Инфоурок / Физика / Конспекты / Доклад по физике на тему "ДИФФУЗИЯ УСУЛИ БИЛАН ЭЛЕКТРОН-КОВАК ЎТИШНИ ҲОСИЛ ҚИЛИШ"\nДИФФУЗИЯ УСУЛИ БИЛАН ЭЛЕКТРОН-КОВАК ЎТИШНИ ҲОСИЛ ҚИЛИШ\nДиффузия усули яримўтказгичларга киришмавий атомлар киритишда, яримўтказгичларнинг электрофизик хоссаларини мақсадли бошқаришда, электрон-ковак ўтишларни ҳосил қилишда электроника ва микроэлектроника саноатида, илмий тадқиқотларда кенг қўлланилади. Диффузия усулининг яримўтказгичларни легирлашнинг бошқа усулларига нисбатан бир қанча афзаллик томонлари мавжуд:\n1. Деярли ихтиёрий юзада юқори сифатли электрон-ковак ўтишни олиш мумкин.\n2. Диффузия ускуналари жуда содда бўлиб, жараённи бошқариш осон ва содда математик моделлар асосида диффузия чуқурлигини тезда аниқлаш мумкин.\n3. Диффузия усули электрон-ковак ўтишни олишда бошқа усулларга нисбатан қулай усулдир.\nДиффузия усули режалаштирилган яримўтказгич асбоблар электрик тавсифномаларини деярли ўзгартирмаган ҳолда олишга имкон беради. Ушбу усул асосан германий ва кремний асосида электрон асбоблар ясашда кенг қўлланилади.\nЛекин жараённинг юқори температурада олиб борилиши диффузия усулининг камчилиги ҳисобланади. Чунки юқори температурада яримўтказгичларга бегона – бошқарилиши қийин, тез диффуффузияланувчи киришмавий атомлар материал ҳажмига кириб қолади, унда нуқтавий ва бошқа нуқсонлар ҳосил бўлади. Бу эса электрон-ковак ўтишни олишда қўшимча қийинчиликлар туғдиради.\nМодда концентрациясининг камайиши йўналиши бўйича атомларнинг тартибсиз иссиқлик ҳаракати диффузия деб аталади. Диффузия жараёни модданинг барча агрегат ҳолатларида кузатилади. Фақат модданинг турли агрегат ҳолатларида диффузия тезлиги турлича бўлади. Қаттиқ жисмларда зарралар орасидаги боғланиш кучли бўлгани учун ушбу жараён газлардагига нисбатан минглаб марта секин содир бўлади.\nЯримўтказгичларда диффузия икки хил бўлади:\n1. Кимёвий мувозанат ҳолатида бўлган кристаллдаги диффузия, яъни ўздиффузия;\n2. Кимёвий мувозанат ҳолатида бўлмаган, кимёвий потенциал градиенти ортган кристаллдаги диффузия, яъни гетеродиффузия.\nКристалл панжарадаги диффузия жараёни атомларнинг бир мувозанат ҳолатидан иккинчи ҳолатга сакраши билан тавсифланади. Бундай сакраш узунлиги кристалл панжара доимийси тартибида бўлади. Агар қаттиқ жисмда бирор бир элемент атомларининг концентрация градиенти ҳосил бўлса, у ҳолда бутун ҳажм бўйича бу атомлар сонини тенглаштиришга йўналган диффузия ҳаракати вужудга келади.\nҚаттиқ жисмларда диффузия туфайли концентрациянинг тенглашиш жараёни фақатгина юқори температураларда сезиларли амалга ошади. Ушбу ҳолда зарраларнинг ҳаракат тезлиги кескин ортади. Паст (хона) температураларда эса қаттиқ жисмларда диффузия жараёни умуман олганда содир бўлмайди.\nАтомларнинг ўз жойидан сакрашининг асосан уч хил механизми мавжуд:\n1. Тугунлардаги атомларнинг ўзаро ўрин алмашиниши мумкин (1а-расм).\n2. Атомлар кристалл панжаранинг бўш тугунлари (вакансиялар) бўйича ҳаракат қилиши мумкин (1б-расм).\n3. Атомлар тугунлараро ҳаракат қилиши мумкин (1в-расм).\nКристалл панжара тугунларида жойлашган атомлар ўз мувозанат вазиятлари атрофида узлуксиз равишда тебраниб турадилар. Юқори температураларда бу атомларнинг баъзилари мувозанат вазиятида ушлаб турувчи потенциал тўсиқни енгишга етарли бўлган энергияни ҳосил қилади. Натижада бундай атомлар кристалл панжара тугунларидаги мувозанат ҳолатларидан тугунлараро номувозанат ҳолатга ўтадилар. Ушбу ҳолда Френкель нуқсонлари (2а-расм) юзага келади (тугунлараро атом + вакансия (бўш тугун) комплекси).\nБаъзи ҳолларда иссиқлик тебранишлари ҳисобига юзадаги атомлардан бири ўз мувозанат ҳолатидан номувозанат ҳолатга ўтади ва у кристалл билан фақат қисман боғлиқ бўлиб қолади. Ушбу ҳолда Шоттки нуқсонлари (2б-расм) ҳосил бўлади. Иссиқлик тебранма ҳаракати натижасида Френкель ва Шоттки эффекти бўйича ҳосил бўлган вакансиялар қўшни атомлар билан осон ўрин алмашинади. Бунинг натижасида улар тугунлараро ҳаракат қилади.\nИссиқлик мувозанати шароитида кристаллда маълум миқдорда вакансиялар концентрацияси мавжуддир. Уларнинг концентрацияси температура бўйича экспоненциал қонун асосида ортади:\nNv ≈ e-∆E/kT (1)\nбу ерда, ∆Еv - вакансия ҳосил бўлиш энергияси; k - Больцман доимийси; Т - кристалл температураси (абсолют температура).\nГерманий ва кремний кристалл панжараларида мувозанатли вакансиялар концентрацияси хона температурасида 1013-1014 м-3 ни ташкил этади ва унинг миқдори температура, шунингдек киришмалар концентрацияси ва панжара нуқсонлари ортиши билан ортади. Масалан, кремнийда 1100-12000С температураларда, термодинамик мувозанат шароитларида, Nv=1021÷1024 м-3.\nВакансиялар концентрацияси ~5∙1025 м-3 га етганда (яъни вакансиялар миқдори тугунлар миқдорининг 10-3 % қисмига яқинлашганда) кристалл эрий бошлайди.\nАгар диффузия жараёнида атомларнинг тартибсиз ҳаракати туфайли концентрация градиенти ортади деб қарасак, модда сиртига тик йўналишда бирлик юзадан бирлик вақт ичида ўтадиган диффузияланувчи атомлар оқими қуйидаги тенглик билан ифодаланади:\nF = - D grad N (2)\nбу ерда, F - диффузияланувчи модда атомлари оқими; D - модда атомларининг диффузия коэффициенти, см2/сек.; N - модда атомлари концентрацияси, см-3.\nТенгликдаги манфий ишора диффузиянинг киришмалар концентрацияси камайиши йўналишида бўлаётганини билдиради. Агар диффузияланувчи модда атомлари концентрацияси бир йўналиш бўйича ўзгарса, у ҳолда (2) тенглик қуйидаги кўринишни олади:\nF = -D ∙ N/x (3)\nбу ерда, N/x - диффузияланувчи киришманинг концентрация градиенти. (2)- ва (3)-ифодалар Швейцариялик физик олим Фик томонидан идеал газ ва қоришмаларда диффузия жараёнини ифодалаш учун таклиф қилинган эди. Кейинчалик бу ифода қаттиқ жисмлардаги диффузия жараёнини ифодалаш учун ҳам ўринли эканлиги исботланди. Ушбу (2)-ифода Фикнинг биринчи қонуни деб юритилади. Ушбу тенгликнинг маъноси қуйидагича: диффузия жараёни вужудга келиши учун албатта концентрация градиенти ортиши керак.\nФикнинг иккинчи қонуни диффузия йўналишига тик бўлган ихтиёрий текисликга кириб борган киришмаларнинг тўпланиш тезлигини аниқлайди:\nN/t = D 2N/x2 (4)\nЮқоридаги ифодаларда диффузия коэффициенти киришманинг концентрациясига боғлиқ эмас, деб ҳисобланади. Фикнинг иккинчи қонуни барча диффузия жараёнлари учун муҳим аҳамиятга эга ва шунинг учун ҳам улар диффузия тенгламалари деб аталади.\nДиффузия коэффициенти D асосий катталиклардан бири ҳисобланади. Ушбу катталик киришмавий атомларнинг боғланиш энергиясига, кристаллдаги вакансиялар миқдорига, кристалл панжара доимийсига ва бошқа бир қанча катталикларга боғлиқ бўлади. Қаттиқ жисмларда диффузия коэффициентини аниқлашда газлар учун чиқарилган диффузия коэффициенти ифодасидан фойдаланилади. Фақат газлардан фарқли равишда кристалларда атомларнинг элементар кўчиши кристалл панжара доимийси а орқали ифодаланади (3-расм).\nШунинг учун ҳам кристалларда диффузия коэффициенти қуйидагича ифодаланади:\nD = K0 a2/\t(5)\nбу ерда, Kо - кристаллнинг тузилиши ва диффузия механизмига боғлиқ бўлган коэффициент.\nҲажмий марказлашган кубсимон панжара учун диффузия бўш тугунлар (вакансиялар) бўйича амалга ошаётган бўлса, Kо = 1/8 га, тугунлараро амалга ошаётган бўлса Kо = 1/24 га тенг бўлади.\nБирор мувозанат ҳолатда атомнинг туриши мумкин бўлган ўртача вақт:\n = о∙ ехр(Е/kТ)\nбу ерда, о - кристалл панжара тугунларидаги атомларнинг хусусий тебраниш даври орқали аниқланувчи (~10-3 с) доимий.\n(5) ифодани ҳисобга олган ҳолда диффузия коэффициенти учун қуйидаги тенгламани ёзиш мумкин:\nD = Dо∙ ехр(-Е/kТ) (6)\nбу ерда, Dо = Kо а2/tо.\n(6) ифодада, Е - диффузиянинг фаолланиш энергияси, яъни атомнинг кристалл панжарада бир бирликка сакраши учун керак бўлган энергия; k - Больцман доимийси (k = 8,6.10-5 эВ/град).\n(6) ифода киришмавий атомларнинг кристалл панжаранинг вакансиялари ҳамда тугунлари бўйича ўздиффузияси ва диффузияси учун ўринлидир. Демак, диффузия коэффициенти берилган концентрация градиентидаги модда атомлари оқими зичлиги катталигини аниқлайди. Яримўтказгичларда киришмавий атомлар диффузияси тезлиги уларнинг чегаравий эрувчанлигига тескари пропорционалдир. Одатда киришмавий атомларнинг тугунлараро диффузия тезлиги панжара вакансиялари бўйича диффузия тезлигидан анча юқоридир. Қаттиқ жисмларда температура ортиши билан диффузия коэффициенти экспоненциал қонунга мувофиқ кескин ортиб кетади.\nФик қонунлари асосида аниқланган диффузия коэффициенти орқали, шунингдек берилган бошланғич ва чегаравий шартлар ёрдамида қуйидаги масалаларни ечиш мумкин:\n1. Киришмавий атомлар тақсимотини аниқлаш.\n2. Киришмавий атомлар концентрациясини аниқлаш.\n3. Диффузияланувчи киришмавий атомлар эрувчанлигини аниқлаш.\nМисол сифатида турли чегаравий шартлар орқали киришмалар концентрациясининг тақсимоти учун тенгламалар ечимини кўриб чиқамиз.\nI. Чексиз манбадан диффузия\nАгар диффузия жараёнида яримўтказгич қатламидан унинг ҳажмига кираётган киришма миқдори, яримўтказгич юзасига келаётган киришма миқдорига тенг бўлса, бундай манба чексиз манба (4-расм) деб аталади.\nУшбу ҳолда яримўтказгич кристаллдаги киришманинг бошланғич концентрацияси нолга тенг бўлади ва (3) тенглама ечими қуйидаги кўринишда бўлади:\nN(x, t)=N0(1-erf x/2 Dt)\t(7)\nN(0, t)=N0; N(x,0)=N0\nбу ерда, erf - Гаусс хатоликлар функциясининг (erf – «error function») қисқача ифодаси:\nerfZ = 2/x exp(-t2)dt\n(8) тенглама ечимини қуйидагича ифодалаш ҳам мумкин:\nN(x, t)=N0erfc x/2Dt)\t(8)\nбу ерда, erfсZ=1-erfZ - хатоликларнинг қўшимча функцияси бўлиб (erfc – «error function complement”), одатда унинг ва erf функциянинг қийматлари маълумотномаларда график ва жадваллар кўринишида берилган бўлади. Юқоридаги, (8) ифодада:\nN0(x, t) - сиртдаги киришма концентрацияси (см-3);\nN(x, t) - сиртдан х масофадаги киришма концентрацияси (см-3);\nD - диффузия жараёни температурасидаги киришманинг диффузия коэффициенти (см2·сек-1).\n4-расм. Чексиз манбадан легирлаш тақсимоти.\nДиффузия жараёни бошлангандан сўнг t вақт давомида яримўтказгичга кирган киришма миқдори қуйидагича ифодаланади:\nQ = F(x,t)dt = N0. 2Dt/ (9)\nЯримўтказгичга кирган диффузант миқдори сиртдаги киришма концентрациясига тўғри пропорционал эканлиги ва қиздириш вақти ортиши билан киришма миқдори ҳам ортиши ушбу ифодадан кўриниб турибди. Чунки диффузия коэффициенти ва яримўтказгичга кирган киришма миқдори температурага кучли боғлиқдир.\nАгар яримўтказгичнинг ҳажмида киришманинг бошланғич концентрацияси ҳисобга олинмас даражада кичик бўлса, киришманинг сиртий концентрацияси эса N0, атом/см3 бўлса ва у доимий сақланса, унда:\nN(x, t) = N0 (1-erf ) (10)\nУшбу (10) ва (8) ифодаларга мос равишда киришма концентрациясининг диффузия жараёнидан сўнг яримўтказгич қалинлиги бўйича ўзгариши 5а-расмда (яримлогарифмик координаталарда) ва 5б-расмда (чизиғий координаталарда) тасвирланган.\n5-расм. Киришма концентрациясининг қалинлик бўйича ўзгариши (а - яримлогарифмик координаталарда)\nва (б - чизиғий координаталарда).\nАгар киришмавий элементнинг яримўтказгич ҳажмидаги концентрацияси бир хил, яъни N1, аммо нисбатан кичик бўлса, айнан шу киришмавий элементнинг диффузияси учун сиртий концентрация N0 бўлган ҳолатда намуна қалинлиги учун қуйидаги киришмавий тақсимотни оламиз:\nN(x, t) = N1 + (N0- N1) (1-erf ) (11)\nТранзисторнинг эмиттери ва базасини олиш жараёнида бир босқичли диффузияни амалга оширишда ушбу ҳолат кўп учрайди. Бундай диффузия одатда кремний сиртида “шишасимон манба”дан (фосфор ва бор силикатлари) амалга оширилади. Қўлланиладиган шишасимон қатлам диффузия жараёнининг давомийлигига боғлиқ бўлмаган ҳолда, сиртий N0 концентрациянинг доимийлигини таъминлайди.\nАгар n-тур киришмаларнинг диффузияси бошланғич концентрацияси N1 бўлган p-тур яримўтказгичда ёки аксинча, амалга ошаётган бўлса, p-n ўтишга N(x, t) = N1 муносабат мос келади, яъни:\nN0 (1-erf ) = N1 (12)\np-n ўтишнинг чегарасига мос келувчи xj катталик ҳисоблаб топилиши ёки 6-расм ёрдамида таҳминий тарзда аниқланиши мумкин.\n6-расм. N1/ N0 нисбатнинг турли қийматларида ўтиш ҳолатининг Dt қийматига боғлиқлиги.\nАгар ушбу структурада қарама-қарши ўтказувчанлик турига эга киришманинг такрорий диффузияси амалга оширилса, ҳосил бўладиган иккинчи p-n ўтишнинг жойлашуви қуйидаги муносабат орқали аниқланади:\nN (1-erf )+N1 = N0(1-erf ) (13)\nбу ерда, N - иккинчи диффузияланувчи киришманинг сиртий концентрацияси; D1t1 - иккинчи диффузияланувчи киришманинг диффузия коэффициентининг вақтга кўпайтмаси.\nБаъзи ҳолларда диффузиянинг иккала жараёни бир вақтда ва одатда турли температураларда боради. Диффузиянинг ҳар бир босқичи учун тенгламадаги Dt кўпайтма ҳамма диффузия жараёнлари учун Dt қийматларнинг йиғиндисини ўз ичига олади.\nТурли ҳолатлар учун ўтиш ҳолатини ва концентрациявий тақсимотни аниқ топиш учун узоқ давом этувчи ҳисоблашлар амалга оширилади, аммо кўпинча амалиётчи технологлар графикларни таққослашдан иборат оддий усулдан фойдаланадилар.\nII. Яримчексиз манбадан диффузия\nДиффузияланувчи киришманинг exp(-z2) қонун бўйича диффузияланиши учун зарурий миқдори жуда кичик, деб ҳисоблаймиз. Юқоридаги ифодада, z=-(x/2 )2. Киришманинг бундай миқдорини яримўтказгич ҳажмига ион легирлаш орқали ёки дастлабки диффузия жараёнини сиртда кичик миқдордаги киришма манбаини ҳосил қилиш учун етарлича бўладиган даражада паст температурада ва қисқа вақт давомида ўтказиш орқали киритиш мумкин:\nQ0 = 2N01(D1t1/π)1/2 (14)\nбу ерда, Q0 - дастлабки диффузия давомида кремнийга кирувчи киришманинг миқдори, ат./см2; N01 – дастлабки диффузия температурасидаги киришманинг сиртий концентрацияси, ат./см2; D1 – дастлабки диффузия жараёни температурасидаги диффузия коэффициенти, см2/c; t1 – дастлабки диффузиянинг давомийлиги, с.\nДастлабки диффузиядан сўнг ҳосил қилинган сиртий диффузия манбаи дастлабки диффузия температурасидан юқори бўлган температурада қиздириш орқали яримўтказгич ҳажмига ҳайдалади ва ҳосил бўлган киришмалар тақсимоти қуйидагича ифодаланади, бу ерда, индексларда келтирилган “2” киришманинг манбадан ҳайдалиш жараёнига оиддир:\nN(x, t1, t2) = (15)\nЮқоридаги (15) ифода бўлган ҳолат учун ўринлидир. 7-расмда чекланган манбадан диффузия жараёни учун легирлаш профили тасвирланган.\n7-расм. Чекланган манбадан легирлаш тақсимоти.\nIII. Чексиз юпқа қатламдан диффузия\nУшбу ҳолда диффузияланиш фақат кристаллда рўй беради, деб ҳисоблаймиз. (х, 0) диффузантнинг ташқи чегараси эса қайтаргич ҳисобланади. Бундай тизимга SiO2 оксид қатлами билан қопланган кремнийдаги киришмаларнинг юпқа сиртий қатламдан ҳажмга рўй берадиган диффузиясини мисол қилиб кўрсатиш мумкин. Бунда оксид қатлами қайтарувчи чегара ҳисобланади, чунки киришманинг бу қатламдаги диффузия коэффициенти кремнийдагига нисбатан бир неча бор кичикдир. Ушбу ҳолда кремний ҳажмидаги киришмалар тақсимоти экспоненциал қонун бўйича ифодаланади:\nN(x, t) = Q0 . exp(-x2/4Dt)/2πDt\t(16)\nбу ерда, Q0 = 2N0(D/)1/2; Q0 - киришма миқдори; N0 - сиртдаги киришмалар концентрацияси. (10)-тенгламанинг график ечими 8-расмда келтирилган.\n8-расм. Чексиз юпқа манбадан яримчегараланган жисмга\nдиффузияда киришманинг тақсимоти.\nДиффузия ўтказиш усуллари\nДиффузия жараёни одатда етарлича мақсадли чегараланган температуралар оралиғида олиб борилади. Масалан, кремний учун бу оралиқ, икки босқичли диффузия жараёнида 1000-13000С га тенг. 10000С дан кичик температураларда диффузия коэффициенти қиймати ва диффузия чуқурлиги жуда кичик бўлади. 13000С дан юқори температураларда эса диффузияланувчи қатламлар сифати бузилади.\nБирор берк ҳажмга яримўтказгич пластинкаси билан киришмавий моддани жойлаштирамиз ва уларни маълум бир температурагача қиздирамиз. Қиздириш натижасида киришмавий модда буғланади ва берк ҳажмда киришмавий буғларнинг парциал босими ҳосил бўлади. Буғ молекулалари бутун ҳажм юзасига, шу билан бирга пластинка сиртига абсорбцияланади.\nЕтарлича юқори температурада буғланган атомларнинг яримўтказгич пластинкаси ҳажми бўйлаб диффузияси бошланади. Маълумки, умумий ҳолда мувозанатий концентрация буғ босимига пропорционал бўлади, шунинг учун ҳам сиртдаги концентрацияни бошқариш буғ босимини назорат қилиш орқали амалга оширилади. 9-расмда даврий системанинг III ва V гуруҳ элементлари буғ босимларининг температурага боғлиқлиги кўрсатилган.\nДиффузия жараёнлари очиқ ва ёпиқ қувурларда олиб борилади. Агар диффузиявий қувурнинг чиқишлари ташқи муҳит билан алоқада бўлса, бундай қувур очиқ қувур ҳисобланади.\n9-расм. Даврий системанинг III ва V гуруҳ элементлари буғлари босимининг температурага боғлиқлиги.\nУшбу қувур орқали диффузия ўтказиладиган соҳага кремний пластинкалари жойлаштирилади (10-расм). Қувур ичидаги ҳавонинг ифлосланиши жуда кичик бўлиши учун қувур сиртида сўрувчи тирқиш очилган. Диффузиявий қувурнинг кириш тирқиши орқали газсимон ташигичлар киритилади (азот, аргон ёки кислород).\nАгар диффузия жараёни ёпиқ найчада ўтказилса, бундай қувур ёпиқ қувур ҳисобланади. Ушбу ҳолда яримўтказгич пластинаси ва киришма манбаи кварц найчага киритилади. Сўнгра 10-510-4 мм. сим. устунига тенг вакуум ҳосил қилиниб, бутун тизим диффузиявий қиздиргичларга жойлаштирилади.\nДиффузант манбани қаттиқ ёки газсимон ҳолатларда кремний сиртидан унинг ҳажмига киритилиши мумкин.\n10-расм. Ёпиқ ҳажмда (а) диффузия жараёни схемаси ва икки зонали қиздиргичда (б) температуранинг тақсимоти.\n11-расм. Очиқ қувурда диффузиявий жараёнларни\nДиффузия жараёни одатда икки босқичда олиб борилади. Биринчи босқичда кремний сиртида етарлича юпқа диффузия қатлами ҳосил қилинади. Ушбу босқич диффузия ўтказиладиган температурадан паст температурада олиб борилади. Иккинчи босқичда кремний пластинаси киришмалардан холис бўлган атмосфера муҳитида қиздирилади. Шунинг учун ҳам ушбу босқичда сиртдаги киришма қатлами фақат диффузияланиб тақсимланади. Иккинчи босқич эса чекланган киришма манбаидан диффузияланиш жараёнига мос келади.\nЛегирловчи элемент сифатида олинадиган киришма ва киришма манбаи қатор шартларни қаноатлантириши лозим:\n1. Танланган киришманинг яримўтказгичдаги чегаравий эрувчанлиги жуда юқори бўлиши зарур. Кремний учун юқори эрувчанликка эга донор киришма - арсений билан фосфор бўлса, акцептор киришма - бор ҳисобланади (12-расм).\n12-расм. III ва V гуруҳ элементларининг кремнийдаги эрувчанлиги.\n2. Танланадиган киришма манбаи яримўтказгич сирти билан таъсирлашганда диффузия жараёнини қийинлаштирувчи мураккаб бирикмаларни ҳосил қилмаслиги зарур.\n3. Киришма манбаи яримўтказгич сиртини ифлосламаслиги зарур. Бунинг учун у юқори даражадаги тозаликка эга бўлиши керак.\nДиффузия жараёнини ўтказишда қаттиқ, суюқ ёки газ кўринишидаги киришма манбаидан фойдаланилади.\nФосфор манбаи сифатида қаттиқ ҳолатдаги фосфор ангидриди (Р2О5) ва алюминий фосфатларини (NH4H2PO4, (NH4)2HPO4) cуюқ ҳолатда хлороксид фосфорни (РОСl3), газ ҳолатида эса фосфинни (РН3) қўллаш мумкин.\nБор манбаи сифатида эса қаттиқ ҳолатдаги бор ангидриди (В2О5) ва бор кислотаси (Н3ВО3), суюқ ҳолатда бор уч бромиди (ВВr3), газ ҳолатида бор уч хлориди (ВСl3) ва диборанни (В2Н6) қўллаш мумкин.\nДиффузия жараёнида электрон-ковак ўтишларни\nҳосил қилиш асослари\n13-расм. Бошланғич донор киришманинг ND бир текис концентрациясига эга яримўтказгичга диффузия натижасида акцептор киришма концентрациясининг NA тақсимоти.\nКиришмаларнинг диффузияси натижасида олинадиган\n14-расм. Донор киришманинг бошланғич N0D концентрациясига эга яримўтказгичга донор ND ва акцептор NA киришмаларнинг бир вақтда диффузияси натижасидаги концентрацияларининг тақсимоти.\n15-расм. Донор ва акцептор киришмалар концентрациялари\nND - NA фарқининг масофадан x сиртгача боғланиши.\n16-расм. Киришмаларнинг кремнийга диффузиясида\nолинган p-n ўтиш.\n17-расм. Киришмаларнинг диффузиясида кремнийда p-n ўтиш олиш жараёнларининг кетма-кетлиги.\n1. «Диффузия» атамаси нимани англатади?\n2. Диффузия усулининг ютуқлари ва камчиликлари ҳақида маълумот беринг.\n3. Қаттиқ жисмларда диффузия ҳодисаси деб нимага айтилади?\n4. Яримўтказгичларда диффузия механизмлари ҳақида маълумот беринг.\n5. Шоттки ва Френкель нуқсонлари ҳақида маълумот беринг.\n6. Фик қонунларининг маъноси нималардан иборат?\n7. Диффузия коэффициенти қандай катталикларга боғлиқ?\n8. Фик қонунларининг амалий тадбиғи ҳақида маълумот беринг.\n9. Диффузия жараёнини ўтказиш усуллари ҳақида маълумот беринг.\n10. Киришмаларнинг кремнийда диффузияси ҳақида маълумот беринг.\n11. р-n ўтиш олиш ҳақида маълумот беринг.\nМирзаметова Наргис Артукбаевна\nНомер материала: ДБ-069594\nОткрытый урок: "Сила тока. Решение задач" (8 класс)\nПрограмма факультативного курса по физике (10 класс)\nОбобщающий урок по физике на тему: "Электрические явления" (8 класс)


