Тойхат орнына - 10 Января 2012 - Блог - "ЕРКИН ҚАРАҚАЛПАҚСТАН" - "ВЕСТИ КАРАКАЛПАКСТАНА"\nЕркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана Дүйшемби, 01.06.2020, 12:36\nХош келипсиз Гость | RSS\n[ Нәтийже · Архив ]\nБарлық жуўаплар: 39\nГлавная » 2012 » Январь » 10 » Тойхат орнына\nМ.Нызанов драматург сыпатында да бир қатар сахналық шығармалар дөретип, үлкен табысқа еристи. Оның «Еки дүньяның әўереси» шығармасы миллий театрымызда сахналастырылып, авторға даңқ, абырай әкелди. Бул комедия «Сийрек ушырасатуғын нус¬қа» атамасы менен 1994-жылы өзбек академиялық театрында да қойылып, тамашагөйлердиң кеўлинен шықты.\nКомедияда сүўретленген ўақыялар елеге дейин машқала болып киятырған нәпсиқаўлық, ашкөзлик, дүньяпаразлық, парахорлық, жағымпазлық ҳәм инсапсызлық сыяқлы иллетлерге қарсы гүресиў керек деген идеяны алға қояды. М.Нызанов қайсы жанрда жазбасын, өз халқының әсирлер даўамында қәлиплескен үрп-әдетлерин, салт-дүстүрлерин терең сезиниўи, шығармаларының тилиниң байлығы менен айырылып турады.\nМ.Нызанов ғәрезсизлик жылларында баспадан 19 китап шығарды.\nОлардың арасында «Ақшагүл» повести (2004) (өзбек оқыўшыларына жақсы таныс болған «Жәҳән әдебияты» журналында аўдарылып басылды), «Ақырет уйқысы» повести ҳәм «Душпан» романы айрықша әҳмийетке ийе.\n«Ақшагүл» повестинде үй ийеси, алдында азаматының болыўына қарамастан шаңарақтың аўыр жүгин өз мойнына алған ҳаял образы сәўлелендириледи. Соңғы жыллары жеңил-желпи жол менен ақша таўып, исбилерменлик бәнесинде көплеген ҳаял-қызларымыз узақ-жақын шет еллерге кетип, табыс таўып, хожалық бағыў ни¬йетинде айлап-жыллап жүргени сыр емес.\nАқшагүлдиң олардан айырмасы, басқа журтларға кетпестен өз қаласында кеште аўқат, манты таярлайды, ерте азанда болса оларды табағына салып жолға шығады, мәкемелерди аралап жүрип сатады, песинде әбден шаршап, сүйретилип үйине қайтады. Үй алдында соқта ойнап отырған бийталап ерине сигарета алыўды умытқаны ушын оннан таяқ жейди. «Алдында азаматы саў-саламат болса аштан өлтирмейди,-дейди дана бабаларымыз. Егер маған бир нәрсе болып қалса, бул шаңарақтың отын сөндирмеймен, дейтуғын Нуржан емес»,-деп тоңқылдаўы менен жағасына түкирип-түп-түп, тилим-тасқа. Бир нәрсе таўып атырған болмаса да, ҳәўлиде жөтелип, үйден кирип шығып жүрсе болар,-деп шүкиршилик етеди. Ақшагүлди анасы сабыр-тақатлы, шүкиршилик пенен жасайтуғын, ҳақыйқый мусылман етип тәрбиялаған еди.\nАвтор өз шығармасында ҳәзирги айырым адамлардың үйлеринде балаларын бағып, ҳаяллары ҳәр қыйлы қалаларға ақша табыў ушын кетип атырғаны, усы себепли балаларының көрип атырған азап-ақыретлери, ерли-зайыплардың мәжбүрий ямаса жеңилтеклик ақыбетинде әдеп-икрамлылық жақтан бузылыўлары, қанша шаңарақлардың ўайран болғаны, ҳәтте ар-намыслы Ақшагүл сыяқлы ҳаяллардың өзин набыт еткенлигин қәлемге алады, турмыслық мәселени көтерип шығады.\nПовестьте автор күнделикли турмысымызда орын алып атырған қәтеликлердиң ақыбети нелерге алып келетуғыны ҳаққында жүрек толқыўы және күйиниш пенен заманласларын ескертеди. Ол машақатлы, қыйырманда-шыйырман турмыс соқпақларындағы болып атырған ўақыяларды сүўретлеп, ҳәммемизге муқаддес болған шаңарақты беккемлеў, оның тынышлығын, татыўлығын көздиң қарашығындай сақлаўда сергек болыўға шақырады, жар салады.\nПовестьте күтилмегенде қәтеликке жол қойып, күйеўине қыянет еткен Ақшагүл өз гүнасын кешире алмай жанына қаслық етеди. Бул арқалы жазыўшы турмыста ар-намыслы адамлардың аз емес екенин, олардың мақсети дүнья, мал-мүлк топлаў ушын емес, ал күн көрис, тиришилик ушын мийнет етип табыс излеў, оны да ҳадал жол менен табыўға умтылыў екенлигин, өзи аш болса да, ҳүжданын сатпайтуғын инсанлардың образын терең сәўлелендириўге умтылады.\nҲәзирги күнде көркем әдебият өзиниң тийкарғы ўазыйпасы-китап оқыўшысының әдеп-икрамлылығына, эстетикалық сезимлерине тәсир ететуғын жуўапкерли ўазыйпаны атқармақта.\nЗаманымыздың талғамлы китап оқыўшысы әдебияттан тек турмыс шынлығын ғана емес, ал, көркемлик ҳақыйқатты да излейди. Атап айтқанда, усы нәрсе публицистика менен көркем әдебият арасындағы шегараны айырып, олардың ўазыйпасын ай¬қынластырады.\nМ.Нызановтың «Ақырет уйқысы» повести ҳақыйқый психологизмге қурылған шығарма. Қарақалпақ әдебиятында соңғы жыллары қаҳарманның тынышын алған, кеўил кеширмелерин сүўретлеў арқалы инсанның мәнәўиятына күшли тәсир, басым көрсететуғын бундай шығарма жазылмады. Алдын айтып өткенимиздей, шығарма турмыслық ўақыяға бай болса да, онда инсанның руўхый дүньясы, кеўил кеширмелери терең сәўлелендирилмесе, психологиясы ашып берилмесе китап оқыўшысының руўхый байлығына айлана алмайды. Себеби, инсанның ой-пикирин, ақыл-санасын илим, билим, педагогика менен байытыў, кеңейтиў мүмкин, бирақ қәлбин, кеўил дүньясын байытатуғын тек көркем өнер менен әдебият ғана. Сонлықтан да жазыўшы қаҳарманның психологиясын терең сәўлелендириў арқалы китап оқыўшысының жүрегине жол излейди.\nПовесть кексе, әбден қартайған, халық тилинде алжыған деп айтылатуғын Базар кемпирдиң күнделикли өмирин сүўретлеўден басланады. Оның өмири ҳеш кимниң ҳәўесин оятпайды. Керисинше, ҳеш кимге керек болмаған физикалық денеге айланғаннан гөре инсанның бул дүньяда өз ўазыйпасын өтеп болғанын аңлап жетиў, тәсиниң имканы жоқлығына қыйналасаң... Бирақ мәселениң екинши тәрепи-оның ҳақыйқый инсанлығын көрсететуғын жағы-бул гуманизм. Егер Базар кемпир қусағанларға «Сен өмирдеги ўазыйпаңды атқарып болдың» деген мүнәсибет болса инсанның ҳайўаннан парқы бола ма? Мине усы инсаныйлық пазыйлетлер Генжегүл кемпирде жәмленген. Ана өз перзентине нәрестелик дәўирде қандай ғамқорлық ислеп, оны әлпешлеп тәрбиялайтуғын болса, Генжегүл кемпир қәйин¬бийкеси Базар кемпирге сондай ғамқорлық ислейди. Бунда туўысқанлық сезимине қарағанда гуманистлик сезимниң үстин екени көринеди.\nПовесть бас қаҳарман Өтемураттың балалығынан есинде қалған ўақыялар дүркини менен басланып, оның кекселик дәўири менен байланысады. Өтемурат жаслардың қулағына жақпайтуғын пәндиў-нәсият айтып отыратуғын әпиўайы ғарры емес, алым, илим докторы. Ол өзиниң орнын, ҳүрметин билетуғын, көпти көрген адам. Солай болса да қам сүт емген бенде дә, ўақыт деп аталған сырлы әлемниң мазмун-мәнисин түсинип, гилтин таба алмайды.\nТой-мерекелерде бәрҳама орны төрде, ҳүрмети бәлент, ҳәмме оннан пәтия алады. Бирақ үлкен жыйында жеке қалғандай болады, үйге қайтқысы келеди, себеби бурынғыдай қатарласлары жоқ.\nӨтемурат ғаррының мий тамырлары жарылып, еки дүньяның ортасына түсип қалыўы менен повестьтиң тийкарғы ўақыялары басланады.\nОл өзин сондай жеңил сезип, аспанға ушып кетеди. Аспан кеңисликлеринде биринши болып әлле қашан дүньядан өткен Базар кемпирди, соңынан Емберген қотырды, ке¬йин... Бул дүньядан өткен басқа да адамларды көре баслайды. Олар менен ушырасады, сөйлеседи. Өтемурат о дүньяға аспан арқалы жол алады, және изине қайтады.\nШ.Айтматовтың «Дүнке» романында оның бас қаҳарманы Авдий сексеўилге асылып турғанда о дүньяға океан арқалы жол алған ҳәм бир неше мәртебе кейин қайтқан еди.\nДемек, биз дөгерегимизде болып атырған ўақыялардың түп-мәнисин оның ишинде жүрип жетерли түсине алмаймыз. Оны алыстан, итимал жүдә узақтан, шексиз космоста турып бақлаўымыз арқалы түсинип, мәнисине жетермиз...\nПовестьте арамыздағы тиришилик етип атырған адамлар образы жаратылып, бизиң әлемимизде болыўы мүмкин ўақыялар дизбеги тийкар етип алын¬ған. Автор көркем сүўретлеў усылларынан шеберлик пенен пайдалана отырып, турмыс шынлығын көркем шынлыққа айландырған. Шығармада бир топар образлар дөретилип, көркем пикирлеў концепциясы жүзеге келгени менен баҳалы.\nШығармада ким қандай гүна ислесе, ақыр ақыбетинде соған жараса жуўап береди, деген идея алға қойылады. Бул повестьтеги бир неше қаҳарманның жеке тәғдиринде көринеди. Өтемурат та жаслығында бир мәрте гүна ислеген. Әне, усы гүнасы ушын өзин-өзи кейип жасайды.\nШығармада Өтемураттың анасы Әнжим меҳрибан келин, садық яр, ийбели, жүрек жалынын, қәлиб нурларын перзентлерине бағышлаған муқаддес образ сыпатында уллы инсан-барлық аналарымызды еслетеди.\nАдамгершилик пазыйлетлери күтә жоқары болған бул инсан турмыстың ҳәр қандай қыйыншылықлары алдында дизе бүккен емес. Бригадир зәҳәрин шашып, бақырып, сөгинип, зулымлық етсе де, оның бетине тикке қарамады ямаса изинен ғарғанып қалмады. «Не болса да қудаға салдым, жақсы болса да өзине, жаман болса да өзине» принципи менен жасады.\nРәмберген көсе жетим-жесирди аяқ асты етип, бассынып ҳәўлисиндеги тереклерин шаўып алып атырғанда, ҳәремлерин тартып алып ҳәм бәҳәрде суў бермей ашкөзлик еткенде де сабыр-тақатлылық пенен өзин тоқтатыўға күш таба билди. Себеби, улына зыяны тийип кетиўинен қорықты, өзи қапа болса баласы түскинликке түсетуғынын ойлап усылай иследи.\nӘнжим кемпирдиң философиясы күнделикли турмысқа тийкарланған. Ол ушын шаңарақ муқаддес. Перзент¬лерин ҳадал жасап, турмыс кешириўге тәрбиялайды. Ол өзиниң жүрегиндеги адамгершилик, улыўма инсаныйлық сезимлерге, пазыйлетлерге садық. Оның ушын Ўатан өз ақылы ҳәм шаңарағы. Улының жақсы оқыса келешекте жаман адам болмайтуғынына исенеди.\nПовесть инсанның мәнәўий-руўхый дүньясын байытыўға хызмет етеди, турмыстағы ҳәр бир қәдемин ойлап басыўына, бир-биреўге меҳир-мүриўбет көрсетип, қоллап-қуўатлап, жақсылық туқымын көбирек шашыўға шақырады.\nАвтордың «Душпан» романы онын дөретиўшилигиндеги ең ири полотнолық шығармалардың бири есапланады. «Душпан» сөзи ҳәр қандай адамның қулағына қәўетерли, қорқынышлы ҳәм жеркенишли еситиледи.\nРомандағы ўақыялар Даўыткөл әтирапында болып, онда бажбан болып хызмет еткен Қудайназардың жас жигитлик дәўиринен оның өмириниң ақырына дейин машақатлы, шийеленискен гүреслерге толы ўақыялар сүўретленеди. Оның басынан өткен жағдайының отызыншы жыллардағы жетиспеўшилик пенен ашлық-әптадалыққа қарамастан таўығының соңғы мәйегин болса да тартып алатуғын салықлар, буннан кейин екинши жер жүзилик урыс ҳәм аўыллардағы аўыр турмыс тәризи ҳақыйқый шынлық пенен сәўлелендирилген.\nУрыс ўақтында изли-излинен келген «қара қағаз»ларды ата-аналарына жеткериў, оларға хабарлаўдың аўыр жүгин де ақсақаллар бажбанға қоса тапсырады. Қудайназар район басшылары алдында сөзи өтетуғын, ҳүрметке ийе жасы үлкен еди.\nУлы Рысназар саўашлардың биринде жарақатланып, окопта қалып қояды. Оны Маргарита исмли қыз топырақ астынан алып шығып, үйине алып келеди. Қыздың әкеси, анасы ҳәм Маргарита жарадар жигитти бир ҳәпте даўалап, өзине келтиреди, соңынан госпитальға алып барады.\nРысназар 1947 -жылға дейин армия¬да хызмет етеди, бир қатар батыс мәмлекетлерин душпаннан азат етиўге қатнасады. Урыстан қайтқаннан соң Маргаританы излестире баслайды. Ол, бул қыздың Россияда туўылып өскенин, ҳаслы немец миллетинен болғаны ушын партизан әкесин сат¬қын сыпатында атып таслағанын ҳәм анасы менен қызын Қазақстанға депортация еткенин анықлайды.\nМуҳаббат ҳәр қандай узақ аралықты да жақын етеди. Ол Маргаританы излеп табады ҳәм оны елине келин етип алып келеди. Маргаритаға қазақлар Мәрьям деп ат қойып, ол мусылман динин қабыл еткен еди.\nБирақ, Рысназардың душпан миллетиндеги қызды келин етип алып келиўи менен Қудайназардың шаңарағында кескин бурылыс жүз береди. Маргаританы рус тили муғаллими етип жумысқа алған Жолдас, оның саўатлылығынан ҳәм өзинен, ҳәмелинен қорқып министрликке хат жазады және оның «душпан» екенлигин жеткереди, буның ақыбетинде Маргаританы жумыстан шығарыў ҳаққында буйрық алып келеди.\nҚудайназар да, Рысназар менен Маргарита да бул қастан исленип атыр¬ған ҳәрекетлерге сабыр-тақатлық пенен шыдайды.\nОның ҳақ кеўиллик пенен аўыл балаларына ықлас қойып өтип атырған сабақлары, тәлим-тәрбиясы пушқа шығады. Ол «душпан» тамғасынан қутыла алмайды. Барған сайын үйинде душпанды сақлап атырған қәйин атасы Қудайназарды да той-мерекелерге шақырмайтуғын болып қалады. Қәйин атасының буның себебинен азап-ақырет шегип атырғанын көрген Маргарита елден кетиў шешимине келеди... Оны ери бир күн, бир түн излеп, таўып үйине алып келеди.\nКелининен ҳеш қандай жаманлық көрмеген Қудайназар улының шаңарағын сақлап қалыў мақсетинде туўыл¬ған мәканнан шеттеги жерге барып, шатпа қурып, жалғыз шаңарақ болып жасай баслайды.\nОның қәдир-қымбаты аўыл адамларына ол кеткеннен кейин билинеди. Бирақ, ҳеш ким барып, оларды аўылға қайтарыўға жүреги даўа етпейди. Себеби, үйиндеги «душпан» олардың аяқ қолына көринбес кисен салып қойған еди.\nҚудайназар елдиң ишинде бола турып, өз аўылын, туўған жерин сағынып жасайды. Шаңарақ ағзалары менен бирге болса да, өзин жеке-жалғыз сезеди. «Душпан» миллетинен болған келининиң улы Рысназарды әжел аўзынан алып қалғаны, ал жанында жасап атырған белсендилер болса бирге дуз-дәм татып, шай-суў ишип жүрип, ислеген душпанлықларын қыялынан бирме-бир өткереди.\nЖазыўшы шығармада Қудайназардың усы «душпан»лары себепли китап оқыўшыларына ҳақыйқый душпанның ким екенлигин сезе билиў керек, деген идеяны алға қояды. Фашистлер урыс баслады деп, пүткил немец халқын, ҳәтте, сол мәмлекетке қатнасы жоқ немецлерди де душпан санаў әдалаттан емес. Керисинше, сениң жаныңда жүрип, жүрек баўырыңа кирип, мөминдей болып көринген ҳәрекетлери менен душпанлық етип атырған ишки душпан қурал-жарақ көтерип, бастырып келген жаўларға қарағанда бес бетер қорқынышлы, жаман екенлигин бай сюжетлер менен сүўретлейди.\nБул шығарманың дөретилиўи-ғәрезсизликтиң шарапаты, оның жемиси. Егер бурынғы тутым жүргизиў системасы сақланып турғанда бул ўақыяларды қәлемге алыў былай турсын, ҳәтте ойлап көриў де мүмкин емес еди. Ал ғәрезсизлигимизди қәстерлеў, оның ашық мүмкиншиликлерин, берген жемислерин, оның уллылығын көркем шығармаларда қаҳарманлардың кеўил кеширмелери арқалы көрсете билиўдиң өзи де үлкен шеберлик.\nРоманның жуўмағында Қудайназардың қайтыс болғанын еситкен аўылласлары бир күнниң өзинде оның шаңарағын ески мәканы, туўылып өскен жерине көширип алып келеди.\nСонда қәйин атасына қарақалпақша жоқлаў айтып, жылап атырған Маргаританы көрген аўыл адамлары оның ҳақыйқый инсаныйлық пазыйлетлери ҳәм жоқары адамгершилигин тән алып, өзлериниң ис-ҳәрекетлерине пушайман болды. Бирақ, ўақтында қәдирин билмегенликтен, енди кеш еди.\nТийкарында, Маргарита-Мәрьям-душпан емес еди...\nЖуўмақлап айтқанда, ғәрезсизлик әдебияттың еркин, сиясий қысымлардан, тәсирлерден қутылыўы ушын үлкен имканиятлар ашып берди. Буннан нәтийжели пайдалаған М.Нызанов «Ақшагөл», «Ақырет уйқысы» ҳәм «Душпан» шығармаларында инсан психологиясын кең, ҳәр тәреплеме ҳәм терең үйрениўи, инсанды түсиниў, оның кеўил кеширмелерин сезе билиўде үлкен табысқа еристи. Ол дөреткен образлар китап оқыўшыларын бийпәр¬ўа қалдыра алмайды, олардың қуўаныш ҳәм тәшўиш, қыйыншылықларына шерик, дәртлес болыўға, олар¬ға ылайық болыўға умтылады.\nӘдебияттың тийкарғы мақсети де инсан жүрегине жол табыў, оның руўхый дүньясын байытыў емес пе?\nЖазыўшы М.Нызановтың бул жолдағы излениўлеринде табыслар тилеймиз!\nҚарақалпақстан Республикасы Руўхыйлық үгит-нәсият орайының баслығы.\nПросмотров: 1259 | Добавил: Erkin | Рейтинг: 0.0/0\n1 Mario (11.10.2013 18:05) [Материал]\nThere are no words to describe how boaouidcs this is.\nCopyright MyCorp © 2020 Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары. Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001


