АНАФИЛАКТИК ШОК » Тиббий психология – Расмий сайт\nЯнгиликлар » Энциклопедия » АНАФИЛАКТИК ШОК\nАнафилактик шок турли аллергенларнинг организмга парентерал йўл билан тушганида ривожланадиган ўта оғир реактив ҳолат бўлиб, хуш, юрак-қон томир ва нафас олиш фаолиятининг кескин бузилиши билан намоён бўлади.\nАнафилактик шок, кўпинча, турли антибиотикларни (шу жумладан, сифатсиз ва муддати ўтган дори воситаларини) парентерал йўл билан юборганда рўй беради. Турли эмлашлар, заҳарли ҳашоратлар ва илон чаққанда ҳам анафилактик шок ривожланади.\nКлиникаси. Анафилактик шок кўкрак соҳасининг сиқиб келиши ва нафас бўғилиши билан бошланади. Параллел тарзда ёки бироз кеч танага тошмалар тошади, бош айланади ва кучли холсизлик ривожланади. Беморнинг юзини қўрқув ва безовталик эгаллайди, у хириллаб тез-тез нафас ола бошлайди ва қисқа-қисқа йўталлар пайдо бўлади. Унинг бутун танаси қизиб титроқ босади, юз-кўзлари қизариб шишиб кетади, бурни битади ва ринорея кузатилади. Эпигастрал соҳада кучли оғриқлар вужудга келади. Бутун танага тошмалар тошиб, уни қичима эгаллайди. Анафилактик шок ривожланган сайин беморнинг юзи докадек оқариб боради ва мармар тусга киради. Акроцианоз ривожланиб, оёқ-қўллар музлаб қолади. АҚБ кескин тушиб кетади, томир уриши (пульс) деярли сезилмайди. Бу пайтда бемор хушдан кетган бўлади. Ўткир церебрал гипоксия сабабли эпилептик хуружлар рўй беради. Бундай пайтларда бемор ўлиб қолиши мумкин. Бироз енгил ҳолатларда енгил бронхоспазм, синкопье ва терига ўтиб кетувчи тошмалар тошади. Бу ҳолатдан бемор тез чиқиб кетади.\nТез ёрдам. Зудлик билан тез ёрдам кўрсатилади. Биринчи навбатда аллергияни юзага келтирган дори тўхтатилади.\nЗудлик билан қуйидаги муолажалар бошланади:\nАдреналиннинг 0,1 % ли 0,3-0,5 мл эритмаси тери остига қилинади (оғир ҳолатларда в/и га юборилади).\nПреднизолон 60-90 мг дексаметазон 4-8 мг в/и га қилинади.\nБронхоспазмни бартараф этиш учун 2,4 % ли 10 мл эуфиллин венадан юборилади. Бу мақсадда салбутамол ингаляциясини ҳам бериш мумкин.\nАҚБ ни кўтариш учун вазопрессорлар (допамин, норадреналин) қилинади. Допамин бир дақиқага 200 мкг тезликда в/и га юборилади ёки 0,2 % ли 1-2 мл норадреналин 150-200 мл 5 % ли глюкоза ёки натрий хлориднинг изотоник эритмасига қўшиб венадан бир дақиқага 20 томчи тезликда қилинади. Ҳар 10 дақиқада АҚБ ўлчаб турилади.\nВазопрессорларни юборишдан олдин циркуляция қилувчи қон хажмини ошириш керак. Бунинг учун реомакродекс, реосорбилакт, натрий хлор каби эритмалар 500-1000 мл миқдорда в/и га томчилатиб юборилади.\nБеморнинг аҳволи ижобий томонга ўзгармаса ва у хушига келмаса, кортикостероидлар 30-60 мг преднизолон ёки 8-12 мг дексаметазон в/и га яна қилинади.\nАгар анафилактик шок турли ҳашоратлар чаққанда ривожланса, чаққан жойга 0,1 % ли 0,3 мл адреналин қилинади ва ўша жойдан тепа қисиб боғланади.\nҚўшилган: 01:44 / 07-04-2021 Ўқилди: 16\nРетикуляр формация функциялари\nЕлка чигали ва унинг нервлари зарарланиши\nАБСАНС – БУ КИЧИК ЭПИЛЕПСИЯМИ?


бола – Сурхон тонги\nМарт 13, 2019\tЖамият 0\nОила — муқаддас қўрғон. Уни асраш, фарзандларни оқ ювиб, оқ тараш, моддий жиҳатдан таъминлаш ҳар бир ота-онанинг бурчидир. Аммо қўрғонни бузадиганлар, фарзандлари олдидаги мажбуриятларини унутадиганлар ҳам йўқ эмас. Жамила фарзандини ёлғиз вояга етказаяпти. Турмуш ўртоғи Илҳом моддий таъминлашни хаёлига ҳам келтирмайди. Шунда Жамила судга мурожаат қилди ва собиқ турмуш ўртоғининг …\nЯнвар 31, 2019\tЖамият 0\nМалика 2 ёшли ўғлининг ҳархашаларига чидай олмай, нуқул ўйинчоқлар билан овутишни яхши эплайди. Ўйнаса шундай ўйинчоқларни ўйнайди-да. Ахир ойиси биттагина набираси учун чет элдан энг яхши, қимматбаҳо ўйинчоқларни олиб келган. Бола ўйинчоқлар билан машғул пайтида Малика мириқиб телевизор кўради, дугоналари билан телефонда чақчақлашади. “Уйда бола парвариш қилишнинг ўзи бўладими, чалғиб …\nБу ҳар куни эшитадиган, сийқаси чиқиб кетган саволдек туюлар, тўғрими? Жавоблар эса ҳар хил …Кимдир ҳеч иккиланмай бола тарбияни ота-онадан, кимдир мактабдан ўрганади, дейишади. Келинг мушоҳада қилайлик … Бу саволга жавоб сўралганда ҳар иккала томон бир хил жавобни беришади; қуш уясида кўрганини қиладида. Илоҳо, қушларимизнинг уялари бекаму-кўст бўлсин, деймиз. Лекин, …\nЖануб сарҳадларида тараққиёт одимлари


Ислом динининг гўзал қирралари ҳақида мухтасар битиклар - Ўзбек тили - Абдураҳмон ибн Носир Ас-Саъдий\nИслом динининг гўзал қирралари ҳақида мухтасар битиклар\nМуаллиф : Абдураҳмон ибн Носир Ас-Саъдий\nТаржима: Исмоил Муҳаммад Ёқуб\nИслом дини мукаммал ва оламшумул дин бўлиб, соғлом ақлга ва тўғри тушунча, билим ва марифатга ҳамда инсоний фитратга мос ва мувофиқдир. Ушбу китобчада Ислом динининг ўша гўзал қирралари мухтасар тарзда баён қилинади.\nPDF 496.9 KB 2019-05-02\nDOCX 6 MB 2019-05-02\nБу материал ... таржима қилинган (15)\nАраб тили عربي\nТожик тили Тоҷикӣ\nБангал тили বাংলা\nИндонез тили Indonesia\nАсомий тили অসমীয়া\nМори тили Moore\nНепал тили नेपाली\nВолов тили Wolof\nАлбан тили Shqip\nКурд тили كوردی سۆرانی\nТамил тили தமிழ்\nРус тили Русский\nУрду тили اردو\nФранцуз тили Français\nПортугал тили Português\nИслом динининг гўзал қирралари\nЎн биринчи мисол\nЎн иккинчи мисол\nЎн учинчи мисол\nЎн тўртинчи мисол\nЎн бешинчи мисол\nЎн олтинчи мисол\nЎн еттинчи мисол\nЎн саккизинчи мисол\nЎн тўққизинчи мисол\nЙигирма биринчи мисол\nШайх Абдурраҳмон ибн Носир\nТаржима: Исмоил Муҳаммад Яъқуб\nБарча мақтовлар Аллоҳгагина хос, У зотни мақтаймиз, Ундан мадад сўраймиз, Унга истиғфор айтамиз ва тавба қиламиз, Аллоҳдан нафсларимиз ва амалларимиз ёмонлигидан паноҳ тилаймиз. Аллоҳ кимни ҳидоят қилса, уни адаштирувчи йўқ, кимни адаштирса, уни ҳидоят қилувчи йўқ. Гувоҳлик бераманки, якка Аллоҳдан ўзга ҳақ илоҳ йўқ, У ёлғиз ва шериксиздир. Яна гувоҳлик бераманки, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам У зотнинг бандаси ва элчисидир.\nМуҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам олиб келган Ислом дини динлар ичида энг мукаммали, энг афзали, энг олийси ва энг улуғидир. У Аллоҳ таолонинг мутлақ комил Зот эканига ва илму ҳикматининг чексиз эканига гувоҳлик берадиган, шунингдек пайғамбари соллаллоҳу алайҳи ва саллам Аллоҳнинг ҳақ-рост пайғамбари эканига ва хоҳиш-ҳавосидан гапирмайдиган содиқ ва масдуқ зот эканига гувоҳлик берадиган кўплаб фазилат, камолот, салоҳ, раҳмат, адл ва ҳикматларни ўз ичига олган. Демак, Ислом дини Аллоҳнинг мутлақ комил, ягона эканига ва пайғамбари Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳақ пайғамбар эканига энг катта гувоҳдир.\nУшбу битикларни ёзишдан мақсадим, илмим етганича бу улуғ диннинг гўзал қирраларини очиб беришдир. Чунки, менинг илм ва билимим гарчи, бу дин ўз ичига олган улуғворлик, гўзаллик ва мукаммаллик кўринишларини тўла ёритиб беришдан қосир ва қаламим уларни батафсил баён қилиб бериш у ёқда турсин, мўъжаз шаклда шарҳ қилиб беришдан ҳам ожиз бўлса-да, инсон ўз ожизлиги туфайли бир нарсани бус-бутун ва тўлалигича идрок қилолмаса, туб-тубигача ва мутлақ асосигача етиб бориши имкони бўлмаса, ундан ўзи билган миқдордагисини ҳам баён қилмасдан тарк қилиши лойиқ эмасдир. Аллоҳ ҳеч бир жонни тоқатидан ортиқ нарсага таклиф қилмайди,\n“Бас, кучларингиз етганича Аллоҳдан қўрқинг-лар” (Тағобун: 16).\nБоиси, ушбу илмни ўқиб-ўрганишда бир неча фойдалар бор. Жумладан:\n— Мавзулар ичида энг улуғи ва энг шарафлиси бўлмиш ушбу мавзуга қўл уриш энг афзал солиҳ амаллардан бўлиб, уни ўрганиш, у ҳақда баҳс юритиш, тафаккур қилиш, уни ўрганишга олиб борадиган ҳар бир йўлга қадам қўйиш, банда машғул бўладиган энг яхши ишлар жумласидан, бунга сарфлаган вақти эса фақат ўз фойдасигадир.\n— Аллоҳ ва Расули неъматларни таниш ва уларни сўзлашга буюрган, бу ҳам энг катта солиҳ амаллардан. Шубҳасиз, бу мавзуда баҳс юритиш Аллоҳ таолонинг бандаларига ато этган энг улуғ неъматини — ундан ўзга ҳеч бир дин Унинг ҳузурида мақбул бўлмайдиган Ислом динини — эътироф этиш, у ҳақда сўзлаш ва тафаккур қилиш бўлиб, уни сўзлаш Аллоҳга шукр бажо келтириш ва бу неъматни яна ҳам зиёда бўлишини талаб қилиш демакдир.\n— Одамлар иймон ва унинг камоли жиҳатидан жуда катта тафовутли бўлади. Банда бу динни нақадар кўпроқ ва чуқурроқ билгани, уни нақадар кўпроқ эҳтиром қилгани, унга нақадар кўпроқ берилгани ва у билан нақадар кўп баҳри дили очилгани сайин, шунчалар иймони комилроқ ва ишончи соғломроқ бўлиб бораверади. Шубҳасиз, у иймоннинг барча асл-асослари ва пойдеворларига далил-ҳужжатдир.\n— Исломнинг ҳар бир соғлом ақл ва саломат табиат эгаси қабул қиладиган гўзал қирраларини шарҳлаб бериш Ислом динига энг катта даъватлардан биридир.\nАгар ушбу диннинг даъватига унинг ҳақиқат-ларини шарҳ қилиб берадиган ва унинг фойдаларини халқларга баён қилиб берадиган кишилар бош-қош бўлсалар, шунинг ўзи ҳам халқларни унга жалб этишга тўла-тўкис кифоя қилади. Чунки, унинг диний ва дунёвий манфаатларга мувофиқлигини кўришади, муоризларнинг (эътироз қилувчиларнинг) шубҳала-рини даф қилишга тўғри келмасдан ва мухолиф-ларнинг динларига таън етказишга эҳтиёж бўлмасдан туриб зоҳиру ботинлар ислоҳ бўлади.\nЗеро, Дин ўз табиатига кўра, унинг қаршисига отилаётган ҳар қандай шубҳаларни бартараф қилишга қодир. Сабаби, у очиқ-равшан баёнларга ва иймону ишончга этувчи далил-ҳужжатларга бойдир.\nБу диннинг ҳақиқатларидан баъзиларини очиб берилса, шунинг ўзи уни қабул қилинишига ва бошқа динлардан афзал саналишига жуда катта сабаб бўлади.\nБилингки, Ислом динининг гўзал қирралари унинг барча масала-ю далил-ҳужжатларида, унинг усули-ю фуруъларида, шариат илмлари ва аҳкомлар далолат қилган нарсаларда, коинот ва жамиятшунослик илмлари далолат қилган нарсаларда кўринади. Мақсадимиз шуларнинг барини қамраб олиш ва уларга чуқур киришиш эмас, чунки бу жуда кўп вақт ва кенг шарҳлашни талаб қилади. Мақсадимиз фақатгина бошқа масалаларга улардан далил олинади-ган ва ичкарироқ киришни истаганлар учун у билан эшикни очиладиган фойдали масалаларнигина зикр қилиш бўлиб, улар усул, фуруъ, ибодатлар ва муомалотларда кенг тарқалган мисоллардир.\nШундай қилиб, Аллоҳдан мадад сўраб, Ўзи ҳидоят қилишини ва билдириб қўйишини, Ўз фазлу карами хазиналаридан бизнинг аҳволларимизни тузатадиган ва сўзу ишларимизни тўғрилаб қўядиган нарсаларни биз учун очиб беришини умид қилган ҳолда сўзимизни бошлаймиз:\nИслом дини қуйидаги ояти каримада зикр қилинган иймон асослари устига қурилган:\n“Айтингиз (эй мўминлар), Аллоҳга ва бизга нозил қилинган Китобга ва Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқубга ва асботга (асбот — Бану Исроилнинг ўн икки уруғидан бўлган пайғамбарларга) нозил қилинган нарсаларга, Мусо ва Ийсога берилган нарсаларга ва барча пайғамбарларга Раббиларидан ваҳий қилинган нарсаларга иймон келтирдик. Биз улардан бирортасини ажратиб қўймаймиз ва биз Аллоҳга бўйсунувчилармиз” (Бақара: 136).\nАллоҳ таоло бандаларига амр этган ушбу улуғ асослар барча набий ва расуллар унга иттифоқ қилган асослар бўлиб, улар энг улкан илму маърифат ва эътиқодларни — Аллоҳ пайғамбарлари тилида Ўзини сифатлаган барча васфларга иймон келтиришни ва Унинг розилиги йўлида ҳаракат қилишни ўз ичига олгандир.\nАсл-асоси Аллоҳга иймон, самараси эса фақат У яхши кўрадиган ва рози бўладиган барча ишларда ҳаракат қилиш ва буларнинг барини Аллоҳ учун холис қилиш бўлган диндан кўра ҳам гўзалроқ, улуғроқ ва афзалроқ дин бўлиши мумкинми?!\nПайғамбарларга ваҳий қилинган барча нарсаларга иймон келтиришга, уларнинг рисолатларини тасдиқ-лашга, улар Раббилари ҳузуридан келтирган ҳақни эътироф этишга, иймонда улар ўртасини ажратмас-ликка ва уларнинг барчасини Аллоҳнинг ҳақ-рост пайғамбарлари ва Унинг холис омонатдор бандалари, деб ишонишга буюрган бир динга қарши ҳеч бир эътироз ва айблов отилиши ақлдан эмасдир.\nУ ҳар бир ҳақиқатга буюради, ҳар бир тўғриликни эътироф этади, Аллоҳнинг пайғамбарларига қилган ваҳийларига суянган диний ҳақиқатларни ўрнатади, фойдали ақлий ва фитрий ҳақиқатларга йўлдош бўлади, ҳақни ҳеч қачон рад қилмайди, ёлғонни тасдиқламайди, ёлғон асосида ботилни ривож-лантирмайди.\nУ ўзидан аввалги барча динларга муҳайминдир (яъни, уларда мавжуд бўлган ҳақ-рост сўзларни тасдиқловчи, уларга киритилган бузилишларни баён қилиб берувчи ва уларнинг баъзи ҳукмларини бекор қилувчидир).