табиати шунақа. Балки Михлиевга шундай туюлгандир, ҳар ҳолда охирги бўлак пишлоқни оғзига солиб ҳузур қилиб чайнаганча ўрнидан тураркан, олдига қўйилган вазифани ўйлаб, бугунги режасини чала бажарганидан афсусланди. Кейин ўзига тасалли берди: “Ҳечқиси йўқ, улгураман, ҳали олдинда ўн уч кун бор”.\nТун осойишта ўтди. Балки бу тадқиқотчининг энди чўл табиатига бир оз бўлса-да кўника бошлаганининг ҳосиласидир. Орқаси билан Заҳрога суянганча, осмонга тикилиб ётди. Осмонда юлдузлар милтирарди. Ана, “Кичик Айиқ”, “Олтин Қозиқ”. Хирагина нур таратмоқда. Хира бўлса ҳам бошқа юлдузларга қараганда шуҳрати баланд. “Олтин Қозиқ!” — хаёлидан ўтказди Михлиев — парпираб турган улкан юлдузлар эмас, денгизда ҳам, саҳрода ҳам ана шу “Олтин Қозиқ” одамларга йўл кўрсатади, — ўйлашда давом этди у энди чалқанча ётиб, митти юлдузга тикиларкан. — Мен фанда “Олтин Қозиқ” бўлмоғим керак».\nУчинчи кун бошқачароқ бошланди. Михлиев қаттиқ силкинишдан уйғониб кетди. Тонг ғира-шира ота бошлаганди. Туянинг бўйни важоҳат билан осмонга чўзилган, гўё осмонга учмоқчидай бутун вужуди билан кўкка интилган, тумшуғи ҳам, қулоқлари ҳам юқори кўтарилиб, ажиб бир ҳолатда турарди. Михлиев ҳам сергак тортиб, рўпарадаги баланд қумтепа устида қора тўн ёпиниб ўтирган одам шаклига ўхшаш алланима борлигини пайқади. Туянинг ўркачини маҳкам чангаллаганча, кўксини унга тираб, бархан устидаги қорага тикиларкан, “ҳа” деб овоз бермоқчи бўлди, аммо оғзидан пихиллаган жарангсиз ҳаво оқимидан бошқа ҳеч вақо чиқмади.\nТуя тинчиди. Бошини қуйи солди ва бўйнини қум узра чўзди. Қора шарпа эриб, қумга сингиб кетгандай хира тортди ва ҳадемай бутунлай ғойиб бўлди. Михлиев ҳам ётди. Бу сир-синоатнинг нималигини туя тушунган бўлмаса, туяшунос тушунмади. Уйқуси қочди, эти жунжикиб, туяга тикилди. Унинг кўзлари катта-катта, қўнғир ва ғоят тиниқ эди. “Агар аёлларда шундай кўз бўлса…”, хаёлидан ўтказди Михлиев, кейин унинг ёдига “бўтакўз” деган таъриф келди. Туянинг кўзига тикилиб қаради. Суйрисимон қўнғир “ойна”да шапалоқдек бўйинбоғ ва соқоли ўсиб кетган башара намоён бўлди. Юзини аниқроқ кўриш учун бошидан похол шляпасини олди. Туя бошини қаттиқ силкиди, бўйни остидаги солинчоқ ҳалқуми силкиниб кетди. Шундагина хато қилганини англади Михлиев. У туянинг устида эмас, ерда турарди.\nТуя шалвираб турган лабларини йиғиштириб олиб, бошини қаттиқ силкиди, бу ҳаракатдан унинг лаблари яна осилиб тушиб, ҳар бири бош бармоқдек келадиган мустаҳкам қозиқ тишлари кўринди. Туяшунос қўрқиб кетиб, ўзини орқага олди. Аччиқланиб, жониворни сўкмоқчи, ҳатто муштини кўрсатиб пўписа қилмоқчи ҳам бўлди-ю, лекин олим одамга бу иш ярашмаслигини ўйлаб, шаштидан қайтди. Туянинг жиловидан қўйвормай, қум устига чўнқайди. “Мен иродали одамман, бундай қийинчиликларни