006. Вақтдан унумли фойдаланиш ва умрни ғафлатда бефойда ўтказмаслик | Ислом Нури\n3176 марта кўрилган\nХаёт вақтлардан иборат, ким вақтини бекор ўтказса хаётини бекор ўтказибди. Салафлардан бири: "Эй Одам фарзанди, сен вақтлардан иборатсан, агар бир кунинг ўтса сенинг бир қисминг кетибди", деган эканлар. Айтишларича, Қиёмат куни ҳаётини ибодат билан ўтказган инсон тасбеҳ айтмаган баъзи нафасларига афсусланар экан. У Кунда бутун умрини бефойда ўтказган кишининг холи нима бўлар экан-а?! Дарвоқе, жуда кўп одамлар бўш вақтларидан унумли фойдаланишмайди. Баъзи одамлар бекор вақтини ўтказадиган нарса (бозор айланиш, кино кўриш, интернетда чатлашиш кабилар)ни топганидан хурсанд бўлса, бошқалари вақтини гуноҳ-маъсиятда ўтказиб роҳатланишади.\n‹ 005. Аллоҳ таолонинг номи ёдга олинмайдиган мажлислардан узоқ бўлиш юқорига 007. Тилнинг офати ›


Тухум инсультдан қандай ҳимоя қилиши мумкин? - Zamin.uz\nКенг миқёсда ўтказилган тадқиқот муаллифларининг фикрича, инсультнинг олдини олишнинг энг осон усули — кунига атиги битта товуқ тухуми истеъмол қилишдир.\nИнсульт ҳар йили миллионлаб одамларнинг ўлимига сабаб бўлувчи касалликдир. Шифокорлар касаллик хавфини камайтириш учун қон босимини назорат қилиш, чекишни ташлаш, спорт билан шуғулланиш ва тўғри овқатланиш тартибига риоя қилиш кераклигини доимо таъкидлайди.\nҲеарт нашрида чоп этилган мақолага кўра, тадқиқотчилар 9 йил давомида ярим миллионга яқин одамнинг соғлиғини таҳлил қилиб, ҳар куни камида битта тухум еганларда юрак хасталиги хавфи 11 фоизга ва инсульт хавфи 26 фоизга камайганини аниқлаган.\nТадқиқот муаллифларининг фикрича, бундай таъсир тухумнинг юракни ҳимоя қилувчи соғлом ЛПВП холестерин миқдорини ошириш қобилиятига эгалиги ва танадаги «ёмон» холестеринни чиқариб юбориши билан боғлиқ. Бундан ташқари, тухум оқсилга бой бўлиб, у қондаги шакар миқдорини туширишга ва вазн сақлашга ёрдам беради. Бу эса ўз навбатида инсульт хавфини камайтиради. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Тухум инсультдан қандай ҳимоя қилиши мумкин?


Одноклассники «Кайфиятлар» хизматини ишга туширди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nОдноклассники «Кайфиятлар» хизматини ишга туширди\n17 август 2017, 16:22\nОдноклассники фойдаланувчилар дўстлари ва обуначилари билан ўз кайфиятлари билан бўлишиш имконини берувчи постларнинг янги форматини ишга туширди. “Кайфиятлар” хизмати профиль тасмасида ёрқин фонга эга статус қўйиш ва уни ўз матни билан тўлдириш имконини беради.\nСинов давридаёқ янги хизмат жуда оммабоп бўлиб улгурди: бир суткада ОКда 30 мингдан ортиқ кайфиятлар билан статуслар чоп этилмоқда. Бироз олдин ОКда постларни катта ҳарфлар ва уни рангли фон билан чоп этиш имконияти пайдо бўлган эди. Ушбу икки формат сабабли фойдаланувчиларнинг фаоллиги ошди: постлар сони икки баробарга ошди.\nФойдаланувчилар “Бахтлиман”, “Совғалар хоҳлайман”, “Байрам қилмоқдаман” ва бошқа таклиф қилинган кайфиятларидан бирини танлашлари мумкин. “VIP-статус”га эга фойдаланувчилар учун алоҳида анимацияга эга статуслар тўплами мавжуд. Фойдаланувчилар кўпроқ ижобий кайфиятлар билан бўлишишмоқда: “Бахтлиман” статуси барча чоп этилган статусларнинг учдан бирини ташкил этади. Иккинчи ўриндан эса “Севаман” статуси жойлашган.\nКайфиятлар билан қайдларни ижтимоий тармоқнинг десктоп ва мобил кўринишларида яратиш мумкин. Тез орада ушбу имконият ОКнинг iOS ва Android иловаларида ҳам пайдо бўлади.\nЯнгиликлар » Технология » Одноклассники «Кайфиятлар» хизматини ишга туширди\n17:08 Одноклассники гиф-расмлар учун тўлов жорий этмайди\n17:06 Одноклассникида фойдаланувчилардан тўлов учун ҳисоб тақдим этиш имконияти пайдо бўлди


Видео, 19 январ 2017\n23 октябр 2019, Тошкент вақти: 14:59\nпайшанба 19 январ 2017\nТеҳронда кўп қаватли савдо маркази биноси қулади\nЭрон пойтахти Теҳронда 19 январь куни савдо маркази биноси ёнғин ортидан қулаб тушди. Агентликларнинг 17 қаватли бино қулаши оқибатида қанча одам жабрлангани ҳақида тарқатаётган маълумотлари бир-бирига зид келмоқда.\nЎзбекистонлик теннисчи дунëнинг энг кучли теннисчисини кутилмаганда мағлуб этди\nЁлғиз қолган Жақшилиқ\n7 ёшли Жақшилиқ Шералиевлар оиласидан тирик қолган ягона инсон. 16 январь тонгида Бишкек яқинидаги Дача қишлоғига турк учоғи қулаши оқибатида унинг ота-онаси ва икки синглиси нобуд бўлган. Озодликнинг қирғиз хизмати мухбири Қасим Раҳманқулов болакай зиёрати учун Сўқулуқ касалхонасида борган.\nҚирғизистон: Ота - оналар фарзандлари ва набираларини дафн этмоқда


Ўзбекистонга яна совуқ ҳаво кириб келмоқда - xabar.uz\nГидрометеорология хизмати маркази хабарига кўра, 28-29 март кунлари Ўзбекистон ҳудудига Каспий денгизи орқали Кавказ ҳудудлари устида шаклланган совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келади.\n28-29 март кунлари республика ҳудуди бўйлаб ёмғир ёғиб, тоғли ҳудудларда ёғингарчилик (ёмғир, қор) кузатилади. Баъзи жойларида кучли бўлади. Момақалдироқ бўлиши мумкин.\n28-29 март кунлари республика ҳудудларида шамолнинг тезлиги 17-22 м/с гача кучайиши кутилмоқда, баъзи жойларда 23-28 м/с гача кучайиши мумкин.\n29 мартда ҳаво ҳарорати кечаси ва кундузи 6-11° илиқгача пасаяди.


