Наждлик олимдўстларимизга самимий насиҳатлар 1-қисм\nМуаллиф: Шайх Юсуф ибн Саййид Ҳошим ар-Рифоий\nМуқаддима муаллифи: Шайх Рамазон Ал-Бутий\nУнинг неъматлари ила барча яхшиликлар содир бўлувчи Аллоҳ таолога ҳамдлар бўлсин ва Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга, у кишининг оилалари ва саҳобаларига саловату саломлар бўлсин.\nСаййид Юсуф ар-Рифоий Қувайтнинг энг таниқли фозил уламоларидан биридир. У билан танишганимдан бери мен унинг Ислом йўлидаги илмий фаоллиги, ҳақ йўлга чақириши, инсоният ва жамият учун қайғуриши ҳамда хайрли амалларига гувоҳ бўлдим.\nУ яхшиликка чақирувчи ва ёмонликдан огоҳлантирувчи сифатида барча мавжуд имкониятлардан фойдаланади. Ўз илмий фаолиятида Аллоҳга бўлган муҳаббатга ва Унинг бандаларига бўлган меҳр-шафқатга таянувчи, барча исломий гуруҳлар ва жамоатлар билан биродарлик ришталарини боғлаш асосида ўзаро муносабатларни ўрнатувчи ва биродарлик руҳини мустаҳкамлаш учун ўзининг самимий насиҳатлари орқали, Аллоҳ таолонинг: “Биродарларингизнинг ўрталарини ислоҳ қилинг” деган сўзлари ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг “Дин насиҳатдир” деган сўзларини шиор қилиб олгандир.\nБулар, Аллоҳ Таолонинг бандалари ичидаги содиқ инсонларнинг сиймосидир.Улар шундай инсонларки, Унинг амрларини фақат софдиллик ва ихлос асосида бажарадилар. Бундай пок инсонларни уларнинг сиймоларидан билиб олишимиз мумкин ва биз асоссиз равишда ҳеч нарсани таъкидламаймиз.\nМен ушбу рисолани ўқиб чиқдим. Менинг эътиборимни унинг чиройли ва жозибали номи ўзига жалб қилдики, у Аллоҳнинг розилиги йўлида хизмат қилишда чин ихлос ва ўзаро биродарлик ҳиссини ўзида мужассам қилгандир:\n“Наждлик олим дўстларимизга самимий насиҳатлар”.\nАгар мен ушбу номда, унинг ичидагиларга тескари нарсаларни кўрганимда, ўзимнинг қимматли вақтимни кетказиб, уни ўқиб ўтирмасдан, ундан юз ўгирган бўлардим. Лекин, мен уни ўқиб чиққанимда, унинг мазмуни ўз номига жуда ҳам мос эканлигини кўрдим.\nУшбу сўзлар, сокинлик билан айтилган, ўзига жалб қилувчи насиҳатлар бўлиб, Аллоҳнинг динини астойдил ҳимоя қилувчи, диндош биродарларига холис меҳрибонлик туйғуси билан йўғрилган ва уларни Аллоҳнинг йўлида собитқадам бўлишларига чақириқни ўзида мужассам қилган эди.\nСаййид Юсуф ар-Рифоий томонидан ўз биродарларига қилган насиҳатларини ўзимнинг билимларимдан келиб чиққан ҳолда бошидан охиригача таҳлил қилдим ва келтирилган масалаларни шариат мезони ва далиллари билан солиштириб, унинг торозусида тортиб кўрдим. У ўз насиҳатлари ва огоҳлантиришларида ҳақиқат йўлида эканлигига амин бўлдим. Ушбу насиҳатлар орқали, қандай мавқега эга эканликларидан ва қаерда жойлашганларидан қатъий назар, Қуръон ва Суннатга амал қилувчи, салафи солиҳлар изидан юрувчи барча мусулмон уламоларининг фикрларини баён қилгандир.\nБундан аввалги асрларда, ҳозирда ушбу мамлакат (яъни Нажд) олимлари ва масъулларининг қилаётган ишлари дарғазаб қилганчалик даражада Ислом умматини ғазаблантирган нарсани билмайман. Жумладан, Макка ва Мадина ҳамда уларнинг атрофидаги жойларда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг шахсий ҳаётлари ва набувватлари билан боғлиқ осори атиқаларни (тарихий обидаларни) йўқ қилиниши ва шунга ўхшаш салафи солиҳларимиз йўлларига хилоф бўлган, шариатга хилоф бўлган ишларини келтиришимиз мумкин.\nБундан ташқари, мусулмонларни Мадинаи мунавварадаги Бақеъ қабристонини зиёрат қилишдан тўсиш, у ерда одамларни дафн қилишнитақиқлаш, Ислом умматининг аксари қисмини ташкил қилувчи Имом Ашъарий ва Имом Мотуридийнинг издошларини кофир деб эълон қилишларини кўрсатишимиз мумкин. Ваҳоланки ашъарий ва мотуридийларни салафи солиҳларнинг йўлида эканлиги ва уларнинг ҳақиқий издошлари эканлигига Ислом уммати ижмо қилгандир.\nБундан ҳам ортиқ нолойиқ бўлгани - бу ишларни амалга ошираётган биродарлар виждонлари ҳеч ҳам қийналмай, жимгина ушбу ножўя амалларни қилишда давом этмоқдалар.\nИслом олимларининг барчалари таъкидлайдиган Ислом шариатининг қоидаларига кўра, авваламбор ушбу биродарлар ўзлари ҳақиқат деб ҳисоблаётган ишлар ҳақида, мисол учун, Пайғамбарлик билан боғлиқ нарсаларни, осори-атиқаларни беҳурмат қилиб камситиш, ушбу нарсаларни гўёки улар аввал бўлмаганидек йўқ қилиб ташлаганларининг сабабини тушунтирувчи очиқ далилларни келтирган ҳолда, тегишли маълумотларни тарқатишлари лозим эди. Бу ҳақидаги ўз ниятларини барчага етказишлари керак эди ва шундан сўнггина, агарда шариат ҳукми шу экан, деган хулосага келинган-да, шунга асосланган ҳолда ўзлари хоҳлаётган ишни амалга оширишлари мумкин бўларди.\nМен ҳам, Ғарб ва Шарқдаги барча мусулмонларнинг кўз ўнгида, уларнинг илмлари ва эътиқодини менсимасдан, ҳеч қандай илмий далил-ҳужжат келтирмаган ҳолда, Макка ва Мадинада содир қилинаётган ишлар сабабли даҳшат чулғаб олган миллионлаб мусулмонлардан бириман.\nБу ишлардан ҳайрон бўлган ҳолда, ўзимнинг илмларим ҳақида шубҳаланиб, гумонли нарсалар гўё тўғридек туюлиб, мен балки ниманидир билмаётгандирман, деб ўйлай бошладим. Бу гумонларим мусулмон биродарларимга нисбатан ўз мажбуриятларимни бажариш ниятида, яъни улар ҳақида ва айниқса уларнинг олимлари ҳақида имкон қадар яхши фикрда бўлиш истагидан келиб чиққан эди.\nМен салафи солиҳларнинг ҳаёт тарзлари ҳақида, саҳобаларнинг давридан бошлаб ва кейинги асрларни синчиклаб таҳлил қилишни бошладим. Улар томонидан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг шахсиятлари ва Пайғамбарликлари билан боғлиқ меросларга муносабатларини яна қайтадан ўрганиб чиқдим. Мен уларнинг барчаларини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан боғлиқ бўлган осори атиқалардан табаррук олиш ҳақида ўзаро ҳамфикр эканликларидан бошқа нарсани топмадим. Балки, саҳобаларни ушбу ишда бир-бирлари билан мусобақа қилганларини кўрдим.\nШубҳасиз, Наждлик шайхлар ҳам биз билган барча нарсаларни биладилар, яъни Бухорий, Муслим ва бошқа муҳаддисларнинг саҳиҳ китобларида келтирилган саҳиҳ ҳадисларда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг терлари, сочлари, у зот таҳорат қилган сувлари, тупуклари, фойдаланган идишлари, у зот намоз ўқиган, ўтирган жойлари ёки нутқ сўзлаган ўринлари билан саҳобалар табаррук олганликларини яхши биладилар.\nИсломнинг дастлабки уч асрларида, салафи солиҳлар томонидан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни эслатувчи барча нарсалардан табаррук олишларига гувоҳ бўлгани - у зот туғилган уй, Хадича розияллоҳу анҳо онамизнинг уйлари, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Мадинаи мунавварага ҳижратларининг дастлабки даврида яшаган Абу Аюб Ансорийнинг уйи, “Арис” ва “Зу туво” қудуқлари, Арқамнинг уйи ва бошқаларни улар ҳам худди биз сингари яхши билишликларига шубҳа қилмаймиз. Салафи солиҳлардан кейин яшаган авлодлар ҳам мазкур меросни кўз қорачиғидай асраб, уларни яхши муҳофаза қилиб, ушбу масалаларда ижмога (барчанинг бирдек якдиллигига) ишончли гувоҳ бўлганлар.\nБугунги кунда эса, Ислом оламига тўсатдан бир бидъат ёпирилиб келиб, Наждлик олим биродарларимиз томонидан салафи солиҳлар ва бугунги кунга қадар уларга эргашиб келган издошларининг ижмолари бутунлай йўқ қилинмоқда. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам туғилган уйлари бузиб ташланиб, унинг ўрни мол бозорига айлантирилди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Мадинада меҳмонларни кутган уйлари эса ҳожатхонага айлантирилди. Бу бузғунчи қўллар, авлоддан авлодга ўтган ҳолда авайлаб асраб келинаётган Пайғамбарлик изларини ҳам аяб ўтирмади.\nЭнг ажабланарлиси шуки, барча Ислом олами томонидан мазкур ишларни қораланиши, мўмин-мусулмонлар ғалаёнининг кўламини ҳамда салафи солиҳларнинг ижмоси ва эътиқодини йўқ қилувчи бу бидъатларига муносабатни Наждлик шайхлар кўриб турибдилар, лекин мусулмонларга ўзларининг қилмишларини оқловчи ва уларнинг фикрларини тушунтириб берувчи бирорта сўз билан мурожаат қилмаяптилар.\nЮқоридагилардан келиб чиқадики, уларнинг фикрича, бошқа барча Ислом уламолари ҳеч нарсани билмайдиган жоҳиллар ва хатокорлар бўлса керак. Ундай бўлса, Наждлик олимлар улар билмаган нарсалари ҳақида тушунтириш бериб мурожаат қилишлари лозим эди. Бошқалар ўз хатоларини тушуниб олишлари ва Наждлик олимлар бошқа Ислом аҳлидан фарқли ўлароқ, улардан ўзиб кетиб, ўзлари тушуниб етган ҳақиқатни бошқаларга ҳам англатишлари керак эди. Бу билан эса, улардан аввал мусулмон уммати тушуниб етмаган тўғри йўлга бошқаларни ҳидоят қилганликлари учун ажр-савобларга эришган бўлардилар.\nУшбу муносабат билан, бошланиб лекин якунига етмаган бир воқеани сўзлаб берсам мақсадга мувофиқ бўлади деб ўйлайман. Мен ва менинг ҳурматли биродарим, устоз, доктор Абдуллоҳ бин Абдул-Муҳсин ат-Туркий билан араб давлатларидан бирида уюштирилган учрашувда кўришганимизда, ҳозирда Нажд ерларида аввал салафи солиҳларимиз билмаган Янги Исломнинг пайдо бўлишига олиб келган изтиробли ҳолат ҳақида бир-биримизга шикоят қилдик. Ушбу вазият нафақат Ислом оламида, балки Европа ва Америкада ҳам ихтилофлар, бахслар ва адоватнинг вужудга келишига сабаб бўлди.\nДоктор Абдуллоҳ мендан: “Ҳақиқатдан ҳам бу қайғули ҳолатдир. Буни қандай қилиб ҳал қилиш мумкин?”, деб сўради. Мен бунга жавобан, Наждлик биродарлар биланмуҳокама ва илмий мунозара қилиш қоидаларига риоя қилинган ҳолда уюштириладиган суҳбатлар орқали ушбу ҳолатнинг ечимини топиш мумкинлигини ҳамда шахсий мақсадларни бир четга суриб қўйиб, унга ихлос асосида ёндошилса, шундагина илм – ҳақиқат йўлига ҳидоят қилади, ҳақиқат эса якдилликка олиб келади, деб айтдим.\nШу сабабли, биз Саудия Арабистонида илмий анжуман уюштириш ва унга чуқур билимга эга, динда ихлосли бўлган ва Ислом умматини бирлаштириш истагида жонкуяр бўлган Саудиялик ўнта олимни таклиф қилиш ҳамда худди шундай тавсифга эга бўлган яна ўнта олимни бошқа араб давлатларидан таклиф қилишга келишдик.\nШунингдек, муҳокама қилинадиган саволлар рўйхатига салафи солиҳлар даврида бўлмаган, кейинчалик пайдо бўлган янги масалаларни ҳам киритишга келишиб олдик. Агар ушбу масалалар тўғрисидаги суҳбатни ҳамма эътироф этадиган илмий қоидаларга мувофиқ равишда олиб борилса, унда ҳақиқат юзага чиқиши ҳамда ҳақни беркитиб турган ва нотўғри фикрларга сабаб бўлаётган пуч ғоялар фош қилинишига умид қилса бўлади. Нотўғри фикрлаш эса, ҳаттоки диндан чиқиш ва кўплаб адашувларгаолиб боради.\nМен турли араб мамлакатларида, жумладан Сурияда яшовчи ўнта олимнинг исмини тақдим қилишни ўз зиммамга олдим, ўз навбатида у ҳам Саудия Арабистонидаги ўнта олимнинг исмини тақдим қилишни ваъда қилди. Исмлар аниқлаштирилгандан сўнг, биз учрашув вақтини тайин қилишимиз керак эди. Мана шунга келишиб, биз у билан хайрлашдик.\nМен ўз мажбуриятимни бажариб, мукаммал илмларга эга, динда ихлосли бўлган ва мусулмонларни бирлаштириш истагида ғайратли бўлган ўнта олимнинг исмини тақдим қилдим. Мен бошқа тараф ҳам ўнта олимнинг исмини тақдим қилишини ҳамда анжуман ўтказиладиган жой ва вақтни белгиланишини кутмоқдаман. Бугунги кунга қадар мен буни кутмоқдаман, ваҳоланки бу келишувдан кейин кўп йиллар ўтиб кетди.\nМен биламанки, менинг содиқ дўстим ўз зиммасига олган нарсани амалга оширган ва қўлидан келган ишни қилган... У келишилган шартларга жавоб берувчи олимларни топиш ва йиғиш бўйича барча ишларни қилган. Лекин Саудия Арабистонидаги олимлар, ўз одатларига кўра, ўз ораларида мазкур масалаларни ҳаётга татбиқ этиш ҳақида қанчалик завқ-шавқ билан муҳокама қилсалар, худди шундай тарзда, бошқалар билан юзма-юз учрашувлардан ва ушбу масалаларни очиқ мунозара қилишдан шунчалик завқ-шавқ билан қочадилар.\nЮқорида айтилганларни инобатга олиб, қуйидаги саволни қўйишимиз лозим. Улар шариатда маъруф, яъни яхшилик деб топилган нарсаларни тасдиқлашда ва мункарларни тақиқлашда Аллоҳ учун шунчалик ҳаракат қилмоқдаларми? Агарда, биз диндош биродарлар, шариатда маъруф бўлган нарсалар ҳақида бир биримизга ёрдам берган ҳолда, буни тушунтирмасак ва бошқаларга етказмасак, уни яхшилик эканлигини бошқалар қандай биладилар?! Мусулмоннинг амалларидаги мункарлар ҳақида, бир-биримизга ёрдам бериб огоҳлантирмасак, уни тушунишга ва уни тақиқлашда ҳамкорлик қилмасак, уни қандай қилиб тақиқлай оламиз?!\nСаййид Юсуф ар-Рифоий ўзининг рисоласида кўрсатган, сони эллик еттитага етган ажабланарли ишларни амалга ошириб, Наждлик олим биродарларимиз бошқалардан ажраб чиқишлари тўғри бўладими? Мен ушбу масалаларни ўрганиб чиқдим ва Аллоҳнинг динида уларнинг бу ишларига рухсат берувчи нарсани топа олмадим. Улар бидъат қилиб чиқариб олган ишларининг оқибатида, улар барча мусулмон уламоларидан ажраб чиқишлари, Ислом уламолари билан маслаҳатлашмасдан, бир-бирларига ёрдам бермасдан қилаётган ишларини исломий амаллар деб баҳолаш мумкинми?!\nИслом ҳар доим, бундан олдин ва ҳозир ҳам, барча ҳолатлар ва ишларда мусулмонларнинг бир-бирларига суянишлари ва ўзаро ёрдам беришларига таянгандир. Мен барчани ушбу тўхтамга келишига умид қилишдан чарчамайман, чунки бунга йўл очиқдир. Бундан кейин ҳам, мен фақат яхшиликдан умидвор бўлувчилардан бўламан.\nБиродарим, Саййид Юсуф ар-Рифоийга, унинг сермазмун, латиф услубдаги гўзал рисоласи учун миннатдорчилик билдираман ва азиз дўстларимиз орасида уни яхши қабул қилиб олувчилар бўлишидан умидворман. Шунингдек, улар ўз қалбида Аллоҳ учун ихлосли бўлишлари ҳамда Аллоҳнинг ҳурматини ва Ислом қардошлигини ҳимоя қилишда астойдил ҳаракат қилувчилар бўлишларидан умид қиламан. Шунингдек, ушбу рисола уларга, инсон жисмига ақл неъмати киргунигача ҳамда қалбни муҳаббат ва салобат эгалламагунига қадар исломий мукаммалликка етишиш мумкин эмаслигини ёдга солади деб умид қилиб қоламан.\nЭй Наждлик олимлар! Агарда сизлар ўз қалбингизда Аллоҳга ва унинг Расули соллаллоҳу алайҳи ва салламга нисбатан муҳаббатни жонлантиришга ҳаракат қилганингизда, агар Аллоҳ таолони муттасил зикр қилиш орқали ушбу муҳаббатни юксалтиришга уринсангиз ва агар ушбу муҳаббат қалбингизда бор деб ҳисобласангиз, ушбу муҳаббат сизни Аллоҳга етаклаб келиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва у зотнинг саҳобаларининг мерослари бўлмиш осори атиқаларни бузиб йўқ қилиш эмас, аксинча уларни авайлаб сақлашга олиб борган бўларди.\nШунда сизлар салафи солиҳлар розияллоҳу анҳумнинг изларидан эргашувчилар бўлардинглар ва қуйидаги сўзларни айтишни бас қилардинглар. Сиз уларни, насиҳат қилаяпмиз, деб ўйлаб айтасизлар, ваҳоланки улар ботил сўзлардир. Сиз буни Аллоҳнинг ҳузурида енгил нарса деб ҳисоблайсиз, ваҳоланки у гуноҳи азимдир!\nСизлар, Ҳажга келган ҳожиларга турли жойларда қайта-қайта таъкидлаб: “Сиз ўзингизни Расулуллоҳга ўта қаттиқ муҳаббат қилишдан асранглар!”, дейсизлар.\nАхир, сизлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни ўзлари айтганларидек: “Сизлар мени насронийлар Марямнинг ўғлини улуғлагандек улуғламанглар”, десанглар, бу мақбул сўз ва қимматли насиҳат бўлар эди-ку.\nҚачонки, сен муҳаббат қўйган инсон Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бўлсалар, қалбни ўз маҳбубига боғланишига сабаб бўлувчи, маҳбубига яқин бўлишлик хурсанд қилувчи, ундан йироқ бўлиш ғамгин қилувчи муҳаббат – чегарадан чиқувчи ғулув бўлиши мумкин эмас! Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга бўлган бундай муҳаббат, Аллоҳ таолога яқинликнинг белгисидир. Биз биламизки, Аллоҳга бўлган муҳаббат – бу Унинг тавҳиди талаб қилган шартдир.\nАгарда, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни севувчи инсон, ҳаттоки Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга бўлган муҳаббат чегарасидан чиқса ҳам, у ҳеч ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни ўзлари айтган муҳаббат даражасига етолмайди. Имом Бухорий ва Муслим ривоят қилган ҳадисда, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам:\n«Сиздан бирортангиз, токи мен унга молидан, фарзандидан ва барча инсонлардан маҳбуброқ бўлмагунимча мўмин бўла олмайди», деганлар.\nИмом Бухорий ривоят қилган бошқа бир ҳадисда эса, агар у зотни ўз нафсидан ҳам кўпроқ яхши кўрмагунча иймон комил бўлмаслиги айтилган.\nҲатто, мана шу муҳаббат билан юрагингиз жўш урса ҳам, лекин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг даражаларига муносиб равишда бўлган муҳаббатнинг чегарасига яқинлашолмайсиз. Шундан сўнггина, Набувват билан боғлиқ барча нарсалардан жирканишингиз ва уларни йўқ қилиш бўйича қабиҳ ҳаракатларингизни ташлаб, жисмларингизга жон кириб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан боғлиқ бўлган барча нарсаларни кўра олиш ва уларга эҳтиром кўрсатишини бошлашингиз мумкин бўларди, агар албатта, улардан яна ниманидир соғ қолдирган бўлсангиз.\nМен Аллоҳ таолодан бизни Наждлик биродарларимиз билан Қуръон ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг сийратлари ва суннатлари далолат қилувчи ҳақ йўлда бирлаштиришни, салафи солиҳларнинг изларидан боришимизни, бизга юксак ақл-фаросат насиб этиб ҳақиқий исломий бирликда жамланмоқлиқни, Аллоҳ таолога ва унинг Пайғамбари соллаллоҳу алайҳи ва салламга битмас-туганмас муҳаббатга эриштирмоқлигини сўрайман.\nШайх Муҳаммад Саид Рамазон Ал-Бутий