энди кўраётганим йўқ”, деди Михлиев ўз-ўзига гапираётгандай ва туянинг қайсарлигидан сира ҳам хафа эмаслигини англатиш учун хиргойи қила бошлади:\n— Хатоликка йўл қўйдим, — пичирлади у ёшларини кафти билан артиб қум устида ўтираркан. Кафтини пешонасига қўйиб, туя кетган томонга қаради. Бепоён, шафқатсиз чўлда, қумтепалар орасида ёлғиз қолганди у. Кўзига ўлим кўринди. Вужуди офтобда жизғанак бўлиб қотиб ётарди. Рўзномаларда босиладиган таъзияномалар кўз ўнгидан ўта бошлади. Уларда, жумладан, шундай сатрлар бор эди: “Туяшунослик фани оғир жудоликка учради. Улуғ олим ва буюк тадқиқотчи Тирсаҳат Михлиев навбатдаги тадқиқот ишларини олиб бораётиб, фожиали ҳалок бўлди”.\n— Қум сасиб кетмаслиги учун, — қаҳ-қаҳа уриб кулди Қаримсиқ ва йўқолди. Михлиев нохуш ўйлардан қутулиш учун бошини қаттиқ силкиди. “Фу” деган овоз чиқди қуруқшаган лабларидан, у енгилишини сира ҳам истамасди. “Боплади-ку, Қаримсиқ”, — деди ички алам билан. — “Йўқ, токи тирик эканман, Қаримсиқни қўймайман, унинг туя ҳақидаги мақоласини рад этаман”.\nТуяшунос чаққон ҳаракатлар билан фонендоскопни олди, уни қулоғига тиқиб кураш тушмоқчи бўлган полвондек айлана бошлади. Туя бошини баланд кўтариб, Михлиевни кузатарди. Бу улкан жонивор ички тузилишини яхши билмагани боис тахмин қилишга тўғри келди, асбобнинг учини туянинг олдинги оёқлари орасига, кўкрагининг чандиқ бўлиб кетган жойига тўғрилаб қўйиб, диққат билан қулоқ тутди: ҳеч вақо эшитилмади. Туянинг важоҳати ўзгарди, кўзларини олайтириб қаради, юнглари ҳурпайди. Тадқиқот билан овора бўлган Михлиев буни пайқамади ва бўйнидан товуш ўлчаш асбобини олмаган ҳолда қон босимини аниқлайдиган ускунани ишга солди. Ичи резинали қора латтани ҳафсала билан туянинг олдинги оёғига ўрай бошлади. Худди шу пайт Заҳро шиддат билан ўрнидан қўзғалди. Михлиев беихтиёр ортга чекинди. Назарида туя аввалгидан икки баробар катталашгандай туюлди, айниқса, унинг оғзидан бурқираб чиқаётган кўпикдан нигоҳини узолмай қолди ва лаблари унсиз шивирлади:\n— Кўпик, кўпик…\nМихлиев ҳеч нарса кўрмай қолди. Унинг торгина пешонаси, милки қизариб турадиган киприксиз кўзлари, қошиқдеккина юзи оппоқ кўпикка беланди. “Буюк туяшунос» бунга парво қилмагандай, бир дам қотиб турди. Ниҳоят эс-ҳушини йиғиштириб олиб, юзидаги тупукни оҳиста бир ҳаракат билан сидириб ташлади. Бўғзидан алам ва изтиробга тўла бир ҳайқириқ отилиб чиқди:\n← Аввалги Аввалги Ҳабиб Сиддиқ. Америкалик қўшниларим (ҳажвия)\nКейинги → Кейинги: Эшқобил Шукур. Пул санаётган одам (ҳикоя)