Азиз оқсоқоллар, бошқаларга таълим беряпсизми? | Тадқиқ сони\nАзиз оқсоқоллар, бошқаларга таълим беряпсизми?\nОқсоқоллар бошқаларни яроқли бўлишга қандай ўргатишади?\n«Қулай пайтда ҳам, ноқулай пайтда ҳам» ато этилган баракалар\nТангри Яҳова билан қанчалик қалин дўстсиз?\nЯҳовага доим ишонинг!\nНега жамоатдан четлатилиш севги ила кўрилган чора?\nДарахт кесиб ташланса, яна ўсиши мумкинми?\nтуркман (кирилл ёзувида)\n«Қўриқчи минораси» (тадқиқ сони) | Апрель 2015\nБу дунёда ҳамма нарсанинг ўз тайинланган пайти бор. ВОИЗ 3:1\nБиродарларга таълим бериш қанчалик муҳим ва нега?\nТаълим берадиган оқсоқоллардан жамоат қандай фойда олади?\nБошқаларга таълим беришда оқсоқоллар Шомуилга қандай тақлид қилишлари мумкин?\n1, 2. Туман нозирлари кўплаб жамоатларда нимани кузатишмоқда?\nТУМАН НОЗИРИ оқсоқоллар кенгаши билан учрашувни якунлаш арафасида. Нозир жон куйдириб меҳнат қилаётган бу чўпонларнинг юзларига қараб, илиқ туйғуларни ҳис қилади. Уларнинг баъзилари нозирнинг отаси тенги келади. Бироқ у бир муаммо борлигини сезиб, уларга шундай савол беради: «Азизлар, жамоатингиздаги бошқа биродарлар ҳам кўпроқ масъулият олишлари учун таълим бериш мақсадида нималар қилдингиз?» Туман нозири ўтган ташрифи давомида ўзгаларга таълим беришга кўпроқ эътибор қаратишга чорлагани, оқсоқолларнинг ёдида. Натижада улардан бири: «Очиғини айтганда, унча кўп уринмадик»,— дейди. Бошқа оқсоқоллар эса бош силкитиб, гапини маъқуллашади.\n2 Агар жамоат оқсоқоли бўлсангиз, бу учрашувда нима ҳақида гап кетаётганини тушунаётгандирсиз. Туман нозирлари, дунё бўйлаб кўпгина жамоатларда сурувга ғамхўрлик қилишда кўмаклашишлари учун, турли ёшдаги биродарларга таълим бериш эҳтиёжи борлигига эътибор қаратишмоқда. Бу бир оз мушкул кечяпти. Нега?\n3. а) Бошқаларга таълим бериш муҳимлиги Муқаддас Китобда қандай кўрсатилган ва нега бу масала барчамизни қизиқтириши керак? (Изоҳга қ.) б) Нима учун айрим оқсоқоллар бошқаларга таълим беришни мушкул деб билишлари мумкин?\n3 Оқсоқол сифатида, биродарларга таълим бериш учун вақт ажратиш муҳимлигини тушунаётганингиз шубҳасиз *. Қолаверса, жамоатларни мустаҳкамлаш ва янгиларини ташкил қилиш учун кўпроқ биродарларга эҳтиёж борлигини биласиз (Ишаё 60:22 ни ўқинг). Шунингдек, Аллоҳнинг Каломида «бошқаларга таълим бериш» ҳақида ундов бор (2 Тимўтийга 2:2 ни ўқинг). Бироқ мақоланинг бошида айтилган оқсоқоллар каби сиз ҳам буни қийин деб ўйларсиз. Устига-устак, оилангиз эҳтиёжларига ғамхўрлик қилишингиз, ишлашингиз, жамоатдаги вазифаларни бажаришингиз ва бошқа шошилинч масалаларни ҳал қилишингиз керак. Буларнинг баридан ортиб, ўзгаларга таълим беришга вақт ажратиш иложсиздай туюлар. Шундай экан, келинг, жамоатдаги бошқа ака-укаларимизга таълим бериш қанчалик муҳимлигини муҳокама қилайлик.\nТАЪЛИМ БЕРИШ ШОШИЛИНЧДИР\n4. Нега айрим оқсоқоллар бошқаларга таълим беришга вақт ажратишни қийин деб билишлари мумкин?\n4 Нега айрим оқсоқоллар бошқаларга таълим беришга вақт ажратишни қийин деб билишлари мумкин? Эҳтимол кимдир: «Таълим бериш муҳим, бироқ бу, жамоатдаги кечиктириб бўлмайдиган бошқа ишлар каби шошилинч эмас. Агар таълим беришни озроқ ортга сурсам, жамоат ўз фаолиятини давом эттира олади»,— деб ўйлар. Шошилинч ҳал қилиш керак бўлган ишлар анча-мунча экани рост, лекин таълим беришни ортга суриш жамоатнинг маънавий фаровонлигига путур етказиши ҳеч гап эмас.\n5, 6. а) Ҳайдовчидан ва машина моторини яроқли ҳолда тутишга бўлган муносабатидан нимани ўрганяпмиз? б) Буни жамоатда таълим бериш билан қандай таққослаш мумкин?\n5 Қуйидаги мисол устида мулоҳаза юритайлик: ҳайдовчи машинасини яроқли ҳолда тутиши ва мотори доим ишлаб туриши учун, мойни мунтазам алмаштириш кераклигини билади. Аммо у, бу бензобакни ёқилғи билан тўлдиришчалик шошилинч эмас, деб ўйлаши мумкин. Ахир бакка бензин қуйилмаса, машина яқин орада умуман тўхтаб қолади-ку. Ҳайдовчи: «Мойни алмаштиришга вақтим бўлмаса ҳам мотор ҳеч бўлмаганда, бир муддат ишлаб туради»,— деган фикрга бориши мумкин. Лекин бунинг хавфли томони нимада? Агар ҳайдовчи мотордаги мойни алмаштириб турмаса, бир кун келиб машина бутунлай бузилади. Шунда у, машина яна юриши учун уни қайта таъмирлашга кўп вақт ва маблағ сарфлашига тўғри келади. Бундан қандай сабоқ оляпмиз?\n6 Оқсоқоллар тезда ҳал қилиш керак бўлган кўпгина муҳим масалалар борасида қайғуришади. Улар бундай қилишмаса, бу жамоатга ёмон таъсир қилади. Ўша ҳайдовчи бензобакни тўлдириши керак бўлгани каби, оқсоқоллар ҳам «қайси нарсалар муҳимроқ эканини фарқлаб» олишлари лозим (Филип. 1:10). Аммо айрим оқсоқоллар шошилинч ишлар билан банд бўлиб, бошқаларга таълим беришни эътибордан четда қолдиришлари мумкин. Буни эса моторни яроқли ҳолда тутишга ўхшатса бўлади. Агар оқсоқол таълим беришни ортга сураверса, эртами-кечми жамоатда ҳамма эҳтиёжларга ғамхўрлик қилишга лаёқатли биродарларнинг сони кам бўлади.\n7. Таълим беришга вақт ажратадиган оқсоқолларга қандай муносабатда бўлишимиз керак?\n7 Шуниси аниқки, таълим бериш биринчи ўринда эмас, деган фикрдан эҳтиёт бўлишимиз керак. Узоқни кўзлайдиган ҳамда вақтини тажрибаси кам бўлган биродарларга таълим беришга сарфлайдиган оқсоқоллар, бутун жамоат учун доно бошқарувчи ва чинакам баракадир (1 Бутрус 4:10 ни ўқинг). Хўш, жамоат бундан қандай фойда олади?\nВАҚТНИ ТЎҒРИ САРФЛАШ\n8. а) Қайси фазилат ва мулоҳазалар оқсоқолларни бошқаларга таълим беришга ундайди? б) Эҳтиёж катта бўлган жойларда хизмат қиладиган оқсоқоллар қандай шошилинч масъулиятга эга? (« Шошилинч вазифа» номли рамкага қ.)\n8 Оқсоқоллар қанчалик тажрибали бўлмасин, ёши ўтгани сайин улар жамоатда бажара оладиган ишлар сони чекланиб боришини камтаринлик ила тан олишлари керак (Михо 6:8). Шунингдек, «фурсат ва тасодиф» туфайли уларнинг ҳаётида кутилмаган ўзгаришлар юз бериб, жамоатдаги масъулиятларини бажара олмай қолишлари мумкинлигини инобатга олишлари даркор (Воиз 9:11, 12, ЯДТ; Ёқб. 4:13, 14). Яҳованинг қўзичоқларига чин дилдан қайғурадиган, келажакни ўйлайдиган оқсоқоллар садоқатли хизмати давомида орттирган тажрибасини ёш биродарлар билан ўз вақтида бўлишишади (Забур 70:17, 18 ни ўқинг).\n9. Келажакда бўладиган қайси воқеа таълим бериш ниҳоятда муҳимлигини кўрсатмоқда?\n9 Яна қайси сабабларга кўра бошқаларга таълим берадиган оқсоқолларни сурув учун барака дея оламиз? Улар жамоатларнинг ҳимоясини кучайтиришади. Қандай қилиб? Оқсоқоллар таълим бериши орқали, жамоат мустаҳкам ва ҳамжиҳат қолишига кўмаклашишга тайёр бўлган биродарлар янада кўпаяди. Улар нафақат ҳозир, балки келажакдаги буюк қайғу давомида нотинч вақтларда жамоатларни қўллаб-қувватлашади (Ҳиз. 38:10–12; Михо 5:5, 6). Шундай экан, азиз оқсоқоллар, бошқаларга таълим беришга бугуннинг ўзида мунтазам вақт ажратинг.\n10. Бошқаларга таълим беришга вақт ажратиш учун оқсоқоллар нима қилишлари лозим?\n10 Албатта, жамоатнинг муҳим ишларига ғамхўрлик қилиш аксарият вақтингизни олиши мумкинлигини тушунамиз. Бироқ ўша ишларга кетадиган вақтингиздан бир озини тежаб, уни таълим беришга ажратишингиз лозим (Воиз 3:1). Вақтингизни бу тарзда сарфлаш келажакда жамоатга фойда келтиради.\nЯХШИ МУҲИТ ЯРАТИШ\n11. а) Турли мамлакатларда яшовчи оқсоқоллар берган маслаҳатлар нимаси билан диққатга сазовор? б) Ҳикматлар 15:22 га биноан бошқа оқсоқолларнинг таклифларини муҳокама қилиш нега фойдали?\n11 Яқинда, бошқаларга маънан улғайишга ёрдам бераётган бир гуруҳ оқсоқоллардан, таълим беришга қандай ёндашишлари ҳақида сўралган эди *. Ушбу биродарларнинг шароитлари бир-биридан умуман фарқ қилса-да, уларнинг маслаҳати ўша-ўша эди. Бу нимани исботламоқда? Муқаддас Китобга асосланган таълим, Павлуснинг давридагидек «ҳар ерда, барча жамоатлардаги» шогирдларга қўл келади (1 Кор. 4:17). Бу ва кейинги мақолада, ўша оқсоқоллар айтган айрим таклифларни муҳокама қиламиз (Ҳик. 15:22). Тушуниш осон бўлиши учун мақолаларда, таълим бераётганлар «устоз», ўрганаётганлар эса «шогирд» деб аталади.\n12. Устоз нима қилиши керак ва нега?\n12 Устоз таълим бериш учун яхши муҳит яратиши керак. Боғбон уруғ экишдан олдин ерга ишлов бергани ёки юмшатгани каби, устоз ҳам шогирдга янги сабоқ беришдан аввал унинг қалбини тайёрлаши ёки руҳини кўтариши лозим. Хўш, устоз бошқаларга таълим бериш учун қай йўсин яхши муҳит ярата олади? Қадимда яшаган бир пайғамбарнинг усулларига тақлид қилиб, бунга эришиш мумкин. У қандай усулларни қўллаган экан?\n13–15. а) Шомуил пайғамбар қандай топшириқ олган? б) Шомуил Шоулни янги вазифасига қандай тайёрлаган? (Очқич оятнинг юқорисидаги расмга қ.) в) Шомуил ҳақидаги ҳикоя нега айниқса оқсоқоллар учун муҳим аҳамиятга эга?\n13 Тахминан 3 000 дан зиёд йил аввал, Яҳова Шомуил исмли кекса пайғамбарга шундай деган эди: «Эртага шу вақтда сенинг олдингга Бенямин юртидан биттасини юбораман. Унинг бошига мой суртиб танла. У халқим Исроилнинг ҳукмдори бўлсин» (1 Шоҳ. 9:15, 16). Шомуил, халқ йўлбошчиси сифатидаги фаолияти ўз ниҳоясига етганини ва Яҳова унинг ўрнига бошқа кишини мойлаганини тушунган. Унинг хаёлидан: «Бу кишини, вазифасини бажаришга қандай тайёрлайман?» — деган фикр ўтгандир. Шомуилнинг ақлига фикр келган ва у режа тузган.\n14 Эртаси куни Шомуил Шоулни кўрганида, Яҳова пайғамбарга: «Ана Мен сенга айтган одам»,— деган. Сўнг, Шомуил режасини амалга оширишга тушган. У Шоулни овқатланишга таклиф қилди. Ўша ерда у, Шоулни ва хизматкорини дастурхон тўрига ўтқазиб, гўштнинг энг яхши қисмини берди ва унга: «Мана, сен учун ажратиб қўйилган улуш, марҳамат, е!» — деди. Кейинроқ эса, улар пайғамбарнинг уйи томон йўл олишди ва йўл-йўлакай суҳбатлашишди. Шомуил, мазали таом билан сийлаб ва шошмасдан сайр қилиб, ёқимли муҳит яратишни истаган. Кейин у, Шоулни уйининг томига таклиф қилди. Салқин кечки шабада эсиб турганда, ухлаш пайти келмагунча Шомуил «уйининг томида Шоул билан суҳбатлашди». Эртасига Шомуил Шоулнинг бошига мой суртиб, уни ўпди ва кўп йўл-йўриқлар берди. Сўнгра, юз берадиган воқеаларга Шоулни тайёрлаб, жўнатиб юборди (1 Шоҳ. 9:17–27; 10:1).\n15 Албатта, одамни халқ йўлбошчиси сифатида мойлаш, биродарларга оқсоқол ва жамоат хизматкори бўлиш учун таълим бериш билан баробар эмас. Шундай бўлса-да, бугун оқсоқоллар Шомуилнинг усулларидан қимматли сабоқлар олишлари мумкин. Уларнинг иккитасини кўриб чиқайлик.\nЖОНКУЯР УСТОЗЛАР ВА ЧИН ДЎСТЛАР\n16. а) Исроилликлар шоҳ тайинлашни сўрашганида, Шомуил нималарни ҳис қилган? б) Яҳова Шоулни мойлаш кераклигини айтганида, Шомуил қандай муносабат билдирган?\n16 Мажбурлик эмас, тайёрлик ила қилинг. Шомуил, исроилликлар одамлар орасидан шоҳ тайинланишини хоҳлаётганларини илк бор эшитганида, кўнгли совиб, ўзини рад этилгандай ҳис қилган (1 Шоҳ. 8:4–8). Пайғамбар халқнинг талабини бажаришни сира ҳам истамагани учун, Яҳова халққа қулоқ солиш кераклигини унга уч марта айтган (1 Шоҳ. 8:7, 9, 22). Бироқ Шомуил, унинг ўрнини эгаллайдиган кишига нисбатан қалбида норозилик ва хафалик илдиз отишига йўл қўймаган. Яҳова Шоулни мойлаш кераклигини айтганида, пайғамбар қулоқ солиб, буни мажбурият юзасидан эмас, балки севги туфайли тайёрлик ила қилган.\n17. Бугунги оқсоқоллар Шомуилга қай йўсин эргашишади ва ўзларини бундан қандай ҳис қилишади?\n17 Шомуил каби тажрибали оқсоқоллар ҳам таълим бераётган кишиларига меҳрибонликни намоён этишади (1 Бутр. 5:2). Бундай оқсоқоллар шогирдларга жамоатдаги муайян вазифаларини топширишга тўғри келишидан қўрқиб, таълим беришдан бош тортишмайди. Бағри кенг устозлар тиришқоқ шогирдларни рақиб эмас, жамоат учун қимматбаҳо совғадай бўлган «хизматдошлар» деб билишади (2 Кор. 1:24; Иброн. 13:16). Шогирдлар ўз қобилиятларини жамоатнинг равнақи учун қўллаётганини кўрган беғараз устозлар, чуқур мамнуният ҳис қилишади (Ҳавор. 20:35).\n18, 19. Оқсоқол шогирднинг қалбини қандай тайёрлаши мумкин ва нега бундай ёндашув жуда муҳим?\n18 Шунчаки устоз эмас, дўст бўлинг. Шомуил Шоулни учратган куни мой қуйилган идишни олиб, тезда унинг бошига қуйиши ва янги шоҳни ўз йўлига жўнатиб юбориши мумкин эди. У ҳолда, шоҳ мойлангани билан Худонинг халқини бошқариш учун тайёр бўлмас эди. Аммо Шомуил меҳр ила Шоулнинг қалбини аста-секин тайёрлаш учун вақт ажратди. Фақат мазали таом, ёқимли сайр, узоқ суҳбат ва яхши ҳордиқдан сўнггина, пайғамбар Шоулни мойлашнинг айни пайти келганини тушунди.\nТаълим бериш дўстона муносабатларни ривожлантиришдан бошланади (18-, 19- хатбошиларига қ.)\n19 Шу сингари, устозлар ҳам таълим беришни эркин муҳит яратиш ва дўстона муносабатларни ўрнатишдан бошлашлари лозим. Оқсоқоллар бундай илиқ муносабатларни ривожлантириш учун қиладиган уринишлари, турли мамлакатлардаги маҳаллий шароит ва урф-одатларга қараб фарқ қилиши мумкин. Қаерда яшашингиздан қатъи назар, банд оқсоқол сифатида шогирдга вақт ажратсангиз унга худди: «Мен учун муҳимсиз»,— дегандай бўласиз (Римликларга 12:10 ни ўқинг). Ҳар ердаги жонкуяр шогирдлар, бундай сўзсиз изҳорларни яққол тушуниб, ниҳоятда қадрлашлари турган гап.\n20, 21. а) Муваффақиятли устозни қандай таърифлардингиз? б) Келаси мақолада нимани муҳокама қиламиз?\n20 Қадрли оқсоқоллар шуни унутмангки, муваффақиятли устоз нафақат таълим беришни, балки таълим олаётган инсонни ҳам севади (Юҳанно 5:20 ни солиштиринг). Энг муҳими эса, устознинг меҳр ила қилган муносабатини шогирд тезда илғайди ва бу, олаётган таълимни амалда қўллашига ҳам қаттиқ таъсир қилади. Шундай экан, муҳтарам оқсоқоллар таълим бераётиб шунчаки устоз эмас, балки дўст ҳам бўлинг (Ҳик. 17:17; Юҳан. 15:15).\n21 Шогирднинг қалбини тайёрлагач, оқсоқол унинг малакасини оширишга бел боғлайди. Бу борада оқсоқол қайси усулларни қўллаши мумкин? Бу ҳақда келаси мақолада муҳокама қиламиз.\n^ 3- х.б. Бу ва кейинги мақола асосан оқсоқолларга қаратилган. Бироқ жамоатнинг барча аъзолари бу масалага эътиборли бўлишлари лозим. Нега? Чунки бу мақолалар, сувга чўмган барча биродарлар, жамоатда кўпроқ вазифаларни бажариш учун таълим олиш муҳимлигини тушунишларига кўмаклашади. Мақсадга эришилганида эса, ҳамма фойда олади.\n^ 11- х.б. Бу оқсоқоллар Австралия, Бангладеш, Бельгия, Бразилия, Жанубий Африка, Корея, Мексика, Намибия, Нигерия, Реюнон, Россия, Франция, Франция Гвианаси, Япония ва Қўшма Штатларда яшашади.\nДУНЁНИНГ турли жойларидаги биродару опа-сингиллар эҳтиёж катта бўлган кўпгина жамоатларга кўчиб ўтишади. Ушбу фидокор Шоҳидлар маънавий ўрим-йиғим ишига катта ҳисса қўшишади. Бироқ бу меҳнатсевар ваъзгўйлар мамлакатдан кетишса нима юз беради? Кўп жамоатларда барча масъулиятли вазифаларни бажара оладиган маҳаллий биродарлар етишмай қолади. Шунинг учун, сиз кўчиб ўтган оқсоқол бўлсангиз, зиммангизга шошилинч вазифа, яъни маҳаллий биродарларга сурувни боқа оладиган чўпонлар бўлишига ёрдам бериш юкланган.\n«ҚЎРИҚЧИ МИНОРАСИ» (ТАДҚИҚ СОНИ) Апрель 2015