Қирғизистонда лотин ёзувига ўтиш таклиф қилинди\n23:55 / 13.04.2017\nҚирғизистон парламенти депутати Канибек Иманалиев Қозоғистондан ўрнак олиб, кириллча ёзувга асосланган қирғиз алифбосини лотин ёзувига асосланган алифбога ўтказишни таклиф қилди.\nҚозоғистон президенти Нурсултон Назарбоев 12 апрелда ҳукуматга йил охиригача миллий алифбони лотин алифбосига ўтказишни тайёрлашни топширди. Ушбу жараённи 2025 йилгача якунлаш режалаштирилган. Бу вақтгача барча ишчи ҳужжатлар, даврий нашр ва китоблар лотин ёзувида чиқиши керак.\n"Туркманистон, Ўзбекистон ва энди Қозоғистон лотинчага ўтмоқда. Мен ҳозир бизда бунинг учун пуллар йўқлигини биламан, бироқ маълум вақтдан кейин, 2030-2040 йилларгача буни амалга ошириш керак", деб айтган Иманалиев.\nУнинг фикрича, Қирғизистон ҳозирданоқ лотин алифбосидан мутахассисларни тайёрлаши зарур. Унинг фикрича, бу алифбони қўллаш "замон талаби ва технологияларни ривожлаништириш" ҳисобланади. Бундан ташқари, кириллчадан воз кечиш қирғизларнинг миллий ўхшашлигини сақлаб қолишга ёрдам беради.\nҚирғизистонда 20-аср бошида лотин алифбоси ишлатилган, 1940 йилдан эса тўлиқ кирилл алифбосига ўтилган.\nҚирғизистон лотинча ёзув


Электр тармоғи корхоналари тармоқдан огоҳлантириб ўчириши керакми?\n12:56 / 29.07.2017\nСАВОЛ: Электр энергиясидан қарздорлик мавжуд бўлганда тармоқдан огоҳлантириб ўчириладими ёки огоҳлантирмасдан ўчириш мумкинми?\nЖАВОБ: «Электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари»га кўра, маиший истеъмолчи электр таъминот корхонасига истеъмол қилинган электр энергияси тўловини ҳар ойнинг 10 санасига қадар амалга ошириб бориши керак. Агарда маиший истеъмолчининг қарздорлиги мавжуд бўлган тақдирда ЭТК томонидан огоҳлантирилмай тармоқдан ўчирилади.\nСАВОЛ: Маиший истеъмолчиларнинг электр ҳисоблагичлари қай тартибда ва қандай муддатда қиёсловдан ўтказилади?\nЖАВОБ: Маиший истеъмолчиларнинг электр ҳисоблагичларини қиёсловдан ўтказиш Адлия вазирлигида 2015 йил 1 декабрда 2736-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган «Маиший истеъмолчиларнинг электр энергиясини ҳисобга олиш приборларини қиёслашдан ўтказиш тартиби тўғрисида»ги низомга асосан амалга оширилади. Низомнинг 4-бандига кўра, ҳисобга олиш приборларининг қиёслашлараро интервал муддати тўрт йилни ташкил қилади.\nСаволларга «Ўзбекэнерго» Бош юрисконсульти Жасурбек НАМОЗОВ жавоб берди.\n«Ўзбекэнерго» нима сабабдан электр энергияси нархи оширилаётганини изоҳлади\n18:30 / 30.03.2018\n07:40 / 25.03.2018\n16:10 / 15.03.2018


Президентимиз Шавкат Мирзиёев жорий йилнинг март ойида Бухоро вилоятига ташрифи давомида Бухоро — Мискин темир йўли қурилишининг бориши билан танишиб, бир қатор таклиф ва тавсияларини берган эди. Ўтган қисқа муддатда бу манзилда улкан бунёдкорлик ишлари бажарилди. Мустақиллигимизнинг 26 йиллиги байрами куни мазкур иншоот қурилишининг биринчи босқичи якунига етказилди.\nДастлаб эътиборингизни қуйидаги рақамларга қаратмоқчимиз. “Боштранслойиҳа” акциядорлик жамияти томонидан лойиҳалаштирилган темир йўлнинг узунлиги 355 километрни ташкил этади. Шундан 335 километри янгидан қурилди. Бунёдкорлик юмушларига 2000 га яқин ишчи-хизматчилар, йўл қурилиши соҳаси мутахассислари, мингдан зиёд техника воситалари жалб қилинди.\n— Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан рўёбга чиқарилаётган мазкур йирик лойиҳанинг мамлакатимиз иқтисодий-ижтимоий ҳаётидаги ўрни ва аҳамияти ниҳоятда катта, — дейди “Ўзбекистон темир йўллари” акциядорлик жамиятининг Йўл хўжалиги бошқармаси бошлиғи, Ўзбекистон Қаҳрамони Эркин Умматов. — Бу шунчаки темир йўл эмас, балки тараққиёт тимсолидир. Узоқ истиқболни кўзлаб рўёбга чиқарилаётган ана шундай лойиҳалар халқимиз турмуш фаровонлигини юксалтириш, юртимиз сайёҳлик салоҳиятини янги босқичга кўтаришга хизмат қилади. Бевосита бунёдкорлик ишларига тўхталадиган бўлсак, бунда Навоий — Учқудуқ — Султон Увайстоғ — Нукус, Тошгузар — Бойсун — Қумқўрғон, Ангрен — Поп, шунингдек, хорижда, хусусан, қўшни Афғонистондаги темир йўл қурилишларида тўплаган тажрибамиз қўл келди. Бухоро туманидан то Мискин бекатигача бўлган масофага бир вақтнинг ўзида икки томондан пўлат излар ётқизилди.\nДарҳақиқат, бепоён саҳро бағрини кесиб ўтган мазкур темир йўл қурилишида ишчилар чинакамига фидойилик кўрсатдилар. Объектда 22 миллион метр куб ҳажмдаги тупроқ ишлари амалга оширилди. 121 сунъий иншоот, 12 та кўприк, 6 та йўлўтказгич қурилди. Шу билан бирга, мазкур йўналишда 5 тадан станция ва разъезд ҳам барпо этилди.\nМутахассислар эътирофича, мазкур лойиҳа ҳаётга тўлиқ татбиқ қилингач, поездларнинг ҳаракат тезлиги ошиб, вақт қисқаради. Масалан, айни кунгача пойтахтимиздан Урганчга қатновчи поездлар Навоий — Учқудуқ — Мискин магистрали орқали 1064 километр йўл босаётган бўлса, ушбу лойиҳа шарофати билан масофа қарийб 75 километр қисқаради. Бу эса нафақат вақт, балки -ёнилғи ҳамда бошқа харажатларни ҳам тежаш имконини беради.\nТаъкидлаганимиздек, 1 сентябрь куни йўлнинг 147-148 километрлари орасида сўнгги “пўлат из”лар уланди. Бу ерда тўпланган тизим ишчи-ходимлари, меҳнат фахрийлари, Бухоро, Хоразм вилоятлари, Қорақалпоғистон Республикаси ва мамлакатимизнинг бошқа ҳудудларидан келган турли соҳалар вакиллари тарихий лаҳзанинг шоҳиди бўлишди. Рельсларни қўйишга ихтисослаштирилган улкан кўтарма кранлар воситасида икки томондан келган “пўлат из”лар бир-бирига туташтирилди.\n— Юртимизда амалга оширилаётган бу каби улкан лойиҳаларни кўриб ғурурланасан, киши. Қолаверса, мазкур темир йўл Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йилида қурилишида рамзий маъно бор, — дейди меҳнат фахрийси Райимбой Шержонов. — -Президентимиз раҳнамолигида халқимизнинг талаб-истакларидан келиб чиққан ҳолда барпо этилган бу иншоот эл-юрт манфаатларига хизмат қилади. Янги йўл мамлакатимиз пойтахти билан энг чекка ҳудудлар — Хоразм вилояти ҳамда Қорақалпоғистон Республикасини боғлайди. Дейлик, биз илгари Бухорога келиш учун 6-7 соат вақт сарфлардик. Янги темир йўлда тезюрар поездлар қатнови йўлга қўйилиши билан манзилга етиш учун 2,5 соат кифоя қилади. Яна бир жиҳати, ҳудудимизда юзлаб сайёҳлик объектлари бор. Уларни томоша қилиш, бой меросимиз билан яқиндан танишиш истагидаги меҳмонлар учун ҳам бу йўл ҳар томонлама қулайдир.\nМазкур лойиҳанинг биринчи босқичи ниҳоясига етди. Эндиликда қурувчиларни ушбу йўлни электрлаштириш, пухта инфратузилмани яратиш билан боғлиқ кенг қамровли тадбирлар кутмоқда. Негаки, келгусида бу йўлдан юқори тезликда ҳаракатланувчи экологик хавфсиз электропоездлар қатнови йўлга қўйилади.\nМақоламизни эса яна бир диққатга молик далил билан якунламоқчимиз. Шу пайтгача мамлакатимиз темир йўлларининг умумий узунлиги 6500 километрдан зиёдни ташкил этаётганди. Бухоро — Мискин янги темир йўли лойиҳаси туфайли мазкур кўрсаткич қарийб 7000 километрга етказилди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Жаҳон стандартларига мос\tҚаловини топса, қор ҳам ёнади »


Samsung махфий смартфони ҳақида маълумот пайдо бўлди » Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz\nНовости Узбекистана → Фан ва технология → Samsung махфий смартфони ҳақида маълумот пайдо бўлди\n13-01-2018 12:36 0 510 Рейтинг0 Чоп этиш\nSamsung корпорацияси Лас-Вегасдаги CES 2018 кўргазмасида ёпиқ учрашув ўтказди, унда тахлама экранга эга смартфон тақдим этилган. Бу ҳақда The Investor учрашувда иштирок этган манбага асосан хабар бермоқда.\n«Samsung Display’нинг маълум қилишича, 7,3 дюймли тахлама дисплейни яратган ва ишлаб чиқаришни жорий йил охирида бошлашни режалаштирмоқда», - дея маълум қилган манба.\nУчрашувда таъкидлашларича, механизм узоқ муддат ишлаш имконига эга эмас ҳамда мутахассислар муаммога ечим топиш устида ишлашмоқда. Кутилишича, тахлама экранларга эга смартфонларни ишлаб чиқариш 2018 йилнинг ноябрида бошланади, уни ишлаб чиқиш ишлари эса деярли якунланган.\nSamsung’дан Galaxy X номи остидаги эгилувчан смартфон ҳақида миш-мишлар анчадан бери бор. Унинг тақдимоти 2016 йил охирида бўлиб ўтиши кутилганди. Бироқ, Galaxy Note7 модели билан боғлиқ муаммолар туфайли тахлама смартфоннинг анонси 2017 йилнинг охирига қолдирилди. Кейинчалик бу сана яна кечиктирилди.\nДастлабки маълумотларга кўра, қурилма экрани иккала йўналишда ҳам букилади, AMOLED-панелни эса зарар етказмаган ҳолда 12 миллиметрга чўзиш мумкин бўлади.