Уй ишлари — Dilkashradio.com\nАссалому алайкум. Уй юмушлари аёл ҳаётининг бир қисми ҳисобланади. Бироқ яқинда олимлар бу ҳақида бошқача фикр билдиришди. Уларнинг айтишича, карьера ва уй юмушларини баравар олиб бориш аёл саломатлигига хавф солиши мумкин. Олимлар идора ва уй ишларини баравар олиб бораётган юздан ортиқ америкалик аёллар ўртасида сўров ўтказиб, бундай аёллар кўпинча артериал босим ошишидан қийналишини аниқлашди. Фаол аёл дам олиш ва бола тарбияси учун етарлича вақт ажратмайди. Бундай ҳаёт ритми эса ҳамиша стрессда юришига сабаб бўлади. Олимлар уй тозалаш, таом тайёрлаш ва бозор қилишни саломатликка хавф солувчи юмушлар сифатида кўрсатишди. Оила бюджетини ҳисоблаш, техника воситаларини тузаттириш кабилар эса бир мунча хавфсиз деб топилди.\nБола парваришлаш ва уй ҳайвонларига қараш эса артериал босимга ҳеч бир зарар қилмаслиги аниқланди. Америкалик олимлар артериал босим ва инфаркт хуружидан сақланиш учун аёлларга уй юмушларини турмуш ўртоғи билан «баҳам» кўришни маслаҳат беришмоқда. Бироқ аёл учун энг юксак мартаба, энг олий нуфуз нима эканини биласизми? Албатта аёллик бахти ва бекалик ўрни. Оддийгина бекалик илмини англамаганлар аёллик бахтини тўла ҳис қилмаганлардир. Бекалик ҳам илм бўлар эканми, дея ўйга ботдингизми? Бугунги мулоҳазаларимизни мушоҳада этсангиз, сиз ҳам бекаликнинг жуда мураккаб илм эканига иқрор бўласиз. Балки айнан шунинг учун ҳам ғарб олимлари уни аёл учун хавфли деб топишгандир! Аёлнинг зийнати- рўзғор тутумию, уй бекалигида. Бошқа ҳар қандай нарса аёллар учун иккинчи даражали.\nЭркак кишининг кўнглига ошқозон орқали йўл топилади, деган гап бор. Кимлар учундир кулгили, юмористик кайфиятдаги гап бўлиши мумкин, аммо эркакларнинг бир вакили сифатида бу гапнинг айни ҳақиқат эканини тан оламан. Аёлнинг уй тутуми, пазандалиги, чеварлиги ва албатта ширин сўзию хушмуомаласи бўлмаса, бахтини ҳам, эрини ҳам бой бериши аниқ. Зиёли қизларимиз шу нарсаларни унутмаганликлари маъқулмиди, дейман. Чунки аҳамият берилса, ўқиб, касбу корли бўлган аксарият қизларимизнинг шахсий ҳаёти ҳавас қиларли эмас. Айнан шундай қиз-аёлларни сизу биз ҳам кўп кўрганмиз. Ундайлар узун-узун тирноқларига маҳлиё бўлиб, кўзгу қаршисида ўзларига оро беришдан бери келмайдилар. Ошхонага ўтсалар чиройли уст-бошларига ёғ ҳиди қўниши мумкин, қолаверса, қўли косов, сочи супурги деган ибора уларга ёқмайди.\nХонимларнинг қўли косов эмас, момиқ, бармоқлари узун-узун, чиройли бўлиши керак. Ваҳоказо ваҳоказо… Чиройли ва латофатли бўлиш аёл учун муносиб, бироқ аёл бекалигини, она ва рафиқа эканлигини унутмаслиги керак. Ҳар бир аёл ўз камчиликларини яхши билади. Шуни эътиборга олган ҳолда ҳаракат қилса, ҳаммаси кўнгилдагидек бўлади. Аёл ўзига, ўз кўнглига ишонади. Баъзан ўзига-ўзи сирдош, маслаҳатгўй ҳам бўла олади. Аммо унинг ҳаётида шундай вазиятлар бўладики, доно, оқил маслаҳатгўйга муҳтожлик сезади. Сиз ҳам шундай ҳолатга тушсангиз, бизни тингланг. Ҳамда бизнинг www.najot.com сайтимиз сизга айнан керакли маслаҳатларни беришга тайёр.