Момиқ қуёнлардан мўмай даромад | QISHLOQ HAYOTI\n“Микрокредитбанк” Сирдарё филиали томонидан ёш тадбиркор Элдор Шерқўзиевга 2016 йилда 300 миллион сўм имтиёзли кредит ажратилганди. Натижада Мирзаобод тумани “Оқ олтин” СИУ ҳудудида “Сирдарё момиқ қуёнлари” агрофирмаси ташкил этилди.\nАжратилган сармоя эвазига бу ерда қуёнхона қурилиб, замонавий ускуналар билан жиҳозланди. Бундан ташқари, қуёнлар учун озуқа етиштириш мақсадида агрофирмага 2 та “МТЗ-80” русумли трактор, 1 та “КИР-1,5” беда ўриш агрегати ва тиркама сотиб олинди. Туман ҳокимлиги озуқа экинлари етиштириш учун 15 гектар ер ажратди. 5 гектар ерда беда, яна шунча майдонда маккажўхори етиштирилиб, қуёнлар мўл озуқа билан таъминланмоқда.\nИталиядан 100 бош “Оқ великан” зотли қуён келтирилди. Улар сони ўтган давр ичида 5000 тадан ошди. Ҳар бир она қуён бир йилда 5-6 марта 6-7 тадан болалаши ҳисобга олинса, соҳанинг жуда сердаромад эканлиги ойдинлашади. Боз устига, унинг гўшти хушхўр бўлиши баробарида парҳезбоп таом саналади. Агрофирмада боқилаётган қуёнлар уч ойда 4,5-5 килограммгача семиряпти ва етилганлари бозорга чиқариляпти. Бундан ташқари, агрофирма жамоаси ўтган даврда республикамизда янги ташкил этилаётган қуёнчилик фермаларига 3000 дан зиёд зотли қуён етказиб берди.\nВилоятда белгиланган дастур асосида шу йилнинг ўзида ёш тадбиркорлар томонидан 10 дан ошиқ янги қуёнчилик фермалари ташкил этилди. Янгитдан фаолият бошлаган ёш тадбиркорларни ҳам “Сирдарё момиқ қуёнлари” агрофирмаси зотли қуёнлар билан таъминлади.\n– Қуёнларнинг тез кўпайишини ҳисобга олиб, бу ерда озуқа цехини ҳам ишга туширдик, – дейди “Сирдарё момиқ қуёнлари” агрофирмаси иш бошқарувчиси Равшан Шерқўзиев. – Эндиликда парҳез гўшт сақланадиган музхона қурилишини поёнига етказяпмиз. Яна ҳам аҳамиятлиси, банкдан олган 300 миллион сўм кредитни бир йилдаёқ тўладик. Шунинг ўзиёқ қуёнчилик сердаромад соҳа эканидан далолат беради. Ҳаракатларимиз самарасида ўн нафардан ошиқ коллеж битирувчиси доимий иш ўрнига эга бўлди.


Президентимиз қарори солиқ тизимидаги коррупцияга тўла барҳам беради | O'zLiDeP\nПрезидентимиз қарори солиқ тизимидаги коррупцияга тўла барҳам беради\nO‘zLiDeP Сиёсий Кенгаши Ижроия қўмитаси бўлим бошлиғи\nЖорий йил 26 июнь куни Президентимизнинг “Давлат солиқ хизмати органлари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори имзоланди.\nҚарорнинг учинчи бандида коррупциявий омилларга йўл қўймаслик бўйича превентив ва олдини олиш чораларини қўллаш кераклиги белгиланган.\nТаъкидлаш керак, ўтган асрда эски тузум орқали “қонимизга кирган” бу “дард”га қарши кураш чораларини кучайтириш, уни таг-томири билан йўқотиш, бу борадаги ҳуқуқий асосларни янада мустаҳкамлашга жиддий эътибор қаратилмоқда. Афсуски, коррупция солиқ тизими учун ҳам бегона эмас. Шунинг учун ҳам қарорда мазкур масалага алоҳида эътибор қаратилган.\nСолиқ тизимида фуқороларнинг норозилигига сабаб бўлаётган яна бир ҳолатга тўхталсак. Фуқоролар ер, мол-мулк солиғи бўйича қарздорлиги қопланган бўлса-да, солиқ қўмитаси томонидан тўлов ҳужжатлари солиштирма қилмасдан ундирувга йўналтирилмоқда. Солиқ идоралари томонидан иқтисодий судларга берилган аризага мувофиқ, суд фуқаро қарзини давлатга ундириш вазифасини МИБга юклаяпди. МИБ томонидан фуқорога қарздорликни тўлаш ёки тўланганлиги тўғрисида маълумотнома тақдим этиш учун 5 кун муддат берилади. Агар шу муддат ичида керакли ҳужжатлар тақдим этилмаса, энг кам иш хақининг 5 дан 10 бараваригача жарима солинади. Бу эса фуқороларда норозилик уйғотмоқда. Айни масала юзасидан тадбиркорлардан O‘zLiDePга ўнлаб мурожаатлар келиб тушган. Юртбошимиз томонидан имзоланган қарор эндиликда шу каби муамоларни олдини олишга қаралтилгани билан аҳамиятлидир.


“Ўзбеккино” Миллий агентлиги ва Европа Иттифоқининг мамлакатимиздаги делегацияси ҳамкорлигида ташкил этилган ушбу фестивалдан кўзланган мақсад кино ихлосмандларини Европанинг замонавий фильмлари, дунё киносаноати оламида ке-чаётган янгиликлар билан таништиришдан иборатдир.\nТаъкидланганидек, мазкур санъат анжумани давомида “кўҳна қитъа”нинг 11 давлати киноижодкорлари томонидан ишланган 13 та бадиий, ҳужжатли ҳамда мультипликацион фильмлар намойиши бўлиб ўтади. Фестивалнинг илк кунида ташриф буюрувчилар Буюк Британия вакилларининг 2010 йилда суратга олинган “Қирол айтди” фильмини томоша қилдилар.\n— Ушбу маданий тадбир “Ўзбеккино” Миллий агентлиги билан ҳамкорликдаги истиқболли лойиҳаларимиздан ҳисобланади, — дейди Европа Иттифоқининг Ўзбекистондаги делегацияси раҳбари Эдуардс Стипрайс. — Ишончим комилки, келажакда мазкур фестиваль Нукус, Навоий ва бошқа шаҳарларда ҳам ташкил этилади.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Эзгу ислоҳотларнинг олтин даври\tБебаҳо маданий мерос ва сайёҳлик салоҳияти »


Футболчиларининг 'Ўлим' гуруҳидан чиқиши Ўзбекистонда қандай акс-садо бермоқда? - BBC News O'zbek\nФутболчиларининг 'Ўлим' гуруҳидан чиқиши Ўзбекистонда қандай акс-садо бермоқда?\nҚатарнинг "Ал-Ғарафа" стадионида бўлиб ўтган ҳаёт-мамот учрашувида Хитой билан 2:2 дуранг натижага эришган Ўзбекистон Осиё Кубоги ўйинларининг "Ўлим" гуруҳидан нимчорак финалига чиққан биринчи жамоа бўлди.\nШундай экан, ушбу натижа қанчалик кутилган эдию, футболчиларининг 'Ўлим' гуруҳидан чиқиши Ўзбекистонда қандай акс-садо бермоқда? Бу хусусда ўзбекистонлик таниқли футбол шарҳловчиси Аброр Имомхўжаев билан суҳбатимизни тингланг:\nЎзбекистон миллий терма жамоасининг гуруҳ босқич учрашувларидан чиқиши айнан ана шу учрашувга боғлиқ эди.\nЎзбекистон мағлубиятга учраб, Хитой ва Қувайтга қарши якуний ўйинида мезбон Қатарнинг ғолиб чиқиши, "А"гуруҳидан нимчорак финалига чиқувчи икки миллий терма жамоанинг тақдирини фақат тўплар орасидаги фарққа қолдирган бўларди.\nБу эса, Ўзбекистоннинг Осиё Кубоги ўйинларининг нимчорак финалига чиқиши учун Хитойга қарши ўйинда камида дуранг натижага эришишини тақозо этарди.\nЎзбекистон бундан аввал ҳам икки бор Осиё Кубоги ўйинларининг нимчорак финалига чиқишга муваффақ бўлган.\nАммо мезбон Қатар, Қувайт ва Хитой каби куч жиҳатдан бир-биридан қолишмайдиган жамоалар билан бир гуруҳга тушгани боис бу гал ушбу шарафнинг улардан қай бирига насиб этиши якшанба кунги учрашувга қадар мавҳум қолаётганди.\nАйни шу боис ҳам гуруҳ бу йилги Осиё Кубоги ўйинларининг "Ўлим" гуруҳи деб аталганди.\nЎзбекистон бир қадар ишончсиз башоратларга қарамай, гуруҳ босқич саралаш учрашувларини кетма-кет ғалаба билан бошлаганди.\nАммо дастлабки учрашувида Қувайт миллий терма жамоасини ишончли натижа билан мағлуб этган Хитойнинг кутилмаганда мезбон Қатарга енгилиши сўнггига келиб "Ўлим" гуруҳидаги вазиятни бирмунча чигаллаштириб қўйганди.\nҚатарнинг Хитой миллий терма жамоаси ортидан якуний учрашувда қувайтлик рақибларини ундан ҳам йирик - 3:0 ҳисобида мағлуб этиши эса, гуруҳдаги вазиятга буткул ойдинлик киритди.\nШундай қилиб, Ўзбекистон ва Қатар 2011 йилги Осиё Кубоги ўйинларининг нимчорак финалига йўлланмани қўлга киритган дастлабки икки жамоа бўлишди.\nХўш, ўйин қандай кечди?\nАввалбошдан башорат қилинганидек, Хитойга қарши ўйин жуда шиддатли бошланди.\nУчрашувнинг иккинчи дақиқасидаёқ ўзбекистонлик футболчиларда ҳисобни очиш имконияти бўлди. Аммо Сервер Жеппаров бошлаган ҳужумни Максим Шацких муваффақиятли ниҳоясига етказа олмади.\nХитой ҳам қарши ҳужумга зўр берди. Ва орадан тўрт дақиқа ўтиб, бурчакдан тўп тепиш имкониятидан оқилона фойдаланди. Ўйинда ҳисобни хитойликлар очишди.\nЎзбекистон ҳам қарши ҳужумда хитойликлардан қолишмади. Биринчи қисм ўрталарида Ўзбекистон миллий терма жамоаси сардори Сервер Жеппаровда ҳисобни тенглаштириш имкони бўлди. Аммо Сервер моҳирлик билан тепган жарима тўпини рақиб дарвозабони зўрға бўлса-да, қайтаришга муваффақ бўлди.\nҲар икки томон яна ҳужумга зўр беришди. Ўзбекистон миллий терма жамоаси дарвозабони Игнатий Нестеровнинг маҳоратигина ўзбекистонликлар дарвозасини бир неча бор аниқ тўпдан ҳимоя қилиб қолди.\nАммо ўзбекистонликлар ҳам бўш келишмади. Сервер Жеппаров, Максим Шацких ва Александр Гейнрих рақиблари дарвозасини кетма-кет нишонга олишди.\nИккинчи қисмнинг дастлабки дақиқаларида ана шундай ҳужумларидан бири иш берди. Александр Гейнрих ўз жамоадошларини олдинга олиб чиқди.\nАммо ўйиннинг 56-дақиқасида ўзбекистонликлар дарвозасига белгиланган жарима тўпи яна ҳисобни тенглаштирди. Хао Жун Минь ўз жамоасига панд бермади.\nХитойликлар бир дақиқа бўлсин ҳужумни бўшаштиришмади. Ўзбекистон миллий терма жамоасига бир неча бор маҳоратли дарвозабони Игнатий Нестеров қўл келди.\nУчрашув тугашига 4 дақиқа қолган пайтда ўзбекистонликларда ҳисобда олдинга чиқиб олишнинг яна бир олиймақом имконияти бўлди. Аммо Станислав Андреев томонидан узоқдан туриб бўлса-да, зарб билан тепилган тўпни хитойликлар дарвозабони қайтаришга муваффақ бўлди.\nШундай қилиб, ҳар икки томоннинг ҳаёт-мамотини ҳал қилувчи якуний учрашув дуранг ҳисоби билан якун топди.\nҚатарга қарши сўнгги учрашувида кетма-кет учинчи бор мағлубият аламини татиган Қувайт ва Хитой 2011 йилги Осиё кубоги ўйинларининг ҳали гуруҳ босқичиданоқ пастга қулашди.\nЎзбекистон ва Қатар миллий терма жамоаларининг нимчорак финалидаги рақиблари 17 январ, яъни бугун аниқ бўлади.\nЎзбекистон "Б" гуруҳида иккинчи натижа кўрсатган миллий терма жамоа билан майдонга тушади.\nЎзбекистонлик футболчиларнинг бўлажак рақиблари Япония, Иордания ёки Суриядан бири бўлади.\nЎзбекистон иштирокидаги нимчорак учрашуви 21 январга режаланган. Ўйин "Халифа" стадионида Қатар вақти билан 19:25 га режаланган.


