Ўз жигаримнинг менга деганлари: “Нега шунақасиз? Нега бунчалар ёмонсиз, холажон? Нима учун ҳамиша тузини еб, тузлиғига тупирасиз?!” « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЎз жигаримнинг менга деганлари: “Нега шунақасиз? Нега бунчалар ёмонсиз, холажон? Нима учун ҳамиша тузини еб, тузлиғига тупирасиз?!”\n01 December 2016 - 6:30\n(Илтимосим, буни биргина менинг, журналист Малоҳат Эшонқулованинг кўргуликлари деб ўқимасангиз…. Буларни халқнинг, ўзбекнинг кўргуликлари, ўзбекнинг шўри, миллатнинг қаро қисмати деб қарасангиз дегандим…. Мен бу ерда шунчаки “тажриба қуёнчаси”ман холос…. Халқнинг, одамларнинг кўргуликларини ўз танамда, ўз ҳаётимда синовдан ўтказмоқдаман холос….)\nШунақа деди менга.\nЯна ким денг?\nҲа, ўша, ўзим билан “посудамойчик” бўлиб ишлайдиган қиз мендан норози бўлганча “Юзингда кўзинг борми?” демасдан шундай деди: “Нега бунчалар ёмонсиз? Сизни бу қадар ёмонлигингизни билмас эканман! Нега тузини еб тузлиғига тупирасиз? Ўша, ТВда ҳам шундай қилгансиз? Ризқ еб, тузини ичиб, тупиргансиз. Ана шунга сизни ишдан ҳайдашган. Боп қилишган! Биламиз, сизга пул керакмас. Аммо бизга керак. Ўзингизни ўйламасангиз, лоақал бизни ўйланг. Олдимиз қоронғи қиш. Бу ерга тўрт сўмлик бўлайлик, мактабга қатнайдиган болаларимизнинг эгнини бут, қорнини тўқ қилайлик деб келганмиз. Сизнинг бу ердаги дардларни достон қилганингиздан кейин бизни ишда олиб қолишармиди? Сизга қўшиб бизнинг ҳам кетимизга тепишади-ку?! Менга деса, нажасини қора қозонда қайнатиб, бўтқа қилиб ошатишмайдими-я-а хўрандаларга, сизга нима-а, сизга нима? Бир марта ишдан тепилганингиз дарс бўлмадими? Жим юришни ўрганмадингизми? Қараб туринг, ўзингизга қўшиб бизниям хароб қиласиз, бизниям жувонмарг қиласиз ҳали!…”….\nМабодо, ресторандаги одамларнинг ўз пешобига ликопчасини чайиб таом тортишдек иллатни ошкор этганим “нонкўрлик” бўладиган бўлса, ҳа, мен ўшаман: “Тузини еб, тузлиғига тупирадиган нонкўрман”.\nАна, энди ўзингиз ўйланг, мен ўзим “қўли пул кўрсин, рўзғори бут бўлсин, тўрт танга топсин” дея қишлоқдан чақиртирган тўртта жиянимнинг эртасини ўйлашим керакми, ё 31 миллионлик халқимни, халойиқни ўйлашим, кўпнинг саломатлиги ҳақида қайғуришим керакми? Ўз жигарларимга ҳам ачинаман, мени деб ишсиз қолишларини истамайман, албатта, бироқ, бу менга кўрган билганларимни айтишимга халал бера олмайди. Мен ўлсам ҳам ҳақни айтиб жон беришим керак. Тўппа-тўғри, ЎзМТРКдан ҳам худди мана шундай бад феълим учун ишдан қувилганман. Айтиш мумкин бўлмаган ҳақиқатларни айтиб қўйганман. Шунинг учун….. Аммо не қилайки, бунингдек қаро қисмат менга сабоқ бўла олмади-да… Айтишади-ку, “Сут билан кирган жон билан чиқади” деб… Онам раҳматлик гоҳида “Отангга ўхшамай кетгин сен….” дердилар оҳистагина эркалаган оҳангда…. Отамга ўхшадим мен. Отамни Хўжам деса ҳеч ким танимасди. Исмининг қаватига “ўрис” лақабини танғимасангиз бўлмасди, таний олишмасди. Отам раҳматликни албатта “Хўжам ўрис” дейиш керак эди, шарт эди…. Ҳақиқатпарварлиги, ҳалоллиги учун шундай лақаб танғишганди отамга…. Бу ерда ўрисларнинг давлати, ўрисларнинг ҳукумат бошқаруви ҳақида гап кетмаяпти… Ўрисларнинг феъли, тик сўзлиги ҳақида сўз бормоқда…. Ҳарҳолда… Ўрисларнинг феъли ўзгача… Бетингда кўзинг бор демайди… Ҳаққини талаб қилишни қўймайди…. Истайсизми, йўқми, ўрисларнинг феъли бўлакча…. Отамга ўхшадим мен, нима қилай? Қонимда бор менинг ўрлик, ўжарлик….\nХуллас, “Шерхон” чойхонасидан қадамимиз тийилгач, интернетдан ўзимизга муносиб иш қидирдик. Қарасак, “Лаззат макон” фаррошликка таклиф қилади. Кунлик маош 30 минг сўм” деган мазмундаги эълонда манзилларини кўрсатиб қўйишибди. Оёғимизни қўлимизга олиб чопдик. Борсак, идиш-товоқ ювишга одам излаб илҳақ ўтиришган экан. Бир эмас, тўртта “посудамойчик” керак экан. Бу “қароргоҳ” ҳам Учтепа туманида, “Кўкча-Оқтепа” маҳалласида жойлашган. “Лаззат макон” ресторани уч қаватли бўлиб, биринчи қават – “подвал” – ертўла “Кафе-бар”, иккинчи қават – ресторан, учинчи қавати – чойхонадан иборат эди.\n“Посудамойчик”ларнинг хонасини кўриб, кўнглим ёришди: Ҳайҳотдек хона, ёп-ёруғ, иссиққина, “утеплённий” пол, “посуда мойчик”ларга учта раквина – турли русмлардаги рюмкалар, чойнак пиёлалар ёғзис бўлганлиги сабабли, уларга алоҳида раквина, қошиқ-санчқичу, шашлик сихларини, тамакидон, туздон, “соус”ларни соладиган идишларни, “салфетница” идишларини ювиш учун алоҳида раквина, 8, 9 – рақамли ликопчаларни, турли ош лаганларни ювишга алоҳида раквина қўйилганди. Учта раквинага учта “посудамойчик” керак экан. Бундан ташқари, “подвал”даги “кафе бар” да ҳам “посудамойчик” учун алоҳида хонача бўлиб, битта бўлса-да алоҳида раквина қўйилганди. Мана, бу бошқа гап: бунингдек шароитда ҳарқанча ишласанг, арзийди. Шароитлар муҳайё. Иссиқ-совуқ сув тайёр. Бироқ бу ерга битта эмас, бира йўла тўртта идиш-товоқ ювадиган ходима керак экан. Дарҳол қишлоқдан болаларини боқишга қийналаётган иккита бева жиянимни чақритирдим. Ҳар куни 30 минг сўмдан, ойига 900 минг сўм иш ҳақи. Ичини оғритадими? Қишлоқда бир йил пахтада ишлаб ҳам қўли бунингдек пулни кўрмайди-ку!\n“Лаззат макон”га боришга отлангандим, қизим “Ойи, олий маълумотли тажрибали, иқтидорли журналист идиш-товоқлар орасида ўралашиб юришга уялмайсизми? Шу иш сизга тўғри келадими? Касбингизга ярашадиган ишни қилсангизчи?” деди норози тўнғиллаб.\n– Нима қипти? Ўзи аёлнинг асл касби “посудамойчик”лик-ку? Шусиз ҳам оилада 4 кишига “посудамойчик”ман. Иш кўламини кенгайтириб, шу хизматни 4 кишига эмас, 400 кишига қилсам, осмон узилиб ерга тушармиди? Касбнинг яхши-ёмони бор эканми? “Посудамойчик” одам эмасми? Мен танлаган касбдан ор қилмай қўя қолинг. Бу – айни менбоп иш. Ҳеч кимга тилим-жағим тегмайди. Тинчгина ишлайман. Сайлов олди ҳарқанақа сиёсатидан йироқроқ бўламан, – дедим дангал. Дедиму, ишга шунғидим….\nХуллас, тўрт хола-жиян “Лаззат макон”нинг “посудамойка”сини “ишғол” қилдик.\nОчиғи, шу чоққача мен “Одамларда пул йўқ. Улар рўзғорини тебратишга зўрға сармоя топишади. Овқатланиш шаҳобчаларига кириб, тамадди қилишларига йўл бўлсин” деган ўйда юрарканман. Қайда, ҳар куни “Лаззат макон” ресторани тўла одамммм! Азборойи идиш-товоқларнинг сероблигидан “Эй, бу одамларнинг бошпанаси, рўзғори, уйида қозони, қора қозонини қайнатадиган завжаси йўқмикин-а?”деб юборасан киши гоҳида! Лекин нима бўлгандаям “клент” кўпайса, “тилло топган тентак”дек суюнамиз: “Маошимизни кечиктирмай беришади!”. Негаки, бу ерда ҳамма жойдаги каби кунлик иш ҳақингизни кунда эмас, ҳар шанба куни тунги соат 24.00 ларда улашишаркан. Яхши-да, кўлингиз “дўржи”гина пул кўради!\nЛоф эмас, бир кунда бу ресторан йўқ деганда, ўлдим деганда 20 миллион касса ёпаркан, тўғриси.\nЗавқ билан иш бошлагандик. “Бу ерда ҳамма шароитлар муҳайё экан, демак, “Шерхон”даги туалет сувини тўкишдек расвогарчилик бу ерда бўлмаса керак” деган хаёлда эдим. Хомтама бўлган эканман. Қайда. Ишнинг биринчи куниданоқ 17 ёшли фаррош қизалоқ – Севара ва Зарнигор (катта қизимнинг исмидан экан. Шу сабабми, бу қизалоққа меҳрим тушди) пол ва ҳожатхона ювган сувини биз-уч хола-жиян идиш-товоқ ювадиган раквинага ағдаришни бошлади: қоп-қора балчиқ: соч, қил, қоғоз, тиш кавлагичлар… Қум заррачаларига ўхшаш лойқа нарсалар…. Кўрснагиз, кўнгилларингиз айниб кетади. Кўзингиз тушгудек бўлса, ўлдиришса ҳам пул тўлаб бунингдек ресторандан танаввул қилмаган бўлардингиз. Менинг хаёлимга келган илк фикр нима бўлди, биласизми?: “Бойвачча хўрандалар пулларига юқимли ва бедаво дардларни сотиб олиб кетишмоқда! Шуни ўзлари билишармикин?!”. Ишимнинг илк кунлари ўзим билан қошиқ ва пиёламни кўтариб юришимга тўғри келди. Негаки, ҳожатхона сувига ювилган идишларда танаввул қилишни кўнглим тортмасди…. Йўқ, сиз ўйламанг, “Лаззат макон”нинг ҳожатхоналари АҚШ элчихонасининг ҳожатхонаси каби (ҳарҳолда ҳорижда бўлмаганман, биргина элчихоналарнинг ҳожатхоналаринигина кўрганман, холос) “унитаз”идан сув олиб ичадиган даражада тоза, озода, қарасангиз, аксингиз кўринадиган – ойнага қараб, сочини тарайдиган даражада ялтироқ, кўз оладиган эмас-да! Ҳамма гап мана шунда. Яхшиямки, “Шерхон” чойхонасининг ҳожатхонасига иккита аёл фаррош, битта салатчи ва битта аёл “завзал” билан қўшиб ҳисоблаганда, бор-йўғи тўрт-бештагина аёл кирарди. Қолган мижозларнинг бари, номи чойхона эмасми, эркаклар. Тикка туриб, “ушлаб-чоптирадиганлар”, чоптириб, чор-атрофга сачратадиганлар! Бунингдек очиқлигим, беҳаёлигим учун ўқувчилар кечирсинлар мени! Лекин, на илож, “Шерхон” чойхонасида эркакларнинг пешобини ювиб, пешоб олут лойқа сувларини раквинамда ликопчаларимнинг устига ағдаришарди…. “Лаззат макон”да эса… Кечирпасиз-у… аксарият мижозлар аёллар…. Аёллар бўлаганида ҳам “сидримгина” аёллар эмас, ҳижобли хонимлар! Хўш, ҳижобли хонимлар қош-кўзини бўяб, сочини селкиллатиб юрадиган хотинлар-қизлардан нимаси билан фарқ қилади? Шуниси билан фарқ қиладики: аввал, тушунтириш ишларини ҳожатхона қурилишидан бошласам дегандим: “Лаззат макон”нинг “дама”лар учун мўлжалланган иккита ҳожатхонаси мавжуд бўлиб, уларнинг иккисига ҳам айнан мана бунақанги унитаз ўрнатилган:\nБироқ, минг афсуски, ҳижоблилар, номозхонлар учун таҳоратхона ва ё ерга ўрнатилган (қандай тушунтирсам экан?), ўзимизнинг одми ҳожатхоналар каби, унитазни ерга ўрнатишади-ю, биласизми, чўккалаб ўтирадиган… айнан шунақанги, айнан мана бундай ҳожатхоналар ўрнатилмаган.\nЯъни, хуллас, ҳожатхона қуришаётган маҳалида мижозларнинг эҳтиёжлари ҳечам ҳисобга олинмаган. Алал-оқибат бизнинг ҳижобли аёл мижозларимиз ҳожатхонадан фойдаланишаётганларида нима қилишади денг: улар мана бунақанги қилиб, президент Путин каби “унитаз”ларга ўлиб қолишса кетларини қўйиб ўтиришмайди:\nБизнинг номозхон мусулмонларга ҳамма кетини қўйиб ўтиришга мўлжалланмаган, сидиримгина, ўзбекона( беҳазил айтаяпман) мана бунақанги ҳожатхоналар керак:\nТинчгина, чўккалаб ўтирса бўладиган ҳожатхоналар зарур…. Бунақалари эса йўқ. Нима қилиш керак. Заҳар қисталанг қилган бир пайтда бизнинг ўзбек аёллари “Бор-э!” дейдида\nкетингизни қўйиб ўтирадиган унитазнинг устига икки оёқлақ чиқиб олиб “чоптиришади”. Қарабсизки: чор-атроф пешоб”! Шунчаки, қуруққина пешоб бўлсаям гўрга-ёв! Қонталаш пешоб бўлсачи?! Ортидан кирган киши ҳожатхонадан фойданалиб чиқан аёл ҳайз кўрганми, йўқми, бемалол, “диогноз” қўйиши мумкин бўлади. Бир ой ишлаб бирор маротаба ҳожатхонага кирган аёл (айнан ҳижобли) мижозларнинг “тешигини тешигига” тўғрилаб ўтирганларининг гувоҳи бўлмадим-да ҳайтовур…. Яна “унитаз”нинг устига чиқиб олиб “бакалажка”даги сувда таҳорат олишларига ўласизми?…. Ана сизга томоша!…. Ҳожатхона ювишга масъул 17 ёшлик фаррош қиз шўрлик 15 соат аёлларнинг пешобини, пешоб бўлгандаям қонталаш пешобини артиб-суртишга мажбур… Шунчаки… мажбургина эмас… Бу қонталаш пешоболут сувни биз идиш-товоқ юваётган раквинага шариллатиб тўкканига нима дейсиз?! Яна, устига-устак туалит раквинасини артиб-суртган латтасини “пасуда” ювишга мўлжалланган раквинага ювишиничи?\nВой дод! Бунингдек ҳолатларнинг гувоҳи бўларканман, ногоҳон кўз олдимга шу йиллар давомида “Ғиждувон”, “Зиё нур”, “Қашқадарё миллий тамолари”, “Будур” каби кафе-ошхоналарда жиз, шашлик, табака каби турфа таомларни танаввул қилганларим кўз олдимга келиб, қўнглим айниб кетади. Қусгим келди. Қайт қилиш учун яна ўша “машҳур” ҳожатҳонага югургилайман!…. Шу йиллар давомида соққамга нима сотиб олиб истеъмол қилганимни тасаввур қиламану… хуноб бўламан… Аттанг қиламан… Ҳали шунақамиди?! Беш дақиқаси кам замон талабларига жавоб берадиган уч қаватлик пойтахтнинг машҳур “Лаззат макон” ретсоранида аҳвол шу бўлса, қолган “ҳашаки” овқатланиш шаҳобчаларининг ҳоли қандоқ экан? Тасаввурларимга сиғдира олмайман! Ҳалакман!\nЙўқ, мен қизим тенги 17-18 ёшли фаррош қизчаларни – Зарнигор ва Севарани устма-уст уч кун огоҳлантирдим: “Қизалоғим, бу ердан одамлар танаввул қилишади. Ҳожатхона ва полларни артган сувларни идиш-товоқ ювадиган раквинага тўкиш, туалет ювган латтангни ликопча-қошиқ ювадиган раквинада ювишинг гигиенага тўғри келмайди. Бу ишинг хўрандаларни ажалидан беш кун бурун ўлдиради. Болам, илтимос, нотоза сувларингни бу ерга тўкмагин, бориб туалетнинг унитазига тўккин. Ёки ташқарига чиқариб ташлагин” деб минг бор айтдим, такрорладим, талаб қилдим. Кошки фойдаси бўласа!….\n– Онахон, гел билан тозалаб ювиб ташлайсиз, бўлди. Бунинг нимаси қийин экан, тоза бўлади-қолади, – жавоб қилишади масхаратомуз….\n-Э, онасини эмсин бу тўрт томонга қўйиб қўйилган кузатув камераларини! Наҳотки ҳожатхона сувини ликопча юваётган раквинага тўкаётганингни кузатув камерасида кўришмаса! – дейман, хуноб бўламан, – Бу ўлгур камера фақат идиш-тавоқни синдириб қўйганларнигина суратга оладими дейман! – ғазабланаман.\nОхири “Лаззат макон” ресторанининг бошлиғи Ҳикматулломиди…. Ҳа, эсладим, Раҳматулло эди! Ўша одамнинг олдига чиқиб арз қилишга қарор қилдим. Фаррошларга иш бошқарувчи бир қиз бўларди, Самарқанднинг, адашмасам, Пахтачи туманидан, исми Нигора. Унга дедим: “Раҳматулло ака қаерда ўтиради? Бунингдек расвогарчиликлардан хабари борми-йўқми, ахборот бериб қўйишим керак? Мени унинг олдига бошлаб боринг? Ҳатто танимайман ҳам?”\n– Вой, Раҳматжон акага бунақа гаплар ҳақида гапира кўрманг. У киши жудаям жаҳлдор. Бир деганда бу қизларни ишдан ҳайдаб юборади. “Нимага?”, “Нима учун?” деб сўраб ўтирмайди! Шунчаки, ишдан ҳайдайди, тамом-вассалом. Бу қизларнинг бири – Зранигор – 1997 йилди туғилган. Сирдарёдан. Отаси 8 йилга қамалиб кетган. Онаси Россияда. Оила шу қизчанинг – фаррошнинг зиммасида. Ишсиз қолса, укаларига жабр бўлади. Қизларга раҳмингиз келсин….., – деди Нигора ваҳима аралаш, – Бу ҳақда Раҳматжон акага айта кўрманг-а?!….\nМен ҳам одамман. Мендаям юрак бор. Шу сабаб ортиқ Раҳматжон деганларини қидирмадим. Ҳар куни эрталаб ходимларнинг келиш-кетишларини назорат қилиб ўтирадиган қария – Раҳматжон аканинг оталари “дода” бор “Лаззат макон”да. Исмлари билан қизиқмаганман. Шунчаки “дода”.\nҲожатхона сувларини раквинамга тўкишлари ҳиқилдоғимга келгач, учинчи куни “дода”нинг олдига арз қилиб бордим: “Дода, ҳаммамизам Худо деган одамлармиз. Мени оилада тоззаликка ўргатишган. Фаррош қизларингиз буғизимга келтиришди. Ҳожатхона ва полларни ювган сувларини мен идиш-тавоқ ювазидан раквинага тўкавериб хароб қилди. Энди идишларнинг ҳалоллиги қолдими? Санэпстанция буни эшитса бир деганда ресторанни печатлаб кетмайдими? Бундан хўрандалар хабар топишса нима дейишади? Илтимос, биз идиш-товоқ ювадиган раквинага фаррош қизларингиз харом сувларини тўкмасинлар. Бунақа сувларни ҳожатхонанинг унитазига тўкишсин, биров бир нарса демайди. Пол ва унитазларни артган латталарини марҳамат қилиб ҳожатхонанинг раквинасига ювишсин, ғинг демайман. Лекин идиш-тавоқ ювадиган раквинага туалет ювадиган фаррошларингиз яқинлашмасин, илтимос, уларга тайнилаб қўйсангиз, – дедим, арз қилдим.\n– Қани, ким ўша, раквинага расво сув тўкадиганлар? Мени ёнимга чақиринг? – оташин бўлди ота.\nШу-шу менинг кўз олдимда фаррош қизлар идиш-тавоқ ювадиган раквинага харом сувларни тўкишдан тийилишди.\nШу гапдан кейин бир маҳал фаррош қизларнинг ошиқ офитсантларидан бири ёнимга тарафкашлик қилиш учун келса денг:\n– Тушунмадим, кампиршоҳ, сиз қизларни хафа қилаётган эмишсизми? – деди беписанд овозда.\nМен қизишган эмасман. Унга чиройлик қилиб тушунтириб бердим: Бу ресторан умумий уйимиз. Умримизнинг, кунимизнинг тўртдан уч ярим қисми шу даргоҳда ўтади. Шу ерда нафақат хўрандалар, ўзимиз ҳам кун бўйи тамадди қиламиз. Аёлларнинг ҳайз кўрган қон олут пешоби артилган латта чайилган сувда ювилган ликопчада таом танаввул қилиш сизга хуш келадими?\n-Э-ййй, гапирманг-э!Овқатланигим келмай қолаяпти бу ресторандан! Кўнгилларим айнаб кетапти, бўлди қилинг!, – нари кетди ошиқ йигит….\n“Дода”нинг маҳобатларидан сўнг очиқ-ошкора идиш-товоқ ювадиган раквинага ҳожатхона ювилган сувларни тўкиш барҳам топгандек бўлди… Бироқ… Биз кундуз куни соат 10.30 да ишга келардик. Фаррошлар эса саҳарда… Бир кун ишга келсак, ликопчалар ювиладиган раквина тўла балчиқ, лойқа сув. Соч, қил (билмадим, у ниманинг қили, Худо билади) Қум, тупроқ…. Балчиқ… Лиқ тўла. Раквина тортмай қолган. Шундан билдимки, пол ювган сувларини идиш-товоқ ювишга мўлжалланган раквинага очиқча-ошкора тўкишга чўчиган фаррошлар биз йўқлигимизда, барибир ўз “ишларини аъло даражада уддалашган”.\nСалатчилар хонасидан сув торитшга кўмаклашадиган мосламани келтириб, зўрға раквинани ишга туширдим. Кейин яна фаррош қизларга дағдағамни бошлаб қолдим: “Афтидан, қария дея сизлар “Дода”нинг буйруғини писанд қилмаяпсанлар! Бўлди, бас! Модомики, отасини назар қилмас экансизлар, ўз билганларингдан қолмас экансизлар, ўғлига, Раҳматуллонинг шахсан ўзига арз қиламан! Тунги кузатув камерасини кўздан кечиришларини талаб қиламан ва бугун ликопча ювишга мўлжалланган раквинамга ким туалет сувини тўкканига аниқлик киритаман. Сизларни тарбиялаб бўлмайдиганга ўхшайди!” дедим оташин бўлиб.\nЎшандагина билдимки, раҳбар ходимига, ҳар бир ишчисига виждон бўлолмайди. Одамнинг ўзида вижод бўлиши керак экан. Уйғоқ виждон. Токи кишининг виждони бўлмас экан, бошлиқ ходимини кеча-ю кундуз, 24 соат давомида кузатиб, ишчисига кўз-қулоқ бўлиб тура олмайди, бу мумкин ҳам эмас. Одамнинг виждони бўлмаса, барчаси бекор…. Фаррош: “Тозаликка мен масъулман. Хўрандаларнинг ҳалол танаввулига жавобгарман. Саломатлигига поспонман. Тоза ишлаётганимни раҳбарлар кўрмаса-да, хўрандалар хабардор бўлмаса-да, Худо гувоҳ бўлиб турибди” демаса, Яратгандан қўрқмаса, барчаси бекор, ҳаромхўрлик бардавом бўлаверар экан…Токи ишчиларнинг, “посудамойчик”у, фаррошларнинг ўзига инсоф бермас экан, ходимларнинг ўзида инсоф бўлмас экан, пойтахтга маълум ва машхур бўлган гавжум “Лаззат макон” ресторанининг бошқарувчиси Раҳматулло, унинг отаси “дода”, укаси Олимларнинг қўлидан ҳеч нарса келмаслигига амин бўлдим….\nЯнаям аниқроғи, ресторан раҳбарияти истаса, бунингдек бемазагарчиликларга барҳам берса бўлади… Бунинг учун шунчаки, қулоқларига телефон аппарати клейланиб қолган, алпанг-жалпанг қиладиган, учиб-қўнадиган 17-18 ёшли қизалоқларнинг меҳнатидан воз кечиш керак холос…. Уларнинг ўрнига ҳаётнинг аччиқ-чучугини тортган, рўзғор нима, турмуш аравасини тортиш машаққати не биладиган, ҳалол нима, харом нима, фарқлай оладиган, кўпни кўрган, ўзини босиб олган ўрта ёшли аёлларни ишга ёллаш керак холос. Бу эса у қадар мушкул ҳам эмас…. Бироқ буни ресторан раҳбарияти истамасачи? Ўртаёшли, юзлари ажин аёллар “клент” чақирсамачи? Бозорларини касод қилсачи? Мана, гап қаерда?…\nТўғри, “дода”га арз қилганимдан кейин, гарчи, ишчи-хизматчиларга қора қарғадек кўринган бўлсам-да, менинг кўз ўнгимда идиш-товоқ ювиладиган раквиналарга ифлос сувлар тўкилишига барҳам берилди… Бироқ, бу иш мен йўқ вақтларимда хуфёна давом этаётганлигини раквиналар тагида силқиб қолган қум заррачаларидан, лойқаланиб қолган қиллар, соч толаларидан илғаб олишим мушкул эмасди… Билардиму, ожиз эдим, қўлидман ҳеч нарса келмаслигидан оғринардим…\nКунлардан бир куни жияним Феруза патсга, “подвал”га – ертўлага чақириб қолди: “70 кишилик “банкет” бўлмоқда. Идиш-товоқларни ювишда кўмаклашинг” деди. Тушдим…. Тушдиму, фаррош Зарнигор ҳожатхона супирадиган супирги ва ҳокандозини, поллатталарини Феруза рюмкалар, ликопчалар ювадиган раквинада қўлида бир марталик қўлқоп ила ҳафсала билан юваётганлигига гувоҳ бўлдим…..\n– Феруза, сенда ҳалиям ўша расвогарчиликлар бардавом-ку? Нега бу қизалоқ ҳожатхона супиргиси, ҳокандози, поллаттасини сен рюмка, ликопча ювадиган раквинага ювмоқда? Нега бунга қаршилик кўрсатмаяпсан? Ахир ўзинг ҳам шу идишларда овқталанмайсанми? – хитоб қилдим ғазабнок.\n– Йўқ, мен сизга ўхшамайман. Мен сиз эмасман, хола! Бу ерда бугун борман, эртага йўқман! Сизга ўхшаб ҳамманинг кўзига ола мушикдек кўринишни истамайман. Менинг мақсадим, ҳақиқатни гапириш эмас, муддаом битта: шу бугун ишимни уддаласам, пулимни олсам, бўлди. Бошқаси билан менинг неча пуллик ишим бор?! Ўлиб кетмайдими бари?! Поллатталарини идиш ювадиган раквинамда чаяётган шу қизалоқ “дода” билан Раҳматулло аканинг “эркатаойи”, “агент”и бўлади. Бу қизалоққа қарши гапирганлар, қарши кетганлар ишсиз қолади. Менга шу керакми? Йўқ, менга пул керак, ортиқча бош оғриқ эмас. Илтимос, мени йўлдан урманг! Мен сиз эмасман. Сиз бўлолмайман ҳам! Бошимни ортиқ оғритманг! Ўша хўрандаларингиз нажасига чайилган овқатни емаса, заҳарни емайдими, менга демаса! Менга нима?!!!! НЕГА ШУНАҚАСИЗ? НЕГА БУНЧАЛАР ЁМОНСИЗ, ХОЛАЖОН? НИМА УЧУН ҲАМИША ТУЗИНИ ЕБ, ТУЗЛИҒИГА ТУПИРАСИЗ?! ТЎРТ ТАНГА ТОПИШИМИЗГА ҚЎЙИБ БЕРИНГ, ХОЛА. НЕГА БИЗНИ ТУШУНМАЙСИЗ?!!!! – ЖИЯНИМНИНГ КЎЗЛАРИДА НОРОЗИЛИК ҚОРИШИЛГАН НАФРАТ ЎТИ ЧАҚНАБ КЕТДИ…..\n(Ҳали мен 15 соатлик тик туриб ишлаш азобларини, 15 соатлик машаққатлар эвазига 8 соатлик иш соатига ҳақ олиш изтиробларини…. набирангиз қатори болаларнинг – бошлиқчаларнинг ҳақоратомуз камситишлари ҳақида гапириб ўтирмадим…. Бу ҳақдаги ҳангомаларнинг давомини насиб этган бўлса эртага ўқийсиз…)