Нурафшонда газ ўғирлаши оқибатида уйида портлашни юзага келтириб, 12 ёшли боланинг ўлимига сабабчи бўлган шахсга ҳукм ўқилди - Daryo\n10:19, 21.10.2021 14560\n2021 йилнинг апрелида Тошкент вилояти Нурафшон шаҳридаги икки қаватли уйда газ портлаши натижасида бир киши ҳалок бўлганди. MY5 телеканалининг «Марказий студия» ахборот дастурида маълум қилинишича, портлашга сабабчи бўлган фуқарога нисбатан суд ҳукми ўқилган.\nАввалроқ портлаш содир бўлган хонадонда «Ҳудудгаз Тошкент» газ таъминоти филиали ходимлари иш олиб борган. Ўрганишлар жараёнида маиший эҳтиёж учун табиий газни ўғирлаш натижасида 2 қаватли бинодаги уйлардан бирининг хонасида табиий газ тўпланиши содир бўлгани аниқланган. Хонадон эгаси ҳисоблагични олиб ташлаб, газ қувурларини канализация сифони орқали улаб қўйиши табиий газ сизиб чиқишига сабаб бўлган.\nМарҳумнинг онасини сўзларига кўра, қулаган плитани кўтариш учун чақирилган кран 1,5 соатда келган, бола эса ярим соат давомида тирик бўлган, ёрдамга чақирган. «ФВВнинг 20 нафар ходими келиб кўтарганида, ўғлим чиққан бўлар эди», — дейди аёл.\nТаъкидланишича, пастки қаватдаги хонадон эгасига портлаш оқибатида етказилган зарарни қоплашга 200 миллион сўм ва уй ичидаги буюмлар учун яна 50 миллион сўм компенсация тўланган.\nСуд ҳукмига кўра, судланувчи А.У. Жиноят кодексининг 259-модда (ёнғин хавфсизлиги қоидаларини бузиш) 2-қисми «а» ва «б» бандларида назарда тутилган жиноятни содир этганликда айбли деб топилган. Шу модда билан бир йил муддатга моддий жавобгарлик билан боғлиқ лавозимларда ишлаш ҳуқуқидан ва 3 йилга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланган. Шунингдек, судланувчидан Нурафшон шаҳар ҳокимлиги фойдасига 600 миллион сўм миқдорида моддий зарар ундирилиши белгиланган.\nАввалроқ Самарқанд вилояти Каттақўрғон туманидаги уйларнинг бирида ҳаво-газ аралашмаси портлаши содир бўлган эди. Кейинроқ Бош прокуратура ҳолат юзасидан жиноят иши қўзғатилганини билдирди. «Ҳудудгаз Самарқанд» газ таъминоти матбуот хизматининг маълум қилишича, портлаш хусусий тадбиркорлик тармоғига тегишли бўлган газ қувуридан газ сизиб чиқиш оқибатида содир бўлган.\n07:08, 27.11.2021 94216\n11:54, 04.12.2021 88452\n07:05, 01.12.2021 103198\n16:08 Бугун 29\n15:53 Бугун 1135\n15:40 Бугун 1768\n15:32 Бугун 2102\n10:36, 06.12.2021 99237\n23:11, 05.12.2021 80894\n23:45, 05.12.2021 77082\n08:04 Бугун 69741


“ЭНДИ 10 ТА ТАҚДИР УЧУН МАСЪУЛМИЗ” дейди Набижон Валиев – Фарғона ҳақиқати\nҲар бир гўдак бу ёруғ дунёга келар экан, унга ота-онаси бағрида яйраб ўссин, бахтли-сао-датли бўлсин, деб тилак билдирилади. Лекин тақдир тақозоси билан уларнинг айримлари ота-она меҳридан бенасиб қолади. Бугун “Меҳрибонлик уйи”дан паноҳ топган, давлатимиз ва Юртбошимизнинг ғамхўрлиги остида униб-ўсиб келаётган фарзандлар қалбида ҳам ана шу бенасиблик оғриғи бор. Фарғона тумани, Саткак қишлоғи, Янгиобод кўчасида яшовчи Набижон Валиев “Меҳрибонлик уйи”дан 6 нафар болани ўз бағрига олиб, уларга улкан бахт ҳадя этди.\nЎзининг икки қиз, икки ўғли билан қарамоғидаги фарзандлари сони ўн нафарга етган Набижон ака ва Зиёда опаларнинг қувончи чексиз. Шарофатхон, Нилуфархон, Ҳасан ва Ҳусан, Дашахон, Лейла, Жасмина, Фарҳод, Артур, Карен – 10 та тақдир масъулияти энди Валиевлар зиммасида.\nЮксак одамийлик ва меҳр-муҳаббат намунасини кўрсатган оилада вилоят ҳокимлигининг ташаббуси билан катта тантана ўтказилди. Унда турли ташкилот ва муассасалар масъуллари, маҳалла фаоллари, ОАВ вакиллари иштирок этишди. Болалар янги уй, янги оила бағрига гуллар ва шарлардан ясалган рамзий дарвоза орқали қарсаклар садоси остида кириб келишди. Уларга вилоят ҳокимлиги, халқ таълими бошқармаси томонидан велосипед, спорт анжомлари, ўқув қуроллари, дарс столлари, китоблар жамланмаси, кийим-кечак ва эсдалик совғалари топширилди.\nВилоят ҳокимининг ўринбосари Файзулло Қосимов, Фарғона вилояти бўйича Миллий гвардия бошқармаси бошлиғи, подполковник Шавкат Акбаров инсонпарварлик тамойили асосида мамлакатда амалга оширилаётган ислоҳотларга елкадош бўлаётган оилага миннатдорчилик билдиришди. Мутасаддилар бу болаларнинг соғлом ва баркамол вояга етиши учун барча кўмакдош эканлигига алоҳида урғу беришди.\n— Олти йилдан зиёд “Меҳрибонлик уйи”да яшадим, у ердаги дўстларим билан ҳеч нимадан камлик кўрмадик, ҳамма шароитимиз етарли бўлса-да, ўз ота-онамиз бўлишини чин дилдан орзу қилардик. Бугун унга эришдик, — дейди Лейла Валиева ҳаяжон билан. — Ота-онамизнинг ўз фарзандлари ҳам бизни жуда илиқ кутиб олишди. Ҳалиям кўзларимга ишонмаяпман.\nОилабоши Набижон Валиев “Телекоминжениринг” компанияси вилоят ҳудудий бўлимида, оила бекаси Зиёдахон Валиева эса Фарғона шаҳридаги 4-умумтаълим мактабида фаолият олиб боради. Шу куни уларнинг барча фарзандлари ҳам ўзлари каби эл-юртга манфаати тегадиган, ҳалол ва фидойи инсонлар бўлиб камолга етишига тилак билдирилди.\nБолаларнинг бувижониси Кароматхон она Валиеванинг жондай ширин набиралари 22 нафар бўлди. Онахон ибратли ишга қўл урган ўғли ва келинидан миннатдор, қўллари ҳамиша дуода.\nБолажонлар қадами қутлуғ келганидан маҳалла аҳли ҳам хурсанд. Янгиобод кўчасининг асфальтланиши, электр, газ ва ичимлик суви тармоқлари яхшилангани ҳам бир яхшилик ортидаги хайрли ишлардан намуна, холос. Фидойилар оиласида униб-ўсадиган бу ўғил-қизлар ҳам эртага илм-у ҳунари, ақл-заковати билан улуғвор ишларга қодир авлод бўлса, не ажаб.


ИЛМ ИСЛОМ ТОМОНИДА — Zamaxshariy.uz\nИлм мавзусида кўп гапирилгани билан фуқароларимизнинг аксар қисми мазкур фарзга амал қилиш лозимлигини хали ҳам тўла хис қилишмайди. Олти ёки етти ёшга етган фарзандлариимизни мактабга берамиз, чунки ҳукумат белгилаган тартиб шундай. Мактабни битиргач, бировимиз: «Шунча ўқиганинг етар, энди менга шаҳар олиб берармидинг», деймиз. Яна биримиз: «Хамма олим бўлиб кетаверса, подани ким боқади?» деб ҳам қўямиз. Поданинг боқувсиз қолиб кетишидан ташвишланишимиз яхши. Аммо бу харакатимиз билан Аллоҳ буйруғини инкор этаётганимизни ўйлаб кўрмаймиз. Суфий Аллоҳёр хазратлари бу сатрларни айнан шундай биродарларимизга атаб битгандир:\nАгар бўлмаса илминг, э сабук сайр,\nДемоқчиларки, эй шошқалоқ инсон, илминг бўлмаса, сен учун фойда ҳам, зарар ҳам бирдир. Зеро, сенинг заиф фикрингча, гуноҳларингнинг барчаси ўзингга хайрлидай бўлиб кўринади.\nОдам маймунсифат, ҳеч нарсани билмайдиган, маданиятсиз холда яратилмаган. Аллоҳ одамни илмли қилиб яратган. Аллоҳ таборака ва таоло Иброхим алайхиссаломга: «Эй Иброхим, мен олимман ва олимларни яхши кўраман», деб марҳамат қилган. Жоҳиллик Одам болаларида кейинчалик пайдо бўлган. Одам кўз, тил ва қалб билан хайвонлардан фарқланади. Айрим хайвонларнинг кўзлари пиёладек келади, боши ҳам шунга яраша жуда катта бўлади. Аммо улар ўқиш ва илм олиш фазилатидан маҳрумлар.\nБугун билимсизликни оқлашга ҳеч қандай сабаб, баҳона йўқ. Бугунги кунда илм олиш учун ҳеч қандай монеълик йўқ, аксинча чорлов бор, имконият бор. Юзлаб олий ўқув юртлари, коллеж ва литцейлар очиб қўйилган. Динимизни ўргатадиган олий ва ўрта махсус ўқув юртлари ишлаб турибди. Китоб-дарсликлар пайдар-пай чоп этилиб турибди. Жаҳондаги жамики илмларни жамлаган бепоён Интернет тизимига кириш имконияти бор. Аммо бизда рағбат кам, ихлос суст, ғайрат-ҳаракат етишмаяпти баъзида. Қанчалаб вақтимизни беҳуда амалларга, номақбул ўтиришларга, ношаръий зиёфатларга сарфлаб юборяпмиз. Ўтмишда оила дастурхони устида хонадон улуғининг эрталаб ва кечқурунлари илмий-ахлоқий мавзуларда ихчамгина маърифий суҳбат уюштиргани, тожир, ҳунарманд ва зироатчилар узоқ қиш оқшомларида бир устоз этагини тутиб, илм мажлислари қилишгани каби ҳолатлар бугун бизга худди эртаклардагидай эриш туюлади. Онда-сонда вақт топиб, нимадир ўқишимиз ҳам «айниган»: дунё ва охиратга фойдали, илм ва фикрлашга ундовчи китоб, газета-журналлар ўрнига олди-қочди, таги пуч ёки бузуқлик тарғиб қилинган нарсаларни ўқиймиз.\nPrevious Post:ЎЗГАНИНГ ҲАҚҚИДАН ҚЎРҚИШ\nNext Post:ДИНИЙ МАЪРИФАТНИНГ АҲАМИЯТИ


Қозоғистон қирғиз гўшти ва сутини ўз ҳудуди бўйлаб автомобилда олиб ўтишни тақиқлади\n13:33 / 09.01.2017\nҚозоғистон 2017 йилнинг 1 январидан бошлаб қирғиз гўшти ва сут маҳсулотининг ўз ҳудуди бўйлаб автомобиль транспорти орқали транзитини тақиқлади. Бундай хат Қирғизистон қишлоқ хўжалиги вазирлиги Давлат ветеринар ва финосанитар инспекциясига юборилган.\nУнга кўра, 15 корхона маҳсулоти тақиқланган. Улар Россия рўйхатига 2016 йилнинг февралида киритилган. Бу корхоналар ўз маҳсулотини РФ ҳудудида сотиш ҳуқуқига эга, бироқ Қозоғистон реестрига киритилмаган. Уларга маҳсулотни фақатгина темир йўл транспорти орқали олиб ўтишга рухсат берилди.\nҚирғизистон ҳукумати Қозоғистон раҳбариятига вазият юзасидан изоҳ беришни сўраб мактуб йўллади. Хусусан, қозоғистонликлар нима учун қишлоқ хўжалиги вазирлиги транспорт соҳасидаги сиёсатни белгилаётганини тушунтириб беришлари керак.\nҚирғизистон вазирлар маҳкамаси Евроосиё иқтисодий комиссиясига ҳам мурожаат қилган. У бу масалани 2017 йилнинг 13 январь куни кўриб чиқади.