Виртуал дунëда ҳам сарҳадлар белгиланмоқда\nИнтернетни назорат қилишнинг хитойча модели Марказий Осиëда ҳам тобора барқарорлашмоқда ва минтақада тўсиб қўйилган сайт ва блоглар сони кун сайин ошиб бормоқда.\nБугун МР 3 плейерларининг қулоққа зарари¸ блогларнинг бугунги кун ҳаëтимиздаги ўрни ва Қозоғистонда қабул қилиниши кутилаëтган интернет ҳақидаги янги қонун лойиҳаси ҳақда гаплашамиз.\nЭҳтиёт бўлинг, MP-3 плейерларини сурункали ҳаддан зиёд баланд оҳангда эшитиш қулоққа зарарли.\nMP–3 плейери (MP3 player) орқали мусиқа тингловчи¸ тахминан¸ 10 миллион европалик эшитиш қобилиятини йўқотиш хавфи остида қолмоқда, деб хулоса қилди Европа Иттифоқининг Саломатликка янги таҳдидлар бўйича илмий комиссияси.\nКомиссия вакилларидан бири Ҳелен Кирнс хонимнинг Озодликка айтишича, MP –3 плейерининг соғлиққа солаётган хавфини ўрганган мутахассислар чоршанба куни Брюсселда бир орага келганлар.\n- Илмий комиссия тарафидан бу борада ўтган октябр ойида хавотир билдирилган эди. Ушбу хавотирлар ортидан биз кеча Брюсселда анжуман ўтказиб, бунга қарши қандай чора кўриш масаласини муҳокама этдик, деди Ҳелен Кирнс.\nЕвропалик мутахассисларнинг хавотир билдиришларича, ҳозирча MP-3 плейер эшитувчиларнинг 5 фоиздан 10 фоизигача уни сурункали ҳаддан зиёд оҳангда тинглаши натижасида эшитиш қобилиятини йўқотиш хавфи остида қолмоқда.\nАйтилишича, MP –3 плейерини беш йил мобайнида ҳафтасига камида бир соатдан юқори оҳангда эшитган тақдирда ҳам одам эшитиш қобилиятини йўқотиши мумкин.\nТиббиёт соҳаси мутахассислари эса одамнинг эшитиш қобилиятини тиклашга ожиз қолмоқда. Комиссия хулосасида бунинг даволаб бўлмас дард экани айтилади.\n- Биз мудҳиш офат қаршисидамиз ва бунга қарши зудликда чора кўрмоғимиз лозим, деб билдирди Истемолчилар ҳуқуқлари ва стандартлаштириш масалалари бўйича Европа уюшмаси бош котиби Стивен Рассел.\nБрюсселда ўтган анжуманда MP-3 плейер эшитувчилари қулоқларини асраш борасида бир қатор таклифлар ўртага ташланди. Плейер экранига эшитиш оҳангини чегараловчи огоҳлантирув белгисини чиқариш масаласи кўрилди.\nЕвропа Комиссияси вакиллари бу масалага жиддий эътибор қаратилиши лозимлигини айтишмоқда. Аммо, Ҳелен Кирнснинг айтишича, комиссия ҳалигача келгуси чоралар ҳақида бир тўхтамга келгани йўқ.\nМP-3 плейери ишқибозлари сони Ўзбекистонда ҳам кўпайган. Ўзбекистонлик Мунис гапиради.\n- Буни эшитувчилар етарлича топилади. Айниқса= ëшлар ичида кенг тарқалгани шу¸ дейди Мунис.\nАммо, уларнинг кўпчилиги МП-3 плейери зарари ҳақида маълумотга эга эмасликларини айтишади.\nЎзбекистонда ҳам блоглар кўпаймоқда\nЯна блоглар мавзусига қайтамиз. Ўтган эшиттиришларимизда Ўзбекистонда блоглар, яъни интернет кундаликлари ҳам тўсилаётгани ҳақида ҳикоя қилган эдик. Ўзбекистонлик блоггер Гулҳаё ҳам ана шундай тўсиқларга учраётганини айтди.\nГулҳаë: Бу блогни очганимга икки йилдан ошди. Ҳозир учинчи йил кетаяпти. Мен блог орқали ўзимнинг фикрларимга яқин инсонларни топдим. Яъни дунëқараши меникига ўхшаган ëшларни топдим.\nУлар Ўзбекистондан эмас. Улар дунëнинг турли мамлакатларидан. Асосан¸ бу блогга хорижда яшайдиган ўзбеклар киради ва улар билан виртуал алоқадамиз. Улар менинг постларимни ўқиб¸ изоҳлар қолдиришади. Шу орқали мен ҳам уларнинг блоги билан изоҳ орқали алмашиб турамиз.\nБунинг ўзим учун аҳамияти жуда катта. Мен учун бу фикримни қаердадир очиқчасига айта олиш¸ яъни ҳиссиëтларимни қаергадир чиқариши имкони. Албатта¸мен буни омма учун қилганим йўқ. Мен буни шахсан ўзим учун қилганман.\nОзодлик: Блогларнинг Ўзбекистонда ахборот воситаси сифатидаги роли қанчалик?\nГулҳаë: Блог ҳақиқатан ҳам ахборот ташувчи ҳисобланади. Масалан¸ Фаластинга Исроил уюштирган ҳужум ҳақидаги маълумотларни Фаластиндаги блоггерлар бериб турди. Худди шу тарзда ўзбекистонлик блоггерлар ҳам ўзларининг шахсий блоглари орқали маълумотларни бериб тура олади.\nЛекин бир жиҳати борки¸ уни объектив дея олмаймиз. Чунки маълумот блоггернинг дунëқараши¸ фикри билан объектив бўла олмайди. Шу жиҳатдан у журналистикадан фарқ қилса керак.\nОзодлик: Блоггер сифатида сиз Ўзбекистонда қандай қилиб фаолият олиб бораяпсиз? Блогингиз Ўзбекистонда тўсиқларга дуч келмаяптими?\nГулҳаë: Ўзбекистонда блоггерлер унчалик кўп эмас. Дейлик¸ Қозоғистон ëки Қирғизистон билан таққослайдиган бўлсак¸ бу маънода улар анча орқада. Бунинг сабаблари кўп.\nБиринчидан¸ блоглар очиладиган доменлар тўсиққа учраган. Дейлик www.wordpress.com орқали Ўзбекистонда қандайдир сиëсий воқеаларга фикр билдирсангиз¸ нафақат сизнинг блогингиз¸ балки мана шу доменга алоқа тўсиб қўйилади.\nLivejournal да оқим жуда катта ва ўзбекистонлик ëшлар шу доменда ўз блогларини очиб ëтишибди. Сиëсат ҳақида ëзадиган блоггерлар аноним ҳолатда ëзишаяпти. Лекин фикр билдириш бор. Livejournal Ўзбекистонда ҳозирча унақа тўсиққа учрагани йўқ.\nШу билан бирга сиëсий ҳодисаларни ëзаëтган ëшлар орасидаги блоггерларни блог логинлари ва калит сўзлари (пароллари) ўзидан -ўзи тўсиққа учраб¸ блогларига тўсиқлар қўйилаяпти.\nОзодлик: Дейлик¸ сизнинг блогингиз Ўзбекистонда қандай ишлаяпти?\nГулҳаë: Менинг шахсий блогим бундан икки йил олдин тўсиққа учраган. Бир ой давомида бу блогга прокси сайтлар орқали ҳам киришнинг иложи бўлмади ва шунинг учун мен логинимни янгилай олмаганман.\nУндан кейин эса очиб қўйилди. Ëпилганига сабаб¸ у ерда мен президентлик сайлови кампанияси ҳақида ва Ўзбекистондаги порахўрлик ҳақида ўз фикрларимни билдирган эдим.\nЭслатиб ўтиш жоиз¸ блог биринчи бўлиб интернет кундалик сифатида пайдо бўлди. Одамлар ўзлари ҳақида ëза бошладилар¸ яъни ўртоқларидан¸ ота-оналаридан узоқ бўлса¸ ўз кундалик интернет саҳифасида ëзишиб¸ ўзларининг ҳаëтида нималар бўлаëтганини айтиб туришди.\nКўп ўтмай бу кундаликлар дунëнинг турли бурчаклари¸ айниқса эркин матбуот бўғилган мамлакатларида фикр эркинлиги бўшлиғини тўлдирувчи янги ахборот алмашинув воситасига айланди.\nҚозоғистон ҳукумати ҳам интернетдан хавотирда\nҚозоғистонда қабул қилиниши кутилаётган Интернет тўғрисидаги қонунни маҳаллий кузатувчилар глобал ахборот тармоғини қаттиқ назоратга олишга уриниш ўлароқ баҳоламоқда.\nҚозоғистон журналистлари иттифоқи раиси Сеитқози Матаев, мамлакатда Интернет ҳақидаги янги қонуннинг ишга тушиши, интернет сайтларига эга бўлган оммавий ахборот воситаларида қаттиқ цензура ўрнатилишига олиб келишини айтади:\n- Интернет ҳақида тайёрланганган қонун лойиҳаси, Қозоғистонда цензура пайдо бўлишига олиб келади. Бундан биринчи навбатда, веб саҳифаларига эга бўлган оммавий ахборот воситалари зарар кўрадилар.\nРасмий органлар уларни узлуксиз блокировка қилишлари ёки сайтда ёзилган бирор бир танқидий мақола учун жавобгарликка тортишлари, оммавий ахборот воситалари фаолиятига тўсиқ қўйишлари мумкин, дейди Матаев.\nZonakz.Net интернет газетаси бош муҳаррири Юрий Мизинов эса, Қозоғистонда ишлаб чиқилаётган Интернет ҳақидаги қонун, биринчи навбатда расмийларнинг ўзини Роҳат Алиев компроматларидан ҳимоя қилишга қаратилган ҳаракат эканини, аммо бунинг оқибатида кўпчилик зарар кўришини таъкидлайди:\n- Ҳозирнинг ўзида, бош прокурорнинг қарори билан исталган интернет сайтга тўсиқ қўйилаяпти. Бироқ, мамлакатда интернет ҳақидаги қонуннинг қабул қилиниши билан расмийларнинг бундай қарорлари буткул қонуний асосга эга бўлади, дейди интернет газета бош муҳаррири.\nҚозоқ парламенти томонидан ишлаб чиқилаëтган Интернет тўғрисидаги қонунга мувофиқ мамлакат бош прокуратураси ўринсиз деб топилган ҳар қандай танқидий материал чоп этган интернет нашрни буткул блокировка қилиш ҳақида қарор қабул қилиш ҳуқуқини қўлга киритади.\nҚозоғистон журналистлари Конгресси ҳуқуқшуноси Тамара Симахинага кўра, Интернет ҳақидаги қонуннинг қабул қилинишидан сўнг интернет-газета, веб-сайтлар ва блогларнинг тақдири чиндан ҳам Бош прокуратура томонидан ҳал қилина бошлайди:\n- Агар бундан аввал оммавий ахборот воситаси эгаси ёки баъзи ҳолларда суд бирор бир веб нашрнинг ишлаш ёки ишламаслик масаласини ҳал қилган бўлса, Интернет тўғрисидаги янги қонуннинг кучга кириши билан Бош прокуратура ўзи истаган веб нашр фаолиятини тўхтатиб қўйиши мумкин. Бунда оммавий ахборот воситаси эгаси бирорта судда ҳам ўз ҳуқуқини ҳимоя қилолмайди, дейди ҳуқуқшунос.\nУнинг таъкидлашича, Қозоғистонда интернет ҳақидаги янги қонун амал қила бошлаши билан мамлакатдаги барча интернет ресурслар оммавий ахборот воситалари сирасига киритилиши кўзда тутилган.\nКузатувчилар, барча ривожланган давлатларда ҳуқуқ-тартибот органлари ходимлари интернетда порнография, ёш болалар проституцияси ва турли мазмундаги террорга оид ғояларга қарши кураш олиб бораётган бир пайтда, Қозоғистон ҳукумати интернет оламини Хитой модели бўйича назорат қилишга уринаётганини таъкидлашмоқда.\nАниқланишича, ўтган ҳафтанинг ўзида Хитойда 150 мингта веб сайт фаолиятига тўсиқ қўйилган.