Тўрткўл ва Элликқалъада аҳоли томорқалари кўздан кечирилди | O'zLiDeP\nТўрткўл ва Элликқалъада аҳоли томорқалари кўздан кечирилди\nҚорақалпоғистон Республикасининг Тўрткўл туманидаги “Ўзбекистон” овул фуқаролар йиғини тумандаги энг йирик маҳаллалардан бири саналади. Мазкур маҳаллада 3 минг 504 та томорқа хонадонлари мавжуд бўлиб, томорқачилар асосан сабзавотчилик билан шуғулланади.\nЭътиборли томони томорқаларида етиштирилаётган сабзавотлар ички бозордан ташқари Бухоро ва Хоразм вилоятларига, қўшни Қозоғистон Республикасига ҳам экспорт қилинмоқда.\nЎзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари Кенгаши ҳамда O’zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси Актам Хаитов бошчилигидаги ишчи гуруҳ мазкур овул фуқаролар йиғинида истиқомат қилувчи аҳоли хонадонларидаги томорқалари кўздан кечирилди.\nИшчи гуруҳ вакиллари Ўринбой ака Раджаповнинг хонадонига ташриф буюрди. Хонадон эгасининг ихчам иссиқхонасида етиштирилаётган помидор, бодринг, булғор қалампири кўчатларини етиштириш жараёни билан яқиндан танишишди, оиланинг бугунги кундаги даромади ва фаолиятини янада кенгайтириш борасида маслаҳат ва тавсиялари берилди.\nЎрганишлар давомида ушбу ҳудудда “Биогомус” ишлаб чиқарувчи “Тўрткўлли хасан-хусан” МЧЖ фаолияти билан танишилди. Тадбиркорга ўз ишини янада ривожлантириш учун Кенгаш ҳузуридаги жамғарма ҳисобидан 300 млн сўм миқдорида имтиёзли кредит ажратиладиган бўлди.\nЎрганиш ишлари давомида ишчи гуруҳ аъзолари яна бир хонадон эгаси Насиба опа Матяқубованинг томарқасини кўздан кечирди. Уй олди томорқасини шудгорлаш ва кўчат экиш учун эҳтиёж борлиги аниқланиб, шу жойнинг ўзида ер шудгорлаб берилди, “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси доирасида узум ва мевали кўчатлар ўтқазилди.\nИшчи гуруҳ вакилларининг кейинги манзили Элликқалъа туманидаги “Тозабоғ” ОФЙ ҳудудидаги “Навбаҳор” маҳалласи бўлиб, “EL AGRO TAMORQA CLUSTER” МЧЖ фаолияти билан ҳам танишди. Шунингдек, ушбу маҳаллада ўз томорқасини қаровсиз ҳолга ташлаб қўйилган хонадон соҳиблари билан суҳбатлашилди. Хонадон эгаларига ерни шудгорлаш ва экин экишда кўмаклашилди.\n“Пахтачи” маҳалласидаги наъмунали хонадон эгаси Рўзимбетов Саъдулланинг томорқасини кўздан кечиришди. 22 сотихлик томорқасининг 10 сотихида иссиқхона қурилган бўлиб, лимон, сабзавот, кўкатлар экилган. Бундан ташқари интенсив усулда балиқчиликни ҳам йўлга қўйган, бир йиллик даромади ўртача 300 млн сўмни ташкил қилади. Шунингдек, томорқа ерида биогомус калифорния чувалчангларини ҳам етиштираётганлигини гувоҳи бўлишди.\nЯна бир хонадон эгаси Анвар Рўзимбетов ҳам 30 сотихлик томорқасининг 15 сотихида иссиқхонаси мавжуд. Актам Хаитов бошчилигидаги ишчи гуруҳ вакиллари иссиқхона фаолиятини кўздан кечирди. Хонадон эгаси томорқадан олаётган даромади йилига 60-70 млн сўмни ташкил қилади.\nАнвар Рўзимбетовнинг томорқасида ҳар хил сабзавотлар экилган бўлиб, шу ернинг ўзида кўргазмали семинар ташкил қилинди. Туманда фаолият юритаётган «Томорқа хизмати» МЧЖларнинг аҳоли билан биргаликдаги ишлари тўғрисида тавсиялар берилди.\nТоморқа Актам Хаитов\nҒаллаоролда томорқа ер эгалари ва тадбиркорлар фаолияти ўрганилди\nҒаллаоролда томорқачиликни янада ривожлантиришга бағишланган амалий семинар бўлиб ўтди\nДепутат ташаббуси билан қуриб берилган иссиқхонадан хонадон эгалари даромад кўрмоқда\nҚува тумани Томорқа ва ер участкаларини ривожлантириш илмий-амалий маркази фаолияти билан танишилди\nШофирконда пахта ва ғалладан қисқараётган ерларнинг эҳтиёжманд аҳолига тақсимлаб бериш ҳолатлари ўрганилди


