Бош саҳифа СуҳбатларРаҳимжон Раҳмат: “Адабиётга кириб борилади…ми?” (2014)\nРаҳимжон Раҳмат: “Адабиётга кириб борилади…ми?” (2014)\nОна ўғлининг юрагига адабиёт кириб келаётганидан ҳали бехабар. Ҳақиқий ижодкорга адабиётнинг ўзи кириб келади. Адабиётга кириб борилмайди. Адабиётга кириб борганлар шунчаки адабий меҳмонлар, холос! Улар туғма эмас, суртма талантлардир! Ҳақиқий ижодкорлар адабиётга мезбонлик қиладилар.\nРаҳимжон ака, сиз билан қайси мавзуда суҳбатлашсам экан, деб узоқ ўйладим. Шу ўйлар кечаётган кунларнинг бирида журналимизга “адабиётга кириб келган”лардан бири келди-ю, бизга шу мавзуни очиб берди.\nАввал бу гурунгни эшитинг:\n– Ростини айтсам, шеърларингизни анча пишитишингиз керак, – дедим андак истиҳола билан.\n– Нимасини пишитасиз? – меҳмоннинг авзойи бузилди.\n– Шу… ўз устингизда…\n– Ака, мен ўзимга, талантимга ишонаман! Ўтган йили Республикадаги энг нуфузли танловларда биринчи ўринни олганман, – деди у. Сўнг олдимга қаторлаштириб тўртта китобини ташлади. Тўртта! Эндигина коллежни тугатаётган бола-я!\nАдабиёт учун эмас, танловлар учун чоп қилинган китобларни варақлай туриб амин бўлдимки, битта эмас, ўнта танловда биринчиликни олса ҳам бу “талант”дан шоир чиқмайди. Энг ёмони шундаки, у ўзини ҳам, адабиётни ҳам алдаб юрибди. Бунга ўхшаганларнинг ҳаммасини эса Танловлар чув туширяпти.\nРаҳимжон ака, энди бу болани ҳам, танловларни ҳам тинч қўямиз. Бу воқеани шунчаки суҳбатимизга мавзу бергани учун эсладим, холос. Сиз менга чинакам шоирнинг туғилиши ҳақида, ўзингиз яшаган, ҳис этган туйғулар хусусида айтсангиз…\n– Бадиий ижодга қизиқиш туғма бўлади. Қонида бадиий ижодга муҳаббати бўлмаган боладан адабиётга йўналтирилган махсус таълим ёрдамида ёзувчи ёки шоир тарбиялаб бўлмайди, албатта. Ўз навбатида юрагига Худо истеъдод юқтирган бола ҳарбий мактабда ўқиса ҳам, шубҳасиз, келажакда ижод кишиси бўлиб етишади. Лекин, биламизки, адабиёт ўқитувчиси, университет профессори бўлиш учун алоҳида ижодий қобилият шарт эмас. Аълочи ва тиришқоқ мактаб ўқувчилари келажакда адабиёт профессорлари бўлиб етишишлари мумкин. Олим бўлиш учун, атоқли адабиётшунос Озод Шарафиддинов айтганларидек, шим керак, холос. Бу дегани столда кўп ўтириб ишлайдиган одамнинг шимининг орқаси тез йиртилади. Олим одам кийган шимнинг орқаси илвираган бўлади.\nОлимлик – тизимли таълим ва сабр-тоқат маҳсули.\nШоирнинг пайдо бўлишини эса мантиқ билан тушунтириб бўлмайди. Шундайки, йиллар давомида тақир бўлиб ётган тупроқдан кутилмаганда қип-қизил лолақизғалдоқ пайдо бўлади. Ҳайрон бўласиз: илгари бу жойда лолақизғалдоқ кўкарганини ҳеч кўрмагандим, уруғи қайдан келиб қолди экан. Ёки йиллар давомида тупроққа қоришиб ётган лолақизғалдоқнинг уруғи қулай шароит туғилиб жонланиб қолдимикан.\nИстеъдоднинг пайдо бўлишини ирсият билан ҳам изоҳлаб бўлмайди. Чунки жуда кам ҳолларда машҳур шоирнинг ўғли ижод кишиси бўлиши мумкин. Шоирлик кутилмаган ҳодиса. Бу шунга ўхшашки, боғингизга ёнғоқ экканингиз йўқ, лекин баҳорда кичкина ёнғоқ ниҳоли униб чиққанига кўзингиз тушади. Қарға боғингиз тепасидан учиб ўтаётганда қаердандир олиб келаётган тумшуғидаги ёнғоқни тушириб юборгандир…\nБизнингча, муҳит ва тарбия йўналиши туғма истеъдоднинг юзага чиқишини тезлатиши ёки секинлатиб қўйиши мумкин, холос. Шунингдек, жуда кўп мутоллаа қилиш билан ҳам шоир ёки ёзувчи бўлиб етишиб бўлмайди. Бадиий ижоднинг ўткир ақлга ҳам унчалик дахли йўқ. Чунки ижод – илҳом маҳсули. Илҳом деганлари тўсатдан ёғиб қоладиган жаладай гап. Лекин билим керак. Абдулла Қаҳҳор айтмоқчи, муҳит кўрмаган ва етарли билим олмаган шоир бахши бўлиб қолади.\n– Ҳазрат Алишер Навоийнинг шоир Осафийга айтган машҳур гапини эшитгансиз. Келинг, эшитмаганлар учун эслаб қўямиз: содда Осафий Навоийга айтибдилар:\n– Кеча бозордан уч тангага бир шам сотиб олиб, шу шам ёниб тугагунча уч минг мисра ғазал битдим.\n– Ҳазрат, унда кечаси билан уч тангалик ғазал битибсиз-да, – дебди қувлик билан бизнинг Ҳазрат.\nОсафийлар Навоий замонида қолиб кетган эмас. Ҳар замоннинг ўз осафийлари бор. Назаримда осафийлар истеъдод деган жойгача етиб келолмаган ижодкорлардир. Аммо шунча йўл босгандан кейин улар ҳам қуруқ қолмаганлар. Маҳорат кашф этганлар! Ўқисанг, ҳаммаси жойида, аммо бирор нарса юлиб ололмайсан. Энди уни том-том қилиб “сайланма” қилишдан бошқасига ярамайди. Шунақалар йўқ деб ўйлайсизми? Майли, бу ҳақда ўйлаганларингиз ичингизда тура турсин, сўрамоқчи бўлганим: шоирлик истеъдоди нима-ю, шоирлик маҳорати нима экани ҳақида, шоирликнинг асосий хусусияти ҳақида…\n– Биласизми, дард, изтиробнинг сурункали ҳолатга ўтиши истеъдод дейилади. Танаси заиф одамларда касалликларнинг тузалиши қийин кечади. Иммун тизими кучли одамларга унча-мунчага касал юқмайди, юққан касал эса тезда тузалиб кетади. Шунга ўхшаш бир нарса сабаб шоир юрагида пайдо бўлган дард-ҳасратнинг кетиши оғир бўлади. Худо инсонни шундай яратган: асло чидаб бўлмас дарду азобдан шеър ўқиш ёки шеър ёзиш орқали халос бўламиз.\nАқлли одамлар осонгина қутулиб кетадиган дард шоирона қалб эгаси учун ҳаёт-мамот масаласига айланади.\nБизлар бешта туйғу орқали оламдаги воқеа, ҳодиса, ранг ва товушларни билиб оламиз. Бу маълумотларни миямиздаги турли марказларга асаб толалари олиб боради. Шоирлар, умуман, санъат аҳлида кишини ташқи олам билан боғлайдиган мана шу асаб толалари нозик, таъсирчан ва ҳассос бўлади. Шунинг учун улар биз кўрмаган нарсаларни кўради, эшитади, ҳис қилади.\nДеярли ҳар бир одам ёшликда севгани билан топишолмайди. Лекин ҳеч ким шоирчалик айрилиқ қисматидан улкан фожиа ясамайди. Демак, шоирлик бир фожиадан халос бўлиб, иккинчисига боши билан шўнғишдир.\nКиркегорнинг шоирлар тўғрисида ажойиб ташбеҳ-ўхшатиши бор. Қадимда, дейди у, жиноятчиларни жазолаш учун мисдан ичи ғовак улкан ҳўкиз ясашган. Жиноятчини шу ҳўкиз ичига қамаб, тагидан ўт ёқишган. Мис ҳўкиз қизигани сайин ичкаридаги жиноятчи иссиққа чидай олмай бақирган, қичқирган, ўкирган, унинг жон аччиғида бўғзидан отилиб чиқаётган нолалари эса ҳўкизнинг бурнидан ёқимли мусиқа бўлиб таралган. Яъники, шоир қалбида дўзах азобини кўтариб юради ва шу азобни гўзал образлар ёрдамида сатрлар бағрига жойлайди. Бизлар эса унинг оҳангдор сатрларини тинглаб эстетик завқ оламиз. Қизиқ-ку, шоир қалбидаги дўзахий азоб шеърга кўчиб кўнгилларга ёқадиган жаннатий мусиқага айланяпти.\nАйрим шоирлар дард чекишни касбга айлантириб олади. Маҳорати ошиб, дейлик, ёридан айрилган ошиқ кўнглидан қандай ҳислар кечишини ўзлаштириб олган шоир, нонвой эрталаб туриб хамир қориб, зувала узгандек айрилиқ мавзуидаги мисраларни қаторлаштириб ташлайди. «Бир кечада ўнта шеър ёздим!» – деб мақтанади кейин. «Мен ҳар куни шеър ёза оламан», – деб керилиб гапирадиган шоирлар ҳам топилади. Уларнинг шеърларида оҳанг ҳам, таъсирли ҳис-туйғу ҳам етарли, аммо руҳи ўлик бўлади. Палағда тухумни чиройли рангга бўяб кўз-кўз қилганингиз билан унинг ичидаги бадбўйлик ўзгармайди.\nБилишимча, жамиятда шоир бўлиб танилганларнинг тўқсон фоизи ўз қалбидан росмана кечмаган мавзуларни ё бошқа шоирдан ўзлаштириб ёки бирор манфаатни кўзлаб шеър қилиб ташлайди. Изтироб ҳаммада бўлади, лекин ўша изтиробнинг сурункали дардга айланиши бор, мана шундагина чинакам шеър туғила бошлайди. Деярли барча шоирларнинг илк ижод намуналарини қизиқиб ўқиб ёд оласиз, кейинчалик эса уларда шеър ёзиш мажбуриятга айлана бошлайди. Яъни қалин-қалин китоб чиқариш, унвонга эга бўлиш каби дунёвий орзу-ҳавасларга интилган шоир қаторлаштириб руҳсиз, лекин шоирлик маҳорати сезилиб турган шеърлар ёзиб ташлайди. Шунинг учун мен «Шоирлик ҳунар ҳам, касб ҳам эмас, балки тез-тез хуруж қилиб турадиган бедаво бир дарддир», – дейман доим. Китс шоирликни салбий одат дейди. Бағрим оғрияпти деб шеър ёзасиз-у, лекин ёзганларингизда оғриқ сезилмаслиги мумкин. Тош тушган жойига оғир дейилади. Масалан, докторлар касалликларнинг клиник белгиларини аниқ-тиниқ айта оладилар. Бироқ уларнинг гапидан у ёки бу касаллик тўғрисида назарий маълумот оласиз, холос. Буйрак-тош касали хуруж қилиб инграниб ётган беморни кўргач эса бунақа касаллик нақадар оғриқли кечишини ростакамига билиб оласиз. Демак, руҳи ўлган шоирнинг ёзганлари касаллик белгилари тўғрисида гапираётган докторнинг сўзларидир. Ҳар нарсани чин маънода ўз қалбидан кечирган шоирнинг ёзганлари эса хасталиги хуруж қилган беморнинг инграшларидир. Бундай инграшлар буюк шоирлар ижодида кўп эшитилади.\n– Одамзот ерга тушгандан бери ўзига ҳимоя излайди. Руҳига таскин, айрилиқ ярасига шўрпахта ахтаради. Адабиёт шу изланишларнинг самарасидир.\nТун кечалар дод айласам,\nҲар дам Сени ёд айласам,\nИшқингда фарёд айласам,\nКел, кўр мани ишқ найлади?\n– дейди Юнус Эмро. Сўфий шоир айрилиқдан ловуллаб ёнаётган кўнглига шунақа қилиб сув сепади. Ва бу “сув” асрлар оша минглаб юнусларнинг куйган кўнглига малҳам бўлади. Бу, одамият учун шеъриятнинг камсуқумгина хизматидир!\nҲарқалай, мен шундай ўйлайман-да. Ҳар қандай шеър руҳий эҳтиёж ортидан дунёга келишига ишонгим келади. Сизнингча-чи, шеър қандай ёзилади? Умуман, шеър ёзиш ёки шеър ўқиш билан одам ўзини дарддан қутқариши мумкинми? Ижтимоий ҳаёт машаққатлари одамни шоир қилиб юбориши мумкинлигига нима дейсиз?\n– Шеър ёзиш кўнгилдаги аламли туйғулардан халос бўлиш усулидир. Мисол учун, мен бир пайтлар ўта оғир айрилиқ аламидан телбалардек бақириб шеър ўқиш ёрдамида халос бўлганман. Ўша пайтлар кун ва тунимнинг асосий қисмини баъзан ўкириб, баъзан инграниб шеър ўқиш билан ўтказардим. Ўшанда «Лайли ва Мажнун» ва «Демон» достонларини ўқирдим. Фақат шу иккала достонда акс этган фожиа, дард менинг қалбимдаги мусибатга мос келарди.\nМенинг илк ўқиган шеърий китобларим Шарқ адабиёти классикларидир. Уларни биров менга тавсия қилмаган, ўзим қишлоқ кутубхонасини титкилаб топганман, ёққани учун севиб мутолаа қилганман. Кейинчалик университетда ўқиб юрганимда кўплаб классик шоирларимиз сўфий эканлигини ҳар хил олимларнинг мақоласидан ўқиб билдим. Улар сўфизмга тегишли истилоҳлар ёрдамида Машраб шеъриятининг сўфиёна фалсафасини очишга уринишарди. Рости, уларнинг мақоласидан кейин болалигимда севиб ўқиган Машраб шеърларини тушунмай қолардим. Ҳурматли олимларимиз: «Машраб сўфий шоир, унинг шеърларини сўфизм фалсафасисиз тушуниб бўлмайди», – деб ёзишарди. Наҳотки, болалигимда Машраб ғазалларини тушунмай севиб ўқиган бўлсам. Тушунмасам, нега севиб ўқидим экан?\nКўрдим юзингни, девона бўлдим,\nАқлу ҳушимдан бегона бўлдим\nдеган мисраларни ёдлаб юрган кезларим бола эдим ва қалбимда ҳам росмана севги уйғонмаган эди. Нега шу мисралар бола қалбимга мойдек ёқди экан?\nНаср – кўпроқ инсоннинг ҳаётий тажрибаси ва камолоти билан боғлиқ ижод тури. Истаймизми-йўқми инсоннинг ҳаёт ҳикмати моҳиятига етиб бориши ёш билан боғлиқ. “Қари билганни пари билмайди”, деган гап бор гап. Эллик ёшдан ўтганидан кейин барча касб эгалари фаолиятини тугатиш ва нафақа ҳақида ўйлаб қолади. Ёзувчи учун эллик ёш бадиий ижоднинг бошланишидир. Яъни тенгқурлари нафақага ҳужжат тўғирлаб юрган пайти ёзувчи ижодий меҳнатга росмана киришган бўлади.\nНисбатан ёш пайти роман ва қисса ёзганларнинг асарларида барибир ҳаётий ҳикматдан кўра шоирона кечинма ва тасвирлар кўпроқ бўлади. Ёзувчининг эллик ёшнинг нари-берисида ёзган асарида эса ҳақиқий наср учун керакли чин ҳаёт ҳикмати бўлади.\nШоирлик гуллар оламига саёҳат, ёзувчилик эса илдизлар дунёсига киришдир.\nБилишимча, ёлғизланиб қолиш, меҳр кўрмаслик одамни шоир қилиб юборади. Айрим аёл ва эркаклар кексайганда кутилмаганда шеър ёзиб, кимларгадир ўқиб беради. Аслида ёзилган шеърни шоир бировга ўқиб бермаса, шеър ёзилган ҳисобланмайди. Шеър ҳис-туйғуларингни ўзгага билдириш учун ёзилади. Шеър – ҳаётдан, ўз тақдирингдан нолишнинг жуда гўзал ва одамни шармандаликдан қутқарадиган воситаси. Шеър ёзилишига асос бўлган бадбин туйғуларингизни бировга очиқ гапириб берсангиз туси ўзгариб сизга ачинади, гоҳида эса сиздан нафратланиши ҳам мумкин. Инсоннинг биологик табиати заиф ва кучсизларга шафқат қилмайди, балки охиригача янчиб ташламоқчи бўлади. Шунинг учун камроқ нолиб, мушкул аҳволга тушиб қолганингни яқин қариндошинг ва дўстларингга ҳам билдирмаслигинг керак. Одам фақат Аллоҳга ўз ҳолини билдирсин.\nҚўшни қишлоқлик бир киши, мактабда бошланғич таълимни ҳам тўлиқ ўзлаштирмаган, «е» билан «й»нинг фарқига бормайдиган саводсиз, ёши элликдан ўтиб тўсатдан шеър ёза бошлади. Кўп ёзарди. Бир кечада икки тийинлик катак дафтарни тўлдириб ташларди. Менинг китоб ўқишга иштиёқимни, хусусан, шеърий китобларни ўқиб юришимни билгани учун кўпинча янги ёзган шеърини биринчи менга ўқиб берарди. Кейин эса кўчага чиқиб, қаерда одам тўпланиб турса, ўша жойга бориб ёзганларини ўқишга тушарди. Тўйларда эса атай ўртага чиқиб узоқ-узоқ одамларни «шеърият шароби» билан сийларди. Фарзандлари эса дадасининг бу ишидан уялар, ўзларини айбдордек ҳис қиларди. Мени нима учун бу одам кексайганда шеър ёза бошлади экан деган савол қизиқтирарди. Унинг ёзганларида туроқ ва қофия деган нарса деярли бўлмасди. Барининг мавзуси битта – одамларни бир-бирига меҳрибон бўлишга чорлаш эди.\nҲаммаси аён, бу одам меҳр кўрмаслик инсон учун жуда оғир дард эканлигидан огоҳлантиряпти. Болаликда, қўйингки, бутун умр меҳр кўрмаган қалб у дунёга кетиш олдидан исён кўтаряпти. Дарвоқе, у киши шеър ёзишни бошлаганидан икки йил ўтиб тўсатдан вафот этди.\nШу ўринда яна бир гап. Жуда эрта истеъдодини намоён қилган, ҳис-туйғулари жўшиб турадиган санъаткорлар ва шоирларни кўрсам, «Шунинг умри қисқа бўлади-ёв», – деб ўйлаб қоламан. Чунки қалб жисм қўрғони қачон вайрон бўлишини олдиндан аниқ билади ва ўлим яқинлашган сайин қайнаб-тошаверади. Ва тошаётган вақти тиниб улгурмасдан осмонга учиб кетади. Ўлим туйғусининг жонланиши ҳар қандай одамни шоирга айлантириб юборади. Соғлом одамда ўлим туйғуси мудроқ бўлади. Ҳаммамиз биламизки, умр мангу эмас, дунёдан ризқимиз узилган куни омонатимизни эгасига топширамиз. Лекин бу ҳақиқатни билишимиз бизларни унчалик изтироб ва ваҳимага солмайди. Ўлим туйғуси жонланиб қолса-чи? Ҳаёт тарзимиз ва психикамизда ўта кескин ўзгаришлар содир бўлади. Масалан, руҳий касал одамларни энг ёмон қийнайдиган туйғу ўлим ваҳимасидир. Улар шу ваҳимага чидай олмай, ундан халос бўлиш учун ўз жонларига қасд қиладилар. «Ўлим ҳақидаги ўйлардир ҳаёт» (Рауф Парфи).\n– “Мен ўзимдаги барча яхши фазилатлар учун китоблардан миннатдорман”, дебди аҳли билгичлардан бири. Одамият шу вақтгача китобдан-да яхшироқ дўст, дилдош ва дарддош тополмади. Назаримда инсониятнинг кашф этганлари орасида энг қийматлиси ҳам шу китобдир! Лекин бугунгидек талотўп бир замонда, бу ҳақиқатни ҳар кимнинг ҳам олдига қўёлмайсиз. Ҳазрат Замахшарий айтмоқчи: “Тумов киши гулнинг ҳидини сезмаганидек, аҳмоқ киши ҳикмат лаззатини билмайди”.\nМинг ваҳки, бугун кўпчилигимиз “тумов”га гирифтормиз. Гул билан тиконни фарқлаёлмай қолаётган ёшларимизнинг энг катта муаммоси ҳам шу – “ҳид” билмаслигидир. Ваҳоланки, кундан-кун таҳликалари кучайиб бораётган XXI аср кўчасига бунақа “юпун” ҳолатда чиқиб бўлмайди. Акс ҳолда ўзингизни ҳам, руҳингизни ҳам бой бериб қўясиз. Чунки “юпун” одамга “иссиқ жой” кўрсатсалар бўлди, қолгани билан иши йўқ.\nКитоб адабиётчи ёки олим бўлиш учун ўқилмайди. Китоб Одам бўлиш учун ўқилади.\nРаҳимжон ака, сиздаги китобхонлик “касаллиги” қандай бошланган? Бунга атроф-муҳитнинг таъсири бўлганми?\n– Мен улғайган оила адабиётдан жуда йироқ эди. Оиладаги муҳит сабаб мен ҳам жуда кўп тенгдошларим каби бир қўлимда молнинг арқони, бир қўлимда кетмон ушлаб катта бўлганман. На мактабда, на оилада китоб ҳақида гапирилмас эди. Болалигимда ҳеч ким менга китоб совға қилмаган ва адабиётга қизиқишим ҳеч қачон рағбарлантирилмаган. Аксинча, қишлоқ кутубхонасидан олганим китобни берилиб мутолаа қилиб, молларга ўт солиш эсдан чиқиб қолган пайтлар катталардан тузуккина дакки ҳам эшитганман. Ҳатто, айрим пайтлар қўлимдаги китобни юлқиб олиб йиртиб ташлашлар ҳам бўлган. Нафақат бизнинг оила, балки бутун қишлоқда китоб деган нарса ерда ётган хазончалик қимматга эга эмас эди. Лекин биз ёшлар, гарчи китобхонлик муҳити бўлмаса-да, кўп китоб ўқирдик.\nХазонни тўплаб молга бериш мумкин, китобни эса мол емайди. Ҳозир ҳам бизнинг қишлоқда кўпчилик кўчада китоб кўтарган одамни девонага тенг кўради ва китоб ўқишга қизиққан йигитга унча-мунча оила қизини бермайди. Қалин-қалин китобларни ўқиш руҳий таназзул белгиси ҳисобланади. Маҳалланинг энг бадавлат кишилари, тўйларнинг тўрида ястаниб ўтирадиган казо-казолар умрида на бирон марта китоб сотиб олган, на битта бадиий асарни охиригача ўқиб чиққан. Мен шу ёшимгача биронта қишлоқдошимнинг шаҳарга борганида китоб магазинига кириб ўзига ёки ўғил-қизига китоб сотиб олганини эслолмайман. Бундан анча йиллар илгари онам кўйлак олиб кий деб берган пулига «Ўзбек тилининг изоҳли луғати»ни сотиб олгандим. Ўша ҳодисани онам ва бу ишимдан хабар топган қўни-қўшнилар ҳозиргача кулиб эслаб туришади.\nШундоқ. Мен улғайган муҳитда одамлар еган бир коса оши ва тинч ўтган кунига шукр қилар эди. Ўқийман, олим бўламан, тақдиримни ўзгартираман деб бир нарсаларни орзу қилган ёшлар маҳалла одамлари орасида ғийбат объектига айланарди. Мабодо, у яхши жойларда ўқиб, тоза ишларда ишлай бошласа одамлар унга ҳасад қиларди.\nХуллас, ўшанда онам айтгандек қилиб кўйлак сотиб олганимда тақдирим ҳозиргидан озгина бошқачароқ бўлармиди. Чунки бизнинг қишлоқ қизлари қалин китоб кўтарган боладан кўра чиройли кўйлак кийган йигитни яхши кўришади… Холаси ёки аммасининг гапи билан учрашувга чиққан қиз уялинқираб йигитнинг юзига қараёлмайди, ерга боқиб туриб «харидори»нинг кийган шими ва туфлисини кўради, агар шим ва туфли чиройли бўлса, тез орада тўй бошланади.\nБиласизми, ўзбек совет шоирлари мени жуда қаттиқ алдаган. Ўзбекчага таржима қилинган Шарқ классик шоирларининг ижодини бир сидра мутолаа қилиб бўлгач, шеър ўқишга эҳтиёжимни қондириш учун қишлоқ кутубхонасидан кўзимга кўринган шеърий китобларни уйга таший бошладим. Бу китобларнинг аксари ўзбек совет шоирларининг тўпламлари эди. Ҳаммасини бир бошдан ўқиб чиқдим. Лекин, айрим, жуда кам шеърларни ҳисобга олмаганда, уларнинг ҳеч бирида ўзим излаган кечинмаларни топа олмадим. Кейинчалик университетда ўқиб юрганимда билдимки, коммунист шоирларнинг ёзганлари шеъриятга умуман алоқаси йўқ нарсалар бўлиб, улар коммунистик мафкуранинг оддий тарғиботчилари экан. Ўша қалин-қалин китобларни ўқишга кетган вақтимга ачиндим.\nУниверситетда ўқиб юрган кезларим адабий танқидга қизиқиб, устозларнинг катта-катта китоблари мутолаасига киришдим. Аввалдан айтиб қўя қолай. Мен устозларимни мақолаларини эмас, мулоқотда бўлганларимнинг ўзларини ҳурмат қиламан. Чунки уларнинг ҳаммаси, ҳатто энг ёмони ҳам ўзи ёзган мақоладан яхши ҳисобланади…\n«Минг хайф хашакка интилса оташ», – дейди Бедил. Ўшандай мен ҳам шоир бўламан, адабиёт илми билан шуғулланаман деб коммунистик давр меваси бўлган мафкуравий адабиёт отлиғ «хашак»ка рўбарў бўлдим.\nБу «хашак»лар адабиётга ҳеч қандай алоқаси йўқ бўлса ҳам, лекин бу майдонни бутунлай эгаллаб олганди. Адабиёт майдонига кирган одам узоқ вақт «хашак»лар орасида тентираб юришга мажбур эди. Талай истеъдодли шоир ва олимлар шу «хашак»ларни чин адабиёт деб ўйлади, ўзлари ҳам «хашак» яратиб ташлади.\nФақат ўқишга кириш мажбурияти юзасидан ўзбек совет шоирларининг мактаб дарслигида берилган бир парча-ярим парча шеърларини ёд олдим, холос. Ўқишга тайёргарлик жараёнида адабиёт фанидан дарсликларни қўлга олишга безиллаб қолгандим. Дарслик ёзган олимларнинг нима демоқчилигини ҳеч тушунолмасдим. Ўтган асрнинг саксонинчи йиллари охири эди ўшанда. Бу пайтда мен йигирма беш ёшга етгандим. Ҳозир ўйласам, совет даврида ёзилган адабиёт дарсликлари ўқувчиларнинг адабиётга муҳаббатини бутунлай сўндиришга қаратилган экан. Яхшиям мактабда адабиёт фанига қизиқмаганим, йўқса мендаги бадиий сўзга муҳаббат бешикдалигидаёқ бўғилиб ўлган бўларди. Мактабда адабиёт фанидан ўтилган дарслардан жуда кам нарса ёдимда қолган. Кўйлагининг тугмаланган жойлари таранг тортилиб киндиги кўриниб турадиган адабиёт ўқитувчимизнинг «Милтиқли киши» пьесаси…» деб бошланадиган гаплари ёдимда қолган. Нега айнан шу ҳолат хотирамга муҳрланганини ҳануз тушунмайман…\n– Бир пайтлар… “Адабиёт майдонига кирган одам узоқ вақт «хашак»лар орасида тентираб юришга мажбур эди”. Аммо кейинчалик бу “хашак”ларни янги давр шамоллари учириб кетди ва шу билан ҳаммаси барбод… бўлмади. Ҳа, бу “хашак”ларнинг янги-янги турлари пайдо бўлди. Уларнинг китоб ҳолида чоп этилиши, муаллифининг «одамгарчилиги»га қараб эътироф этилиши, бир сўз билан айтганда, рағбатлантирилиши адабиётнинг қийматини тушириб юборди.\nАйниқса, “тушиб кетиш” жараёни шеъриятимизда яққол намоён бўлди. Қофиясини топган одам шоир бўлаверди ва бу кўпайиш жараёни ҳамон тўхтагани йўқ. Бугун шеърнинг зўрлигини адабиётшунос эмас, хонандалар белгилаяпти! Рост гап. Туппа-тузук шоирларнинг шеъриятига бағишланган мақолаларни ҳам би-ир ўқиб кўринг! “Сўнгги йилларда бу шоирнинг ўнлаб шеърлари қўшиқ бўлди”, дея эътироф этилади. Ёзган шеърингизнинг қўшиқ бўлиши алоҳида фазилат саналадиган бўлиб қолди. Хонанда эътироф қилдими, демак, шеърингиз зўр! Ёзаверинг, “кучлироқ сев”аверинг!\nХўш, бу “хашак”ларга нима дейсиз? Яна шамолларни кутамизми? Унгача ўзимиз “шамоллаб” қолсак-чи…\n– Бир куни маҳалламиздаги ёшгина йигитча уялинқираб «Шеърларимни кўриб берасизми?» – деб қолди. Дарҳол савол бердим: «Қаерда ўқийсан?» Маълум бўлишича, қизларга хос аллақандай уятчанлик сезилиб турган бу бола темир йўл коллежида ўқиркан. Яхши, уйимда ўқийман деб қўлидан ижод намуналарини олдим. Уйда ўқиб кўрдим. Содда, саёз ва беғубор шеърлар. “Севганим севмади, чунки мен камбағал эдим”. “Дадажонимни соғиндим”, “Онажоним азиздир” мазмунидаги шеърлар. Уларни қишлоғимиздаги отарчилар қўшиқ қилиб айтса тузук, аммо асло қишлоқдан ташқарига опчиқиб бўлмайди. Йигитчадан қайси шоирларнинг ижоди билан танишлигини сўрадим. Йўқ, биронта эътиборли шоирнинг шеърларини ўқимаган. Нега шеър ўқимай шоир бўлмоқчисан деб сўрайман ундан. Жавоб йўқ. Кулиб турибди, холос. Дадаси анча йиллар олдин автоҳалокатда вафот этган, у ота меҳрини кўрмай ўсганди. «Эшакка ўхшаб ҳанграйдиган отарчиларнинг қўшиғини тинглайвермай, катта шоирларнинг шеърларини ҳам ўқиб тур. Шеърият – санъат! Тушундингми?» – дедим унга жаҳлим чиқиб. Нега жаҳлим чиқмасин. Ахир Абдулла Орипов ёки Эркин Воҳидовнинг китобини қўлида ушлаб кўрмаган йигитча бақрайиб: «Шеър ёздим, китоб чиқармоқчиман, сўзбоши ёзиб беринг», – деса жаҳлингиз чиқадими, ахир?!\nЁшлигимда унча-мунча мисраларимни туман газетасига кўтариб боргани роса уялардим. Қишлоғимизга яқин Қўқон шаҳрида эса «Илҳом» деган адабий тўгарак борлигини билардим. Лекин тўгаракка боришдан ҳайиқардим. Ўйлардимки, у ердагилар жуда билимдон, дарсликка кирган ҳамма шеърий парчаларни ёд олишган, мен эса дарсликдаги биронта шеърни ҳам билмайман, уларнинг даврасида уялиб қоламан. Хуллас, муҳитга кўп муҳтож бўлганман.\nИнсондаги таъмагирликнинг чеки-чегараси йўқ. У энг гўзал ва юксак нарсаларни ҳам ўз манфаатига бўйсундира олади.\nЯқинда бир танишимдан ўзим туғилган туманда яшаб ижод қилаётган шоирларнинг ўттизга яқин китобини сўраб олдим. Мақсадим: улардан энг яхши шеърларни саралаб марказий матбуотда эълон қилиш эди. Турли ҳажмдаги китобларни ўқиб пичоққа соп бўладиган яримта ҳам шеър топа олмадим. Айрим тўпламларнинг сўзбошисида бу китоб муаллифнинг ўн учинчи тўплами деган ёзув ҳам бор экан. Шеър учун танланган мавзуларнинг барига таъмагирлик деган заҳар ичириб ўлдирилган. Мисралар аро бачкана манфаат итлари думини ликиллатиб, қилпанглаб турибди.\n– Раҳимжон ака, мароқли суҳбатингиз учун сизга раҳмат!\nБиласиз, биз бугуннинг қаричи эртага тўғри келмаётган шиддатли бир даврда яшаяпмиз. Кундан-кун атрофимизда фитналар, алдовлар қуюни қуюқлашиб бормоқда. Нима қилмоқ керак? Кеча-ю кундуз эшик-деразани бекитиб ўтирамизми? Аммо бу билан муаммо ҳал бўлмайди-да.\nҲа, калаванинг бир учи ўзимизнинг ичимизда. Ички таълим-тарбияни тўғри йўлга қўймоқ мажбуриятидамиз. Бугун бевосита маънавиятимизга, маданиятимизга таҳдид соладиган ғоялар, қарашлар бўҳрони адабий жараёнга ҳам кириб келди. Фоҳишабозлик, ўғирлик, ўлдириш саҳналаридан иборат жилд-жилд китобларни шунчаки кўриб кўрмасликка олиб турибмиз. Ваҳоланки, инсон қалбини ўлдирадиган бу адабий қуроллардан ҳеч кимга фойда йўқ. Бу адабий қуроллар қалбни яксон қилади, бузади. Бузилган қалб хоиндир! Ҳар хатонинг боши ва ҳар қандай гуноҳнинг манбаи бузуқ қалбдир! Ташқи душман бунчалик хатарли эмас. Бу ғанимни ўзимиз боқамиз, ўзимиз ардоқлаймиз ва ўзимиз унга қурбон бўламиз.\nШундай экан, бу борадаги масъулиятли вазифа, миллат ойдинларининг, ижодкорларнинг зиммасига тушади. Зеро, ҳақиқий ижодкор ўз даврининг виждонидир.\nСуҳбатимиз асносида айрим аччиқ-тизиқ гаплар ўтган бўлса-да, мақсадимиз зимдан бировларнинг томорқасига тош отиш эмас. Бу, хатоларни тузатиш ва ўзимизни ўнглашга бўлган кичик бир уринишдир.\n← Аввалги Аввалги Наим Каримов. Ўзбек театрининг тўнғич асари\nКейинги → Кейинги: Алишер Назар. Эҳтиёт бўлинг, мухбир! (2002)