\nУ яхши ишларга, улуғ ахлоқларга, бандалар учун манфаатли бўлган нарсаларга буюради, адлу инсофга, фазлу марҳаматга, хайру маъруфга тарғиб қилади, зулм, тажовуз ва ёмон ахлоқлардан қаттиқ қайтаради.\nУ пайғамбарлар татбиқ қилган ҳар қандай камолот хислатлари борки, барчасини тасдиқлаган ва ўрнатгандир, шариатлар чорлаган диний ва дунёвий манфаатлар борки, барчасига тарғиб қилгандир, бузуқ ва нотўғри ишлар борки, барчасидан қайтарган ва четланишга буюргандир.\nХулоса шуки, фақат шу диннинг ақидалари билангина қалблар покланади, руҳлар ислоҳ бўлади, улуғ ахлоқлар ва гўзал амаллар фақат улар билангина қарор топади.\nИсломдаги иймондан кейинги энг катта ибодатлар намоз ўқиш, закот бериш, Рамазон рўзасини тутиш, Байтул Ҳаромни ҳаж қилишдир. Ушбу улуғ ибодатларни ҳамда уларнинг жуда катта фойдаларини, улар тақозо қиладиган, Аллоҳ розилигига ва Унинг дунёю охиратдаги ажру мукофотларига эришиш учун саъй-ҳаракат қилиш ҳақида бир фикр юритиб кўринг.\nНамозда бўлган Аллоҳга ихлос, Унга бутун вужуд билан юзланиш, сано, дуо, хузуъ ҳақида ва унинг иймон дарахтига нисбатан ўрни худди боққа қараб, уни парваришлаб ва суғориб туриш мақомида эканини тааммул қилинг. Агар намознинг бир кеча-кундуз давомида такрорланиб туриши бўлмаганда, иймон дарахтининг барглари сўлиб, танаси қуриб қолган бўлур эди. Лекин, у намоз билан суғорилиб тургани туфайли давомий равишда кўкариб, янгиланиб туради. Намоз ичидан жой олган, ҳаммасидан ҳам каттаси бўлмиш Аллоҳнинг зикри билан машғул қилишига, яна унинг фаҳшу мункардан қайтарадиган бир ибодат эканига қаранг.\nЗакот ҳукмига ва унда бўлган саховат ва жўмардликдек улуғ зотлар ахлоқига ва тубан кимсалар хулқ-атворидан узоқликка боқинг, берган неъматлари учун Аллоҳга шукр қилиш, молни ҳиссий ва маънавий кирланишлардан асрашни кўринг, яна закотда бўлган, халқларга эҳсон, муҳтожларга мурувват ва уларнинг эҳтиёжларини ўташ ҳақида тафаккур юритиб кўринг. Зотан, закотда бечораҳол муҳтожларнинг ҳожатини даф қилиш бордир, унда жиҳодга ва мусулмонлар учун зарурий бўлган умумий эҳтиёжларга ёрдамланиш бордир. Унда фақирлик ва фақирларнинг хуружини даф қилиш бордир, унда Аллоҳнинг берадиган эвазига ишонч, савобидан умидворлик, У ваъда қилган нарсани тасдиқлаш бордир.\nРўзада эса Аллоҳни яхши кўриб ва Унга яқинлашиш умидида нафсни ўзи суйган ва ўрганиб қолган нарсаларини тарк қилишга ўргатиш бор, нафсларни азму қарор ва сабру матонатга одатлантириш ва чиниқтириш бор. Яна унда ихлос сабабларини кучайтириш ва Унинг муҳаббатини нафс севгисидан устун қўйиш бор. Шунинг учун ҳам рўза Аллоҳ учун бўлди, уни бошқа барча амаллар ичидан Ўзига хослади.\nҲажда эса, Аллоҳнинг розилигини талаб қилиб ва Аллоҳга меҳмон бўлиш илинжида, Унинг уйида ва Унинг ҳовлисида Унга ялиниб, ёлвориб илтижо қилиш иштиёқида пул-мол сарфлаш, машаққатларни кўтариш, хатар ва қийинчиликларга дуч келиш бор. Аллоҳнинг Ўз бандаларига ва Ўз уйининг меҳмон-ларига ёзиб қўйган дастурхонлари бўлмиш ушбу машоир (ибодатлар тўплами)даги хилма-хил ибодатларда мужассам бўлган Аллоҳни ғоят улуғлаш, Унга тўла-тўкис бўйинсуниш кўринишлари бор. Набийлар, расуллар, сафийлар ва мухлис зотларнинг аҳволларини эсга олиш, улар билан иймонни қувватлаш, уларнинг муҳаббатига қаттиқ боғланиш бор. Ҳажда яна, мусулмонлар ўртасида ўзаро танишув, сўзларининг бирлашуви, уларнинг хос ва ом манфаатларида иттифоқ қилишлари каби санаб адоғига етиб бўлмас фойдалар борки, албатта буларнинг ҳаммаси ҳам диннинг энг гўзал кўриниш-ларидан ва мўминларга ҳосил бўлувчи энг улуғ фойдаларидандир. Бу сўзлар мухтасар тарздаги бир ишора ва танбеҳ учундир, холос.\nШориъ (шариат соҳиби)нинг бирлашиш ва аҳилликнинг вожиблиги борасидаги буйруқ ва тарғиблари, Унинг тарқоқлик ва ихтилофдан қайтариқ ва огоҳлантиришлари — ушбу улкан асл-асос теграсида Китоб ва Суннатда жуда кўп нусуслар (ояту ҳадислар) келган. Озгина ақли бўлган ҳар қандай киши бу ишнинг манфаатини билади, унинг ортидан келувчи диний ва дунёвий манфаатларни ва у билан даф бўладиган зарар ва мафсадаларни англайди.\nЯна махфий эмаски, ҳақиқат маънавий куч-қудратнинг асоси-пойдевори, унинг марказий ўқидир. Маълумки, мусулмонлар Исломнинг илк даврларида диний истиқомат устида бўлган эдилар, ҳолатлари дурустликда бўлиб, иззату қудратда ҳеч ким уларга ета олмаган бир ҳолда эдилар. Чунки, улар мана шу асосни маҳкам ушлаган, уни ўз динларининг руҳи эканига аниқ ишонган ҳолларида ҳаққи-рост амалга оширган эдилар.\nБунинг баёни ва изоҳини қуйидаги мисол яна ҳам зиёда қилади:\nИслом дини раҳмат, барака ва эҳсон (яхши амал қилиш) динидир, у одамзотга фойда етказишга чорлайди. Бу дин ўз ичига олган раҳмдиллик, чиройли муомала, яхшилик қилишга даъват ва бунинг акси бўлган барча нарсалардан қайтариш уни зулм, тажовуз, ёмон муомала ва ҳурматларни поймол қилишдек қоронғу зулматлар ичра ёрқин нур ва зиёга айлантирди. Айни шу нарса уни илгари, у билан танишишдан олдин энг ашаддий душман бўлган кишиларнинг қалбларини унга жалб қилди ва улар унинг файзли соясида сояландилар. Айни шу нарса уни бу дин аҳлига меҳр-мурувватли қилди, ҳатто раҳмдиллик, кечиримлилик ва яхшилик қилиш уларнинг қалбларидан тошиб, тиллари ва ишларига оқиб чиқди, ҳатто душманларига ҳам ўтиб бориб, улар ҳам охир-оқибат уларнинг энг катта дўстларига айланди. Айримлари онгли равишда ва виждон ундови билан уни қабул қилдилар, айримлари эса бу динда мужассам бўлган адлу раҳмат сабабли унга бўйсундилар, унинг ҳукмларига рағбат билдирдилар ва уларни ўз динларидаги ҳукмлардан афзал кўрдилар.\nИслом дини ҳикмат динидир, ақл, салоҳ ва фалоҳ динидир. Бу асл-асосни эса ушбу дин ўз ичига олган, фитрат ва табиатлар қабул қиладиган ҳамда ҳақ ва тўғрилик ундови билан бўйсунадиган усулий ва фуруий аҳкомлар очиқлаб беради. Шунингдек, пойдеворининг ғоят мустаҳкамлиги, низомларининг ўта пишиқ-пухта экани ва унинг барча замон ва маконларга яроқли экани ҳам уни изоҳлаб беради. Унинг барча хабарлари ҳақ ва ростдир, ўтмиш ёки келажакдаги бирон илм унинг хабарларини бекор қиладиган ёки ёлғонга чиқарадиган бирон нарсани келтирмади, келтириши мумкин ҳам эмас. Аксинча, ҳақиқий соф илмларнинг бари уларни қўллаб-қувватлайди, шу ҳам унинг ҳаққу ростлигига энг катта ҳужжатдир.\nИнсофли муҳаққиқ олимлар таҳқиқига кўра, фойдали бўлган ҳар қандай диний ё дунёвий ё сиёсий илмлар борки, Қуръон уларга ҳеч шаксиз далолат билан далолат қилгандир. Ислом шариатида ақллар маҳол санайдиган нарсанинг ўзи йўқ, аксинча унда закий ақллар ҳаққу ростлигига, фойдали ва яроқли эканига гувоҳлик берадиган нарсалар бордир.\nШунингдек, ундаги барча буйруқ ва қайтариқлар бирон зулм аралашмаган соф адолатдир. У нимага буюрган бўлса, ўша нарса тўлалигича яхшиликдир ёки яхшилиги устундир, нимадан қайтарган бўлса, ўша нарса фақат ёмонликдир ёки ёмонлиги яхшилигидан ортиқдир. Оқил инсон унинг ҳукмларини тадаббур қилгани сайин бу асл-асосга бўлган иймони зиёда бўлаверади ва унинг Ҳаким (ўта ҳикматли) ва Ҳамид (мақтовга лойиқ) зот томонидан туширилган эканини билаверади.\nОлтинчи мисол ушбу дин олиб келган жиҳод, амри маъруф ва наҳий мункардир. Зеро, Исломдаги жиҳоддан мақсад тажовузкорларнинг ушбу дин ҳақ-ҳуқуқларига бўлган тажовузини ва унинг даъватини қайтариш устидаги адоватларини даф қилишдир ва бу энг афзал жиҳоддир. У билан очкўзлик, тамагирлик ва шахсий ғаразлар мақсад қилинмаган. Ким ушбу асл-асос ҳақида фикр юритса ва Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва асҳобларининг сийратларига ва уларнинг душманлари билан ўрталарида бўлган ҳодисаларга назар солса, ҳеч шубҳасиз биладики, жиҳод энг зарурий ишларга ва тажовузкорларнинг тажовузларини даф қилиш сирасига киради.\nМаъруфга буюриш ва мункардан қайтариш ҳам шундай. Сабаби, бу дин ўзига эргашганлар унинг усуллари ва шариатлари устида устувор туриши билангина, унинг яхшиликнинг чўққиси бўлган буйруқларига бўйсуниши ва шарру фасоддан тийган қайтариқларидан тийилиши билангина тўғриликда бўлади. Уларнинг айримларига золим нафслари баъзи ҳаром ишларга журъат қилишни ва бажариш имкони бор бўлган вожиблардан ҳам қосирлик қилишни зийнатли қилиб кўрсатмаслиги учун ҳам ўзларига юқорида айтилган ҳолатни лозим тутишлари зарур бўлади. Бу эса фақатгина шу борадаги амр ва наҳийлар билангина ҳосил бўлади. Бу эса диннинг энг катта гўзалликларидан ва уни амалга ошириш энг зарурий вазифалардандир. Шунингдек, бунда (яъни, амри маъруф ва наҳий мункарда) дин аҳли ичидан қинғир йўлга кирганларни тўғрилаш, тарбиялаш, разил ишлардан тийиб қўйиш ва шарафли ишларга ундаш бор. Аммо, уларга – улар бу динни лозим тутганидан, унинг ҳукми остига кирганидан ва шариатларига муқайяд бўлганидан (бўйин сунганидан) кейин – тўла ҳурриятни қўллаш уларнинг ўзларига ҳам, жамиятларга ҳам, ва хоссатан шариат, ақл ва урф жиҳатидан матлуб бўлган ҳақ-ҳуқуқларга нисбатан ҳам энг катта зулм ва зарарлардан бўлади.\nЕттинчи мисол шариатда келган олди-соттилар, ижаралар, ширкатлар ва бошқа ҳар хил муомалот-ларки, бунда одамлар ўртасида олди-бердилар нақд пулда, қарз олди-бердисида ва бошқа ўзаро манфаатли шаклларда алмашиниб туради. Комил шариат ушбу турдаги муомалаларни улар заруриятлар, эҳтиёжлар ва қўшимча эҳтиёжлардаги фойдаларни ўз ичига олгани учун ҳалол қилди ва инсонлар учун уларни мутлақ мубоҳ қилди. Бандаларга у билан ишлари ва аҳволлари тузаладиган ва ҳаётлари мустақим (тўғри) бўладиган кенг йўлни очиб берди. Шариат бу нарсаларнинг ҳалоллигида икки тарафдан розилик бўлишини, ақдлар (битимлар) аниқ маълумотларни ўз ичига олишини, ақд қилинаётган нарса ва ақд мавзуси маълум бўлишини ва унинг ортидаги шартлар ҳам аниқ-тиниқ билинган бўлишини шарт қилди. Ичида зарар ва зулм бор бўлган қимор, рибо, номаълумлик каби ҳар бир нарсани ман қилди. Ким шаръий муомалотлар ҳақида фикр юритса, уларнинг дину дунё манфаатига чамбарчас боғлиқлигини кўради, Аллоҳнинг раҳмати кенглигига ва ҳикмати мислсиз мукаммаллигига, У субҳонаҳу ва таоло бандаларига касб-ҳунар ва емак-ичмаклардан барча покизаларини мубоҳ-ҳалол қилиб қўйган эканига гувоҳ бўлади.\nШариат барча покиза емак-ичмаклар, кийим-кечаклар, турмуш ва никоҳга оид ишлар ва бошқа шу каби нарсаларни ҳалол қилиб келди. Барча турдаги дон-дун, мева-чевани, денгиз жониворларининг гўштларини мутлақо, шунингдек, қуруқликдаги ҳайвонлар гўштларидан тоза-пок бўлганларини шариат Соҳиби ҳалол қилди. Булардан динга, ақлга, баданга ё молга зарар келтирувчи ҳар қандай хабис-нопок нарсалардан бошқасини ман қилмади. Нимани мубоҳ қилган бўлса, Унинг эҳсонидан ва динининг гўзал кўринишларидандир. Нимани ман қилган бўлса, у ҳам Унинг эҳсонидан ва динининг гўзал кўриниш-ларидандир. Чунки, У уларни фақат ўзлари учун зарарли бўлган нарсалардан тўсди. Қолаверса, эҳсон ҳикмат ва манфаатга ҳамда зарарларни риоя қилишга тобедир.\nШунингдек, шариат Соҳиби ҳалол қилган турмуш ва никоҳга доир ишлар, бандага кўнгли тусаган аёллардан иккита, учта ва тўрттага никоҳланишни ҳалол қилгани ҳам – бунда ҳар икки тарафнинг фойдаси борлиги ва ҳар икки тарафнинг зарарини даф қилиш борлиги учун – бу диннинг гўзал кўринишларидандир. У бандага тўрттадан ортиқ озод аёлни никоҳида жамлашга рухсат бермади, чунки бунинг ортидан зулм ва адолатсизлик келиши хавфи бор. Шу билан бирга, ушбу мақсад (яъни адолат) рўёбга чиқиши учун зулм хавфи ва аёл хусусида Аллоҳнинг ҳад-ҳудудларини адо этолмаслик хавфи бўлган тақдирда фақат битта хотинга чекланишга тарғиб қилди. Турмуш қуриш ва никоҳланиш энг катта неъматлардан ва заруриятлардан бўлгани каби, инсон табиатан ўзига мувофиқ келмаган кимса билан яшаши хавфи бўлганидан танг ҳолатда ва қаттиқ қийинчиликда қолишга мажбур бўлганда талоққа рухсат бериши ҳам худди шундай (неъматлардан ва заруриятлардандир).\n“Бордию эр-хотин ажралиб кетсалар, Аллоҳ иккаласини ҳам Ўзининг кенг карами билан беҳожат қилиб қўйгай”. (Яъни ҳар иккисига ҳам аввалги турмушидан яхшироқ эр ёки хотин насиб этиши мумкин) (Нисо: 130).