NYT: Трамп мудофаага харажатларнинг оширилишини талаб қилмоқчи\n08:27 / 27.02.2017\nАҚШ президенти Дональд Трамп кейинги молия йили учун мамлакат мудофааси учун харажатларнинг кескин оширилиши ҳисобга олинган бюджетни шакллантиришни талаб қилади. Бу ҳақда The New York Times нашри хабар бермоқда.\nНашр 4 нафар юқори лавозимдаги манбаларга иқтибос келтирган ҳолда таъкидлашича, Оқ уй раҳбари шу билан бирга бир қатор давлат идоралари, жумладан АҚШ атроф-муҳитни муҳофаза қилиш федерал агентлигининг молиялаштирилишини қисқартирмоқчи. Имтиёзли ижтимоий таъминот ва Medicare тиббий суғурталаш дастурларига харажатлар ўзгаришсиз қолиши керак.\nАввалроқ Associated Press ахборот агентлиги Пентагон конгрессга ўз тузилмалари ва бўлинмаларининг молиялаштирилишини 30 млрд долларга ошириш таклифини топширганини маълум қилганди. Маълум қилинишича, Барак Обама маъмурияти вақтида мудофаа эҳтиёжларига харажатлар мунтазам қисқартириб борилгани ҳисобга олинса, конгресс умумий ҳолда унинг оширилишини ижобий қабул қилади.\nДональд Трамп Пентагон мудофаа бюджет


Нега Тошкент ЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси шаҳарлари рўхатига киритилмаган? - Anhor\nAnhor Все посты Нега Тошкент ЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси шаҳарлари рўхатига киритилмаган?\nЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси рўйхати тўхтамай усиб бормоқда ва ҳозирги кунда «танланганлар қаторига» 150 кўп шаҳарлар кирган. Бухоро, Самарқанд, Хива ҳам шу рўйхатда, Тошкент эса барча имкониятларга эга бўлса–да, ҳали ҳатто даъвогарлик ҳам қилмайди… Нега шундай?\nТошкент қадимги манзилгоҳ сифатида тасдиқланган 2200 йиллик тарихи давомида кўп вазиятларда Марказий Осиё минтақасининг ривожланишига улкан таъсир кўрсатиб келган азим шаҳар.\nҚатор олим ва экспертлар Тошкент Жаҳон мероси шаҳарлари рўйхатига киритилишга ҳамма асослари бор деб ҳисоблайди. Ушбу рўйхатнинг шаклланиши тарихидан маълумки, турли объектларни Жаҳон мероси рўйхатига киритилиши нафақат уларнинг ноёблиги билан, балки айрим давлатларнинг бошқарувининг сиёсий иродаси, мақсадлари ва ташкилотчилик қобилияти билан боғлиқ.\nЮНЕСКО қумитасига тақдим этилиши лозим бўлган хужжатлар тўпламларини, ашёвий далилларни йиғиш ва тартибга солиш – анча мураккаб жараён ва Маданият вазирлиги, илмий институт ва марказлар, университетлар, турли фанлар мутаҳассислари, давлат ва ижтимоий ташкилотлар ҳаракатларини мувофиқлаштирилишни талаб этади. Шу сабабли давлат ёрдамисиз уни амалга ошириш мумкин эмас.\nAnhor.uz Амир Тимур таваллуд топган кунининг 680 йиллигига бағишлаб тарих фанлари доктори Эльёр Каримовнинг мақоласини чоп этади ва шу билан Тошкент шаҳрини Жаҳон мероси рўйхатига қўшилиши учун шаклланаётган илмий асосга ўзининг камтарона ҳиссасини қўшганлигига умид боғлайди.\nАмир Тимур ва Тошкент\nТурли адабиётларда Амир Тимур кўп ҳолларда Самарқанд ҳукмдори сифатида васф этилади. Лекин, афсус, шу билан бирга Амир Тимурнинг бошқа шаҳарларни бунёд этишга қўшган салмоқли ҳиссаси кўзга кўринмай, четда қолиб кетади. Шундай шаҳарлар орасида Тошкент энг кам тилга олинадиган, кўп ҳолатларда шу жиҳатдан унутилган шаҳар десак муболаға бўлмайди.\nТошкент худди Хива, Бухоро, Самарқанд каби қадимдан тарихан Марказий Осиёнинг «center of power» – энг катта куч марказларидан бири бўлиб келган. Куч маркази – бу ўз чегарасидан ташқарида жойлашган ҳудудларга маданий, иқтисодий, харбий ва сиёсий таъсир кўрсатадиган муайян минтақа. Тошкент шаҳри асрлар мобайнида шундай куч марказларидан бири бўлиб келган, лекин турли тарихий ҳолатлар, қарама-қарши манфаатлар тўқнашуви сабабли унинг шундай ўрни ва тарихимизга қўшган ҳиссасига муносиб ёритилмаган.\nАмир Тимур Тошкентни қанчалик юқори қадрлаган ва ҳақиқатан ҳам шаҳримиз мен таърифлаганча аҳамиятли бўлганмикан деган савол туғилиши мумкин. Бу саволга аниқ ва шубҳасиз «ҳа» деган жавоб бериш мумкин. Бунга далил – Соҳибқиронинг («Икки хуршиднинг бахтли бирикмаси» – Амир Тимурнинг унвонларидан бири) Тошкентга билдирган эътибори.\nТарихий манбаалардан маълумки, Амир Тимур Тошкентга турли сабабларга кўра кўп ташриф буюрган. Бошқа масалалар билан бир қаторда Амир Тимур шаҳарни тиклаш, қудратли қилиб ривожлантириш билан жиддий шуғулланган. Ҳақиқатан ҳам қайта бунёд этган десак бўлади. Тимурнинг кўрсатмалирига мувофиқ шаҳар деворлари мустаҳкамланган, суғориш тизимлари такомиллаштирилган, янги каналлар қазилган, бузилган меъморий иншоатлар тикланган ва янгилари қурилган. Тошкент ўз муқаддас жойлари билан машҳур бўлган ва ҳукмдор уларга алоҳида эътибор кўрсатган.\nЧингизхон истилосигача Тошкент «Мусулмон Уйғонишининг» муҳим қисми бўлган – 10-11 асрлар давомида маънавияти ва интеллектуал потенциали олий даражада ривожланган минтақа бўлган. Ўз давриниг буюк воизхонлари Абу Бакр Каффаль Шоши ва унинг сафдоши Хўжа Аламбардор Тошкент шаҳрида ижод қилишган ва кейинчалик шу ерда дафн этилишган. Абу Бакр Каффаль Шоши Тошкентда шафийлар мазҳабига асос солган (шафийя – исломнинг Сунна йўналишининг тўрт ҳуқуқий мактабларидан бири). Тошкент эса ушбу мазҳабни (шариат ҳуқуқининг йўналиши) Марказий Осиё ҳудудида тарқатувчи марказ бўлиб қолган.\nАмир Тимур даврига келиб Чингизхон истилосидан катта зарар кўрган, азиятлар чеккан Тошкент тиклана бошлаган эди. Лекин, Тошкентни якуний тикланишини биз алабатта Амир Тимур номи билан боғлаймиз, чунки у шаҳарнинг илгариги маънавий, сиёсий ва ғоявий салмоғини тиклаб, унга минтақавий «куч маркази» мақомини қайтариб берди.\nАмир Тимурнинг буюклиги у забт этган ҳудудлар билан чегараланмайди, лекин унинг саркарда сифатида танилганлиги ва шон-шарафи цивилизация хазинасига қўшган асосий, бунёдкорлик ҳиссасини ва шу сифатдаги тарихий ролини ўз соясига беркитган.\nАмир Тимурнинг асосий тарихий хизмати биринчи навбатда – қудратли марказлаштирилган давлат барпо этганлиги. Муғуллар келганидан сўнг давлат тизими барбод бўлди ва ислом тарихда биринчи марта давлат дини ва ғояси мавқеини йўқотди. Амир Тимурнинг ёрдамида ислом ғоявий, аҳлоқий ва ҳуқуқий дунёқараш сифатидаги олдинги мавқеини тиклаб олди. Маъмурий реформа ва янгиликлар, давлат фармонларини чиқариш ўзига хослиги мусулмон дунёсининг катта қисмига таъсирини кўрсатди – фақат Тимурнинг авлодлари ва ворисларига эмас, балки ҳеч қачон ўзларини унинг тарафдорлари ёки Амир Тимурнинг давлат бошқаруви анъаналарини давомчилари бўлмаганларга ҳам.\nАмир Тимур олиб борган ички ва ташқий сиёсатида дин кучидан маънавий-мафкурвий омил сифатида самарали фойдаланишга муваффақ бўлди. Ўрта асрларда ўзаро низолар ва уруш-жанжалларда омманинг ижтимоий фикрини шакллантириш, мамлакатни тинчлигини сақлаш, аҳолини норозилигини қайтариш, исёнларни тугатишда ғалаба қозониш ёки уни қўлдан бой бериш кўп жиҳатдан шунга боғлиқ бўлган.\nСоҳибқирон доно сиёсатчи сифатида нафақат ўз даврининг дин арбобларига, балки улардан олдин ўтган, устози ҳисобланган авлиёларга ҳам иззат-икром кўрсатган, ҳурматларини жойига қўйиб, иш юритган. Шу сабабдан унинг давлати ҳудудида муқаддас ҳисобланган зиёратгоҳ жойлар доим Амирнинг назорат остида бўлиб, уларни тиклаш ва ободонлаштиришга жиддий эътибор берилган. Амир Тимурнинг ушбу сиёсатининг натижаларини Тошкент шаҳри мисолида ҳам кузатса бўлади.\nКўкча дарвозаси яқинида Қуйи Арифон деган жойда (ҳозир Тошкент шаҳри ҳудуди) 13 асрда бутун мусулмон оламида мўътабар ҳисобланган суфийларнинг суҳравердийя тариқатининг Марказий Осиё тармоғи асосчиси шайх Зайн ад-дин Куй-и Арифони яшаб ўтган. У зот машҳур боғдодлик шайх Шиҳаб ад-Дин ас-Суҳравардининг (1234 й.в.э.) ўғли ҳисобланади. Отасининг кўрсатмасига биноан Зайн ад-дин Боғдоддан Тошкентга кўчиб келади ва шу ерда суҳравардийя хонакосини (суфийлар даргоҳи) ташкил этади. Тимурнинг даврига келиб шайх Зайн ад-диннинг мозори (мусулмон авлиёси дафн этилган жой) ачинарли ҳолатга келган эди ва Амир Тимур уни тиклаб, чиройли мақбарага айлантирди. У мақбара ҳозир ҳам Кўкчада жойлашган қабристонда мавжуд.\nЯна бир гўзал тариҳий ёдгорлик – албатта Занги-ота комплекси. Амирнинг амри билан ясавийя таълимотининг шайҳи Занги-ота мозори ва унинг умр йўлдоши Анбар биби мозори (аёлларнинг ноёб зиёратгоҳ жойи) ободонлаштирлади, мақбаралар қурилди (албатта, бугунги кунга келиб давлатимиз раҳбари кўрсатмалари билан у ердаги зиёратгоҳ гузал ва замонавий тус олиб, янада ҳам кўркам бўлган).\nШу даврнинг ўзида Тимур Туркистонда Ахмад Ясави ёдгорлик комплексини ҳам бунёд эта бошлаган.\nАмир Тимур барпо этган ясавийя шайҳларининг мозорларини қурилиш навбатлари тўғрисида кўпгина афсоналар мавжуд. Уларнинг барининг мазмуни – битта авлиёга мозор қуриш бошланганида, кечаси буқа келиб уни бузиб кетган ва шундан кейин эса башорат келган. Башоратнинг мазмуни – олдин ушбу авлиёдан илгари ўтган, ёки унинг устози ҳисобланган авлиёнинг мозорини қуриш лозимлиги.\nШундай қилиб, афсоналарга кўра буқа Ахмад Ясавийга қурилаётган мозорни, то Занги-ота мозори қурилиши бошланмагунча бузган, ёки Занги-ота мозорини унинг устози Ахмад Ясави мозори қурилиши бошланмагунча бузиб келган, ёки Ахмад Ясавийнинг устози Арслон Бобо мозори курилгунга қадар унинг мозорини қуришга йўл қўймаган.\nАлбатта афсона ва ривоятлар аниқ ва ишончли манбаа ҳисобланмайди, лекин бўшлиқда ҳам пайдо бўлмайди. Ўрта аср манбааларининг таҳлили Арслон Бобо сиймоси билан боғлиқ Марказий Осиё ҳудудида тарқалган суфийлар урф-одатлари ва анъаналари Тошкентга қараган минтақада пайдо бўлиб, ривожланган ва шу ердан тарқалган деган ҳулоса чиқаришга ишончли ва етарли асос беради.\nЮқорида тилга олинган афсоналарнинг мазмуни устида фикр юритсак Тошкентга қилган ташрифлари орқали Амир Тимур ясавийя авлиёлари ҳақида билим топган ва шунинг натижасида Занги-ота ва Ахмад Ясавиларнинг гўзал мақбаралари қурилиб, муқаддас зиёратгоҳлар барпо этилган. Айтганча, Туркистондаги Хўжа Ахмад Ясавининг мақбараси Козоғистоннинг ЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси рўйхатига киритилган ягона меъморий ёдгорлиги.\nБундан ташқари ушбу афсоналар Амир Тимурнинг ясавийя тариқатининг асосий авлийёларининг маънавиятини тиклаш ва кучайтиришда ўйнаган тарихий оқилона ролининг тасдиғи ва далилларидан бири деса ҳам муболаға бўлмас.\nАмир Тимур ўз вақтида шундай зийраклик билан ясавийя тариқатига эътибор кўрсатмаганида ундан деярли бир аср кейин яшаган Хўжа Ахрорнинг фаолияти амалга оширилиши гумон остида бўлиши ҳам мумкин эди. Амир Тимурнинг шаҳарнинг маънавий қудратини оширишга қаратган эътибори 15 асрнинг иккинчи ярмида улкан дин ва сиёсат арбоби тошкентлик Хўжа Ахрор пайдо бўлишига объектив равишда шарт-шароитлар яратганини ишонч билан таъкидласак бўлади. 15 асрнинг иккинчи ярмида Хўжа Ахрор Самарқандга кўчиб боради тимуридлардан бири – Абу Сайиднинг ҳукмдорлик даврида асосий роллардан бирини ўйнайди ва бутун фаолиятини Амир Тимурдан ворис қолган империянинг яхлитлиги ва барқарорлигини сақлашга қаратади.\nҚисқа давр ичида Тошкентнинг геополитик марказ сифатидаги ўрни ва мақоми тикланади, куч топади ва ривожланади. Кейинчалик бу вазият Марказий Осиё тарихида улкан рол ўйнади, чунки 15 асрнинг катта сиёсат арбобига айланган Хўжа Ахрор ясавийия тариқатининг авлийёсининг силсиласини бошқа, шу даврга келиб суфий таълимотида катта кучга кирган хўжагон-нақшбандийя авлиёсининг силсиласи билан узвий боғлайди. Бу эса бир томондан шу даврнинг ажойиб афсонасини туғдиради, бошқа тарафдан эса маънавий равишда (демак – сиёсий ва ғоявий) Мовароуннахр, Хуросон ва Туркистондек улкан ҳудудларни яхлит давлат сифатида бирлаштиради. Шундай улкан, бутун минтақа тақдирини белгилаган бу воқеада Тошкент маънавий-ғоявий марказ ролини ўйнаган.\nШу муносабат билан яна бир аҳамиятли комплекс, ва муқаддас зиёратгоҳ ҳисобланган шайҳ Хованд-и Тохур (Хўжа Ахрорнинг она томонидан аждоди) мозорини эслатиб ўтмоқ даркор. Кейинчалик, 15 асрда мозор атрофида Қалдирғоч-бий ва Тошкент ҳукмдори Юнусхоннинг мозорларидан ташкил топган меъморий ёдгорлик шаклланган.\nАмир Тимурнинг Тошкенга бўлиб ўтган оҳирги ташрифи 1404 йилга тўғри келади. Ундан олдин улуғ ҳукмдор ўз империясини муайян қисмларини норасида набираларига тарқатган. Империянинг стратегик ҳудудининг марказига айланган Тошкент тўққиз яшар Улуғбекга инъом этилган.\nСоҳибқироннинг Тошкент тарихига қўшган ҳиссасини ўрганиш ва таҳлил қилиш тарихнинг ҳали очилмаган ёки кам ўрганилган саҳифаларини очишга имкон беради ва Тошкентнинг Ватанимиз тарихига қўшган улкан ва бетакрор ҳиссасини чуқур ўрганиб, уни тўғри баҳолашга ундайди.\nУшбу рисолани тайёрлашда академиклар Эдвард Ртвеладзе ва Юрий Буряков ҳамда тарих фанлари номзоди Маргарита Филанович ишларидан фойдаланилган.\nЎзбекистон шимолида ҳарорат кечаси 13-18 даражагача пасаяди