Мўъжизалар - Islamonline.uz\nМусҳафи шарифда Аллоҳ таоло инсон эмбрионининг ривожланиш босқичлари ҳақида дейди:“Биз инсонни лойнинг мағзидан яратдик. Сўнгра уни аввало мустаҳкам қароргоҳдаги (яъни, бачадондаги) нутфа-маний қилдик. Сўнгра бу нутфадан лахта қонни яратиб, лахта қондан парча гўштни яратиб, парча гўштдан суякларни яратиб, бу суякларга гўшт қопладик, сўнгра бошқа бир жонзот ҳолида пайдо қилдик. Бас энг гўзал яратувчи Аллоҳ барокотли-буюкдир“ (Мўминун сураси, 12-14).\nЗикр ва Қуръон ўқишнинг соғликка таъсири\nҚуръони каримда буюк Аллоҳ дейди: “...Аллоҳни эслаш билан қалблар таскин топгувчидир” (Раъд сураси, 28). Зикр–бу Аллоҳга яқинлашишнинг омили. Айнан яратувчи Аллоҳни эслаш инсоннинг ҳам маънавий дунёсини, ҳам жисмонан танасини қийновчи оғриқлардан холос бўлишга олиб келади. Бунга навбатдаги исбот-далилни голландиялик руҳшунос олим Ван дер Ховен келтирди. У тажрибали усул билан “Аллоҳ” сўзининг такрорланишида ва Қуръони каримни тиловат қилишда инсонга фойда борлигини…\nКаъба Ернинг маркази\nУзоқ даврлардан буён баъзи мусулмонлар орасида “Нима учун намоз чоғида Каъбага юзланиш керак ва нима сабабдан Олий Зот Маккани бошқа жойлардан афзал билиб улуғлаб, ”харам”-ёпиқ деб атаган?” деган савол сўраб келинган. Қуръондаги илмий маълумотлар бўйича машҳур тадқиқотчи Залюла Нажаара бу борада Пайғамбарнинг соллоллоҳу алайҳи васаллам қуйидаги ҳадисларига таянади:\nАллоҳ таоло Каҳф сурасининг 25-оятида золим ҳоким истибдодидан иймонларини сақлаб қолиш учун бир каҳфга - ғорга паноҳ излаб кирган етти киши ҳақида шундай марҳамат қилади: «Улар ғорларида уч юз йил қолдилар ва бунга яна тўққиз йил қўшдилар». Қизиқ, бу етти асҳобул каҳфнинг ғорда бўлган пайтлари нимага тўғридан-тўғри уч юз тўққиз йил деб айтилмасдан, тўққиз йил алоҳида илова қилиняпти?\nАгар биз бирор ўзга давлат ёки шаҳарга саёҳат қилсак, бизга албатта йўл кўрсатувчи ҳамроҳ керак бўлади. Хусусан, биз билмаган бирор нотаниш жойга борсак бизнинг ёнимизда компас ёки харита бўлиши шарт. Харита бизнинг қаерда турганимизни, компас эса қайси йўналиш бўйлаб ҳаракатланишимиз зарурлигини кўрсатади. Биз йўқолиб қолмаслик ёки манзилимизга етиб олиш учун мана шу нарсалардан ёки инсонларнинг кўрсатмаларидан фойдаланамиз. Ҳеч ўзингизга Аллоҳ…\nҚуръони Каримда фиръавндан ташқари унинг яқин хизматкорларидан бири - Ҳомоннинг исми ҳам тилга олинади. Аммо қизиғи шундаки, Тавротда, Мусо (алайҳиссалом) ва у кишининг ҳаётлари ҳикоя қилинган жойда Ҳомоннинг исми зикр қилинмаган экан. Қуъронда бизга нозил қилинган маълумотлар бир неча асрлар ўтгач, археологик кашфиётларда тасдиқланди. Олимлар ўн саккизинчи асрнинг ўрталаригача қадимги Миср ёзувларини ўқиш сирини била олмадилар, чунки бу тил минг…