\nАллоҳ ва Расули халқларга шариат қилган салоҳ, хайр, эҳсон, адл, инсоф, зулм қилмаслик каби ҳуқуқлар бўлиб, улар ота-оналар, фарзандлар, қарин-дошлар, қўшнилар, дўстлар ва ҳамкорлар (ишдаги шериклар), эр-хотиннинг ўзаро ҳақлари каби У вожиб ва шаръий қилган ҳақ-ҳуқуқлардир. Булар бари фитратлар ва соф ақллар яхши санайдиган, улар билан ўзаро алоқалар комил бўладиган, ҳақ эгасининг ҳоли ва даражасига қараб маслаҳат ва манфаатлар ўзаро алмашинадиган зарурий ҳамда қўшимча ҳақ-ҳуқуқлардир. Улар ҳақида қанча кўп фикр юритсангиз, уларда шунча яхшиликни ва эзгуликни кўраверасиз, сиз учун айни шу шариат ҳар икки дунё саодатига кафил бўлишига гувоҳлик берадиган ом ва хос манфаатларни, дилларнинг улфатлашувини, тўкис бахтли ҳаётни топаверасиз. Ва бу ҳуқуқларни дин ва дунё ишларида инсонларнинг кўнгилларини бир-бирига жалб қилувчи, ўртадан буғзу адоват ва нафратни йўқотувчи тўкис ёрдам ва ҳамкорликлар ҳосил қилган ҳолда замонлар, маконлар, ҳолатлар ва урфлар билан ҳамоҳанг ҳолда юришини, фойда ва манфаатларни ҳосил қилишини кўрасиз. Бу жумлалар манба ва масдарларидан чуқур текшириш ва ўрганиш билан билинади.\nШариатда келган, вафот этган кишининг мол-мулки ва қолдирган нарсаси бошқа қўлга ўтиши, мол-мулкни меросхўрлар ўртасида тақсимлаш кўриниш-ларидир. Аллоҳ таоло бунинг остидаги ҳикматга мана бу сўзлари билан ишора қилган:\n“Улардан қайси бирлари сизлар учун фойдаси тегувчироқ эканини билмайсизлар” (Нисо: 11).\nШунинг учун Аллоҳ таоло мерос тақсимотини (бандага) кимнинг фойдаси тегувчироқ экани борасида Ўзининг илмига мувофиқ тарзда ва банда одатда ўз молини (ўлимидан сўнг) кимнинг қўлига ўтишини яхши кўрганига ва унинг яхшилиги ва фазлига кимни лойиқроқ, деб билганига мувофиқ кўринишда қўйди. Ва уни соғлом ақллар чиройли, деб гувоҳлик берадиган тартибда тартиблади. Агар фаразан У ишни одамларнинг райларига, нафси ҳаволарига ва хоҳиш-истакларига топшириб қўйсайди, бунинг ортидан халаллик, бузилиш, тартиб-низомнинг йўқолиши ва нотўғри танлов сабабли фавзо (анархия)га ўхшаш нарса келиб чиққан бўларди. Шариат соҳиби банда учун ўзининг молидан охиратига манфаатли бўлган ўринларда яхшилик ва тақво йўлларига бирон нарсани васият қилишини (машруъ) қилди ва буни ворисдан бошқага учдан бир ва ундан камроқ миқдорга чеклаб қўйди, токи Аллоҳ таоло одамлар учун турмуш ва тирикчилик воситаси қилиб қўйган ишлар улар дунёдан ўтганларидан кейин ақли ва диёнати қосир кимсалар қўлида ўйинга айланиб қолмасин. Аммо жисмлари ва ақллари соғлом бўлган ҳолдаги аҳволларида эса, қашшоқлашиб ва ҳеч вақосиз қолишдан қўрқувлари уларни кўпинча ўзлари учун зарарли деб билган нарсаларга пул-мол сарф қилишдан тўсувчи бўлади.\nШариат келтирган ҳадлар — жиноятларга бериладиган жазолар ва уларнинг жиноят турларига қараб турлича бўлишидир. Боиси, жиноятлар ҳамда Аллоҳнинг ҳақ-ҳуқуқларига ва бандаларнинг ҳақ-ҳуқуқларига тажовузлар тартиб-интизомни бузадиган ва дину дунёга халал етказадиган (издан чиқарадиган) энг катта зулмлардандир. Шариат Соҳиби жиноятлар ва (ўзганинг ҳақ-ҳуқуқига) журъатлар учун унга қўл уришдан тийиб қўядиган ва унга қадам қўйишни камайтирадиган қатл, қўл кесиш, дарралаш ва турли таъзирлардан иборат жазоларни ўрнатди. Уларнинг барчасида бор бўлган хос ва ом манфаатлар орқали оқил инсон шариатнинг гўзаллигини ва ёмонликларга қарши кураш ва уларни даф қилиш фақат шариат Соҳиби жиноятларнинг катта-кичиклиги ва кўп-озлигига қараб белгилаб қўйган шаръий ҳадлар (жазолар) билангина мумкин бўлишини билади.\nБир инсоннинг тасарруфи агар ўзига ё бошқаларга зарар келтирувчи бўлса, уни ўз молини тасарруф қилишдан ман қилиб қўйишга бўлган шаръий буйруқ бўлиб, мажнун, сағир, ақлсиз ва шу кабиларни молининг тасарруфидан ман қилиниши, шунингдек, қарздорни қарз эгалари фойдасини кўзлаб, молини тасарруф қилишдан тўсиб қўйилиши каби. Буларнинг бари шариатнинг гўзал кўринишлариданки, манфаат-лар майдонида тасарруфотларни тартибга солиш учун ва бандаларни фақат фойдали ва зарарсиз тасарруф-ларга ҳаракат қилишга йўллаш учун айрим ҳолларда инсонни аслида мутлақ тасарруф қилишга ҳақли бўлган ўз молини тасарруфидан ман қилди, тасарру-фининг зарари фойдасидан кўпроқ ва ёмонлиги яхшилигидан каттароқ бўлган пайтда шариат Соҳиби унга тўсиқ қўйди.\nШариатда келган, у билан ҳақ-ҳуқуқ эгаларининг ҳақларини ҳужжатлаштириладиган васиқаларнинг машруълиги. Бу эса у билан ҳақларни тўла-тўкис талаб қилиб олинадиган ва ўзаро тониб юборишларни тўсадиган ва у билан ўртадан шак-шубҳалар кўтарила-диган гувоҳлик қоғозлари, шунингдек гаров, кафиллик, зоминлик каби ҳужжатлардирки, зиммасида ҳақ бўлган кишидан ҳақни тўлатиб олиш имконсиз бўлиб қолганда ҳақ эгаси ўша васиқаларга мурожаат қилади. Бунда мавжуд бўлган ҳар турли манфаатлар, ҳақ-ҳуқуқларни муҳофаза қилиш, муомалаларни кенгайтириш ва уларни адлу инсофга қайтариш, аҳволларнинг ўнгланиши, муомалаларнинг тўғрила-ниши кабиларнинг борлиги ҳеч кимга махфий эмасдир. Васиқалар бўлмаганда эди, муомалалардан жуда катта қисми издан чиқиб кетган бўларди. Бинобарин, улар васиқа эгасига ҳам, зиммасида ҳақ бўлган кишига ҳам ҳар томонлама фойдалидир.\nШариат Соҳиби тарғиб қилган, қарз бериш, ориятга бериш (бирор буюмни вақтинчага бериб туриш) каби яна бир турдаги эҳсонки, эгасига Аллоҳ ҳузурида ажр ва одамлар ҳузурида маъруф (яхши мақтовни) келтиради, кейин унга молининг айни ўзи ёки бадали қайтиб ҳам келади. Ушбу турдаги фойда ўз эгасига ҳеч қандай зиён етмаган ҳолда келган энг катта фойдалардан бўлди. Албатта, бунинг ичида масолиҳу манфаатлар, ҳожатларнинг ўталиши, кулфатларнинг аритилиши, яхшиликлар ҳосил бўлиши каби саноқсиз ва ҳисобсиз яхшиликлар бор. Мол ўз эгасига қайтиб келади, ваҳоланки бу орада у Раббидан жуда катта ажру савобларга эришиб олган ва биродарига нисбатан эҳсон ва чиройли амални қилиб олган бўлади. Ундан ташқари, бунинг ортидан хайру барака, кўнгиллар ёришиши, дўстлик ва муҳаббатнинг пайдо бўлиши каби нарсалар ҳам келади. Энди, эгаси шундоқ (эвазсиз) бериб юборадиган ва унга қайтиб келмайдиган эҳсонга келсак, унинг ҳикматига ишора юқорида закот ва садақотлар ҳақидаги гаплар ичида ўтди.\nШариат Соҳиби хусуматларни ажрим қилиш, муаммоларга ечим бериш ва даъволашаётган икки кишининг қай бири ҳақ эканини исботлаб бериш учун асос сифатида тузиб қўйган усул ва қоидалар. Булар урфга ҳам тўғри келадиган, фитратларга ҳам мувофиқ келадиган, адолат ва далил-ҳужжат устига қурилган усуллардир. Зотан, шариат Соҳиби бирор нарсани ёки ҳақлардан бирон ҳақни даъво қилган ҳар бир киши зиммасига далил-ҳужжат келтиришни юклади, агар у ўзининг томонини оғирлаштирадиган ва даъвосини қувватлайдиган далил-ҳужжатни келтирса, унга ўзи даъво қилган ҳақ собит бўлади. Агар қуруқ даъводан бошқа ҳеч нарса келтира олмаса, даъвога тортилаётган шахс бу даъвонинг нотўғрилигига қасам ичади ва ортиқ ундан ҳақ талаб қилинмайди. Шариат Соҳиби далил-ҳужжатларни нарсаларнинг даражаларига кўра қилди ва (далил-ҳужжатларни) очиқлаб берувчи қариналарни (қўшимча белги ва аломатларни) ва одамлар ўртасида давомий жорий бўлиб турган урфни ҳам баййиналардан қилди. Баййина — ҳақни очиб берадиган ва унга йўллайдиган ҳар бир нарсанинг умумий исмидир. Шубҳалар бўлганда ва иккала хасм тенг келиб қолганда ҳар бир даъво ишига муносиб келувчи адолатли келишув йўлини муаммо ва низоларнинг ечимига йўл қилди. Зулм аралашмаган, бандаларни Аллоҳнинг маъсиятига тортмайдиган ва улар учун фойдали бўлган ҳар қандай йўлга – агар у хусуматларни ажрим қилишга ва жанжалларни бартараф этишга восита бўлса – тарғиб қилди. Ва бунда кучли ва заифни, бошлиқ ва тобени барча ҳуқуқларда тенглаштирди, тарафкашлик қилмаслик ва адолат йўлини тутиш билан даъволашаётган томонларни рози қилди.\nШариатнинг шўрога буюриши ва мўминларнинг диний ва дунёвий, ички ва ташқи барча ишлари ўзаро шўро асосида эканини мақташидир. Оқиллар бу улкан асл-асоснинг истиҳсонига (одамлар учун яхшилик ва қулайлик эканига) иттифоқ қилганлар, уни мақсадларга эришиш, тўғриликка етишиш ва адолат йўлига йўлланиш учун воситаларнинг энг яхшиси ва ҳолатларнинг энг дурусти, деб қабул қилишга ва унинг унга амал қилувчи халқлар учун барча яхшиликларга эришишдаги энг илғор йўл эканига иттифоқ қилганлар. Одамларнинг илму маърифатлари қанча зиёда бўлса, мафкуралари қанча кенгайса, бунга (яъни шўрога) бўлган эҳтиёжнинг шиддатини ва миқдорини шунча билаверадилар. Мусулмонлар Исломнинг илк даврларида бу асл-асосни диний ва дунёвий ишларига татбиқ қилишгани боис ишлар тўғрилик устида, ҳолатлар тараққиёт ва юксалишда бўлган. Қачонки ушбу асл-асосдан бурилиб кетишгач, динларида ҳам, дунёларида ҳам таназзулга кетишда давом этдилар, охир-оқибат кўриб турганингиз ҳолга етиб келдилар. Агар бу ва бошқа асл-асосларда динларига мурожаат қилишсайди, албатта нажот топган ва зафар қозонган бўлардилар.\nБу шариат ҳам диннинг, ҳам дунёнинг ислоҳини олиб келди, у руҳ ва жасад манфаатларини жамлаб келди. Бу асл-асос борасида Китоб ва Суннатда кўп нарсалар бордир. Аллоҳ ва Расули ҳар икки ишни адо этишга тарғиб қилади, бу иккисидан ҳар бири иккинчисини қўллаб-қувватлайди ва бир-бирига ёрдам беради. Аллоҳ таоло халқларни Ўзининг ибодати учун ва Унинг ҳуқуқларини адо этиш учун яратди ва уларга ризқу рўзларни кенг-мўл қилди. Унинг ибодатига ёрдамланишлари учун ва ҳамда ички ва ташқи ҳолатлари шу билан тикланиши учун уларга ризқ сабабларини ва тирикчилик йўлларини кўп ва турли-туман кўринишларда қилди. Фақат руҳнигина озиқлантириб, жасадни бепарво ташлашга буюрмади. Шунингдек, У лаззатлар ва нафс шаҳватлари билангина машғул бўлишдан қайтарди, қалб ва руҳ манфаатларини кучайтиришга буюрди. Бу эса, қуйидаги бошқа бир асл-асос билан ойдинлашади:\nШариат илм, дин, бошқарув ва ҳукмни бир-бирини қўллаб-қувватловчи ва дастакловчи қилди. Илм ва дин бошқарувни тўғри йўлга солади, салтанат ва ҳукмлар унга бино бўлади. Давлат бошқаруви ҳаммаси илм ва дин билан чамбарчас боғлиқдир ва айни шу нарса ҳикмат ва сироти мустақиймдир, салоҳ, фалоҳ ва нажоҳдир. Қаердаки дин ва салтанат бир-бирига боғлиқ ва бир-бирига ёрдамчи бўлса, ўша ерда ишлар тузук ва ҳолатлар тўғри бўлади. Қаердаки бу иккиси бир-биридан ажратилса, низомга халал етади, унинг салоҳи ва ислоҳи йўқолади, тарқоқлик юзага келади, қалблар бир-биридан узоқлашади, одамларнинг ишлари таназзулга учрайди. Буни шу ҳам қувватлай-дики, албатта илмлар қанча кенгайса ва маърифатлар қанча хилма-хил бўлса, ихтиролар қанча улкан ва кўп бўлса, улардан ҳеч бири Қуръон далолат қилган нарсаларга зид келмайди, шариат келтирган нарсага қарши бўлмайди. Шариат эса ақллар маҳол санайдиган нарсани келтирмайди, аксинча фақатгина соғлом ақллар яхши деб гувоҳлик берадиган ёки ақл уни умуман ё муфассал равишда билолмайдиган нарсани келтиради. Бу эса яна бошқа бир мисол бўлишга лойиқдир:\nАлбатта, шариат ақллар маҳол санайдиган ва саҳиҳ илм рад қиладиган нарсани келтирмайди. Бу эса Аллоҳ ҳузуридан келган нарса (дин) муҳкам (аниқ-тиниқ), собит (ўзгармас), ҳамма замон ва маконга яроқли эканига энг катта далиллардандир. Ушбу мухтасар жумлалар борлиқдаги жамики ҳодисаларни ва ижтимоий илмларидаги ҳодисаларни чуқур ўрганиш ва яхши текшириш орқали ва уларни – агар тўғри ҳақиқатлардан бўлса – шариат келтирган нарсаларда татбиқ қилиш орқали батафсил равишда билинади. Бас, шу билан шариатнинг барча нарсани баён қилиб берган экани ва катта-ю кичик бирор нарсани қолдирмасдан, ҳаммасини ҳисобга олгани маълум бўлади.\nДушманлар Исломга қарши чор атрофдан тиш қайрашларига, қаттиқ қаршилик кўрсатишларига ва унга нисбатан маълум мавқифда туришларига қарамасдан, Исломнинг фатҳлари ғайриоддий тезликда кенгайиб борганлиги, кейин у эҳтиром қилинган ҳолда қолганлиги ҳолатига қисқача назар солиш. Сабаби, ким бу диннинг манбаига назар солса ва унинг Араб ярим ороли аҳолисининг қалбларини улар ўртасидаги тарқоқлик, адовату нафратларнинг кўплиги ҳолида қандай улфат қилганига ва узоқ-яқиндагиларини бирлаштирганига, адоватларни кетказганига ва улар ўрнига иймоний биродарликни ўрнатганига назар солса...\nКейин улар Ер юзини қитъама қитъа фатҳ қилишга илгарилаб кетдилар, бу қитъалар бошида энг кучли халқлар, энг улкан ва энг қудратли мамлакатлар, лашкар сони ва қурол-аслаҳа жиҳатидан энг қудратли бўлмиш Форс ва Рум халқлари бор эди, динлари фазли, иймонлари қуввати ва Аллоҳнинг ёрдами ва мадади билан ўша икки империяни ва улар ортидагиларни фатҳ қилдилар, ҳатто Ислом ернинг машрқу мағрибларига етиб борди. Бу эса Аллоҳнинг ояту аломатларидан, динининг бурҳон-ҳужжатларидан ва пайғамбарининг мўъжизаларидан бўлди. Шу билан халқлар унга онгли равишда ва кўнгил хотиржамлиги билан, ҳеч қандай мажбурликсиз ва зўрликсиз гуруҳ-гуруҳ бўлиб кирдилар.