МОҚнинг янги президенти тезкор йиғилиш ўтказди - xabar.uz\n30.05.2019 19:46 0 2148\nЎзбекистон Миллий олимпия қўмитаси президенти Рустам Шоабдураҳмонов бугун республика спорт федерациялари ва ассоциациялар иштирокида Токио Олимпиадасига тайёргарлик юзасидан тезкор йиғилиш ўтказди. Бунга қадар МОҚ раҳбари 10 кун давомида барча спорт турлари бўйича федерация ва ассоциациялар фаолияти билан яқиндан танишиб чиқди, деб хабар берди қўмита матбуот хизмати.\nУ спорт базалари ва у ерда яратилган шароитларни бевосита бориб кўрган. Ўзбекистон таэквондо ассоциациясида бўлиб ўтган бугунги йиғилишда кўрилган асосий масала айнан текширув хулосаларига бағишланди. Мазкур йиғилишда Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги вакиллари, МОҚ мутасаддилари, барча федерация ва ассоциациялар масъул раҳбарлари, шунингдек, ОАВ вакиллари иштирок этишди.\n«Мана, барча федерацияларнинг ўқув-машғулот базаларига ташриф буюриб, спортчилар учун яратилган шароитлар билан яқиндан танишиб чиқдик. Аҳвол ижобий эмас. Тўғри, бир қатор федерацияларимиз борки, уларда терма жамоамиз аъзолари учун жуда ҳам яхши шароитлар яратиб берилган. Лекин кўп жойларда ҳатто спортчиларнинг яшаши учун элементар шароит йўқ. Ҳукуматимизга раҳмат, биздан керакли моддий ёрдамини аямаяпти. Биз эса ўз навбатида фурсатни бой бермай, зудлик билан барча шароитларни яхшилаб олишимиз зарур» – деди МОҚ раҳбари.\nТерма жамоаларимиз учун халқаро ўқув-машғулот йиғинлари ташкил этиш, спортчиларимизнинг кучли спарринг рақиблар билан баҳслашиб, маҳоратини тоблаб бориши учун керакли шароитларни яратиб бериш ҳусусида фикр билдирар экан Р.Шоабдураҳмонов шундай деган:\n«Менга бокс федерациясидан Куба терма жамоаси билан қўшма ўқув-машғулот йиғинини ўтказиш бўйича таклиф билдиришди. Буни тегишли ташкилотлар билан маслаҳатлашиб ҳал қиламиз, керакли шароитларни, албатта, яратиб берамиз. Қачонгача спортчиларимиз бир-бирларига қарши спарринг рақиб бўлишади? Марҳамат, ҳар бир федерация мана шундай қизиқарли ва яхши таклифлар билан чиқишсин. Миллий олимпия қўмитаси сизлар учун фаолият олиб боради ахир».\nЭслатиб ўтамиз, Р.Шоабдураҳмонов икки ҳафта муқаддам Миллий олимпия қўмитасига Умид Аҳмаджонов ўрнига янги раҳбар этиб сайланганди.\nМиллий олимпия қўмитаси Рустам Шоабдураҳмонов


12:58 / 29.09.2018 105087\nСурхондарёда 11 ёшли қизча зўрланиб, ўлдирилгани ҳақида хабар берилганди.\nБош прокуратура матбуот хизмати Kun.uz’га ушбу ҳодиса бўйича янги тафсилотларни маълум қилди.\nҚайд этилишича, 2018 йил 25 сентябрь куни соат 21:30ларда Узун тумани, “Маландиён” маҳалласида яшовчи фуқаро Т.А. томонидан яшаш уйи ертўласидан Т.А.нинг вояга етмаган қизи Ш.А.нинг жасади тан жароҳатлари билан топилган.\nЖиноятни фош этишга қаратилган тезкор-тергов ҳаракатлари давомида аниқланишича, фуқаро А.Х. 2018 йил 25 сентябрь куни қариндошининг уйида таъмирлаш ишларини эрталаб тахминан 08:00ларда бошлаб, шу куни соат 13:00ларда бирга ишлаётган икки нафар шериклари билан тушлик қилиб, бир шиша ароқ ичиб, шундан сўнг соат 14:50лар чамасида қариндоши Ф.Ш.нинг қўшниси Т.А.нинг яшаш уйига бориб, унинг қизи Ш.А. билан уйининг ертўласида қизнинг қаршилигига қарамасдан жинсий алоқада бўлиб, номусига тегиб, сўнг қасддан бўғиб ўлдирган.\nМазкур ҳолат юзасидан 2018 йил 26 сентябрь куни ЖКнинг 97-моддаси 2-қисми “в, з” бандлари билан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари Сурхондарё вилоят прокуратураси ўта оғир жиноятларни тергов қилиш бўлими томонидан олиб борилмоқда.


Қишлоқ хўжалиги » Страница 2 » Жиззах ҳақиқати газетаси расмий сайти\nЖиззах ҳақиқати газетаси » Қишлоқ хўжалиги » Страница 2\nВилоятимиз пиллакорлари йилнинг дастлабки ҳосилини теришга киришдилар. 12 минг 727 қути ипак қурти уруғини агротехника талаблари даражасида парваришлаган пиллакорларнинг бу йилги аҳди давлатга 700 тонна "кумуш тола" етказиб бериш.\nсахий қуёш, баҳор ёмғири ва деҳқон меҳридан баҳра олаяпти Деҳқонларимиз учун масъулиятли дамлар бошланди. Бугун улар коронавирус пандемияси туфайли карантин даври қийинчиликларига қарамай, чигит экиб, қийғос ундириб олишди. Эндиликдағўза парваришига қизғин киришдилар. Эл ризқ-рўзини\nПиллакорларимиз учун ҳал қилувчи дамлар бошланди. Ҳадемай ипак қурти боқувчилар йилнинг биринчи ҳосилини териб олишга киришадилар.\nЖаннатмакон юртимиз шириндан-шакар мевалари билан дунёга танилган. Йил ўн икки ой бозорларимизда мева-чева узилмайди. Миришкор ва тежамкор бобо-бувиларимиз азалдан ҳаётий тажрибаларига асосланиб етилган олма, шафтоли, ўрик, олча, жийда, қовуннинг маълум қисмини ёзда кесиб, қишда истеъмол\nДЕҲҚОН БОБО ЕРГА УРУҒ ҚАДАДИ\nКенг жамоатчилик эътибори коронавирус инфекцияси тарқалишининг олдини олишга қаратилган, ижтимоий, иқтисодий соҳаларда эҳтиёт чораси сифатида баъзи чекловлар жорий қилинаётган шу кунларда халқимизнинг эртанги куни, фаровонлиги омили бўлган меҳнат жараёнлари ҳам қизғин давом этмоқда. Айниқса,\nХалқимизда азал-азалдан оилада фарзанд туғилса, унга атаб кўчат ўтказиш яхши анъанага айланган. Томорқа четида, ариқ ва йўл ёқаларида, хуллас, бўш жой топилди дегунча, унга хоҳ мевали, хоҳ манзарали бўлсин, кўчат ўтказилган. Шу тариқа шовуллаган боғ ва токзорлар яратилган.\nДЕҲҚОННИНГ ДИЛИДАГИ ГАПЛАР...\nПрезидентимизнинг Олий Мажлисга Мурожаатномасида қишлоқ хўжалигидаги ҳозирги ўсиш суръатлари мутлақо қониқарли эмаслиги, тармоққа бозор механизмларини кенг жорий этиб, фермер ва деҳқонлар манфаатдорлигини оширишга эътибор қаратгани ҳар бир деҳқоннинг дилидаги гаплар бўлди.\nҚИШКИ АГРОТЕХНИК ТАДБИРЛАР сифатли ўтказилса, мўл ҳосилга замин яратилади\nВилоятимизнинг тупроқ-иқлим шароитларидан келиб чиқиб, қишки агротехник тадбирларга алоҳида эътибор бериш мақсадга мувофиқ. Жумладан, шўр ювиш ишлари сифатли ўтказилса, келгуси йил ҳосили учун муҳим пойдевор қўйилади.


Самарқанддаги махсус мактаб ўқувчиларининг калтакланишига оид маълумотлар текширилмоқда\n05 март 2021, Тошкент вақти: 00:10\nБош прокуратура ва Халқ таълими вазирлиги Самарқанддаги 64-ихтисослашган мактабдаги вазиятни ўрганмоқда. Бу ҳақда “Газета.uz ” Бош прокуратура ва Халқ таълими вазирлигига таянган ҳолда 23 июлда маълум қилди.\n“Айни пайтда вазият Бош прокуратура ва Самарқанд вилоят прокуратураси раҳбариятининг шахсий назоратига олинган, ўрганишлар бошланган. Муҳаббат Мирзаева Бош прокуратурага ташриф буюрган, унга режалаштирилаётган ҳаракатлар бўйича маълумот берилган”, дейилади хабарда.\nХалқ таълими вазирлиги эса вазиятни жойида ўрганиш учун вазирлик ва ҳуқуқ-тартибот органлари вакилларидан иборат ишчи гуруҳини шакллантирди.


Хитой лидери Марказий Осиёга сафар қилмоқда\nХХР раиси Си Цзинпин.\nСешанба куни Марказий Осиё бўйлаб сафарини бошлаган ХХР раиси Си Цзинпин 3 сентябрдан 13 сентябргача Туркманистон, Қозоғистон, Ўзбекистон, Қирғизистонга бориши ва Россия ўтказилажак G20 саммитида иштирок этиши кутилмоқда.\nСи Цзинпин 3-4 сентябр кунлари Туркманистонга давлат ташрифи билан келади. Туркманистон агентликларининг ёзишича, икки давлат раҳбари музокаралари чоғида Хитой ва Туркманистон ўртасидаги алоқаларни янада ривожлантириш масаласи кўриб чиқилади, учрашув якунида қатор иккитомонлама ҳужжатлар имзоланади.\nХХР раиси Туркманистонга сафари чоғида президент Қ. Бердимуҳаммедов билан биргаликда Мари вилоятида жойлашган Галқиниш (Уйғониш) газ конидаги ишлаб чиқариш объектлари мажмуасининг очилиш маросимида иштирок этиши кутилмоқда.\nМутахассислар баҳосича, мазкур конда 26 триллион куб метр газ мавжуд бўлиб, у дунёдаги иккинчи йирик газ конидир. Туркманистон конларни ўзлаштиришга 10 миллиард АҚШ доллари ажратган, бу маблағнинг 8 миллиарди Хитой томонидан берилган. Ашхобод билан Пекин ўртасидаги шартномаларга мувофиқ, Туркманистон Хитойга йилига 65 миллиард куб метр газ етказиб берган.\n5-6 сентябр кунлари Си Цзинпин Санкт-Петербургда ўтказиладиган G20 саммитида иштирок этади, сўнгра минтақа мамлакатлари бўйлаб сафарини давом эттириб, Қозоғистон, Ўзбекистон ва Қирғизистонга сафар қилади.\nХХР раисининг минтақага сафари арафасида айрим нашрлар Хитой молия вазирлигига таянган ҳолда Хитой томонидан Ўзбекистонга қарз бериш кескин озайтирилиши тўғрисида хабар қилган эди.\nБироқ бу маълумот Хитойнинг Ўзбекистондаги элчиси Чжан Сяо томонидан рад этилди. Элчига кўра, Ўзбекистонга киритиладиган инвестициялар ва кредитлар миқдори озайиши тўғрисидаги хабарлар ҳақиқатга тўғри келмайди, аксинча, Пекин Ўзбекистонга киритилажак сармоя ва қарз миқдорини кўпайтиришни режаламоқда.\nЧжан Сяо сўнгги 20 йил давомида Ўзбекистон ва Хитой ўртасидаги товар айирбошлаш 50 маротаба кўпайганини таъкидлади. Хусусан, элчига кўра, 2013 йилнинг 7 ойи мобайнида Хитой ва Ўзбекистон ўртасидаги мол айирбошлаш 2 миллиард 540 миллион долларга етган.\nСи Цзинпин Ўзбекистонга 8 сентябр куни келиши кутилмоқда.\nХХР раисининг Марказий Осиё сафари 13 сентябр куни Бишкекда ўтказилажак ШҲТга аъзо давлатлар раҳбарлари йиғинида иштирок этиш билан якунига етади.


Файзли хонадон кексасининг суҳбатини олган киши тинчлик, осойишталик деган улуғ неъматларнинг қадрини янада теранроқ англайди. Бугунги дориламон кунлар шукуҳидан тетик, фарзандлари, яқинлари даврасида иззат-икромда умргузаронлик қилаётган отахон суронли уруш йиллари билан боғлиқ хотираларини ҳамиша изтироб билан эслайди.\n— Оиламизда уч эркак — отам ва биз, икки ака-ука эдик, — дейди Султон бобо. — Учовимизнинг ҳам пешонамизга уруш заҳматини тортиш битилган экан. Отам оёғи билан кетиб... замбилда қайтди. Мен меҳнат фронтига отландим. Ёлғиз акам Мирғани эса бутун оиламизни фироғида куйдирди. Дастлабки йили акамдан олтита хат олганмиз. Барчасини сақлаб қўйибман. Кейинчалик хат-хабар тақа-тақ тўхтади. Ўша кезлар ота ҳовлимиз Себзорда эди. Қаёққа қарасак, мунғайиб қолган ёғоч дарвозамиз ланг очилиб, акам кириб келгандек бўлаверади. Йигирма беш йил ҳар куни ўғлини кутиб яшади онамиз. Ниҳоят, етмишинчи йилда акамнинг дараги чиққанда, зиёратга бориб, рамзий қабридан бир сиқимгина хок олиб келганмиз. Шугина онажонимга таскин бўлди, омонатини хотиржам топширди.\nЭҳ-ҳе, ўша кезлар уларнинг тортган оҳу-нолаларини эсласам, дунё кўзимга тор бўлиб кетади. “Уруш дегани шунақа экан-да”, чидамай иложинг қанча, дейман ўзимга ўзим. Билсангиз, у пайтда ҳеч кимга осон бўлмаган, лекин ҳаммадан ҳам онажонларимиз қийналгани рост. Шуларни эслаганда, ҳар доим бир гапни такрорлаб чарчамайман: онажонлар сочи бевақт оқармасин, келинчаклар чеҳраси гулгун бўлсин, гўдаклар юзи сарғаймасин, десак, тинчликни асрайлик, қадрига етайлик.\nСултон бобо Ҳасанов уруш тугагач, пароканда рўзғорини тиклади. Қирқ йил темир йўл соҳасида ишлади. Икки фарзандни вояга етказди, ўқитди, уйли-жойли қилди. Етти невара, тўққиз эваранинг ҳам бирин-кетин бўйи етиб, тўйларини ўтказишди. Тўқсондан ошиб қўлига ҳасса олмаган отахон маҳалла-кўйда неки байрам, неки маросим бўлса, ҳаммасига бош-қош.\n— Бизга аталган яхши кунлар буёқда экан, мана. Юртимиз озод, турмушимиз обод, кўнглимиз шод, — дейди Султон бобо. — Минг шукрки, кўчаларимиздан қурол тутган жангчилар эмас, келиннинг уйига никоҳга кетаётган куёвжўралар ўтади. Ўқ овозидан эмас, суннат тўйининг сурнайидан уйғонаяпмиз. Бутун мамлакатимизда тантаналар, эзгу амаллар бўлаяпти. Бундан ортиқ бахт борми?!\nАжаб, инсон боласи изтиробга тушганда ҳам, қувонганда ҳам кўзига ёш олади. Ҳалигина суронли йиллар даҳшатию ўғлини кутиб ўтган мушфиқ она қисматидан кўзи ёшланган бобонинг дийдалари тағин намланди. Фақат буниси хурсандчилик ёшлари эди...\nСУРАТДА: Султон ота Ҳасанов набиралари даврасида.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Фахрийлар ҳамиша эъзозда\tҒамхўрликдан мунаввар диллар »