Футзал: Жаҳон чемпионатининг финалчилари маълум бўлди - EFFECT.UZ\nЛитвада бўлиб ўтаётган футзал бўйича Жаҳон чемпионати финал ўйинига ҳам етиб келди. Ушбу турнирда кутилмаган натижалар қайд этилди.\nЯрим финалда дастлаб Португалия ва Осиёнинг Қозоғистон терма жамоалари ўртасида бўлиб ўтди. Асосий дақиқа 2:2 ҳисобида якунланди. Муросасиз кечган баҳс пенальтилар чериясигача етиб борди ва ушбу лотереяда Португалия 4:3 ҳисобида ғалаба қозониб, Аргентинага рақиблик қиладиган бўлди.\nИккинчи баҳсда Бразилия ҳамда Аргентина терма жамоалари куч синашди. Қизиқарли кечган ўйинда амалдаги Жаҳон чемпионлари 2:1 ҳисобида ғалаба қозониб яна бир бор финалда ўйнайдиган бўлди.\nЭслатиб ўтамиз, Жаҳон чемпионатининг финал ўйини 3-октябрь куни бўлиб ўтади.\nTeglar:Braziliya, Аргентина, Литва, Португалия


Ўсмирлар Олимпия ўйинлари: Боксчиларимиз бугун олтин ва бронза медаллари учун рингга кўтариладилар / Olamsport.com\nЎсмирлар Олимпия ўйинлари: Боксчиларимиз бугун олтин ва бронза медаллари учун рингга кўтариладилар\nБугун Аргентинадаги ўсмирлар Олимпия ўйинларининг сўнгги кун баҳслари ўтказилади.\nУнда икки нафар боксчимиз медаллар учун рингга чиқади. -56 кг вазн тоифасида юртимиз шарафини ҳимоя қилаётган Абдумалик Халаков Тошкент вақти билан соат 21:30 да олтин медаль учун украиналик Максим Халиничевга қарши баҳс олиб боради.\n-81 кг вазнли Тимур Мержанов эса Миср вакили Юсуф Али Карарга қарши жанг ўтказади. Ушбу жанг бизнинг вақтимиз билан 22:45 да бошланади.\nМусобақанинг сўнгги куни олдидан ҳисобимизда 14 та медаль (4 та олтин, 4 та кумуш ва 6 та бронза) мавжуд. Бу кўрсаткич орқали Ўзбекистон делегацияси ўсмирлар Олимпия ўйинларидаги рекордини аллақачон янгилаб бўлди.


Бауман (Басман) бозоридаги фожеа қурбонларининг сони 66 нафарга етди.\n20 январ 2021, Тошкент вақти: 01:33\nБасира Ҳалок бўлганлар орасида Озарбайжон, Тожикистон, Грузия ва Ўзбекистонлик мардикорлар бор. Москва ҳукумати вайрон бўлган бозор ўрнида савдо марказини қуришни режаламоқда. 26 феврал куни эса фожеа жойига халок бўлганларнинг яқинлари келишди.\n23 февраль куни Басманний бозори томининг қулаши 66 кишининг хаётига зомин бўлди.\n25 февраль куни Москвадаги касалхонада жароҳат олганлардан бири оламдан ўтди. Айни пайтда Москва касалхоналарида 19 нафар жароҳатланганлар қолмоқда. Шифокорларга кўра, уларнинг уч нафари оғир ахволда.\nРоссия Фавкулодда вазиятлар вазирлиги берган сўнгги маълумотга кўра, халок бўлганлар орасида 3 нафар Ўзбекистон фуқароси ҳам бор. Булар Абдукаримова Эркина Кенжаевна ҳамда 22 ёшли Эгамбердиев Азиз Кучкорович ва 46яшар Аслонова Ёркина Фозиловна. Бозорда ишлаган ўзбекистонликларнинг айтишича, халок бўлганларнинг барчаси Ўзбекистоннинг Фарғона водийсидан бўлишган.\nМосквадаги Басман бозори атрофида 26 февраль куни эрталаб соат 11да халок бўлганларнинг яқинлари тўпланишди. Тахминан 100 кишидан иборат маросим қатнашчилари бозор худудига гулчамбарлар қўйишди. Халок булганлар руҳига тиловат ўқилди.\nХозирда бозор ўрни бўм бўш майдонга ўхшайди. Бозор вайроналари уюми туни билан тозаланди.\nБугун сотувчиларга бозор худудига ўтиб, қолган қутган тегишли нарсаларини олишга рухсат берилди. Бундан олдин, бир неча кун давомида сотувчилар бозор худудига утказилмаятган эди.\nМосква ҳокимияти ваъдасига кўра, ҳалок бўлганларнинг оиласига 100 минг Россия рубли, касалхонага тушганларга 50 минг Россия рубли берилиши лозим эди. Аввалига Москва хокими Юрий Лужков 23 феврал куни фожеадан сўнг жабр кўрганларнинг хаммасига мана шундай товон тўланишини айтган эди.\nУ жабр кўрганларга моддий ёрдам кўрсатиш тўғрисида қарорни имзолаганини айтди. Москва мэри, шунингдек, жабр кўрганлар москвалик эмасликларини, ва Россия пойтахтига савдо қилиш учун келган меҳмонлар эканини ҳам қайд этган эди.\nБироқ, кейинчалик Москва мэрияси расмийлари фақат Москва шаҳрида рўйхатдан ўтган фуқароларга товон пули тўланишини айтишди.\nБасман бозорида ишлаганларнинг «Озодлик радиосига» айтишича эса, бу ерда ишлаганларнинг аксарияти рўйҳатдан ўтмаган мардикорлар бўлган.\nДемакки, Москва мэрияси томонидан тўланадиган товон пулини рўйхатдан ўтмасдан ишлаган мардикорлар олиша олмайди.\nЮрий Лужков фожеадан сўнг ОАВларига Босмон бозори ўрнида янги савдо иншоооти қурилишини маълум қилди\nАйни пайтда Москва шаҳар Замоскворецк суди эса Басман бозори раҳбари Марк Мешиевни ҳибсга олиш учун санкция берди. Эслатиб ўтамиз, бозор раҳбари Мешиев фожеанинг эртасигаёқ ҳибсга олинган эди.\n"Интерфакс" ахборот агентлиги тарқатган маълумотга кўра , Москвадаги Ўзбекистон элчихонаси халок бўлган 3 ўзбекистонликнинг жасадини "Москва - Наманган" қатновидаги навбатдаги самолётда жўнатишни режаламоқда.


Мудораба: кириш / Ислом молияси\nHome ШартномаларМудораба\tМудораба: кириш\n18.05.2020 1584 views\nМудораба – шерикчиликнинг ўзига хос бир тури бўлиб, бунда бир томон маблағ (сармоя) беради, иккинчи тараф шерикчилик доирасидаги бизнесни (яъни корхона ёки тадбиркорлик лойиҳасини) бошқаради. Малбағ берган «роббул мол» дейилади (арабчадан мол/мулк/маблағ эгаси ёки сармоядор деб таржима қилиш мумкин), лойиҳани бошқарувчи эса «мудориб» дейилади.\nМушорака билан Мудораба ўртасида фарқлар қуйидагилардир:\n(1) Мушоракада сармоя барча шериклар томонидан киритилади, мудорабада эса фақат «Роббул мол» сармоя киритади ва у (сармоя) бўйича хатарни ҳам ўз бўйнига олади;\n(2) Мушоракада шерикларнинг барчаси бизнес бошқарувида бевосита иштироқ этишлари мумкин, мудорабада эса бизнес фақат мудориб томонидан бошқарилади (яъни сармоя киритган шерик бизнес бошқарувида иштирок этолмайди).\n(3) Мушорака доирасида кўрилган зарар ҳар бир шерикнинг киритган сармоясига мутаносиб равишда тақсимланади, мудорабада эса зарар фақат сармоя киритган томоннинг бўйнида бўлади, чунки мудориб бизнесга пул тикмайди. Агар тадбиркорлик фаолияти натижасида зарар кўрилса, Мудориб фаолият доирасида қўлга киритилиши керак бўлган фойдадаги улушдан қуруқ қолади, ҳамда унинг бошқарувчи сифатидаги обрўсига путур етиши мумкин (яъни агар Мудориб астойдил харакат қилмаганлиги, ишни тўғри ташкиллаштиролмаганлиги, пухта режа қилолмаганлиги учун зарар кўрилса, бошқа сармоядорлар уни бошқа бизнес лойиҳаларга Мудориб сифатида жалб қилмасликлари мумкин). Шу билан бирга, агар зарар унинг ўз вазифаларини бажармаганлиги, лоқайдлиги, ноқонуний хатти-ҳаракатлари туфайли кўрилганлиги аниқланса, у ҳолда у зарарни қоплаб беради. Шу каби хатарларни инобатга олган ҳолда сармоядор мудораба асосидаги фаолиятни бошлашда Мудорибдан гаров талаб қилиши мумкин, исломда бунга рухсат берилган. Албатта, олинган гаров зарар Мудориб ўз вазифаларини бажармаганлиги, лоқайдлиги, ноқонуний хатти-ҳаракатлари туфайли кўрилганлиги исботлансагина ишлатилиши мумкин. Бу масала томонлар ўртасида тузилган мудораба шартномасида кўзда тутилган бўлиши лозим.\n(4) Мушорака доирасида олинган молиявий мажбуриятлар корхонанинг мол-мулки (активлари)дан кўп бўлса, у ҳолда ушбу мажбуриятлар шериклар киритган сармояга мутаносиб равишда тақсимланади. Лекин агар томонлар мушорака давомида ҳеч қандай қарз олмасликка келишишган бўлса-ю, шериклардан бири ушбу келишувни бузган ҳолда қарз олган бўлса, у ҳолда пайдо бўлган молиявий мажбуриятлар бўйича жавобгарлик унинг зиммасига тушади. Мудорабада маблағ киритган томон мудорибга унинг номидан қарз олиш ваколатини берсагина бизнесга қарз маблағлари жалб қилиши мумкин.\nҲамкорми ёки сармоядор?\nМудораба – сармоя ва иқтидор ҳамкорлиги


Шавкат Мирзиёев саноат ва логистикага оид инвестиция лойиҳалари билан танишди\n25.01.2021 | 22:11\nШавкат Мирзиёев 25 январь, душанба куни саноат ва логистика соҳаларига оид инвестиция лойиҳалари тақдимоти билан танишди. Бу ҳақда Президент матбуот хизмати хабар берди.\nХабарга кўра, танишилган лойиҳалардан бири — Тошкент шаҳрида оқартирилган туника ишлаб чиқариш лойиҳаси учун 280 миллион евро йўналтирилади. Унинг йиллик қуввати 120 минг тонна бўлиши, 750 та иш ўрни яратилиши режалаштирилган.\nШунингдек, қиймати 2 триллион сўмдан зиёд бўлган Жиззах вилоятидаги юқори маркали цемент ишлаб чиқариш лойиҳаси самарасида йилига 1 миллион 300 минг тонна цемент тайёрлаш, шундан 200 минг тоннасини экспорт қилиш қуввати пайдо бўлади.\nБундан ташқари, 735 миллиард сўмлик яна бир лойиҳа музлатгич, совутгич ва кондиционерлар учун герметик компрессор ишлаб чиқаришга қаратилган. Унинг йиллик қуввати 3 миллион дона бўлиб, шундан 500 минг донаси экспортга йўналтирилиши, 300 та иш ўрни яратилиши мўлжалланган. Тақдимотда электрон сув ҳисоблагичлар, темир-бетон ва керамика маҳсулотларига оид лойиҳалар ҳам кўрсатилган.\nТошкент шаҳри ва вилоятларда логистика марказлари ташкил этиш лойиҳаларига алоҳида аҳамият қаратилган. Бу марказлар озиқ-овқат ва ноозиқ-овқат омборларини ўз ичига олади, карго, курьерлик ва электрон тижорат хизматлари кўрсатадиган бўлади. Таъкидланишича, унда 5 мингдан зиёд иш ўрни яратилади.\n«Давлатимиз раҳбари лойиҳаларни сифатли амалга ошириш учун уларни экспертизадан ўтказиш бўйича топшириқ берди. Бу тизимни тармоқлар ва ҳудудлар кесимида ҳам татбиқ этиб, инвестиция лойиҳаларининг тайёрланиши ва бажарилишини баҳолаб бориш, қуйи бўғиндаги мутахассисларга кўмаклашиш зарурлигини таъкидлади», дейилади хабарда.\nАввалроқ Шавкат Мирзиёев Бухородаги 65 миллион долларлик корхонани бориб кўргани ҳақида хабар берилган эди.