«Биринчи Хайрулла Ҳамидов». Футбол журналистлари устози ҳақида - Zamin.uz\n10:23 / 27.06.2020\nБиласизми, ҳозир бироз бошқача давр. Янгилик ва фикр етказиш формати, услуби, эркинлиги шу қадар ўзгартидики, уни бир қолипга солиб бўлмайди. Бир томондан баҳолаб бўлмайди. Бу ўз навбатида осон, ҳам қийин давр. Энди қандай ёзиш, ўқувчиларни жалб қилиш, қандай услуб танлашдан ҳам кўра, муқаддас ўлчовларни ушлаш, унга амал қилиш орқали бу соҳани тозароқ, холисроқ, эркинроқ ушлаб туриш мумкин.\nАбдулла Қодирий «Ўтган кунлар» билан ўзбек романчилигига асос солмаганида ҳам барибир, бир кун илк роман ёзилиши муқаррар эди. Чунки абадий муҳит бу учун шароит яратиб бўлган, ўқувчи янгилик учун тайёр палла келганди, менимча. Аммо бу Қодирийнинг ҳизматларини камситмайди, албатта, айнан у - кўпчилик ҳайиқиб турган бир даврда, бу соҳада илк қадамни ташлай олган адиб...\nМоҳирона топқирлик дейсизми, ўзгача ёндашув деб баҳо берасизми, адабий тил ва спорт журналистикасининг янада яқинлаштирилгани дейсизми, фарқи йўқ, бир жиҳат бу вазифа Ҳамидов томонидан муваффақиятли бажарилганини исботлайди. Яъни, Ҳамидов ижоди ўша нолинчи йиллар бошида қандайдир ўзгача услуб, баъзиларнинг энсасини қотирадиган янгилик сифатида қабул қилинган бўлса, ҳозир унинг шарҳини ёки мақолаларини ўқиб туриб, бошқалардан фарқламаймиз.\nАйтмоқчиманки, шарҳловчиликда ва газетачиликда илк йилларда қандайдир ёт қабул қилинган бу услуб ҳозир ажралиб турмайди. Демак, Хайрулла Ҳамидов бу йўналишда муваффақият қозона олган, кўпчиликнинг унга ҳавас қилишига, шу йўлни танлашига замин ярата олган. Шу йўналишда янги бир авлод шаклланди ёки журналистика ўша Хайрулла ака олдинроқ борган нуқтага етиб борди.\nЎзПФЛ янги иш ўринларига мутахассисларни таклиф қилади


Ўзбекистон Футбол Федерацияси Президенти Мираброр Усмонов футзал бўйича Ўзбекистон чемпионатининг ярим финал учрашувидан кейин “Спорт” телеканалига интервью берди. Бу ҳақда "Uff.uz" хабар берди.\nКуни кеча Ўзбекистон Футбол Федерация президенти, Ўзбекистон олимпия қўмитаси президенти Мираброр Усмонов, “Ардус” ва “Дўстлик” жамоалари ўртасида кечган ярим финал учрашувини томоша қилиш учун “Ўзбекистон” спорт мажмуасига ташриф буюрди.\nЎйин тугагач, Мираброр Усмонов “Спорт” телеканали журналисти Зоҳид Каримовга экслюзив интервью берди.\nИнтервью чоғида Усмонов футзалнинг Ўзбекистонда тобора ривожланиб бораётганлиги, футзал бўйича жаҳон чемпионати ҳақидаги саволларга жавоб берар экан, спортнинг ушбу тури оммалашиб бораётганлигини алоҳида таъкидлаб, жумладан, шундай деди:\n“Футзал бўйича Ўзбекистон терма жамоасининг жаҳон чемпионатига йўлланмани қўлга киритиши ўз-ўзидан бўлгани йўқ. Бу ютуқнинг ортида энг аввало ҳукуматимизнинг спортни ривожлантиришга кўрсатаётган ғамхўрлиги, Ўзбекистон Футбол Федерацияси ва Футзал Уюшмаси томонида амалга оширилган катта ҳажмдаги ишлар, ишқибозларнинг қўллаб-қувватлаши, ОАВ, хуллас, каттадан катта меҳнат ётибди, десам адашмаган бўламан.\nБугун Ўзбекистондаги туман ва шаҳарларга боринг, ёшлар спорт билан шуғулланаётганини кўрасиз. Мини-футбол майдонлари ҳар бир маҳаллага кириб борди ва ҳар куни шу майдонлар футболсевар халқимиз билан гавжум. Фарзандлари соғлом юрт эса, қудратли бўлади”.\nМираброр Усмонов, шунингдек, футзал бўйича Тошкентда бўлиб ўтган Осиё чемпионати ҳақидаги саволга жавоб бераркан, ишқибозларнинг жонкуярлигидан ҳайратда қолганлигини айтиб ўтди. “Одамлар нафақат футзалга келишни, футзал кўришни бошлади, балки турли мусобақаларда дунёни ҳавас қилдирадиган даражада мухлислик қилишни бошлади.\nФутзалчиларни нафақат таний бошлади, балки уларни ўзларига кумир қилиб олди. Тошкентдаги Осиё чемпионатида бизнинг мухлислар шунақа чиройли муҳитни яратиб беришдики, ОФК эътирофи ўз йўлига, мен улар ичида ўтирган бир ўзбекистонлик сифатида улар билан фахрландим. Терма жамоамиз бундай мухлисликдан кейин жаҳон чемпионатига чиқмаса бўлмасди”, - дейди Мираброр Усмонов.\nМираброр Усмонов, шунингдек, миллий терма жамоа мавзусидаги саволларга ҳам жавоб бераркан, жаҳон чемпионатига чиқиш вақти келганлигини айтиб ўтди.\n“Биз терма жамоаларга уларнинг халқаро мусобақаларда муваффақият қозониши учун етарли шарт-шароитларни яратиб бердик. Пойдевор қурдик. Замин ҳозирладик. Энди, жаҳон чемпионатига чиқиш вақти келди ва биз бунинг учун бор имкониятимизни ишга соламиз”, - дейди федерация президенти.\nМираброр Усмоновнинг интервьюси ушбу ҳафтада “Спорт” телеканалида намойиш этилади.\n12:08 Мираброр Усмонов давлат мукофоти билан тақдирланди\n16:44 Марказий Осиё Кубоги ташкил этилади