Роналду, Бэйл ва бошқа 1/8 финал иштирокчиларининг "ишонган тоғлари"\n23:30 / 25.06.2016\n«Реал» жамоадошлари, Тьери Анрининг қўл билан урган голи учун қасос олиш имконияти, икки турли "қутб" футболчилари қарама-қаршилиги. Хуллас, Евро-2016 1/8 финали ўйинлари ҳақида сўз юритамиз.\nШвейцария - Польша. 25 июнь, 17:59\nАгар сиз Швейцария ва Польша жамоаларининг ўзаро ўйини хусусида, уларнинг гуруҳ босқичидаги натижасини эътиборга олган ҳолда хулоса қиладиган бўлсангиз, бу ўйинни томоша қилишни хоҳламай қолишингиз аниқ. Бироқ қайд этиш керак, улар қандай натижани кўрсатганига қарамай, ўйин жиҳатидан савияси юқори эканини исботлашди. Швейцарлар Руминияга қарши ўзининг охирги вақтлардаги энг ажойиб ўйинларидан бирини ўтказган бўлса, поляклар Германия синовида тобланишди.\nБундан ташқари, бугунги ўйинда Роберт Левандовски алоҳида эътиборда бўлиши табиий. Гарчи бу йилги чемпионатда гол ура олмаган бўлса-да, ҳимоячилар эътиборини ўзига тортиш билан жамоасига ёрдами тегмоқда. Бироқ бу сафар Родригес, Шер ва Журу каби ҳимоячиларга нисбатан у қандай чоралар кўра оларкин?\nУэльс – Шимолий Ирландия. 25 июня, 20:59\nТасаввур қила оласизми, шотландлар ўзларини қандай ҳис қилишмоқда экан? Ахир Европа чемпионатида ўз вакилларига эга бўлмаган ягона Буюк Британия давлати айнан Шотландиядир. Бундан ташқари, Англия, Уэльс ва иккала Ирландия ҳам келишиб олишгандек, гуруҳ босқичидан чиқишди.\nЭнди бевосита ўйинга тўхталадиган бўлсак. Чемпионат бошларида Шимолий Ирландияни ҳеч ким жиддий қабул қилмаган эди. Уэльс эса, гуруҳдаги энг заиф жамоа, деб баҳоланган эди. Амалда эса, эндиликда улардан бири ҳатто 8 та энг кучли жамоалар таркибидан жой олиш имконига эга.\nМодрич жамоадоши Роналдуга қарши\nХорватия – Португалия. 25 июня, 23:59\nҲа, бу иккала ажойиб иқтидор соҳиблари бир жамоада тўп тепишади. Бироқ иккиси икки олам гўё. Криштиану ҳақида гапириб ўтирмаса ҳам бўлади. Шундай бўлса ҳам, ўзига бино қўйганлигини қайд этиш жоиз. Лука Модрич эса унинг акси: камтар, босиқ, жамоа билан ўйнашни хуш кўрадиган, газета муқоваларида кўп ҳам кўзга ташланмайдиган ўйинчи. Аммо уларни боғлаб турадиган бир жиҳат бор. У ҳам бўлса, бир ўзи ўйин тизгинини бошқара оладиган футболчилар.\nАнрининг қўлидан қасос олиш имконияти\nФранция - Ирландия. 26 июнь, 17:59\nАйтиш жоизки, Ирландия шундай ёрқин томоша кўрсатиши учун ҳам Евронинг плей-офф босқичига чиқиши керак эди. Зумрад ороли аҳолиси, 2009 йилда уларнинг севимли жамоасини Франция вакили Тьерри Анри рақиб жарима майдонида қўли билан голли узатма қилиб, Ирландияни Жаҳон чемпионатига чиқиш имконидан маҳрум қилганини ёдларидан кўтаришмагани аниқ. Ўша мағлубият ирландлар қалбида оғир жароҳат қолдирган. Шунга кўра, жамоа футболчилари ҳам ўч олишни қасд қилиб туришгани табиий.\nЭнди тасаввур қилинг-а, бу сафар ҳам ҳакамлар Францияга "ёрдам" берворишса нима бўларкин?!\nСловакия термаси бир ойда иккинчи марта Германияни мағлуб этишга уриниб кўради\nГермания – Словакия. 26 июня, 20:59\nҚайд этиш керак, Германия Ян Козак шогирдлари хавфсирайдиган жамоалардан эмаслиги тайин. Немис машинаси бир ойлар муқаддам, айнан Словакиядан мағлубият аламини татиб кўрганди. Албатта у ўртоқлик учрашуви бўлганди. Унда словаклар 3-0 ҳисобида рақибини доғда қолдирганди. Аммо бу сафар ҳам словаклар байрами давом этармикан?\nЕвронинг кашфиётларидан бири, энг тўпурар жамоаси\nВенгрия – Бельгия. 26 июня, 23:59\nВенгрия – энг тўпурар жамоа? Ҳа, шундай, гарчи сиз бунга қўшилишни истамасангиз ҳам, натижа фикрни исботлаб турибди.\nБельгия билан ўйин олдидан Венгриянинг Португалияни қанчалик шошириб қўйганини ёдга олиш кифоя, наздимда. Венгрлар жамоаси, айнан жамоавий ўйин кўрсатиш билан рақибларини доғда қолдиришнинг уддасидан чиқишмоқда.\nЕвро-2016да футбол фалсафалари тўқнашуви\nИталия - Испания. 27 июнь, 20:59\nИталия Испанияга қарши. Бу ўйин тактик ўйинлар мухлислари учун нақ 90 дақиқалик ҳузур-ҳаловатни тақдим этиши шубҳасиз. Ҳимояда ўйнаш тарафдорлари ҳужумкор ўйин мухлислари билан мунозаралар ўтказиши учун бош сабаб. Аслида, Антонио Конте ва Висенте Дель Боске ҳам жамоавий ўйинни маъқул кўради. Фақат улар буни ўйинда бошқача қўллашади.\nМузликлар диёри Исландия ўз эртагини давом эттирадими?\nИсландия-Англия. 27 июнь, 23:59.\nАйтиш мумкинки, Исландиянинг қарийб барча эр аҳолиси оролни тарк этиб, Ниццада янги Исландия шаҳрига асос солишган, десак муболаға бўлмас. Мамлакат фуқаросининг ҳар ўнинчиси Францияга келиб, миллий терма жамоасига мухлислик қилмоқда. Айни шу ҳолат, Исландиядаги президентлик сайлови тақдирини ҳам хавф остига қўйди. Исландия термаси футболкалари савдоси эса, 1800 фоизга ўсган. Эндиликда, улар гуруҳ босқичидаги ажойиб ўйинларидан сўнг, Англия синовидан ўтишга уриниб кўради.\nОролликлар аллақачон қаҳрамонга айланишга улгуриб, венгерлар каби мусобақа кашфиётларидан бири бўлишди. Аммо тасаввур қилинг, асли гандболчи Арон Гуннарссон жамоаси Руни, Кейн ва Вардиларни уйларига кузатиб қўйишса, қанақа шов-шув кўтарилади? Бу «Лестер» эртагидан ҳам таъсирлироқ бўлиши аниқ.