19.06.2019 13:33 0 4976\n— Вой, дадажониси, сизга нима қилди? Қайси оғзидан қони келгур сизни бу кўйга солди! Ҳа, сизни урганнинг қўллари акашак бўлсин-а! Шунақаям урадими, дабдалангизни чиқарибди-ку! Энди нима қиламан, «Тез ёрдам» чақирайми? Ҳозир...\n— Тўхта, ҳеч қандай тез ёрдам керак эмас, — деди Соли фермер инқиллаб. — Хотинжон, мени калтак еганимни ҳеч кимга айтма, биров билмасин, ими-жимида даволанаман, тушундингми?\n— Нима ундай дейсиз, сизга қўл кўтарган ўша зўравонни ёқасини йиртмасам мен Норгул отимни бошқа қўяман. Айтинг, ким у? Ҳов, анави ҳар куни ичиб юрадиган Шариф шеф урдими? Нега яширасиз? Ор борми сизда? Қани сиздаги йигитлик шаъни, ғурури? Наҳотки, калтак еб, тағин қуёндай писиб ётсангиз?\n— Ор ҳам, номус ҳам йўқ менда! Ғуруримни ҳам шу 20 гектар ер учун қанча топташса ҳам розиман! Нима қилай, сени деб, бола-чақани деб ору ғуруримдан айрилиб турибман. Туман ҳокими «пиллани нега бажармадинг?» деб тарсаки туширганида, оч биқинимга тиззаси билан урганида 20 гектар ер қўлдан кетмасин деб жим ўтирдим. Пилла планини тўлдирмаган, ғўзасини ўт босган фермерларни қатор қилиб, бир бошидан ҳоким дўппослаганида ҳаммаси жим таёқ еяверса-ю, битта мен ору номусим учун ҳокимни қўлини қайтараманми? Қайтарсам биласанми, нима бўлади? Ер қўлдан кетади. Ердан-ку, барака топаётганим йўқ, шу атрофига 4-5 бош қорамол боқаяпман- ку, 15-20 бош қўй-қўзи шу ер четида кўпайиб юрибди. Ғаллани давлат олаётган бўлсаям, сомонини сотаяпман. Пахтани давлатга топшириб, ғўзапоясини сотиб тирикчилик қилаяпман-ку! Хотин, биласан-ку, муштим зарбини! Ҳокимни бир урсам ўрнидан тура олмай қолади. Замон кўтармайди- да. У ҳокимда, йўқса, ўзим билардим нима қилишни.\n— Жим бўлинг, дадаси, жим бўлинг! Гапингизни ҳеч ким эшитмасин. Сизни ўзим даволайман. Ҳеч нарса қилмайди, ҳокимни ўргани сийлагани. Унинг табаррук қўллари сизга тегибдими, буям бир омад!\n— Ҳой, қўшни, ким бор!\n— Хотин, қара, қўшнинг Назира жағ-жағ келди- ёв.\n— Норгул қўшни, боя «ҳа сизни урганнинг қўллари синсин» деб бақираётувдингизми?\n— Йўғей, нималар деяпсиз, хўжайинни ҳеч ким ўргани йўқ.\n— Нимага яширасиз, туман ҳокими урибди-ку! Ана, бизнинг хўжайин ҳам инқиллаб ётибди ҳоким бовадан калтакни еб. «Соли фермерни ҳоким ерга уйкалаб тепди» деб айтди-ку! Шу жаҳлим чиқиб келаётувдим, қўшнижон! «Эксперт»ми пекстпертми қилиб, зўровон ҳокимнинг таъзирини бермаймизми? Нима, ёпиғлик қозон ёпиғлигича қолиб кетаверадими?\n— Билмасам, дадаси «ҳеч кимга айтма» деяпти-ку! Бўлмаса, туну кун ухламай пилла боққандик. Режа тўлмай қолган бўлса, бизда нима айб? Нави яхши эмасдир. Барг етмагандир. Шунга фермерни тепкилаш шартми? Йўқса, пиллани ўз уйимизда боқдик-ку! Уйимизга боққанимиз учун ижара ҳақиям сўраганимиз йўқ. Электр энергияси ҳақини ўзимиз тўладик. Шаҳарда «дом»ни ижарага бериш фалон пул туради. Биз эса меҳмонхонамизни бўшатиб, пилла боқдиг-а! Шу хизматимиз эвазига олганимиз калтак бўлди, қўшнижон.\n— Эшитдингизми? Плани тўлмаганларга ишбилармонлар «қорапўчок» (паст сорт пилла) сотаётган эмиш, — деди Назира жағ-жағ. — Бизнинг хўжайин ҳам 3 миллион сўмлик ана шу пилладан сотиб олиб, планни тўлдирмоқчи. Агар ўзимизнинг шахсий жамғармамиздан пилла учун 3 миллион сўм сарфласак, уни боққандан бизга нима фойда? Қилган меҳнатимиз зое кетади-ку!\n— Дадаси, маҳалланинг раиси Холмамат ака келди. Ҳамма калтак еганларнинг уйига кириб чиқаётган экан.\n— Эй, Соливой, қалайсиз, нега тескарига ўгириласиз, менда нима айб, — деди Холмамат раис. — Кўпга келган тўй, энди ҳокимам нима қилсин, шундай қилиб ишлатмаса ким ишлайди? Ҳамма фермер ўзбилармон бўлиб кетган. Даласини ўт босиб ётибди, пиллага қарамайди, шундай бўлгач, ҳокимнинг жаҳли чиқади-да. Қаттиқ гапиргандир, қўл кўтаргандир, шунга шунчами? «Онамиздан сўкди» дейсанми? Эй, Соливой, кошки сен бундай гапларни эшитмай юрган бўлсанг. Қўй шу гапларни, бўладиганидан гапир. Энди нима қилмоқчисан?\n— Ҳаммасидан воз кечиб, Россияга кетмоқчиман, — деди Соли фермер кўзига ёш олиб.\n— Чакки қиласан. Фермер деган номинг бор, шунча ер сенга ишониб топширилган, ишни давом эттир. Мана, мен ёнингдаман, биргаликда ишлаймиз. Калтак еган фақат мен деяпсанми? Ахир мен ҳам бебаҳра қолганим йўқ. Анави фермер аёлга ҳоким шундай кўпол гап айтдики, эшитса илон пўст ташлайди-я! Шу аёл жим ишлаб юрганида сен Россияга кетмоқчимисан?\nХолмамат раис ташқарига чиқар экан, ўзига ўзи деди:\n— Калтак еган фермерларнинг ҳаммаси ишламайман деяпти, энди ҳокимга нима дейман?\nфермер Ҳажвия ҳоким


Тожикистон раҳбари АҚШ қуролли кучлари қўмондони билан учрашди\nАҚШ армияси генерали Ж.Мэттис ва Тожикистон Президенти И.Раҳмон, Душанбе, 2012 йил 31 март.\nАҚШ Қуролли Кучлари Марказий қўмондонлиги қўмондони Жеймс Мэттис 31 март куни Душанбеда Тожикистон Президенти имомали Раҳмон билан учрашди.\nМузокара бошида Раҳмон ўз мамлакати АҚШ билан ҳамкорликни мустаҳкамлаш ниятида эканини айтди.\n- Тожикистон хавфсизлик соҳасида, шунингдек, минтақада тинчлик ва барқарорликни тиклашда Қўшма Штаталар билан алоқаларни янада ривожлантиришни хоҳлайди, - деди Имомали Раҳмон.\nТожикистон президенти идораси эълон қилган баёнотга кўра, Мэттис Вашингтон Тожикистон хавфсизлик кучларига ёрдам кўрсатишни давом эттиришини айтган.\nАҚШ Қуролли Кучлари Марказий қўмондонлиги қўмондони Жеймс Мэттис шу ҳафтада Туркманистон ва Ўзбекистон раҳбарлари билан ҳам учрашган эди.