\nКим мана шу ишга умумий суратда бир назар солса ва бу ҳақда фикр юритиб кўрса, албатта бу унинг қаршисига ботил – ҳар қанча қудратли бўлмасин ва шавкати зўр бўлмасин – тура олмайдиган бир ҳақ эканини билади. Ва буни билиш учун жуда катта ақл керак эмас ва бу билиш зарурий бўлган нарсалардандир, унда инсофли одам шак-шубҳа қилмайди. Бизнинг бу гапимиз ушбу аср ёзувчиларидан бир тоифаси айтаётган гапга қарши ўлароқки, фикрий мағлубият уларни ислом душманлари фикрларига тобеликка олиб бориб қўйган, шундан улар Исломнинг тарқалиши ва мислсиз футуҳотлари фақат моддий ишларга қурилган, деб гумон қилиб қолишган, уни ўз хато гумонлари билан таҳлил қилишган. Уларнинг таҳлилига кўра, бу фатҳлар сабаби кисролар давлати ва румликлар давлати заифлигига ва араблардаги куч-қудратга қайтади.\nБуни шунчаки бир тасаввур қилиб кўришнинг ўзи ҳам унинг ботиллигини исботлашга кифоядир. Йўқса, араблардаги қайси куч-қувват уларни улкан ва қудратли ҳукуматлар у ёқда турсин, ўз даврида барча халқлардан мутлақо улкан ва қудратли, сон (армия) жиҳатидан ҳам, қурол-яроғ жиҳатидан ҳам энг кучли халқларга қарши туриш у ёқда турсин, ўша даврдаги кичик ҳукуматлардан бирига қарши курашишга лойиқ қила оларди?! Улар ўшаларнинг барчасини тирқиратиб ташладилар, ўша зўравон подшоҳлар ҳукмлари ўрнини Қуръоннинг ва диннинг адолатли ҳукмлари эгаллади ва уларни ҳар бир инсофли, ҳақни истовчи киши чиройли қабул қилди.\nЖуда катта масофада тарқалган ушбу фатҳларни фақат арабларнинг моддий ишлардаги устунлиги билангина тафсир қилиш мумкинми?! Бу гапни фақат Ислом динини айблашни истайдиган кимсаларгина ёки ҳақиқатларни ўрганмаган ҳолда, душманларнинг сўзларидан таъсирланиб қолган кишиларгина айтади. Кейин, бу дин унинг бошига пайдар-пай балолар ёғилиши, душманларнинг уни таг томиридан суғуриб ташлашга аёвсиз ташланишларига қарамасдан ўзини сақлаб қолиши ва оёқда тик қолиши ҳам унинг мўъжизаларидан ва унинг Аллоҳнинг ҳақ дини эканига аломатлардандир. Агар унга душманларнинг адоватини ва зўравонларнинг зулму туғёнларини даф қилишга етарли куч-қудрат мададкор бўлганида эди, Ер юзида ундан ўзга дин қолмаган, халқлар уни ҳеч мажбурликсиз ва зўрликсиз қабул қилган бўлар эди, чунки у ҳақ диндир, фитрат динидир, салоҳ ва ислоҳ динидир. Лекин, аҳлининг қосирлиги, заифлиги, тарқоқлиги, душманларининг улар устига қаттиқ босимигина уни юришдан тўхтатиб қўйди, ла ҳавла ва ла қувват илла биллаҳ.\nИслом дини фойдали саҳиҳ ақидаларга, руҳ ва ақлни покловчи улуғ ахлоқларга, аҳволларни ислоҳ қилувчи амалларга, усули ва фуруъида далил-ҳужжатларга, бутпарастлик ва махлуқотларга боғланишни улоқтиришга, динни Раббул оламийнга холис қилишга, ҳис ва ақлга зид ҳамда фикрни гангитувчи хурофот ва уйдирмаларни тарк қилишга, мутлақ салоҳга, ҳар қандай шарру фасодни даф қилишга, адолатга, ҳар қандай зулмни кўтариб ташлашга ва барча турдаги камолотларни ривожига тарғиб қилишга бино қилингандир. Бу жумлаларнинг тафсилотига киришсак, гап узайиб кетади. Озгина илму маърифати бор инсон унинг тафсилотига жуда осон ва очиқ-равшан кўринишда йўллана олади. Биз ушбу мухтасар калималар билан кифояланамиз, зеро улар усул ва қоидаларни ўз ичига олганки, у билан Исломнинг камоли, азамати ва ҳар бир нарсанинг ҳақиқий ислоҳи билинади. Тавфиқ Аллоҳдандир.\nУшбу битиклардан 1364 ҳижрий сана жумодул-увло ойининг илк кунларида фориғ бўлинди.\nПайғамбаримизга ва у зотнинг аҳли ва асҳобига саловоту саломлар бўлсин.\nАбдурраҳмон ибн Носир ас-Саъдий\n1437 ҳижрий сана рабиул-охир ойи 14-куни (24.01.2016)\nНега Ислом дини кофирларга ўхшашни таъқиқлаган?


"Тилидан илинмаганга ҳукумат тегмайди!"\n24 октябр 2021, Тошкент вақти: 00:53\nЎзбекистонда милиция ходими билан ҳуқуқларингиз борасида тортишиш қимматга тушиши мумкин.\n"Эркин микрофон"нинг иштирокчиларидан бири Ўзбекистон ҳукумати диндорлар танобини тортиб турмаганда Ўзбекистонда ҳам худди Тожикистоннинг Рашт водийсидаги каби воқеалар бўлиши мумкинлигини айтиб, президент Каримов ва унинг ҳукуматига тасаннолар айтди.\nБизни таҳқирланган милиционерга жазо борми?!\nОзодликнинг “Эркин микрофон”ига телефон қилган тингловчиларимиздан бири Сурхондарё вилояти, Шўрчи тумани, Ойнакўл маҳалласида истиқомат қиладиган 30 ёшли Чори Эшқобилов Шўрчи туман ички ишлар идоралари фаолиятидан норози эканини айтди.\nШу йил январ ойида тумандаги ҳарбий қисм ёнилғи базасидан ноқонуний равишда арзон гаровга ёнилғи сотиб олган танишига тасодифан шерик бўлиб қолгани учун туман ички ишлар идоралари томонидан ҳибсга олинганини сўзлаб берган Чори Эшқобилов ҳибс чоғида у ва шериклари милиция ходимлари томонидан таҳқирлангани, ҳақоратлангани ва аёвсиз калтакланганини айтади.\nБунга барча зарурий далиллари бўлгани ҳолда Чори унга нисбатан ноқонуний муносабатда бўлган милиция ходимларининг жазоланиши ва тасодифан бу ишга гувоҳ бўлиб қолганини таъкидлаб, ўзининг оқланишини талаб қилар экан, бундай мурожаати йил бошидан буён эътиборсиз қолдириб келинаётганидан норози бўлди.\n- Қумқўрғон тумани ички ишлар ходимлари бизни уриб, арқон билан боғлаб милицияхонага олиб келди бизни. 10 кишидан ортиқ киши тепаяпти келиб. Йиртилмаган жойимиз қолмай, ҳамма еримиз шарманда бўлиб қолди, башарамиз. 29 январ кечаси олиб келгандан уришни бошлади 10 февралгача. Шариатга тўғри келмайдиган нарсалар қилди. Кийимни ечиб олди, совуқ бу ëғи. Битта хонада 13 кун ëтдик. Совуқ. 10 феврал куни обеддан кейин “Военний прокуратурада ишларинг кўрилади энди. Военнийнинг соляркаси экан” деди. Ҳарбий прокуратурада урганигача ҳаммасини айтиб бердим. Кейин ҳарбий судга оширди. Бизга энг кам иш ҳақининг 100 баробари миқдорида штраф босди. КамАЗни мусодара қилиб юборди. Менинг КамАЗимни ака-укаларим олган эди. Ўзим деярли пул ҳам қўшмаганманда. Адвокатга “мени урган” деб айтдим.\nСуд экспертизага бориб, жароҳатларимизни ҳарбий прокуратурадаги терговчи кўрган эди, адвокат ҳам кўрган жароҳатимизни, “Майли айбдор бўлиб жазомизни олаяпмиз. Бизга қонун бор экан, буларга йўқми?” дедим. Аризани инсон ҳуқуқлари Сайëра Рашидовага ëздик, президентга ëздик, Миллий хавфсизликка ëздик. Кейин Қумқўрғон прокуратурадан яна хат келаяпти, “тергов олди текширдик” деяпти. Ургани у ëқда турсин, 10 кун сақлаганини тан олмаяпти. Милиция ходимларига қонун йўқми? Замон пулдорникими ë танишникими? Мен тушуна олмай ҳайрон қолаяпманда. Урса, тўбаласа, тан олмаса. Биз урган кишини таниймизку, қувган кишини, ушлаган кишини таниймиз. Уйда жанжал. Отам ҳам қари, онам ҳам қари, лекин уйда тинчлик йўқ. Ҳар кун жанжал. Машина меникимасда.\nОзодлик: Сизнинг номингиздамиди у?\n- Машина менинг номимда, лекин мен пул сарфламаганман. Ака-укаларимники у. Россияда ишлаб келган, деҳқончиликдан топган, дейди шўрчилик 30 ёшли Чори Эшқобилов.\nДиндорларни таъқиб қилган ҳукуматга раҳмат!!!\nЯна бир тингловчимиз ҳам ўзини деновлик Файзуллоҳ, деб таништирар экан “Ислом ва мусулмонлар” эшиттиришининг сўнгги сонини тилга олиб, Озодлик мухбирини танқид қилди.\nБу эшиттиришнинг сўнгги сонида 15 йилдан буён бедарак Абдували қори Мирзаев ҳақида гап борган эди.\nФайзуллоҳ, агар бу қорини ҳукумат йўқ қилган бўлса, тўғри иш қилган, деб ҳисоблашини айтар экан, бунинг сабабларини шундай изоҳлади.\n- Мен айтаяпманку, ҳукумат қилган нарса, тадбир тўғри деб ўйлайман. Агар қилган бўлса ҳукумат. Энди аниқмаску ҳукумат қилганми ëки бошқами. Сиз айтаëтган жуда бўрттириб гапираяпсиз. Агар ўша бўлса, тўғри деб ўйлайман. Бунақа чала муллалар давлатни бузади.\nОзодлик: Сиз “чала мулла” деб Абдували қорини айтаяпсиз.\n- Абдували қорини. Ҳукумат ҳар кимни ҳам ўзидан ўзи олиб кетмайдику. Мен ҳам намоз ўқийман. Бошқаларни ташвиққа солмасам, мазҳабга тўғри юрсам Имоми Аъзам мазҳабига, ҳеч ким ҳеч нарса демаяптику. Ҳизбут-Таҳрир, ваҳҳобийларни ўзингиз биласиз. Мендан яхши билсангиз керак нима истайди улар. Пайғамбаримиз 40 йилда қилмаган исломни улар қандай халифалик қилиб қилади? Тўрт халифадан кейин халифа бўлмаслиги керак. Мен шундай деб ўйлайман.\nОзодлик: Яъни Абдували қори халифалик тарафдори бўлган демоқчисиз-а?\n- Халифалик тарафдори бўлганку.\nОзодлик: Ишончингиз комилми бунга?\n- Ўзидан ўзи масалан сиз ҳеч кимга ҳеч нарса демасангиз, қандай сизни олиб кетиши мумкин? Масалан ҳозир мен яшаяпман. Мен ҳам ҳажга бориб келдим. Совет даврида ким ҳажга борган? Беш киши борганми йўқми. Мана мустақиллик даврида ҳар йилда 5000 киши бораяпти. Ëки мана Тошкент “ислом маданият маркази” деб эълон қилинди. Бу нимадан бўлади? Лекин сиздан илтимос савоб оламан десангиз, маданият тўғрисида гапиринг. Нима Абдували қори, Обид қори деб тураверасизми? Ибратли нарса бўлса, одам фойдаланса дейманда.\nОзодлик: Масалан қанақа?\n- Кўпку энди мавзу. Одамгарчилик бор, отанинг фарзандга нима ҳуқуқи борлигини айтинг, фарзанднинг отага нима ҳуқуқи борлигини айтинг. Террористларни гапирасиз доим. Кейин сизни ким эшитади? Ўзидан ўзи бўлмайди демоқчиман. Бирор киши бир нарса қилмаса, тилидан илинмаса, ўзидан ўзи нима бўлмайди, унга ҳеч ким тегмайди. Ташаккурлар билдираман. Керак бўлса, ички ишлар, миллий хавфсизлик, президентдан бошлаб ҳаммасига ташаккур. Агар шундай қилмаганида бизда ҳам худди Раштдагидай аҳвол бўларди. Кўряпсизку, Раштда нималар бўлаётганини! Битта-иккита ахмоқ нималар қилади, ислом номидан гапиради, кейин балога қолади ислом, дейди деновлик суҳбатдошимиз Файзуллоҳ.\nЁлланиб пахта терганга ҳар 10 кунда 100 минг сўм\nЯна бир қаҳрамонимиз Қашқадарёнинг Деҳқонобод туманидан телефон қилган ва ўзини Қаҳрамон, деб таништирган йигит шу кунларда Нишон туманида пахта теримида экан.\nУ туман шифохонаси ходимларидан бирининг ўрнига пахта теримига чиққанини айтар экан, ўзига ўхшаб ёлланиб пахта териб бераётган теримчилар кўплигини айтди.\n- Бир ишчининг ўрнига Деҳқонобод туманидан келганман. Ўзим ишсизман.\nОзодлик: У ишчининг ўрнига чиққанингизга у ишчи сизга пул берадими?\nОзодлик: Қанча беради сир бўлмаса?\n- 10 кунга 100 минг беради.\nОзодлик: У одам нимага пахтага чиқмади?\n- Оилавий аҳволи, соғлиғи тўғри келмади. Шунинг учун чиқмаган.\nОзодлик: Эркак кишими аëл кишими?\n- Аëл киши.\nОзодлик: Ўрнига кимнидир чиқарса ҳам бўлаверадими?\n- Ҳа, бўлади.\nОзодлик: Сизга ўхшаб бировнинг ўрнига чиқиб пахта териб юрганлар кўпми?\nОзодлик: Ҳаммаси 10 кунга 100 мингдан оладими?\n- Бир хиллар олади, бир хиллар камроқ олади.\nОзодлик: Пахта терим бошлангандан бери қанча ишладингиз?\n- Билмадим энди. Қанчалигини ҳисоблаб кўрганим йўқ.\nОзодлик: Ҳар ҳолда 400 минг бор.\nОзодлик: Шунча пул энди яхшими?\nОзодлик: Уйда бекор ишсиз ўтиргандингиз-а? Ë бошқа иш ҳам қилармидингиз?\n- Договор бўйича ишлардим. Қурилишда, дейди деҳқонободлик ўзини Қаҳрамон деб таништирган йигит.\nЗаводлар талон-тарож, аёллар эса муҳтож\nФарғонанинг, Риштон туманида истиқомат қиладиган ва исми сир қолишини сўраган кекса бир суҳбатдошимиз: “Собиқ совет замонидан мерос қолган уч-тўрт завод фабрика қолган эди. Ҳозирга келиб шу иншоотларнинг қолган-қутган жиҳозлари ҳам талон-тарож қилинмоқда”, деган фикрни айтди.\n- Бизда союз пайтида қурилган фабрика ва заводлар ҳаммаси қанақадир одамлар томонидан сотилиб, сотиб олиниб, майдаланиб, йўқ қилиб юборишаяпти. Билсангиз, бизнинг Риштон шаҳрида кулолчилик заводи бор. Кулолчилик Риштонда шунақалигини ҳамма биладию. Катта керамический завод бор эди. Ҳозир молхонадан ҳам баттар бўлиб кетди. Ҳеч нарса қолгани йўқ. Бор нарсани сотиб юборишаяпти. Кейин бу ëқда текстилний фабрика. Уч-тўрт смена аëллар ишларди. Ҳозир уни ҳам кимлардир сотиб олиб, майдалаб сотиб юборишаяпти. Мустақиллик дегани шунақами? Совет пайтида қурилган нарсани бузиб сотиш деганимикан?\nОзодлик: Шу пайтгача ишлаб турган эдими бу завод фабрикалар?\n- Ҳа, ишлаб турган эди. Ҳозир иш бошлаймиз деб началниклар иш бошласа, бу томондан қисади, у томондан қисади, мақсади шуни йўқ қилиб юборишми билмайман. Бизда ҳозир 200-200та аëл центрга чиқиб мардикорлик қилаяпти. Фабрикаларни бузмасдан ўшаларни юргизиб, ўша аëлларни ишлатса бўлмайдими? Районда яшаш жуда қийин бўлиб кетди, дейди риштонлик кекса суҳбатдошимиз.