Суннатни ўрганишдан аввал «Суннат» ўзи нима эканини билиб олиш керак. Аввало Суннат ва Ҳадис бир-бирининг ўрнида ишлатилиб юрган истилоҳлар эканини айтиш лозимдир. Уларни диққат билан ўрганилганда эса, ҳадис хосроқ, Суннат умумийроқ эканини тушуниб оламиз.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени Яманга юбораётганларида: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга тавсия беринг», дедим. У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Динингда холис бўл, шунда озгина амал ҳам сенга кифоя қилади», дедилар».\nАнас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Болам, намозда у ёқ-бу ёққа аланглашдан сақлангин, чунки намозда аланглаш ҳалокатдир», дедилар».\nАбу Айюб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Тўрт нарса расулларнинг суннатларидан: ҳаё, хушбўй сепиш, никоҳ ва мисвок», дедилар» (Имом Аҳмад ва Термизий ривоят қилишган).


Кобулда НАТО қароргоҳига ҳужум қилинди\nНАТОнинг Кобулдаги бош қароргоҳи олдида кучли портлаш содир этилди.\nАфғонистон Мудофаа вазирлиги матбуот вакили генерал Зоҳир Азимий сўзларига кўра, худкуш шахс ўз машинасини халқаро кучлар қароргоҳининг дарвозаси олдида портлатиб юборган. Оқибатда етти киши нобуд бўлган, 90 дан зиёд фуқаро тан жароҳати олган.\nПортлаш содир этилган ҳудудда Ҳиндистон, Испания, Италия, АҚШ элчихоналари ва президент қароргоҳи жойлашган.\nАйни пайтда Толибон ҳаракати Кобулдаги портлаш учун масъулиятни ўз зиммасига олди. Толибон матбуот вакили Забиҳуллоҳ Мужоҳид телефон орқали “Ройтерс” агентлигига бугунги хуружда АҚШ элчихонасини нишонга олиш мақсад қилингани, бироы ушбу режа амалга ошмай қолганини билдирди.\nКобулдаги портлаш келаси ҳафтага Афғонистонда ўтказилажак президент ва вилоят кенгашларига бўладиган сайлов арафасида содир этилди.


Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик: 2 минг 500 иш ўрни яратиладиHaqida.net\nHome Mahalliy Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик: 2 минг 500 иш ўрни яратилади\nМамлакатимизда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантиришга қаратилаётган алоҳида эътибор юксак самаралар бермоқда. Айниқса, бўш турган давлат мулки объектлари ва ер майдонлари, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор ва паст рентабелли ташкилотларнинг фойдаланилмаётган ҳудудларини ҳамда ортиқча ишлаб чиқариш майдонларини мақбуллаштириш, тадбиркор ва ишбилармонларга имтиёзли шартлар асосида ёки «ноль» қийматда берилаётгани соҳа ривожида муҳим аҳамият касб этаётир.\nНаманган шаҳрининг Орзу массивида ташкил қилинган “Орзу” кичик саноат зонаси ҳам тадбиркорликни ривожлантиришга қаратилаётган ана шу эътиборнинг амалдаги ифодасидир. 10 гектарга яқин майдонни эгаллаган саноат зонасида айни пайтда 20 тадбиркорлик субъекти томонидан бунёдкорлик ишлари олиб борилмоқда.\n“Ҳилол Тотли” масъулияти чекланган жамияти томонидан барпо этилаётган қандолатчилик маҳсулотлари ишлаб чиқариш цехининг биринчи қавати битказилиб, томини ёпиш ишлари амалга оширилмоқда. Лойиҳа қиймати 3 миллиард сўмдан ортиқ бўлган мазкур цехда 40 янги иш ўрни яратилади. “Порлоқ текстиль либослари”, “Авазхон келажак текстиль сервис”, “Сўғдиёна файз текстиль”, “Bosser textile service”, “Улуғ-Б”, “Ахсикент текстиль” масъулияти чекланган жамиятларининг тикувчилик маҳсулотлари ишлаб чиқариш цехлари қурилиши ҳам жадал суръатда бормоқда. Тикувчилик саноати бўйича шундай лойиҳалар устида “Ёрқин порлоқ текстиль”, “Олмос текстиль сервис”, “Аббос тикув сервис”, “Ризқ текстиль савдо сервис” масъулияти чекланган жамиятларида ташкилий ишлар бошланган. Мазкур лойиҳалар амалга оширилгач, ўзининг экспортбоп костюмлари, трикотаж маҳсулотлари, аёллар ва болалар кийимлари билан вилоят тикувчилик саноати довруғини таратаётган “Истиқлол дизайн маркази”, “Люкс плюс сервис”, “Ифтихор кийим саноат”, “Дилрабо СДА” каби замонавий корхоналар сафи янада кенгаяди.\nВилоятда пахта хомашёсини қайта ишлаш, тайёр тўқувчилик ва тикувчилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ривожлантиришга ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда. “Орзу” кичик саноат зонасида бу йўналишда ҳам бир қатор лойиҳалар амалга оширилади. Жумладан, “Нуробод сифат текстиль” МЧЖнинг айни пайтда қурилиши қизғин давом этаётган ва лойиҳа қиймати 1 миллиард 450 миллион сўм бўлган ип-газлама ишлаб чиқариш цехи ишга туширилади. Бу ерда 105 киши доимий даромад манбаи билан таъминланади. Шу йўналишдаги яна бир корхона “White gold towel textile” МЧЖ томонидан барпо этилмоқда.\nКичик саноат зонасида “Perfect Fruits” МЧЖ томонидан қишлоқ хўжалиги махсулотларини қайта ишлаш цехи, “Юксалиш улгуржи савдо экспорт” МЧЖ томонидан қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини сақлашга мўлжалланган музлатгич омборхона қурилмоқда.\n– Кичик саноат зонаси ташкил этилиши тадбиркорлар учун жуда қулай имконият бўлди, – дейди “Perfect Fruits” МЧЖ раҳбари Ж.Аббосов. – Ушбу ҳудуддан 0,27 гектар ер майдони олиб, мева-сабзавотни қайта ишлаш корхонаси қурилишини бошладик. 2 миллиард сўмлик лойиҳа асосида бир суткада 30 тонна маҳсулотни қайта ишлаш қуввати яратилади ва бу ерда 30 киши иш билан таъминланади.\nҚурилиш, дизайн маҳсулотлари, мебель, ўйинчоқлар, бутловчи қисмлар, турли салфеткалар, ёритиш воситалари ишлаб чиқариш бўйича ҳам лойиҳалар устида иш олиб борилмоқда. Бугун кичик саноат зонасида амалга оширилаётган лойиҳаларнинг умумий қиймати 30 миллиард сўмдан зиёд сармояни ташкил қилади.\n– “Орзу” кичик саноат зонасида тадбиркорлар томонидан тақдим этилаётган лойиҳаларни ўрганиш давом этмоқда, – дейди Наманган шаҳар ҳокимининг биринчи ўринбосари У.Ҳолиқов. – Юқоридаги лойиҳаларнинг амалга оширилиши кичик саноат зонасида 2 минг 500 иш ўрни яратиш имконини беради. Юртимизда барпо этилаётган кичик саноат зоналари иқтисодиётда хусусий мулкнинг ўрни ва ролини тубдан ошириш, давлат иштирокини камайтириш, ялпи ички маҳсулотда хусусий мулк улушини изчил ошириш ҳамда шаҳарда саноат салоҳиятини ривожлантиришга хизмат қилади.\n«Ўзбекистон ҳаво йўллари» авиакомпанияси Қозоғистонга парвозлар сонини кўпайтирди


Анвар ҚУРБОНОВ, Ўзбекистон Қаҳрамони (Сирдарё вилояти):\n— Президентимиз Ўзбекистон халқига йўллаган Наврўз табригида ушбу қутлуғ айём Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йилининг ғоя ҳамда мақсадларига ҳамоҳанг равишда нишонланаётганини алоҳида қайд этиб ўтди. Ҳақиқатан ҳам шундай! Мана, вилоятимиз марказида ўтказилган баҳор байрами муносабати билан одамлар кўтаринки кайфиятда сайилгоҳларга чиқди. Кексалар дуога қўл очди, опа-сингилларимиз турфа хил баҳорий ноз-неъматлар тайёрлашди, ёшлар майдонда маҳорату матонатини намойиш қилди. Дўсту биродарлар ўзаро дийдорлашди. Барча бир-бирини айём билан қутлади. Буларнинг ҳаммаси жуда хосиятли, албатта. Зеро, доноларимиз нақл қилганидек, шарқона янги йил бошидаги кўтаринки кайфият бутун йилга татийди, ишларимиз ривож топиб, юртимиздан файзу барака аримайди.\nҲамдам МАДАЛИЕВ, “Нуроний” жамғармасининг Навоий шаҳри бўлими маслаҳатчиси:\n— Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан бу йилги Наврўзнинг умумхалқ сайиллари сифатида тантана қилингани барча-барчани фаолликка чорлади. Мен ҳам набираларим билан айём шодиёналарида иштирок этдим. Президентимизнинг Ўзбекистон халқига йўллаган табриги эса қувончимизга қувонч қўшди. Қутловда Наврўз билан боғлиқ азалий қадриятларимиз ҳақида сўз юритилиб, унинг асрлар оша эзгулик, тотувлик, шукроналик ва меҳр-оқибат байрами бўлиб келганлиги таъкидланди. Бу янгиланиш ҳамда яшариш айёми муносабати билан биргина биз, кекса авлод вакилларига кўрсатилган иззат-эҳтиром мисолида ҳам яққол намоён бўлди.\nЯхшинор АЛЛАЁРОВ, “Эл-юрт ҳурмати” ордени соҳиби (Самарқанд вилояти):\n— Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йил 28 февралдаги “2017 йилги Наврўз умумхалқ байрамига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш тўғрисида”ги қарорига асосан, жойларда халқ сайиллари ташкил этилиши юртдошларимиз кўнглидаги иш бўлди. Ахир баҳор — табиат, борлиқ уйғонадиган фасл. Шу боис Наврўзнинг қиру адирлар бағрида, хиёбону майдонларда нишонланишида ҳикмат кўп. Қолаверса, байрам баҳонасида табаррук кексаларимиз ҳолидан хабар олинди. Гина-кудуратлар унутилиб, ёрдамга муҳтож инсонларга хайр-саховат кўрсатилди. Энг муҳими, бу йилги айём асрлардан-асрларга ўтиб келаётган қадимий анъаналаримизнинг намойиши сифатида қалбларга эзгулик ва кўтаринки кайфият улашди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Буюк алломага эҳтиром\tСен борсан — мен борман, биз бормиз, Ватан... »


Тошкентда яшашга шароит бор, Ўзбекистонда-чи? - BBC News O'zbek\nТошкентда яшашга шароит бор, Ўзбекистонда-чи?\nImage caption Тошкент ҳам Самарқанд, Бухоро ва Хива каби мамлакат фахридир.\nТошкент яшаш шароитлари бўйича дунёнинг 140 шаҳри ичидан 116-ўринни олган.\nБу дегани - Ўзбекистон пойтахти айни рейтингда ўтган йилларга нисбатан кескин пастга тушиб кетган.\nEconomist Intelligence Unit рўйхати шаҳарларни тиббий хизмат, таълим, барқарорлик, маданият ва атроф-муҳит шароитларига қараб баҳолайди.\nТошкентнинг яшаш шароитлари бўйича жаҳоннинг 140 шаҳар ичидан 116-ўринга лойиқ кўрилгани бир тарафдан хушхабар.\nДемак, ўтган асрда намунавий Шўролар Осиёси шаҳри сифатида ривожлантирилган шаҳар ўз мавқеини тутиб турмоқда.\nEconomist Intelligence Unit ташкилоти тузган рўйхат дунё шаҳарларидаги тиббий хизмат, таълим, маданият, ҳаво ва атроф-муҳит тозалиги, транспорт, маданий ҳордиқ чиқариш ва барқарорлик каби ўнлаб омилларга қараб тузилади.\nЖамоат транспорти бобида эса Ўзбекистон пойтахти ҳар вақт дунёнинг энг сара шаҳарларидан бири, деб кўрилади.\nБу йилги энг сара шаҳарлар сифатида Австралиянинг Мельбурн, Австриянинг Вена шаҳарлари тан олинган.\nЯшаш шароитлари кескин ёмонлашган шаҳарлар сифатида эса нотинчлик ҳукм сураётган Ливия ҳамда Сурия пойтахтлари - Триполи ва Дамашқ тилга олинади.\nЯшаш қийин шаҳарлар қаторидан Бангладешнинг Дакка шаҳри ва Нигериянинг энг йирик Лагос шаҳри ҳам жой олган.\nТошкентда шароит ёмонлашяптими?\nТошкент юз баллик шкала бўйича ўртаҳол бал тўплаган. Аммо таълим борасида Ўзбекистон пойтахти анча юқори ўринда.\nАйни Economist Intelligence Unit чиқарган уч йил аввалги рўйхат эса Тошкентни яшаш шароитлари бўйича 58-ўринга қўйгани хабар берилганди.\nЯъни, ўтган уч йилда Ўзбекистоннинг йирик шаҳридаги шароитлар 116-ўринга тушиб кетган бўлиб чиқади.\nРўйхатнинг энг пастки қаторига тушган Триполи ёки Дамашқ шаҳарларидаги аҳволнинг ёмонлашуви у ерлардаги нотинчликка боғлиқ эканлиги аён.\nАммо не боис Тошкент рўйхатда пастлагани батафсил изоҳланмаган.\nImage caption Ўзбеклар ҳам дунёнинг бошқа халқлари каби ўз пойтахтларига иш ва омад излаб келишади.\nКейинги йиллар Тошкентда кўприклар ва янги бинолар қурилмоқда. Айни дамда, хиёбон ва кўплаб соя ташловчи дарахтлар кесилмоқда ҳам.\nТиббий хизмат эса фақат номига пуллик бўлиб, беморлар ҳатто энг оддий дориларни ҳам ўзлари сотиб олишлари керак.\nҲуқуқ фаоллари ташхис қўювчи ва даволовчи тиббий ускуналардан текин фойдаланиш имконлари пасайиб кетаётганини айтишади.\nУларга кўра, ўқитувчи ва шифокорларнинг оммавий тарзда дала ишлари ҳамда кўчаларни тозалаш каби мажбурий меҳнатга жалб этилаётгани ҳам таълим ва тиббий хизмат сифатига салбий таъсир кўрсатмоқда.\nБарибир Тошкент яхши!\nҲар қандай ҳолатда Тошкент Ўзбекистондаги энг намунавий ва шарт-шароит муҳайё шаҳар.\nШаҳарда мунтазам электр, сув ва газ таъминоти ишлаб турибди.\nБироқ Ўзбекистоннинг кичик шаҳар ва қишлоқлари 20-аср бошидаги яшаш шароитларига қайтишмоқда.\nҚишлоқларда газ қувурлари бўм-бўш, свет соатлаб берилади ё тез-тез ўчиб туради, сув ё ўлчаб берилади, ё умуман етиб бормаган.\nЧўл ҳудудларида қишлоқ одамлари ёмғир сувини йиғиб ичишади, пулдорлар эса машинада сотиб олиб келтиришади.\nМолнинг тапписидан тезак қилиш эса қишлоқлар у ёқда турсин, ҳаттоки кичик туман шаҳарларига ҳам қайта жонланмоқда.\nШундай шароитда, ҳукумат аҳоли кўп ва зич яшайдиган Тошкент каби йирик шаҳарларда шароитларни рисоладагидек тутиб туришга интилмоқда.\nТошкент - бир дунё, Ўзбекистон - бир дунё...\nХусусан, Тошкент бошқа вилоятларда яшовчи Ўзбекистон фуқаролари учун деярли ёпиқ шаҳарга айлантирилди.\nImage caption Ўзбек жамиятидаги маҳаллийчилик ифодаси бўлган интернет суратларидан бири.\n"Прописка" қилиш имконлари шу қадар чекланганки, қишлоқ боласи университетда аъло баҳога ўқиб, даҳо бўлиш қудратига эга бўлса ҳам Тошкентда яшаб қололмай, қишлоғига қайтиб кетади. Унга муносиб иш ўрнини эса амал-тақал қилиб, уч баҳога ўқиган бўлса ҳам, лекин Тошкент "прописка"сига эга бошқа биров ишлайди.\nКўпинча, ўз пойтахтига сиғмаган ўзбеклар агар иложини топишса, яқин ё узоқ хориж давлатларига чиқиб кетишдан бошқа чоралари қолмаяпти.\nИложсизлар эса ишсизлик юқори ва яшаш шароитлари паст бўлган ўз қишлоқларида иш топа олишмаса, тузукроқ ҳаёт ёки иш излаб пойтахтга келишаверади.\nСталин жорий этган прописка тизими янада кучайтирилган бугунги ўзбек жамиятида азалий маҳаллийчилик кайфиятлари ҳам қайта кучаймоқда.\nБугун ижтимоий тармоқларда ўзбекистонлик ёшлар орасида тез-тез учрайдиган ва ҳатто ҳақорату-камситишларга қадар етиб бораётган маҳаллийчилик асосидаги баҳслар шундан далолат.\nТошкентликларнинг айблашича, вилоятликлар пойтахтнинг гази, свети, иш имконлари ва яхши яшаш шароитларини кўзлаб, шаҳарга оқиб келишмоқда ва тошкентликларнинг иш ўринларини тортиб олишмоқда. Шу боис улар ўз минтақаларига кетишлари керак.\nВилоятликлар эса, агар Бухоро ё Қашқадарёнинг гази, Фарғона водийсининг мева-сабзавоти, Хоразмнинг гуручи, Сирдарёнинг электр қуввати, Чорвоқнинг суви бўлмаса, Тошкентда бундай шароитлар қаердан яратиларди, деб савол қўйишади.\nХорижий кузатувчиларга кўра, Ўзбекистон ҳукумати юритаётган иқтисодий сиёсат ҳам ўзбек жамиятида маҳаллийчиликни қайтадан кучайтирмоқда.\nНатижада, Иккинчи Жаҳон Урушида юз минглаб бошқа миллат вакилларини ўз бағрига олган "нон шаҳри" бугун ўзини боқаётган ўз ўзбегининг кўксидан итармоқда, дейишади улар.\nВабодан-да хавфли иллат - маҳаллийчилик\nМаҳаллийчиликнинг илдизлари қаерда?