2016 ЙИЛ ИЮНЬ ОЙИНИНГ ЭНГ ЯХШИ КИНОФИЛЬМЛАРИ ТОП-5 ТАЛИГИ » PopCorn.uz - Шоу Бизнес олами хақиқати\n2016 ЙИЛ ИЮНЬ ОЙИНИНГ ЭНГ ЯХШИ КИНОФИЛЬМЛАРИ ТОП-5 ТАЛИГИ\nСана: 19.07.2016 1459\nЎзбек киноси кундан кунда ривожланиб янги картиналар билан бойиб бормоқда. Кинолар кўп, бу томошабинга танлаш имкониятини янада кенгайтиради. Бироқ, шундай картиналар борки, ғояси, кўтарилган мавзуси билан халқимизнинг диққат-эътиборини жалб этади. Ана шундай фильмларнинг қайси бири бугунги топ-5 таликка кира олди? Бу саволга жавобни албатта саҳифамизни ўқиб билиб олишингиз мумкин.\nРейтингимизнинг 5-поғонаси “Кўз ёшим 2” фильмига насиб этди. “Кўз ёшим” фильми катта экранларга чиққанидаёқ кўпчиликнинг эътиборини тортган. Томошабинларнинг баҳоси ва фикрларини инобатга олган ҳолда кино ижодкорлар “Кўз ёшим 2” фильмини яратишга аҳд қилишди ва халқимизга тақдим этишди. . Мазкур картина ҳам илк намойишидаёқ мухлислар қалбидан жой олган бўлиб, бугунги кунда топ-5 талигимизнинг 5-поғонасидан ўрин олди. 7-майдан юртимиз кинотеатрларида намойиш этилаётган фильм режиссёри Озод Шамс. Картинада бош ролларни Шавкат Комилов, Ситора Алимжонова, Севара Солиева ва Ойдин Юсупова ижро этган.\nТоп-5 таликнинг тўртинчи поғонасини “Йўқотилган жаннат” картинаси банд қилди. Режиссёр Дурдона Тўлаганова режиссёрлигида суратга олинган бу фильм ҳали ҳамон мухлислар эътиборида. Унда адашган, алданган бўлажак актрисанинг аччиқ қисмати тасвирланган. Бу фильмда бош ролларни Ситора Алимжонова, Dj Yamin, Суғдиёна Азимовалар ижро этган.\nРейтингимизнинг маркази “Мен ёлғончиман” картинаси жой олди. Беҳзод Жониев режиссёрлигида тасвирга олинган мазкур картинанинг оператори Умид Маликов, продюсер Дадахон Обидов. Бош ролларни Муҳаммадисо Абдулхайиров, Севара Солиева, Дадахон Обидов ижро этган. Бундан ташқари Жумадилла Раметов, Шоҳида Узоқова, Дилбар Икромова, Азиза Бегматова, Мадина Мухторова, Азиз Раметов, Бегзод Мирзаев ва бошқалар иштирок этган.\n“Тоштабиб” картинаси эса топ- 5 таликнинг иккинчи ўринини эгаллади. Жавлон Шодмонов режисёрлигида суратга туширилган фильмда соҳта табибчилик билан шуғулланиш оқибатлари, қайнона ва келин муносабатлари, ёлғоннинг охири ҳеч қачон яхшилик билан тугамаслиги атрофлича кўрсатиб берилган. Реал ҳаётдаги воқеалар комедия жанрида кулгу билан томошабинларга етказиб берилган.\nВаниҳоят биринчи ўрин – “Ваҳший”. Озод Шамс режисёрлигидаги фильмда бош ролларни Асал Шодиева, Мираброр Мирҳалилов, Жамила Ғофурова, Ҳамид Тошпўлатов ва Шоҳида Исмоиловалар ижро этишган. Мазкур картинада Асал Шодиевани сиз мутлақо кутилмаган образда кўришингиз мумкин.


Қандай қилиб Ўзбекистон бокс бўйича жаҳонда энг кучли мамлакатга айланди « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nҚандай қилиб Ўзбекистон бокс бўйича жаҳонда энг кучли мамлакатга айланди\n23 August 2016 - 22:15\nУчта олтин, жаъми еттита медал – камтарона мамлакат учун катта ютуқ.\nЎзбекистон Риода бўлиб ўтган Олимпиадада ҳақиқий сенсация натижага эришди – ушбу кичик ва камтарона мамлакат боксчилари 7 та медалга сазавор бўлишди, шулардан учтаси энг юқори ўринлар учун. Натижада Ўзбекистон бокс мусобақаларида қозонилган медаллар сони бўйича биринчи ўринни эгаллаб, шу вақтгача энг кучли дея эътироф этилиб келинаётган Кубани ортда қолдирди.\nЎтган тўрт йил ичида ўзбеклар ўз боксчилари билан нима қилганларини ҳеч бир спорт мутахассислари тушунишмаяпти. Чунки Ўзбекистон Лондондаги Олимпиадада яхши натижа кўрсата олмаган эди ва бор йўғи битта медалга сазовор бўлганди, у ҳам бўлса бронза. Қолаверса, Рио сафарига қадар ўзбек боксчилари қатнашган барча Олимпиада ўйинлари тарихида жаъми 7 та медал қозонишган (бир олтин ва 6 бронза). Шундай қилиб, бир мусобақада спортчилар ватандошлари охирги 20 йил ичида эришган натижадан кўпроқ ютуққа эришишди.\nБу қандай бўлиши мумкин? Ҳамма гап ишга йондашувда. Охирги йилларда Ўзбекистон Бокс Федерацияси боксни оммалаштириш ва чиндан ҳам миллий спорт турига айлантириш учун барча шароитларни яратди – ўзбек спортчилари иштирокидаги жангларини тўғридан тўғри, жонли эфирда олиб кўрсатиш бўйича телевидения билан шартнома имзоланди, Nike каби жаҳон бренди бўлган йирик ва яна бошқа кўрлаб ҳомийларни жалб қилиш борасида фаол ишлар олиб борилди.\nТелевидения бўйлаб жонли эфирга узатиш ва ҳомийларни жалб қилиш, спортчиларни тайёрлаш учун сарфланадиган маблағлар ҳажмини оширишга ёрдам берди, бу эса ўз ўрнида натижаларга ижобий таъсир кўрсатди. 2015 йилги Бокс бўйича Осиё чемпионатида Ўзбекистон икки олтин ва уч кумуш медал қозонишга муваффақ бўлди, оқибатда умумий эришилган натижалар бўйича фақатгина 5 та олтинга сазовор бўлган Қозоғистон терма жамоасидан кейинги ўринни эгаллашди. Ўша вақтдаёқ бугунги ўзбек боксчилари авлоди Риода фақат медаллар учун эмас, балки ғалаба учун ҳам кураша олишлари маълум эди. Аммо, ўша йили Қатарда бўлиб ўтган Жаҳон чемпионатида Ўзбекистон лидерлар орасидан жой эгаллай олмади – гарчи 3 кумуш ва 3 та бронза олган бўлсада, жамоа ғалабасиз қолди.\nБироқ Риода ҳар бир ўзбек спортчиси ғалаба учун қўлдан келганича курашди. Балки молиявий мотивация ўз ролини ўйнагандир, чунки Ўзбекистон президенти барча медал соҳибларига мисли кўринмаган миқдорда пул мукофотларини ваъда қилди: Олимпиаданинг олтин меддаллари совриндорларига 200 минг доллар, кумуш медал совриндорларига – 100 минг, ва бронза медал совриндорларига эса – 75 минг доллар.\nҲозирча тушунарсиз, ўзбек бокси ютуғига қандай муносабатда бўлиш керак – бошлангани каби тезда тугайдиган мўжизага бўлгани кабими, ёки бокс дунёсида пайдо бўлган янги грандга кабими. Аммо нима бўлганда ҳам қардош халқ учун хурсанд бўлиб, унга эришилган марраларда тўхтаб қолмасликни тилаб қоламиз.\nРусчадан ЎХҲ таржимаси


17:48, 16.09.2020 // 16868\n«Бу ташкилот Ўзбекистон мустақиллигига таъсир ўтказмайди». Ташқи меҳнат миграцияси — Россия ИИВнинг Ўзбекистонда очиладиган паспорт-виза хизмати ваколатхонаси ҳақида\nЎзбекистонда очиладиган Россия ИИВ паспорт-виза хизмати ваколатхонаси фақат иш патенти бериш билан шуғулланади, унинг паспорт тизимига алоқаси йўқ. Бу ҳақда 16 сентябрь куни АОКАда ўтказилган матбуот анжуманида Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги бошлиғи Муҳаммадзокир Маматхонов айтиб ўтди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев «Хавфсиз, тартибли ва қонуний меҳнат миграцияси тизимини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорни имзолади. Ҳужжатда 2021 йил 1 январга қадар Ўзбекистонда Россия Ички ишлар вазирлигининг паспорт-виза хизмати ваколатхонаси очилиши белгиланган.\nМатбуот анжуманида «Дарё» мухбири Ўзбекистонда Россия ИИВнинг паспорт-виза хизмати ваколатхонаси очилиши қанчалик мақсадга мувофиқлиги, ижтимоий тармоқларда ушбу ҳолат турли хавотирларга сабаб бўлаётгани ҳақидаги савол билан Ташқи меҳнат миграцияси мутасаддиларига мурожаат қилди.\nТашқи меҳнат миграцияси агентлиги раҳбари хавотирга ўрин йўқлигини таъкидлади.\nУшбу хизматнинг йўлга қўйилиши паспорт тизимига умуман алоқадор эмас. Россия Ички ишлар вазирлигининг паспорт-виза хизмати ваколатхонаси мустақиллигимизга, паспорт тизимимизга таъсир ўтказмайди. Шу боис одамларда хавотир уйғонмасин. Бу ташкилот Россиядаги ўзбек мигрантларга ишлаш рухсатини, яъни патент беради холос.\nФуқароларимиз Россияга борганида, патент олиш учун тегишли ташкилотларга тўғридан-тўғри мурожаат қилмайди, аксинча, «хизмат кўрсатамиз» дея таклиф билдирувчи ўртакашларга ишонади. Натижада кўп маблағ сарфлаб, сарсон бўляпти. Афсуски, тил билмасдан қийналаётган, фирибгарларга алданиб қолаётганлар ҳам бор.\nШу ўринда таъкидлаш жоизки, Ўзбекистонга ишлаш учун келган хорижликлар ёки Ўзбекистонда вақтинча яшаётган одамлар паспорт-виза режимимиздан албатта рўйхатдан ўтади. Шунингдек, белгиланган миқдордаги тўловни амалга ошириб, агентлигимиздан ишлаш учун рухсатнома сотиб олади.\nМазкур тартиб бутун дунёда мавжуд. Фақат тўлов тизими турлича — айрим мамлакатларда тўлов иш берувчи томонидан амалга оширилади, баъзиларида эса ишчининг ўзи тўлайди.\nМуҳаммадзокир Маматхонов, Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги бошлиғи\nМавзуга доир: Ўзбекистонда яратилаётган хавфсиз, қонуний меҳнат миграция тизимига 300 млрд сўм маблағ ажратилди\n15:34 Кеча // 84948\n12:23 Кеча // 82542


Маънавият 20.08.2019 166\nИлм - дунёдаги энг қудратли куч. У кишиларни камолот сари етакловчи, инсоният тараққиётини таъминловчи асосий омилдир. Илмга эса китоб, ўқиш ва уқиш орқали эришилади. Бу турли макон ва замонларда яшаб ижод қилган файласуфлар, олимлар, ижодкорлар томонидан ҳам бирдек эътироф этилган. Қуйида ана шундай фикрлардан энг сараларини тўпладик.\nКитоб инсоният ижодиётининг чинакам ҳайратланарли ва эътиборга лойиқ белгисидир. Китобларда кечмиш замонларнинг ақл-идроки яшайди, ҳоки-тупроқлари туш сингари аллақачонлар тўзғиб кетган одамларнинг овози бурро ва аниқ янграб туради. Инсоният яратган, қайта-қайта ўйлаб кўрган ва у эришган нарсаларнинг бари - худди сеҳрли сандиқдай китоблар саҳифасида сақланиб қолган.\nТомас Карлейль,инглиз адиби, тарихчи ва файласуф\nКитоб (битиг) барча бунёдкорлик, яратувчилик ва ақл-идрокнинг, илму донишнинг асосидир. Ҳаётни ўргатувчи мураббийдир.\nКитоблар орзу-истак туғдиради, уни ҳаётга чорлайди, кишини фикрлашга мажбур этади, муҳокамаларда мустақил бўлиш қобилиятини тарбиялайди.\nСтанислав Струмилин, украин иқтисодчиси\nКитоб ҳар қандай билимнинг жони ва юраги, ҳар қандай фаннинг ибтидосидир.\nСтефан Цвейг, австриялик адиб ва журналист\nМушоҳада юритмай туриб, қанча кўп ўқисангиз, шунча кўп билаётганга ўхшайверасиз, агар ўқиётганда қанчалик кўп мушоҳада юритсангиз, шу қадар оз нарса билишингизни аниқроқ ҳис этасиз.\nВольтер, француз файласуфи\nДунёда ўқийдиган китоблар жуда кўп. Энг бахтли китобхон керакли китобларни танлаб ўқий оладиган китобхондир.\n… Ҳамма нарсани ўқийвериш ярамайди, дилда туғилган саволларга жавоб бера оладиган китобларнигина ўқиш керак.\nЛев Толстой, рус адиби\nКитоб бўлмаса, китобдан ёғилиб турган зиё бўлмаса, инсон тараққиётнинг ҳозирги ёруғ чўққисига етмас эди.\nБобокалонларимиз китоб топишга қийналар эдилар, ҳозир эса биз китоб танлашга қийналамиз. Мутолаа учун жуда зийрак бўлмоқ керак.\nЖон Леббок, инглиз дидактик ёзувчиси\nАгар китоб юракда жасорат ва олижанобликни уйғотиб, қалбга кўтаринкилик бахш этса, уни айни ўша туйғулар билан баҳоланг: бу санъаткор қўли билан яратилган чинакам асардир.\nЖан де Лабрюйер, француз ахлоқшуноси\nМутолаа инсонни билимдонлик сари, суҳбат топқирлик сари етаклайди.\nФрэнсис Бэкон, инглиз файласуфи\nКим китобни севса, у ҳеч қачон содиқ дўсти, халоскор маслаҳатгўйи, қувноқ биродари, ҳақиқий юпатувчиси йўқлигини сезмайди. Ўқиш, ўрганиш, фикр юритиш билан одам ўзини беихтиёр овутади ва бўш вақтини тақдирнинг барча кутилмаган ҳолларида ҳам кўнгилли ўтказади.\nИсаак Барроу, инглиз олими\nИлмий адабиёт кишиларни жаҳолатдан, нафис адабиёт эса дағаллик ва разилликдан халос этади.\nЧернишевский, рус файласуфи\nМутолаанинг уч хили мавжуд: биринчиси, ўқиб тушунмаслик, иккинчиси, ўқиб тушуниш, учинчиси, ўқиш ва ҳатто ёзилмаган нарсани ҳам англаб етиш.\nЯков Борисович Княжнин, рус драматурги\nАгар биз билим орттириш ниятида китоб ўқир эканмиз, шошмай ўқишимиз, китобларда учрайдиган жами бизга нотаниш, ўрганишни истаган нарсаларимизни ёзиб боришимиз даркор.\nЭмиль Фаге, француз адабиётшуноси\nГулноза ХОЛМУРОДОВА тўплади.