Kutubxona - Onore de Balzak. Dahriyning ibodati (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Onore de Balzak. Dahriyning ibodati (hikoya) / Kiril\nМуаллифОноре де Балзак Асар номиДаҳрийнинг ибодати (ҳикоя)\nТуркумларКутубхона  Xалқлар - Жаҳон/Франсуз адабиёти Бўлимлар - Реализм  Муаллифлар - Оноре де Балзак  Услуб - Наср Шакл - Ҳикоялар Ёзув - Кирил\nТилЎзб ТаржимонПошали Усмон Ҳажм73KBБезатишUzgen (admin@kutubxona.com) Қўшилган2010/11/19 Манбаhttp://www.ziyouz.com/index...\nДаҳрийнинг ибодати (ҳикоя)\nLotin yozuvda Оноре де Балзак\nБАЛЗАК (Балзаc) Оноре де (1799.20.5, Тур - 1850.18.8, Париж) - франтсуз реалист ёзувчиси. Балзакнинг ижодий мероси жанр жиҳатидан улкан ва хилма-хил: романлар, повестлар, драмалардан иборат. Балзакнинг кўпгина романлари ва повестлари умумий ғоя асосида бирлаштирилган ва «Инсон комедияси» деб номланган кўп жилдли эпопеяни ташкил этади. Унда Балзак ўз замонасидаги франтсуз жамиятининг ҳаққоний, ёрқин манзарасини яратган. «Инсон комедияси»ни муаллиф 3 қисмга бўлган: «Одатлар ҳақидаги этюдлар», «Фалсафий этюдлар», «Аналитик этюдлар». Ўйланган 143 та асардан 97 таси ёзилган. Энг катта қисми «Одатлар ҳақидаги этюдлар»дир, унга 72 та роман кирган бўлиб, булар орасида — «Гобсек» (1830), «Евгения Гранде» (1833), «Горио ота» (1834), «Йўқотилган орзулар» (1837—43) каби асарлар бор. Балзак ижодида франтсуз реализми ўзининг юксак поғонасига кўтарилди. «Инсон комедияси» эпопеяси 19-асрнинг 1-ярмидаги франтсуз жамиятининг реалистик манзараларини кенг қамровда акс эттирганлиги, воқеаларга, далилларга бойлиги, турли тоифадаги кишилар драмаси яратилганлиги, ёрқин образлари ва персонажлари билан катта таассурот қрлдиради. Эпопея асарлари бир-бири билан боғланган, қаҳрамонлар тақдири туташ. Судхўр Гобсек, коммерсант Гранде, банкир Нусинген, зиёли Растиняк каби образлар асардан асарга ўта боради. Балзакнинг «Инсон комедияси» эпопеяси замондошларининг юксак баҳосига сазовор бўлган. Балзакнинг «Евгения Гранде», «Горио ота», «Гобсек», «Сағри тери тилсими» асарлари С. Муҳаммаджонов, М. Мирзоидов, М. Маҳмудов ва б. таржимасида турли йилларда ўзбек тилида нашр этилган.\nФанни қимматли физиологик назари билан бойитган, ёшлигидаёқ маърифат маркази — Париж тиббиёт куллиётининг шуҳрати ҳисобланган, Европа тиббий ходимларининг эҳтиромига ноил бўлган доктор Бяншон терапевт бўлмасдан аввал узоқ вақт жарроҳлик қилган эди. Талабалик йилларида у донғи кетган буюк франтсуз жарроҳларидан бири, фанда истеъдодини чақиндек зуҳур этган Деплен раҳбарлигида ишларди. Ҳатто Депленнинг душманлари унинг бошқа бировга мерос қолдириш имконияти бўлмаган усулини ҳам ўзи билан гўрга олиб кетди, деб эътироф этишарди. Чунки Деплен табиатидаги ҳамма нарса шахсий хусусиятга асосланган эди: ундаги мағрурлик ҳаётлигидаёқ ёлғизланиб қолишига сабаб бўлганди, айнан шу мағрурлик унинг ўлимидан кейинги шуҳратини сўндирган эди. Унинг қабри узра келажак авлодга фидоий даҳонинг изланишлари натижасида кашф этилган сир-асрорлардан воқиф этувчи дабдабали ҳайкал йўқ. Балки, Депленнинг истеъдоди унинг эътиқодига мос келгандир, шунинг учун ҳам у фоний бўлгандир.\nДепленнинг наздида заминий муҳит ўзида ҳаёт вужудга келтирадиган бўшлиқ бўлиб, ер эса пўстига бурканган тухумга ўхшаш нарса, шу боисдан у «аввал товуқ пайдо бўлганми ёки тухум?», деган саволга жавоб бериш имкониятига эга бўлмаслиги учун товуқни ҳам, тухумни ҳам инкор этган. У ибтидоий тириклик оламининг яратилишига ҳам, инсон жонининг ўлмаслигига ҳам ишонмасди. Деплен шубҳаланмасди, инкор қиларди. Бу кўп олимларга хос бўлган ошкора, кундай равшан бўлган даҳрийлик эди: булар ажойиб кишилардир, лекин улар бутун вужуди билан даҳрий бўлиб, даҳрийликни диндор кайфиятдаги кишилар қандай эътиқод билан рад этсалар, улар ҳам шундай тарғиб этувчилардир. Депленда бошқача эътиқодларнинг таркиб топиши ҳам мумкин эмасди: ахир у ёшлигидан тириклик оламининг гултожи бўлмиш одамни дунёга келгунча ҳам, ҳаёт пайтида ҳам, ўлгандан сўнг ҳам, ўз тиғи билан ёрган, унинг бутун аъзои баданини миридан сиригача синчиклаб ўрганган эди, унинг бирор жойида ҳам диний таълимотлар учун жуда вожиб бўлган ўша «воҳид жон» деган нарсани учратмаганди. Киши узвияти (организми)даги мия, асаб, нафас олиш — қон юриши каби учта марказни, улардан мия ва асаб бир-бирининг ўрнини боса олиш қобилиятига моликлигини билиб олгач, Деплен ҳатто умрининг сўнггида кўрмоқ ва эшитмоқ учун кўз ва қулоқнинг бўлиши мутлақо зарур эмас, деган хулосага келди: уларнинг ўрнини сўзсиз қуёш ўрилмаси босади. Шу тарзда инсон узвиятида иккита жон топгач, гарчи, бу далил билан Худо ҳақидаги масалага тегиб кетмаса-да, Деплен бунда ўзининг даҳриёна қарашларининг исботини кўрди. Айтишларича, машҳур жарроҳ йўл қўйган хатолари учун сира пушаймон қилмасдан ўлган экан, таассуфки, даҳоларнинг кўпчилиги шундай оламдан ўтишган.\nДеплен шуҳратини хиралаштиришга уринган душманлари бу йирик олим кўп соҳада бачканалик қилади, дейишарди. Унинг ташқи тартиботидаги зиддиятларни бачканаликка йўярдилар. Ҳасадгўй ва калтафаҳмлар буюк ақл эгаларининг қандай мақсадлар билан ижод қилаётганини тушуниб етмайдилар; шунинг учун ҳам улар ана шундай юзаки зиддиятларни кўриб қолсалар, бас, дарҳол ўшаларга ёпишиб олишади-да, улар асосида айбнома тузадилар ва айбдорни қоралайверадилар. Шунча таънаю маломатларга сабаб бўлган комронлик уддабуронликни оқлайверсин, восита ва мақсад мувофиқлигини кашф этаверсин, лекин бўҳтонлар билан юз берган низоли тўқнашувлар асоратсиз қолмайди. Бизнинг давримизда Наполеонни ўз бургутини Англия узра парвоз қилдиргани учун қоралаган эдилар: 1822 йилгина бизга 1804 йилнинг ва Булон десантлар кемасининг моҳиятини равшанлаштирди.\nДепленнинг шуҳрати ва билими ғоят устувор эди, бинобарин, душманлари унинг хулқидаги ғайритабиийликни нишонга олган эдилар. Дарвоқе, Депленда инглизлар шунчаки экстсентризм (ғаройиблик) деб атайдиган хусусият бор эди, холос. У гоҳ фожианавис Кребилондек башанг, гоҳ бепарволарча кийинар, бир қарасангиз извошда, бир қарасангиз пиёда юрарди. У гоҳида чўрткесар, баъзан очкўз, мўмин-қобил, айрим ҳолларда эса хасис ҳам эди, аммо айни замонда ўзига эҳтиром кўрсатиб, сал вақтда ёрдам қўлини чўзган қувғинди ҳокимларга ўз бисотини тақдим этишга тайёр бўлиб, ҳеч кимга хос бўлмаган, энг зиддиятли хулосаларга сабаб бўларди. Тўғриси, қандайдир қора орден тасмасини қўлга киритиш пайига тушиш унга — шифокорга муносиб эмас, бундан ташқари, саройда чўнтагидан дуолар китобини тушуриб юборишга ҳам журъат этган, лекин амин бўлингки, у ҳаётда ҳамма нарса устидан хуфиёна куларди. Деплен кишиларнинг юзаки ялтироқлигини ҳам ҳеч бир муболағасиз кузатиш имкониятига эга эди. У одамларни ҳаётда қандай бўлса, шундай, яъни энг тантанали ва энг одатдаги вазиятларда кўрарди. У жоҳил одамларни ўлгудай ёмон кўрарди. Улуғ кишининг маънавий хислатлари кўп ҳолларда бир-бирига мувофиқ тарзда намоён бўлади. Борди-ю, бу буюк намояндаларнинг бирортасида ақлдан кўра истеъдод устун бўлса, у барибир оддийгина «бу одам заковатли» дейилган кишига нисбатан ақллироқдир. Заковатлилик ботиний кўриш қобилиятига таянади. Бундай кўриш қобилияти муайян бир соҳани билиш билан чегараланган бўлиши ҳам мумкин: лекин гулни кўрган киши қуёшни ҳам кўради. Кунларнинг бирида ўзи томонидан халос этилган дипломатнинг оғзидан: «Императорнинг саломатлиги қалай?» деган саволига, Деплен: «Сарой аъёнига жон кирди, одамга ҳам жон кирди», деб жавоб берганди. Шундай фикр билдирган киши фақат жарроҳ ёки фақат шифокоргина эмас, балки катта ақл эгаси ҳамдир. Ана шунинг учун инсонга хос нарсани сабр-тоқат билан синчиклаб қарашга одатланган кузатувчи унинг ўзини ҳаммадан юқори қўйишини кечиради ва буюк жарроҳдан унинг ўзи бунга ишонгандек, буюк министр чиқиши мумкинлигига ҳам ишонади.\nДепленнинг ҳаётида замондошлари кузатиб юрган бир қатор жумбоқлардан энг қизиғини танладик: ҳикоямизнинг сўнггида унинг ечими берилади, худди шу ечим Деплен хотирасини унинг баъзи бир бемаъни гуноҳлардан соқит қилади.\nОрас Бяншон Депленнинг суюкли шогирдларидан бири эди. Отел-Де шифохонасига киришдан аввал Орас Бяншон тиббиёт талабаси сифатида Лотин маҳалласидаги «Воқе уйи» номи билан машҳур бўлган пансионда фақирона ҳаёт кечирарди. Шўрлик йигит у ерда оғир муҳтожликнинг азоб-уқубатларини бошидан ўтказарди, лекин қудратли истеъдод соҳиблари ҳаёт дошқозонидан мусаффо ва мустаҳкам олмос янглиғ ҳар қандай зарбага бардош берадиган бўлиб чиқиши лозим эди. Улар эҳтиросларининг шиддат ила ловуллаётган алангасида обдон чиниқиб, ўз ишларига виждонан бериладилар, ўзларининг алданган ҳирсларини муттасил меҳнат пардасига буркаб, даставвал даҳолар қисматини белгилайдиган ўша курашга кўникиб кетадилар. Орас ростгўй одам бўлиб, виждон, ор-номус бобидаги муросалардан ҳазар қилар, ваъдабозлик эмас, балки амалий ишни маъқул кўрарди, у дўсти учун сўнгги ёпинғичини ҳам аямайдиган, унинг учун вақти ва ширин уйқусидан кечадиган кишилардан эди. Мухтасар қилиб айтганда, у берганининг эвазига қанча оларкан деб ўйлайдиган дўстлардан эмасди, зеро уларни ўзлари берганига нисбатан кўпроқ олишга ишончи комил эди. Орас дўстларининг кўпчилиги унга нисбатан сохталикдан холи бўлган ботиний эҳтиромини бажо келтирарди, лекин уларнинг баъзи-бирлари уни айблашдан ҳайиқардилар. Аммо, Орас ўз вазифаларини озгина бўлса-да, бачканаликка йўл қўймасдан намоён этарди. Унинг пуританизм (сиполик) ёки ваъзгўйликка мутлақо ҳуши йўқ эди: маслаҳат бераркан, уни тумтароқ сўзлар билан музайян этар, кези келганда ичиш ва тамадди қилишни ҳам дўндирарди.\nҚувноқ улфат, совут кийган аскардек, унча расмиятпараст ҳам эмас, ростгўйлик ва очиқликда денгизчига ўхшамайди, чунки ҳозир денгизчилар — айёр дипломатларнинг нақд ўзи, ўз ҳаётида одамлардан ҳеч нарсани сир тутмайдиган ёқимтой бу йигит эса кўзларидан кулгу, бошини баланд кўтарган ҳолда олға қараб бормоқда эди. Агар буни бир сўз билан ифодаламоқчи бўлсак: у кўплаб Ораслар учун Пилад эди, ахир, бизнинг давримизда қадимги қасоскор илоҳаларни ўзларида чинакам мужассам этган кишилар насия берувчилардир. Орас ўз қашшоқлиги устидан жасоратнинг асосий белгиларидан бири бўлган кўтаринки руҳ билан ғолиб келарди, у ҳеч нарсаси йўқ кишилар сингари бошқалардан қарийб ҳеч қачон қарз олмасди. У туядай сабр-қаноатли, оҳудай чаққон бўлиб, ўзининг қатъий эътиқодлилиги ва жиддийлиги билан ўзгалардан ажралиб турарди. Машҳур жарроҳ доктор Орас Бяншонни дўстлари учун янада қадрдон қилган ўша фазилатлари ва нуқсонларини билиб олганда Ораснинг ҳаётида бахтли давр бошланаётган эди. Клиниканинг бош шифокори ёш йигитни ўз ҳомийлигига оларкан, демак, ёш йигитнинг мансаби таъминланган деяверинг. Одатда Деплен шифокор сифатида бой хонадонларга ташриф буюрганида Бяншонни ўзи билан бирга олиб борарди. Бу қишлоқи йигитнинг тобора Париж ҳаётининг сир-асроридан воқиф бўлиб боришидан ташқари, бундай ташриф пайтларида тушган маблағнинг муайян бир қисми ҳам одатда ассистентга тегарди. Деплен беморларни уйида қабул қилган вақтида ҳам ассистенти Бяншоннинг ёрдамига таянарди, у баъзи бир беморни минерал сувга олиб боришни гоҳида унга топширарди, қисқаси, у Бяншонга мижозлар тайёрларди.\nОқибатда сал муддат ўтгач, мустабид жарроҳ ёнида Зайд пайдо бўлганди. Бири шаън ва билим чўққисини забт этган, катта бойлик ва шуҳратга эришган, бошқаси на бой ва на машҳур. Париж осмонида зўрға милтиллаган бу икки киши бир-бирига яқин бўлиб қолишди.\nБуюк Деплен ўз ассистенти Бяншондан ҳеч нарсани яширмасди. Устози ёнидаги ўриндиқда ёки Депленнинг хонасидаги машҳур диванда қандайдир аёлнинг ўтирган-ўтирмаганлиги ҳам Бяншонга маълум эди: Бяншон ўзида шерга хос ғайратлилик, ҳўкизга хос кучлиликни мужассамлаштирган бу мижоз соҳибининг, унинг ўлимига сабаб бўлган (Деплен юрак хуружидан ўлган), кўксини ҳаддан ташқари кенг очган буюк инсон мижозининг барча тилсимотидан огоҳ эди. Ассистент бу бағоят заҳматкаш зотнинг ҳулқ-атворидаги ғалати одатларни, арзимас бойлигини, бу илм соҳибида мужассам бўлган саёҳатчининг пинҳоний умидларини ўрганиб олди ва шу билан бирга Депленни асфаласофилинга жўнатадиган, фақат унинг юраги дош берадиган туйғуни олдиндан кўра билди, чунки ҳар ҳолда у чўяндан бўлмасдан, балки ташқи томондан чўянга ўхшарди, холос.\nБир куни Бяншон Депленга Сен-Жак маҳалласида яшовчи бечора мешкобчининг толиқиш ва муҳтожликдан оғир касалликка чалинганини ҳикоя қилиб берди: маълум бўлишича, шўрлик оверналик 1821 йилнинг узоқ чўзилган қишини фақат картошка ейиш билан ўтказган. Деплен ўзининг барча беморларини ташлаб, Бяншон билан бирга отини ҳолдан тойдиргудек чоптириб, Сен-Денида машҳур Дюбуа томонидан очилган шифохонагача етиб келди. Деплен оверналикни даволади, у тузалиб кетгач, Деплен унга от ва бочкалар сотиб олиш учун пул берди. Кейинчалик ўша оверналик ўзининг бир хусусияти билан ўзини кўрсатган эди. Унинг дўстларидан бири оғриб қолганида, оверналик уни дарҳол Депленнинг ҳузурига бошлаб келди ва ўз халоскорига деди:\n— Унинг бошқа бировга мурожаат қилишига сира-сира тоқат қилолмаган бўлардим.\nДеплен ўзининг қўрслигига қарамасдан, оверналикнинг қўлини сиқаркан, унга деди:\n— Уларнинг ҳаммасини олдимга бошлаб келавер.\nУ канталликни Отел-Де килиникасига қабул қилди ва унга нисбатан катта ғамхўрлик кўрсатди. Бяншон ўз устозининг оверналик мешкобчиларга бўлган хайрихоҳлигини бир неча бор кўрган эди. Лекин, Депленнинг Отел-Де клиникасидаги иши ўзига хос ғурур манбаи бўлганлиги туфайли ассистенти унинг ҳулқидан ғайриодатий ҳеч нарса сезмасди.