Гулистон шаҳридаги “Юрт байроғи” марказий майдонида бўлиб ўтган акция – тўғрироғи, китоб байрами ана шундай деб номланди. Шуни эътироф этиш керакки, ушбу майдон байрамлар, тантаналар, маънавий-маърифий тадбирлар марказига айланиб қолди, десак тўғри бўлади. Шу куни эрталабдан майдон яна гавжум бўлди.\n“Не берай?” – деб турганлар,\nМайдон узра таниқли шоира Зулфия Мўминованинг “Болага китоб беринг!” деб номланган ушбу шеъри сўнгра шу матн асосида яратилган қўшиқ янграрди. Мазкур кенг қамровли маънавий –маърифий маросимнинг мазмун ва моҳиятини, аҳамиятини ташриф буюрган кишилар – вилоятимиздаги юздан зиёд ташкилот, муассаса, бирлашма ва корхоналарнинг раҳбарлари, масъул ходимлар чин қалбдан ҳис этиб турарди. Ҳар бирининг олдида тахлам-тахлам китоблар бор. Бу китоблар бугун турли манзилларга, яъни раҳбарларнинг ўзлари ўқиган мактабларига элтиб берилади. Аниқроғи, вилоятимизда “Ўзим ўқиган мактабимга китоб туҳфам” акцияси шу бугун, шу қутлуғ кадамжодан – майдондан бошланиб, турли ҳудудлар, чекка-чекка қишлоқларгача етиб боради. Аслида бундай хайрли тадбирлар бундан бир ойдан кўпроқ вақт олдин, Муҳтарам Юртбошимизнинг вилоятимизга ташрифидан бир неча кун кейиноқ бошланган эди. Давлатимиз раҳбари ўз ташрифлари чоғида Сирдарё ташаббуси – Сирдарё намунаси ҳақида гапирган эдилар. Ана шу ташаббусдан бири болаларни китоб мутолаасига қизиқтириш, уларнинг қўлларига кўпроқ китоб бериш, кутубхоналарни адабиётлар билан тўлдириш саналади. Айни кунларда вилоятимизда бу борада ибратли ва хайрли юмушлар амалга оширилмоқда ҳамда бу ташаббус эндиликда юртимиз бўйлаб кенг қулоч ёзмоқда.\nДавра айланиб, ўз туҳфаларини манзилларга элтишга ҳозирлик кўраётган ҳамшахарларимиз билан мулоқот қиламиз.\n-Бугунги тадбир барчани ҳаяжонга солмоқда, чунки бугун биз ўзимиз ўқиган қадрдон билим масканларига борамиз, устозлар, ўқувчилар, тўғрироғи, болалигимиз билан учрашамиз , – дейди “Сирдарё бозор савдо” уюшмаси раиси Отабек Мусаев. – Иш, турли ҳаёт ташвишлари билан бўлиб, ўзимиз таълим-тарбия олган мактабларга боришга фурсат тополмас эдик. Муҳтарам Юртбошимиз, вилоятимиз ҳокими бу ибратли ишни қилишимизни ёдимизга солишди, яна ҳам аниқроғи, бизни ҳушёр торттиришди. Мана, бугун атоқли адибларимиз қаламига тегишли 50 дан зиёд китобларни, сайланмаларни Сардоба туманидаги 2- умумий таълим мактабига туҳфа қиламан.\nВилоят касаба уюшмалари бирлашмаси кенгаши раиси Рустам Турдимуродов, “Сирдарё ҳақиқати” газетаси бош муҳаррири Фарҳод Боқиев, вилоят карантин испекцияси раҳбари Абдусамад Қўлдошев, шунингдек, “Миллий тикланиш” демократик партияси вилоят кенгаши, “Тасвирий ойина” ижодий уюшмаси ва бошқа жамоалар раҳбарлари ҳам ўзлари тайёрлаган совғалар ҳақида сўзлашди.\nЭндиликда бирор кишидан, “ фарзандингизга, умуман, ёшларга энг яхши совға нима деб сўрасангиз”, албатта, у “китоб энг яхши туҳфа” дея жавоб беришмоқда ва албатта, бунга ўзлари ҳам амал қилишмоқда. Маош олган ота рўзғорига керакли нарсалар билан бирга болаларига китоблар харид қилишга одатланмоқда. Демак, китоб ўқиш кундалик зарур машғулотга айланиб бораётганлигидан фақат хурсанд бўлишимиз керак. Шу билан бирга майдонда китоблар кўргазмаси ҳам ташкил этилган эди. Тадбирга тўпланганлар учун кўргазмага қўйилган китоблар билан танишишга имкон яратилди.\n-Вилоятимизда Муҳтарам Юртбошимиз таъкидлаган Сирдарё намунасининг 5 та йўналиши бўйича кенг қамровдаги ишлар олиб борилмоқда, – деди вилоят ҳокими Ғофуржон Мирзаев. – Яна бир қувончли томони, ушбу ташаббус бошқа вилоятларда ҳам қўллаб-қувватланмоқда. Яқиндагина бўлиб ўтган селектор йиғилишда Юртбошимиз ҳар бир раҳбар ўзи алифбони ўрганган, таълим олган мактабига китоб туҳфа қилсин, деган фикрларни билдирган эди. Мана, бугун мазкур ташаббуснинг ижросини кўраяпмиз. Ҳали бу бошланиши. Энди ташаббус кенг қулоч ёяди, чекка –чекка қишлоғу маҳаллаларга ҳам етиб боради, ёшларимиз китоблар билан янада кўпроқ ошно бўладилар. Уларга кўплаб китоблар туҳфа қилинади. Мана, бугун давлатимиз раҳбари томонидан юборилган совға – 1000 та китобни қабул қилдик. Ушбу туҳфа Сайхунобод туманидаги тадбиркор томонидан янги очилган кутубхонага етказилади. Орамизда бутун умрини элга, болаларга зиё улашишга бахшида этган фидойи инсонлар бор. Сайхунобод қишлоқ хўжалик касб ҳунар коллежи ахборот-ресурс маркази раҳбари Ҳайитгул Айнақулова 40 йилдан бери кутубхоначилик қилади. Ҳайитгул опага ҳам совғаларимиз бор.\n– Бугун Сирдарёда шундай катта тадбирга гувоҳ бўлиб турганлигимдан беҳад хурсандман, – деди Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги бош директори Комил Алламжонов. – Сайхунободда бугун очилажак янги кутубхонага совғалар билан келганмиз. Фидойи кутубхоначи опамизга раҳмат. Зиё тарқатишда сира чарчаманг.\nШундан сўнг К.Алламжонов вилоят ҳокими Ғофуржон Мирзаевга ва сайхунободлик кутубхоначи Ҳайитгул Айнақуловага “Ўзбегим” деб номланган ноёб китоб нусхаларини топширди. Шунингдек, Сайхунобод қишлоқ хўжалик касб хунар коллежига 200 нусха турли адабиётларни ҳам туҳфа қилди.\nВилоят ҳокими меҳмонлар билан бирга даврани айланиб, акцияда иштирок этаётган жамоалар раҳбарлари билан суҳбатлашишди, совғаларни кўздан кечиришди. Тадбир ниҳоясида тантана иштирокчилари ўз туҳфалари билан тегишли манзилларга йўл олишди. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан совға қилинган 1000 та китоблар юкланган “Дамас” автомашинаси Сайхунобод туманидаги “Гулистон” СИУ ҳудудида янги ташкил этилган кутубхонага жўнаб кетди.\nБухорий – сарварим у,\nТермизий – анварим у,\nМаҳмуд Замахшарий у,\nҲа, фарзандларимизнинг қўлига китоб берайлик, токи улар билимдон бўлиб, ўз тарихини, аждодларини билсинлар, дунёни танисинлар. Зеро, академик шоир Ғафур Ғулом айтганидек, китоб бўлмаса, китобдан ёғилиб турган зиё бўлмаса, инсон тараққиётининг ҳозирги ёруғ чўққисига етмас эди.\nby · Published 08.08.2018 · Last modified 08.08.2019


Самарқандда кекса одамнинг юзига тепган йигит ким экани аниқланди — Sof.uz\nСамарқандда кекса одамнинг юзига тепган йигит ким экани аниқланди\n31.01 13:53 661 Ўзбекистон\nТармоқларда “Самарқандда бир йигит кўчада кетаётган кишини тепган ҳолати видеосини ижтимоий тармоқларда тарқатиб мақтанаётганлиги айтилмоқда” сарлавҳаси остида видеолавҳа Самарқанд шаҳри бўйича ИИО ФМБ ходимлари томонидан ўрганиб чиқилди, дея хабар берди вилоят ИИБ Ахборот хизмати.\nВоқеа 2022 йилнинг 24 январь куни соат тахминан 19:00 ларда Самарқанд шаҳри Қўшчинор маҳалласида содир бўлган. 2007 йилда туғилган, вояга етмаган Ў.А. маҳалладоши Б.Ҳамидов кўчасида келаётган 1968 йилда туғилган фуқаро Ф.Р.нинг юз қисмига тепиб ҳодиса жойини тарк этган.\nҲолатни Ў.А.нинг таниши 2006 йилда туғилган Р.К. тасвирга олиб, ижтимоий тармоқларга тарқатган.\nҲолат юзасидан вояга етмаган Ў.А.нинг ота-онасига нисбатан ўрнатилган тартибда ҳужжатлар расмийлаштирилмоқда. Шунингдек, бўлиб ўтган ҳодиса мактаб раҳбарияти иштирокида ҳам муҳокама этилди.\nҚўшимча сифатида айтиш мумкинки, Ў.А спорт билан шуғулланиб келган. Ижтимоий тармоқларда тарқалган видеоларда айтилганидек, йигит ТикТокчи ёки тармоқ фаоли эмас. Ҳозирда Самарқанд шаҳри бўйича ИИО ФМБ томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилмоқда. Натижаси тўғрисида яна маълумот берилади.


Манба: «МЮ» Роналду тавсиясига кўра Зидан билан музокара бошлади\n«Манчестер Юнайтед» клуби раҳбарияти Оле-Гуннар Сульшерни истеъфога чиқариб, ўрнига Зинеддин Зиданни таклиф қилиши мумкин.\nИспаниянинг El Chiringuito нашри хабарига кўра, «Манчестер Юнайтед» клуби жамоа ҳужумчиси Криштиану Роналду тавсиясига биноан Зинеддин Зидан билан музокарага киришган. Португалиялик юлдуз «Реал»даги собиқ устозини Манчестерда кўришни истамоқда. Франциялик мутахассис ҳам «МЮ»дан таклиф тушган тақдирда кўриб чиқишга тайёр.\nИнглиз нашрлари эса клуб раҳбарияти Сульшерга ишонч билдираётгани ҳақида хабар қилмоқда.\nМаълумот учун, «Манчестер Юнайтед» сўнгги 5 ўйинида бор йўғи битта ғалабага эришди. Клуб АПЛ 8-туридан кейин 14 очко билан 6-поғонадан жой олган. Клубни олдинда «Аталанта» (20 октябрь) ва «Ливерпуль»га (24 октябрь) қарши учрашувлар кутиб турибди.\nЭслатиб ўтамиз, Зидан ўтган мавсум якунлангач, «Реал»ни тарк этган эди. У ҳозирда ишсиз ҳисобланади.


Трамп АҚШ президентлик сайловининг иккинчи босқичида ҳам ғалаба қозонганини эълон қилди\n11:25 / 20.12.2016\nАҚШнинг сайланган президенти Дональд Трамп Сайловчилар ҳайъатининг овоз бериш жараёни якунларини демократия тантанаси деб атади. Шу билан унинг президентлик пойгасидаги ғалабаси расман мустаҳкамланди.\n"Бугун биз мамлакатимиздаги демократиянинг тарихий ғалабасии нишонлаяпмиз … Мен мамлакатимизни бирлаштириш ва барча америкаликларнинг президенти бўлиш учун қаттиқ меҳнат қиламан. Биз биргаликда Американи яна буюк давлат қила оламиз", — дейилади Трамп баёнотида.\nУ Сайловчилар ҳайъатининг 304 овозига эга бўлган. Қонун бўйича 270та овозни тўплаган номзод давлат раҳбарлигига сайланади. Трампнинг сайловдаги асосий рақиби демократ Ҳиллари Клинтон 224 овоз олган.\nДональд Трамп АҚШ Ҳиллари Клинтон Сайловчилар ҳайъати