17:10 / 16.10.2020\n«Ўзбекгидроэнерго» АЖ томонидан Тошкент вилояти Бўстонлиқ туманининг Тяншань тоғ тизмаларидан оқиб ўтувчи Чотқол дарёсида Қуйи Чотқол ГЭСнинг қурилиш ишлари 2019 йил август ойида бошланган бўлиб, ГЭС лойиҳаси «Гидропроект» АЖ томонидан ишлаб чиқилган.\n«Ўзбекгидроэнерго» АЖ матбуот хизмати берган маълумотга кўра, лойиҳанинг умумий қиймати 125 487,33 минг еврони ташкил этиб, улардан 47 631,17 минг евро миқдоридаги маблағни асосий гидрокучланишли ва ёрдамчи асбоб-ускуналарни харид қилиш учун йўналтириш белгиланган.\nБуюртмачининг қолган харажатлари 8 995,57 минг еврога баҳоланган. Шунингдек, қурилиш-монтаж ишлари учун 68 860,59 минг евро миқдорида маблағ ажратиш режалаштирилган.\n«Ҳозирги кунда, янги гидроиншоотда иккита янги 80 ва 100 тоннали кўприклар бунёд этилиб, фойдаланишга топширилди. Замонавий стандартлар асосида мустаҳкам барпо этилган ушбу кўприклар асрлар давомида халқимиз фаровонлиги йўлида хизмат қилиши шубҳасиздир», – дейилади хабарда.\nҚайд этилишича, ГЭСда кўчма бетон заводи қурилган бўлиб, соатига 60 куб, кунига 400-600 куб тайёр бетон қоришмалари ГЭСда олиб борилаётган қурилиш ишларига етказиб берилмоқда. Шунингдек, қурувчилар томонидан ГЭСнинг асосий 438 метрли сув туннели битказилиб, ҳозирда бетонлаш ишлари амалга оширилмоқда.\n«Шунингдек, ГЭС ҳудудида Россия Федерациясининг етакчи компанияси «Силовые машины» томонидан ГЭС учун зарур асбоб-ускуналарни бутлаш учун металл базаси бунёд этилмоқда. Мазкур базада компания томонидан келтирилган барча зарурий маҳсулотлар маҳаллийлаштириш асосида ГЭСнинг ўзида ишлов берилади ҳамда ишлаб чиқарилади», – деб маълум қилмоқда «Ўзбекгидроэнерго».\nРежага биноан, Қуйи Чотқол ГЭСни 60 ой давомида, яъни 2019–2024 йилларда қуриб, эксплуатацияга топшириш белгиланган.\nГЭСда ҳар бири 19 МВт бўлган 4 та гидроагрегат ўрнатиш мўлжалланган. Иншоотнинг ўрнатилган қуввати 76 МВт бўлиб, йиллик ўртача электр энергия ишлаб чиқариш ҳажми 282,0 млн. кВт.соат га тенг. Унинг асосий асбоб-ускуналари норматив муддатларга кўра 40 йилгача хизмат қилиши мумкин, амалда эса улар 80 йилгача ҳам ишлайди.\n«Яна бир ижобий томони, ГЭСнинг тўлиқ ишга туширилиши 91,28 млн. м3 гача табиий газни иқтисод қилиш имкониятини беради.\nБугун 16 октябрь «Ўзбекгидроэнерго» АЖ раҳбарлари томонидан Қуйи Чотқол ГЭС қурилиш объектида навбатдаги ташкилий-амалий йиғилиш ташкил этилди. Йиғилишда янги қурилаётган ГЭСда олиб борилаётган қурилиш жараёнлари чуқур таҳлил этилди.\nГЭС ҳудудида олиб борилаётган қидирув ишлари учун замонавий геология-қидирув ишлари олиб борувчи, босим остида ишловчи ишлаб чиқариш динамик зондлаш ускунаси олиб келинди. Мазкур ускуна орқали 140-150 метр ер остидаги геология-қидирув ишлари олиб борилмоқда.\nҲисоб-китобларга қараганда, янги ГЭС ишга туширилгач, унинг мамлакат ички ялпи маҳсулотдаги улуши ўртача 25 477,8 минг еврони ташкил қилади ҳамда 100 мингга яқин уй хўжалигини табиий жиҳатдан тоза электр энергия билан таъминлашга хизмат қилади», – дейилади «Ўзбекгидроэнерго» АЖ матбуот хизмати 16 октябрь куни Kun.uz'га тақдим этган ахборотда.\n18:00 / 06.04.2021\n«Ўзбекгидроэнерго» ва «Росэксимбанк» ўртасида янги ГЭСларни қуриш борасида келишув имзоланди\n18:40 / 05.04.2021\nСурхондарёда “Зарчоб-1” кичик ГЭС ишга туширилди: 240 минг аҳолининг электр энергияга бўлган эҳтиёжи қондирилади\n“Ўзбекгидроэнерго” АЖ республикадаги ишлаб чиқарувчи корхоналар орасида биринчи бўлиб “Fitch Ratings” халқаро агентлигининг кредит рейтингига эга бўлди


Барчага бир хил стипeндия ёхуд хонликлар даврида талабалар қандай таъминланган?\nБарчага бир хил стипeндия ёхуд хонликлар...\n29.09.2019 19:03 0 3295\nЛотинча «stipendium» — «тўлов» маъносини англатувчи сўз бугун барчанинг қулоғига таниш. Ўзбек тилида оммалашгунга қадар унинг ўрнида нафақа сўзидан фойдаланилган.\nҲозирда олий ва ўрта махсус ўқув юртларининг кундузги бўлимлари талаба ва ўқувчиларига, докторантларга, махсус курсларнинг тингловчиларига ҳар ойда бериб туриладиган бу турдаги ҳақ, маош ижтимоий ҳаётимизга яқинда кириб келгандек. Аслида ҳам шундайми? Албатта, йўқ.\nМусулмонларнинг ўрта ва олий ўқув юрти ҳисобланган мадрасалар ҳозирги университетларнинг ўтмишдоши экани барчага маълум. Номи араб тилидаги дараса – ўрганмоқ сўзидан олинган мадрасаларда минг йиллар давомида миллий зиёлилар тайёрланган. Мадраса талабалари эса муллаваччалар деб аталган.\nМадраса муассислари уни таъминлаш учун махсус мол-мулк – вақф ажратишган. Айнан ушбу мулклардан олинган фойда талабалар учун нафақа – стипендия тўлашга ҳам сарфланган. Қуйида тарихимизнинг XVIII–XX  асрларида стипендиялар билан боғлиқ айрим жиҳатларга эътибор қаратсак.\nАМИР ОЛИМХОН ТАЛАБАЛАРНИ ТАЪМИНЛАБ ТУРГАН\nXIX аср охири – ХХ аср бошларида Бухоро амирлиги мадрасаларида талабаларга бериладиган таъминот – нафақа миқдори мадрасанинг вақф мулки даромадига боғлиқ бўлган. Шунинг учун ҳам у турли мадрасаларда турлича миқдорда тўланган.\nАмирлик мадрасаларида фақат нафақа – стипендия билан чекланмасдан талабаларга ўқиш учун маълум даражада минимал шароит ҳам яратилган: ҳужраларда ўқиш ва ёзиш учун шам, ерга тўшаш учун бўйра (тозаланган қамиш чўпидан тўқилган тўшама) берилган. Ҳаттоки қиш кунларида таҳорат қилиш учун ҳаммомлардан иссиқ сув келтирилган.\nМадраса талабалари учун ҳайит байрамларида катта зиёфат берилган, Рамазон ойида эса уларга кучли калорияга эга овқатлар бериб турилган. Бундан ташқари, талабалар ўзларининг сарф-харажатлари учун мадрасага бириктирилган вақф мулки даромадларидан ишлатишлари ҳам мумкин бўлган. Бироқ буни вақфнома (ҳужжат)да қайд этиш шарт бўлган.\nМоддий жиҳатдан таъминланган оилаларнинг фарзандлари четдан маблағ олмасдан таҳсил олишган. Тарихчи Феруза Бобожонованинг қайд этишича, мадрасанинг баъзи талабалари амир ҳукумати стипендияси билан ҳам таъминланган. Бухоронинг сўнгги амири Саид Олимхон (ҳукмронлиги: 1910–1920 йиллар) ўзи қурдирган мадраса талабаларини моддий жиҳатдан таъминлаб турган.\nЎз тадқиқот ишида Феруза Бобожонова, шунингдек, Бухоро амирлиги мадрасаларида таҳсил олган талабаларнинг тўрт манба асосида кун кечирганини таъкидлайди: биринчи – вақф даромади ҳисобидан; иккинчи – ёз ойларида ўзининг ўқитувчилик фаолияти ҳисобидан; учинчи – отасининг мол-мулки ҳисобидан; тўртинчи манба эса давлат таъминоти – стипендия ҳисобидан.\nБу ўринда амирлик мадрасаларидаги иқтидорли талабалар ҳам эътибордан четда қолмаган. Мадрасадаги фанларни ўзлаштиришда, шунингдек, таълим-тарбияда ўзини кўрсатган талабаларга давлат стипендиялари тўланган. Бундай стипендия – даҳяк, яъни ўндан бир деб аталган. Унга сазовор бўлган стипендиатларни эса даҳякхўрлар дейишган.\nУшбу стипендия ўз-ўзидан берилмаган. Унинг соҳибига айланиш учун даъвогарлар махсус имтиҳондан ўтишган. Даҳяк олиш учун араб тили ва шариат қоидаларидан имтиҳон топширилган. Унинг натижалари эса шахсан амирга тақдим этилган.\nБуни қарангки, Бухоро амирлигидаги мадраса талабалари ўқиш учун, ҳужраларда яшаш учун, кутубхона китобларидан фойдаланиш учун пул тўлашмаган. Буларнинг барчаси талабалар учун текин бўлиб, мадрасага ажратилган вақф ҳисобидан амалга оширилган.\nСТИПEНДИЯ ОЛИШДАН МАҲРУМ ЭТИЛГАНЛАР\nМанбаларда қайд этилишича, 1776 йилда Бухоро амирлигида бунёд этилган 28 ҳужрали Ғозиён мадрасасида талабанинг дарсларни ўзлаштириш соҳасида таълим дастурининг бажарилмай қолган қисми аниқланиб турилган. Ушбу ҳолатда Бухоро амирлиги талабаларига қандай жазо қўлланган?\nБундай талабаларнинг ўқиш натижалари қониқарсиз деб баҳоланган. Ҳаттоки улар мадраса ҳужрасида яшаш ҳуқуқидан маҳрум этилган ҳамда уларга нафақа – стипендия бериш тўхтатилган.\nБу каби ҳолат бошқа мадрасаларда ҳам бўлган. Яна бир жазо чораси сифатида агар талаба бир ҳафта давомида дарсларга узрли сабабларсиз қатнашмаса, унинг нафақаси тегишли миқдорда камайтирилган. Янада қатъий чоралар ҳам бўлган. Башарти талаба мадрасага олти ой давомида келмаса, у нафақа олиш ҳуқуқидан бутунлай маҳрум этилган.\nКўриниб турганидек, бу ҳолатда жазолар асосан моддий усулда қўлланилган. Манбаларда гуноҳкорларга моддий жазо билан бирга керакли ўринларда маъмурий жазо чоралари қўлланилгани ҳақида ҳам маълумотлар учрайди.\nҚЎҚОН ХОНЛИГИДА ТАЛАБАЛАР ТАЪМИНОТИ\nҚўқон хонлигининг пойтахтида 1842 йилги маълумотларга кўра 15 та мадраса мавжуд бўлган. Қўқон хони Муҳаммад Алихон (ҳукмронлиги: 1821–1842)нинг вазири Маҳмуд дастурхончи томонидан 1839–1840 йилларда Андижонда қурилган мадрасанинг ўзи суғориладиган 384 гектар ерга эгалик қилган. Унинг таркибидаги 25 та ҳужрада мадраса таълими олиб борилган.\nБу ерда вақф мулкларидан, айниқса, ерлардан тушган даромад катта бўлгани учун мадраса мударриси, бошқа хизматчилар нисбатан юқори миқдорда маош олган, талабаларнинг нафақаси – стипендияси ҳам катта бўлган. Бу – мадраса ходимлари, талабаларнинг моддий жиҳатдан яхши таъминланиши, қўшимча даромад изламасдан, ўқишни яхши ташкил қилиши имконини берган.\nҚўқондаги Норбўтахон мадрасасига 19 та савдо дўкони ва битта карвонсарой вақф қилинган. 57 ҳужрадан иборат мазкур мадрасада 120 га яқин киши таҳсил олиб, уларга етти нафар мударрис сабоқ берган. ХIХ асрда мадрасадаги юқори босқич талабалари 16 рубль, ўрта босқич талабалари 8 рубль, қуйи босқич талабалари эса 4 рублдан стипендия олганликлари архив ҳужжатларида қайд этилган.\nХИВА ХОНЛИГИДА ТАЛАБАГА ҒАЛЛА БEРИЛГАН\nСовет давридаги тадқиқотларда мадрасаларда таҳсил олиш пуллик эди, камбағал кишиларнинг болалари саводсиз бўлиб қолиб кетишарди, деган маълумотлар кўп учрайди. Бу қанчалик ҳақиқатга яқин? Аслида ҳам шундай бўлганми?\nБугунги кундаги тадқиқотлар бунинг аксини кўрсатмоқда. А. Абдурасуловнинг маълумотларига кўра, мадрасалардаги аксари талабаларга ҳатто нафақа – стипендия ҳам тўланган, яъни ғалла тақсимлаб берилган. Хива хонлигидаги мадраса талабаларига берилган мазкур ғалла ҳам қўшни давлатлардаги каби вақф ерлари ҳисобидан берилган.\nБАРЧАГА БИР ХИЛ СТИПEНДИЯ\nЮқоридагилардан аён бўладики, Ўрта Осиёда Россия империяси босқинига қадар мадраса талабаларига сезиларли миқдордаги маблағлар тўланган. Бироқ 1865 йилдан сўнг нафақалар – стипендиялар йиллик 3–4 рублга тушиб қолди.\nБу шунчалик кам эдики, ўш пайтда ҳатто маҳбусларни сақлаб туриш учун ажратилган маблағдан-да ортда қоларди. Шунинг учун ҳам мустамлакачилик даврида мадрасаларда мусулмон илмини ўрганишни истовчилар тобора камайиб борди.\nМадраса таълимидаги ўзгаришлар бу билан тўхтаб қолмади, балки ўзгаришда давом этди. ХХ асрнинг 20 йилларига келиб, мадрасанинг барча хизматчилари белгиланган миқдорда ҳар ой вақф маблағидан хизмат ҳақи олиб, маош олганига имзо чекиши шарт бўлди.\nМуллаваччалар – талабаларнинг барчаси ўқиш босқичи қандай бўлишидан қатъи назар, бир хил тақсимланадиган нафақа – стипендия ҳисобидан умумий қозондан озиқ-овқат, кийим-кечак билан таъминланадиган бўлди. Фақат нафақа – стипендиянинг қолдиғи (агар юқорида келтирилганлардан ортиб қолса) талабанинг қўлига бериларди, холос.\nШУ ЎРИНДА МАЪЛУМОТ\nСтипендиялар умумий ўрта таълим ўқув юртлари – гимназияларда ҳам берилган. 1876 йили Тошкентда ўғил ва қиз болалар учун рус прогимназиялари (тўлиқсиз гимназиялар) очилиб, улар 1881 йилда гимназияга айлантирилди.\n1882–1883-ўқув йилида Тошкент ўғил болалар гимназиясида аълочи ўқувчиларга Педагогик кенгаш томонидан моддий кўмак бериш тизими жорий этилди.\nРоссия императори Александр II (ҳукмронлиги: 1851–1881)нинг 1868 йил 13 март ва 26 декабрдаги қарорларига асосан, 1885 йили Тошкент қизлар гимназияси ўқувчиларидан 10 нафари махсус стипендия оладиган ва 15 нафари эса иккинчи йилга ўқиш учун тўланадиган ҳақлардан озод этиладиган бўлди.\nЎрта махсус ўқув юртларининг бир тури бўлган семинарияларда ҳам стипендия берилган. 1879 йилда Тошкентда ташкил этилган Туркистон ўқитувчилар семинарияси ўқувчилари учун давлат, хусусий ва жамоат стипендиялари жорий этилган.\nИмператор Александр II номидаги стипендия, генерал-адютант Алексей Николаевич Куропаткин номидаги стипендиялар шулар жумласидан. Улар 190 рубль миқдорида тўланган.\nКЎМАК УЧУН БEРИЛГАН СТИПEНДИЯЛАР\n1902 йил 12 майда Тошкентда тузилган «Ёрдам» мусулмон жамияти ўрта ва олий ўқув юртларида таълим олишни давом эттираётган талабаларга стипендиялар таъсис этиш ишларини ҳам амалга оширган. Унга фақат эркаклар аъзо бўлса-да, исломдан бошқа дин вакиллари ҳам киритилган.\n1923 йил туркистонлик жадидларнинг «Кўмак» ташкилоти орқали 13 нафар ёшлар Германияга ўқишга юборилган. Улар орасида биринчи ўзбек қизи Хайринисо Мажитхонова ҳам бор эди. Германияда таҳсил олаётган туркистонлик талабалар Туркистон Республикаси Марказий Ижроия Қўмитаси томонидан стипендия билан таъминланган.\n1936 йилда очилган Тошкент Давлат Консерваториясининг дастлабки ўқув йилида 64 нафар талаба таҳсил олди. Биринчи йилдаёқ уларнинг 20 нафарига 107 рублдан стипендия берилди.\nСовет ҳукмронлиги даврида кўплаб йиллар давомида стипендиялар оширилмасдан келинди. У иккинчи даражали масалалар қаторидан жой олди. Мамлакат даромади ўсиб борган бўлса-да, стипендиялар миқдорлари кўп ҳолларда ўзгаришсиз қолдирилди.\nТарихчи олим Абу Бакр Наршахий (яшаган йиллари: 899–959)нинг «Бухоро тарихи» асарида 937 йилги ёнғинда зарар кўргани тилга олинган «Фаржак» мадрасаси Ўрта Осиёдаги дастлабки мадрасалардан бири ҳисобланади. Демак, юртимиз олий таълимининг тарихи минг йилларга бориб тақалади.\nГарчи мазкур мадрасалар Европада кейинчалик урфга айланган университет номи билан аталмаган, уларда асосан диний билимлар берилган бўлса-да, уни битирганлар олий маълумотли мақомга эга бўлганлар. Уларнинг хон мадрасалари, эшон мадрасалари, хусусий мадрасалар каби турлари бўлган.\nМадрасалар моддий таъминотини кучайтириш мақсадида унинг муассислари бундай муассасага махсус мулк – вақф ажратишгани кўплаб мадрасаларнинг моддий жиҳатдан юксалишига сабаб бўлган. Натижада унда таҳсил олувчилар – муллаваччалар учун ҳам етарлича шароитлар яратилган.\nЮқорида Бухоро амирлиги мисолида вақф ерларидан олинган даромаднинг талабаларга стипендия тарзида берилгани, бу каби тизим унга ёндош Хива ва Қўқон хонликларида ҳам мавжуд бўлгани ҳақида сўз юритилди. Ҳа, ўрта аср талабалари ҳам ўз иқтидорларига яраша стипендия олишган.\nМазкур нафақалар талабаларнинг илмдан бошқа нарса ҳақида бош қотирмасликларини таъминлаган. Ўзига хос рағбат ва эътироф вазифасини бажарган. Юқорироқ стипендия олиш илинжидаги талабалар ўз устида янада кучлироқ ишлаганлар.\nТаълим 21/02, 15:25\nТалабалар «Ёшлар аудиторияси»да интернет, фотокамера ва овоз ёзиш студиясидан текин фойдаланади\nЖамият 18/02, 20:13\nЖамият 29/01, 13:29