Дадахон Нурий. Шаҳар ўртасидаги бир туп оқ ўрик (1980) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотСовет даври матбуотиДадахон Нурий. Шаҳар ўртасидаги бир туп оқ ўрик (1980)\nЧоп этилган 20.06.2019 24.05.2019 МуаллифZiyouz.uz\n1. ЭРТАКЛАРДАГИДЕК ШАҲАР. БИРОҚ…\nБир туп мевали дарахтга болта кўтарган одам минглаб кишилар дастурхонидаги ризқни оёқ ости қилаётганини билармикан?\nАбдулатиф ота Турсунов, кекса боғбон\nҲиндистон ярим оролининг улкан шоири, ҳинд тараққийпарвар Ёзувчилар уюшмаси президиумининг раиси, яқин дўстимиз Ғулом Раббоний Тобон жаноблари яқинда шаҳримизда меҳмон бўлиб, қизиқ бир гап айтиб қолди:\n— Мен Тошкентга келиб, ҳассасини йўқотган одамга ўхшаб қолдим. Адашиб қолишдан қўрқиб, мусофирхона атрофидан нари кетолмаяпман. Чунки шаҳар шу даражада ўзгариб кетибдики, тасаввур қилиш қийин. Бугун мени бутун Тошкент бўйлаб бир айлантирсангиз!\nКун бўйи шаҳар кездик. Осмонўпар иморатлар, маъмурий бинолар, санъат кошоналари, бежирим кварталларни томоша қилиб юрарканмиз, меҳмон жўшиб кетар, нуқул: «Тошкент эртакдагидек шаҳар бўпти, қойил!» дерди.\nКечқурун шоир Тошкентга бағишланган янги ғазалини ўқиб берди. Кўп ўтмай бу ғазал Ҳинд элида матбуот саҳифаларида эълон қилинди. Бутунҳиндистон радиоси мушоирасида ўқилди.\nГўзал пойтахтимиз шаънига айтилган бу мадҳияларни эшитиб ғурурланмай бўладими!\nАммо ҳар кимда таъб ҳар хил бўларкан: Тошкентнинг шундоқ биқинига жойлашган пансионатда дам олаётиб эр-хотин Черновлар билан танишиб қолдим. Улар Олтойдаги М. И. Калинин номли трактор заводининг илғор ишчилари экан.\nВалентин Лаврентович Чернов олдинлари ҳам иш юзасидан республикамизда кўп бўлган. Энди ўн йиллардан сўнг дам олиш баҳонасида рафиқаси билан биз томонларга яна келибди.\nБир куни шаҳар айланиб юриб, у менга ёрилиб қолди:\n— Тошкент жуда ўзгариб кетибди. Сизларга қандай билмадиму менга бир томони ёқмади…\nГапни унинг турмуш ўртоғи давом эттирди:\n— Бу ерлар ҳақида тасаввурим бошқача эди. Бозорларни айланиб ҳайрон қолдик: мевалар нархи бизникидан қолишмайди.\n— Ҳа, мен Тошкентнинг боғкўчалари, бозордаги тўкин-сочинлик ҳақида Алла Васильевнага кўп гапиргандим. Лекин, боғлар қолмабди. Кўчалар ўзимизнинг шимолий шаҳар кўчаларини эслатади — мевасиз дарахтларга тўлиб кетибди. Бу гапни шунинг учун айтяпманки, қонимда оз-моз боғбонликка иштиёқ бор. Бизда мева етиштириш осон эмас. Аммо, мана, хотиним айтсин, бу соҳада дурустгина миришкорман. Бироқ, гап унда эмас! Эҳ, сизлардаги ер, шарт-шароит бизда бўлганда эди…\nУзоқ шимоллик оддий завод ишчисининг бу сўзлари беихтиёр менга фарғоналик боғбон Абдулатиф ота Турсуновни эслатди.\nФронтдан бир оёқсиз, ўнг қўли ногирон бўлиб қайтган бу одамни бутун Водийда яхши билишади. У киши Бешариқнинг бирон туп гиёҳ униб-ўсмайдиган, нуқул тошлоқдан иборат чексиз Шаварда даштига бориб, худди окоп қазигандай эмаклаб юриб чуқурчалар кавлаган. Аравачада тупроқ ташиб, шу чуқурчаларни тўлдирган. Кўчат эккан. Бочкаларда сув келтириб суғорган… Шундай қилиб, бир неча йил давомида қақроқ дашт бағрида ақл бовар қилмайдиган 83 гектарли боғ яратган. Халқ ҳозир у ерни «Латифобод боғлари» деб атайди.\nМана шу киши ўтган йили бизникида меҳмон бўлиб бир гап айтиб қолди: «Тошкентга келсам, олтинга тенг сара ерларни мевасиз дарахтлар қоплаб ётганини кўриб ачиниб кетаман, йиғлагим келади. Озгина меҳнат сарфлаб бу ерлардан дур ундириб олиш мумкин-ку! Дод деб шаҳар бошлиқлари ҳузурига кирай дейману ўйланиб қоламан: балки шаҳарларда боғдорчилик қилиш мумкин эмасдир!..»\nБу гаплар «Шаҳар боғдорчилиги» хусусида кўп йиллардан буён қораламалар тушириб юрган ёндафтаримни варақлаб чиқишга бир туртки бўлди. Шаҳарда мевали дарахтлар ўстириш мумкинми?\nМумкин. Ҳатто ҳозирги пайтда зарур ҳам!\nДарвоқе, олтойлик меҳмон аёлнинг гапларида жон бор. Бизнинг бозорларимиз тўкин бўлгани билан мевалар нархи шимолий минтақалардаги шаҳар бозорларидан кам фарқ қиладиган бўлиб қолди.\nБундан бир йилча олдин марказий Олой бозорига янги бошлиқ бўлиб келган киши сотувчилар билан йиғилиш ўтказаётгани устидан чиқиб қолгандим. У куйиниб гапирарди:\n— Олма уч-тўрт сўм. Ёнғоқни беш, беш ярим сўм деб ўтирибсизлар. Нок етти сўм-а! Инсоф борми ўзи сизларда! Бу мевалар яқин-яқингача Тошкентнинг ҳар бир даҳасида ўсиб ётарди, ҳеч ким қарамасди!\nШундай орқароқдан кимдир «Қани ўша мевалар», дея луқма ташлади.\n2. ШАҲАРНИНГ БОҒУ БОҒКЎЧАЛАРИ ҚАНИ?\n«Баъзан ҳаётда шундай бўладики, кимдандир чиққан номақбул гап тош босиб кетади, кейин ёмон ярадай авж олаверади. Бир пайтлар бизнинг архитекторларимиз орасида ҳам шунга ўхшаш иллат пайдо бўлган, улар мевали дарахт замонавий иморатларга кўрк беролмайди, одамлар синдириб юборади… деган бемаъни гапларга маҳкам ёпишиб олгандилар. Бу «гап» Ободонлаштириш бошқармасидаги ўртоқларга ёқиб тушди, уни авж олдирдилар. Натижада шаҳар боғлари бу ёндану у ёндан туриб пароканда қилинди.\nМен бир меъмор сифатида шуни айтаманки, ҳамкасбларим Бутуниттифоқ миқёсида улкан ютуқларни қўлга киритиш билан бирга, шаҳримиз шарт-шароитини ҳисобга олмай, қусур ишлар ҳам қилдилар. Минг афсуски, бу «иллат» ҳали ҳам давом этмоқда.\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган архитертор, Ҳамза номидаги республика давлат мукофоти лауреати\nЮқорида, бозорда қулоққа чалинган луқмада айтилгандай бир пайтлар «Мингўрик» номи билан аталган, яқин-яқингача ҳамманинг кўз ўнгида яшнаб турган Тошкентнинг боғ-роғлари — мевазору нокзорлари қани?\nШу фикр хаёлимдан ўтди-ю, кечагидай ёшлигимизнинг унутилмас гувоҳи бўлиб гуркираб турган боглар кўз олдимда гавдаланиб кетди: шундоқ шаҳар билан ёндош Ленин номли хўжалик территориясига жойлашган музика билим юртида ўқирдик. Колхоз боғдорчиликка ихтисослашган эди. Ёз ойлари ҳашарга чиқардик. Мевазорлар шундай катта эдики, узоқроқ кетиб адашиб қолишдан қўрқардик… Ҳозир ўша боғлар ўрнида студентлар шаҳарчаси қад кўтарган.\n— Мана шу янги ўқув корпусимиз орқасидаги иҳота дарахтлари экиб ташланган ерлар асрий ёнғоқзорлар бўларди… Анави ётоқхона атрофидаги бўш майдон ўрнида эса баҳайбат нашватилар ўсиб ётарди, — дея ҳикоя қилади ТошДУ биология факультетининг декани ўртоқ М. Н. Валихонов, — шу ерларда мева териб юрардик. Бир шабада қўзғалса ариқлар олма, ўрик, нокка тўлиб оқарди. Қурилиш бошландию зарурат бўлса-бўлмаса мева дарахтлари кесилаверди. Энди улар ўрнига ҳар йили манзарали дарахт ўтқазилади. Ариқлар қуриб ётибди. Ташқарида 43 градус иссиқ! Бизлар эса ўзимизни худди қўриқ ерда ташкил этилган ўқув юртини бошқараётгандай ҳис этамиз. Ҳайрон бўламан, нега энди меваларнинг ҳаммаси қўпориб ташланди, ҳеч кимга халақит бермасди-ку! Ё улар ўрнига мана шу мевасиз дарахтларни экиш зарурмиди! — суҳбатдошим кабинети деразаларидан кўзга ташланиб турган қақроқ майдонларга хомуш тикилиб қолади…\nТошкентдаги марказий кўчалардан бири Фурқат номи билан аталарди. Эрта баҳор паллалари бу кўчадан ўтган одамнинг баҳри-дили очиларди. Ҳовли ва кўча бўйларида чаппар уриб очилиб ётадиган турли-туман мева дарахтлари, ҳаммадан аввал етилиб, таъмлари тилни ёргудек, садафдай ҳосил билан бурканадиган «Марварид», «Балх» тутларини айтмайсизми! Маҳаллани қушларнинг чуғур-чуғури босиб кетарди… Шундан кейин гилос қизарарди… Хуллас, ҳақиқий бу боғкўчада баҳор билан бирга тўкин-сочин пишиқчилик бошланарди. Бу яқиндаги гап!\nҲозир-чи, Фурқат кўчаси ўзгариб, катта магистраль бўлди. Маҳобатли иморатлар қурилди. Оқибатда генплан бўйича ҳамма мевали дарахтлар олиб ташланиб, ўрнига манзарали дарахт экилди. Ҳатто, пионерлар саройи учун «боғ» деб ажратилган ер ҳам қарағайзор бўлиб кетди.\nШаҳарда мевали дарахтлар билан «ҳисоблашиш» ана шундай йўлга қўйилган!\nАйтмоқчи, бозорда нега мевалар қиммат? Сабаби нимада?\nБу ҳақда мана бир неча йилки, республика матбуот органлари ҳам бонг урмоқда. Ушбу масалани кўтармаган биронта газета ёки журнал қолмади. Қатор танқидий мақолалар, фельетонлар, рейд материаллари, мутахассисларнинг чиқишлари эълон қилинди.\nБироқ, ҳеч қандай силжиш бўлгани йўқ.\nНарх-навони тартибга солиш учун Олой бозори директорининг ўшандаги гапидан сўнг, тахтачаларга мева-чеваларнинг «қатъий» баҳоси ёзиб қўйилди. Аммо унга бирон сотувчи риоя қилмади.\nШундай экан, яна савол туғилади: «Хўш, меваларнинг қадр-қиммати бунчалик ошиб кетишига «лўндароқ» бирон сабаб борми, унинг илдизи нималарга бориб тақалади?»\nБизнингча бунинг сабабини соддагина қилиб «Ўзингда йўқ — ўзгада йўқ» деб айтилган ҳикматдан қидирмоқ керак. Яъни меровсирамай рўйирост тан олавериш лозимки, биз ўзимиздаги мавжуд йирик боғларни йўқотиб бўлдик.\nБу йўқотиш қачон, қаердан бошланди? Адашмасам, йигирма йилларча муқаддам Чилонзордан бошланди! Ўшанда шаҳар атрофларида ҳали ўзлаштирилмаган, қурилишбоп минг гектарлаб ерлар тургани ҳолда архитекторлар бу ердаги серҳосил боғлар атрофида айланиб қолишди. Соя-салқин жойларда ўтириб нималарнидир чизишди. Аслида эса уларнинг қўлида болта борлигини ҳеч ким сезмай қолди.\nКўп ўтмай бу ерда пойтахтнинг фахри бўлган янги массив қад кўтарди. Чиройли уйлар, кенг кўчалар хўп мақталди, ашулаларга тушди. Аммо, Чилонзор Тошкент аҳолисининг анчагина қисмини ширин-шакар мева билан таъминлайдиган тўкин боғлар, номи чиққан ўнлаб соҳибкорлар маскани бўлганлигини шу кунларда ҳам кўплар эслайвермайди. Тўғри, баъзан «Эҳ, Чилонзор боғлари қандай эди, ном-нишон қолмади-я», деб қўядиган одамларни учратамиз.\nҲа, ўша боғлардан ном-нишон қолмади. Лоақал иморатлар орасидаги майдонларга, йўл бўйларига мевали кўчат экиб, озгина бўлса-да, йўқотилган боғлар ўрнини бутлаб қўйиш ҳеч кимнинг хаёлига келмади.\nМана энди қарийб ўн йилдирки, генплан шаҳарнинг Юнусобод боғлари устида болтасини ўйнатиб юрибди. Колхоз-совхозларнинг қанча маблағию юзлаб кишиларнинг пешона тери билан барпо этилган мевазор-узумзорлар шу кеча-кундузда ҳам бульдозерлар ғилдираги остида пайҳон бўлмоқда.\n— Экиб кўкартирган дарахтларимиз учун пул беришди. Лекин ҳақиқий боғбон ҳосил бериб турган ўз боғини олтинга ҳам алмашмайди, айниқса унинг йўқ қилинишини билса! — дейди идорасини ташлаб чиқиб кетаётган хўжалик раҳбари. Сўнгра ачиниш билан қўшиб қўяди, — ҳеч бўлмаса шу боғларнинг озгина қисмини янги уйларга кўчиб келадиган одамлар учун сақлаб қолинглар, деб қурувчилардан илтимос қилдик. Лекин улар қулоқ солишмади.\nҲа, раис мурожаат қилган кишилар қурувчи! Улар «иш бошлашдан олдин атрофни шипшийдам қил» деган ақидага қатъий риоя қилишади.\nЗамонавий боғ қандай бўлишлиги эса, генпланда кўрсатилган. Бу планнинг бир нусхаси Шаҳар Ободонлаштириш Бош Бошқармаси деган идорадагилар қўлида. Улар Юнусободнинг «пули тўланган» собиқ боғлари ўрнида чинор, қайрағоч, қатранғилардан иборат шундай қурама дарахтзорлар яратиб қўйишибдики, кўриб ёқа ушлайсиз..\nБу аччиқ, лекин инкор қилиб бўлмайдиган ҳақиқат!\nЙўқотилган боғлар ўрнини «тиклаш» шундан иборат!\nБобокалонларимизнинг «бирини кессанг — ўнни эккин, шунда қиёмат қарзидан қутуласан» деган гапи бор! Мана шу ҳикматни чаппасига айлантириб юбориб, елкасини қиёмат қарзи босйб ётган шаҳарнинг айрим мансабдор кишиларига (улар бизни кечирсинлар) қаттиқроқ тегадиган гаплар айтиш пайти келганга ўхшайди. Чунки ҳамма «юмшоқ» гаплар айтиб бўлинган.\nШундай қилиб, Тошкент атрофидаги боғлар тугатилди ҳисоб. Энди навбат шаҳарнинг турли даҳаларида тасодифлар орқали сақланиб қолган боғларга келди. Бу борада ҳам шаҳарсозларимиз катта қурилишларни рўкач қилиб, айтганимиз — айтган, деганимиз — деган, деб туриб олмоқдалар.\nГапимизни исботловчи фактлар тўлиб ётибди.\nБундан бир йилча олдин журналист бир дўстим билан шаҳардаги энг катта маҳаллалардан бирида бўлдик. Бизга шу ерда яшовчи кишилар ташаббуси билан Улуғ Ватан уруши қатнашчилари шарафига барпо этилган чиройликкина боғни кўрсатишди. Бу ерда ҳар турли мевалар ғарқ пишиб ётарди. Кираверишдаги йўлак дарвозаси устига «Ғалаба боғи» деб ёзиб қўйилибди.\nБоғда скамейкаларда ўтириб ҳордиқ чиқараётган ветеран отахонлар билан суҳбатлашиб баҳри дилимиз очилиб қайтдик.\nШундан кейин бу боғ хусусида бирон нарса ёзишни кўнгилга тугиб қўйгандик. Аммо ёзишга улгуролмадик.\n— Боғ ўрнида иморат қуришмоқчи. Горисполкомга худди шу ер керак бўлиб қолибди. Боғни маҳаллий органлар билан келишилган ҳолда ташкил қилгандик десак ҳам, юқоридагилар генпланда йўқ, деб тан олишмаяпти! — деди шу маҳалла комитети раиси бизни хомушгина кутиб одаркан.\nЭртасига маҳадла боғи ўрнида қурилиш бошлаб юборилди…\nТошкентнинг Оқтепа мавзеидаги «Зах» маҳалласида ҳам шундай ҳодиса юз берди.\n— Кечагина бу ер яшнаб турган боғлар эди, — дея бизни ўйдим-чуқур қилиб ташланган катта майдон томон бошлади шу ерлик Улуғ Ватан уруши инвалиди Акбархўжа ота Муҳиддинов. — Бульдозерлар келиб дарахтларни қўпора бошлаганда, маҳалла қариялари уларга ялиндик: «Ҳеч бўлмаса мана шу йўл бўйидаги қадимий нок дарахтларидан ўн-ўн бештасини қолдиринглар. Янги уйлар қурилса, кўчиб келадиганларнинг ҳам болалари бордир, оғзи тегар», дея ялиндик. Қулоқ солишмади! Бир кунда нокнинг ўзидан бир юз йигирматасини қўпориб ташлашди. Кўчамизнинг кўрки эди бу дарахтлар. Бир юз ўттиз, бир юз қирқ ёшли ноклар эди!.. Ахир шаҳардаги мевалар шундай чиқариб ташланаверса, катталар-ку майли-я, болаларнинг кўзини «сўқир» қилиб қўямиз. Бунга чидаш мумкинми!..\nБир олам нохуш таассурот билан орқага қайтар эканмиз, беихтиёр бозор директорининг гаплари эсимга тушиб кетди:\n«Инсоф борми ўзи сизларда!»\nБу сўз фақат деҳқонга тегишлими, ҳурматли шаҳар генплани мутасаддилари?\n3. ЮРАКДАГИ ГАПЛАР. АСОССИЗ БАҲОНАЛАР\n«Дарвозани кимдир тақиллатди. Эшикни очдиму, Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитетининг Биринчи секретари Усмон ота Юсуповга кўзим тушди.\n— Қизим, отангиз уйда бўлсалар, чақириб чиқинг, — деди у киши.\nОтам чиқдилар. Сўрашишди.\n— Биласизми,— дедилар Усмон ота дадамга маънодор қараб, — ўзбек халқи мевасиз дарахтни ҳосиятсиз деб ҳисоблаган. Бунинг тагида ҳар ким ҳам дарров илғаб олавермайдиган катта маъно бор: чунки мевали дарахт ҳосилидан бола-чақа, ўтган-кетган, хуллас, ҳамма баҳраманд бўлади. Мевали дарахт маъмурчилик нишонаси деб қаралган. Энди манави дарвозангиз ёнидаги дарахтга келсак, биргаликда кўчириб ташлаймиз! Ўрнига яхши навли бир туп мева кўчати ўтқазиб қўясиз! Кейин кўпчилик сиздан хурсанд бўлиб юради… Қани, болтами, аррами бўлса олиб чиқинг!\nОтам икковлари бақатеракни кўчириб ташлашди. Кўп ўтмай унинг ўрнида бир туп ўрик пайдо бўлди. Мана, орадан ўттиз йилдан зиёдроқ вақт ўтибдики, ҳар йили ўша ўрик мевасига ўтган-кетганни, қўни-қўшнини оғзи тегади, дастурхонимизни безайди».\nМатлуба Ҳайдарова, врач-кардиолог. Тошкент шаҳри\nЁз бошлари эди. Йўлимиз тушиб қардош Тожикистоннинг Исфара шаҳар боғида озгина ҳордиқ чиқариб ўтмоқчи бўлдик.\nАйни пишиқчилик, гилослар қонталаш бўлиб ширага тўлган палла. Боғнинг қаерига қарамайлик — мева! Очилиб ётган турфа гуллар. Хиёбонлар узра шода-шода ҳосилли гилос шохлари осилиб ётибди.\nБизнинг болалар бунақа шаҳар истироҳат боғини биринчи кўриши эмасми, чопганича бориб ўзларини гилос шохларига уришди. Хижолат тортдик. Ҳайҳайлаб уларни тартибга чақирмоқчи бўлгандик, кекса чойхоначи отахон йўлимизни тўсди:\n— Уларга халақит берманглар. Меҳмонга ўхшайсизлар, бемалол чойни ичаверинглар. Ҳали замон кўзлари тўяди-да, кейин қарамай қўйишади. Болаларнинг табиати шундай!\nҲақиқатан ҳам озгина вақт ўтгач, атрофни тўлдириб ётган мевалардан ҳафсаласи «пир» бўлган фарзандларимизнинг «кўзи тўйди» шекилли, нарироқдаги майдонга бориб, ҳайинчак уча бошлашди. Ўшанда мен ичимда, «қани энди бизнинг Тошкентда ҳам шундай шаҳар боғлари бўлса», деб қўйгандим. Бироқ, шуни ҳам яхши билардимки, бундай бўлиши амримаҳол.\nЧунки бизнинг паркларда раҳбарлик лавозимида ишлаётган ўртоқлар мевали дарахт экмаслик хусусида «қонунлашган» аллақандай қарорлар борлиги ҳақида гапириб, сизни ҳам астойдил ишонтиришади! Эмишки, бу дарахтларни болалар синдириб юборармиш, унга чиқаман деб бирон жойини лат едирармиш ёинки тош отиб пешонасини ёрармиш ва ҳоказо!\nБаҳонани қаранг! Мана шу хил мужмал важларга чиппа-чин ишониб боғ учун ажратилган ўз майдонларини турли мевасиз дарахт ва буталардан иборат чакалакзорга айлантириб юборган мактаб ҳамда мактабгача ёшдаги болалар муассасалари Тошкентда тўлиб ётибди.\nШу сабабли ҳам ясли-боғчаларда «барг териш машғулоти» билан шуғулланиб юрган болаларни тез-тез учратиб турамиз. Бу «машғулот»нинг эстетик тарбия бобида қандайдир фойдаси бўлса бордир. Аммо атроф-муҳит, она табиат ҳақида илк маротаба тасаввури шаклланаётган фарзандларимиз учун тўкин-сочин боғда сайр қилиш, турли мевалар териш янада фойдалироқ бўлармиди деб ўйлайман.\nБунинг учун юқоридаги одамда қандайдир шубҳа уйғотувчи ақидаларга чек қўйиш керак.\nЗеро, чек қўйганлар ҳам йўқ эмас.\nШу йил кузда Тошкент марказидаги 426-болалар боғчасида ажойиб тантана — «ҳосил байрами» бўлиб ўтди. Бу ерда тарбияланувчи болалар мураббиялари раҳбарлигида олма, олхўри, шафтоли, узум каби мевалар теришди, ўзлари «деҳқончилик» қилиб ўстирган кичкина участкалардан турли сабзавот ҳосилини йиғиштиришди.\nБунинг ўзи болалар учун бир олам шавқ-завқ эди.\n— Боғчамиз боғида, мана кўриб турибсиз, узум, ўрик гилос, олча, олма каби ҳар хил мевалар ўсиб ётибди. Бутун ёз бўйи дастурхоннмиздан ҳўл мева аримайди, — дейди мудира Мастура Мусаева. — Қишлик мева-чевани ҳам ўзимизга яраша ғамлаб олдик. Икки юз килограмм ўрик, олма қоқи қуритдик, компотлар тайёрладик. Буларнинг ҳаммаси ходимларимизнинг ташаббуси билан амалга оширилди. Яна ҳар бир группанинг деҳқончилик қиладиган кичкина ери ҳам бор…\nҚанийди энди Тошкентдаги қарийб 600 дан зиёд ясли-боғчаларда ҳам шундай манзаранинг гувоҳи бўлсак!\nЁки шаҳардаги Аброр Ҳидоятов номли 14-ўрта мактаб коллективини олиб кўрайлик.\nМактаб боғи кичкина бўлса ҳам, одамнинг ҳаваси келади.\n— Бир неча йилдирки, болалар ўзлари етиштирган ҳосилни ўзлари йиғиб олишади, ҳамманинг оғзи тегади. Ана шунда уларнинг хурсандчилигини бир кўрсангиз эди! — дея ҳикоя қилади кекса педагог, тарбиявий ишлар бўйича директор ўринбосари Юсуф ака Зоитов.\n— Кечирасиз, саволимиз ғалатироқ: дарахтга чиқиб ёки тош тегиб бирон бола шикастландими?— деб сўраймиз у кишидан.\n— Йўғ-е, — ажабланади Юсуф ака.\n— Афсус, — дейди мактаб илмий бўлим мудири Маҳамаджон Зиёвиддинов, — янги жойга кўчяпмиз. Мактабимиз ўрнида қурилиш бошланармиш. Энди боғимизнинг тақдири ҳеч кимни қизиқтирмаса керак!.. Мен яқинда ГДР, Венгрияда бўлдим. Ўқув юртлари, мактаблар атрофида, кўча бўйларида нуқул мевали дарахт. Биронта мевасиз дарахтга кўзингиз тушмайди. Ўзимча ўйланиб қоламан, нега бутун жаҳонга донғи кетган, яқин пайтларгача боғ-роғлар шаҳри бўлган Тошкентимиздан мева дарахтлари сиқиб чиқарилмоқда! Сабаби нимада?