Қишлоғимизда ёши қирқ-қирқ бешлар атрофидаги бир одам бўларди. Ўзи телбасифат (бошқача аташни билмадим), доим кўча чангитиб юрган болалар билан ўйнар, алламбалоларни ғўлдираб, ёшига ярашмайдиган қилиқлар қиларди.\nАфтидан, унинг ҳеч кими йўқ бўлиб, мактаб қоровулхонасида яшарди. Тирикчилиги қишлоқ одамлари берадиган беш-олти сўм пул билан ўтарди. Пул узатсангиз, бирор ишингизни сидқидилдан бажариб, сўнг оларди. Агар шунчаки пул бермоқчи бўлишса, олмасди. Ўзим ҳам бир неча бор синаганман. У ерга қараб, бошини ликиллатиб «Мен гадоймасман садақа сўрайдиган. Ишинг бўлса, айт, бажараман», деб туриб олган. Сўнг чиқиндини тўкиб келиш, икки-уч метрча ерни чопишга ўхшаш майдароқ ишларни айтиб, пулини берардим. Бу телбанинг исмини ҳеч ким билмас, ёш болалар билан ҳам, катталар билан ҳам сенсираб гаплашарди. Бир гал одатдагидек юмушини бажараётганида, ундан «Мен яхши одамманми ёки ёмон одамманми?» деб сўрадим. Негадир ичимда унинг фикрини билиш истаги уйғонганди. Институтда таҳсил олаётган вақтимда фалсафа домласи «Ҳаёт тарзи бошқа инсонларга ўхшамаганларнинг фикрлари ва ҳаётга муносабати бошқача бўлади», деган гапни эслайманда... Ўшанда кўз олдимга дарров қишлоғимизнинг бу телбасифат одами ярқ этиб гавдаланганди. Кейинчалик ҳам ундан «Мен яхши одамманми ёки ёмон одамманми?» дея жуда кўп сўрадим. У эса ҳар доимгидек ерга қараб, нималарнидир ғўлдирар, умид билан берган сўроғимга сира тайинли жавоб қайтармасди. Аммо ҳаммаси кейин маълум бўлди, бу воқеа ҳаётимдаги бир умр унутилмас ҳодисага айланди.\nБир куни икки қизимни етаклаб боғчага йўл олдим. Катта қизим Хадичабону беш ёшда, кичиги Асилабону эса учдан ошганди. Ота учун фарзандининг азизлиги, айниқса, қиз боланинг қадрли эканини ота бўлиб, кўз қорачиғидек асраб, уларни вояга етказган инсонгина англайди. Мен икки давлатимни еру кўкка ишонмай яшайман. Ўша куни кўча бошида телбани учратиб қолдик. У қизалоқларимни кўриши билан бирданига уларни ўйнатишга тушиб кетди. Кулиб қўйдиму йўлимда давом этмоқчи бўлдим. Телба эса дудуқланиб, менга ҳазил аралаш гапирди.\n— Тўхта, шошма, қизларингни кимга берасан-а, қизларингни кимга узатасан?\n— Тентакмисан, ҳали улар жуда ёш-ку?!\n— Уларни кимга узатасан? Айт.\n— Ҳали улар боғчага борса...\n— Ўзингга ўхшаган куёв чиқса, берармидинг-а, берармидинг?\n— Нималар деяпсан, қоч йўлимдан!..\nМен уни туртиб йўлга тушдим, у қизларимдан кўзини узмай, кулиб қилиқлар қилганча эргашди. Муюлишда тўхтади, кейин ортига қараб югуриб кетди. Мен қизларимни боғчага олиб бориб қўйдим, негадир миямда ўша телбанинг саволи гир айланаверди. Тўғриси, ўша куни ишлай олмай уйга қайтганман. Ўша кундан буён бу саволни ўзимга бериб келаман. Телбага берган саволимга жавоб топгандек бўлдим. Топганимда ҳам ортиғи билан топдим. Мен ёмон одамман! Чунки қизларим ота уйини тарк этадиган фурсати келса, уларни ўзимга ўхшаган инсонга узатмаган бўлардим!\nКўп ўтмай, телба қишлоқда кўринмай қолди... Одамлар аҳён-аҳён у ҳақда эслаб қўйишар, кўча чангитиб юрган болалар баъзида уни излаб қоларди. Мен эса шунча йилдан бери телбанинг саволини ҳар он ўзимга бериб яшаяпман. Доим яхши тарафга ўзгаришга ҳаракат қилганман. Аёлимнинг ҳам менга меҳри бўлакча бўлиб қолган. Ўша телба эса онда-сонда тушларимга кириб саволини бериб қўяди.\nЭртага икки қизимнинг ҳам тўйи. Тақдир экан, икковини ҳам бир кунда узатяпман. Ичимда эса бир савол менга тинчлик бермайди: «Куёвларим яхши одаммикин?..»


Лидокаин – Meducate.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Лидокаин\nПрепаратнинг савдо номи: Лидокаин\nТаъсир этувчи модда (ХПН): Лидокаин (лидокаин гидрохлориди кўринишида).\nФаол модда: Лидокаин гидрохлориди.\nЁрдамчи моддалар: натрий хлориди, ишқорий натрий 1 моль/л эритмаси, инъекция учун сув.\nМаҳаллий оғриқсизлантирувчи восита, анестезиянинг барча: терминал, инфильтрацион, ўтказувчан турларини чақиради. Шунингдек, яққол антиаритмик таъсирга эга. Асосий натрий оқимининг камайиши ва калий оқимини кўпайиши натижасида спонтан диастолик деполяризация тезлигининг камайиши препаратнинг антиаритмик таъсир механизмида муҳим роль ўйнайди.\nПуркинье толалари ва юрак қоринчалари мушакларида (IB антиаритмик воситалар синфи) препарат самарали рефрактер даврини ва таъсир потенциали давомийлигини қисқартиради. Шунингдек, препарат қоринчалар фибрилляцияси поғонасини оширади. ЭКГ да Q-T масофа қисқарганлиги кўринади. Миокардни қисқариши пасаймайди ёки жуда кам даражада пасаяди. Автоном нерв тизимига таъсир этмайди.\nПрепаратнинг 70% жигардан биринчи ўтишидаёқ фаолсизланади. Организмда катта ҳажмдаги суюқликда тарқалади. Плазмада терапевтик концентрацияси 1,5-6 мкг/мл ни ташкил этади, бундан юқори концентрацияси токсик ҳисобланади. Плазма оқсиллари билан боғланиш даражаси 60-80% ни ташкил этади. Йўлдошга, бош ва орқа мия суюқлигига осон ўтади. Қисқа вақт таъсир этади. Узоқ вақт инфузия қилинганда ярим чиқарилиш даври 90 минутни ташкил этади. Жигар касалликларида ярим чиқарилиш даври 2-3 марта узайиши мумкин. Жигарда гидролиз йўли билан парчаланади. Метаболитлар кўринишида сийдик билан чиқарилади.\nМаҳаллий оғриқсизлантирувчи восита сифатида лидокаин қуйидаги мақсадларда ишлатилади: апендектомияда инфильтрацион анестезия учун, чуррани кесиш ва бошқа жарроҳлик операцияларида; стоматологияда ўтказувчан анестезия учун, бармоқлар жарроҳлиги ва бошқалар; нерв тугунлари блокадасида, кичик чаноқ аъзолари ва оёқлардаги суяклар операцияларида эпидурал ва орқа мия анестезияси учун; шиллиқ қават терминал анестезияси учун; офтальмология, стоматология, урология, шунингдек, турли жарроҳлик операциялар, бронхоскопия ва бошқа муолажаларда ишлатилади.\nАнтиаритмик восита сифатида лидокаин моно- ва политоп қоринчалар экстрасистолияси ва тахикардияни даволашда ишлатилади, шу жумладан миокард инфарктини ўткир даврида қоринчалар фибрилляциясини тўхтатиш учун ва қўшимча восита сифатида юрак дефибрилляциясида, юрак катетеризацияси ва ангиокардиографиясида ва бошқа шу каби ташхис муолажаларда ишлатилади.\nИнфильтрацион анестезия учун 0,5% ли эритма ишлатилади. 0,5% ли эритма 2% ли ёки 10% ли лидокаин эритмасини керакли миқдордаги натрий хлоридининг стерил физиологик эритмаси билан суюлтириб тайёрланади. Умумий доза 300 мг дан ошмаслиги керак (600 мл 0,5% ли эритма).\nПериферик нервлар анестезияси учун 2% ли эритма ишлатилади; максимал умумий доза 400 мг (20 мл 2% ли эритма); нерв чигалларини блокадаси учун – 5-10 мл 2% ли эритмадан; эпидурал анестезия учун – 2% ли эритма 15 мл дан кўп бўлмаган миқдорда.\nШиллиқ қаватларнинг терминал анестезияси учун (стоматологияда, эндоскопик текширувлар олиб борилаётганда) 2 мл 10% ли лидокаин эритмаси ишлатилади.\nПрепарат таъсирини узайтириш мақсадида адреналин гидрохлоридининг 0,1% ли эритмасидан қўшиш мумкин (5-10 мл препарат эритмасига 1 томчидан, аммо эритманинг умумий миқдорига 5 томчидан кўп эмас).\nОфтальмологияда 2% ли эритмалар ишлатилади: текширишдан ёки жаррохлик операциядан олдин кўзга шу эритмадан 2 томчидан 2-3 марта 30-60 секунд интервал билан томизилади.\nАнтиаритмик восита сифатида препарат вена ичига юборилади: аввал оқимли (3-4 минут давомида) ўрта ҳисобда 80 мг дозада (4 мл 2% ли эритма), сўнгра юбориш томчилаб давом эттирилади: минутига ўрта ҳисобда 2 мг дан 1 мл да 2 мг сақловчи эритмадан.\nОдатда бундай эритмани олиш учун 6 мл 2% ли эритмани натрий хлоридининг стерил физиологик эритмаси билан 60 мл га етказилади. Ҳолатга қараб инфузия 24-30 минут давом этиши мумкин. Бир суткада юбориладиган 2 мг/мл ли эритманинг умумий миқдори 1200 мл дан ошмаслиги керак.\nЮборилиш тўхтатилганидан сўнг препаратнинг таъсири 1/2-1 соат давом этади.\nШунингдек, аввал қон томир ичига оқим билан (секин, 3-4 минут давомида) 80 мг (4 мл 2% ли эритма) юборилади ва бир вақтнинг ўзида мушак ичига (думба ёки дельтасимон мушак) 400 мг (4 мл 10% ли эритма) юборилади; сўнгра ҳар 3 соатда мушак ичига 200-400 мг дан (2-4 мл 10% ли эритма) юборилиб турилади.\n10% ли эритма фақат мушак орасига юборилади!\nПрепарат одатда яхши ўзлаштирилади, лекин баъзан препарат вена ичига тез юборилганда артериал қон босими кескин пасайиб кетиши ва коллапс ҳолати ривожланиши мумкин. Тизимли қўлланилганда бош оғриғи, бош айланиши, уйқучанлик, безовталик, қулоқ шанғиллаши, тилни ва оғиз шиллиқ пардасини увишиб қолиши, кўриш қобилиятининг сусайиши, артериал қон босимини пасайиши, брадикардия, қалтираш ҳолатлари кузатилади.\nПрепаратни қуйидаги ҳолатларда тизимли қўллаш мумкин эмас:\nАмид хосилалари бўлган маҳаллий анастетикларга юқори сезувчанликда, Вольф-Паркинсон ва Скокс-Адамс синдромида, синус тугунининг заифлиги бўлган қарияларда, 2-3 даражадаги атриовентрикуляр ва интравентрикуляр блокадасида, суправентрикуляр аритмияларда, яққол брадикардияда, кардиоген шокда, жигар фаолияти бузилган ҳолларда, препаратга нисбатан юқори сезувчанликда қўллаш мумкин эмас.\nПрепарат организмда метаболизмга учраганда парааминобензой кислотаси ҳосил бўлмагани учун у антисульфаниламид таъсир кўрсатмайди, шунинг учун уни сульфаниламид препаратлар билан даволанаётган беморларда қўллаш мумкин.\nПрепарат бошқа антиаритмик дори воситалари билан бирга қўлланилганда уларнинг антиаритмик ва токсик таъсирларининг йиғилиши (кардиодепрессив таъсири, МНТ қўзғалиши, галлюцинациялар) натижалари кузатилади.\nАгар препарат циметидин, бета-адреноблокаторлар ва МАО ингибиторлари билан мажмуада қўлланилса, препаратнинг токсиклиги ошади, бундай биргаликда қўллаш зарурати бўлганида унинг дозасини камайтириш лозим.\nЖигар фаолиятини бузилиши (масалан, жигар циррози) ёки жигарда қон айланиши етишмовчилиги бўлган пациентларда (масалан, юрак етишмовчилиги ва ўткир миокард инфарктида), гиповолемияда, шокда, буйрак етишмовчилигида, шунингдек ёши 65 дан юқори бўлган беморларда препарат дозасини 2 мартагача камайтириш керак, қўллаш давомийлигини ҳам мумкин қадар қисқартириш керак.\nКузатилиши мумкин бўлган ножўя таъсирларини олдини олиш мақсадида, парентерал юборишга мўлжалланган қисқа таъсир қилувчи барбитуратлар, тиришиш, клоник-тоник тиришишларни олдини олиш учун бензодиазепин қатори транквилизаторлари; гипотония ривожланган ҳолда қон вена ичига юбориш учун симпатомиметик воситалар; брадикардияда вена ичига юбориш учун атропин (0,5-1,0 мг) тайёр ҳолда бўлиши керак. Доза ошириб юборилиши ҳолларида юқорида қайд этилган симптомлардан ташқари коллапс ва МНТ нинг сусайиши ривожланиши мумкин. Бундай ҳолатларда юқорида санаб ўтилган препаратлардан ташқари ўпканинг сунъий вентиляцияси ёки реанимациянинг бошқа тадбирларини ўтказиш керак бўлади.\nСинусли брадикардия ва тўлиқ бўлмаган юрак блокадаси бўлган беморларда препаратни қўллашдан олдин атропин, изопротеренол ёки электрик ритмни юритувчи ёрдамида юрак ритмини тезлаштириш керак. Акс ҳолда оғир аритмия ва тўлиқ блокада бўлиб қолиши мумкин.\n1% ли 5 мл, 10 мл; 2% ли 2,5 мл, 10 мл; 10% ли 2 мл эритма ампулаларда.\nЛидокаин маҳаллий қўллаш учун аэрозоль 10%28.03.2018Кейинги мақола