СОҒЛОМ ВА БАХТЛИ ОИЛА – ЖАМИЯТ ТАЯНЧИ - Ўзбекистон овози газетаси\nИнсон чинакам бахт-саодатни оиласидан топади. Ёш авлоднинг баркамол бўлиб улғайишида оиладаги муҳит ва тарбия муҳим ўрин тутади. Шу боис мамлакатимизда оилаларни мустаҳкамлашга, уларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини муҳофаза қилишга алоҳида эътибор қаратиляпти.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатаси Меҳнат ва ижтимоий масалалар қўмитаси томонидан ташкил этилган давра суҳбатида шу ҳақда фикр алмашилди. Унда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, мутасадди ташкилотлар масъул ходимлари иштирок этди.\n— Истиқлол йилларида мазкур йўналишда 10 дан ортиқ қонун ҳужжатларининг ҳаётга татбиқ этилгани, шунингдек, соҳага оид 100 дан зиёд фармон ва қарорлар қабул қилингани юртимизда оиланинг ҳуқуқий асослари яратилганлигини кўрсатмоқда.\nАҳоли, айниқса, фарзандларимиз саломатлигини асраш борасида кейинги йилларда қатор қонунлар қабул қилинди, айримларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди. Хусусан, «Йод етишмаслиги касалликлари профилактикаси тўғрисида»ги қонунга киритилган ўзгартишлар йод етишмаслиги оқибатида келиб чиқадиган касалликларнинг олдини олишда муҳим аҳамият касб этмоқда. «Жисмоний тарбия ва спорт тўғрисида»ги қонуннинг қабул қилиниши мамлакатимизда спорт, жумладан, болалар спортини янада ривожлантириш, шу орқали келажак авлод саломатлигини мустаҳкамлаш йўлида навбатдаги муҳим қадам бўлди.\nМаҳмуда КАТТАХЎЖАЕВА, Республика аҳоли репродуктив саломатлик маркази директори, профессор:\n— Соғлом ва баркамол авлодни вояга етказишда оила, оналик ва болаликни ҳимоя қилиш масаласи биринчи ўринда туради. Ўтган давр мобайнида «Соғлом она — соғлом бола» ғоясини ўзида мужассам этган дастурлар асосида кенг қўламли чора-тадбирлар ишлаб чиқилиб, ҳаётга татбиқ этилди. Натижада скрининг, перинатал ва репродуктив марказлар каби янги, замонавий тиббиёт муассасалари ҳамда уларнинг ҳудудий филиаллари фаолияти йўлга қўйилди.\nРеспубликамизда кейинги 10 йилда туғма нуқсони бўлган болалар сони 1,3 баробарга, 6-15 ёшли ўғил-қизлар орасида ўткир юқумли касалликлар 34,4, пневмонияга чалиниш 49,7, бронхит 32,8, сколиоз билан касалланиш 32,7 фоизга камайди.\n2014-2018 йилларда Ўзбекистонда аҳолининг репродуктив саломатлигини янада мустаҳкамлаш, оналар, болалар ва ўсмирлар соғлиғини муҳофаза қилиш Давлат дастури асосида аҳоли репродуктив саломатлигини мустаҳкамлаш, сифатли тиббий хизматлардан кенг ва тенг фойдаланишни таъминлаш, тиббий кадрлар салоҳиятини ошириш бўйича тизимли ишлар амалга оширилди.\nАммо олдимизда янада муҳим вазифалар турибди. Хусусан, оила, оналик ва болаликни ҳимоя қилишга оид ҳуқуқий базани янада такомиллаштириш, олис ва чекка ҳудудларда, мураккаб иқлим шароитида яшаётган аҳоли, аввало, аёллар ва болалар учун ижтимоий, маиший, тиббий шароитларни яхшилаш, фертил ёшдаги аёллар, ўсмир қизлар ва болаларни соғломлаштириш тадбирларини изчил давом эттириш зарур, деб ўйлайман.\nДавра суҳбатида депутатлар ва мутахассислар соҳага оид қонунчиликни такомиллаштириш масалалари юзасидан ўз фикр-мулоҳазаларини билдиришди.


Тег: Ливая | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nҚаззофийнинг ер ости "дарё"ларини қуритишди...\nСаҳрои Кабирнинг деярли марказида жойлашган Ливия сайёрамиздаги энг қуруқ ва иссиқ жойлардан бири ҳисобланади. Мамлакатнинг атиги 5 фоиз ҳудудигагина қишлоқ хўжалиги учун етарлича ёмғир ёғади. Ливия шаҳарлари Ўрта ер денгизи бўйида жойлашган бўлиб...\n31080 21:30 15.02.2021\nЛивияда юзлаб киши бедарак йўқолган\n“Хьюман райтс вотч” ташкилоти Ливия пойтахти Триполи яқинидаги Тархуна шаҳарчасида камида 338 киши бедарак йўқолганини маълум қилди.\n458 14:15 08.01.2021\nУчинчи жаҳон уруши қаердан бошланиши мумкинлиги маълум қилинди\n“Францияда исломга ўрин йўқ!”\nАброр Мухтор Али домлага таъзиянома\nБошлиқнинг “намоз ўқимасликни назорат” қилиши қонунийми?\nҚизлар муҳтож қолмасин\nЯҳудийлик ва насронийликда фоизга нисбатан муносабат\nАлвидо, Ватан! Аҳдга вафо этамиз\nХиёнатдан омон қолмаган Омон полвон\nРақсга тушишни ёқтирмайдиган одамлар мамлакати


“ЭРК” яқинда Ўзбекистоннинг сиёсий аренасига чиқажак « O'zbekiston ERK Demokratik Partiyasi\n“ЭРК” яқинда Ўзбекистоннинг сиёсий аренасига чиқажак\n26 June 2013 - 10:13\nЎзбекистон аҳли мана 23 йилдирки, ўзига хос ва ўзига мос режимда яшамоқда. Яъни, порахўр оладиган порасига, камбағал камбағаллигига ва оддий фуқаро эса тенгсизликка, адолатсизликка кўниккан ҳолда.\nМамлакат ичкарисига, мардикорлардан тушаётган катта миқдорда валюта, истеъмол бозорида айланаяпти. Мамлакатдаги бу факт фуқароларимизнинг истеъмол молларга бўлган харид имкониятини ошираяпти. Мардикорнинг четдан юбораётган жўнатмаларининг ҳақиқий ҳисоби, йилига $10 миллиарддан кўпроқ. Бундай молиявий имкониятга эга бўлган мамлакат аҳлини, ёмон яшайди дейиш ноўриндир. Унинг устига, валюта халқимизнинг қўлидан ўтиб, кейин умумий бозорга тушаяпти.\nХалқимизнинг яхши хусусиятларидан бири, шахсий пулига тежамкорлиги ва пулни керак вақтда ва керак мақсадда ишлата билишидадир. Келажакда, мамлакатни тараққиёт йўлига бошлайдиган иқтисодчи-тадқиқотчилар, халқимизнинг бу хусусиятларини, ўз лойиҳаларида акс эттирадилар, деган умиддаман.\nМиллатимиз охирги 100 йилдан кўпроқ вақт давомида, чор Россияси ва коммунистлар зулмида яшади. Энди халқ Каримовлар оиласи манфаатлари учун мамлакатда амалга оширилаётган зулм остида яшамоқда.\nМиллийлиги ислом билан чамбарчас боғлиқ бўлган, халқимизнинг бугунги куни, қаровсиз ва ғоясиз бўлиб бормоқда. Каримов жорий қилган ижтимоий ҳимоясиз режимда, халқимиз ўз арбоби яхшилигини кутавермасдан, ҳорижда мардикор бўлиб, ватанда оиласининг келажагини қураяпти. Қойилман! Бундай халққа таъзим қилса арзийди.\nМамлакатда саноқли корхоналаргина чала ярим ишлаяпти. Халқнинг катта қисми бу фактни колоқлигимиздан, деб ҳисоблайди. Шунинг учун ҳам мамлакатдаги кўпгина ишсизлар, сиёсий режимни ўзгартирганда, жамиятнинг иқтисодий ва ижтимоий юксалиш имкониятларига ишонмаяптилар. Бу фактор халқимизнинг зулмга қарши бош кўтамаслигининг яна бир сабабларидандир.\nРежим табиати, порахўрликни рағбатлантирувчи катта кучга эга. Шу сабабли ҳам, жамиятимизда порахўрлик иллати оммавий тус олган. Бозордаги оддий савдогар ҳам, мактабдаги ўқитувчи ҳам, давлат аппаратидаги мутасаддилар ҳам, ноқонуний даромад йўлни излайди ва топаяпти. Порахўр ўзининг инқилобий кайфиятини кўрсатишдан қўрқади. Ваҳоланки, порани олгандан кейин, сарф ҳаражатларда, порахўрга ҳам адолат керак.\nТалабаларнинг аксарият қисми, олийгоҳларга ота-оналаринг берган поралари эвазига ўқишга кирганлар. Фактлар шуни кўрсатаяптики, талабалар ўқув жараёнлари давомида, ўқишга жуда кам қатнашади ёки умуман қатнашмайди. Пора билан ишларини тўғирлайди. Порага суяниб ўқиётган ҳар бир талабанинг инқилобга хайрихоҳлик билдириши қийин. Ишга ўрнашиш, асосан таниш-билишчилик ва порахўрлик билан амалга оширилади. Пора билан ишга кирган ҳар бир ишчи ва хизматчи, инқилоб учун ўз ишидан айрилгиси келмайди.\nБу айтилган фактларнинг барчаси, режимнинг моҳиятидан келиб чиқаяпти. Ночор халқ, ўзининг ноқонуний тирикчилигига ўрганган. Бу кўримсиз амалларида, халқимизни айблаб бўлмайди.\n1991 йили мустақил давлатнинг мустақил президенти ҳеч қандай сиёсий кучга суянмаган ҳолда, Москванинг енгил қўли билан лавозимга ўтириб олди. Амал курсисининг ҳимоясини ўйлаган Каримов, мамлакатдаги сиёсий кучлардан “қутулиш” йўлларини излади ва топди.\nОна заминимизда ва бутун дунёда дини Ислом азалдан жамиятни маънавий юксалтируви куч бўлиб хизмат қилиб келган. Дини Исломнинг маънавий ва тараққийпарварлик кучини сезган Каримов, унга шайтоний илм билан қарши турди. Диний экстремизм ва терроризм ниқоби остида Исломий жамоаларни таъқиб остига олди. Кўпгина диний илм соҳибларини ва курашчиларини қамоққа ташлади. Жисмонан йўқ қилди.\nМустақилликкача пайдо бўлган сиёсий кучга, “Эрк” партиясига тажовузлик қилди. Унинг лидери ва кўпгина раҳбарият аъзолари, мухожиротда яшашга мажбур бўлдилар ва яшаяптилар. Бугун ўн нафардан кўпроқ “Эрк” партияси аъзолари, ҳамон қамоқда.\nКаримов мамлакат сиёсий майдонида, Ўзбекистоннинг буюк келажагини қура оладиган ва фуқаролар осойишталигини таъминлайдиган ягона шахс сифатида якка ҳоким (диктатор) бўлиб олди.\nБугун “Эрк” партиясини асосан 50-60 ёшдан ўтган инсонлар ташкил қиладилар. Улар чет элларда, Тошкент шаҳар ва вилоятларда истиқомат қиладилар. Бугун юртимиздаги партия аъзоларимиз зиммасига янги аъзоларни қабул қилиш юклатилган. Бунинг ўзига яраша қийинчиликлари бўлишига қарамасдан, акция анча муваффақиятли ўтказилаяпти.\nШу пайтгача яширин иш олиб борган “Эрк” партияси, энди очиқча фаолият кўрсатишга ўтди.\nБугун Ўзбекистоннинг мазлум халқи, Каримов режимидан безиллаган. Шу билан бирга, режимдан нафратланган халқ ўзиниг ижтимоий ва сиёсий талабларини ҳокимиятга етказа олмаяпти. Халқаро ҳамжамият олдида мутлақо обрўси йўқ Каримов режими халқ учун бирор яхшилик қилишга қодир эмас.\nМана 23 йилдирки, ҳеч қандай сиёсий кучга эга бўлмаган режим, фақат қўрқитув амаллари билангина ҳокимиятда ўтирибди.\nРежим ўз умрининг сўнгги кунларини яшаяпти. Ўзбек президентнинг соғлиги, халқаро сиёсий ва иқтисодий вазият, Исломнинг ва мусулмон мамлакатларнинг бугуни тараққиёти, мамлакат сиёсатига ўзгартиш киритилишини тақозо қилаяпти. Бу сиёсий шаротни тушуниб, ўзини тушунмаганликка солаётган юртбошимизнинг, ҳали тахтдан кетиш кайфияти йўқ. Аммо лекин, вақт улуғ ҳакам.\nИнсонларимиз қалбида, мамлакат раҳбарига бўлган нафратлар қанчалар кучли бўлишига қарамасдан “Каримов кет!” дейишга ҳали халқимизнинг журъати етмаяпти. Сабаби мамлакатда:\n-Инсон ҳуқуқлари ҳимояланмаяпти.\n-Матбуот эркинлиги йўқ.\n-Келажаги буюк давлатда демократия йўқ.\n-Халқ президентга ва раҳбарларга ишонмайди.\n-Ҳокимият билан халқ орасидаги муносабат, умидсиз ва ночор аҳволда.\n-Халқ мухолифатни кўрмаяпти.\nБизнинг, яъни “Эрк” партияси аъзоларининг, халққа чиқишимизда, босимлар кучли бўлаяпти. Шунинг учун ҳам кўпчилик бизга қилинаёган босимларни эшитиб ва кўриб аъзо бўлишдан қўрқаяпти.\nАммо, аъзо бўлиш жараёни барибир аста-секин давом этаяпти.\nХалқ ҳукумат олдида ўзининг иқтисодий ва ижтимоий талабини қўя билса, мамлакатда мухолиф кучлар пайдо бўлади ва у ривожланади. Бу шаритда мухолифат, ўзининг сиёсий кучи билан оммани бошқаришга қодир бўлади.\nПрезидент ўзи барпо қилган яккаҳокимлик шароити билан халқда катта қўрқув уйғотиб қўйди. Лекин бу қўрқув мардлар майдонга чиққан куни, халқ қалбидан эриб йўқ бўлиб кетади. Ўйлайман-ки, мардлар майдонга чиқсалар, куч ишлатар тизими ходимлари ҳам, халқ томонда туриб, халқ осойишталигини таъминлайди. Қўрқув ҳиссидан қутилган халқ, яхшилик томон эргашади. Натижада, халқ ўз мамлакатига ўзи эгалик қилади.\n“Эрк” партияси, мамлакат мустақиллигининг аввалиданоқ сиёсий кучга эга бўлган партиядир. “Эрк” Ўзбекистонда биринчи президентлик сайловларида, Муҳаммад Солиҳ номзоди билан иштирок этди. Кейин эса ҳаммага маълум вақеалар содир бўлди. Партия яширин тарзда ишлай бошлади. Ҳозир партиямиз, ҳукуматнинг босимларига қарамасдан, очиқчасига ҳаракат қилаяпти. Партия таркиби ёшараяпти. Янги авлод вакиллари партияга қабул қилинаяпти.\nДоно халқимизда, “Амалдор икки ўлади” деган нақл бор. Яъни, амалдорнинг қўлдан амали кетгани ҳам, унинг ўлими ҳисобланади. Каримовнинг сиёсий ёки жисмоний ажали, қачонлардир ўзлари айтганларидек, мамлакатда, сиёсий ва ижтимоий хаосни келтириб чиқаради (Эй, бор Худоё, гуноҳкорингни кечир). Жамиятда, ит эгасини танимайдиган ҳолат юзага келади. Яъни, турли хил сиёсий гуруҳларнинг ҳокимиятга интилиши бошланади. Жумладан ЎХҲнинг ҳам ҳокимият тепасига чиқиш ҳаракати бошланади. Нима бўлганда ҳам, бу олғовур интилишлар яхшилик билан тугасин. Эртанги кун, бугунгига ўхшамас. Яратгандан, эртанги кунимиз учун, яхшиликни тилаб қоламиз.\nҲурматли ўқувчилар, кимнинг “Эрк” партиясига аъзо булиш истаги бўлса, ёки партия ҳақида маълумот олгиси келса, ушбу телефон рақамларига қўнғироқ қилсин.\n+99 890 927-14-05\n+99 890 122-45-81\n+99 891 780-49-98\nХалқ бугун ҳам, “Эрк” партиясининг ғояларини қўллаб-қувватлаяпти. “Эрк” партиясининг асосий ғояси ўзгармасдир. Яъни, мамлакатни ҳақиқат ва адолат билан бошқариш. ЎХҲ ва “Эрк” партияси яқин келажакда, Ўзбекистоннинг сиёсий аренасига баралла чиқажак.\n“Эрк” партияси аъзоси