Нурсултон Назарбоев БМТ Бош Ассамблеяси олий даражадаги ялпи мажлиси иштирокчиларига мурожаат қилди\n9 Сентябрь 11:00\nNUR-SULTAN. Kazinform – Нью-Йоркда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг Халқаро ядровий синовларга қарши кунига бағишланган юқори даражали ялпи мажлиси бўлиб ўтди, деб хабар беради Kazinform Елбасы матбуот хизматига таяниб.\nТадбир Қозоғистон Биринчи Президентининг видеомурожаат билан очилди. Нурсултон Назарбоев глобал хавфсизликни таъминлашга қаратилган тадбирларнинг муҳимлигини таъкидлаб, Қозоғистон дипломатиясининг ядро қуролларига қарши саъй-ҳаракатларини халқаро майдонда илгари суриш бўйича алоҳида ҳаракатларини қайд этди.\n- Ўттиз йил олдин мен дунёдаги энг йирик ядро полигонларидан бири - Семипалатинск ядро полигонини ёпиш тўғрисида фармонга имзо чекдим. Бу инсоният тарихида ядровий синовларни қонуний равишда тақиқлаш ҳақидаги биринчи қарор эди. Семипалатинск полигонидан кейин дунёнинг бошқа полигонлари ҳам ёпилди ёки тўхтатиб қўйилди. Ядро синовларини тақиқлаш глобал тус олди, - деди Нурсултон Назарбоев.\nВидеомурожаатнинг тўлиқ версиясини қуйидаги видеода кўриш мумкин.\n#Халқаро алоқалар #БМТ\nБМТ: Украинадаги вазият туфайли 70 мамлакат дефолтга учраши мумкин\n1 Давлат раҳбари Польша Президенти билан телефон орқали мулоқот қилди\n2 Буюк Британия нефт ва газ компанияларига 6 миллиард доллар солиқ солади\n3 Қозоғистонда чекувчилар сонининг камайиши қайд этилди\n4 Ўзбекистонда этноспорт турлари бўйича мусобақалар ўтказилади\n5 Қозоғистон афғон халқига гуманитар ёрдам кўрсатишда давом этади


Salin ng mga Kahulugan Surah Al-Baqarah - Salin sa Wikang Uzbek ni Uzbek by Alauddin Mansour - Ensayklopedia ng Marangal na Qur-an\nSalin ng mga Kahulugan Surah: Al-Baqarah\nNumero ng Pahina: 2\nNumero ng Pahina: 3\nNumero ng Pahina: 4\nNumero ng Pahina: 5\n27. Улар Аллоҳга берган аҳдни мустаҳкам боғлангандан сўнг бузадиган, Аллоҳ муҳофаза қилишни буюрган боғларни узадиган кимсалардир. Ана ўшалар, ҳақиқий зиён кўргувчилардир. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 27. Улар Аллоҳнинг аниқ кўрсатмаларини бузадиган, У боғланишига буюрган нарсаларни узадиган ва Ер юзида бузғунчилик қилиб юрадиган кимсалардир. Улар, шубҳасиз, зиён кўргувчилардир.\n28. Аллоҳни қандай инкор қиласиз? Ҳолбуки, У (дунёга келмасингиздан олдин) жонсиз эдингиз сизга жон ато этди, сўнгра сизни ўлдириб, яна қайта тирилтиради ва ниҳоят яна Унга қайтажаксизлар. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 28. Ўлик танангизга жон берган, кейин ўлим берадиган, сўнгра яна тирилтирганидан кейин Ўзига қайтажагингиз — Аллоҳни қандай инкор қиласиз-а?\nNumero ng Pahina: 6\nNumero ng Pahina: 7\nNumero ng Pahina: 8\nNumero ng Pahina: 9\nNumero ng Pahina: 10\n68. Улар: «Парвардигорингга дуо қил, унинг қандайлигини баён қилсин», дедилар. (Мусо) деди: «У зотнинг айтишича, у қари ҳам, ёш ғунажин ҳам бўлмаган, икковининг ўртасидаги бир сигирдир. Энди фармонни адо этинглар». @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 68. Улар дедилар: «Парвардигорингга дуо қил, унинг қандайлигини баён қилсин». (Мусо) деди: «У зотнинг айтишича, у қари ҳам, ёш ғунажин ҳам бўлмаган ўрта бир сигирдир. Энди фармонни адо этинглар».\nNumero ng Pahina: 11\nNumero ng Pahina: 12\nNumero ng Pahina: 13\nNumero ng Pahina: 14\nNumero ng Pahina: 15\nNumero ng Pahina: 16\nNumero ng Pahina: 17\nNumero ng Pahina: 18\nNumero ng Pahina: 19\nNumero ng Pahina: 20\nNumero ng Pahina: 21\nNumero ng Pahina: 22\nNumero ng Pahina: 23\n146. Биз Китоб ато этган кимсалар (яҳудий ва насронийлар) уни (Муҳаммад пайғамбарни) ўғил фарзандларини таниган каби танийдилар. (Яъни, ўзларининг илоҳий китобларида у ҳақда ўқиганлар.) Ва шунга қарамай, улардан бир гуруҳи билган ҳолларида ҳақиқатни беркитадилар. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 146. Биз Китоб ато этган кимсалар (яҳудий ва насронийлар) уни (Муҳаммад пайғамбарни) ўз фарзандларини таниган каби танийдилар. (Яъни ўзларининг илоҳий китобларида у ҳақда ўқиганлар.) Ва албатта улардан бир гуруҳи билганлари ҳолда ҳақиқатни беркитадилар.\nNumero ng Pahina: 24\n158. Албатта Сафо ва Марва Аллоҳнинг (динининг) нишоналаридандир. Бас, ким ҳаж ёки умра қилса, у иккисининг орасида саъй қилишининг гуноҳи йўқдир. Ва ким ўз ихтиёри-ла яхшиликни ният қилса, бас, албатта Аллоҳ Шокир — тоатга яраша тақдирловчи ва Алим — яхши билгувчидир. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 158. Албатта, Сафо ва Марва Аллоҳ (буюрган) маросимлардандир. Бас, ким ҳаж ёки умра қилса, у икки тоғ орасида саъй қилишининг гуноҳи йўқдир. Ва ким ўз ихтиёри-ла яхшиликни ният қилса, бас, албатта Аллоҳ шукр қилгувчи (тақдирловчи) ва билгувчидир.\n163. Илоҳингиз ягона илоҳдир. Ундан ўзга ҳақ илоҳ йўқдир. У Раҳмон ва Раҳимдир. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 163. Тангрингиз ягона Аллоҳдир. У меҳрибон ва раҳмли Аллоҳдан ўзга ҳеч қандай Аллоҳ йўқдир.\nNumero ng Pahina: 25\nNumero ng Pahina: 26\n174. Аллоҳ нозил қилган Китоб (Таврот)дан (Муҳаммад алайҳис-салоту вас-саломнинг пайғамбарлигига доир) бўлган нарсани яширадиган ва уни озгина қийматга сотадиган кимсалар, ана ўшалар қоринларини фақат олов билан тўлдирадилар, Қиёмат Кунида Аллоҳ уларга гапирмайди, боқмайди ва уларни (гуноҳларидан) покламайди. Улар учун аламли азоб бордир. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 174. Аллоҳ нозил қилган Китоб (Таврот)дан иборат бўлган нарсани (Муҳаммад алайҳис-салоту вас-саломнинг пайғамбарлигини) беркитадиган ва уни озгина қийматга сотадиган кимсалар қоринларини фақат олов билан тўлдирадилар — уларга Қиёмат Кунида Аллоҳ сўзламайди, боқмайди ва уларни (гуноҳларидан) покламайди. Улар учун аламли азоб бордир.\nNumero ng Pahina: 27\nNumero ng Pahina: 28\nNumero ng Pahina: 29\n189. Сиздан ҳилоллар — янги чиққан ойлар ҳақида сўрашади. Айтинг: у (ойлар) одамлар ва ҳаж учун вақт ўлчовларидир. Уйларингизга орқа томонидан киришингиз яхшилик эмас, балки яхшилик, Аллоҳдан қўрққан кишининг (қилган) ишидир. Уйларга эшикларидан кирингиз! Ва Аллоҳдан қўрқинг! Шояд нажот топсангиз. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 189. Сиздан ойлар ҳақида сўрашади. Айтинг: у (ойлар) одамлар ва ҳаж учун вақт ўлчовларидир. Уйларингизга орқа томонидан киришингиз яхшилик эмас, балки Аллоҳдан қўрққан киши яхшилик қилгувчидир. Уйларга эшикларидан кирингиз! Ва Аллоҳдан қўрқинг! Шояд нажот топсангиз.\nNumero ng Pahina: 30\n196. Ҳаж ва умрани Аллоҳ учун комил суратда адо қилинг! Агар (касаллик ёки йўлтусарлар сабабли) йўлингиз тўсилиб қолса, муяссар бўлган бирор қурбонлик юборинг ва қурбонлик ўз жойига етиб бормагунча сочларингизни қирдирманг! Энди агар сизлардан (ҳожилардан) кимдир касал ёки бошида бирон дарди бўлса (шу узр билан эҳромда турган ҳолида сочини қирдирса), у ҳолда (уч кун) рўза тутиш ёки (олти мискинга) садақа бериш ёхуд (бир қўй) сўйиш билан эваз тўласин! Қачонки (йўлтўсарлар ёки бошқа ҳар қандай монеъдан) хотиржам бўлсангиз, (ораларингиздан) ким ҳаж (йўлида) умрадан фойдаланган бўлса (яъни, ҳаж мавсумида аввал умра амалларини бажариб, эҳромдан чиқиб, сўнгра ҳажга эҳром боғлаган бўлса), муяссар бўлган бирон қурбонликни қилсин! Ким (қурбонлик қиладиган нарса) топа олмаса, уч кун ҳажда, етти кун қайтганидан кейин рўза тутсин! Бу тўла ўн кундир. Ушбу ҳукм аҳли — оиласи Масжидул-Ҳаромда бўлмаган кишилар учундир. (У ернинг аҳолиси учун бундай ҳуқуқ ва бурчлар йўқ). Аллоҳдан қўрқингиз! Ва билингки, Аллоҳ — азоби қаттиқ Зотдир. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 196. Ҳаж ва умрани Аллоҳ учун комил суратда адо қилинг! Агар (касаллик ёки йўлтусарлар сабабли) йўлингиз тўсилиб қолса, муяссар бўлган бирор ҳадя юборинг ва ҳадянгиз ўз жойига етиб бормагунча бошларингизни (сочларингизни) қирманг! Энди агар сизлардан (ҳожилардан) кимдир касал ёки бошида бирон дарди бўлса (шу узр билан эҳромда турган ҳолида сочини қирдирса), у ҳолда (уч кун) рўза тутиш ёки (олти мискинга) садақа бериш ёхуд (бир қўй) сўйиш билан эваз тўласин! Қачонки (йўлтўсарлар ёки бошқа ҳар қандай монеъдан) хотиржам бўлсангиз, (ораларингиздан) ким ҳаж (йўлида) умрадан фойдаланган бўлса (яъни, ҳаж мавсумида аввал умра амалларини бажариб, эҳромдан чиқиб, сўнгра ҳажга иҳром боғлаган бўлса), муяссар бўлган бирон ҳадяни юборсин! Ким (ҳадя қиладиган нарса) топа олмаса, уч кун ҳажда, етти кун қайтганидан кейин рўза тутсин! Бу тўла ўн кундир. Ушбу ҳукм аҳли — оиласи Масжидул-Ҳаромда бўлмаган кишилар учундир. (У Ернинг аҳолиси учун бундай ҳуқуқ ва бурчлар йўқ). Аллоҳдан қўрқингиз! Ва билингки, Аллоҳ — азоби қаттиқ Зотдир.\nNumero ng Pahina: 31\nNumero ng Pahina: 32\n208. Эй мўминлар, Исломга тўлиғича кирингиз! (Яъни, Исломнинг баъзи ҳукмларига итоат қилиб, баъзиларига итоат қилмайдиган кимсалардан бўлмангиз)! Ва шайтоннинг изидан эргашманглар! Шубҳасиз, у сизларга очиқ душмандир. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 208. Эй мўминлар, тўла ҳолдаги Исломга кирингиз! (Яъни, Исломнинг баъзи ҳукмларига итоат қилиб, баъзиларига итоат қилмайдиган кимсалардан бўлмангиз)! Ва шайтоннинг изидан эргашманглар! Шубҳасиз, у сизларнинг очиқ душманингиздир.\n209. Улар (Ҳақ йўлни инкор этувчилар Қиёмат Кунида) булутдан бўлган соябон остида Аллоҳ ва фаришталар (ҳисоб-китоб учун) келишини ва иш тамом бўлишини (яъни, улар куфрлари сабабли дўзахга ҳукм қилинишларини) кутяптиларми? Ваҳоланки, барча ишлар ёлғиз Аллоҳга қайтарилажак. @Tumpak\nAng Orihinal na Teksto 210. Улар (ҳақ йўлни инкор этувчилар Қиёмат Кунида) боқмайдилар, магар уларга булутдан бўлган соябон остида Аллоҳ ва фаришталар (ҳисоб-китоб учун) келади-да, иш тамом бўлади (яъни улар куфрлари сабабли дўзахга ҳукм қилинурлар). Ва барча ишлар ёлғиз Аллоҳга қайтарилажак.\nNumero ng Pahina: 33\nNumero ng Pahina: 34\n۞ يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ �


Суранинг аввалида фил соҳибларини қиссаси зикр этилиб, у билан бошлангани учун бу сурани «Фил» деб номланади. «(Эй Муҳаммад алайҳиссалом,) Парвардигорингиз фил эгаларини қандай (ҳалок) қилганини кўрмадингизми?», яъни Байтул ҳарамни бузишни ҳохлаган Ҳабашистонлик Ямандаги раҳбар Абраҳа ва унинг сафдошларини Қодир, Улуғ роббингиз уларни нима қилганини аниқ билиш билан англамадингизми?\nЎзидан олдинги сурага муносабати\nАллоҳ таоло аввалги Ҳумаза сурасида мол тўплаб унга фахрланиб юрган бўхтончию ғийбатчини ҳалок этганини зикр қилди. Бу билан мол-дунё Аллоҳдан бирор нарсани беҳожат қила олмаслигини ифода қилди. Сўнгра бу сурада ана шу сўзига далил қилиб, улардан ҳам қувватли, мол-дунёси кўп, зулми катта бўлган фил соҳибларини энг кичик ва заиф бўлган қуш ила ҳалок этган қиссани келтирди. Батаҳқиқ, уларни молларию ададлари ва на қувватлари бирор нарсани тўса олмади.\nМаккада нозил бўлган бу сура Фил соҳиблари қиссасини баён этиш билан кифоялангандир. Улар қувватлари, моллари ва кўп сонли енгилмас аскарларининг ўлкаларни босиб олишдаги қудратларига суянишар эди. Сўнгра улар Каъбани бузишни ҳоҳлашганида, кичик қушлар оёқларида олиб келган раббоний тошларни оттириш ила Аллоҳ уларнинг барчаларини ҳалок этди. Ва қурт-қумурсқалар томонидан чайнаб ташланган сомон каби илма-тешик қилиб юборди. Яъни экинзордан экинларни териб уни чорвалар еб бўлганидан кейин, қолган қолдиқларни шамол ҳар томонга учириб юборгани каби қилиб қўйди.\nФил соҳиблари қиссасидаги тарихдан лавҳалар\nЯманда Асҳима ан-Нажошийдан олдин Абраҳа ибн сабоҳ ал-Ашрам номли подшоҳ бор эди. У Расулуллоҳга соллаллоҳу алайҳи васаллам асрдош бўлган Нажошийнинг бобосидир. Ўша Абраҳа ҳашаматли черков қурдириб уни Қуллис деб номлади. Бундан мақсади арабларни ҳаж қилишдан тўхтатиб, ўша қурдирган канисасига бурмоқ эди. Канона қабиласидан бир киши кечаси ўрнидан туриб, ўша канисага, ичини бўшатиб ифлос қилиб чиқди. Бундан Абраҳани аччиғи чиқиб, бу ҳодисани рўкач қилиб, Каъбани бузаман, деб қасам ичди. Лекин бундаги асосий мақсади Маккани босиб олиб Яман билан Шом шаҳарлари ўртасини боғлаб, христиан оламини кенгайтириш эди. У катта қўшин тўплаб қўрқитиб, ваҳима солиш учун кўплаб филларни ҳам эргаштирди. Баъзилар ўн иккита фил бўлган дейишса, яна кимлардир минг ва ундан зиёда бўлган дейишади. Булар юриб Макка яқинидаги Муғаммас номли ерга келишганида, Макка аҳлига, улар билан урушиш учун эмас, балки Каъбани бузиш мақсадида келганларини хабар бериш учун элчи юборишди. Макка аҳли бу ишни буюк санаб, ваҳимага тушишди ва улар билан урушишни ҳохлашди. Лекин Абраҳа ва унинг аскарларига кучлари етмаслигини билиб, нима ҳодиса юз беришини кўриш учун тоғларга чекинишди. Улар бу Каъбани ҳимоя қилувчи роббиси (эгаси) борлигига чин кўнгилдан ишонишар эди.\nҚачонки, қўшин Маккага яқинлашганида Абраҳа араблар молини тортиб олишга амр қилди. Расулуллоҳнинг боболари Абдулмутталиб ибн Ҳошимнинг икки юзта туялари бор эди, аскарлар ўша туяларни ҳам ҳайдаб кетиб қолди. Абраҳа Ҳанота ал-Ҳимярий исмли кишини Маккага жўнатиб Қурайшнинг энг шарафли кишисини олиб келишни ва подшоҳ сизлар билан урушишга келмаганлигини, агар Каъбани бузишдан тўссанглар, унда урушишлигини хабар қилишни буюрди. Ҳанота ал-Ҳимярий келганида уни Абдулмутталиб ибн Ҳошимга рўбара қилишди. У эса Абдулмутталибга Абраҳа айтган нарсалар хабарини берди. Шунда Абдулмутталиб: «Аллоҳ номига қасамки, биз урушишни ҳохламаймиз, бизнинг бунга кучимиз ҳам йўқ. Бу − Аллоҳнинг уйи ва дўсти Иброҳим (қурган) уй. Агар улардан ман этса, у ўзининг уйи ва ҳарами. Агар Каъба билан уларни ўртасини холи қўйса, яъни мудофаа қилмаса, Аллоҳ номига қасамки, уни даф қилишга бизда имконият йўқ», деди. Ҳанота ал-Ҳмярий: «Ундай бўлса, мен билан бирга унинг ҳузурига бор», деди. Бас, Абдулмутталиб унинг ҳузурига борганида, Абраҳа у зотнинг улуғ кишилардан эканликларини кўрганида ўз тахтидан тушиб у зот билан бирга гиламга ўтирди. Чунки Абдулмутталиб басавлат ва чиройли кўринишдаги киши эдилар. Кейин Абраҳа Абдулмутталибдан нима ҳожатингиз бор? деб сўради. Абдулмутталиб: «Ҳожатим шуки, менга тегишли бўлган икки юзта туямни подшоҳ ўзимга қайтарса», дедилар. Буни эшитган Абраҳа таажжубланиб: «Дининг ва ота-боболарингни дини бўлган уйни тарк қилиб икки юзта туянгни гапирасанми? Ахир, мен шу уйни бузгани келганман-ку? Сен бўлса у ҳақида гапирмадинг-а?» деди. Шунда Абдулмутталиб: «Мен туяларнинг эгасиман, бу уйнинг ҳам Ўз эгаси бор. Сенинг ниятингни руёбга чиқаришдан ман қилиб Ўзи ҳимоя қилади», деди. Абраҳа: «Мендан ман этадими?», деган эди, Абдулмутталиб: «Сендан уни ман қилади», деди. Абдулмутталиб ва у киши билан бирга бўлган араб ашрофлари Абраҳага Каъбани бузмасдан қайтиб кетиши учун Туҳома қабиласини мол-мулкини учдан бирини беришни таклиф қилишган эди, Абраҳа бундан бош тортди. Абраҳа Абдулмутталибга туяларини қайтиб берди. Абдулмутталиб қайтиб кейин Каъба эшиги олдига борди. У ва у билан бирга бир неча нафар киши Каъба эшиги ҳалқаларини ушлаб Аллоҳга дуо қилиб Абраҳа ва унинг аскарлари устидан ғалаба қозонишини ёлвориб сўрашди. Кейин қўшин Каъба томонга юриш қилиб Маккага киришди. Абраҳа билан бирга улкан бир фил ҳам бор эди. Унинг исми Маҳмуд эди. Ҳар гал уни Каъба томонга юзлаштиришса ўтириб олиб юрмас эди. Агар Яман ёки бошқа томонга юзлантиришса югургилаб кетар эди. Келгуси кун Абдулмутталиб дуо қилаётиб назарини у ёқ-бу ёққа қаратгин эди Яман, яъни денгиз томондан қушлар учиб келаётганини кўрди. Адулмутталиб: «Аллоҳ номига қасамки, бу қушлар ғаройиб экан. Улар Нажддан ҳам, Таҳомийядан ҳам эмас», дедилар. Ҳар бир қушнинг тумшуғию оёғида тошлар бор эди. Қуш ўша тошларни улоқтирганда у кимга тегса ҳалок қилди. Аскарлар Яман томонга қочишди. Йўлда эса тўкилиб боришар эди. Абраҳа ҳам жасадидан жароҳатланди. Бармоқлари ҳам битта–битта бўлиб, тушиб гўштлари ҳам тўкилар эди. Мана шу ҳолда уни Санҳога олиб келишди. У ўша ерда шармандаларча ёмон ҳолда вафот этди.\nБу тарихий мағлубият араблар орасида ўзининг катта изини қолдирди. Атрофдагилар: «Қурайшликларни улуғлаб, улар Аллоҳнинг аҳли, Аллоҳ уларни душмандан ҳимоя қилиб Ўзи қатл этди», деб Каъбани эъзозлашлари ва уни Аллоҳ ҳузуридаги қадрига ишонишлари яна ҳам зиёдалашди. Аллоҳ бу ҳодиса билан ўз уйини улуғлашни, шаънини олий қилишни ва араб умматини Ислом рисолатини масъулиятини ўз зиммаларига олиб бутун оламга таратишларига тайёрлашни хоҳларди. Бу тарихий муҳим ҳодиса Расулуллоҳни туғилган йиллари, яъни 570 милодий санада юз берди. Фил воқеаси билан Расулуллоҳнинг соллаллоҳу алайҳи васаллам Пайғамбар этиб юборишлари ўртасида қирқ йил бор эди. Бу воқеага жуда кўплаб кишилар гувоҳ бўлишган. Ҳаттоки, мутавотир даражасига етиб борган. Бу нарса Расулуллоҳнинг (Пайғамбар этиб) юборилишларидан дарак берар эди.\n(Эй Муҳаммад алайҳиссалом,) Парвардигорингиз фил эгаларини қандай (ҳалок) қилганини кўрмадингизми?\nУлуғ қодир Роббингиз фил соҳибларини нима қилганидаги воқеага гуёки гувоҳ бўлгандек, аниқ билиш ила билмадингизми? Аллоҳ уларни ер билан яксон қилиб, Ўз уйи Байтуллоҳни ҳимоя қилди. Шундоқ экан, қавмингиз Аллоҳга иймон келтирмоққа лойиқ эмасми? Бу воқега кўплаб одамлар шоҳид бўлишди. Ҳабашистонлик насроний қавмлар келиб Яманга ва Ҳижозга эгалик қилиб, Каъбани бузишни хоҳлашар эди. Қачонки Маккага яқинлашиб у ерга киришни хоҳлашганида, Аллоҳ таоло бир мажмуъа қушларни тош кўтартирган ҳолда юбориб, уларга ўша тошларни оттирди. Ва ўша тош сабабли уларни ҳалок этди.\nУ Зот уларнинг (Каъбатуллоҳни вайрон қилиш учун қўллаган барча) ҳийла-найрангларини барбод қилмадими?\nРоббингиз уларни Каъбани хароба қилишдаги ва у ер аҳлини қириб ташлашдаги ҳийла-тадбирларини барбод қилганини кўрмадингизми? Улар бундан қасд қилган нарсаларни йўққа чиқариб зое қилди. Улар Байтуллоҳга ва ҳийла этиб ирода қилган нарсаларига етиша олишмади. Балки Аллоҳ уларни ҳалок қилди.\nҲийла бошқаларга махфий ҳолда зарар етказиш демакдир.\nЭнди қавмингиз бу ишларни билган бўлса, Аллоҳ ана ўшалар каби азоблашидан қўрқсин, модомики улар Аллоҳга, Расулига ва китобига куфр келтиришни ҳамда одамларни иймон ва Аллоҳнинг ҳақ йўлидан тўсишни афзал билиб устун қўйишса, у Зот уларнинг устига сополдан бўлган тошларни отадиган тўп-тўп қушларни юборади.\nЯъни Аллоҳ уларга ҳар турлик қора қушлар жамоасини юборди. Улар денгиз томондан тўп-тўп бўлиб келишди. Ҳар бир қушда учтадан тош бор эди. Иккитаси икки оёғида ва биттаси тумшуғида. Агар ўша тош бирор жойга тегса, вайрон қилиб, парчалаб ташлар эди.\nУ кичик лойдан бўлган тош бўлиб, мошдан каттароқ, нўхотга ўхшар эди. Агар бирор кишига тегса, чечак ёки қизамиқ чиқиб, ҳатто ҳалок бўлишар эди.\nУларни (қурт–қумурсқалар томонидан) чайнаб ташланган сомон каби (илма–тешик) қилиб юборди.\nЯъни экин ёки дарахт баргини ҳайвонлар еб кейин ахлат қилиб чиқарганидаги қолган нарсаларга ўхшаб ҳалок қилди.\nБухорий ривоятларида келтирилишича Ҳудайбия куни Қурайш тушадиган тепаликда узоқ туриб қолдилар. Туялари ҳам чўкиб олди.Атрофдагилар унга зажр қилишса ҳам, у ўша жойида туриб олди. Шунда улар: «Қасво (Расулуллоҳнинг туяларини исми) ўжарлик қилиб туриб олди», дейишди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Уни бундай хулқи, яъни одати йўқ эди. Буни ўша Абраҳанинг филларини ушлаган нарса тўхтатиб қўйган», дедилар. Сўнгра яна у Зот: «Менинг жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, бугун мендан Аллоҳнинг ҳурматли қилган нарсаларини улуғлашдаги бирор тадбирни юргизишни сўрасанглар, уни қабул қилган бўлардим, дедилар. Сўнгра у туяни яна қийноққа солинган эди, у ўрнидан турди.\nИкки саҳиҳ китобида келтирилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Макка фатҳ этилган куни: «Албатта, Аллоҳ Маккага (тажовуз қилишдан) филларни тўсиб, Расули ва мўминларга унга эгалик қилиш ҳуқуқини берди. Кечаги кун ҳурмати қандай бўлса, бу кунги ҳурмати ҳам асли ҳолига қайтди. Огоҳ бўлинг, бу ердаги бор кишилар йўқ кишиларга хабар берсин», дедилар.