Бош бармоқ йўтални даволайди\n5 дақиқа давомида бош бармоқ «ёстиқча»сини уқалаш нафас йўллари (айниқса, астма хуружи олди) касалликлари, бодомча бези яллиғланиши, изтиробли йўталда тавсия этилади. Куруқ ва ютинганда оғриқ берувчи йўтални енгиллаштиришда бош бармоқни пастдан юқорига қарата силаш лозим. Асабийлик, стресс, кучли чарчоқ таъсирида келиб чиққан бош оғриғининг чораси ҳам айнан бош бармоқни уқалаш ҳисобланади. Бунда бармоқ «ёстиқча»си 2-3 дақиқа мобайнида сиқиб турилади ва аста бўшатилади.\nМушакларда спазм пайдо бўлса, кўрсаткич бармоқни иккинчи қўл кафти билан сиқиб туринг. Муолажа 5 дақиқага мўлжалланган. Умуртқа оғриқлари, белнинг қотиб қолишида кўрсаткич бармоқ «ёстиқча»сини уқалаш керак. Ушбу бармоқ меъда-ичакларга ҳам тўғридан-тўғри сигнал йўллайди. Ҳазм аъзолари фаолиятида бузилиш бўлганида, қабзият, диарея қийнаганида кўрсаткич бармоқни уқалаш безовталикни бартараф этади. Тўсатдан бошланган тиш оғриғида ҳам кўрсаткич бармоқни уқалаш керак.\nҚон томирлари спазми, артериал қон босими кўтарилиши, кўриш қобилияти пасайиши, шунингдек, кўзлар толиқишида номсиз бармоқ уқаланади Ҳиссиётларга жавобгар рефлекслар билан дўст тутинган номсиз бармоқ бир неча дақиқа силаб турилса, кайфият яхшиланади.\nАсабийликка мойил бўлсангиз, кунора 5 дақиқали жимжилоқ бармоқ муолажасини ўтказинг. Бунда жимжилоқ бармоқ «ёстиқча»си енгил уқаланади. Кичик бармоқ ингичка ичакнинг бўшашиш рефлексига таъсир кўрсата олади. Сурункали қабзият қийнаса, жимжилоқни тез-тез уқалаб туринг. Бирдан юрак уриши тезлашиб кетганида, невралгия, эшитиш қобилияти пасайишида ҳам кичик бармоқни уқалаш усулидан фойдаланиш мумкин.\nИккала қўл кафти ўртасида бутун организмнинг фаоллиги учун масъул биологик нуқта жойлашган. Уни ишга тушириш учун қўл кафтларини бирлаштириб, бир-бирига енгил ишқаланг. Фаоллашган нуқта ўзидан қувват импульсини тарқатади. Унинг бир маромда ёйилиши учун қуйидаги ҳолатларга диққат қилинг:\nҚўл кафтини мушт тугиб, очинг. Ўн марта.\nБармоқларни текис тутиб, ён томонга очиб-ёпинг. Худди елпиғич сингари. Саккиз маротаба.\nҲар бир бармоқни асосидан бошлаб, учигача енгил уқаланг. 1-2 дақиқа. Уқалаш давомида иккинчи қўл бармоғининг бош, кўрсаткич ва ўрта бармоқлари ишлатилади.\nКафтингизни очинг-да, ўрта ва номсиз бармоқларнинг ўртасидаги «касаллик нуқтасини» топинг. Иккинчи қўлнинг бош бармоғи ёрдамида аниқланган нуқга соат айланаси бўйича 2 дақиқа уқаланади. Мазкур усул шамоллаш асоратида келиб чикқан бош оғриғини енгиллаштиради.\nБурун битишида бармоқлар учини бирлаштириб, бир неча сония ушлаб туриш, сўнг кўйиб юбориш лозим. Икки бармоқ учининг ўзаро таъсирланишидан ҳосил бўлган қувват бурундаги сезги рефлексларини «уйғотади». Машқни беш-олти маротаба такрорлаш лозим.\nИч қотиши бавосирга сабаб бўлмасин десангиз, қўл кафтидаги ингичка ичак учун масъул нуқтани тез-тез уқалаб туринг. Мазкур нуқта бош бармоқдан жимжилоққа қараб йўналган чизиқда жойлашган. Уқалаш муолажаси иккинчи қўлнинг бош бармоғи ёрдамида, ҳар бирида 1-2 дақиқадан бажарилади.


Хайриддин Султонов: “Бизга иккита қўшиқ айтиб юлдуз бўлиб оладиганлар керак эмас, илмга қизиқадиган ёшлар керак” - Халқ сўзи\nХайриддин Султонов: “Бизга иккита қўшиқ айтиб юлдуз бўлиб оладиганлар керак эмас, илмга қизиқадиган ёшлар керак”\n16:44 28 Июнь 2019 Жамият\nХалқаро Пресс-клубнинг Ислом цивилизацияси марказидаги сессиясида Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси – Спичрайтер Хайриддин Султонов бугунги кунда етишиб чиқаётган илмли, зиёли ёшлар борасида ўз фикрлари билан ўртоқлашди.\n“Машҳур польяк олими Ян Гевелий яратган сурат бор. Унда буюк олимимиз Мирзо Улуғбек дунёга машҳур астроном олимлари билан ўтиргани тасвирланган. Ўша расмда Улуғбек бобомиз орқасидаги лотинча ёзувни олимларимиз таржима қилишганди. Унда шундай сўзлар ёзилган: “Илмимни муносиб авлодларимга қолдираман“. Ўйлашимча, бу сўзларни айтаётганда Улуғбек бобомиз бугунги кундаги минг-минглаб зиёлиларимиз, олимларимизни назарда тутган.\n“Ислом тараққиёти марказида бугун ишлайдиган кадрлар борми?! Биз уларни тарбиялашимиз керак. Ислом цивилизацияси маркази ҳақиқий етук, илм фидоийлари маркази бўлиши лозим. Илм машаққатларига ҳақиқатан тайёр бўлган фидойи ёшларни кўпайтиришимиз керак. Бир, икки қўшиқ айтиб юлдуз бўлиб оладиган қўшиқчиларни эмас. Биз бундай эстрада билан узоққа бора олмаймиз. Бизга илмга қизиқувчан ёшлар керак, уларни тарбиялашимиз лозим. Ислом тараққиёт маркази Ўзбекистоннинг янги ренессанс даврини бошлаб бериши лозим”, дея гапириб ўтган Хайриддин Султонов.


Қирғизистон мактабларида пул йиғиш авжига чиқди\nҚирғизистондаги айрим болалар мактабни меҳнатга алмаштиришга мажбур бўлмоқдалар.\nҚирғизистонда болаларнинг билим олиш ҳуқуқини ҳимоя қилувчи қонунлар тўлақонли ишламаëтгани боис¸ 40 минг боланинг мактабда ўқиш ҳуқуқи таъминланмаяпти. Мактабларидаги вазият билан танишган қирғиз депутатлари шундай хулосага келдилар.\n- Исиқкўлда икки йил ўқидим. Бу ерга шу йил келдим. Мен рус тили, қирғиз тили, математика фанларини яхши кўраман, дейи Иссиқкўлдан Бишкекка оиласи билан кўчиб келган Жанилай.\nУ аслида 4-синфда ўқиши керак. Бироқ ўтган йили ота-онаси Бишкекка кўчиб келганидан кейин унинг ўқиши тўхтаб қолган. Айни пайтда у Бишкекдаги Ўш бозорида қоғоз териб, уни сотиб онасига ёрдам беради. Яқинда у болаларни ҳимоя қилиш марказининг ижтимоий лойиҳаси орқали мактабга боради.\nБишкекдаги болаларни ҳимоя қилиш маркази ходимаси Айнагул Шаршакееванинг айтишича, мактабга бормай қўйган кўча болаларини мактабга қайтариш осон иш эмас. Унга кўра, мактаб раҳбарияти пул сўраб, шундоқ ҳам қийинчиликда кун кечираётган бундай болаларнинг ота-онасини қийнайди:\n- Ўқишга бормай қўйган болаларни мактабга олиб борсак, мактаб директорлари 2 мингдан 4 минг сўмгача пул тўла дейишади. Берсанг ўқийди, бўлмаса йўқ, деб ҳайдаб чиқаради, дейди Айнагул Шаршакеева\nҚирғизистон парламенти депутатларидан ташкил топган комиссия яқинда Қирғизистондаги мактабларда болалар билим олишига тўсиқ бўлаётган ҳолатларни ўрганиб чиқди. Комиссия аъзоларига кўра, Қирғизистон мактабларида асосан турли пул йиғишлар болаларнинг билим ололмаслигига сабаб бўлмоқда.\nКомиссия аъзолари ўз хулосалари бўйича 16 март куни Қирғизистон парламентига ҳисобот берди.\n- Биз мактаблардаги вазиятларни бирма-бир ўрганишга ҳаракат қилдик. Нега деганда, эртанги кунда мамлакат маориф соҳасининг молиявий томонидан ислоҳатлар олиб борилса, бизда қандай имкониятлар борлигини тўлиқ ўрганишга ҳаракат қилинди, деди парламент депутати Гулжамал Султаналиева.\nМутахассислар пул йиғишлар асосан Чуй вилояти ва Бишкекдаги мактабларда кўп учрайди, деган хулосага келганлар. Бундан ташқари Таласда мактабдаги рэкетчилик, мамлакат жанубида рўмол ўраган ўқувчи қизларни ўқишига рухсат бермаслик, айрим ҳудудларда болаларни мактабга тест синови орқали олиниши болаларнинг билим олиш ҳуқуқларини чекламоқда.\nЮНИСЕФнинг Қирғизистондаги ваколатхонаси ўтган йили 40 минг бола мактабга бормай¸ кўчада қолганини маълум қилган.\nБолалар ҳуқуқини ҳимоя қилиш лигаси раҳбари Назгул Турдубекова Қиғизистон болалар ҳуқуқи бўйича халқаро конвенция доирасида ўз мажбуриятларини бажармаяпи деган фикрда:\n- Бола пул топиш манбаи бўлиб қолди. Болаларга пул олиб келиши керак бўлган одам сифатида қаралмоқда. Агарда бола мактаб талаб қилган пулни олиб келса унга мактабда яхши муносабатда бўлишади. Агарда бола камбағал оиладан бўлиб, бу тўловларни олиб келолмаса¸ унда унга шунга яраша муносабат қилинади, деди Назгул Турдубекова.\nУнинг айтишича, бундай ҳолларни олдини олиш учун макабларда болаларга ўз ҳуқуқларини билишни ўргатувчи фанларни киритиш зарур.


"13 май куни Бобур майдонига президентни кўриш учун чиқдик "\nАндижон воқеалари сабаб ватандан¸ ўз яқинларидан айро тушган андижонлик бу аëллар¸ 13 май воқеалари даҳшатли бир туш каби эслайдилар.\nАндижон воқеаларига тўрт йил тўлиши муносабати билан 2005 йилнинг 13 май куни Бобур майдонида рўй берган қирғинни ëдга олган қочқинлар¸ ўзларининг усталик билан қўйилган қармоққа тушганларини айтадилар.\n2005 йил 13 май куни Андижонда ҳукумат кучлари ёғдирган ўқ ёмғиридан омон қолиб, ўзга юртларда бошпана топган андижонлик қочқинлар ўша машъум воқеа муносабати билан чоршанба куни Германиянинг Дюссельдорф шаҳрида йиғилдилар. Улар тўрт йил аввал Андижонда кўрган-кечирганларини Озодлик мухбирига сўзлаб бердилар.\nАндижонлик қочқинларнинг аксари, 2005 йил 13 май куни Бобур майдонига, “Президент келар эмиш” деган гапни эшитиб, дардимизни унга айтамиз¸ деб чиқиб қолишганини айтишади.\nҚонли воқеалардан олдин қамалган 23 андижонлик тадбиркордан бирининг онаси, 62 яшар Гулсора опа гапиради.\nГулсора опа: Дардингизни кимга айта оласиз? Ичимдаги ўтлар ëниб турган пайтда¸ “Эртага президент келар экан. Одамларнинг дардини эшитар экан”¸ деган гапни эшитиб қолдим.\n“Худога шукур¸ мендакаларнинг ҳам гапини эшитадиган яхши президент бор экан. Ўзим юзлашиб гаплашаман. Дардларимни айтаман” деб митингга борган эдим.\nЎтирганларнинг ичида мен ҳам бор эдим. Бобур ҳайкалига қараб оналар ҳаммамиз ерда ўтирган эдик. Мен бу кунларни душманимга ҳам раво кўрмайман.\nБир пайт ўқ овозлари эшитила бошлади. Бир мен эмас¸ ўша ерда ўтирган ҳамма “Ўзимизнинг халқни отмайди. Қўрқитиш учун осмонга отаëтган бўлса керак” деб айтди. Кейин қарасак¸ улар ростакамига халқни отаëтган экан.\nАтрофдагилар ўла бошлади. Биз ўртада ўтирган эдик. Ҳаммамиз ўрнимиздан турдик¸ лекин юрадиган йўл йўқ. Ҳеч ким уйига ўта олмади.\nФақат битта йўл очиқ турибди. Ўша йўлдан одамлар кетаëтган эди. Шу йўлдан бир биримизни чангаллаб ушлаб биз ҳам кетавердик. Шу тариқа сой бўйидаги чегарагача етиб бордик.\nОзодлик: Чегарагача қандай ҳолатда етиб бордингизлар?\n- Чегарагача жон ҳолатда бордик. У ëққа етгунимизча оëқларимиз қавариб кетди. Менку майли¸ қария бўлсам ҳам битта ўзим.\nОрамизда оғироëқ аëллар ҳам бор эди. Улар ниҳоятда қийналди. Уларни шу ердаги одамлар уйларидан олиб берган замбилга солиб кўтариб олиб кетишди. Қаëққа кетаëтганимизни биров билгани йўқ. биз ҳам кетавердик¸ дейди Гулсора опа.\n53 яшар Неъматжон ака ҳам “андижонликлар дардини эшитиш учун президент келар эмиш”, деган гап-сўзларни эшитиб, Бобур майдонига уч фарзандини олиб чиққанини айтади.\nНеъматжон ака: Учта фарзандим билан чиққанмиз. Фарзандларимнинг қолгани ҳам чиққан эди¸ қолганларини мен йўқотиб қўйганман. Учта фарзандим ва оилам билан ҳам Қирғизисонда Тешиктошда кўришганман.\nОзодлик: Қандай қилиб?\n- Энди митинг бўлар экан деб чиқиб қолганмиз. “Ҳамма ўзининг муаммосини айтар экан. президент келар экан” деб эшитганимиз учун чиқиб қолганмиз. Бизнинг оилада ҳам энди ўзига яраша камчиликлар¸ қийинчиликлар бўлган.\nЎша куни кечки пайтги тўполонда ўзимни йўқотиб қўйганман. У ëғи энди ўқ ëмғири¸ табиат ëмғири бўлиб кетди. Шу билан кейин биз Руминияга келдик. Кейин эса бизни Швейцарияга олиб келишди¸ дейди Неъматжон ака.\nМуҳаммаджон Андижон воқеалари пайти 15 ёшда бўлган. Ҳозир у бир ўзи Швейцарияда яшайди. Отасини Андижон воқеаларидан кейин қамашган.\nМуҳаммаджон: Андижон воқеалари бўлган пайтда мен 15 ëшда эдим. Мен шу воқеалар сабабли бу ëққа келиб қолдим.\nМуҳаммаджон: Йўқ¸ мен бу ерга ўзим келганман.\nОзодлик: Андижон воқеалари пайтида майдонга битта ўзингиз чиқиб қолганмисиз?\nМуҳаммаджон: Йўқ¸ мен дадам ва укам билан чиққанман. Отишмадан кейин дадам ва укамни йўқотиб қўйганман. Улар Ўзбекистонда қолишди. Ҳозир битта ўзим бу ердаман. Ҳозир дадам турмада ўтирибди.\nМуҳаммаджон: Сабаби¸ дадам ҳам Андижон воқеаларида айбдор деб топилган. Ўзи дадам айбдор бўлмаган. У ерда ҳамма халқ ўзининг дардини айтгани чиққан. Мен бу ëққа келиб қолганлигим учун “Сенинг ўғлинг чиққан экан. Сен ҳам чиққансан” деган гумон билан қамоққа ташланган.\nОзодлик: Неча йилга қамалган?\nМуҳаммаджон: Беш йилга.\nОзодлик: Ўша пайтда беш йилга қамалган бўлса¸ демак ҳозир тўрт йил бўлиб қолди.\nМуҳаммаджон: Энди дадам Андижон воқеаларидан кейин олти ой ўтиб қамалган.\nОзодлик: Бу воқеалар ҳақида сиз нима деб ўйлайсиз?\nМуҳаммаджон: У ерда ҳамма халқ ўзининг дардини айтиб чиққан ҳолат бўлган. Бу нарсани текширувчилар келиб текширсин. Ким ноҳақ бўлса¸ жазоланишини¸ адолат юзага чиқишини истайман.\nОзодлик: Ўзбекистон судичи?\n- Мен Ўзбекистон судига ишонмайман. Мустақил текширувчилар келиб текширишларини истайман мен¸ дейди Муҳаммаджон.\nЎз исмини айтишни истамаган андижонлик қочқинлардан бири яқинда Европадан бошпана топди. У Ўзбекистонда қолган қариндошлари хавфсизлигини ўйлаб исмини айтишни истамади.\n- Ўқ овозлари эшитилди. Биласизми¸ армия келди. Бизнинг уйларимизнинг олдиларига армия эмас¸ нацистлар келди. Уларнинг юзларига қора ниқоб ўралган эди. Улар “деразадан қарайдиган бўлсанг ҳам отаман” деди.\nҲаммани ўраб олиб соат 11-12 гача отди. Бир томондан ëмғир ëғаяпти. Мен вертолëтда отган бўлса керак деб ҳам ўйлайман. Чунки икки марта вертолëт келди.\nËшлар томоша қилгани чиқди. Улар кеч соат 11-12 ларгача отгани учун биз ҳеч ким қолмади деб ўйладик. Мен қиëмат бўлади деб ўйлаган эдим.\n100 тача ўликни қўйиб қўйган ва бошқа ҳамма ўликларни ташиган экан. Мен ҳали бир томонини айтаяпман. Улар ўликларни сой томонга¸ клиника томонга ҳам ташиган экан.\nОзодлик: Сиз ўликлар борлигини қаердан билдингиз?\n- Масалан¸ сиз мана бир уйда турибсиз. Битта уйдан кейин ўша машина кетаяпти. Ҳалиги КамАЗ секин¸ залворли тебраниб кетаяпти.\nТўғрисини айтсам¸ мен ўликлар ташилаëтган томонга чиқиб келганман. Ўша ерда бир-икки ўликни ëтқизиб қўйган экан. Ўликнинг тепасида хат ëзиб қўйган экан.\nЎша хатда “Мен ҳам яшамоқни истардим. Менинг ҳам оилам¸ болаларим бор эди” деб ëзиб¸ расмларини қорнига чиқариб қўйган экан. Лекин мен кимлигини билмайман.\nҚонларни ювиб кеткиза олмасдан устидан асфалт қилганларини кўрганман.\nОзодлик: Қайси томон отди?\n- Энди “Ëш болалар ҳам ўлибди. Ўликлар омборхонада турган экан” дейишди. Жуда ҳам даҳшатли ҳолатлар бўлди. Ўшанда “ҳукумат одамлари отди” дейишди.\nЯрадорларни вилоят касалхонасига олиб кетишибди. Лекин ярадорларнинг бирортаси уйига қайтмади. Биз гўрковларнинг ва умуман кўпчиликнинг сирли равишда йўқолиб қолаëтганини эшитдик.\nОзодлик: Одамларни сўроқ-савол қилганлиги ҳақида нима дейсиз.\n- Дейлик “Дамас” машинасида кетаëтган пайтда ҳам “ҳукумат одамларни отди” деб гаплашган одамларни олиб кетиб¸ сўроқ қилганини эшитдик. Шунинг учун уйда бўлсин¸ кўчада бўлсин одамлар шу воқеа тўғрисида гапиргани қўрқардилар. Жумладан мен ҳам¸ дейди ўз исмининг ошкор қилинишини истамаган андижонлик қочқин.\nУнинг айтишича, Андижон воқеасидан сўнг қочқинларнинг Ўзбекистонда қолган яқинларини сўроқ қилишлар тинмаган. Андижон воқеаларига боғлиқ одамларга босимлар кучайган. Бунинг натижасида қочқинларнинг янги тўлқини пайдо бўлган. Суҳбатдошимиз таҳқиромуз сўроқлар ва босимларга дош бера олмай, Андижондан кетишга аҳд қилганини айтади.\n- Яхшилик бўлса¸ тазйиқлар бўлмаса¸ кўп одам чиқиб кетмас эди¸ деб ўйлайман¸ дейди андижонлик қочқин.\nСуҳбатдошимиз ўзи кўрганлари асосида ҳалок бўлганлар сони ҳукумат айтган рақамдан кўп бўлган бўлиши мумкинлигини айтади.\nЎзбекистон ҳукумати Андижонда 187 киши ҳалок бўлганини, уларнинг аксари исломий жангарилар бўлганини айтиб келади.\n2005 йил кузида “Андижон ҳодисаларининг ташкилотчилари” устидан Тошкентда маҳкама бўлиб ўтди, Андижондаги ҳодисаларга алоқадор бошқа маҳкамалар ёпиқ тарзда ўтказилди. Ўзбекистон ҳукумати Ғарбнинг Андижон юзасидан мустақил текширув ўтказиш талабини рад этиб келади.