Италиялик актёр Тошкентдаги квартирасидан ўлик ҳолда топилди\nИталиялик актёр Тошкентдаги квартирасидан ўлик ҳолда...\n22.02.2020 08:18 0 5788\nИталия фуқароси Жоржо Гено Тошкентда ижарага олинган хонадонида ўлик ҳолда топилди. Бу ҳақда «Дарё» Бош прокуратура матбуот хизматига таяниб хабар берди.\nХабарга кўра, 16 февраль, якшанба куни соат 23:00 да Миробод тумани ИИБ ФМБга Ф.Б.дан — 1992 йилда туғилган Жоржо Гено вақтинчалик прописка қилинган хонадон эгасидан тезкор хабар келиб тушган.\nВоқеа жойи кўздан кечирилган вақтда хонадон эшиги бузилмаганлиги, хоналардаги буюмлар тартиб ҳолда экани, ҳалок бўлган одамнинг танасида ташқи жароҳатлар йўқлиги аниқланган.\nЎлим сабабини аниқлаш мақсадида суд тиббий экспертизаси ўтказилиши белгиланган. Терговга қадар суриштирув ишлари олиб борилмоқда.\nЖоржо Генонинг ўлими ҳақидаги хабарлар Италия ОАВда 20 февраль, пайшанба куни тарқалишни бошлаган. Хабарларга кўра, йигитнинг ота-онаси уч кун давомида у билан боғлана олмаган ва маҳаллий ҳокимият вакилларидан бу борада ёрдам сўраган, якунда Гено квартирада ўлик ҳолда топилган.\nЖоржо Гено кўп йиллар давомида хорижда, жумладан, Австралия ва Собиқ Иттифоқ таркибига кирган аксар мамлакатларда яшаган. У Ўзбекистонга бир неча ой илгари келганди. Ота-онасининг сўзларига кўра, Жоржонинг соғлиғи жойида бўлган ва у бодибилдинг билан шуғулланган.\nАвстралиянинг Star Now сайтида берилган маълумотда Жоржо Генонинг ижодни энди бошлаган актёр ва модель экани ёзилган.\nактёр модель Жоржо Гено\nМаданият 17/03, 21:40\nТуркия президенти тарихий жойни тантанали равишда очиб берди


Артур Геворкян: "Туркманистон терма жамоаси учун ўйнашга доим тайёрман" / CHAMPIONAT.asia\nАртур Геворкян: "Туркманистон терма жамоаси учун ўйнашга доим тайёрман"\n04 июн 16:35\nТеглар : Артур ГеворкянТуркманистон\nИндонезия чемпионати вакили "Персиб Бандунг"да ҳаракат қилаётган Туркманистон терма жамоаси ҳужумчиси Артур Геворкян "Turkmenportal"га интервью берди.\nСуҳбат Туркманистон терма жамоасининг Дубай йиғини олдидан "Ашхобод" стадионида бўлиб ўтди.\n- Артур, сиз кўп йиллар ўзбек жамоаларида тўп тепгансиз. Аввалига мавсум бошида "Ахал"га келдингиз, шундан сўнг эса кутилмаганда Индонезияга йўл олдингиз. Трансферингиз ҳақида гапириб беринг.\n- "Ахал" билан ўзаро келишган эдик ва Индонезиядан яхши таклиф келиб тушди. "Ахал" мен учун кўп имтиёзлар берди ва вазиятимни тушунди. Бунинг учун уларга раҳмат айтаман.\n- 2019 йилги Туркманистон чемпионатида "Ахал" таркибида 2та ўйин ўтказдингиз ва уларда ғалабага эришдингиз. Шундан сўнг эса жамоадан кетдингиз. Туркманистон вице-чемпионида сизни нима қаноатлантирмади?\n- "Ахал"да мени ҳамма нарса қониқтирган. Яна қайтариб айтаман, менга хориждан яхши таклиф келиб тушди ва буни клуб билан муҳокама қилганмиз. Биз бир-биримизни тўғри тушундик ва ягона фикрга кела олдик. Шундай экан, мен "Ахал" билан позитив кайфиятда хайрлашдим.\n- Индонезия жамоасини қандай топдингиз?\n- Менга "Персиб"дан таклиф келиб тушди ва буни қабул қилдим. Аммо Индонезияга кетишдан олдин "Ахал" ва "Персиб" билан ҳамма шартларни таҳлил қилганмиз. Бу бир кун ичида содир бўлмади, бу бир неча кунни ўз ичига олди.\n- Индонезия чемпионати қандай? У Туркманистон чемпионатидан қанчалик кучли?\n- Мен Индонезия чемпионати кучли ёки кучсиз дея олмайман. Бу жуда ўзгача чемпионат. Иқлими бошқача, умуман олганда ҳаммаси ўзгача. Терма жамоалар даражасини ФИФА рейтингига қараб фарқлашим мумкин. Чемпионатлар эса турлича. Ўзбекистон, Туркманистон, Индонезия, ҳаммаси турлича чемпионатлар.\n- Сизни клубда қандай кутиб олишди? Сиз Индонезия клубидаги бугунги ҳолатингиздан мамнунмисиз?\n- Ҳа, албатта, яхши қарши олишди. Коллектив ҳам, раҳбарият ҳам жуда яхши. Мен жамоадаги ўрнимдан хурсандман. Охирги ўйинда дуранг қайд этдик, ундан олдин эса ғалаба қозонган эдик. Бу футбол. Кейинги ўйинда ютиш керак ва ҳаммаси яхши бўлади. Жамоа ҳам, коллектив ҳам яхши, вазифа эса юқори. Ишлашда давом этамиз.\n- Индонезияда клубга қандай вазифа қўйилган?\n- Биринчи вазифа - бу чемпионлик. Бизда яхши футболчилар йиғилган, ҳаммаси кучли. Бизга берилган вазифаларни бажаришга ҳаракат қиламиз.\n- Бир неча муддатдан сўнг сизни яна Туркманистон миллий терма жамоасига чақиришди. Терма жамоа йиғинига жалб этилганингиз сиз учун қанчалик кутилмаган бўлди?\n- Нимага кутилмаган? Мен ўтиб кетган воқеаларни муҳокама қилишни хоҳламайман. Ҳозир раҳбарият алмашган. Бунгача ҳам мураббийлар штаби алмашган ва мен термада бўлганман. Ҳозир ҳам мураббийлар штаби алмашди ва мени яна терма жамоага чақиришди.\n- Туркманистон терма жамоасига хорватиялик мутахассисларнинг тайинлангани сизда қандай таасурот уйғотди?\n- Фақат яхши, позитив ва ижобий таасуротлар. Мен яқинда учиб келдим, биз кўришдик ва гаплашдик. Биз бир-биримизни тушундик. Ҳаммаси яхши бўлади деб ўйлайман.\n- Сиз мураббийнинг талабидан сўнг бундан кейин ҳам терма жамоа учун келишга тайёрмисиз?\n- Албатта! Мен бутун фаолиятим давомида ҳар доим Туркманистон терма жамоаси учун келишга тайёр бўлганман. Мен терма жамоага чақирилишдан доим мамнун бўлганман. Зеро терма жамоа - мамлакат ғурури. Биринчи навбатда бу ҳаммасидан устунлигини тушуниш керак.\n- "Инстаграм" ижтимоий тармоғида сизнинг обуначиларингиз сони 148 мингта. Сиз ўз машҳурлигингизга қандай қарайсиз?\n- Йўқ, бу машҳурлик эмас (кулади). Ҳозир шундай вақтки, ёшлар интернетда кўп ўтиради, мен ҳам бундан мустасно эмасман. Мен бу ҳақида кўп ўйламайман, биринчи навбатда - натижа. Ўзингизни алдашингиз эмас, балки ўйнашингиз керак. Мухлислар ва обуначилар келади-кетади. Шунинг учун бу ҳақида кўп ўйлаш керак эмас деб ўйлайман.\nМанба\t: turkmenportal.com


Посбониман муқаддас юртнинг!\n14 январь – Ватан ҳимоячилари куни муносабати билан Сурхондарё вилояти божхона бошқармасида “Посбониман муқаддас юртнинг!” мавзусида иншо ва шеърий асарлар танлови бўлиб ўтди.\nТадбирда божхона ходимлари билан бир қаторда Ўзбекистон ёшлар иттифоқи вилоят Кенгаши ва Ёзувчилар уюшмаси вакиллари ҳам иштирок этишди.\nЮқори савияда ташкил этилган тадбир иштирокчиларга бирдек манзур бўлди. Унда сўз олганлар ушбу тадбир нафақат ижодкор ёшлар, балки аҳоли, шунингдек, ҳарбий хизматчилар ва уларнинг оила аъзолари ўртасида ҳам ўтказиб келинаётганлигини таъкидлаб ўтишди.\nШундан сўнг, ходимлар иштирокидаги иншолар ва шеърий асарлар танловига старт берилди. Ҳар бир ёзилган иншо ва шеърларда бебаҳо неъмат бўлмиш мустақилликнинг беқиёс аҳамияти, она Ватанга муҳаббат ва садоқат туйғуси, аждодларимизнинг маънавий мероси ва миллий қадриятларимизнинг ижтимоий ҳаётдаги роли акс эттирилганлигига алоҳида эътибор қаратилди.\nТадбир якунида ҳакамлар ҳайъати томонидан ғолиб ва совриндорлар аниқланди. Уларга эсдалик совғалар билан бирга танловнинг кейинги босқичига йўлланма ҳам тақдим этилди.


08:16 / 01 январь 4024 pdf Ўқиш режими + -\nКамчилиги йўқ хотин қидирган одам хотинсиз яшайди.\nМуаммосиз дўст қидирган одам уни бир умр қидиради.\nМукаммал қариндош излаган одам қариндошлардан узилган ҳолда яшайди.\nМухаммад Музаффар 01:40 / 20 май\nБисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм, Ассалому алекум вв ТАВБА СУРАСИ 9:116. Албатта, осмонлару ернинг подшоҳлиги Аллоҳникидир. У тирилтирар ва ўлдирар. Сизга Аллоҳдан ўзга ҳеч қандай дўст ҳам, ёрдамчи ҳам йўқ.\nРустам 11:58 / 03 май\nБу хакикат.Рахмат сизларга....\nJamoliddin 15:05 / 08 апрель\nСабир ва бир -бирини тушуниш кераклигини тушиндим\n08:15 / 30.12.2019 556\n13:30 / 24.12.2019 1871\n264 08:08 / 08 июнь\n1506 17:01 / 24.06.2017\n1789 10:05 / 22.08.2017\n1776 06:05 / 20.09.2018


Ўзбекистон ва Япония стратегик шериклик, дипломатик хамкорлик, дўстона муносабатлари давом этмоқда » Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz\nНовости Узбекистана → Ўзбекистон → Ўзбекистон ва Япония стратегик шериклик, дипломатик хамкорлик, дўстона муносабатлари давом этмоқда\n19-12-2019 19:42 0 746 Рейтинг0 Чоп этиш\nЎзбекистон ва Япония стратегик шериклик, дипломатик хамкорлик, дўстона муносабатлари давом этмоқда\nПрезидент Шавкат Мирзиёев Япония парламенти Маслаҳатчилар палатаси президенти Акико Санто билан учрашди деб хадар беради Ўзбекистон Республикаси Президенти матбуот хизмати.\nМамлакатларимиз ўртасидаги дўстлик ва стратегик шериклик муносабатларини янада мустаҳкамлаш масалалари кўриб чиқилди. Таълим, маданият, спорт, гуманитар алмашинув соҳаларида кенг имкониятлар мавжудлиги таъкидланди. Давлатимиз раҳбари Маслаҳатчилар палатаси сессиялари ўтказиладиган тарихий зал билан ҳам танишди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг Японияга ташрифи учинчи куни Япония парламентининг қуйи палатасидаги учрашувдан бошланди. Давлатимиз раҳбари Вакиллар палатаси раиси Тадамори Осима билан Ўзбекистон-Япония парламентлараро муносабатларини янада ривожлантириш масалаларини муҳокама қилди.\nУчрашув сўнгида Ўзбекистон Президенти спикерга мамлакатимизда илк бор ўзбек тилига таржима қилинган ва чоп этилган Япония Конституциясининг биринчи нусхасини совға қилди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев Акасака қароргоҳида Япония халқаро ҳамкорлик агентлиги (JICA) президенти Синичи Китаокани қабул қилди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев дунёга машҳур япониялик архитектор Тадао Андонинг Ўзбекистон давлат санъат музейини ривожлантириш концепциясига доир таклифлари билан танишди.\nМаълумки, пойтахтимиздаги музейни комплекс реконструкция ва модернизация қилиш режалаштирилган. Давлатимиз раҳбари ушбу лойиҳани музей ишининг замонавий талаблари ва меъморчиликдаги илғор ечимларни ҳисобга олган ҳолда тайёрлаш юзасидан ўз таклиф ва тавсияларини берди.


Аввалроқ ДХХ томонидан Тошкент шаҳри ва қатор вилоятларда ноқонуний ер сотиш ҳолатларига чек қўйилгани ҳақида хабар берилганди.\nҚайд этилишича, Жомбой туманида яшовчи, 1999 й.т. шахс ҳам Давлат кадастрлар палатасининг мазкур тумандаги филиали ходими билан келишган ҳолда, ҳокимлик захирасида бўлган 25 сотих бўш ер майдонини харидор номига расмийлаштириб бериш эвазига 24 минг АҚШ доллари олган вақтларида ушланди.\nСирдарё туманида яшовчи, 1992 й.т. фуқаро ҳам ўзганинг ишончига кириб, Гулистон тумани ҳокимлиги захирасида бўлган 6 сотих ер майдонини кадастр тизимидаги танишлари орқали унинг номига расмийлаштириб бериш эвазига 4 минг АҚШ доллари олган вақтида ДХХ ва ИЖҚК Департаменти ходимлари томонидан ушланди.


ХЭНАНДА ҚАШҚАДАРЁ ТАҚДИМОТИ\nМасъулнинг сўзларига кўра, жорий йил 25 февраль куни Хитойнинг ушбу ҳудудида бўлиб ўтган "Хэнань-Қашқадарё савдо-иқтисодий ҳамкорлик форуми" доирасида шундай келишувга эришилган. Ҳозирча ушбу лойиҳа қийматига аниқлик киритилмаган.\nҚайд этилишича, икки минтақа ўртасида ўзаро ҳамкорликни янада ривожлантиришга қаратилган мазкур тадбирда маҳаллий тадбиркорлар, расмийлардан иборат вилоятимиз делегацияси қатнашган. Хэнань провинцияси маъмурияти эса ушбу бизнес-форумда 100 га яқин маҳаллий компания иштирокини таъминлаган.\nТадбир аввалида томонлар ўзаро маълумот алмашишган. Дастлаб вилоят ҳокими ўринбосари Ойбек Шагазатов Хитой томони учун тақдимот ўтказган. Унда воҳамиз иқтисодиёти, саноат салоҳияти, қишлоқ хўжалиги соҳаси имкониятлари ҳақидаги асосий кўрсаткичлар баён этилган. Шунингдек, вилоятимизда бизнес бошлашга қизиқиш билдирган хитойлик инвесторларга юртимизда бу соҳада яратилган шарт-шароитлар, мавжуд ишбилармонлик муҳити, инфратузилма имкониятлари, солиқ имтиёзлари ҳақида ҳам кенг тушунтиришлар берилган.\nШундан сўнг Хэнань провинцияси компаниялари кетма-кет ўз тақдимоти билан чиқиш қилган, тижорат таклифларини илгари сурган.\nТаъкидланишича, бизнес-форум бир кунлик бўлса-да, икки томонлама музокаралар давом эттирилади. Мақсад ҳамкорликда қўшма лойиҳаларни амалга оширишдан иборат. Бунда саноатнинг етакчи тармоқлари, аграр сектор, сайёҳлик оқимини кўпайтириш каби муҳим масалалар қамраб олинади. Бу ҳақда кейинроқ батафсил маълумот тақдим этилиши кўзда тутилган.\nШу ўринда айтиш жоиз, Хэнань провинцияси Хитойнинг энг тараққий этган минтақаларидан бири саналади. Бу ерда энергетика, текстиль, озиқ-овқат, металлургия, кимё саноати, машинасозлик яхши ривож топган. Маълумотларга кўра, 2011 йилда Хэнанда ҳудудий ялпи маҳсулот ҳажми 427 миллиард АҚШ долларини ташкил этган ва бу борада Хитойда 5-поғонани банд қилган.