\nБир куни эрталаб соат тўққизларда Бяншон авлиё Сулпитсий майдонидан ўтиб бораркан, устозини кўриб қолди. Деплен ўша майдон номидаги черковга кириб кетаётган эди. Ҳамиша кабриолет (икки ғилдиракли енгил арава)дан фойдаланади Деплен бу гал негадир яёв келиб, черковга Пти-Лион кўчасидаги эшикдан, гўёки шубҳали бир уйга кираётгандек, ўғринча кириб кетди. Устозининг эътиқодини, унинг моддиюнлигини, сўзида қатъий туришини билган шогирднинг ажабланиши ўринли эди, у кўринмасликка ҳаракат қилиб, ўзини черковга урди ва ҳайратга сазовор манзаранинг гувоҳи бўлди: буюк Деплен — ушбу даҳрий, жарроҳ тиғини ўзларига яқин йўлатмайдиган фаришталарни бешафқат ҳақоратлайдиган бу бебок масхарабоз шикастанафс бир алпозда тиз чўкиб турарди... тағин қаерда денг? Биби Марям бутхонасида! У ўша ерда ибодат бажо келтирар, йўқсил-бечораларга хайру эҳсон улашарди, унинг бу амалида сохталикдан ном-нишон кўринмаётганди.\n«Турган гапки, у черковга Биби Марямнинг кўзи ёришига доир масалани ойдинлаштириш учун кирган эмас, — ўйлади ажабланганча Бяншон. — Башарти мен унинг Вужуд-ул-илоҳ ҳайитида серҳашам ўртукнинг бирор шокиласидан тутиб турганини кўрсайдим, бу кулгили бўлур эди, холос. Аммо шу топда черковда уни танҳо ўзини гувоҳларсиз кўриш чиндан ҳам ажаб-да!»\nУни биров Отел-Де клиникаси бош жарроҳи ортидан пойлаб юрибди, деб ўйламасин дея Бяншон изига қайтиб кетди. Тасодифан ўша куниёқ Деплен уни ресторанга тушликка таклиф этди. Тушлик охирида Бяншон суҳбатни усталик билан ибодатга бураркан, уни риёкорлик деб атади.\n— Ҳа, бу риёкорлик насронийлик дунёси учун Наполеоннинг барча зулуклари сўрган қонларидан ҳам қимматга тушади, — деди Деплен.\n— Ибодат бу папанинг ихтироси бўлиб, олтинчи асрдан буён мавжуд; унинг замирида: «Ушбу менинг вужудим эрур» сўзлари ётади. Уч юз йил мобайнида черковга қарши фитна уюштириб келган бидъатчилар устидан қозонилган ғалабани нишонламоқчи бўлган папа тахти муқаддас инъомларни тўғри тақдим этиш борасида довлашиб, Вужуд-ул-илоҳ маросимини жорий этиш жараёнида озмунча қон тўкишга тўғри келдими. Папа жорий қилган янги тартиб Тулуза графи билан албигойчилар ўртасида урушлар келиб чиқишига сабаб бўлди: валденслилар ва албигойчилар уни эътироф этишни хоҳламасдилар.\nШунда Деплен даҳрийларга хос пичинг қиларкан, унинг оғзидан волтерона истеҳзолар ёмғирдай ёғиларди: очиғини айтганда, бу «Цитатор»га бўлган бир хунук тақлид эди.\n«Ё ажабо, нима бўляпти ўзи? — ўйларди Бяншон. — Эрталаб кўрган художўй қани?»\nУ Депленга ҳеч нарса демади, уни чиндан ҳам авлиё Сулпитсий черковида кўрдимми дея шубҳаланди. Деплен Бяншонни алдамаса керак: улар бир-бирини жуда яхши билишади, улар қанча-қанча муҳим муаммолар ҳақида неча бор фикр алмашишган, «нарсалар табиати ҳақида» талқин этадига турфа тизимларни муҳокама қилишган. Уч ой ўтди. Бяншоннинг хотирасига маҳкам ўрнашиб қолган бўлса-да, у бошқа бу мавзуга қайтмади. Ўша йилнинг ўзида бир кун Отел-Де клиникасининг шифокорларидан бири Бяншоннинг олдида савол бермоқчи бўлгандек Депленнинг қўлидан ушлади:\n— Айтинг-чи, муҳтарам устоз, нечун авлиё Сулпитсий черковига киргандингиз?\n— Мен бемор руҳонийнинг ҳузурига киргандим, унинг тизза қопқоғида йирингли яллиғланиш пайдо бўлган, — жавоб қайтарди Деплен, — Гертсогиня Ангулемская менга ҳурмат бажо келтириб, уни даволашни ўз зиммамга олишимни илтимос қилди.\nҲужум қайтарилди. Берилган изоҳ шифокорни қаноатлантирган бўлса-да, аммо Бяншон ишонқирамади.\n«Ҳали шунақами! У черковга бемор тиззаларини даволаш учун борармиш!» — деди шогирд ўз-ўзига.\nБяншон Депленнинг орқасидан кузатиб юришга қарор қилди; у Депленнинг авлиё Сулпитсий черковига қайси кун ва соатда кирганини эслади ва бир йилдан сўнг худди шу пайтда унинг тағин черковга келиш-келмаслигини текшириб кўриш учун айнан шу вақтда келишга қарор қилди. Ҳақиқатдан ҳам, Деплен келиб турсайди, черковга бу тахлит мунтазам қатнаши муайян ҳолни илмий тадқиқ қилиш учун асос бўлур эди, зеро бундай кишининг тафаккури ва ҳаракати ўртасида тўғридан-тўғри зиддият бўлиши мумкин эмасди. Келгуси йили айнан шу кун ва шу шу соатда, Бяншон ўшанда Депленнинг ассистенти эмасди, жарроҳнинг кабриолети Турнон ва Пти-Лион кўчаси муюлишида тўхтаганини ҳамда ўз кабриолетидан тушиб, иезуитларга хос эҳтиёткорлик билан черков томонга йўналганини, сўнгра Биби Марям меҳроби олдида яна ибодат бажо келтираётганини ўз кўзи билан кўрди. Бу Деплен эди, ҳа, шахсан ўзи! Бош жарроҳ, қалбан даҳрий, тасодифан художўй. Аҳвол жиддий тус олмоқда эди, машҳур олимнинг қайсарлиги ҳамма нарсани остин-устин қилиб юборди. Деплен кетгач, Бяншон черков анжомларини йиғиштираётган ридохона бошлиғи олдига келиб, ундан хозиргина чиқиб кетган жаноб черковга мунтазам равишда келиб турадиганларданми, деб сўради.\n— Мана, йигирма йилдирки, шу ерда ибодат қиламан, — дея жавоб берди ридохона бошлиғи, — ана шу ибодатга жаноб Деплен бир йилда тўрт бор келади, бу унинг буюртмаси билан бажо келтирилади.\n«Деплен буюртма қилган ибодат! — ўйлади кетаётиб Бяншон. — Бу (бир ҳисобда) муайян даражада эр кўрмаган аёлнинг ҳомиладор бўлишидай муҳим гап, ҳар қандай шифокорни шаккокка айлантириш учун шу сирни билиб олиш кифоя».\nВақт ўтмоқда эди. Гарчи доктор Бяншон Депленнинг дўсти бўлса-да, аммо унинг ҳаётининг ўзига хос хусусияти ҳақида гаплашишга сира қулай фурсат тополмас эди. Одатда, улар табобат ёки киборларга хос бўлган бир вазиятда учрашардилар; лекин, бундай вазиятда дўстлар юмшоқ ўриндиққа ястаниб, камин олдида оёқларини иситаётиб, бир-бирларига ўз сирларини ошкор этган самимий суҳбатларга имконият бўлмайди, албатта. Ниҳоят, орадан етти йил ўтгач, оломон архиепископ боргоҳини тор-мор этган, 1830 йил инқилобидан сўнг унинг республикачилар ташвиқоти таъсири остида кўз илғамас сон-саноқсиз уйлар узра ялтираган яшиндек зарҳалланган салибларини маҳв этганида, кўчаларда шаккоклик ва исён ҳукм сурганда Бяншон Депленни тағин ўша авлиё Сулпитсий черковига кираётганда тасодифан кўриб қолди. Унинг ортидан кириб, у билан ёнма-ён туриб олди. Дўсти зиғирча бўлса-да, ҳайратланмади, қиёфасида ҳатто ҳайрат аломати сезилмади. Деплен буюртма қилган ибодатни иккаласи бажо келтиришди.\n— Тақводорона мунофиқлигингизнинг сабабини баён этолмайсизми, дўстим? — сўради Бяншон Деплендан улар черковдан чиққанларида. — Мен сизни, ҳа, сизни бу ерда ибодат чоғида уч бор кўрганман! Сиз бу сирни менга ошкор этишингиз, сизнинг эътиқодингиз ва ахлоқингиз ўртасидаги ошкора зиддиятни изоҳлаб бермоғингиз лозим. Сиз худога ишонмайсиз, айни пайтда ибодатга келиб турасиз! Қадрдон устоз, лутфан жавоб берсангиз.\n— Мен сиртдан ўта диндор одам бўлиб кўринганим билан, ҳақиқатда эса сизнинг ўзингизга ўхшаган даҳрийман.\nШунда Деплен Молер «Тартюф»ининг янги ношири сингари сиёсий арбобларни ҳақоратлаб, роса пичинглар ёғдирди.\n— Мен сиздан бу ҳақда сўраётганим йўқ, — деди Бяншон. — Мен сизнинг нега бу ерга келганингизни ва нима сабабдан ибодат буюртма қилганингизни билмоқчиман.\n— Хўп, азиз дўстим, — деди Деплен. — Менинг бир оёғим тўрда, бир оёғим гўрда, бинобарин, мен энди ҳаётимни қандай бошлаганимни сизга ҳикоя қилиб беришим мумкин.\nБяншон ва ўша улуғ инсон шу дақиқада Гирдибод кўчаси ёхуд Парижнинг энг жирканч кўчаларидан бирида эди. Деплен Бяншонга дарвозадан айлана зинагача узун йўлак орқали кириладиган ҳайкални эслатувчи ўша уйлардан бирининг еттинчи қаватини кўрсатди; одатда ўша пастак деразалар зинани зўрға ёритар, дарҳақиқат, қоқилиб-суқилиб яшовчиларнинг ҳақоратларига бепарво эди. Бу уй яшил тусли эди; биринчи қаватларда мебел сотувчи савдогар яшарди, қолган қаватларда турфа қашшоқлар кун кечирарди. Деплен қўлини кескин баланд кўтараркан, Бяншонга деди:\n— Мен ўша ерда, баландда икки йил яшаганман.\n— Биламан дъАртез ҳам ўша ерда турарди. Мен илк ёшлигимда у ерда қарийб ҳар куни бўлардим. Бизлар бу болохонани «даҳолар қиёмига етадиган банка» деб атар эдик.\n— Хўш кейин-чи?\n— Ҳозир иккаламиз тинглаган ибодат ҳаётимдаги айрим ҳодисалар билан боғлиқ. Улар ўша, сиз айтгандек, дъАртез яшаган болохонада ўтказган вақтимга тўғри келади; ҳув анави, тепасида кўйлак осилган, гуллар солинган тувак турган жой. Қадрдон Бяншон, Париж қийин шароитда яшашга бардош беришга мажбур этди. Мен очлик, юпунлик, ялангоёқлик, пулсизлик — қисқаси, шафқатсиз муҳтожликни бошдан кечирганман. Ана шу «даҳоларни қиёмига етказадиган банка»да чўпдай қотиб қолган бармоқларимни нафасим билан зўрға илитардим, ўша томонга сиз билан бирга ҳам бир назар ташлагим келиб кетди. Қиш шундай даҳшатли келдики, ишлаётганимда бошим узра кўтарилаёган буғни, совуқ пайтларда отлардан кўтарилаётган буғдек сезиларли даражада чиқиб турган нафасимни кўрардим. Шундай ҳаёт билан курашиш учун таянчни қайдан топишни ҳам билмайсан киши. Мен ёлғиз эдим, кўмаклашадиган ҳеч кимсам йўқ, китоб сотиб олиш ва тиббиётдан олаётган сабоғим учун тўлашга бисотимда бир су ҳам йўқ эди. Қизиққонлик, шаккоклик ва тиниб-тинчимаслик хусусиятига молик бўлганлигим учун дўстларим ҳам йўқ эди. Менинг серзардалигим турмуш машаққатлари ва меъёридан ортиқ меҳнат қилганлигим билан изоҳланишини ҳеч ким тан олмасди: ахир, мен ижтимоий ҳаётнинг энг қуйи қатламида эдим, лекин унинг устки қатламига чиқишни хоҳлар эдим. Шунга қарамасдан, сиздан яширадиган сирим йўқ, сизнинг олдингизда риёкорлик қилишнинг ҳам асло ҳожати йўқ, мен муҳтожлик ботқоғига ботиб, узоқ вақт тентираб юрган бўлсам-да, ҳар қандай чўққига кўтарила оладиган иқтидорли кишиларга хос бўлган меҳрибонлик ва ўша эзгу ҳис-туйғуларни қалбим тўрида асраб келдим. Мен олаётган арзимас нафақамдан бошқа нарсани на қариндошларимдан, на жонажон шаҳримдан кутишим мумкин эди. Мен ўшанда нонушта учун қотиб қолган нонни (у янгисига кўра арзонга тушарди) Пти-Лон кўчасидаги новвойдан сотиб олар ва сутга солиб ивитар эдим: шундай қилиб эрталабки емагим икки суга тушар эди. Пансионда қиладиган тушлигим кун оша бўлиб, у 16 су турарди. Шу зайлда ҳар куни ўн су харажат қилардим. Энгил-бош ва поябзалга қанчалик аҳамият берганлигим ўзингизга равшан. Билмадим, кейинчалик у ёки бу ҳамкасбимизнинг хиёнаткорона ҳаракатларини кўрганда бошдан кечирганимиз ранжу аламни титилиб кетаётган бошмоғимизнинг устимиздан маккорона илжайишини кўриб қолганимизда ёки сюртугумизнинг қўлтиқдан чок-чокидан кетиши қулоққа чалинганда бошдан кечирган ранжу алам билан қиёсласа бўлармикан?\nМен фақат сув ичардим, аммо айни замонда Париж қаҳвахоналарига бўлган ҳурматим ғоят баланд эди. Фақат Лотин маҳалласининг Лукулларигина кириши мумкин бўлган Соппи қаҳвахонаси менга нимаси биландир жаннатмакон туюларди. «Наҳотки, бирор кун менга ҳам ўша ерда бир финжон қаймоқли қаҳва ичиш ва бир қур домино ўйнаш насиб этади?» — уйлардим мен. Муҳтожлик туғдирган ўзимдаги ғазабни мен меҳнатга алмаштирдим. Ўз қадримни ошириш ва жамиятда эгалламоқчи бўлган ўрнимга муносиб бўлиш мақсадида мен имкони борича чуқур билим олишга ҳаракат қилдим. Еган нонимдан кўра ёққан лампа ёғи кўпроқ бўлган: тунларни оқартириб меҳнат қилган пайтимда кўз ўнгимда ёнган чироқ менга ҳамма нарсадан кўра қимматга тушган. Бу давомли, бешафқат олишув эди. Мен ҳеч кимда ўзимга нисбатан ачиниш ҳиссини уйғотолмадим. Ахир, дўст орттириш учун ёшлар билан таниш бўлмоқ керак, улар билан талабалар борадиган жойга бориб, майхўрлик қилиш учун бисотингда бир неча су бўлмоғи лозим. Менинг эса ҳеч вақом йўқ эди! Аммо Парижда ҳеч ким бирор нарсани тасаввур қилолмайди. Қанақа муҳтожликда яшаётганимни бировларга ҳикоя қилиб беришга тўғри келганда мен кўпинча томоғимга алланарса тиқилиб қолгандек, ўзимни ноқулай сезардим. Кейинчалик менга бой оилада туғилиб, ҳеч нарсага муҳтож бўлмаган ҳамда бу масаланинг учлик қоидасидан бехабар кишиларни учратишга тўғри келди: ёш йигитча беш франкли чақа экюга қандай муносабатда бўлса, жиноятга ўшандай муносабатда бўларкан. Ана шу бойвачча овсарлар менга: «Нега қарзга ботиб кетдингиз? Нега зиммангизга мунча мушкулотни олдингиз?», дейишарди.\nУлар менга халқнинг очликдан ўлаётганини эшитиб, нега у ёғли нонлардан сотиб олмаскан, деб сўраган маликани эслатарди. Нон топиш учун бош ва қўллардан бошқа на дўстлари, на бир мири маблағи, на обрўйи бўлган, Парижда тамоман ёлғиз кун кечираётган, тағин жарроҳлик учун жуда қиммат олади деб шикоят қилган бойлардан бирортасини кўрсам дегандим! Унинг ҳоли не кечарди? Ўзига овқат излаб қаерга борарди? Менинг жаҳлим чиққан ва раҳм-шафқатсиз кунларим бўлганини сиз яхши биласиз, Бяншон. Мен бу билан оқсуяклар жамиятига хос бўлган ёшликдаги бепарволик изтироблари ўша кибру ҳаво учун ўз-ўзимдан қасос олардим; менинг шуҳратга эришиш йўлидаги саъй-ҳаракатларимга нафрат, ҳасад ва бўҳтоннинг қанчалик ғов бўлганини эслардим. Парижда айрим кишилар сизнинг эндигина эгарга ўтиришга шайланаётганингизни кўрса, биров келиб барингиздан тортади, сизни йиқилиб, боши билан ерга урилсин деб ўшанинг ўзи айилни бўшатади; бошқа биров эса отингизнинг туёғидан тақасини суғуради. Тағин ўзгаси қамчинингизни ўғирлайди; энг ростгўйи — қўлидаги тўппончаси билан сизни қоқ манглайингиздан отмоқчи бўлади. Азизим, сизда истеъдод бор, аммо ҳадемай ўртамиёна зотлар ўзларига устунлик қилаётганларга нисбатан қандай даҳшатли кураш олиб бораётганини билиб оласиз.