Бухгалтерия салтанатида уч ой\nСолиқ тизими: интерактив хизматлар самараси\n1UZ дастуридан фойдаланувчининг ён дафтаридан истиқболли эканлиги илк одимларидан аён\nКиройи шундай жойда ўқисанг-да!\nКўп қиррали ҳуқуқбузарлик\nИюнь ойи учун солиқ тўловчининг тақвими\nРухсатнома олмасдан олиб кирилади, бир дарча орқали расмийлаштирилади\nСотиш қиймати ўсди\nНорма даромад дегани эмас\nЯнги ходимни ўқишга юборишди\nХизмат сафарига бориш ҳақи таътил пулига киради\nСизга чипта учун чек нега керак?\nЙўловчи учмасликка қарор қилди\nКассир-операциячининг назорат-касса дафтари\nХодим учун солиқни ким тўлайди?\nДивидендга – маҳсулот\nЁш оила кредитга уй-жой олса...\nШуъба корхона мол-мулкини сотганда...\nГазета СБХ / 2014 год / № 21 / Шахсий тажриба\n«NORMA» профессионал ривожланиш маркази томонидан ташкил этилган «Бухгалтерия ҳисоби асослари» курсида масофавий таълим тизими (МТТ) бўйича менга ўқишни таклиф этишганида ўзимни бир бора синаб кўрай деган хаёлда рози бўлдим. Иқтисодий йўналишдаги нашрда ишлайман, молиявий мавзуда мақолалар тайёрлаш асносида бухгалтерия ҳисоби сир-синоатлари билан ҳам анча танишман. Қолаверса, «NORMA»дан олинадиган сертификат жуда-жуда қадрли-ку!\nБОШЛАНИШИ ОСОН БЎЛМАДИ\nМарказ мутахассислари мени 7-МТТ гуруҳига киритишибди. Бир суткадан кейин бухгалтерия мактабига қабул қилинганим ҳақида электрон хабар келди. Икки кундан кейин кириш лекцияси бўлади, унда иштирок этиш зарур деб огоҳлантиришди ҳам. Иштирок этишга муваффақ бўлмаганлар учун «Масофавий таълим тизимидаги ишнинг асослари» деган кириш лекцияси такрорланар экан. Лекцияга ҳозир бўлганларга курс ўқитувчиси Игорь Аипкин таълимнинг ўзига хос хусусиятлари, таълимни ўташ тартиби тўғрисида, олдинда бизни қандай синовлар кутаётгани хусусида гапириб берди, бошқа талайгина фойдали ахборотларни ўртоқлашди.\nКурс «Бухгалтерия ҳисобига кириш» ва «Амалиётчи бухгалтер» деган иккита модулдан иборат бўлиб, асосан компьютер борасида саводхонликни эгаллаганларга мўлжалланган экан. Ҳисоб-китобларни ҳаммасидан ҳам Exceellда қилиш қулай. Ҳисобни калькулятор ёрдамида, қоғозга ёзиб, яъни эскича усулда чиқариш ҳам ман этилмайди, албатта. Масофавий таълим курси муайян миқдордаги мавзулардан ташкил топган: улардан баҳраманд бўлишнинг ўзига яраша қоидаси бор. Айтайлик, кейинги мавзуга ўтиш учун аввалги мавзу якунламасида тест топшириқларини бажариш ва муайян миқдорда балл тўплаш зарур. Акс ҳолда кейинги мавзу сизга «ўз чиройини очмайди». Айтмоқчи, уриниб кўриш миқдори чекланмаган. Ўқитувчи кириш лекциясининг охирида бу йўсин ўқиш унча осон эмаслигини айтиб, ҳатто амалиётчи бухгалтерлар ҳам тестларни биринчи дафъада топшира олмаган ҳоллар оз эмас деб қўрқитиб ҳам қўйди.\nТизимга қизиқишим кучайиб, ўша куни кечқурун бошқалардан ажралиб турадиган нарсаси йўқ-ку унинг деган фикрга бордим. Биринчи ва иккинчи мавзу пировардидаги тест топшириқларини биринчи дафъада бўлмаса-да ҳарқалай уддаладим, лекин анави таассурот ўзгармай қолаверди.\n«Бухгалтерия ҳисобига кириш» деган биринчи модуль 15 мавзудан иборат бўлиб, уларни ўрганишга бир ой муддат берилади. Аввалига бу муддат кўп туюлди менга. Бироқ 4-бўлимдан эътиборан тест топшириқлари юзасидан имтиҳон топширишда кейинги мавзуга ўтиш ҳуқуқини берадиган 90 балл тўплаш учун лекцияларни қайта-қайта ўқишга тўғри келди. Умуман олганда, МТТ бўйича таҳсил олаётганда кўп нарсаларни такроран ўқишга мажбур бўлдим. Бири иккинчисига боғланиб кетгани учун ҳам аввалги ўтилганларга қайтиш лозим эди. Яхшиямки лекциялар тушунарли қилиб ёзилган. Бир ўқиганингда гап нима ҳақида бораётганлигини билиб оласан. Биринчи модулдан кейин оилавий ва шахсий бюджетни билимдонларча олиб бориш, ойнинг молиявий якунларини чиқариш мумкин.\n7-мавзуга борганда баланс тузиш талаб этилди. Аввалги олти мавзуни ўрганиш асносида биз назарий тайёргарликдан ўтгандик. Шунга қарамай, амалиётда роса бош қотиришга, терлашга тўғри келди. Баланс тузиш курснинг асоси, ўзаги эканлиги боис имтиҳонларнинг ҳар бирида у вазифа тариқасида келтирилган. Дебетни кредит билан тенглаштириб, ҳисобни тўғрилаш жуда муҳим масала. Тайёргарлик асносида ўқитувчига саволлар бериш мумкин. У очиқ жавоб бермаган тақдирда ҳам тўғри йўлга солиб юборади. Курс доирасида ташкил этилган анжуманда тест топшириқларини муҳокама этиб бўлмайди. Лекин у ёки бу кўрсаткични қандай ҳисоблаш мумкинлигини сўраса бўлади. Форумда ўқитувчидан ташқари талабаларнинг ўзлари ҳам саволларга жавоб берадилар, масалаларни шарҳлайдилар. Шу сабабли ўзингни қийнаётган муаммо ҳақида ёзишдан аввал компьютер «бисоти»га бир назар ташлаб қўйиш фойдадан холи эмас, зеро сизгача кимдир шундай савол билан мурожаат қилган ва у ерда бунга тайёр жавоб ҳам бордир. Менга товарларнинг таннархини шакллантириш ва уларнинг ҳисобини юритишни чуқурроқ тушуниб олишимга ёрдам беришди.\n15 кунлик таълимдан кейин дастлабки очиқ тест синови ўтказилади. Бу синов кимлар ўқишни давом эттиради-ю, кимлар курсни яна бошидан бошлаши лозимлигини аниқлаб беради. Имтиҳонларда катта миқдордаги баллар топшириқларни бажарганлик учун берилади. Биринчи босқичда баланс тузиш лозим. Тайёргарликнинг индивидуал даражасини аниқлаб, вазифаларни ҳал этиш борасида машқ қилиш имкониятини бериш мақсадида Skype бўйича ўқитувчи билан маслаҳатлашув ўтказилади. Бунда топшириқ синчковлик билан кўриб чиқилади, истаган одам ўтилган мавзулар бўйича саволлар бериши мумкин.\nОралиқ очиқ имтиҳонда камида 75 балл тўплаш лозим. Баланс туза олмаганлар таълимнинг кейинги босқичига қўйилмайди. Синовдан ўтганлар эса таълимни бошқа бўлимлар бўйича давом эттириб, якуний тест синовларига тайёргарлик кўра бошлайдилар. Якуний синов 2 ҳафтадан кейин ўтказилади. 50 баллдан кўпроқ, аммо 75 баллдан камроқ тўплаган талабаларга бошқа куни қайта имтиҳон топширишга имконият берилади. Камина ҳам шулар қаторига тушиб қолди.\nИмтиҳондан кейинги икки ҳафта сезилмай ўтиб кетди. Мавзулар мураккаблашиб борди. Шу сабабли назарий материалларга тинмай мурожаат қилишга тўғри келди. Ҳисоб-китоблар ҳам катталашиб борди. Зотан таълимнинг охирларида топшириқлар орасида молиявий натижалар тўғрисида ҳисобот ҳам бор. Skype бўйича бўлиб ўтган маслаҳатлашув имтиҳонни топширишни анчагина енгиллаштирди. Гапнинг рости, имтиҳонни топширишда қийналдим, тўплаган баллар етарли миқдорда бўлмаганлиги сабабли қайта имтиҳон топшириш ҳуқуқидан фойдаландим.\nБиринчи модуль бухгалтерия ҳисоби принциплари ҳақида ёдаки эмас, тўла тушунган ҳолдаги тасаввурга эга бўлиш имкониятини берди. Бу жуда-жуда муҳимдир. Бошқа курсларда, энг аввало, пул маблағларининг бир ҳисобварақдан иккинчисига ҳаракати тушунтирилади, улар бўйича бухгалтерия ўтказмаларини «сув қилиб ичиб юбориш»га мажбур қилишади. Масофавий таълимнинг биринчи модулида бухгалтерия ўтказмалари кўринмайди ҳисоб, аммо уларни тўла тушуниб олишга замин тайёрланади. Таълимнинг одатдаги шаклларидан тафовут ҳам ана шунда.\nОХИРИ ХАЙРЛИ ВА ҚИЗИҚАРЛИ БЎЛДИ\nМасофавий курснинг иккинчи модули кўпроқ анъанавийликка асосланган, бинобарин бунда бухгалтерия ўтказмалари, бирламчи ҳужжатларни расмийлаштириш сингарилар бор. Айтмоқчи, бу модуль «Амалиётчи бухгалтер» деб бежиз номланмаган. Уни Ольга Шабанова бошқариб борди. Модуль Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатлари, ҳисобварақларнинг тасдиқланган режаси асосида тузилган. Бу модуль бўйича таълим олиш принципи «Бухгалтерия ҳисобига кириш» модулига ўхшаш. Бунда 30 та бўлим бор. Олдинги мавзу бўйича тест синовларидан муваффақиятли ўтганидан кейингина навбатдаги бўлимларга юзланиш қоидасига бунда ҳам тўла амал қилинади. Форум ҳам ишлаб турибди, зарурати бўлганда ўқитувчига ёзма мурожаат қилиш ёки чатдаги реал вақт режимида у билан маслаҳатлашиб олиш мумкин. Бундан ташқари, ҳаммага зарур норматив-ҳуқуқий базаси бўлган «NORMA» – Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари» дастурий машғулоти ёзилган диск берилади. 1UZ тренажёрини ўрнатиш ҳам мумкин.\nКурсда таълимга 1,5 ой берилади. Дастлабки 15 бўлимни ўтишга 2 ҳафта ажратилган, шу сабабли таҳсилни пайсалга солмай, дарҳол бошлаш керак. Тестларнинг биринчи қисми нисбатан осон: бу ерда биринчи модулда ўзлаштирилган тушунчалар ва қоидаларга асосланиб жавоб бериш мумкин. Бухгалтерия ўтказмалари секин-аста киритила боради, маблағларнинг ҳисобварақлардаги ҳаракатини ўрганиш бошланади.\nГарчи ҳар иккала модулда бир нарса ҳақида гапирилса ҳам улар бир-биридан анчагина фарқ қилади. Таълимнинг биринчи қисмида ҳаммаси бошловчи фойдаланувчи даражасида борса, иккинчи қисм ё тажриба, ёки қунт ва сабр-матонат талаб қилади. Бизга ҳисобварақларни ёдда сақлаб қолиш шарт эмас дейишган эди, лекин ҳамма вақт уларга қарашга тўғри келганлиги боис ҳисобварақларнинг тартиб рақамини ёдда сақлаб қолиш керак деган фикрга борасан киши. Айниқса тест синовини қайта топширишга тўғри келганда шу нарса хаёлдан ўтади.\nҲамсабоқлар билан суҳбатлашув асносида биринчи модуль бухгалтерия билан таниш бўлмаганларга қулай ва осон эканлигини аниқладим. Амалиётчи бухгалтер менга шундай деб тушунтирди: – Амалиётда ҳаммаси бошқача. «Бухгалтерия ҳисобига кириш» асосий тушунчалар ҳақида тушунча беради. Биринчи модулдан имтиҳонни муваффақиятли топшириш учун ўз тажрибангдан йироқлашиб, бухгалтерия ҳисобидан бехабар одамдек фикр юрита бошлашинг керак. Иккинчи модулда ҳаммаси амалиётдагидек – бухгалтерия ўтказмалари билан расмийлаштирилади. Шу сабабли ҳам бу модуль мазкур соҳада тажрибаси бор кишиларга анча жўн туюлади.\nМенга биринчи қисм осон кўринди – бухгалтерия ҳисобини юритиш принципларини ортиқча қийинчиликсиз билиб олдим. Иккинчи қисм мени бир мунча қийнади. Бухгалтерия ўтказмалари ва ҳисобварақлар бўйича билимим етишмаслиги сезилиб қолди. Шу сабабли уларни ўзлаштириш, қайсилари пассив эканини ва кредит бўйича ошиб боришини, қайсилари актив ҳисобланиши ва дебет бўйича кўпайиб боришини тушуниб олиш йўлида тузуккина тер тўкишга тўғри келди. Бухгалтерияга ноаниқлик деган нарса тамомила ётдир. Барча ҳужжатларни кўриб чиқишимиз ва корхонанинг бухгалтерия ҳисоби нима эканлигини билиб олишимиз учун махсус 1UZ компьютер тренажёри ишлаб чиқилган. Биз унда хўжалик юритувчи виртуал субъект бухгалтерияси ҳисобини олиб бордик, унинг ҳужжатлари билан ишладик, даромадлари ва харажатлари ҳисобини чиқардик, айланма ва сальдо ведомостларини туздик. Амалиётдан, тажрибадан ҳам зўрроқ муаллим йўқ деганларича бор. Тренажёр операцияларни амалга ошираётганда хатоликларни қайд этиб, ёритгич билан кўрсатиб туради.\nКурс анжуманида ўқитувчи бухгалтерия ўтказмаларида, амортизацияни ҳисоблаб чиқишда ва бухгалтерия ҳисобига доир бошқа операцияларни амалга оширишда, чатдаги маслаҳатлашувларда, тренажёр билан ишлашда ва асосий мавзуларни ўтишда юзага келган савол ва масалалар кўриб чиқилди. Курс анча мураккаб бўлганлиги сабабли икки марта очиқ маслаҳатлашувлар ўтказилди.\nУмуман олганда, менга таълим учун бир ярим ой камлик қилди. Баъзи мавзуларни бўл, ҳа бўл қабилида ўзлаштиришга тўғри келди. Кундузи ўз ишингни адо этишинг зарурлиги инобатга олинса, тест саволлари билан ярим тунгача шуғулланиб ўтиришга тўғри келганлиги маълум бўлади-қўяди. Ҳамсабоқлар билан гаплашганимда бу борада ёлғиз эмаслигим маълум бўлди. Лекин таълим муддатини узайтириш таклифини маъқулламайман. Негаки, бунда курс самарадорлиги пасаяди деган таҳлика бор. Зотан кўпчилик ҳамма ишни энг охирги дамда қилишга одатланиб қолган.\n...Бухгалтерлик сертификати ҳамда «NORMA»дан бир қанча совғалар олдим, аммо бош бухгалтер лавозимига даъвогарлик қилмоқчи эмасман, талабгор ҳам эмасман. Бухгалтериядан билими бор менежер ёки бухгалтерия ёрдамчиси вазифасини эса бемалол уддалайман деб ўйлайман. Бизни Маҳаллийлаштириш дастурига киритилган корхонада ҳисобни юритишга ўргатишмади, солиқ режалаштирувини қай тартибда амалга оширишни тушунтириб беришмади ҳам. Лекин курсда таҳсилни тугаллаганимдан кейин ходимнинг иш ҳақини, иш стажини эътиборга олган ҳолда меҳнатга лаёқатсизлик нафақасини ҳисоблаб беришим, даромад солиғини, суғурта бадалларини ва ягона ижтимоий тўловни ҳисоблашим, кредит бўйича тўловлар фоизи суммасини аниқлашим, тўлов топшириқномасини тузишим ва маҳсулот етказиб берувчига товар жўнатишим, маҳсулотнинг таннархини аниқлашим ва асосий восита амортизациясини ҳисоблаб чиқаришим, шунингдек коэффициентларни инобатга олган ҳолда уни қайта баҳолашдан ўтказишим мумкин. Бу, гарчи тўлиқ рўйхат бўлмаса-да, бухгалтерия ҳисобида мўлжални тўғри олиш учун етарли бўлса керак.\nБухгалтерия ҳисоби синовидан ўтувчи\nПрочитано: 3339 раз(а)