«Инсоф берсин». Камерадан ҳам баландроқдаги кузатув - Carzone.Uz\nИшдан қайтаётганимизда машинамиз чорраҳада илкис тўхтади.\n— Юравермайсизми, кўча бўм-бўш-ку? — дедим ҳайдовчига ва дарҳол тилимни тишладим: гапим зардалироқ чиқди. Навбатчиликда роса чарчаган, кўзим юмилиб кетаётган бўлса нетай?\n— Тепада камера бор-ку, ока, — деди шофёр хижолат бўлиб. — «Қизил»да ўтсак, эртага отнинг калласидек жарима келади.\nНачора! Тун қиёмидан ошган, лекин ҳамма ёқ сутдай. Бўм-бўш, теп-текис, топ-тоза кўчаларга тариқ тушса кўринади. Сафи узоқларга чўзилиб кетган мавзун симёғочларнинг икки «шохи» гўё кўчалар ўртасига осиб қўйилган марварид шодаси. Ранго-ранг рекламалар жилваланган, камалаклар қучган фавворалар шовуллаган, энтикиб эсаётган шабадалар дарахтларнинг япроқларини силаб ўйнаган. Қадим шаҳар ором оғушида.\nЎйладим. Икки ой олдин шу ҳайдовчи, шу маҳалда, шундай ҳилват кўчада чироқ-пироқ, автоинспектор деганни назар-писанд қилиб, ўйланиб-нетиб ўтирармиди. Йўқ! Айниқса, эркатойроқ фарзандларимиз. Ўғилдир-қиздир, қабатида ўзига ўхшаган тантиқча, ёнингиздан ўқдай учиб ўтадики, ўтакангиз ёрилганча ортидан сўкиниб қоласиз: «Ҳа-а, бошингни емагур!»\nОмади келса, манзилига етади. Келмаса-чи? Келмаса шаҳар ички ишлар бош бошқармасининг хабарномасидаги машъум рақамлар — ўлганлар ёки мажруҳ бўлганлар сони — яна биттага, балки иккитага кўпаяди.\nКўчалардан нинанинг тешигидек «кўзларини» узмай турган кузатув камералари расман ишга туширилганига кўп бўлгани йўқ. Аммо газеталарнинг ёзишича, дастлабки бир ярим ой ичида йўлларда ҳалок бўлганлар 40,4 фоизга камайган. Юртимиз тарихида кутилмаган, битилмаган ўзгариш. Бу ўнлаб одамлар тирик қолди, дегани! Майиблик-мажруҳликка чап берганлар қанча!\nХудоим инсоф берса, икки-уч йилда камера-памераси йўқ қишлоқ кўчаларида ҳам, чет-чақадаги яйдоқ йўлларда ҳам одобу андиша, бири-биримизга ҳурмат сақлаб юрадиган бўламиз. Шу «биткўз» ҳаммани ҳушёр торттириб, тенглаштириб қўйди. Қўли узун ҳам, калтароқ ҳам тартибга эна бошлади.\nШундай умидбахш ўйлар хаёлимдан ўтди-ю, яна лабимни тишладим. Уялдим. Ахир камерадан ҳам баландроқда Бир Зот ҳаммамизни, нафақат кўча-кўйда, уйда — ҳар жойда, ҳар сонияда бедор кузатиб, қилмишларимизни номаи аъмолимизга мос битиб, сарҳисоб қилиб турибди-ку?! Жонсиз камерадан, ушбу темир матоҳга ишониб, биз, қоидабузарларга жариманома йўллайдиган автоинспекторлардан чўчиймиз. Бу — тўғри. Қонунга итоат — фуқаронинг бурчи. Аслида буларни яратган Ўзи-ку?.. Яратганни унутмаганида, хабарномаларда дарж этилган 59,6 фоиз одам ҳам, балки тирик қоларди.\nКўк чироқ ёнди.


Чехия ҳуқуқ-тартибот идоралари прокуратурага мамлакат бош вазири Андрей Бабишга айблов билдириш юзасидан ариза берди. Бабиш Европа Иттифоқи субсидиялари билан фирибгарлик содир этишда гумон қилинмоқда.\nФото: Vit Simanek\nAssociated Press ахборот агентлигининг хабар беришича, Прага прокуратураси Бабишга нисбатан олиб борилган полиция тергови натижаларини олди. Унда Чехия бош вазирига Европа Иттифоқи жамғармаларидан ажратилган 2 млн доллар билан фирибгарлик содир этиш айблови билдирилган.\nТаъкидланишича, аввалроқ ҳам полиция Бабишга ушбу ҳолат юзасидан айблов билдириш ҳақида ариза берган, бироқ прокуратура ишни тўхтатган. Чехия бош прокурори Павел Земан бунинг сабаби сифатида полицияда Бабишнинг айбдорлигига етарлича исбот йўқлигини айтган.\n34 мингдан кўпроқ саҳифадан иборат иш Европа Иттифоқи маблағларини Бабишга тегишли Agrofert конгломератидан унинг оила аъзоларига ўтгандан кейин олган фермер хўжалигига тааллуқли ҳисобланади. Европа Иттифоқи ажратган субсидиялар кичик ва ўрта бизнесга мўлжалланган бўлган. Бироқ Agrofert бу талабларга тўғри келмаган ва шу сабабли фермер хўжалиги маблағларни олиш учун вақтинча Бабиш оиласи аъзоларига ўтказиб турилган.\nТаъкидланишича, кейинроқ фермер хўжалиги яна конгломерат назоратига ўтган.\nЧехия бош вазири ўзига қўйилаётган айбловларни рад этмоқда.\nЕвропа иттифоқида мудофаа фонди ташкил қилинади


Эрон бўйлаб саёҳат (8) - Parstoday\nЭрон бўйлаб саёҳат (8)\nЯнвар 11, 2022 23:49 Asia/Tashkent\nУшбу дастурда биз Илом вилоятига ташриф буюрдик. Тўғри шу вилоят марказига, яъни Илом шаҳрига борамиз.\nБиз ҳали ҳам Эроннинг ғарбий қисмидамиз ва Эроннинг ғарбидаги Загроснинг келини деб аталадиган энг муҳим шаҳарлардан бирини кўриш бизнинг туризм дастурларимиздан биридир. Илом, Керманшоҳ ва Санандаждан кейин Эрондаги учинчи йирик курд шаҳри бўлиб, яшиллиги ва ниҳоятда гўзал табиий рамзлари туфайли Загрос келини унвонига сазовор бўлган. Илом баланд ва тоғли жой деган маънони англатади. Бобил ёзувларида Илом "Аламто" ёки "Элам" деб ҳам аталади, бу сўзма-сўз тоғ ёки "қуёш кўтарувчи мамлакат" деган маънони англатади. Бу яшил рангтасвир қадимда Ариожан номи билан танилган, аммо ҳозирги Илом ҳижрий 1308 йилда Ҳусайнобод деган ҳудудда қайта қурилган. Илом тоғлар орасида жойлашгани учун атрофдаги шаҳарларга қараганда юмшоқроқ иқлимга эга. Илом Ғарбий Эрондаги ривожланган шаҳарлардан бири бўлиб, кўплаб ўрмон курортлари ва тарихий обидалари туфайли кўплаб сайёҳларни ўзига тортади. Ёзнинг ёқимли иқлими бўлган Тожриён ўрмон зонаси ва тўрт минг гектар майдонга эга Иломнинг гўзал ва ёқимли жойларидан бири бўлган ва эман, писта, дўлана, қарағай, сарв ўсимликларига эга Чағасбз ўрмон боғи каби сайр қилиш жойлари, акасия, аржан, бодом дарахтлари Тоғ ва ёнғоқ Бутимаре каби ноёб ва чиройли қушлар мавжуд.\nИломга қарасангиз, кўз ўнгингизга тушадиган биринчи манзара – шаҳардаги узук жавоҳирдек ўзини кўрсатадиган яшил тепаликдир. Қуён тепалиги ёки Шаҳид тепалиги деб номланувчи бу эски тепалик авваллари турли хил қуёнларнинг яшаш жойи бўлган ва аслида ўрмонли тепалик бўлиб, тепаликка кўтарилганда текис ерга етиб боради. Сиз турган Иломда бу нуқтада бутун шаҳар деаконнинг оёғи остида. Шу сабабли, баъзи маҳаллий аҳоли Қуён тепалигини Иломнинг томи деб ҳам аташади. Бундан ташқари, юқоридаги об-ҳаво тавсифи бошқа нарсадир. Космосда ҳукм сураётган сукунат ва шаҳар шовқинини томоша қилиш сиз учун қизиқарли контраст яратади. Тоза ҳаводан нафас олиш сизни тетиклаштиради ва қуён тепалиги осмонида қушларнинг учишини кўриб, руҳингиз учади.\nҚирон қалъаси Қирон тоғининг тепасида қурилган Илом шаҳрининг яна бир рамзидир. Бу тоғ жуда гўзал ўрмон ҳудудига қарайди, у Шешдар ёки Шешдан деб номланади. Исломдан олдинги Парфия даврига оид қалъа жойлашган тоғнинг композицияси Эроннинг энг яхши тоғли жойларидан бири саналган Илом шаҳрининг гўзал манзарасини яратган.\nИломдан 5 км узоқликда жойлашган Иломнинг энг гўзал табиий диққатга сазовор жойларидан бири ҳайратланарли бинафша водийдир. Ҳар йили баҳор фасли билан бир вақтда Илом бинафша водийси табиатдаги ранглар гўзаллиги чўққисига айланади. Бу гўзал водий гуллаб-яшнаган ва бинафша барглари билан ҳайратланарли яшил эман дарахтлари ва дўланаларнинг сариқ мевалари билан кўзни қамаштирадиган дарахтларга тўла.\n“Эма” дам олиш ва сайёҳлик зонаси Иломдан 25 км жанубда жойлашган бўлиб, бу Иломнинг сайёҳлик марказларидан бирининг гўзал ва ёрқин белгисига ўхшайди ва ҳар йили ёзда у кўплаб жўшқин ва дидли саёҳатчиларни қабул қилади.\nБу ҳудудда ўзига хос бўлган баланд ва гўзал шаршара бор. Бу шаршара деворидаги мўйна ва папоротниклар ва уларнинг қимматли ўсимлиги уни юз баробар гўзал қилган. Бу ям-яшил жойни гўзал тоғ анжирлари, узум ва эман дарахтлари ўраб олган. Сув ипининг папоротник ва мохлардан ўтиши ҳақиқатан ҳам ажойиб. Албатта, Иломнинг чап шаршара каби жуда кўп гўзал шаршаралари бор. Бу эса Кабиркуҳ ёнбағирларидаги Тахта қишлоғининг шимолида жойлашган Заррин обод ҳудудида ёқимли ва жуда гўзал ишдир. Унинг атрофидаги қадимий тегирмонлар, кичик ва гўзал Агре Бид қишлоғининг боғлари, Кабиркуҳнинг ғорлари, булоқлари ва водийлари, ўша ҳудуднинг ўсимликларининг гўзаллиги ҳар қандай чарчаган саёҳатчини завқлантириши мумкин.\nСалиҳобод Иламеҳ ҳудудидаги кўриш керак бўлган жойлардан бири бўлган Беҳешт ғори сифатида ҳам танилган Зайнеган ғори. Бу ғорнинг Беҳешт ғори номи билан машҳур бўлишининг сабаби унинг совуқ ва ёқимли ҳавосидир. Жаннат ғори, узунлиги бир километрдан ортиқ бўлган очиқ ғор. Ғорнинг ичида жуда кўп сув, сув олиш даҳлизлари, кўплаб қандиллар ва жуда чиройли табиий олуклар мавжуд. Ғор ичида кўплаб тектоник мўъжизаларни кўриш мумкин. Масалан, қояларнинг ранги, ғорнинг ички лабиринтлари ва ғор томи қисмларининг бир-бирига тикилган қирралари. Беҳешт ғорининг бошқа гўзалликлари орасида папоротниклар, сув ўтлари, гуллар ва ғор ичидаги автомобил ўсимликлари мавжуд.\nХудди шу ҳудудда Чам деган қишлоққа етиб бормасдан туриб, баланд баландликдан имкон қадар гўзал оқиб тушадиган Чам шаршараси бор. Бу шаршаранинг суви бироз масофадан сўнг Гўдархўш дарёсига қуйилади. Чам йўлидан юриб, қишлоқдан ўтиб, уч поғонали катта ярим ой шаклидаги қоядан оқиб тушадиган яна бир мавсумий шаршара бор ва унинг табиий гўзаллиги ҳақиқатан ҳам ажойиб ва эсда қоларли.\nИломнинг “Гачан” ҳудуди ҳам ўзига хос гўзаллик ва таъсирга эга. Бу ҳудуд баланд тоғлар ва шу номдаги гўзал водий ёнидаги ям-яшил Манешт ва Қалаже ёнида кўтарилган ажойиб эман дарахтлари билан қопланган. Гачан водийсида гўзал Гачан шаршарасини ҳосил қилувчи сувга тўла булоқлар мавжуд. Бу булоқнинг сер серҳосил сувидан қўшни қишлоқлар аҳолиси ҳам истеъмол қилиб, боғлар, зич ёнғоқ дарахтларини суғоради.\nИломнинг табиий диққатга сазовор жойлари шунчалик кўп ва хилма-хилки, уларнинг барчасини эслатиб ўтишнинг иложи йўқ. Шунинг учун мен унинг меъморий биноларига бораман, улардан бир ёки иккитасини кўриш ва тан олиш керак. Илом шаҳридаги Қожарлар даврининг муҳим биноларидан бири Чаға Мўрғ деган тепаликда қурилган Валие қалъаси. Ушбу бино бир нечта қисмлардан иборатЗиёратгоҳ, қироллик қароргоҳи, ойна хонаси ва ер остида жойлашган қамоқхона каби. Бу қасрнинг уч томондан учта кириш эшиги бор. Қалъанинг асосий кириш эшиги жануб томонда жойлашган бўлиб, 11 дан 20 см гача бўлган зинапоялар билан қўриқхона хонасига, кейин эса яна саккиз зинапоя билан ҳовли полига туташган. Бундан ташқари, бир нечта хоналарни ёруғлик билан таъминлайдиган иккита айвон мавжуд. Ичкарида ҳовуз жойлашган бу вестибюллар саккиз томонга бўлинган. Ғиштлардаги ёриқлар ва девордаги аркларнинг бажарилиши ва улар устидаги ғиштли фермалар айвонларга ўзгача кўрк бахш этган. Қироллик қароргоҳи деворида кўзгу ишлари ва кўрпа-тўшак излари анчагина кўзга ташланади. Деворнинг ташқи тоши тўртбурчак шаклдаги ўйилган тошлардан ясалган бўлиб, уларда исломий ўймакорликларнинг кўзга кўринган шакли ўзига хос гўзаллик яратган.\nФалаҳати саройи, мен сизни таништирадиган яна бир элом биноси. Ушбу сарой Илом вилоятининг Жиҳод қишлоқ хўжалиги ташкилоти ҳудудида жойлашганлиги сабабли у Фалаҳати ёки қишлоқ хўжалиги саройи деб номланади. Чиройли ғиштли фасадли бу яхши қурилган сарой айвондан иборат бўлиб, ўртасида катта зал бор. Илгари бу гўзал сарой боғ ичига ўралган бўлса, шаҳар ободонлаштириш натижасида унинг очиқ майдони бино ва кўчага айланиб, аввалги қиёфасини йўқотди.\nБир сўз билан айтганда, Илом диққатга сазовор жойларга тўла. Ҳамма жойда кўриниб турадиган эски тегирмонлар ва гўзал қамишли Чакар ботқоқли ерларидан тортиб, Оссурия ёзувлари ва Ченар қабристони каби қадимий ёдгорликларгача, қадимий анъанага кўра, марҳумлар ўз буюмлари билан катта идишларга дафн этилади.\nИломни бир-икки кунда кўриб бўлмайди, лекин унинг гўзал табиатидан баҳраманд бўлишимиз ва бу мўжизаларни яратиш учун олам Яратганга таъзим қилишимиз учун бир неча кун ўтиши керак.\nЭрон бўйлаб саёҳат (7)\nЭрон бўйлаб саёҳат (13)


Кобулда худкуш полиция бўлимига ҳужум қилди\n27 январ 2021, Тошкент вақти: 11:58\nКобулдаги портлаш бўлган жой.\nАфғонистон пойтахти Кобулда 26 июль куни худкуш портловчи модда ўрнатилган автомашинада полиция бўлимига ҳужум қилди.\n-Бугун эрталаб соат 5ларда Кобулнинг Боғи Дауд мавзесидаги 5-полиция бўлимида худкуш ўзини портлатиб юборди. Ҳужум оқибатида 4 полициячи ҳалок бўлди, беш нафари яраланди. Тинч фуқаролардан бир киши ҳалок бўлди, яна бир киши яраланди,-деди Кобул полицияси матбуот котиби Хашмат Станакзай.\nМазкур ҳужум учун масъулиятни Толибон ўз зиммасига олди. Толибон тарқатган маълумотда айтилишича, ҳужум оқибатида хавфсизлик кучларининг ўнлаб ходимлари ҳалок бўлган.