\nКечқурун сиз йигирма беш луидор ютқазсангиз борми, эртасига сизни қиморбозликда айблайдилар, энг яхши дўстларингиз эса йигирма беш минг франк ютқазди деб гап тарқатишади. Бошингиз оғриса борми, сизни ақлдан оза бошлади, дейдилар. Мабодо оғзингиздан бирор ножўя гап чиқиб кетса, нақ шўртумшуққа чиқарадилар. Борди-ю, сиз ана шу олчоқлар тўдаси билан курашга жаҳд қилсангиз, энг яхши дўстларингиз сизни ҳеч кимни ёқтирмайди, ўзим бўлсам дейди, деб дод солишади. Хулласи калом, сизнинг фазилатларингиз камчилик ва нуқсонга, эзгу ҳаракатларингиз жиноятга йўйилади. Башарти, сиз бировни қутқаришга муваффақ бўлсангиз, сизни қотилга чиқарадилар. Гарчи бемор росмана ҳаётга қайтган бўлса-да, сиз уни сунъий йўл билан тузатгансиз, у келажакда бунинг учун жазосини тортади, мабодо у ҳозир ўлмаган бўлса, кейинроқ ўлади, дейишади. Қоқилиб кетсангиз борми: «Йиқилди» дейишади. Борди-ю, бирор нарсани ихтиро қилиб, ўз ҳуқуқларингизни ҳимоя қилмоқчи бўлсангиз, ёшларнинг олға интилишига тўсқинлик қилади дейдилар, муғамбир деган ном чиқарасиз. Шундай қилиб, дўстим, модомики худога ишонмас эканман, демак, одамга ишониш тўғрисида гапирмаса бўлади. Менинг танимда қанчадан-қанча бемаъни гапларга сабаб бўлган, Депленга мутлақо ўхшамаган Депленнинг яшашини сиз яхши биласиз, ахир. Ўтган ишга салавот. Шундай қилиб, мен биринчи имтиҳонга тайёрланаётиб, сариқ чақага зор бўлиб, мана шу уйда яшардим ва ишлардим. Биласизми, мен сира иложини тополмай «Аскарликка борганим бўлсин» дея қарор қилган киши ҳолатига тушган эдим. Менда яккаю ягона илинж қолган эди: «Мен ўша ўзим туғилган шаҳардан Париж ҳаёти ҳақида мутлақо тасаввурга эга бўлмаган, ойига ўттиз франк олаётган, жиянининг нуқул булдириқ гўшти билан кун кечираётганига қатъий ишонган, энди бўлса унинг уст-боши ҳақида ғамхўрлик қилаётган кекса қишлоқи холаларимнинг совғаси бир чамадон ички кийимни олишим лозим эди. Чамадон мен уйда бўлмаган пайтда келган экан, мен университетда эдим: маълум бўлишича, кира ҳақи қирқ франк тураркан. Зинапоя тагидаги ҳужрада турувчи дарвозабон этикдўз немис ўша қирқ франкни тўлаб, чамадонни олиб қолган экан. Қандай қилиб олдиндан кира ҳақини тўламай чамадонимни қўлга киритиш ҳақида бош қотириб, Фоссе-Сен-Жермен-де-Пре ва Тиббиёт факултети кўчаси бўйлаб узоқ вақт санқиб юрдим, ҳолбуки, мен ички кийимимни сотиб ҳам кира пулини тўлашим мумкин эди. Менинг бефаҳмлигим, бирдан-бир истеъдодим, жарроҳлик эканини яққол кўрсатди. Дўстим, нозик қалб эгалари, бирмунча юксак доирада фаолият кўрсатиш учун туғилган иқтидорли кишилар кўпинча бачкана одамларга хос ҳийла-найранг, топқирлик, чапдастлик каби хусусиятлардан маҳрум бўлишади: бу тахлит мўмин-қобил даҳолар ҳомийси — тасодиф, улар изламайди, улар топади.\nМен уйга кечроқ қайтдим; сен-флуралик Буржа исмли мешкобчи қўшним ҳам шу пайтда қайтган эди. Бизлар шунчаки девор-дормиён қўшнидай бир-бирининг ухлаётганини, йўталаётганини, кийинишларини эшитиб турадиган, пировардида бир-бирига ўрганиб қолган таниш эдик. Қўшним хўжайин мени ижара ҳақини уч марта орқага сурганим учун ҳайдамоқчи эканини айтди; мен эртасигаёқ жўнаб қолишим даркор эди. Маълум бўлишича, хўжайин кўшнимни ҳам касби маъқул бўлмаганидан кўчиб кетишга мажбур қилаётганмиш. Мен ҳаётимдаги энг машаққатли тунни ўтказдим. Арзимас уй анжомлари ва китобларимни олиб чиқиш учун ҳаммолни қайдан топаман? Ҳаммол ва дарвозабонга қаердан пул тўлайман? Қаерга бориб бош урсам экан? Унсиз йиғларканман, телбаларча ўз-ўзимга фақат шу саволларни берардим. Охири ухлаб қолдим. Муҳтожликда кишига турфа тушлар бахш этувчи уйқу ҳамдард бўлади. Эртасига эрталаб нонимни сувга ботириб тамадди қилаётганимда хонамга Буржа кириб келди.\n— Жаноб талаба, — деди у менга баланд овоз билан, — мен бир бечора, ташландиқ бола эдим, Сен-Флурада паноҳ топиб ўсдим, на отам, на онамни биламан. Бунақа бисотим билан уйланишим мумкин эмас. Сизнинг ҳам жонкуярларингиз унча кўп эмас, молу давлатингиз ҳам йўқ ҳисоби. Гапимга қулоқ солинг: пастда менинг қўл аравачам турибди, уни ҳар соатига икки су кира ҳақи бериш шарти билан ижарага оламан; унга ҳамма анжомларимизни жойлаштирса бўлади. Модомики, бизни бу ердан ҳайдаб чиқаришган экан, хоҳласангиз турар жойни бирга қидирамиз. Бу ер ҳам айтгулик жаннатмакон жой эмас-ку, ахир.\n— Биламан, қадрдоним Буржа, — дедим мен, — лекин бир нарса халал беряпти; пастда экю турадиган ички кийимларим бор, ўша пулдан уй ҳақини ҳам, дарвозабонга тўланадиган қарзни ҳам тўлашим мумкин эди. Бироқ чўнтагимда сариқ чақа ҳам йўқ.\n— Яхши! Менинг бироз танга пулим бор, — жавоб берди Буржа менга ўзининг эскирган ва ёғ босган чарм ҳамёнини салмоқлаб кўрсатаркан. — Ички кийимингиз ўзингизга керак бўлади.\nБуржа менинг хонам учун ҳам, ўз хонаси учун ҳам тўлади, дарвозабоннинг қирқ франкини ҳам бериб қўйди. Кейин у кўч-кўронимизни ва менинг кўйлакларим жойлашган чамадонни аравачага юклади-да, уни кўчалардан ғилдиратиб кетди, хоналар ижарага берилиши ҳақида эълон ёпиштирилган уйлар олдидагина тўхтарди, холос. Мен бўлсам ўша уйларнинг ҳар бирига кириб чиқар ва ижарага бериладиган хонани кўздан кечирардим. Туш бўлиб қолди, аммо бизлар ҳамон бошпана излаб Лотин маҳалласида беҳуда санқирдик. Қайга бормайлик, ижара ҳақи оёқдан оларди. Буржа мени вино дўконига таклиф этди. Аравани эшик олдида қолдирдик. Кечга яқин Роган кўчасининг тижорат муюлишида мен бир уйнинг энг сўнгги қаватида зинапоя майдончаси билан бир-биридан ажратилган иккита хона топдим. Ўшаларни ижарага олдик. Ҳар биримиз йилига олтмиш франкдан ижара ҳақи берадиган бўлдик. Энди менда ҳам, дўстимда ҳам бошпана бор эди. Бирга тушлик қилдик. Буржа бир кунда эллик сугача топар эди. Унинг юз экюга яқин пули бор эди. Буржа от ва бочка сотиб олишдек орзуни амалга ошириш арафасида эди. У муғамбирона ўсмоқчилаб, менинг барча сир-асроримдан воқиф бўлиб олди, қандай аҳволда эканлигимни билиб олгач, бир умрлик эзгу орзусидан вақтинча воз кечди, ана шуни эсласам, ҳанузгача бутун вужудимни ҳаяжон босади. Буржа йигирма икки йил сув ташиди, лекин у ўзининг юз экюсини менинг келажагим учун қурбон қилди.\nШунда Деплен Бяншоннинг қўлини қаттиқ сиқиб қўйди.\n— У ўша пулларни менга берди, улар менинг имтиҳонга тайёргарлик кўришим учун ғоят зарур эди! Дўстим, бу одам ҳаётдаги бурчимни, менинг ақлу заковатим, эҳтиёжимнинг унинг эҳтиёжларидан муҳим эканлигини фаҳмлади. У менга ғамхўрлик қилар, мени «ўғилчам» деб атар, китоб сотиб олишим учун пул қарз берар, баъзан эса қандай ишлаётганимни кўриш учун секингина хонамга кириб келар эди. Ниҳоят, у менга оналарча мушфиқлик кўрсатиб, мен маҳкум этилган ўша қашшоқлик ва маза-матрасиз емакни фойдали ва тўкин овқатга алмаштириш имконини берди. Буржанинг ёши қирқларда эди. Унинг афт-ангори ўрта асрлардаги шаҳарликни эслатарди, манглайи бўртиб чиққан, рассом унга қараб бемалол Ликургни чизиши мумкин эди. Боёқиш юрагида йиғилиб қолган меҳрни кимга изҳор этишни билмасди. Ҳаётида унга меҳр қўйган ягона жонзот бундан сал илгари ўлган бароқ ити эди; Буржа менга ўз бароғи ҳақида тўхтовсиз гапирар, черков унга жаноза ўқиш учун ижозат бермасмикан, бу тўғрисида менинг фикрим қандайлигини билмоқчи бўларди. Унинг сўзларига кўра, бу бароқ ит ҳақиқий насроний бўлиб, ўн икки ой мобайнида Буржа билан черковга борган, у ерда ҳеч қачон ҳурмаган, жим туриб орган овозини тинглаган, худди хўжайини билан ибодат қилгандек у билан ёнма-ён ўтирган. Бу одам ёлғизлигимни, изтиробларимни тушуниб, бутун меҳру садоқатини менга қаратди, унинг қўлидан келадиган нарса шу эди, зотан. У мен учун энг меҳрибон она, ҳеч қачон бировга зиён-заҳмат етказмайдиган энг ардоқли ва фазилатли киши бўлиб қолди. Гапнинг лўндасини айтганда, у эзгулик тимсоли бўлиб қолди, ўзи бунёд этаётган яхшиликдан қониқиш ҳосил қилган одам эди. Мен Буржани ҳар гал кўчада учратганимда, у менга ақл бовар қилмайдиган олижаноблик билан фаросатли нигоҳ ташлар эди; у елкасида юки йўқ кишидай қоматини тик тутиб юришга интиларди; мени соғлом ва яхши кийинган ҳолда кўрганидан ўзини бахтли ҳис этаётганга ўхшарди. Бу бир жиҳатдан оддий кишининг фидойилиги бўлса, иккинчидан, бирмунча юқори муҳитга кўчирилган енгилтак қизнинг муҳаббати эди. Буржа менинг барча топшириқларимни бажарар, мени белгиланган соатда уйғотар, чироғимни тозалаб қўяр, зинапоямиз майдонини супуриб-сидирар эди; у покизалиги билан ҳар қандай инглиз оқсоч аёли билан баҳслашиши мумкин эди.\nБизнинг бутун хўжалигимиз унинг гарданида эди. Филопемен га ўхшаб ёғоч ҳам арраларди. Меҳнат ўз олдига қўйган мақсадини такомиллаштирганини англагандай, у ҳамма нарсани жўнгина, аммо қойилмақом қилиб адо этарди. Отел-Де клиникасига ассистент-амалиётчи бўлиб ишга кирганимда Буржа билан ажралишга тўғри келди, чунки мен клиника қошида яшашим даркор эди. У чуқур ғамга ботарди, лекин менинг диссертатсия устида ишлаётганимда талаб қилинадиган харажатлар учун пул йиғаётгани учун ўзини юпатар ва бўш вақтларимда уникига бориб туришимни илтимос қилар эди.\nБуржа мен билан фахрланар ва жон-дилдан яхши кўрарди. Агар сиз менинг диссертатсиямни излаб топсангиз эди, унинг Буржага бағишланганини кўрган бўлардингиз. Шифохонада ишлаш муддатимнинг сўнгги йилида унга от билан бочка сотиб олиш ва бу мард оверналикнинг қарзини узишга етадиган даражада маблағга эга эдим. Мен унга пулларимни сарфлаганимни билгач, роса жиғибийрон бўлди, шунга қарамасдан хўп суюнди, унинг энг эзгу орзуси ушалган эди-да, ахир. У кулди ва мени койиб қўйди; у ўзининг бочкасига, ўз отига қарар ва кўз ёшларини артаркан, деди: «Яхши эмас! Қандай ажойиб бочка! Лекин сиз бундай қилмаслигингиз керак эди... Ўзи ҳам кетворган от экан, нақ оверна зотига ўхшайди».\nКиши кўнглини эритадиган воқеани сира кўрмаганман. Менинг қаршилик қилишимга қарамасдан, Буржа мен учун энг қимматбаҳо нарса, сиз хонамда кўрган — ғилофига кумушдан сайқал берилган жарроҳлик асбоблари тўпламини, албатта, сотиб олиш истагини билдирди. У мен дастлабки муваффақиятларимдан ўзида йўқ шод эди, лекин унинг «уни мен одам қилдим» деганини, ҳатто бунга ишора ҳам қилмаган. Гапнинг очиғини айтганда, у бўлмаганда муҳтожлик ҳаётимга зомин бўлган бўлар эди-ку, ахир. Бояқиш ҳаётини мен учун қурбон этди: маълум бўлишича, у тунги машғулотларимни деб мен учун қаҳва сотиб оларкан-да, ўзи нонга саримсоқ суртиб ер экан. У касал бўлиб қолди. Тунларни унинг бошида ўтказганимни айтиб ўтирмасам ҳам бўлади. Умримда биринчи бор уни сақлаб қолишга муяссар бўлдим. Лекин икки йил ўтгач, касаллик яна қайталади, қанчалик тиришиб парвариш қилмайлик, табобатдаги барча воситаларни ишга солмайлик, Буржа вафот этди. Бирорта қирол ҳам бунчалик парвариш қилинмаган бўлса керак. Ҳа, Бяншон, бу ҳаётни ўлим чангалидан тортиб олиш учун мисли кўрилмаган даражада ҳаракат қилдим. Унинг ўзи амалга оширган ишларини кўриш имкониятига эга бўлишини истагандим; унинг барча истакларини ижро этсам дегандим, ҳаётимда шу пайтгача сира такрорланмаган, қалбимни батамом чулғаган, ташаккур туйғусини изҳор этишни ниҳоясига етказишни истагандим, ҳанузгача мени ёндириб келаётган ўтни ўчирмоқчи эдим!\n— Менинг иккинчи отам Буржа ўз қўлимда жон берди, — дея давом этди Деплен озгина сукут сақлагач, унинг ҳаяжонлангани шундоққина билиниб турарди. — У қолдирган васиятномага биноан, барча молу-мулки менга ўтмоғи даркор эди; бу васиятномани унга ҳар хил хужжатлар тузиш идорасида ёзиб беришган экан, унда иккаламиз Роган кўчасига бирга кўчиб борган йил қайд қилинган эди. Унда софдил диндор кишининг тимсоли мужассамлашган эди. Биби Марямни шундай севар эдики, киши маъшуқасини шундай севиши мумкин, холос. Гарчи, у эҳтиросли диндор католик бўлса-да, менинг даҳрийлигим ҳақида лом-мим демаган эди. Касаллиги хатарли тус олганда у мендан ўзи учун черков ёрдамини уюштиришда ҳеч нарсани аямасликни илтимос қилган эди. Мен унинг учун кунига икки мартадан дуои фотиҳа ўқишни буюртма қилдим. У кечалари тез-тез ўзининг охиратдаги қисматидан қўрқаётганини ҳикоя қиларди: унга ҳаёти унча тақводорлик билан ўтмаганга ўхшаб кўринарди. Бояқиш! У эртадан-кечгача меҳнат қиларди. Агар борди-ю, беҳишт бор бўлса, унга бу кишидан бошқа ким ҳам муносиб бўлиши мумкин? У авлиё сифатида черковнинг сўнгги хайрбодини қабул қилган эди (у чиндан ҳам авлиё эди); унинг ўлими ҳаётига мос эди: Буржанинг тобути ортидан фақат бир киши борарди: бу мен эдим. Яккаю ягона валинеъматимни дафн этгач, менга қилган яхшиликлари эвазига нима қилсам экан, деб ўйлардим. Унинг на оиласи, на дўстлари, на хотини, на болалари бор эди. Лекин у диндор эди, унда диний эътиқод мавжуд эди, бунинг учун у билан баҳслашишга ҳаққим бормиди? У бир куни менга қўрқа-писа бўлажак дуои-ибодат ҳақида ёрилган эди; қилган ёрдамини пеш қилмаслик учун у менинг зиммамга бундай мажбуриятни юкламоқчи эмасди. Дастлабки имконият туғилганда мен авлиё Сулптсий черковига керакли миқдорда пул тўплаб, бир йилда тўрт бор охират ибодатини буюртма қилдим. Буржа учун амалга ошириладиган ягона нарса — унинг тақводорлик истагини бажо келтириш. Шу боисдан бир йилда тўрт марта — кўклам, ёз, куз ва қишда черковга келаман ва шаккокка хос самимият билан дейман: «Ё худованди карим, тасарруфотингда ўлгандан сўнг тақводор кишилар йиғиладиган маскан бўлса, мўмин-қобил Буржани унутма, агар у азоб-уқубатни бошидан кечирмоғи керак бўлса, ўша мусибатларни менинг гарданимга юкла, токи у тезда жаннат аталмиш маъвога эришгай». Мана, азизим, фикрлаш тарзи меникидек кишининг қарори шундай бўлади. Қасамёд этаманки, Буржанинг эътиқоди менинг миямда қарор топсайди, бор-бисотимни берган бўлур эдим.\nДепленни сўнгги марта даволаган Бяншон машҳур жарроҳни даҳрий сифатида вафот этган деб айтишга ботинолмайди. Наҳотки, бир вақтлар пештоқига «Буюк одамлар учун умидбахш диёр» деган сўзлар ёзилган ўша заминий маъбад қопқаларини очган кишига ройиш оверналик жаннат қопқаларини очмаган бўлса? Ҳа очган — айнан шундай деб ўйлаш диндорлар учун қувончли эмасми, ахир?!\n↑ Қуёш ўрилмаси — анатомияда қоринда туташган вегетатив асаблар тизими. (Тарж).\n↑ Қадимги грек адабиётида Орест ва Пиланднинг бир-бирига садоқатли бўлганларига ишора. (Тарж).\n↑ Зайд — Муҳаммад Пайғамбарнинг қули бўлиб, кейинчалик Ислом динининг ашаддий тарғиботчисига айланган.\n↑ Кантал — Франтсиядаги бир вилоят номи.\n↑ «Цитатор» — франтсуз адиби Пиго-Либрен асари бўлиб, унда католик черковининг иллатлари фош этилади.\n↑ Су — ХИХ аср франтсуз пул бирлиги.\n↑ Ликург — ярим афсонавий қонун чиқарувчи давлат ва жамоат арбоби.\n↑ Филопемен — қадимги юнон қўмондони, одил ва меҳнатсевар киши бўлган.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Onore_de_Balzak._Dahriyning_ibodati_(hikoya)_/_Kiril&oldid=14421" dan olindi\nTurkumlarAsarlarFransuz adabiyotiRealizmOnore de BalzakNasrHikoyalar\tAdabiy Shakllar