\nМен бу хилдаги саволни хизматлари юқори тақдирланган машҳур бир архитекторимизга бериб кўргандим, у киши кўп ҳамкасблари учун энг «оммавий» бўлган жавобни айтди:\n— Ҳозирги Тошкентни бундан йигирма йил олдинги Тошкент билан солиштириб бўлмайди. Зилзиладан кейин шаҳар бутунлай қайта қурилди. Биринчи навбатда одамларни жой билан таъминлаш зарур эди. Қолаверса ҳозир Тошкент аҳолиси икки баробар кўпайпан. Архитектурада замон талабини ҳам ҳисобга олиш керак. Ҳозир космик давр!\nУкраина учун жанг қилган Улуғ Ватан уруши қатнашчилари билан суҳбатлашсангиз улар Львов, Тернополь, Винница каби қатор шаҳар боғкўчаларини шавқ-завқ билан эслаб гапирадилар. «Баъзан қуршовда қолганимизда шу боғлар меваси, йўл бўйларидаги ёнғоқзорлар бизни боққан», деб эслашади.\nУруш жафосини тортган ўша шаҳарлар култепалар ўрнида бутунлай қайтадан қурилган. Урушдан кейинги даврларда уй-жойсиз қолган кишиларни бошпана билан таъминлаш ҳар қачонгидан ҳам зарурроқ бўлган. Бироқ ҳеч кимнинг хаёлига йўллар атрофидаги мевали дарахтларни мевасиз дарахтларга алмаштиришдай, кўз қўяман деб қош чиқариш «идея»си келмаган.\nҲозир Ғарбий Украинанинг ўнлаб шаҳар кўчалари ҳамда шаҳарлараро магистрал йўллари бўйлаб юрсангиз нашвати, олхўри, азим ёнғоқ дарахтларига кўзингиз тушади… Бозорда эса мевалар биздагидек килограммлаб эмас, жуда арзон баҳода пақирлаб сотилаётганининг гувоҳи бўласиз.\nАйни пайтда «мумкин эмасдир-да, мумкин бўлганда биздан ҳам ақллироқ шаҳар раҳбарлари бош қотиришган бўларди», деб юрадиган муросасоз кишиларни ҳам кўрганман.\nДеярли ҳаммани қизиқтириб келаётган «Тошкентда боғдорчилик нима учун бу даражада абгор ҳолатга тушиб қолди?» деган саволга жавоб беришга зиммадор, юқорида номи эслатиб ўтилган катта бир ташкилот мавжуд. Бу мўътабар даргоҳ бошлиғи ўртоқ Шамсиддин Исломов қабулига кириш осон бўлмади. Мажлис, йиғилишлар…\nНиҳоят учинчи кун қабулхона ходимасидан рухсат тегди.\nМенинг хайрли иш хусусидаги кўпчиликни қизиқтираётган фикрларимни эшитгач, Шамсиддин Исломовичнинг ҳам чеҳраси ёришиб кетса керак, деб ўйлагандим. Афсус, тескариси бўлиб чиқди. «Бу масалада сизни қабул қилолмайман. Бир ҳафтадан кейин телефон қилинг», деди у киши.\nМен имкониятдан фойдаланиб қолиш йўлига ўтдим:\n— Қисқагина икки-уч саволим бор, холос: нима учун бир вақтлар боғлар шаҳри деб таърифланган Тошкентда ҳозир мевали дарахт экилмаяпти. Мавжуд боғлар камайиб кетмоқда?\nЎртоқ Исломовнинг жавоби қисқа ва лўнда бўлди:\n— Ҳали ҳеч бир шаҳарда мевали дарахт биздагидек кўп экилган эмас! Яқин ўн йиллар ичида ҳосилга кириб қолади.\nСуҳбатимиз давом этади:\n— Нега Тошкентда Исфара, Конибодом, Олмаота шаҳарларидаги каби боғлар йўқ?\n— Конибодом, Исфарада бўлганман. У ернинг об-ҳавоси бошқа.\n— Одамлари, шароити бошқа!\nАна холос. Шаҳар ободонлаштириш Бош Бошқармаси бошлиғининг бу гапларини шарҳлаб ўтиришга ҳам истиҳола қиласан киши.\nМайли, ўртоқ Исломов айтганидай, шаҳар об-ҳавоси, унинг кишилари «бошқача» бўлиб қолгандир; Лекин ана шу «қийинчиликлар»ни енгиб, мевали дарахт экиш борасида бу идора ҳаммадан ўзиб кетган экан, ўша дарахтлар қани?! Қаерларга экилган?!\nШаҳарнинг ҳаммаси бўлиб саккиз минг гектар (!) ерини эгаллаб ётган қарағай, чинор, теракзорлар орасига ёки йўл бўйларидаги дарахтлар қаторига паналаб экилганмикан?! Ёинки шаҳардаги минглаб ишчи «боғбонлар» тер тўкаётган, энг сифатли ўғитлар билан ишлов берилаётган жами майдони 550 гектарни ишғол этган 15 та истироҳат боғларидан биронтасини мевазор қилиб юборишгандир деб ўйларсиз! Йўқ, бу ерлардан ҳам ўша «экилди» деган мевали дарахтларни қидириб тополмайсиз. Мабодо улардан биронтасида бир туп бўлса ҳам ўрик, гилос, олма, нок, олхўри, анор, анжир (эҳа, буларнинг тури қанчалик кўп-а) ниҳолига кўзингиз тушса, ўша ерга муҳофаза ва эсдалик тахтаси ўрнатмоқ зарур бўлади.\nҲа, анор, анжир дедик! Бу дарахтлар йил сайин шахардан узоқлашиб, анқонинг уруғи бўлиб бормоқда. Ахир Шарқда нафосат рамзи сифатида шоирлар назмида куйланадиган анор гулларини, жой танламасдан самбитгулдай ўсаверадиган тансиқ мевали анжир ниҳолларини қайси декоратив дарахт ёки шаҳардаги кўпгина паркларда ардоқлаб ўстирилаётган хорижий буталардан камлиги бор! Буларни Тошкент заминида ўсмайди деб ким айта олади!\nХурмони олиб кўрайлик! Кўркамликда унинг қора арча, эман, қайрағочлардан нима камчилиги бор? Бу субтропик мевани бизнинг иқлимга мос нави яратилган. Тошкентдаги кўпгина хонадонларда, шаҳар четидаги боғларда хурмо гуркираб ўсмоқда, бир неча ўн йиллардан бери мўл-кўл шифобахш ҳосил бермоқда.\nШу дарахтнинг ўзидан истироҳат боғларига ҳеч бўлмаса тўрт-беш тупдан экилганда эди, ўртоқ Исломовнинг гаплари сал-пал ҳақиқатга яқинроқ бўлармиди! Ахир, ҳайвонот боғларида одамлар кўрсин, завқлансин деб бутунлай бошқа иқлимли мамлакатлардан келтирилган ҳайвонларии асраб-авайлаб парвариш қилишади-ку!..\nШу ерда яна бир нарсани эслатиб ўтмоқчимиз: оромгоҳ жойларда боғдорчилик ишларини йўлга, қўйиш зарурлиги тўғрисида кўп гапирамиз.\nЛекин шунга қарамай шаҳар оромгоҳ — паркларининг қиёфасида ҳеч қандай ўзгариш сезилмади…\nҲар йили эрта баҳорда шаҳарнинг бир неча мўътабар кишилари «Тошкентни боғ-роғларга айлантирайлик» деган мурожаатнома билан чиқишади.\nГазеталарнинг биринчи бетида йирик ҳарфлар билан эълон қилинадиган бу чақириқни ўқиб, хайрият-е, деворгингиз келади.\nШундан кейин шаҳарга турли-туман манзарали дарахт, айниқса чинор кўчатлари ёғилиб кетади.\nКўп ўтмай корхоналар, ташкилотлар пландан ошириб кўчат ўтқазганликлари ҳақида ҳисобот берадилар. Уларнинг аксарига ташаккурномалар эълон қилинади, мукофотлар ажратилади.\nБаъзи вақтли матбуот саҳифаларида бу кўчат ўтқазиш ойлигига бош-қошлик қилиб турган кишиларнинг дезинформациядан иборат чиқишлари бошланади. Улар «Юнусободнинг чанги ўйнаб ётган ташландиқ ерларида боғ-роғлар яратдик» (бу жумлаларни обрўли бир газета саҳифасидан олдик) каби замини нобоп фактлар келтириб мақтанчоқлик қилишади. Аммо, ким қандай дарахт ўтқазганлиги билан ҳеч кимнинг иши йўқ! Кўчат эккан одам борки, ўзини шаҳарни боғ-роғга айлантираётган боғбон деб ўйлайди.\nЙўқ. Бу ерда катта чалкашлик бор! Энди бир нарсани аниқлаб олайлик. «Боғ» дегани нима ўзи?! «Боғ»нинг ўзбек тилидаги луғавий маъноси қуйидагича: «Мевали дарахтлар билан банд бўлган ер майдони боғ дейилади».\nДемак, бақатерак билан гилоснинг, қарағай билан ўрик дарахтининг фарқи бўлгани каби, тўқай билан боғнинг ҳам ер билан осмонча фарқи бор. Буларни ажрата билиш керак!\nБу ёғига энди ўзингиз хулоса чиқариб олаверинг. Эзгулик билан ҳамшаҳарларга қилинган мурожаатнома қаерда-ю, унга амал қилиш қаерда. Аравани ким қаёққа тортяпти?\n4. ҚУШЛАР ШАҲАРНИ ТАРК ЭТМОҚДА\nМен чинор умрига ҳавас қилмай қўйдим,\nНега ҳавас қилай унинг бутоғига.\nҚушлар ин қўймаса, яйрашолмаса,\nСоясида одам ёзмаса ҳордиқ,\nҲаммадан аввало, ҳаммадан ортиқ\nЧинор ўзин севса,\nОғу ишлаб чиқиб\nНега ҳавас қилай?!\nБиз шаҳарга маълум даражада оройиш берувчи манзарали, айниқса ҳар тупи фалон сўм турадиган арча каби дарахтлар ўтқазилишига бутунлай қарши эмасмиз.\nТабиатда меъёр деган нарса бор. Ана шунга амал қилмаслик оқибатида кўп нохушликлар келиб чиқиши ҳаммага аён.\nЧунончи, сон-саноқсиз кўчалар бўйи ҳамда шаҳардаги минглаб гектар майдонни эгаллаб ётган дарахтларнинг кўпчилигини чинор ташкил этади. Бу дарахт азалдан бизнинг Ўрта Осиё шароитида одамлардан нарироқ, қадамжо ерларга экилган. Шаҳарларда эса турли-туман мева дарахтлари, хусусан ўрик кўпроқ ўстирилган. Ҳамюртимиз Мирзо Бобур ўзининг машҳур «Бобурнома»сида ҳар бир шаҳарга таъриф беришдан аввал унинг боғлари ҳақида гап юргизиши бежиз бўлмаган.\nХўш, нега ҳар қандай қурғоқчилик, ноқулай шартшароитга ҳам бардош бера оладиган умри «боқий» чинорлар шаҳарга экилмаган?! Бунинг асрлар оша синовдан ўтган сабаби бор, албатта.\nЧинор ўзидан заҳарли модда чиқариб туради. (Унча-мунча касалликка чалинмаслиги, узоқ яшашининг боиси шундан!) Апрель, май ойларида у «гуллаган» пайтда чангидан азият чекадиган баъзи кишиларнинг қай аҳволга тушишини шифокорларимиз яхши билишади.\nЯна чинорга қора қарғадан бўлак бирон қуш зоти яқин йўламайди.\nЭндиликда Тошкент нисбатан шу дарахт билан тўлдириб юборилди. Кейинги ўн беш йилча муддат ичида меваларсиз яшаш манбаи қолмаган бир юз ўттиз хил паррандадан эллик тури шаҳарни тарк этди. Боғу парклардан булбулларнинг хониши эшитилмай қолди. Улар ўрнини ҳар бири қора бароқ мушукдай келадиган қарғаларнинг ғала-ғовури эгаллади.\nМана, бир неча йилки, куз бошланиши билан сон-саноқсиз бу маҳлуқлар мўр-малахдай шаҳарга ёпирилиб келади. Бутун киш давоми ҳам гала-гала бўлиб чинордан-чинорга учиб юради. Улар дастидан қочиб қутулиш қийин. Тротуарлар, майдонлар усти ахлатга тўлиб кетади.\nТошкентлик кекса орнитолог олим Р. Н. Мекленбурцевнинг таъкидлашига қараганда ҳозир шаҳарга учиб келаётган қора қарғаларнинг сони бир миллиондан ошибди. Эндиликда улардан қутулиш йўллари изланаётганмиш. Тошкент Давлат Университетининг биология факультетидан ёш бир олим қарғаларга қарши «ҳуркитгич» ихтиро этиб, шаҳар советига тақдим қилибди.\nКулгили, шу билан бирга ачинарли ҳол!\n5. БАҲОНА ЭМАС, ИМКОНИЯТ ҚИДИРМОҚ КЕРАК\nЎзимиздаги Закарпатье боғ шаҳарларида бўлганман… Кўрганларимдан оддийгина бир мисолни айтиб бера қолай; ёз — пишиқчилик палласи эди. Тошкентда шафтолининг нархи отасининг баҳосида… Икки кундан кейин Венгрияда бўлдик. Кўча бўйларида шафтолилар ғарқ пишиб ётибди. Хоҳлаган одам тўкилганларини олиб еркан ёки йўллар бўйидаги махсус яшикларга солиб кетаркан. «Шаҳарда шунчалик мева дарахти ўтқазса бўларкан-ку», деган фикр хаёлимдан ўтди-ю, Тошкентимизнинг бир пайтлардаги Инжиқобод боғлари кўз ўнгимда гавдаланди. Ёшлигимиз ўша мевазорлар ичида ўтган. Ҳозир эса шаҳримизда бундоқ номини айтиб мақтагудай боғ қолмади. Болаларимизнинг ёшлиги ғиштин деворлар, бетон уйлар орасида ўтмоқда. Ҳайронман, бу ҳол қачонгача давом этаркин.\nШукур Бурҳонов, СССР халқ артисти\nСоҳибкор олимларимиз ҳиммат кўрсатиб боғдорчиликда сермаҳсул турли гибрид мева дарахтлари яратиб беришди, шаҳарларни эса «илмий ёндошилган» манзарали дарахтларга тўлдириб юборишди.\nБуёғига энди катта магистрал, парк ва хиёбонларбоп мева кўчатлари етиштириш хусусида ўйласалар ёмон бўлмасди. Ахир манзарали дарахтнинг қайси турини шаҳарга экиш мумкин ёки мумкин эмаслиги ҳақида катта-катта илмий муассаса ходимлари бош қотираётган бир пайтда, нега энди мевали дарахт ҳақида ўйлаш мумкин эмас!\n— Мумкин. Қисман бу масалага ҳам эътибор бериляпти, — дейди Ўрта Осиё Ўрмон хўжалиги илмий текшириш институти директори ўртоқ В. А. Абдураззоқов, — масалан, бир неча километрга чўзилиб кетган шаҳар ичкарисидаги ва атрофидаги магистрал йўллар четига ёппасига чинор, манзарали дарахтлар экавериш шарт эмас. Ёнғоқ билан чинорни, қайрағоч билан беҳини оралатма қилиб экилса бўлади. Улар ўрталиғида гилос ҳам, ўрик ҳам ўсавериши мумкин! Бу Шрейдер номли боғдорчилик илмий-текшириш институти далаларида синовдан ўтказилди, кутилганидан ҳам аъло натижаларга эришилди. Бироқ негадир бу тажриба боғ ичкарисида қолиб кетмоқда.\nХўш, шаҳар билан илмий-текшириш институти боғи ўртасидаги деворни ким қулатиши керак? Тажрибакор олимларми ёки шаҳар раҳбарларими?!\nЭнди шу ерда олим)ларимиз фикрларига қўшимча қилмоқчимиз. Шаҳар атроф йўл бўйларига фақат ёнғоғу беҳи экиш билан иш битмаса керак. Бошқа қатор имкониятлар ҳам бор.\nМасалан, ҳеч иккиланиб ўтирмай экса бўлаверадиган ўрикни олиб кўрайлик.\nДарвоқе, Тошкент бир вақтлар «мингўрик» номи билан аталган, шаҳарда ўрик дарахтлари яхши ўсган деб юқорида таъкидлаб ўтгандик. Бунга тағин мисол тариқасида Чилонзор, Чўпонота боғларини эслатиш мумкин.\nАммо… «Ҳозирги пайтда нега ўрик экилмайди?» деб улгурмасингиздан оғзингизга урадиган мутасадди кишилар анчагина топилади. Сийқаси чиқиб кетган, ишлатилавериб кўпчиликнинг қулоғига қуйиб бўлинган баҳоналарни олдингизга ғиштдан териб ташлашади:\n«БИРИНЧИДАН, — дейишади улар, — мева пишиб (айниқса ўрик) тагига тўкилса, шаҳар санитария ҳолатини бузади.\nИККИНЧИДАН: Мевали дарахтлар меҳнатталаб бўлади. Уларга доим қараб туриш керак».\nМана шу хил баҳоналарни рўкач қиладиган кишиларга айтадиган жавобимиз қуйидагича:\nБИРИНЧИДАН: бу гап айрим маҳалла кўчаларида тасодифан экилиб қолган хашаки ўрикнинг палағда мевасини босиб олиб, бурнини жийириб ўтадиганлардан чиққан бўлса ажаб эмас. Чунки, ўша тоифадаги одамлар, она табиат яратиб қўйган беками кўст китобни ўзлари нотўғри варақлаб қўядилар-да, кейин ундан нолиб, айюҳаннос солиб юрадилар… Бизда ўрикнинг турлари кўп. Айниқса унинг «Субхон» нави шундай шаҳарбопки, бўйдорлигу салобатдан манман деган чинор билан беллаша олади. «Субхон» ўригининг эрта баҳорда чамандай бўлиб очилиб ётиши, ёзда йирик меваларининг лаълиранг бўлиб қизариши, унча-мунча шамолга тўкилавермай кўзни ўйнатиши… ва ниҳоят кузда Пушп деган Гулдарахтига ўхшаб баргларининг шафақдай ёниб туриши қайси одам юрагини тўлқинлантириб юбормайди дейсиз!\nНаҳотки, шаҳар хиёбонларига мана шу гўзаллик ярашмаса!\nТасаввур қилиб кўринг: пойтахтимизнинг Бош майдонининг тўрт томонида тўрт туп ўрик қийғос очилиб ётибди… Кўриб, ким завқланмайди!\nИККИНЧИДАН: «Ишлашни хоҳлаган имконият қидиради, хоҳламаган баҳона қидиради», деган ажойиб гап бор. Ажабки Шаҳар Ободонлаштириш Бош Бошқармасидаги ҳамма ходимлар «меҳнатталаб» ишларни қиялаб ўтиб, осонига югурадиган бўлиб қолишган бўлса! Ахир оддий деҳқон ҳам меҳнатдан қочиб, ўз ерини бегона ўтларга бостириб юбормайди, йил — ўн икки ой пешона тери тўкиб, дур ундиради-ку!\n6. ЕРИМИЗ ҚАНЧАЛАР САХИЙ…\nУстоз Абдулла Қаҳҳор айтган гап яхши эсимда қолган. Ўшанда у киши Дўрмондаги ўз боғида саккиз навдасида саккиз тур мева пишиб турган бир туп шафтоли дарахтига қараб шундай деганди: «Еримиз қанчалар сахий. Кузда деҳқон кетмонини далада қолдирса, баҳорда унинг дастасида ғунча пайдо бўлади. Кузда мева узиб олади».\nБу образли гапда жон бор. Еримиз шунчалар танти, саҳий. Озгина меҳнат қилиб, тер тўкилса бўлгани, дур унади. Арзимас муддат ичида меҳнатингиз самарасини кўрасиз.\nОдамлар эса юз йилда бир маротаба ғунча ёзадиган кактусни парваришлаб, гуллайдиган даврини умид билан кутишади.\nЕри абадий музлик бўлган шаҳарларда боғдорчилик қилаётган кишилар ҳақида марказий матбуот саҳифаларида ўқиб қолдим. Совуқ иқлимли бундай жойларда мевали дарахт, хусусан олма вояга етиб, нишона кўрсатиши учун ўн-ўн беш йилдан зиёд муддат керак экан. Шунга қарамай, ўша шаҳар кишилари эзгуликка қўл уриб, боғбонликни касб қилибдилар. Тасанно айтмай бўладими! Шаҳар раҳбарлари уларни рағбатлантирувчи бир неча тадбирларни амалга оширибди.\n…Республикамизнинг Марғилон шаҳри кўчаларида амалга оширилаётган ишлар ҳам таҳсинга сазовордир.\n— Боғкўчалар шаҳар кўрки бўлиши керак. Шунинг учун ўз ҳовлиси олдида кичкина боғ яратган соҳибкор боғбон ҳамшаҳарларимизни биз доим бошқаларга ўрнак қилиб кўрсатамиз. Ҳатто улар учун махсус ҳурмат тахтаси ҳам ташкил этдик, — дейди Марғилон шаҳар ижроия комитети раиси Дониёр Ҳакимович Нурматов.\nҲамманинг нигоҳи тушиб турган бизнинг Тошкентда эса бутунлай тескариси. Эшиги ёнига мевали дарахт экиб қўйиб, боши ғавғодан чиқмай келаётган кўпгина кишиларни биламан.\n— Мана шу дарахт учун ҳар йили баҳор ва кузда ижрокомдан келиб жанжаллашиб кетишади. Акт тузишади, маъмурий чора кўрамиз деб қўрқитишади. — дейди эски танишим, оддий ишчи Ҳакимжон ака Охунов йўл бўйида беозоргина ўсиб турган икки туп мевали дарахтни кўрсатиб.\nМен бу одамни эски танишим дедим. Умуман Ҳакимжон аканинг дарвозаси ёнидан ўтган йўловчилар борки, албатта таниса керак. Чунки у киши катта магистрал кўчанинг гавжум йўлаги бўйига бежиримгина «дам олиш бекати» барпо этиб қўйган. Шундоқ ўтирган жойингизда олтиндай товланувчи узум бошлари, серҳосил олма шохлари осилиб ётади. Скамейка ёнидаги жўмракни бураб, муздай сув ичишингиз, салқинда бир лаҳза ҳордиқ чиқаришингиз мумкин.\nНегадир шаҳарнинг оддий граждан ишчисининг мана шу ҳавас, иштиёқ билан қилинган эзгулик иши Бошқармадаги баъзи одамларнинг ғашини келтираркан. Улар дапқир-дапқир ғазаби жунбишга келиб, жанжал кўтариб туришаркан!\nҲа, шаҳар бошқармасида гапи бошқа-ю, иши бошқа ўртоқлардан ташқари ўзимиз экмаймиз, эктиришга қўймаймиз, дейдиган ходимлар ҳам борга ўхшайди.\nСохта «боғлар» яратишга чек қўйиш пайти келди. Ҳар йили эрта баҳорда тантана билан шаҳарга экиладиган бир миллион саксон минг туп манзарали дарахт ва буталар эгаллайдиган майдоннинг бир бўлагини инсоф билан мевали ниҳолларга ажратиб бермоқ керак.\nМиришкор боғбонларимизнинг хомчўтларига қараганда, агар минг гектар ерга олма, ўрик ёки нок дарахти экилса, тўрт-беш йилдан сўнг ўша ердан кам деганда 90 000 тонна ҳосил йиғиб олиш мумкин экан. Бу икки миллион шаҳар аҳолисининг ҳар бирига қирқ беш килограммдан мева тўғри келади демакдир. Ваҳоланки, территориясининг катталиги жиҳатидан Иттифоқда Москвадан кейин иккинчи ўринда турувчи Тошкентнинг 26 000 гектар еридан 8000 гектарини турли-туман манзарали дарахт ва буталардан иборат ҳосил бермас «боғлар» эгаллаб ётибди.\nШундай экан, шаҳарда мевали дарахтларни ўстиришдай хайрли ишга тўғаноқ бўладиган ҳар қандай баҳоналар пайини қирқиш вақти келди. Токи шаҳарда боғдорчилик билан ободончилик бир-бирини тўлдирсин. Чунончи, партия, ҳукуматимиз ўртага ташлаган Озиқ-овқат программасини ҳал этишда, табиат мутаносиблигини сақлашда ҳеч ким четда қолмаслиги керак.\nШаҳарда нима кўп, «бош-бош»дан бошланувчи муассасалар кўп. Шулар қаторида ҳақиқий миришкор деҳқон — «Шаҳарнинг бош боғбони» раҳбарлик қиладиган бир идора таъсис этилса, нур устига аъло нур бўларди.\nШунда шаҳардаги «ҳар бир туп мевали дарахт тақдири билан ҳисоблашиш» қонун тусига кирса ажаб эмас!\n7. ЯХШИДАН… БОҒ ҚОЛАДИ\nЭнди юқорида шаънларига андак тил текизиб ўтган ўртоқларга айтадиган икки оғиз «шоирона» сўзимиз бор: ҳар баҳорда бир донадан мева ниҳоли олиб, шаҳарнинг қоқ ўртасига ўтқазинг. Сўнг орадан ўн йил эмас, икки-уч йил ўтди деб фараз қилинг.\nАна ўша дарахт остида ўтирибсиз. Шаҳар узра сарин ел қўзғалиб, бир дона оқ ўрик ёнингизга тушади. Уни шундоқ қаршингизда оқиб турган ариқнинг зилол сувида чайинг-да, енг! Қандай маза! Бу қадар ширин мевани умрингизда биринчи бор татиган бўласиз.\nБу хаёлот эмас, муҳтарам меъморлар!\nБу бор гап, ҳурматли қурувчилар!\nЕримиз ана шундай сахий ва танти, ўртоқ ободонлаштириш раҳбарлари!\nУнга ишонинг! Ахир халқимизнинг «Яхшидан боғ… қолади» деган ҳикматли сўзи бор-ку!\n← Аввалги Аввалги Туркия Жанубий Европа мамлакатларининг Кипр бўйича қарорини рад этди\nКейинги → Кейинги: Ҳиндистон ёзувчилари ҳикоялари