Муниса РИЗАЕВА: "ХОНАНДАЛАРНИ ТЎЙЛАРГА ҚАРАМЛИКДАН ҚУТҚАРМОҚЧИМАН" - 24 Сентября 2017 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2017 » Сентябрь » 24 » Муниса РИЗАЕВА: "ХОНАНДАЛАРНИ ТЎЙЛАРГА ҚАРАМЛИКДАН ҚУТҚАРМОҚЧИМАН"\n— Муниса, "Истиқлол” санъат саройида ижодий кечангизни тақдим этиш арафасидасиз, тайёргарлик жараёнида бирор-бир камчиликларга дуч келмаяпсизми?\n— Шоу-бизнесда камчиликларимиз жуда кўп. Биринчи галда техника сабаб жонли ижроларни амалга оширолмаслигимиз. "Истиқлол” санъат саройини талабга жавоб берадиган техника билан таъминлашларини жудаям истаймиз. Шундагина бари жонли ижрода бўлади. Ноябрнинг сўнгги уч кунида жонли ижродаги концерт дастуримни тақдим этаман, лекин "Истиқлол”даги техника билан қандай ишлайман, нима бўларкин?” деган саволлар тинчлик бермаяпти.\n— Яқинда туркиялик машҳур хонанда Рафет эл Роман декорациясиз ва ҳеч қандай тайёргарликсиз олтита созанда билан "Истиқлол” санъат саройи саҳнасида жонли ижрода концерт бериш мумкинлигини исботлади...\n— Хорижлик санъаткорлар ўзининг техникаси билан келади, юқори савиядаги жонли ижронинг сабаби шу. Рафет эл Романнинг ҳеч бўлмаганда ўзининг овоз режиссёри ёнида бўлган. Бизда эса раҳбарият ваколати доирасидаги ишга масъулият билан қарамагани, фонограммага ўрганиб қолгани учун ҳам калтак хонандаларнинг бошида синади. Хонандаларнинг ўзини тўйга уриши, ўз устида ишламай тўйбоп қўшиқлар ёзиши ва шу орқали пул топишни мақсад қилгани боиси ҳам шунда. Тан оламан, санъаткорларнинг "нон" топиши тўйлар орқали бўлиб қолган. Яқинда истеъдодли ёшларни йиғиб, уч соат давомида янги лойиҳа устида суҳбатлашдик. Аниқроғи, "App story” дастурида "web” ва мобиль дастурларни йўлга қўймоқчиман. Шунда ҳамкасбларим ўз қўшиқ ва клипларини мухлисларга фақатгина шу дастур орқали тақдим этади. Боиси дастурга жойланган ижод намуналарини юклаш пулли ва хонандалар шу орқали мўмай даромад топади. Бу эса тўй учун енгил қўшиқлар қилмаслик ҳамда халқ хизматларига бўлган қарамликдан чиқишга замин бўлади.\n— Тўй нархи масаласига келсак, Муниса Ризаева тўйларга олти юз доллар эвазига боради ва ундан бир юз эллик долларгина ўзига қолади. Жамоамда ўн киши ишлайди, уларнинг хизмат ҳақи бор. Қўшиқ ёзилгунича, клип эфирга кетгунича кадр ортида қоладиган қанчадан-қанча харажатлар бор. Олти йил ичида ақалли битта уй сотиб ололмадим. "Санъаткорга ҳар куни байрам”, деб ўйлашади. Йўқ, суткалаб ухламаймиз. Биласизми, олти йилдан бери шахсий ҳаётимни четга суриб қўйганман. "Умр йўлдошликка муносиб инсонмикан?” деб биров билан гаплашиб кўриш, оила қуришга вақтим йўқ. Шахсий ҳаётим йўлга қўйилмаганидан афсусланаман. Алам ва кўзёшларим тунлари жиққа ҳўл ёстиғим билан қолади, мухлислар эса саҳнада кулиб турган Мунисани кўришади. Лекин санъат йўлини ўзим танлаганман, чидашга мажбурман. Биласизми, бугун хонанда ва мухлис ўртасида чегара йўқолган. Шу боис мухлислар санъаткорни кўрганида орзуси ушалгандек қувонмайди, бизга талпинмайди, чунки санъаткорларни ҳар куни кўради. Масалан, Муниса Ризаевага олти юз доллар пул тўласа, тўйига келишини билади. Агар лойиҳамни йўлга қўйсам, санъаткорлар тўйдан топадиган пулга қараб қолмайди. Чет элда машҳур хонандани кўриш, бу — чинакам бахт, биз ҳам шу даражага чиқишимизни истайман. Шундагина хонанда сон эмас, сифатга ишлайди.