16 октябрь, 2017, 14:43\nОлий лиганинг 24-туридан ўрин олган “Шўртан” – “Бухоро” (2:3) учрашувидан сўнг ўтказилган матубот анжуманинг биринчи қисмида меҳмонлар бош мураббийи - Улуғбек Истамович иштирок этиб, учрашув ҳақида қуйидаги фикрларни билдириб ўтди.\n- Тўғрисини айтсам, бу учрашувдан олдин уч маротаба мағлубиятга учраб келган эдик. Оҳирги учрашувда эса ғалабани сўнгги 4 дақиқа ичида қўлдан чиқаргандик. психологик жиҳатдан тикланиш бироз оғир кечди. Аммо, бугун йигитлар тезкор голлар киритишди. Бу ўз ўрнида ўйинни осон давом эттиришимизга сабаб бўлди. Оҳир-оқибат биз учрашувни ғалаба билан якунлашга муяссар бўлдик. Фурсатдан фойдаланган ҳолда, бугунги учрашув учун шогирдларимга ва бизни қўллаб-қувватлаб турган мухлисларимизга ўз миннатдорчилигимни билдириб қоламан.\nУшбу учрашув олдидан таркиб борасида ёки бошқа муаммолар бормиди?\n- Йўқ, "Шўртан" билан ўйинга тайёргарлик жараёнида ҳеч қандай муаммоларга дуч келмадик. Барчаси, ўз ўрнида ўтди.\nШогирдларингиз барча кўрсатмаларингиз бажара олдими?\n- Албатта, биз "Шўртан" тўпни яхши назорат қила олишини ва қарши ҳужумларда ҳам пухта ҳаракат қилишини йигитлар билан муҳокама қилиб олгандик. Ўйлайманки, шогирдларим бугун уларга юклатилган вазифани бажаришди уддасидан чиқдилар.\n"Бухоро" жамоаси турнир жадвалида етакчи жамоалар билан совринли ўринлар учун кураш олиб бормоқда. Жамоангиз бу йилги мавсумда қандай мақсад ва вазифаларни кўзлаган?\n- Бизнинг асосий мақсадимиз бу ҳар бир учрашувда майдонга ғалаба учун тушиш. Мавсум якунида эса, очколарни санаб бундан қандай натижа чиққанлигидан ҳулоса чиқарамиз.\nУчрашувнинг иккинчи бўлимида деярли барча футболчиларингиз майдонда бирин-кетин қўпол қилиб гапирадиган бўлсак "думалаб" қолганди. Шогирдларингизнинг бундай ҳаракатлари ҳам кўрсатмаларингизга асосланганмиди?\n- Футбол, дейлик жуда жароҳат ва шикастларга бой спорт турларидан бири ҳисобланади. Футболчи шикастланиши ва унга тиббий ёрдам ўз вақтида кўрсатилиши, бу оддий, талаб қилинадиган ҳолат деб ўйлайман. Бугунги ўйинда эса бундай ҳолатларнинг кузатилиши шунчаки тасодиф бўлса керак.


Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф мажмуасида анжуман ташкил этилди – oliymahad.uz\nШу йилнинг муборак Рамазон ойида Муҳтарам юртбошимиз “Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф” мажмуасининг очилиш маросимида бу жойда уламолар, диний соха ходимларининг илмий суҳбатларини уюштириш, уларнинг малакасини ошириш ҳамда Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг илмий меросларини ўрганиб, кенг тарғиб қилиш юзасидан тавсиялар берган эдилар. Зеро, умрини дин хизмати, илм равнақи йўлида сарф этган буюк аллома раҳматуллоҳи алайҳ ўзлари ҳаётлик чоғларида илм аҳли, уламолар, шогирдлари билан кўплаб илмий суҳбатлар, анжуманлар ўтказар эдилар. Ана шу эзгу анъана яна давом эттирилмоқда. Эндиликда, шайх ҳазратлари номлари билан аталгувчи, мазкур мажмуанинг махсус конференц залида маҳаллий ва халқаро миқёсда илмий анжуманлар, мунаввар суҳбатлар, динимиз, халқимиз учун манфаатли тадбирлар ўтказилади.\nБирнчи анжуман айнан мазҳаблар мавзусида ўтказилиши бежиз эмас. Зеро Шайх ҳазратлари мусулмонларни доим буюк уламолар, улуғ мужтаҳид зотлар йўлини маҳкам тутишга, умматнинг бирлиги, тотувлигини таъминлашга, ихтилофларга барҳам беришга чақириб келганлар. Бу йўлда йирик асарлар таълиф этган эдилар.\nЧиндан ҳам бугун ана шу меросни ўрганиш, нафақат диёримиз, балки, минтақамизда кенг тарқалган Ҳанафий мазҳабида мустаҳкам бўлиб, ихтилоф ва фитналарнинг олдини олиш ҳар қачонгидан ҳам зарур бўлиб қолди. Бугун ҳар ердан турли воситалар орқали мусулмонларни чалғитиб, мазҳабларни инкор қилаётган, уламоларни рад этиб, Қуръон ва суннатдан ўзича мустақил ҳукм чиқариш даъвосини қилаётган саводи чала кимсалар ислом умматини адаштиряпти, тафриқа ва ихтилофларга сабаб бўляпти.\nШунингдек тадбирда ЎМИ раиси ўринбосари, шайх Абдулазиз Мансуров “Ислом динида мўтадиллик” мавзусида, ЎМИ Котибият бўлими мудири Муҳаммадайюб Хомидов “Имом Абу Ҳанифанинг ҳадис борасидаги ўрни” мавзусида маърузалари билан иштирок этдилар.\nУламолар мужтаҳид даражасига етмаган кишилар муайян мазҳабни ушлашлари лозим деб айтганлар. Доктор Ваҳба Зуҳайл: “Фиқҳий мазҳабларнинг ихтилоф ва фитналарга, қонли тўқнашувларга олиб келганини билмаймиз. Йирик тўқнашувлар ақидавий масалаларда бўлган”, деб айтган.\n954000cookie-checkШайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф мажмуасида анжуман ташкил этилдиno\nОлдингиБашкирияда мусулмон болалар учун ёзги оромгоҳ ӯз иш фаолиятини бошладиКейингиБола тарбиясидаги бизда тарқалган энг асосий хатолар…


Мероприятия 1 — UZMEDTEXPROM\nПОЙТАХТИМИЗДА “ИННОПРОМ 2021” КЎРГАЗМАСИ БЎЛИБ ЎТМОҚДА\nБугун пойтахтимиз Тошкентда “Иннопром. Йирик саноат ҳафталиги” ўз ишини бошлади. “Иннопром” халқаро саноат кўргазмаси дунё миқёсида 10 йиллик тажрибага эга бўлган Россиянинг энг йирик саноат кўргазмаси ҳисобланади. “Ўзэкспомарказ” миллий кўргазмалар марказида ўтаётган мазкур кўргазмада Ўзбекистон, Россия, Германия, Франция, Чехия каби ўнга яқин давлатлардан 300 дан зиёд йирик саноат компаниялари иштирок этмоқда. Кўргазмада тарнспорт ва энергетика машинасозлиги, саноат шаҳарлари учун технологиялар, тиббиёт асбоб-ускуналари ва фармацевтика, металлургия ва материаллар, пластмасса ва каучуклар намойиш этилмоқда.\nМамлакат тараққиётининг асосий омили бўлган саноатни ривожлантириш соҳасида давлатлараро ҳамкорликни йўлга қўйиш, истиқболдаги янги-янги имкониятларни аниқлаш мақсадида ўтказилаётган кўргазма иштирокчилари бу борада Ўзбекистонда амалга оширилаётган ишлар кўламидан ҳайратга тушиб, юртимизнинг имкониятлари нечоғли кенг эканлигини эътироф этишди.\nМазкур нуфузли кўргазмада Фармацевтика агентлиги директори, партиямиз фаоли Сардор Кариев ҳам иштирок этишяпти. Агентлик ҳамда уюшма томонидан юртимизда ишлаб чиқарилаётган фармацевтика маҳсулотлари, тиббиёт асбоб-ускуналар кўзгазма иштирокчилари эътиборига ҳавола қилинмоқда.\nЎзбекистон биз учун муҳим савдо ва иқтисодий ҳамкор бўлибгина қолмай, Россия компаниялар билан турли иқтисодий соҳаларда йирик лойиҳаларни ҳамкорликда амалга ошириб келаётган муҳим стратегик ҳамкоримиз ҳисобланади. Бу борадаги шерикчилик янада ривожлантрилади.\nЎзбекистонда ўтаётган йирик саноат ҳафталигида 300 та Россия компанияларининг иштирок этишининг ўзи, “Россияда ишлаб чикарилган” тамғаси – олий сифат ва очиқ ҳамда ўзаро манфаатли ҳамкорликка тайёр эканлигимизни яна бир бор исботлайди, – деди Россия Федерацияси Саноат ва савдо вазири Денис Мантуров.\nКўргазманинг биринчи куни жуда самарали, ишчанлик руҳида ўтди. Томонлар учун манфаатли бўлган кўплаб шартномалар имзоланди.\nКўргазма доирасида яна россиялик губернаторлар ҳамда ўзбекистонлик хокимлар иштирокида Россия-Ўзбекистон халқаро форуми ўтказилиши ҳам кўзда тутилмоқда.


Франциянинг машҳур кинокомпанияси Ўзбекистон ҳақида фильм тайёрлайди\nЎзбекистон Республикаси Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси раиси в.в.б. Абдулазиз Аққулов Францияга ташрифи доирасида “Bo Travel” кинокомпаниясининг тижорий алоқалар бўйича директори Дэниель Беншимол билан учрашди. Ўзбекистоннинг Франциядаги элчихонаси кўмагида ташкил этилган учрашув давомида Д.Беншимол Ўзбекистон ҳақида махсус телекўрсатув тайёрлаш ташаббусини билдирди.\n2005 йилда Францияда асос солинган “Bo Travel” продюсерлик компанияси телевизион репортажлар ва ҳужжатли фильмлар ишлаб чиқариш билан шуғулланади. Шу билан бирга, компания тарихий, илмий, ижтимоий ва туристик телелойиҳаларни яратишда ҳам иштирок этади. Францияда машҳур бўлган “Ажойиб сайр” (“Echappees Belles”) кўрсатуви ҳам “Bo Travel” маҳсулоти ҳисобланади.\nДэниель Беншимолнинг Абдулазиз Аққуловга маълум қилишича, айни дамда компания Франциянинг етакчи “France 5” телеканалининг шанба куни эфирга узатилувчи “Ажойиб сайр” телекўрсатувининг навбатдаги мавсумига тайёргарлик кўриш устида ишламоқда.\nБеншимол юртимизнинг франциялик сайёҳлар орасида тобора оммалашиб бораётган йўналишга айланаётганини инобатга олган ҳолда, телекўрсатувнинг навбатдаги мавсумини Ўзбекистонда тасвирга олиш айни муддао бўлишини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, телелойиҳанинг мақсадли дастури Франция ва умуман Европа жамиятини Ўзбекистоннинг бой маданияти, тарихий шаҳарлари ва машҳур обидалари ҳақида хабардор қилиш имконини беради.\nТаъкидлаш жоизки, “Ажойиб сайр”нинг Франциядаги телеаудиторияси ҳар бир эпизодда 2 миллион нафарни ташкил қилади. Кўрсатув томошабинлар томонидан энг кўп кўриладиган вақтда эфирга узатилиши режалаштирилмоқда.\nБундан ташқари, компания ўзининг ижтимоий тармоқлардаги саҳифалари орқали ҳам Ўзбекистон ҳақидаги фильм тарғиботини йўлга қўяди. “Echappees Belles” теледастури Facebook, Instagram ижтимоий тармоқлари ҳамда YouTube канали орқали 32,4 миллион марта томоша қилинган.\nТомонлар келишувига кўра, Ўзбекистон ҳақидаги фильм эфирга узатилишидан бир ҳафта илгари Парижнинг йирик кинотеатрларидан бирида маҳаллий туркомпаниялар ва ОАВ вакилларини жалб қилган ҳолда, фильм қаҳрамонлари иштирокида премьера ташкил этилади.\n292 Февраль 27 , 2021\n177 Февраль 27 , 2021\n611 Февраль 26 , 2021\n146 Февраль 25 , 2021\n432 Февраль 24 , 2021\nТашрифлар бугун: 3777