“ТОЗА СУВ – МУСАФФО ҲАВО, СОҒЛОМ ҲАЁТ!” | Хабарлар | Самарқанд вилояти ҳокимлиги\n“ТОЗА СУВ – МУСАФФО ҲАВО, СОҒЛОМ ҲАЁТ!”\nШу шиор остида ўтказилган “Фавворалар сайли” Самарқанд вилоятида кенг нишонланди.\n“Подшоҳ саройида суви тепага отилиб турган фаввора бўлиб, унда қизил олмалар қалқиб турарди”.\nИспан элчиси Руи Гонсалес де Клавихо Соҳибқирон Амир Темурнинг Дилкушо боғида бўлганида ҳайрат билан ушбу таассуротларини баён этганига олти асрдан зиёд вақт ўтди. Самарқанд тарихи билан боғлиқ қадимий фавворалар Алишер Навоийнинг асарлари, “Бобурнома”га ишланган миниатюраларда ҳам акс этган.\nКўринадики, мамлакатимизда фавворалар бунёд этиш анъанаси узоқ тарихга бориб тақалади.\nБугун фавворалар ўзгача қиёфа касб этиб, ранго-ранг чироқлар ёғдусида ва мусиқа садолари уйғунлигида юртдошларимиз руҳиятига оромбахш ҳузур бағишламоқда. Эътиборлиси, мана иккинчи йилдирки, Самарқандда 1 май куни фавворалар сайли уюштирилаётир. Боғу хиёбонлар, майдонларда замонавий фаввораларнинг бунёд этилиши вилоятда амалга оширилаётган ободончилик, бунёдкорлик ишларига ҳамоҳанглик касб этаётир.\nСамарқанд вилоятида бугун 58 та фаввора мавжуд бўлса, уларнинг 12 таси нурли-мусиқали, 37 таси нурли, тўққизтаси оддий фавворалар ҳисобланади. Ҳозирда вилоятда нафақат бетакрор фаввора яратиш, балки уларнинг атрофини ободонлаштириш борасида ҳам салмоқли ишлар амалга оширилмоқда.\nХусусан, майсазор ва гулзор барпо этиш, дарахтларга шакл бериш, каштан, япон сафораси, лола дарахти, қрим қарағайи, қора қарағай кўчатларини экиш, парваришлаш тажрибаси шаклланди.\nБиргина, Самарқанд шаҳрининг ўзида 105 гектар кўкаламзорлаштирилган майдон, 910 минг квадрат метр яшил майсазорлар ташкил этилди. 300 минг тупдан ортиқ манзарали ва игна баргли дарахтлар парваришланмоқда.\nБеш йилча бурун хориждан келтириб экилган лола дарахтлари бу йил биринчи бор гулга кириб, юртдошларимиз ҳамда сайёҳлар кўнглига ҳузур бағишламоқда.\nСамарқандликларнинг меҳри тафти билан ўсаётган дарахтлар, ям-яшил майдонлар, гулу гулзорлар, рангин ва ўйноқи фавворалар дилларга қувонч, шодлик улашиб, шаҳар ва туманлар чиройига чирой қўшмоқда.\nСамарқанд шаҳрининг Кўксарой, Амир Темур ва Театр майдонлари, Университет ҳамда Йўлбарслар хиёбони, Шоирлар боғи, аэропорт ва темир йўл вокзали олдидаги фавворалар атрофида ўтказилган “Тоза сув – мусаффо ҳаво, соғлом ҳаёт!” шиори остидаги сайлда ана шундай эътирофли фикрлар халқимиз тилида, дилида янгради.\n– Мутахассислардан эшитганман, дов-дарахтлар, фавворалар ёзнинг иссиқ кунларида ён-атрофга салқинлик таратиб, ҳаво ҳароратини 3-6 даражагача пасайтириб турар экан, – дейди Навоий вилоятидан ташриф буюрган Равшан Шарипов. – Бугун турмуш ўртоғим, набираларим билан Самарқанд шаҳрида ўтказилаётган фавворалар сайлини томоша қилиб бунга гувоҳ бўлдик. Кундан-кун чирой очиб, дунё аҳлини ўзига ром этаётган бу шаҳарга мана шундай мусаффолик, байрам холдек ярашибди. Барчанинг юзида қувонч, кўзида табассум. Буларнинг барчаси юртимизнинг шукрона келтиришга, қадрига етиб яшашга арзигулик тинчлиги, осойишталигидан далолат.\nТадбирларни қадим ва навқирон шаҳримизга ташриф буюрган 500 нафарга яқин сайёҳлар ҳам бевосита томоша қилишди. Тарихий асарларда битилган фаввораларимиз ҳақида билимларини замонавий талқиндаги маълумотлар билан бойитдилар.\n– Самарқандда ўтаётган “Фавворалар сайли”да иштирок этаётганимдан мамнунман, – дейди америкалик сайёҳ Эндрю Мобз. – Бизда ҳам фавворалар кўп, аммо бундай байрам йўқ. Фаввораларга сизлардагидек эътибор берилмайди. Юртингизда туну кун фавворалар атрофи одамлар билан гавжумлиги ҳам эътиборимни тортди. Бу албатта, одамларнинг бугунги кунидан кўнгли тўқлиги, эртанги кунга ишончини билдиради.\n– Аввало, дунёга донғи кетган азим Самарқанд шаҳрида эканлигимдан хурсандман, – дейди шри-ланкалик сайёҳ Рамзан Ҳамид. – Саёҳатимиз шаҳарда ўтказилаётган фавворалар сайлига тўғри келгани бизга мароқли бўлди. Амир Темур мақбарасидан чиққанимизда Регистон майдонига бориш учун машинага чиқишни истамадик. Ахир бундай тарихий шаҳарни пиёда айланганга нима етсин! Йўл-йўлакай фавворалар атрофида ташкил этилган концерт дастурларидан баҳраманд бўлдик. Бизда бундай сайл ёки фестивал йўқ. Бошқа давлатларда ҳам бундай тадбирнинг борлигини эшитмаганман. Сайл тадбирлари давомида Самарқандга нисбатан ҳайратимиз ва меҳримиз янада ошди.\nСайлларда вилоятнинг таниқли санъаткорлари, ёш ижрочилар, бадиий ҳаваскорлик жамоаларининг чиқишлари, театр ижодкорлари томонидан тайёрланган саҳна асарлари намойиш этилди. Номдор рассомлар ҳаваскор мусаввирлар учун мастер-класс машғулотлари ўтдилар. Шоирлар тадбир мазмунига мос ижод намуналари билан чиқиш қилди. Турли спорт мусобақалари, интеллектуал танловлар, расмлар кўргазмалари, Шарқ ширинликлари савдоси ташкил этилди.\nХудди шундай сайллар вилоятнинг Ургут, Пастдарғом, Пайариқ ва Нуробод туманлари маданият ва истироҳат боғларида бунёд этилган фавворалар атрофида ҳам уюштирилди.\n– Барча жойларда бўлгани каби туманимиз истироҳат боғида ҳам фаввора барпо қилиниши бу ерни энг сўлим, хушҳаво масканга айлантирди, – дейди Ургут туманидаги 5-умумтаълим мактаби ўқитувчиси Ҳ.Раҳматов. – Бу ўз навбатида, ҳудуднинг мўътадил ҳаво ҳароратини, атроф-муҳит мусаффолигини таъминлаш, аҳолининг мароқли ҳордиқ чиқаришига хизмат қилмоқда.\nНуробод туманида ўтказилган сайлда болалар ва ўсмирлар спорт мактаби тарбияланувчилари иштирокида мусобақалар, “Нуробод” газетаси қошидаги “Гулшан” адабий тўгараги аъзолари томониданшеърхонлик кечаситашкил этилди. Туман таълим муассасалари ўқувчилари жалб этилиб, фаввораларнинг инсон саломатлигига ижобий таъсири, ҳузур бахш этиши, чарчоқни чиқариши, кайфиятни кўтариши каби хусусиятлари ҳақида маърузалар қилинди.\nШифокорларнинг таъкидлашича, фавворалар асабни тинчлантириб, кайфиятни кўтариш хусусиятига эга экан. Кечқурунлари фаввора жилосига тикилган, ундан баҳра олган кишининг қон айланиш тизими ва мия фаолияти яхшиланади, сув бўйида ором олган киши енгил тортиб, тетиклашади.\nШу боис бўлса керак, шу куни эрта тонгдан, тун ярмига етгунча фавворалар атрофи юртдошларимиз ва меҳмонлар билан гавжум бўлди.\nКиритилган вақти: 02/05/2016 18:36. Кўрилганлиги: 1631\nМатериал манзили: https://samarkand.uz/press/news/toza-suv-musaffo-havo-soglom-hayot


Оқибатли бўлайлигу бир-биримизни шилмайлик\nОзодликнинг "Эркин микрофон"ига қўнғироқ қилган ўзбекистонликлар хорижда ишлаётган ватандошларига ана шундай тавсия бермоқдалар.\nФутбол ишқибози танқид тарафдори\nСурхондарё вилоятининг Шўрчи туманидан қўнғироқ қилган Аҳмаджон ака Ўзбекистон футболи ҳақида танқидий фикр билдириб, мамлакатда футболни ривожлантириш учун барча вилоятларда футболга эътибор берилиши кераклигини, аммо Сурхондарё вилоятида футбол аянчли аҳволда эканини ачиниб гапирди.\n- Футбол Ўзбекистонда қандай ривожланаëтганини ҳамма билади. Футбол тўғрисида кўплаб газеталаримиз бор-ку ҳозир. Бизнинг матбуотимизда фақат бир томонлама ëндошиладиган бўлиб қолаяпти. Фақат бир томонлама, танқид, қаттиқ танқид қилиш керак. Асқар Толибжонов, Рустам Акрамов, Бабаянга ўхшаган одамлар Ўзбекистон футболининг бошида турар экан, бизнинг футболимиз ҳеч қачон ривожланмайди.\nОзодлик: Ўзбекистонда футбол янада ривожланиши учун нима қилиш керак, деб ўйлайсиз?\nАҳмаджон ака билан суҳбат\n"Гейлар жамият учун хавфли"\nРоссиянинг Новосибирск шаҳрида бир гуруҳ ўзбеклар 12 сентябр куни бошқа бир ўзбекистонлик муҳожирни бесоқолбозликда айблаб, жазолади. Бу ҳодиса тасвирланган видеони Озодликка WhatsApp орқали бесоқолбоз экани иддао қилинаётган 37 ёшли ўзбекистонлик устидан жазо акциясини амалга оширган йигитларнинг ўзлари юборди. Улардан бири Озодлик билан суҳбатда бу ишни "ўзбеклар шаънини ҳимоя қилиш" мақсадида қилишганини гапириб берди. Ўзбекистонда бесоқолбозлик қонун билан жазоланади.\nАҚШнинг Чикаго шаҳридан қўнғироқ қилган ўзбекистонлик Аброр аросатда қолган гей йигитлар жамият учун жуда хавфли эканини айтиб, Россиядаги ўзбеклар хатти-ҳаракатини қўллаб-қувватлашини айтди.\n- Америкада бунақа аросатда қолган эркаклар жуда ҳам кўп. Ўзи бу нарсага чидаб, бир амаллаб яшаб келаëтган эдик. Энди мана Худо мана шунақа синов берди бизларга. Ўзбекларнинг орасидан ҳам чиқаëтган экан. Энди эшитишим. Илгари эшитган эдим. Мана бу Каримжон деган болани уладинглар. Энди ўзининг оғзи билан гейман деганни эшитишим. Тўғрисини айтсам, одамнинг ғазаби келди. Бу болага ўзи умуман эфирда вақт бермасанглар бўларди. Бунақа одамларни чиқариш керак эмас. Келажакда ўзимизнинг фарзандларимизга уради бу нарса. Бу юқадиган нарса. Россиядаги ўзбеклар мана бу болани самосуд қилишаëтганлиги албатта яхши. Қўллаб-қувватлайман бу болаларни. Тушунаман, бу ëқда ўлдириб юбориб бўлмайди. Ҳозир дунëвий қонун-қоидаларга тўғри келмаëтганлиги учун унақа қилиб бўлмайди. Менинг гапимга қўшилади деб ўйлайман, почти 100 фоиз одам қўшилади. Эркакми, аëлми, каттами, кичикми - ҳаммаси қўшилса керак. Буни қўйсанглар, ҳаммаси “қўшиламиз” дейишади, дейди Аброр.\nРоссиянинг Красноярск ўлкасидан қўнғироқ қилган фарғоналик Қодир ака Красноярск шаҳрида ўзбек йигитига ҳамюртлари кўмак бермагани оқибатида у вафот этганини айтиб, ўзбекларни меҳр-оқибатли бўлишга чақирди.\n- Энди бу ерда барибир қийналган одамларни кўриб, ачинасан-да. Бир воқеа айтиб бермоқчи эдим. Гоҳида ўзбеклигимдан жиндай нима қиламан. Красноярскка йигитлар келибди. Бир 60 та одам стройкада ишлаган. Ичида бир йигит стройкада йиқилиб, комага тушиб қолган. 60 та одамга врачлар: “25 минг пул тўплаб беринглар. Тўртинчими, бешинчими кун комада ëтибди. Пул йиғиб берсанглар, қараймиз. Бўлмаса отказной ëзиб беринглар”, деган. Қўшнилари бўлган у ерда. Пулни тўплаб бера олмаган. “Нима қилсанг қилавер”, деган. “Мана олиб кетаверинглар” деб, шу билан олиб кетишган.\nҚодир ака билан суҳбат\nРоссиянинг Санкт-Петербург шаҳридан қўнғироқ қилган Саидмурод Россиядаги ўзбеклар ёрдам эвазига бир-бирининг пулини шилиб олмасдан, Аллоҳ ризолиги учун холис кўмак берсалар, миллат аҳиллигига ҳисса қўшган бўлишини куйиниб гапирди.\n- Мен, тўғриси, виждоним чидай олмай, кўпдан бери мурожаат қилмоқчи бўлиб, топа олмай юргандим. Эшитиб турган ўзбеклар бўлса, илтимос, шуларга бир Худо йўл кўрсатса экан, инсофли бўлиб, шу келган ўзбекларга бешафқатларча, документ қилишга жуда ҳам қийналамиз. Бир хиллар тил билади, бир хилларда муаммо бўлади. Ўша ўзбекларга мурижаат қилади. У ўзимизнинг ўзбек. Ўзимизнинг ўзбек ўзимизнинг ўзбекка посредникчилик қилаяпти...\nСаидмурод билан суҳбат