\n— Саволингизга аниқ жавоб беролмайман. Лекин соҳам бўйича олий маълумотим бор, иқтидоримдан қандай фойдаланишни биламан, истеъдодлилигимга ҳам ишонаман. Борди-ю санаб ўтганларимга эга бўлмаганимда, халқнинг олдига чиқиб, асло ўзимни ўзим шарманда қилмасдим. Санъатга энди қадам қўйганимда онамга "қўшиғимни халқ қабул қилмаса, уларни жиғига тегмайман, санъат остонасига қайтиб йўламайман”, деганман. Бугунги кунда тинимсиз пул тикилаётган, лекин ҳеч кимга нафи тегмайдиган, боши танқиддан чиқмайдиган "хонандалар” етарлича. Мени ҳам ёқтирмайдиганлар кўплигини биламан.\n— Ёқтиришмайди, тамом. Клипларимни эфирга берилмаслиги, қўшиқларимни радиоларда айланмаслигини исташади. Уларни муҳокама қилишга ҳаққим йўқ. Лекин аслида ҳар бир қўшиғимнинг тагида чуқур фалсафа бор. Ижодимга бошқа ракурсдан қараб кўришса, мақсадимни англашади. Масалан, "Хафа-хафа” қўшиғимни клипи билан тақдим қилганим бежиз эмас. Бугунги кунда оиладаги тушунмовчиликлар сабаб ажрашишлар шу қадар кўпки, ваҳимага тушади киши. Бу нарсалар оила бузилишига сабаб бўлмаслиги керак. Ота-онам ҳам ажрашишган, фарзанднинг тўлақонли оилада яшамаслиги нима эканини яхши биламан... Худо хоҳласа, турмушга чиқсам, тўлақонли оилам бўлишини истайман, фарзандларим отасиз улғайиши ёки ўгай отаси бўлишини истамайман. Оила – муқаддас! Оила олдида эр-хотиннинг масъулият ва жавобгарлиги бор, буни унутмаслик керак. Қўшиқ ва клипимдаги шу фалсафани ҳеч ким ўйлаб ҳам кўрмади.\n— "Бу мавзуни мухлисларга қўшиқ ва клипда етказиб беришда хатоликка йўл қўймадиммикан?” деган саволни ҳеч ўзингизга бердингизми?\n— Клип сўнггида руҳшунос эр-хотинга қарата "Сиз энг бахтли оиласиз!” дейди. Шу гапнинг ўзида ҳамма фикр айтилган-ку! Гап шундаки, бу муаммоли мавзуни кайфиятбоп қилиб, қоғозга ўраб тақдим қилганмиз.\n— "Ватан”, "Ота-она”. Сиз назарда тутган қўшиқни эса энди куйлайман.\n— Ҳамкасбларимдан йўналишим билан ажралиб тураман. Муниса Ризаева, деса кўпчиликнинг юзига табассум югуради. Мақсадим ҳам ҳазиломуз қўшиқ ва клипларим билан яхши кайфият улашиш. Болалигимдан атрофдагиларимга хурсандчилик улашувчи қизман. Ўша вақтдан бери "Меҳрибонлик уй”ларидаги болаларга, "Қариялар уйлари”даги кексаларга ҳомийлик қилиб келаман. 25 ёшимда менга машҳурлик насиб қилди, мени яхши кўришади. Аслида ҳам севимли бўлиб, одамларнинг юрагида бўлиш орзуим эди. Борди-ю йўналишимни ўзгартирсам, Муниса Ризаеванинг ўзлиги қолмайди.\n— "Секин-аста" қўшиғингиз қозоқ тилида, "Убеги" қўшиғингиз эса кавказча "Убегай" дея куйланди. Ўзингиз ҳеч "плагиатликка” қўл урганмисиз?\n— Қўшиқларимни ўғирлаб куйлашганидан ранжидим. Интеллектуал мулк агентлигига мурожаат қилиш ҳақида ўйлаб тургандим. Плагиатликка қўл урганлар айёрлик қилиб, "Муниса Ризаеванинг қўшиқлари "cover” услубида куйланди”, дея эълон қилишди. Энди улар билан судлашишга ҳаққим йўқ. Ўзим эса сира "плагиатликка” қўл урган эмасман.\n— "Хафа-хафа” қўшиғингизга ишланган клип ғояси Алексей Воробьевнинг "Сумасшедшая” қўшиғи клипи билан ўхшашлигини қандай изоҳлайсиз?\n— Бу плагиатлик эмас! Мен, Жамшид Ҳожиниёзов, Даврон Кабулов ҳар бир сюжетни ўзимиз ўйлаб топганмиз. Клип эфирга узатилгач, "Алексей Воробьевнинг "Сумасшедшая” клипидан олинган”, деган гап чиқди. Ваҳоланки, биз у клипни кўрганимиз йўқ, сюжет қандай яралганини билганим учун гап-сўзлардан кейин ҳам у клипни кўрмадим. Менга алам қилгани — уч кунлаб ўтириб сюжет топиб, туҳматга қолганимиз бўлди. Санъаткор халқнинг дунёқарашини салбий томонга ўзгартирадиган ишлар қилмаслиги керак. Масалан, "Сакраменто” қўшиғим муҳокамаларга сабаб бўлди, энди тўйларда куйламаяпман. "Ўзбекконцерт” концерт репертуаримдан ҳам олдириб ташлади, "хўп бўлади!” дедим. Қайсидир қўшиғим ёқмадими, куйламайман, одамларнинг асабига тегиб нима қиламан?