Ўтган ҳафта мобайнида содир бўлган ёнғинлар\n2017 йилнинг 22 ноябрь куни Хоразм вилояти Хива туманида яшовчи фуқаро А.Х.нинг уйида электр иситиш мосламасини ёқиб назоратсиз қолдирилиши натижасида ёнғин содир бўлиб, уйнинг 4 кв.м. майдонда ўрин кўрпаси ёниб зарарланган. Ёнғин ўчириш вақтида уй эгасининг тутундан димиққан холдаги жасади топилган.\n2017 йилнинг 22 ноябрь куни Тошкент вилояти Тошкент туманида жойлашган «Эхтиёж моллари» МЧЖга тегишли мебел ишлаб чиқариш цехида ёнғин содир бўлиб, цехнинг 190 кв. метр майдонда томи, ички қисми, жихозлари ва лак бўёқлари ёниб зарарланган. Тан жароҳати олганлар йўқ. Ёнғин ҳолати юзасидан терговга қадар текширув олиб борилмоқда. Ёнғин сабаби аниқланмоқда.\n2017 йилнинг 23 ноябрь куни Бухоро вилояти Бухоро туманида яшовчи фуқаро Ю.Я.нинг уйида электр иситиш мосламасини ёқиб назоратсиз қолдирилиши натижасида ёнғин содир бўлиб, уйнинг 20 кв.м. майдонда томи, шифт қисми ва уй жиҳозлари ёниб зарарланган. Ёнғин ўчириш вақтида уй эгасининг куйган холдаги жасади топилган.\n2017 йилнинг 23 ноябрь куни Жиззах шаҳрида яшовчи К.С.нинг уйида ёнғин содир бўлиб, уйнинг 90 кв.м. майдонда томи, шифт қисми ва уй жиҳозлари ҳамда ҳовлисилаги «Кобалт» ва «Матиз» русумли автомобиллари, шунингдек, ёнғин қўшнисининг уйига ўтишидан 5 кв.м. майдонда том қисми ёниб зарарланган. Тан жароҳати олганлар йўқ. Ёнғин ҳолати юзасидан терговга қадар текширув олиб борилмоқда. Ёнғин сабаби аниқланмоқда.\n2017 йилнинг 25 ноябрь куни Бухоро шаҳрида яшовчи фуқаро Л.А.нинг уйида электр симларнинг қисқа туташуви натижасида ёнғин содир бўлиб, уйнинг 98 кв.м. майдонда томи, шифт қисми ва уй жиҳозлари ёниб зарарланган. Тан жароҳати олганлар йўқ.\n2017 йилнинг 25 ноябрь куни Тошкент вилояти Зангиота туманида жойлашган «Умид Дилшод Гранд» МЧЖга тегишли қоғозни қайта ишлаш ва брусчатка ишлаб чиқариш цехида ёнғин содир бўлиб, цехнинг 190 кв. метр ҳамда ёнғин қўшни «Элит Глобал Пласт» МЧЖга тегишли пластмасса маҳсулотларини ишлаб чиқариш цехига ўтишидан 290 кв.метр майдонларда томи, шифт қисми ва жиҳозлари ёниб зарарланган. Тан жароҳати олганлар йўқ. Ёнғин ҳолати юзасидан терговга қадар текширув олиб борилмоқда. Ёнғин сабаби аниқланмоқда.\n01-12-2017 | 796


Тожикистонда Гуантанамо тутқунлари суд қилинмоқда\nТожикистон Олий судида АҚШнинг Кубадаги Гуантанамо қамоқхонасидан озод этилган тожикистонлик фуқаролар Муқид Воҳидов ҳамда Руҳиддин Шаропов устидан суд жараёни бошланди.\nУлар Ўзбекистон исломий ҳаракатига аъзолик ва Тожикистон давлат чегарасини ноқонуний кесиб ўтганликда айбланмоқда.\nОлий суд судяси Мусомир Ўроқовнинг сўзларига кўра, тергов чоғида М.Воҳидов ва Р.Шаропов 2001 йилда ЎИҲ етакчиларидан бири Жума Намангоний гуруҳи билан Афғонистонга ўтиб кетганини тан олган.\n“Жума Намангоний гуруҳининг бу икки ёлланма аскари қўшни Қирғизистон ҳуқуқ-тартибот органлари ходимларига қарши амалиётларда қатнашган. 2001 йилда эса Тожикистон давлат чегарасини ноқонуний кесиб Афғонистонга ўтган. У ердаги жангларда генерал Абдурашид Дўстим аскарлари томонидан қўлга олиниб, Америка ҳарбийларига топширилган. 2001 йил ноябрдан жорий йил мартгача М.Воҳидов ва Р.Шаропов Гуантанамо қамоқхонасида сақланган”, - деди Мусомир Ўроқов.\nАдвокат Саиджон Одинаев эса 1 мартда Тожикистон ихтиёрига топширилган М.Воҳидов ва Р.Шаропов устидан тергов фақат 27 апрель куни бошлангани, бу вақт давомида улар ҳибсда сақланганини таъкидлар экан: “Ваҳолангки, далиллар исботини топмаган тақдирда қўлга олинган шахс 3 кундан сўнг қўйиб юборилиши керак эди. Бироқ бу икки айбланувчи қарийб икки ой ноқонуний тарзда тутиб турилган”,- деди.\nАдвокат ўз ҳимоясидаги шахслар Гуантанамо базасида ҳам суд қарорисиз сақланганини ва Тожикистонда қўзғатилган жиноят ишида эса бу борада бирорта ашёвий далил мавжуд эмаслигини билдирди.\nСудланувчиларнинг яқинлари фарзандларининг Гуантанамода сақланаётгани ҳақида Халқаро қизил хоч ва қизил ярим ой жамияти орқали хабар топганини маълум қилмоқда.\n“2002 йилда Қизил хочдан хат олдим. Хатни ўғлим Муқид ёзган эди. У ўз хатида Афғонистон орқали Гуантанамо қамоқхонасига тушиб қолганини айтган. Муқид ҳар гал хатида Намангоний томонидан алданганини такрорлар эди. Бор гапни мен ўшандан сўнг билдим”, - дейди М.Воҳидовнинг отаси Валихон Воҳидов.\nОта ўғлининг қандай қилиб ЎИҲга аъзо бўлиб қолганидан хабарсиз экани, чунки у ўз яқинлари билан хайрлашаётиб Россияга ишлагани кетаётганини айтганини билдирди.\nСудя М.Ўроқовнинг билдиришича, агар бу икки судланувчининг айби исботланса, улар 12 йилдан 25 йилгача муддатга озодликдан маҳрум этилиши мумкин.


04:03 01 Декабр 2020\nFacebooke / Водители Ташкента\n17:08 20.01.2017 (Янгиланган 17:57 20.01.2017) Ҳавола олиш\nГидрометеорология маркази хабарига кўра, 21 январь куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёмғир ёғиб, кечқурун қорга айланиши мумкин\nТОШКЕНТ, 20 янв — Sputnik. Республика Гидрометеорология марказининг хабар беришича, 21 январь куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёмғир ёғиб, кечқурун қорга айланиши мумкин. Шарқдан эсаётган шамол ўз йўналишини ўзгартириб, ғарбдан секундига 5-10 метр тезликда эсади. Шамол тезлиги секундига 12-17 метргача кучайиши мумкин. Кечаси 0-2, кундузи 2-4 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах, Сирдарё ва Қашқадарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёғингарчилик бўлиб, туман тушиши мумкин. Ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда эсаётган шамол айрим жойларда секундига 15-20 метргача кучайиши мумкин. Кечаси 2 даража совуқ, 3 даража илиқ, кундузи 2-7 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёғингарчилик бўлиб, туман тушиши мумкин. Ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда эсаётган шамол айрим жойларда секундига 15-20 метргача кучайиши мумкин. Кечаси 2 даража совуқ, 3 даража илиқ, кундузи 2-7 даража илиқ бўлади.\nСурхондарё вилоятида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғиб, туман тушиши мумкин. Ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда эсаётган шамол айрим жойларда секундига 15-20 метргача кучайиши мумкин. Кечаси 0-5, кундузи 4-9 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Баъзи жойларда туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 5-10 даража совуқ, кундузи 2 даража совуқ, 3 даража илиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёғингарчилик бўлиб, туман тушиши мумкин. Қор кўчиши хавфи бор. Ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда эсаётган шамол айрим жойларда секундига 15-20 метргача кучайиши мумкин. Кечаси 3-8 даража совуқ, кундузи 3 даража совуқ, 2 даража илиқ бўлади.


14:00 / 26.12.2018 3597 pdf Ўқиш режими + -\nМуҳаммад мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳ таолонинг энг афзал пайғамбари бўлиш билан бирга, оддий инсон ҳам эдилар. У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳ таолонинг Ўз бандаларига юборган ер юзидаги энг охирги элчиси сифатида ўз пайғамбарлик бурчларини адо этаётган пайтларида оддий бандалар қатори умргузаронлик қилар ҳам эдилар.\nШунинг учун у зот соллаллоҳу алайҳи васалламдан содир бўлган нарсалар мазкур икки сифатларига оид бўлиши муқаррар. Аввал ҳам айтиб ўтганимиздек, муҳаддисларимиз у зот соллаллоҳу алайҳи васалламдан содир бўлган ҳар бир нарсани ривоят қилганлар. Пайғамбарликка оид нарсаларни алоҳида ривоят қилиб, бошқаларини ажратиб қолдирмаганлар. Ёки пайғамбарликка оидларини алоҳида, пайғамбарликка оид эмасларини алоҳида ривоят ҳам қилмаганлар. Шунинг учун ҳам муҳаққиқ уламоларимиз юқорида танишиб ўтганимиз каби қоида ва қонунлар ила бу масалани кўпчиликка баён қилиб беришга ҳаракат этганлар. Чунки Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламдан Аллоҳ таолонинг Пайғамбари сифатида содир бўлган гап, сўз, иш, амалларга барча Ислом уммати, ҳар бир мусулмон эргашмоғи лозиму лобуддир.\nУ зот ўзларининг пайғамбарлик сифатлари ила содир этган ўша сўз, иш, амаллари билан Аллоҳ таолонинг дини бўлмиш Ислом аҳкомларини халойиққа етказганлар. Бу аҳкомларга амал қилиш Аллоҳнинг амридир. Пайғамбармиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан оддий башарлик сифатлари ила содир бўлган фазилат ва амалларга эргашган одам савоб олади. Лекин бу эргашиш мажбурий эмас. Ундоқ ишларни қилмаган мусулмон гуноҳкор ҳам ҳисобланмайди. Бунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан содир бўлган баъзи бир гап, амал ёки тақрирларни мутлақо камситиш йўқ. Балки, аксинча, улуғлаш, ҳар бир нарсани ўз жойига қўйиш бор. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан содир бўлган ҳар бир нарса биз учун азиз. Лекин у зот соллаллоҳу алайҳи васалламдан содир бўлган нарсаларнинг қай бири Аллоҳ динининг талабию, қай бири ундоқ эмаслигини билиб, ўшандан келиб чиқиб, иш юритиш ҳам матлубдир. Шунинг учун ҳам уламоларимиз бу масалага алоҳида эътибор берганлар. Саҳобаи киромлардан ҳазрати Абдуллоҳ ибн Умардан бошқаси Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан оддий инсонлик сифатларидан келиб чиқиб содир этилган ҳар бир нарсага қаттиқ амал қилишга тиришмаганлар. Фақат Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳугина Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан содир бўлган ҳар бир нарсани худди у зотнинг ўзларидек адо этишга ҳаракат қилганлар. Бошқа саҳобалар эса одамлар бу нарсаларнинг ҳаммаси Аллоҳ таолонинг дини ҳукмлари экан, деган тушунчага бориб қолмасинлар, деб, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан оддий инсонлик сифатлари ила содир бўлган нарсаларни ушлашда жонбозлик кўрсатмаганлар.\nМисол учун, ҳаммалари Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам кийган кийимларга ўхшаш айни кийимларни киймаганлар. Агар шундай бўлганда, Ислом уммати бир хил кийимда юрган бўлар эди. Шунингдек, ҳамма фақат Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга ўхшаб қадам ташлашга, таом танлашга ёки ҳажга борганда у зотнинг қадамлари теккан жойдангина юришга ҳаракат этмаганлар. Зотан, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзлари ҳам бунга амр этмаганлар.\n08:26 / 27.12.2018 1215\n08:27 / 29.12.2018 1090\n2977 16:52 / 08.04.2016\n2194 17:05 / 15.05.2019\n5295 11:28 / 03.01.2018


ИнтерФУТБОЛ :: Можаро: Бир шартнома тарихи\nМожаро: Бир шартнома тарихи\nБенжамин Ашампонг - ганалик ҳужумчи, бутун фаолиятини Африка клубларида ўтказган, бир сафар терма жамоага ҳам чақирилган. Transfermarkt уни 250 минг еврога баҳоламоқда. Яқинда ушбу футболчи ВВСга совринлари сони бўйича Мисрнинг иккинчи клуби - «Замалек» уни бир миллион долларга чув туширгани ҳақида гапирди.\nАшампонг эҳромлар юртига 2017 йили кўчиб ўтган, аммо клубининг асосий таркибидаги жойини сақлаб қолишни уддалай олмади. Қолаверса, клубнинг маошларни вақтида тўламаслиги ҳам унга ёқмади. Шу боис, ижара асосида «Замалек» билан дўстона алоқаларни йўлга қўйган «Петроджет» жамоасига ўтди. Бенжаминнинг айтишича, фақат кейинги ярим йиллик маош қайд этилган шартнома тузган.\nАммо маълум бўлишича, Ашампонг «Замалек» билан тузилган тўрт йиллик битим ва қолиб кетган маошидан воз кечиши учун келишув имзолаган. Клуб шу тариқа Бенжаминга 1,1 млн. доллар тўламасликнинг юридик чорасини қўллаган. Қаҳрамонимиз ижара муддати тугаганидан кейин текинга ўйнашини билгани ҳолда «Замалек»ка қайтди. Ёшлар жамоаси машғулотларида қатнашди, уч ой маош олмагач, клубни ўзи тарк этди. ФИФА қоидаларида агар клуб уч ой маош тўламаса, эркин агентга айланиш белгиланган.\nАшампонг ўша заҳоти судга мурожаат этди. CAS Арбитраж суди футболчининг шикоятини ўринли деб топиб, шартномалар бўйича фирибгарлик қилинганини белгилади ва «Замалек»дан барча пулларни, қўшимчасига, суд харажатларини тўлашни талаб қилди. Миср клуби икки хил далил кўрсатди: агент билан келишув ва футболчининг шикоятлардан воз кечиши. Аммо суд уларни қонуний кучга эга эмас деб ҳисоблади.\n«Замалек» бошқа бир ҳужжат - футболчининг агенти Нодир ал Сайид билан тузилган келишув орқали айбловдан қутулишга интилди. Гўёки, у ва Ашампонг клубдан 250 минг доллар олишга рози бўлишган. Бироқ Бенжаминнинг айтишича, бу ҳужжат қалбакилаштирилган ва у эндиликда ал Сайиднинг мижози ҳисобланмайди. Футболчи ҳатто ўша 250 мингни ҳам кўрмаганини қўшимча қилган. Агент эса 2016 йилдан буён Ашампонгнинг иши билан шуғуллангани, у имзолаган барча ҳужжатлар ҳақиқий эканлигини таъкидламоқда.\nШартноманинг 11 ойи мобайнида Бенжамин «Замалек»дан 111 минг доллар олган. Мазкур воқеа-дан сўнг Қатар клубларидан бирига трансфери тасдиқланиши учун «Замалек»га шикояти йўқлиги ҳақида келишув имзолади (бу мисрликларнинг яна бир далилидир). Аммо CAS ушбу ҳужжатни қонуний кучга эга эмас, чунки у «танг вазият»да тузилган деб ҳисоблади.\n- Биз билан худди ҳайвонлардек муносабатда бўлишаётгани нотўғри. Мен ва бошқа йигитлар бундай ҳолатларга қарши курашишимиз керак. Оиламни боқиш мақсадида бу ерда иш бошлагандим, - дейди Ашампонг.\nCAS «Замалек»ни футболчини қўрқитганликда, унинг олдидаги мажбуриятларни бажармаган ҳолда, шартномани бекор қилишни истаганликда айбламоқда. Суд клуб барибир Ашампонг-га 1,1 млн. долларни тўлаши кераклигини таъкидламоқда. «Замалек» эса ўзини ғалати тутяпти. Масалан, унинг вакиллари суд ишини кўриб чиқиш жараёнида қатнашишмаган, чунки «клубнинг электрон почтаси билан шуғулланувчи шахс кетган».\nФИФА мазкур ишни кўриб чиқмоқда. «Замалек»ка трансфер тақиқи қўйилиб, маълум очколардан маҳрум қилиниши мумкин.