Ўзбекистон ҳукумати мажбурий меҳнатга нисбатан жавобгарликни кучайтирди - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n19:02 msk, 20 Февраль 2019\nЎзбекистон ҳукумати мажбурий меҳнатга нисбатан жавобгарликни кучайтирди\n11.05.2018 11:35 msk\nПахта терими. «Фарғона» фотоси\nЎзбекистон Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигига фуқароларни жамоат ишларига мажбур қиладиган мансабдор шахслар жавобгарлигини кучайтириш бўйича таклифлар киритиш топширилган. Бу ҳақда 10 май куни қабул қилинган Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикасида мажбурий меҳнатга барҳам беришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» қарорида сўз юритилади. Ҳужжатда бюджет ташкилоти ходимларининг қишлоқ хўжалиги ишларига сафарбар қилмасликни назорат қилиш ишлари ўз аксини топган.\nGazeta.Uz, хабарига кўра, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар, Тошкент шаҳри, шаҳарлар ва туманлар ҳокимлари, барча даражалардаги давлат ва хўжалик бошқаруви органлари раҳбарларига фуқароларни, жумладан, таълим, соғлиқни сақлаш муассасалари, бошқа бюджет ташкилотлари ходимларини, таълим муассасалари ўқувчилари ва талабаларни мажбурий меҳнатга, шу жумладан туман ва шаҳарлар ҳудудларини ободонлаштириш ҳамда кўкаламзорлаштириш ишлари, мавсумий қишлоқ хўжалиги ишлари, металл чиқиндилари ва макулатура йиғиш, шунингдек, бошқа турдаги мавсумий ишларга жалб қилиш ҳолатларининг зудлик билан олдини олиш ва бунга чек қўйиш вазифаси топширилган.\nЖумладан, ҳукумат талаба ва мактаб ўқувчилари, маориф, соғлиқни сақлаш тизими ходимларини мажбурий меҳнатга ёллаш ҳолатларини олдини олиши лозим. Мажбурий жамоат ишларига бевосита ёки билвосита жалб қилган мансабдор шахсларга нисбатан қатъий интизомий чоралар қўлланилиши ҳужжатда аниқ кўрсатилган.\nЎзбекистон Бош прокуратурасига бу борадаги қонунчилик назоратини кучайтириш, тартиббузарларни жавобгарликка тортиш топширилган. Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги Адлия вазирлиги ҳамда Касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши билан биргаликда амалдор шахслар жавобгарлигини ошириш, Давлат меҳнат ҳуқуқ инспекцияси ваколатларини кенгайтириш, шу жумладан, давлат органлари ва бошқа ташкилотлар томонидан меҳнат қонунчилигига риоя этилиши юзасидан назоратни кучайтиришга доир ваколатларини кенгайтириш тўғрисида ҳукуматга таклифлар киритиш вазифаси топширилган.\nЯқинда бўлиб ўтган инсон ҳуқуқлари бўйича ўзбек-герман форуми докладида ҳанузгача одамлар ишдан бўшатилиш, электр энергиясини узиб қўйиш, маош бермаслик пўписаси билан пахта теримига жалб этилаётгани айтилган. Унда талабалар, маориф ва соғлиқни сақлаш ташкилотлари ходимларининг тилга олиниши бежиз эмас. Чунки, март ойида президент Шавкат Мирзиёев ташрифи олдидан Тошкент шаҳрида шифокорлар ҳиёбонни тозалаш ишларига мажбур қилинган, Самарқандда эса ёш ўқитувчи катта кўчани йиғиштириш ишлари пайти ҳалок бўлган. Апрель ойида Андижонда педагогларнинг тозалаш ишларига жалб қилиниши оқибатида қаровсиз қолган тўққизинчи синф ўқувчининг ўлдирилиши жамият ўртасида қаттиқ муҳокамага сабаб бўлганди.


ЁНИБ ЯШАЁТГАН ОДАМ - Ўзбекистон овози газетаси\nЁНИБ ЯШАЁТГАН ОДАМ\nХалқ депутатлари Наманган вилоят Кенгаши депутати Исоқжон Мадраҳимовнинг ибратли ишлари ҳақида\nЎн беш йилдирки, тадбиркор Исоқжон Мадраҳимовнинг саъй-ҳаракати билан «Поп-нон савдо» масъулияти чекланган жамияти аҳолига хизмат кўрсатиб келмоқда. Ўтган давр ичида мазкур корхонада маҳсулот тури кўпайди, ишлаб чиқариш ҳажми кенгайиб, иш ўринлари сони ортиб бормоқда. Бизга берилган маълумотга кўра, бугунги кунда корхонада доимий ишловчилар қарийб 90 нафарга етган. Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, уларнинг асосий қисми касб-ҳунар коллежларини тамомлаган ёшлардир.\n3-Найман сайлов округидан халқ депутатлари Наманган вилоят Кенгаши депутати Исоқжон Мадраҳимов ташаббуси билан яқинда фойдаланилмай ётган эски бино таъмирдан чиқарилди. Натижада «Поп-нон савдо» корхонасига қарашли яна бир савдо маркази фаолият бошлади. Туну-кун хизмат кўрсатадиган мазкур савдо марказига касб-ҳунар коллежларини тамомлаган 12 нафар йигит-қиз ишга қабул қилинди.\nҲалол меҳнат орқасидан обрў-эътибор қозонаётган, партия ғояларини ҳаётга татбиқ этишда фаол қатнашаётган депутат билан учрашиш учун Поп туманига йўл олдик.\nЎзбекистон Халқ демократик партияси Поп туман кенгаши раиси Зулфия Аширова билан партия ташкилотлари томонидан амалга оширилаётган ишлар хусусида суҳбатлашдик.\n— Бугунги кунда партия ғояларини аҳоли ўртасида кенг тарғиб қилиш, электорат вакилларини ўйлантираётган масалаларни ҳал этиш, ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш дастурларига таклифлар бериш борасида маҳаллий Кенгашлардаги партия гуруҳи аъзолари муносиб ўрин тутмоқда, — дейди у. — Айниқса, давра суҳбатлари, учрашувлар, мулоқотларда депутатимиз Исоқжон Мадраҳимов фаол қатнашмоқда.\nШундан сўнг у бизни Санг маиший хизмат кўрсатиш касб-ҳунар коллежига таклиф қилди. Коллежда Исоқжон Мадраҳимовнинг ёшлар билан мулоқоти устидан чиқдик.\nУчрашув давомида иқтидорли ўқувчилар депутатга мамлакатимизда амалга оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ўзгаришлар, янгиланишлар, сиёсий партиялар фаолияти ҳақида ўзларини қизиқтирган саволлар билан мурожаат қилишди.\n— Бу каби тадбирлар ўқувчиларимизнинг сиёсий-ҳуқуқий билимини оширишга хизмат қилади, — дейди коллеж директори, ЎзХДП фаоли Шоира Абророва. — Айниқса, депутатлар ташрифи ёшларни сиёсий жараёнларга, хусусан, сиёсий партиялар фаолиятига бўлган қизиқишини янада оширади. Бугун нафақат ўқувчилар, балки устоз-мураббийлар ҳам бир қатор керакли маълумотларга эга бўлишди.\nДепутат мулоқот якунида коллеж кутубхонасига қатор сиёсий нашрлар, «Темур тузуклари», «Бобурнома» ҳамда жаҳон адабиётининг сара намуналаридан иборат китоблар тўпламини тақдим этди.\n— Президентимиз Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма мажлисида ... фракция ва депутатлар фаолияти янада фаол ва мазмунли бўлиши, ўз сиёсий партиялари ва уларнинг электорати манфаатлари ҳамда кўрсатмаларини ҳисобга олган ҳолда йўлга қўйилиши лозим, деган фикрни алоҳида таъкидлаган эди, — дейди депутат. — Дарҳақиқат, бу фикр ҳар бир депутат учун дастуруламал бўлиши зарур. Ҳар сафар сайловчилар, ёшлар билан учрашганимда ана шу сўзлар хаёлимдан ўтади. Бугунги кунда маҳаллий Кенгаш депутати ваколатлари кенгайиб, зиммасидаги масъулият янада ортди. Эндиликда ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, аҳоли бандлигини таъминлаш, турмуш фаровонлигига эришишда депутатлар муҳим ўрин тутади. Шу боис фаолиятимизни ана шу мезонлардан келиб чиққан ҳолда ташкил этишга ҳаракат қилаяпмиз.\nДепутат билан суҳбат давомида кўнглимдан шундай гаплар ўтди. Қани энди ҳамма депутатлар ҳам Исоқжон Мадраҳимовдай бўлса, унга ўхшаб ёниб яшаса.


Бўстонлиқ туманида 100 минг хонадонни электр билан таъминлайдиган ГЭС қурилиши бошланди – mulkdor.com\nAugust 24 2019, 03:08 ИқтисодЎзбекистонЭкологияЭълонларЯнгиликлар\nТошкент вилоятининг Бўстонлиқ туманидаги Чотқол дарёсида гидроэлектростанция қурилиши бошланди. Бу ҳақда «Хабар.уз» нашри ёзмоқда.\nГЭСда ҳар бири 19 МВт бўлган 4 та гидроагрегат ўрнатиш мўлжалланган.\nИншоотнинг ўрнатилган қуввати 76 МВт бўлиб, йиллик ўртача электр энергия ишлаб чиқариш ҳажми 282,0 млн. кВт.с га тенг. Унинг асосий асбоб-ускуналари норматив муддатларга кўра 40 йилгача хизмат қилиши мумкин, амалда эса улар 80 йилгача ҳам ишлайди. Шунингдек, ГЭСнинг тўлиқ ишга туширилиши 91,28 млн. м3 гача табиий газни иқтисод қилиш имкониятини беради. Иншоот гидрологик режимга таъсир қилмайди ва гидробиологик объектларга зарар етмайди ҳамда атроф-муҳит ва табиат ўзгаришига таъсир кўрсатмайди.\nБугун Ўзбекистоннинг турли ерларидаги бузди-бузалоқлар, минг хайрли ниятда бўлмасин, ижтимоий адолат кескин бузилишига сабаб бўлмоқда. Шу муносабат билан икки воқеа эсимга ...


10:00 / 10.02.2020\nЯкшанба куни Хитойда яна 97 киши короновирус туфайли вафот этди - бу энг кўп қурбон берилган кун бўлди. Коронавируснинг жами қурбонлари сони аллақачон 2003 йилги атипик пневмония эпидемияси (SARS) қурбонлари сонидан ошиб кетган, 2012 йилда бошланган Яқин Шарқ респиратор синдромидан (MERS-CoV) қурбонлари сонини ҳам ортда қолдирган.\nВирусдан зарарланганлар сони 37 мингдан ошди\nШу билан биргаликда, инфекциядан зарарланиш ҳолатлари секинлашган, аммо экспертларнинг сўзларига кўра, эпидемия ўзининг юқори чўққисига етиб ортга қайтаётгани ҳақида гапиришга ҳали эрта.\nЭпидемия ўчоғи бўлган Хитойнинг Хубэй провинциясида ҳалок бўлганлар сони 780 кишига етган.\nЖами ўлимлар сони эса 910 нафарни ташкил қилмоқда. Икки ўлимдан ташқари (Филиппин ва Ҳонгконг) барча ўлимлар Хитойнинг материкдаги қисмида қайд этилган.\n2003 йилда 20дан ортиқ давлатда SARS эпидемияси (оғир ўткир респиратор синдроми) оқибатида ҳалок бўлганлар сони 774 нафарни ташкил этган.\nШунингдек, янги коронавирус бир ойдан сал кўпроқ вақт ичида 2012 йилдан бери Яқин Шарқ респиратор синдромидан (MERS-CoV) вафот этганлардан кўпроқ одам ҳаётдан олиб кетди.\nMERS коронавируси илк бор 2012 йилда Саудия Арабистонида аниқланган. 2012 сентябрдан дунёнинг 27 давлатида MERS билан 2494та касалланиш ҳолати қайд этилган, ундан 858 киши вафот этган.\nВақтинчалик NCP номини олган янги турдаги коронавирус 40171 кишида аниқланган. 190 мингдан ортиқ хитойлик тиббиётчилар назорати остида.\n«Янги турдаги касалликка вақтинча «янги турдаги коронавирус келтириб чиқарувчи зотилжам» номини беришга қарор қилинди. Унинг инглиз тилидаги номланиши Novel Coronavirus Pneumonia бўлиб, қисқартмаси NCP шаклида», дейилади Хитой соғлиқни сақлаш давлат қўмитаси баёнотида.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотида ҳозирча унга халқаро ном берилмаган. ЖССТ январь ойи охирида коронавирус тарқалишини жаҳон миқёсидаги фавқулодда ҳолат деб эълон қилганди.\nХубэй провинциясида шанба куни 81 киши ҳалок бўлгани хабар қилинганди, якшанба куни яна 97 киши вафот этди. Шу тариқа, ушбу ҳудуднинг ўзида қурбонлар сони 877 нафарни ташкил этди.\nХитойнинг материк қисмида қайд этилган ўлимларнинг жами сони 908тага тенг. Филиппин ва Ҳонгконгда биттадан ўлим.\nХитой ҳукумати маълумотига кўра, 3300 нафардан ортиқ бемор соғайиб кетган ва уларга шифохонадан жавоб берилган.\nХитойликлар инфекциядан ҳимояланиш учун экстраординар чоралар ҳам қўлламоқда\nЯнги 2019-nCov коронавируси илк марта Ухан шаҳрида аниқланган, кўп ўтмай бу шаҳарда қатъий карантин ҳолати жорий этилиб, шаҳарга кириш ва ундан чиқиш ёпиб қўйилган.\nЖССТ раҳбари Тедрос Адханом Гебрейесус шанба куни эпидемия асосан Хубэй провинцияси ҳудудида қолаётгани ва сўнгги тўрт кунда вирусдан зарарланганлар сони барқарорлигича қолганини қайд этган.\nАммо, унинг сўзларига кўра, эпидемия ўзининг юқори чўққисига етиб бўлгани ҳақида хулоса қилишга ҳали эрта, чунки бундай эпидемиялар секинлашгач, яна янги куч билан тарқалишни бошлаши мумкин.\nЯкшанба куни Хитой ҳукумати Хубэйдаги мактаблар биринчи мартга қадар очилмаслигини маълум қилди.\nЙокогама портида карантинга олинган «Даймонд Принцесс» круиз лайнерида яна олти кишида коронавирус инфекцияси аниқланди. Айни вақтга келиб Японияда вирусдан зарарланганлар сони 96 нафарга етган ва шундан 70 киши мазкур кемада вирус юқтириб олган.\n«Ворлд Дрим» кемасида ҳам карантин эълон қилинганди\nҲонгконгдаги «Ворлд Дрим» круиз лайнери ҳам портда тутиб турилганди, ундаги йўловчиларда ҳамда экипаж аъзоларида вирус аниқланмади ва кемага портни тарк этишга рухсат берилди. Кеманинг собиқ йўловчиларидан саккиз нафарида коронавирус аниқлангани туфайли улар изоляция қилинганди.\nҲонгконг ҳукумати Хитойнинг материкдаги ҳудудида бўлган барчага икки ҳафталик карантин жорий этган. Карантин тартибларини бузганлик учун катта миқдордаги жарима ва қамоқ жазоси таҳдид солади. Ҳонгконгда 26 нафар бемор аниқланган.\nПайшанба куни Уханда 60 ёшли америкалик вафот этган, бу хорижликлар орасидаги илк ўлим ҳолати бўлди.\nШанба куни Францияда беш киши, жумладан 9 ёшли бола вирусдан зарарлангани тасдиқланди, уларнинг барчаси Британия фуқаролари бўлиб, улар яқинда Сингапурдан қайтган британиялик билан бирга яшашган. Францияда коронавирусдан зарарланганлар сони 11 нафарни ташкил этмоқда.\nВирус ҳақида илк бор декабрдаёқ хабар берган доктор Ли Веньлианнинг ўлими Хитойда кўпчиликнинг ғазабини келтирди\n2019-nCoV вируси - коронавируснинг шу вақтга қадар одамзодга юқмаган вариантидир.\nКоронавируслар - вируслар оиласи бўлиб, 38 турдаги вирусларни ичига олади, фақат 6таси (янги вирус билан - етти) инсонга юқади.\nТадқиқотчиларнинг ҳисоблашича, вирус одамга ҳайвондан юққан, аммо у одамдан одамга ҳам юқиши мумкин.\nЗарарланиш симптомлари: ҳарорат кўтарилиши, йўтал, нафас олиш қийинлашиши.\nОдамларга жониворларга яқинлашмаслик, яхши қайнатилмаган ёки яхши қовурилмаган гўштларни ёки тухумларни истеъмол қилмаслик, шунингдек, шамоллаш ёки грипп касалликлари белгилари мавжуд бўлган одамлар билан алоқа қилмаслик тавсия этилмоқда.