\n— Бир вақтнинг ўзида саноқсиз хонандага клип ишлаш вазифасини зиммасига олиб, "бешта бармоғини баробар оғзига соладиган" бўлиб қолишган. Назаримда, ҳали пулнинг "маза”сини тушунмаган ёш истеъдодлар билан ишлаган маъқул. Қўшиқда асосий омиллардан бири, бу — ёдда қоладиган сўзлар. Профессионал шоирларимиз асар эмас, қўшиқнинг қонун-қоидасига мос шеър ёзиб беришсин. Ишонасизми, отам "дардим ўзимга етарли, дардли қўшиқларни эшиттирма!” дейди. Ҳақиқатда мухлисларга у қўшиқни тинглаб, у ҳақда ўйлаб, юрагига ортиқча юк олишдан нима наф? Инстаграмда Мьянмадаги аянчи ҳолатлардан расмлар жойлаб, изоҳлар ёзишди. Ишонсангиз, ўшандан буён инстаграмга кирмаяпман, у даҳшатларга қаролмайман.\n— Жонли ижроси, фақат "хит”лар ва жуда кўп янги қўшиқлардан иборатлилиги билан. Дуэтдошим эса мухлислар учун янгилик бўлади.\n— Тўйларда жонли ижрода куйлай оладиган Муниса Ризаева нега шу вақтгача жонли ижрода концерт беролмади? "Ёмон раққосга саҳна торлик қилади”, деган мақолни эшитганмисиз?\n— "Истиқлол” санъат саройининг техникасини талаб даражасида қилиб беришсин! Хорижликлар сингари ўзим уч миллион долларга техника сотиб оладиган ёки етмиш минг долларга ижарага олиш учун маблағим йўқ. Шундоқ ҳам ҳозир концертдан бир сўм фойда топмайман, зарарга киришим ҳам эҳтимолдан холи эмас.\nШуни алоҳида таъкидламоқчиман, бу йилги концертимда жонли ижро этиб бўлмайдиган баъзи "бэк-трек” мусиқаларни фонограммада қўямиз, қолган бари жонли ижрода бўлади. Бироқ бу ҳолатда ҳам концерт банерида "фонограммадан фойдаланилади”, деб ёзиш керак экан. Мухлислар "яна фонограммадаги концерт бераркан”, деб ўйлашмасин, дея айтяпман.\n— Нега Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлиги, "Ўзбекконцерт” Давлат муассасасидан камчиликларни баратараф қилишларини сўрамайсизлар?\n— Анча йиллардан бери барча санъаткорлар "Истиқлол” санъат саройининг техникасини жонли ижрода концерт бериш учун янгилаб беринг”, мурожаат қилиб келяпмиз, натижа йўқ. Охирги чорамиз қолди, Президентга мурожаат қилиш, шунда натижа бўлишига юз фоиз ишонаман!\n— Балки ҳали "Истиқлол” санъат саройида концерт беришга тайёрмасдирсиз?\n— "Истиқлол” санъат саройининг мавқеи тушиб кетмадими?\n— Ҳақсиз! "Ўзбекконцерт” нега санъатга кириб келганига ҳеч қанча вақт бўлмаган, халқ эътиборига тушмаганларга концерт бериши учун лицензия беради?! Натижада чипталар мажбурий сотилади, бу нотўғри-ку! Менда бундай ҳолат бўлмаслиги учун ҳам уч кунгина концерт беряпман. Халқ севадиган, талаб бор санъаткорларгина "Истиқлол” санъат саройида концерт беришга ҳақли!\n— Маъмурим ишларни камайтирсагина, вақт топа оламан. Ишонасизми, шу қадар вақтим тиғизлигидан хотиржам овқатлана олмайман, шу боис бир манзилдан иккинчисига етиб олгунча машинада нимадир еб оламан. Инстаграмдаги расмларимга эътибор берганмисиз, ҳаммаси машинада, умрим йўлда ўтиб кетяпти. Лекин мақом бўйича устозимиз Муножот Йўлчиевадан дарс оламан. Айтмоқчи, "хоҳишинг, овозинг бор, уддалайсан!” дедилар (кулади).\nКатегория: SHOU BIZNES YANGILIKLARI / ШОУ БИЗНЕС ЯНГИЛИКЛАРИ | Просмотров: 1068 | Добавил: Sherlaruz.CoM | Рейтинг: 0.0/0