Бу қизиқ\t29 Июль 13:06 12225\nЭртага, 30 июль куни Ўзбекистонда ҳаво ҳарорати 40 даражагача кўтарилади. Бу ҳақда Гидрометеорология хизмати маркази хабар берди.\nТошкент шаҳри. Ҳаво бироз булутли бўлади, вақти-вақти билан ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 5-10 м/с тезликда эсади, 12-17 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 19-21°, кундузи 35-37° бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 20-25°, кундузи 30-35° бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 18-23°, кундузи 33-38° бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 20-25°, кундузи 35-40° бўлади.\nАндижон, Наманган, Фарғона вилоятлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 19-24°, кундузи 33-38° бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 12-17°, кундузи 23-28° бўлади.\n19 Октябрь 20:43 18494


27\t28\t29\t30\t31\t1\t2\t3\t4\t5\t6\t7\t8\t9\t10\t11\t12\t13\t14\t15\t16\t17\t18\t19\t20\t21\t22\t23\t24\t25\t26\t27\t28\t29\t30\t20.12.2016\nАввал хабар берганимиздек, 15-17 декабрь кунлари пойтахтимизда Ўзбекистон Халқ демократик партияси Марказий Кенгаши ташаббуси билан анъанавий тарзда ўтказиб келинаётган «Ёш сиёсатчи» кўрик-танловининг якуний, республика босқичи бўлиб ўтди. Танловнинг Қорақалпоғистон Республика, Тошкент шаҳри ва вилоятлар босқичлари ғолиблари «Лойиҳа тақдимоти», «Савол-жавоб» ва «Нотиқлик санъати» шартлари асосида билимларини намойиш этишди. Умумий натижаларга кўра, хоразмлик иштирокчи Элнур Каримов учинчи ўринга лойиқ топилди. Пойтахтлик иштирокчи Абдулвоҳид Пазлиддинов эса иккинчи ўринни қўлга киритди. Танловнинг мутлоқ ғолиблиги фарғоналик Моҳидил Қурбоновага насиб этди. Қолган иштирокчилар турли номинациялар бўйича тақдирланди.\n— Жиззах давлат педагогика институти талабасиман. Мактабдаги устозларимдан чексиз миннатдорман. Уларнинг меҳнати туфайли давлат гранти асосида ўқишга қабул қилиндим. Инсон болалигида турли соҳаларга қизиқар экан. Мен ҳам бошқа болалар каби учувчи, космонавт, генерал бўламан, дер эдим. Вақт ўтгани сайин қизиқишларим орзуга, орзуларим аниқ бир мақсадга айланди. Англадимки, энг аввало, оиламга нафим тегадиган, ота-онам фахрланадиган инсон бўлиш менга кўпроқ бахт бераркан. Оилада 6 нафар фарзандмиз. Акам олий маълумотли. Укам мен таҳсил олаётган институтнинг хорижий тиллар факультетида ўқийди. Опаларим ҳам ўзлари қизиққан соҳаларда меҳнат қилишяпти. Муҳими, инсон ҳаётидан мамнун бўлиб яшаши ва қилаётган ишидан роҳатланиши керак, деб ўйлайман.\nЁшларнинг фикр-мулоҳазаларидан келиб чиқиб, ўзимизга бир қанча вазифаларни ҳам белгилаб оляпмиз. Келажакда ёшлар билан ишлашда қайси масалаларга кўпроқ эътибор қаратишимиз кераклиги юзасидан хулоса чиқариш имкониятига эга бўлдик. — Ўғлим Муслимбекни қўллаб туриш учун Андижондан синглим билан бирга келдик — дейди Қорасув шаҳридаги 19-сонли ихтисослаштирилган мактаб-интернати ўқитувчиси Иродахон МАМАДАЛИЕВА. — Унинг муваффақиятларидан жуда ҳам хурсандман. Унинг ҳар бир ютуғи, у хоҳ кичик бўлсин, хоҳ катта, менга ўзгача ғурур бағишлайди. Оиламизда ўғлимни ҳамиша қўллаб-қувватлаймиз. Мактабда ўқиб юрган кезлариданоқ, бошқа тенгқурларидан ажралиб турарди.


Имрон Хон норозилик намойишлари орқали нимани хоҳлаяпти?! - | Hizb-Uzbekiston.info\nHome›АР-РОЯ ГАЗЕТАСИ›Имрон Хон норозилик намойишлари орқали нимани хоҳлаяпти?!\nИмрон Хон норозилик намойишлари орқали нимани хоҳлаяпти?!\nУстоз Билол Муҳожир\nПокистон собиқ бош вазири Имрон Хон ўз тарафдорлари парламент биноси олдида полиция билан тўқнашганидан сўнг норозилик намойишларини тўхтатди. Аммо агар ҳокимият олти кун ичида қайта сайлов бошламаса, яна намойишга қайтишлари билан огоҳлантирди. У намойишларни тўхтатишга Покистон ҳукуматининг Исломободда йиғин ташкил қилишни тақиқлаши, Имрон Хоннинг тарафдорларини бутун мамлакат бўйлаб бостириб, юзлабини ҳибсга олиши ортидан қарор қилди. Исломободда йиғин ташкил этишни тақиқлаш қарори сешанба куни Имрон Хон тарафдорларидан бирининг уйига бир полиция бостириб кирганда у полиция зобитига қарата ўқ узиб ўлдириши ортидан чиқарилди. Ички ишлар вазири Саноуллоҳ Хон «Имрон Хоннинг Исломободдаги тинчликни издан чиқаришига йўл қўймаслиги»ни таъкидлаб, қайта намойиш бошлайдиган бўлса, керак бўлса қамоққа олиш билан огоҳлантирди. Аввалда ҳам Саноуллоҳ Имрон Хоннинг ички урушга ўхшаган бир муҳитни пайдо қилишга уринаётганидан огоҳлантирган эди. Маълумки, ўтган ҳафта Имрон Хон ўз тарафдорларини Шаҳбоз Шариф ҳукуматига босим қилиш учун Ислободда кўп сонли норозилик юришига чақирган эди. Ҳозирда у муддатидан олдин сайлов ўтказиш эълон қилинмагунча намойишларни давом эттиришини таъкидламоқда.\nАрмиянинг Имрон Хонни ишдан олишига армия муассасасида содир бўлган можаронинг ҳам табиий таъсири бўлган. Айниқса, ўшанда армия бош қўмондони генерал Бажва билан собиқ ҳарбий разведка қўмондони генерал Файз Ҳамид ўртасида можаро юзага келган эди. Бажва Файзни ишдан бўшатиб, уни қарор қабул қилиш маркази бўлмиш пойтахтдан узоқроққа жўнатиб юборган эди, яъни Пешовардаги корпус қўмондони қилиб тайинлаганди. Файз Ҳамид ўрнига генерал Надим Анжум разведка қўмондони сифатида тайинланиши керак эди, бироқ Файз билан Бажва ўртасидаги келишмовчиликнинг кучайиши сабабли маълум муддат тайинланмай қолиб кетди. Чунки Имрон Хон Анжумнинг Файз ўрнига тайинланиши тўғрисидаги қарорни имзоламаган эди. Бунинг сабаби шу бўлганки, Имрон Хоннинг 2018 йилдаги сайловларда муваффақият қозонишига Файз Ҳамиднинг хизмати катта бўлган. Ўшанда Файз сайловларни сохталаштириб, Навоз Шариф партиясидаги мухолафатнинг Имрон Хон билан рақобатлашишига тўсқинлик қилганди. Шунинг учун Имрон Хонни генерал Файз Ҳамид бошчилигидаги армиянинг генерал Бажвага қарши қаноти қўллаб-қувватлаган бўлиши ҳам эҳтимолдан холи эмас. Зеро, генерал Файз Ҳамид Бажвадан кейин армия қўмондонлигига ўтиришдан умидвор бўлиб келаётган эди. Шу боис, бу норозилик намойишлари армия қўмондони Бажвага босим ўтказиб, у билан генерал Файз Ҳамид ўртасида келишувни пайдо қилиш учун қилинган бўлиши ҳам мумкин.\nЛекин Имрон Хон мансабдан бўшатилиб, режимга бошқа бир фронт тайинланиши ортидан унинг бу хатти-ҳаракатлари зоҳирда сўйилган қўйнинг ҳаракатига ўхшаяпти. Бироқ, бу зоҳирда шундай кўриняпти, холос. Чунки Имронхон гарчи армия қўмондони Бажвага қарши қанот томонидан қўллаб-қувватланаётган эсада, бироқ у ҳукмдорларнинг юртдаги ҳақиқий сиёсат эгалари томонидан мансабга танлаб олинишини, сўнг бу қарор Оқ уйдаги хўжайинлар томонидан маъқулланишини яхши билади. У шунингдек, Покистондаги демократик тузумнинг дунёдаги бошқа демократик тузумлардан фарқ қилмаслигини, раҳбар ва конституция эркин сайловлар орқали келадигандек кўринишини, аслида эса, давлат ортидаги давлат томонидан белгиланишини ҳам яхши билади. Сиёсатчиларни ўйнатаётган ҳам, ҳарфма-ҳарф бажаришлари керак бўлган сиёсатларни уларга белгилаб берадиган ҳам, қачон мана шу буйруқлардан оғишса ёки бошқаларга содиқ бўлиб қолишса, айнан шу давлат ортидаги давлат уларни ё ишдан бўшатишини ёхуд сургун қилишини ёхуд керак бўлса ўлдириб юборишини ҳам билади! Бунга биргина Покистон тарихида ҳам мисоллар талайгина. Беназир Бхуттонинг йўқ қилиниши ҳам буни очиқ тасдиқлаб турибди. Аммо бош вазир ва вазирлардан иборат рувайбизаларнинг қамоққа олиниши ёки сургин қилиниши ягона танлов эмас, балки энг юмшоқ танловдир. Чунки бу рувайбиза ҳукмдорлар давлат ортидаги давлат ва америкалик хўжайинлари наздида баъзилар ўйлаганидан ҳам кўра паст ҳисобланишади. Бироқ ўзлари бундан ибратланишмаяпти. Агар ибратланиб-сабоқ чиқаришганда эди, ўзининг тарихи мобайнида мустамлакачи кофирга малайлик қилиб келган бузуқ режимда хор бўлиб ишлашга рози бўлишмас эди. Дарҳақиқат, Имрон Хоннинг бош вазирликдан бўшатилишига унинг армия сиёсатини бажаришда қулоқсизлик қилгани, ўзига буюрилган вазифаларни ҳарфма-ҳарф бажармагани ва юртдаги амалий хўжайин бўлган армия муассасасига итоат қилишдан кўр-кўрона бош тортгани сабаб бўлди. Шундай бўлса-да, Имрон Хон иши уни Беназир Бхутто каби ўлдириб юборишни ёки Навоз Шариф каби сургун қилишни тақозо қилмади. Унинг иши булардан бирортасини талаб қилмади, балки армия уни ишдан олиш билан кифояланди ва ўрнига илгари коррупцияга оид ишлар билан судланган коррупционер Шаҳбоз Шарифни тайинлади.\nИмрон Хоннинг хатти-ҳаракатлари юртда муддатидан олдин сайлов ўтказишни талаб қилишдан нарига ўтмайди. Гарчи бу хатти-ҳаракатлари хорларча ишдан бўшатилишига қарши ўзини оқлаш учун билдирган реакцияси бўлиб кўринаётган бўлса-да, бироқ бу норозилик намойишлари Покистон аҳлига зиёндан бошқа нарсани келтирмайди. Имрон Хоннинг эркин ва тирик ташлаб қўйилиши фақат унинг ўзига фойда. Зеро, унинг бу хатти-ҳаракатлари режимга ўзининг ҳақиқий мухолифларини йўқ қилишда жуда қўл келяпти. Улардан 400дан зиёдини қамоққа олингани бунга мисол бўлади. Агар бу бостиришлар буюк ғоя йўлида бўлганида эди, биз Имрон Хоннинг хатти-ҳаракатларини қораламаган бўлардик. Бироқ воқелик тамоман бунинг аксини кўрсатмоқда. Яъни одамлар тўлаётган бадал фақатгина муддатидан аввал сайлов ўтказиш учун тўланмоқда. Ваҳоланки, Уммат учун бунинг заррача фойдаси йўқ. Фаразан, режим айни сайловга рози бўлди ҳам дейлик… Хўш, сайловлар натижаси нима бўлади?! Одамларнинг азоб-уқубатлари сабабчиси бўлмиш тузум ва конституцияни ўзгартирадими ёки ҳокимиятдаги башараларни ўзгартиради холосми?! Имрон Хоннинг сайловда ютиб чиқишини – гарчи бу деярли амри маҳол бўлса ҳам – фараз қилайлик, хўш, бу кимсада юртни кризисдан қутқарадиган бирор сиёсий ва иқтисодий қараш мавжудми?! Бунинг жавоби албатта «йўқ» деган жавобдир. Агар Имрон Хонда биз айтган қараш бор бўлганда эди, ҳокимиятдалиги пайтда уни татбиқ қилган бўларди. Бироқ у ҳам ўзидан олдинги рувайбизалар ва мана шу тузумдан туғилажак келаси рувайбизалар каби абгор кимсадир.\nИмрон Хоннинг ҳаракатлари режимнинг зарарига эмас, балки фойдасига хизмат қилмоқда. Чунки режим намойишчиларни саробни талаб қилишга ундаб, Умматни мана шу режимнинг йиқилиши ва харобалари узра Пайғамбарлик минҳожи асосидаги Халифаликнинг барпо этилишидан иборат ҳақиқий ўзгаришни талаб қилишдан узоқлаштирмоқда. Имрон Хон инфляция ва ишсизлик даражаси осмонга чиқиб кетган бир пайтда, бу намойишлари билан одамларни юртдаги бундай иқтисодий ва сиёсий бузуқ вазият учун режимдан ҳисоб талаб қилишдан адаштиряпти. Шу сабабдан бу кимсанинг қилаётган ва қилмоқчи бўлаётган ишлари коррупцион режимга хизмат қилиш ва унинг умрини узайтириш йўлидаги унинг сиёсий фаолиятининг давоми бўлиб, бу билан режимнинг айбларини беркитиб, муаммони ўзининг ҳақиқатидан бошқача қилиб кўрсатиб бермоқда. Имрон Хоннинг асл талаби ва уринишлари мана шу. Биз бу ишларни билмасдан қиляпти, демаймиз. Чунки Аллоҳ нозил қилган аҳкомлардан бошқа қонунлар билан – бир кун бўлса ҳам – ҳукм юритган ҳукмдор тўғрисида асло яхши гумон қилинмайди.\nШунинг учун ушбу намойишларда қатнашаётган ва мамлакатда сукут қилиб яшаётган сиз холис кишилар ҳақиқий ўзгаришни талаб қилмоғингиз лозим. Ҳеч кимга фойда келтирмайдиган арзимас-майда талабларингиз орқали ҳукуматнинг ёки мухолафатдаги бирор томоннинг ўз жиноятлари жавобгарлигини сизларнинг елкангизга юклаб қўйишига йўл қўйманг. Уларнинг ёққан олови учун ёқилғи бўлиб қолишдан сақланинг. Шунингдек, холис куч-қудрат эгалари ҳам армия қўмондонлигидаги мансаблар устида бир-бирлари билан курашаётган хоинлардан ўз сафларини тозаламоқлари ҳамда сиёсий ва ҳарбий муассасадаги раҳбарларни ағдариб, давлат ортидаги давлатни ҳам, Ғарбнинг юртларимиздаги нуфузини ҳам супуриб ташламоқлари ва албатта, азизлик ва зафар давлати бўлмиш Пайғамбарлик минҳожи асосидаги Халифалик давлатини барпо этиш учун Ҳизб ут-Таҳрирга нусрат-ёрдам қўлини чўзмоқлари даркор.\nТунисда яна халқ норозилик намойишлари аланга олмоқда Аллоҳнинг шариатини ҳакам қилинмас экан, ҳаргиз туб ўзгариш бўлмайди Кашмир янги сиёсий харитага эмас, озод этилишга муҳтож Покистоннинг собиқ ҳукмдорлари Американинг ёлланган қуроли бўлган бўлсалар, бугунги ҳукмдорлар унинг тайёр уловидирлар\nTagsИмрон Хоннорозилик намойишлари\nФаластин масаласининг ягона ечими уни озод этиш ва яҳудийлар вужудини илдизи билан қўпориб ташлашдир\nПрезидент Башир «Судан бирлигини қурбон қилдик, бирлик ва тинчлигимизни йўқотдик» деб айтиши билан Ҳизб ут-Таҳрир гапириб келган, у эса одамларни эшитишдан қайтарган ҳақиқатни тан олмоқда!