Барабанингни чал, Маноло!\n30.06.2018 22:09 0 1341\nИстисно тариқасида машҳур испан футбол мухлисига жаҳон чемпионати ўйинига ўз барабани билан киришга рухсат беришди, деб ёзмоқда «Взгляд» онлайн газетаси.\nБарабанчи Маноло (Мануэл Касерес Артусеро) Испания-Россия ўйинига ўз барабани билан кириши мумкинлигига ФИФА ваъда берган. Мануэл Касерес Артесеро 69 ёшда бўлиб, терма жамоасининг ўйинларини деярли қолдирмасдан стадионда кузатиб, фаол мухлислик қилиб боради. Аммо Испанияда чиқадиган «Marca» нашрининг ёзишича, ЖЧ-2018 ўйинларида хавфсизлик нуқтаи назаридан унга стадионга барабан олиб киришга рухсат беришмаганди.\nМаноло эса ёрдам сўраб Россия президенти Владимир Путин ҳамда испан ҳукуматига электрон хат йўллаган. Воқеа ижобий ўзанга бурилиб, Манолони якшанба, 1 июль куни бўлиб ўтадиган Испания-Россия ўртасида кечадиган 1/8 финал ўйинида кўриб қолсак ажабмас.\nОАВ хабарларига кўра, бу ўйинга Испания қироли Филипп VI ҳам келиши кутилмоқда.\nЖЧ-2018 Мануэл Касерес Артусеро\nСиёсат 15/06, 08:57\nПрезидент жаҳон чемпионатининг очилиш маросимида иштирок этиб қайтди


Мода ҳафталиги дизайнерларга қандай илҳом бераяпти?\n"ТОШКЕНТ МОДА ҲАФТАЛИГИ – 2018. Давлатимизнинг бевосита кўмаги ҳамда "Осиё рамзи" Ўзбекистон дизайнерлар ассоциацияси томонидан ўтказилаётган "Тошкент мода ҳафталиги – 2018" лойиҳаси мода саноати соҳасидаги халқаро ҳамкорликни янада кучайтириш ва мустаҳкамлашда алоҳида аҳамият касб этмоқда.\nРўмолча тикишни унутдикми, қизларжон?\nМаҳалламизда салкам тўқсонга тўқнашган отахон яшайдилар.\nТанловнинг саралаш босқичларида 3 мингдан зиёд иқтидорли қизлар қатнашди\nАндижонда Зулфия номидаги Давлат мукофотига номзодлар танловининг вилоят босқичи бўлиб ўтди.\nМашҳур ҳинд дизайнери “Тошкент мода ҳафталиги”да иштирок этади\nТаниқли ҳиндистонлик дизайнер Рита Бери 21-26 ноябрь кунлари бўлиб ўтадиган Тошкент мода ҳафталигида ўз коллекциясини тақдим этади.\nМиниатюра санъати – бетакрор гўзаллик ва нафис жилолар акси\nКамолиддин Беҳзод номидаги Шарқ миниатюра санъати музейида “Марказий Осиё китобат санъати ва миниатюраси” мавзусида илмий-амалий конференция бўлиб ўтди.\nЯхши асар асрларга татигай\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмасида Қўчқор Норқобилнинг “Бу ерларда ҳаёт бошқача”, Абдуқаюм Йўлдошевнинг “Осмон оғуши”, Луқмон Бўрихоннинг “Титраётган тоғ” ҳамда Исажон Султоннинг “Ҳазрати Хизр изидан” асарлари тақдимоти бўлиб ўтди.\nҚаршида ёш истеъдодлар учун “Ниҳол” мукофоти танловининг Қашқадарё вилояти босқичи бўлиб ўтди.\nЧизгиларда акс этган қадриятлар\nТошкент Фотосуратлар уйида Ўзбекистон халқ рассоми, академик Алишер Мирзонинг 70 йиллик таваллудига бағишланган шахсий кўргазмаси ҳамда “Мусаввир ва адиб” номли ижодий кечаси бўлиб ўтди.\nБуюклар номини авайланг!\nБироз олдин интернет тармоғи орқали хонанда Сардор Раҳимхон ижросида «Бибихоним» номли қўшиқ айлана бошлаган эди.\n"Дебют-2018" кўрик-фестивали ғолиблари\nҚАРОР ВА ИЖРО. Ўзбек Миллий академик драма театрида "Дебют-2018" V республика кўрик-фестивали ғолибларини тантанали тақдирлашга бағишланган тадбир бўлиб ўтди.\nТошкент Мода ҳафталиги ўтказилади\nДУНЁ ВА БИЗ. Тошкент Мода ҳафталигининг асосий мақсади – жаҳон модасининг анъаналарига мос замонавий коллекцияларни кашф этиш, ўзбек либосларининг бетимсол замонавий руҳдаги бежиримлиги ва қадимий анъаналарнинг узвийлигини таъминлаш\nЮртим чирой очмоқдасан — тўламан мен...\nҲар бир халқ учун миллий рамзлар беқиёс аҳамиятга эга, шу жумладан, байроқ ҳам. Зеро, улуғ аждодларимиз Ватани туғини боши узра баланд кўтариб, жангларга киргани ва ундан руҳий қувват олиб, улкан чўққиларни забт этгани тарихдан аён...\n«Оскар» лауреати бўлган режиссёр PROlogue халқаро кинофестивалининг фахрий меҳмони бўлади\nТашкилотчиларнинг маълум қилишича, тўлиқ ва қисқа метражли, шунингдек миллий қисқа метражли бадиий фильмлар танловига 280 дан ортиқ иш келиб тушган.\n“Абадият остонасида“ китобини варақлаб...\nЎзбекистон халқ шоири Жамол Камолни катта ва ўрта авлод вакиллари яхши билади. Кимдир қалами ўткир шоир, деб билса, ким учундир у жаҳон классик адабиёти намуналарининг моҳир таржимони.\nНавоий ворислари аниқланди\nМарғилон шаҳридаги Эркин Воҳидов номидаги ўзбек тили ва адабиёти фанини чуқур ўқитишга ҳамда хорижий тилларга ихтисослаштирилган мактаб-интернатида “Навоий ворислари” кўрик-танловининг Фарғона вилояти босқичи бўлиб ўтди.\nЁш рассом қизларимиз ютуғи\nИталияда ўтказилган “Italian break” халқаро ёш рассомлар фестиваль-танловида Ўзбекистон Бадиий академияси тасарруфидаги Республика ихтисослаштирилган санъат мактаб-интернатининг икки нафар ўқувчиси биринчи ва иккинчи ўринларни эгаллади.\nҲақиқий ижодкор адабиёт каҳкашонида мангу яшайди\n“Дўстлик” ордени совриндори Файзи Шоҳисмоил адабий жамоатчиликка журналист, шоир ва таржимон сифатида танилган эди. У ўз шеърларида севимли диёримиз, севги, муҳаббат, истиқлолни мадҳ этди. Шоирнинг шеър ва ғазаллари санъаткорлар томонидан куйга солинди. Бастакор Шариф Рамазонов басталаган “Ўзбекистоним” қўшиғи “Булбулча” болалар дастаси томонидан ижро қилинганини кўпчилик яхши билади. Бугун ҳам бу қўшиқни болаларимиз севиб ижро этади, тинглайди.\n“Китоб билан сельфи” интернет танлови ғолиблари тақдирланди\nЖорий йилда Республика болалар кутубхонаси ва Ўзбекистон Республикаси халқ таълими вазирлиги ҳамкорлигида ўқувчи-ёшлар, кенг омма ўртасида “Китоб билан сельфи” интернет танлови ташкил этилган эди.\nЯхши китоблар чин маърифат манбаи\nҚАРОР ВА ИЖРО. Фарзандингиз қандай китоб ўқияпти? Унинг дизайни, мазмуни, ғояси бола қалбига, тафаккурига қандай таъсир кўрсатади?


Бир нафар фарзанд учун 16 млн. сўм алимент ундириб берилди - Zamin.uz\nМажбурий ижро бюроси Яккабоғ туман бўлими ижро иши юритувида Фуқаролик ишлари бўйича Яккабоғ туманлараро судининг 7.09.2016 йилдаги ижро варақасига асосан, қарздор И.Рузиевдан ундирувчи М.Джураеванинг бир нафар вояга етмаган фарзанди моддий таъминоти учун 1/4 қисм миқдорида алимент ундириш тўғрисидаги ижро ҳужжати мавжуд.\nМазкур ижро ҳужжати бўйича бўлим давлат ижрочиси томонидан “Суд ҳужжатлари ва бошқа орган ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги Қонуннинг 23-моддасига асосан ижро иши юритишни қўзғатиш тўғрисида қарор қабул қилиниб, бу ҳақда тарафларга маълум қилинган.\nБундан ташқари, қарздорга тегишли мол-мулкларни аниқлаш ва ижро ҳужжати ижросини таьминлаш мақсадида, юқоридаги Қонунининг 87-моддаси талабларига мувофиқ сўровномалар юборилган.\nҚарздор ота томонидан алимент пуллари ихтиёрий равишда тўланмай, қасддан бўйин товлаб келганлиги оқибатида қарздорлик жорий йилнинг февраль ойига қадар жами 16 млн. сўмга етган. Олиб борилган мажбурий ва тезкор ижро ҳаракатлари натижасида алиментдан бўлган қарздорлик М.Джураева фойдасига ундириб берилди.\nЯнгиликлар » Жамият » Бир нафар фарзанд учун 16 млн. сўм алимент ундириб берилди


Лутфулла Тўраев: Терма жамоамизга чиройли ўйиндан кўра, натижа афзалроқ\nМалайзия чемпионати баҳслари ўзининг қизғин палласига кириб боряпти. Суперлига билан бирга премьер-лигада ҳам ўйинлар кескин курашларга бой тарзда ўтяпти.\nЖЧ-2018 саралаш баҳслари якунланишига 3та тур қолган бир пайтда Ўзбекистон миллий жамоаси Жанубий Корея термасидан бир, пешқадам эронликлардан эса 5 очкога ортда қолмоқда.\nИнтервью: Жилберто Сильва: Конфедерациялар кубоги тайёр тажриба\nБразилиялик Жилберто Силва ФИФА томонидан ҳар 4 йилда бир марта ташкилланадиган Конфедерация кубогида ғалаба қозониш қандайлигини жуда яхши билади.\nИнтервью: Шаҳзод Шайманов: «Пахтакор»дан чўчимаслигимизни исботладик\nБир зумда олий лигада 4-тур баҳслари ҳам ортда қолди. Унинг энг кутилмаган натижаси Муборакда қайд этилди - «Машъал» ўз майдонида «Пахтакор»ни жавобсиз 3та гол билан «сийлади».\n«Бавария» шарафини ҳимоя қилаётган Роберт Левандовски жамоанинг асосий юлдузига айланиб улгурган.\nИнтервью: Гарри Кьюэлл: Австралияга Россияда осон бўлмайди\nАвстралия термасининг собиқ футболчиси 19 ёшида 1997 йилги Конфедерациялар кубогида қатнашиб, мусобақа ярим финалида «олтин» гол муаллифига айланганди.\nИнтервью: Мигель Данни: Балки Россияда қоларман\n«Зенит»нинг португалиялик ҳужумкор футболчиси Мигель Данни Россияда муқим яшаб олмоқчи, чоғи.\nСанжар Шоаҳмедов: «Локомотив» раҳбарлари ваъдаларида туришди\n«Локомотив»нинг собиқ ярим ҳимоячиси Санжар Шоаҳмедов ҳозирда Қатарнинг «Ал-Сайлия» жамоаси шарафини ҳимоя қиляпти.\nДиего Симеоне: «Атлетико»нинг порлоқ келажагига асло шубҳам йўқ»\n«Атлетико» бош мураббийи Диего Симеоненинг сўзларига ишонсак, у клубдан кетишни сира ўйлаётгани йўқ. Ҳарқалай, аргентиналик мутахассис АS нашри мухбирлари билан суҳбат чоғи бу масалада дадил гапирди: «Агар «Атлетико»дан кетишни истаганимда, 35 миллион баҳона топардим...».\nИкки Роналдо – икки юлдуз ёҳуд Бразилия терма жамоаси афсоналари ҳақида\nСергей Смородин: Рақобатлашишга тайёрман\nХабарингиз бор, яқинда ўзбек футболи тарбияланувчиси бўлган 23 ёшли Сергей Смородин Одессанинг «Черноморец» клуби билан шартнома имзолади.\n«Ишонч майдондаги муҳим факторлардан бири...» (Абдуллохон Исроилхонов блоги)\n«Ливерпуль» клуби ва Бразилия терма жамоаси ярим ҳимоячиси Филиппе Коутиньо жорий мавсумни юқори савияда ўтказмоқда.\nЭдгардо Бауса: «Ғалабага ҳамиша ишонаман»\nАргентина терма жамоаси мураббийлари иш олиб борадиган корпусга кирганда, кўзингиз иккита катта суратга тушади. Бу Сесар Луис Менотти ва Карлос Сальвадор Билардонинг расмларидир.\nМаксим Шацких: «Бунёдкор» ҳамда «Нефтчи» ўйинларига қизиқишим баланд»\nГазетамизнинг аввалги сонларида Протасов номидаги тўпурарлар клубига асос солингани ҳақида маълумот бергандик.\nБугун ўзгача кун. Бугун Ўзбекистон терма жамоаси ЖЧ саралаши доирасидаги навбатдаги ўйинда Қатарга қарши майдонга тушади.\nЖаъфар Ирисметов: Терма жамоа ўйинида ҳеч қандай тактика кўрганим йўқ\nЎзбекистон миллий жамоасининг Малайзияда Сурия термасидан енгилгани нафақат мухлислар, балки мутахассисларимизни ҳам ҳайрон қолдиргани - айни ҳақиқат. Энг аламлиси, шу мағлубиятдан сўнг мундиалга чиқиш имкониятларимиз анча пасайди.\nКиммих ва Майер битта стол атрофида\nЖошуа Киммих ва Леони Майер - Бавариянинг икки футбол жамоаси аъзолари. Ҳар иккиси битта ҳудудда улғайган, Германия миллий жамоаларида «Бавария» клуби вакили сифатида ўйнай бошлаган. Маълумки, немислар табиатан режа бўйича иш тутишни хуш кўришади. Улар шунингдек, ўзгачаликка ҳам мойиллар. Қуйидаги интервью бунга яна бир исбот.\nСтанислав Черчесов: Терма жамоа эшиги барча учун очиқ\nМосквадаги Футбол уйида Россия терма жамоаси бош мураббийи Станислав Черчесов Кот-д~Ивуар (24 март) ва Бельгия (28 март)термаларига қарши ўртоқлик учрашувларида иштирок этиши мумкин бўлган футболчилар рўйхатини эълон қилди. Узоқ танаффусдан кейин Александр Бухаров яна термага чақирилди. «БИЗНЕС Online» нашри шу муносабат билан Черчесовдан интервью олди.\nЖозе Моуриньо: «Погбага осон тутманг!»\n«МЮ» 16 март оқшоми «Ростов»ни ўз майдонида кичик ҳисоб- (1:0)да енгиш эвазига ЕЛ чорак финали йўлланмасини қўлга киритди.