Россия Африкадаги ночор давлатларнинг 20 млрд долларлик қарзини кечиб юборди\n08:56 / 28.09.2015\nРоссия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров Россия муҳтож давлатларга ёрдам берганда уларга ҳеч қандай сиёсий моделларни суқиштирмаслигини айтди. Бу ҳақда ТАСС ахборот агентлиги маълум қилди.\nЛавров “Россиянинг глобал даражада халқаро ривожланишга кўмак бериш соҳасидаги муҳим вазифаси камбағалликни йўқ қилишдан иборатлигини” таъкидлаб ўтди.\n“Бу саъй-ҳаракатларда самарали таянчлардан бири қарз юкини енгиллаштириш ҳисобланади. Россия катта қарздорликка эга ночор давлатлар бўйича ташаббус доирасида фақатгина Африка давлатларининг ўзиданоқ 20 млрд доллардан кўпроқ асосий қарзини кечиб юборди”, деб айтди Лавров.\nЛавров Россия томонидан халқаро ривожланишга кўмаклашиш ҳажми ошаётганини таъкидлаб ўтди. “Ўтган йили бу кўмак 20 фоиздан кўпроққа ошди. БМТ тизими бўйича 127 млн доллар тақдим қилинди, Россиянинг хорижий давлатларга иқтисодий ҳамкорлик ва ривожланишни ташкил этиш услуби бўйича кўрсатган ёрдами 875 млн долларни ташкил қилди”, деб айтди Лавров.\nЛавровнинг айтишича, Москва “халқаро ривожланишга кўмаклашиш бўйича кўп томонлама саъй-ҳаракатларда ўзининг иштирокини давом эттиради”.


ҚИРҒИЗИСТОН: ПРЕЗИДЕНТЛИК САЙЛОВИ ОЛДИДАН |\nҚирғизистоннинг президентлик сайлови арафасидаги сиёсий ҳолати қандай? Умуман, қирғизистонликларни яқин келажакда нималар кутяпти?\nБир сўз билан айтганда, мамлакатда президентнинг ўзгариши ортидан ижобий натижалар кутилишига ишониш унчалик ҳам осон эмас. Тўғри, ўзимизни ўзимиз бир нималар деб алдашимиз мумкин. Биз бундай ёлғонларга деярли 30 йилдан бери ўзимизни ишонтириб келамиз. Аммо энди бундай қилмаганимиз маъқул. Қирғизистонликлар овоз бераётган номзодларини нима учун қувватлаётганларини ҳеч қачон аниқ-тиниқ билишмаган. Қуруқ гапларга, сафсаталарга ишонишган, ишонишни исташган, яна ҳам тушунарлироқ қилиб айтсак, ҳар гал алданишга халқнинг ўзида кучли мойиллик бўлган. Бу мойиллик бугун ҳам бор. Умуман олганда, оддий халқ ўз ҳаётининг ижобий томонга ўзгаришини жуда ҳам истайди. Бу ўзгаришни янги раҳбар амалга ошишига умид қилади. Агар сайлаётганлари янги раҳбар ўзлари билан битта уруғдан бўлса, нур устига нур. Халқ мана шундай кўпик хаёлларга ишонади ва эргашади. Шундай бўлмаганда эди, Қирғизистоннинг шу пайтгача сайланган бирон-бир президенти ҳақида ижобий фикр ҳам эшитган бўлар эдик. Афсуски, бугунги раҳбарлар кечаги раҳбарларга қора чаплаши удум бўлиб улгурган бизнинг мамлакатда ҳар бир президент ўзи давлат бошида турган вақтдагина мақталади. Чунки ғолибнинг қўли узун-да.\nКонститутция бўйича президент кенг имкониятларга эга. Чексиз имкониятларга эга десак ҳам бўлаверади. Давлат бошқарув тизимида президентни қонунан инкор қилиб бўлмайди. Президент ҳеч кимга қулоқ солмайди. Истаган вақтида истаган томонига шох ташлайди. Истаган вақтида палапартиш қарорлар чиқаради ва шу орқали бошбошдоқлик юзага келади.\nҲеч кимга сир эмаски, парламент бошқарувига ҳеч қанақасига ўта олмадик. Шунчаки, бизни лақиллатишди. Ўша вақтда, 2010 йил воқеларини хаспўшлаш мақсадида дунё ҳамжамияти олдида нималардир қилиниши керак эди ва енг учида нималардир қилинди.\nТўғри, Конституцияга биноан, парламентда ҳам имкониятлар етарли. Халқ томонидан сайланган бу иккилик – президент ва парламентнинг бир бирига қарши ҳаракат қилмаслигини – ўз имкониятларини суистемол қилаётганини беқарор, ланж, қўрқоқ, номукаммал ва шахсий манфаатларига муккасидан кетган Жўқорғи Кенешнинг “холис” раддиялари таъминлаб туради.\nҲокимият тузилмаси қаршификрлилик асосига қурилган. Бунга президент ва парламент фракциялари лидерлари ўртасидаги тортишув яққол мисол бўла олади. Бу тортишувлар вақтни бой беришдан бошқа нарса эмас. Охир-оқибат, бу тортишувларда Жўқорғи Кенешнинг кучсизлиги боис, президент ғолиб чиқаверади.\nЭътибор қаратилиши керак бўлган яна бир соҳа – мамлакат президентининг партиялар ўртасидаги сайловда кишибилмас тарздаги иштирокидир. Президентнинг СДПК партиясини қувватлагани ҳеч кимга сир эмас ва бу ҳол ҳеч муболағасиз, коррупцияга сабаб бўлди. Партияларнинг ички коррупцияси ва бунинг оқибатлари ҳақида қуйида яна тўхталамиз.\nБу каби муаммоларнинг барчаси ҳокимият етарлича мустаҳкам тузилмага эга эмаслигидан далолат беради.\nБўлажак президент бошқарув тизимини тартибга сола оладими, томонлар ўртасида мувозанатни тиклашга эришадими, деган савол ҳозир Қирғизистонда ҳаммани ўйлантираётган нарсадир.\nАммо томонлар ўртасидаги мувозанатни тиклаш, ўз-ўзидан, президентнинг имкониятларини бир қадар чеклайди. Бўлажак президент буни қанчалик истайди?\nШу ўринда ҳеч иккиланмасдан айтиш мумкинки, ҳокимият тепасига ким келмасин, у керагидан ортиқ даражада иқтисодий кўмакка, пулга эга бўлиши керак. Бусиз имкони йўқ. Қирғизистон халқи деярли 30 йилдирки, арзонгаровга сотилади. Халқ деярли оч қолдирилади. Сайлов арафасида номзодлар оч халққа “нон” таклиф қилади. Қорнини бир тўйдириш илинжида ночор халқ ҳар нарсага рози бўлади. Кейин ҳокимият тепасига келган “ҳотамтой” раҳбар бир мартагина “нон” бергани ночор халқни камида беш йил сиқиб сувини ичади, мамлакатни пинҳон талайди. Бу пайтга келиб халқнинг сабр косаси тўлади, ҳаққини талаб қилишга ошиқади ва унга навбатдаги номзод яна “нон” таклиф қилади… Бу ҳол Қирғизистон мустақил бўлганидан буён ўзгармай келаяпти. Шу кетишда, ҳали яна шунча вақт давом этса ҳам, ҳеч ҳайратланмаймиз.\nКим сайланишидан қатъи назар, у ҳокимият тузилмасидаги камчиликларни бартараф этишга киришмаса, бошқарув ҳокимиятини тартибга солмаса, илмли, холис, давлат бошқаруви соҳасида лаёқатли одамларнинг ҳокимиятга келишини таъминламаса, ҳеч нарса ўзгармайди.\nМаҳаллий бошқарув ҳаракатга келиши, парламент фуқароларнинг ҳуқуқини ҳимоя қилиши, иқтисоднинг ривожланишига кўмак бериши, ривожланиш моделини ишлаб чиқиши керак. Адолатли судларнинг шаклланишига ва ривожланган фуқаровий жамиятининг вужудга келиши учун имконият яратилиши шарт.\nПартиялар тузилмасида ҳам муаммолар етарлича. Бу муаммоларнинг энг каттаси партияларда ички демократиянинг йўқлигидир. Бу ҳол партия ичкарисида сиёсий коррупцияни ривожлантирди ва бошқарув лаёқатидан анча йироқ бўлган шахсларни сиёсий саҳнага олиб чиқди.\nПартияларнинг асосий бузғунчиликлари шунда кўринадики, улар ҳар бир жабҳада, ҳар томонлама мамлакатни ўзаро бўлиб олишди.\nҲокимият тепасига ким келишидан қатъи назар, юқорида саналган жабҳаларда тубдан ўзгартишлар киритмас экан, келаётган олти йил ҳам Қирғизистон учун йўқотилган йиллар сафига киради. Бўлажак президент ўз хоҳиши билан бу ўзгаришларни амалга оширишга журъат қила олмаслиги мумкин. Уни туб ўзгартиришлар қилишга ундаш керак. Бунга қандай эришилади? Партия гегемонлари осонликча жон бермайди. Ҳокимиятларини ўз хоҳишлари билан ўзгартиришни, қўлдан бой беришни исташмайди. Ҳозир мана шу ҳақда бош қотиришимиз керак. Ҳокимиятни босқинларсиз, тўполонларсиз, куч ишлатмасдан, ислоҳатлар, ўзгаришлар, тартибга солишлар орқали мукаммаллаштириш мумкинлигига ишонишимиз, ишонтиришимиз керак. Бу – шахсий мулоҳазалар, аммо умид қиламанки, бу мулоҳазаларни маъқул топиб, қўллаб-қувватловчилар орамизда кўп.


Санкт-Петербург жомеъ масжиди\n22/11/2019 17:41 1052\nРоссиянинг шимолий пойтахти ҳисобланган Санкт-Петербург (Ленинград) шаҳри Октябрь тўнтаришигача ҳам ундан кейин ҳам собиқ иттифоқ давлатлари аҳолисини доимо ўзига жалб қилиб келган.\nШаҳарнинг Кронверк проспектида, Приморский метро бекати яқинида мовий гумбазлари ва миноралари кўкка қадалган шарқона меъморий обидани кўрган ҳар бир ўзбекистонлик беихтиёр фахр туйғусини туяди. Чунончи, ушбу меъморий ёдгорлик улуғ аждодларимизнинг сайъ-ҳаракатлари ва уларнинг ҳомийлиги асосида бунёд этилган. Бу шарқона услубдаги гўзал бино 2008 йилгача Санкт-Петербургдаги ягона, дунёнинг энг шимолий нуқтасидаги масжид, деб қаралган. Унинг мовий гумбази ва миноралари Нева дарёси соҳилидан ҳам бемалол кўриниб туради. Янада ҳайратланарлиси, бу гумбаз Самарқанддаги Амир Темур мақбарасининг гумбази билан деярли бир хил.\nАна шундай пайтда, Петербург билан яқин алоқалар ўрнатишга уриниб келган Бухоро амири Саййид Абдулаҳадхон (1859-1910) бундан хабар топади ва ўз хазинасидан масжид қурилиши учун ер сотиб олишга катта миқдорда маблағ ажратади. Шу тариқа мазкур масжид қурилиши бошланади. 1910 йил 3 февраль куни шахсан амир Абдулаҳадхон иштирокида масжиднинг биринчи ғишти қўйилади. Аммо масжид ишга туширилган кунни кўриш амирга насиб этмайди. У 1910 йилнинг 26 ноябрида оламдан ўтади.\nСамарқандаги Гўри Амир мақбараси гумбазидан андоза олинган масжид гумбазининг баландлиги 39 метр бўлиб, унинг икки ёнида 48 метрли иккита минораси мавжуд. Мазкур масжидда 1913 йили Романовлар сулоласининг 300 йиллиги муносабати билан Амир Олимхон бошчилигида илк намоз адо этилган.\nАмир Олимхон Николай II билан яқин муносабатларда эди. Шу боис, у биринчи жаҳон уруши даврида Рус флоти учун бир нечта эсминец совға қилди. Уларнинг ҳар бири бир кичик давлатнинг бюджети қийматига тенг эди. Масжид ўзининг бир асрдан кўпроқ тарихи давомида кўплаб нохуш воқеаларни бошдан кечирди. Совет даврининг даҳриёна сиёсати ҳукм сурган йилларда шаҳар ижроия ҳокимияти қарори билан масжид ёпиб қўйилади.Ўтган асрнинг 60-йилларида Индонезия Президенти доктор Аҳмад Сукарно Санкт-Петербургга қилган ташрифи асносида яқин атрофдаги йўлдан кетаётиб, масжид гумбази ва минораларини кўриб қолади.\nилмий ходими Ф.Муҳаммадиев


Rost24 - Экология қўмитаси журналистларнинг “Қонли ариқ” ҳақидаги материалини жойига чиқиб ўрганди\nRost24.uz ахборот сайтида “Тошкент яқинидаги катта ариқдан ҳар куни кўпириб қон оқмоқда” мақоласида эълон қилинган эди. Ушбу видео материал Тошкент вилояти экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси, Санитария-эпидемиология осойишталиги агентлигининг ҳудудий мутахассислари ҳамда инспекторлари томонидан жойига чиқиб ўрганилди.\nМазкур долзарб муаммо Ўзбекистон Республикаси Давлат экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қўмитаси томонидан назоратга олинди.\nҚўмитанинг таҳририятга ёзишича, “Обод Савдо Бизнес” МЧЖ га қарашли кушхона фаолиятидан ҳосил бўлган оқова сувларни зах ариққа оқизилгани маълум бўлди. Ҳолат юзасидан 2021 йил 26 февраль куни Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги назорат бўйича Қибрай тумани инспекцияси тамонидан огоҳлантириш хати берилган.\nТег: экология қон\nҚушхона эмас, кушхона дейилади. Куш - тожик тилида ўлим дегани.\nOlloh rozi bosin


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Оилавий муносабатларда аёлларнинг 12 хатоси\t15:15, 25 ноябрь\tОилада мувозанат сақлашда аёл кишининг роли катта дейишади. Хўш, бунинг уддасидан чиқмаган аёлларимиз ўзлари билмаган ҳолда қандай хатоликларга йўл қўйишар экан? Масалага ойдинлик киритамиз…\nСарвқомат япон аёлларининг сири\t15 ёшли ўзбекистонлик қизчанинг ҳаётига нуқта қўйган ЙТҲ сабабчилари ҳибсга олинди\tБурун кўриниши – феълингиздан сўзлайди\tБуржингизга қараб, парҳез тутинг!\tКамерон Диасдан чиройли қомат сари 6 қадам\tСиз — ягона ва бетакрорсиз! Бунга ишонсангиз, бас! Отправить