20:11 / 27.04.2016 2078 pdf Ўқиш режими + -\nСАВОЛ: Об-ҳаво маълумотини эшитса ва бошқаларга уни етказса, гуноҳ бўладими?\nҲеч нарса бўлмайди. Об-ҳаво маълумоти ғайбнинг хабари эмас. Кўзга кўриниб турган омилларни ҳисобга олиб илмий асосда тахмин қилиш, холос. Валлоҳу аълам\n20:11 / 27.04.2016 2343\nОфтобда қолган сувга таҳорат қилса баданига оқ тушади, дейилган. Асоси борми\n20:12 / 27.04.2016 2301\n5054 15:32 / 24.04.2016\nСаволМен ишхонамда тўлиқ бир йил ишлаганимдан сўнг, яна бир мартта 13чи ойлик маошимни беришади. Бу маошни олиш Исломда мумкинмиЖавобШайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад ЮсуфОлса бўлади. httpsavollar.islom.uzsavol369\n3031 16:40 / 12.04.2017\n3684 10:15 / 16.08.2017


АПЛ 27-туридан сўнг биз билган етти факт / CHAMPIONAT.asia\n21:11Моуриньо Орье билан қаттиқ гаплашди 3 20:58Клублар ўртасидаги ЖЧ. "Ал Ҳилол" ярим финалга чиқди! 8 20:42Шевченко "Милан"нинг қаҳрамони ким эканлигини айтди 2 20:29Эшли Коул Лэмпардга маслаҳат берди 0 20:12Салоҳ Суаресдан ўтиб кетди 9 19:55ЛаЛига. "Реал Сосьедад" - "Барселона" 1:2 (матнли трансляция) 44 19:55Азар "Челси"га қачон қайтишини айтди 2 19:40"Барселона" футболчиси ноодатий тарзда жароҳат олди 3 19:22АПЛ. "Ливерпуль" Салоҳнинг голлари эвазига "Уотфорд"ни мағлуб этди 81 19:11АПЛ. "Челси" ва "Лестер"нинг бугунги ўйин учун танлаган таркиби эълон қилинди 4 19:04ЛаЛига. "Реал Сосьедад" - "Барселона". Асосий таркиблар маълум! 15 18:50Карраско Ла Лигага қайтиши мумкин 0 18:25"Реал Сосьедад" бош мураббийи: "Умид қиламизки, Месси ёмон кунини ўтказади" 11 18:17Омар Моманидан карикатура: Клопп янги шартнома тузди, Жеррард ҳам 4 18:05"Атлетико"нинг қишки трансферлар ойнасида асосий мақсади маълум 0\nАПЛ 27-туридан сўнг биз билган етти факт\n27 фев 19:10\nТеглар : Ливерпуль Манчестер Сити Арсенал Лестер Манчестер Юнайтед ТоттенхэмВест ХэмКардифф Сити"Уотфорд"Фулхэм\nМазкур турда “Манчестер Юнайтед” ва “Ливерпуль” голларни қалаштириб ташлашмади, “Арсенал” тўртинчи ўринга қайтди, “Бёрнли” Терф Мурда “Тоттенхэм”нинг "оёғидан чалди". Шу ва бошқа воқеаларни қуйидаги мақолада кўриб чиқамиз.\n“Уотфорд” еттинчи ўринда\nХави Гарсия бу мавсумда унинг олдинги ҳамкасблари амалга ошира олмаган ишни уддаламоқда. Жамоа мавсумнинг иккинчи палласида ҳам мотивацияни сақлаб қолмоқда. Улар “Кардифф Сити” майдонида бешта гол уриб нималарга қодир эканликларини кўрсатиб қўйишди.\n“Арилар”га Жерар Делофеу (ҳет трик) ва Трой Дини (дубль)нинг ажойиб ўйини ва қайсидир маънода омад ҳам ёрдам берди. Чунки ҳакам берилиши керак бўлган яққол пенальтини “Уотфорд” жамоаси дарвозаси томон белгиламади. Қайд этиш жоизки, мазкур ғалаба Хави Гарсия шогирдлари учун 80-йиллардан бери элитадаги биринчи йирик ғалабадир. Жамоа ўртамиёналар ичида энг зўри номига асосий даъвогардир. Бундан ташқари “Уотфорд” ҳали Англия кубогида ҳам курашни давом эттирмоқда ва бу эса мавсумни ажойиб тарзда якунлаш учун имкониятдир.\n“Фулхэм”нинг тушиб кетиши муқаррар кўринмоқда\nЖамоага мураббий сифатида тайинланганидан сўнг Клаудио Ранери яхши ҳимояланадиган жамоа тузишга умид қилди. Лекин кўринишидан бу сафар унда буниси ўхшамади чоғи. Яъни чемпионат аутсайдерлари ҳимояланишни яхши эплай олишмаяпти. Энди эса Ранери жамоасининг ҳужумкорликдаги устунлигидан рақибларини қувиб ўтишда фойдаланиш ҳақида ўйлашга мажбур.\nБу жума куни амалга ошиши мумкин эди. “Фулхэм” ҳар доим ҳам етарли мотиватцияга эга бўла олмаётган “Вест Хэм” майдонида ўйнади. "Болғачилар" ўйинни яна ёмон бошлашди ва “Фулхэм” бу устунликни биринчи тайм ярмигача олиб бора олди, холос. Мувозанатни эса Чичарито қўли билан урган голи туфайли тенглаштирди. Ушбу вазията ноқулай позицияда турган ҳакам вазиятга тўғри баҳо бера олмади. Лекин Чичарито бу голни нишонламади. Шундан кейин “Вест Хэм” ўйинни ғалабагача олиб борди ва “Фулхэм”ни чемпионшип томон қадам ташлашга мажбур қилди.\n“Тоттенхэм” чемпионлик пойгасидан чиқиб кетмоқда\nМаурисио Почеттино камдан-кам ҳолатда асабларини жиловлай олмайди, балки шунинг учун унинг учрашув ҳаками Майк Динга ҳамласи кутилмаган ҳол бўлгандир. Албатта унинг жаҳл отига минишига етарли сабаблар бор эди. “Бёрнли”нинг биринчи голи нотўғри белгиланган бурчак тўпидан кейин юзага келди. Лекин Почеттинонинг жаҳли чиқишига асосий сабаб шуки, мазкур мағлубият балки “Тоттенхэм”ни титулдан маҳрум қилган бўлиши ҳам мумкин.\nПочеттинонинг фикрича, унинг жамоаси агар чемпионликка эришмоқчи бўлса бундай баҳсларни, албатта, ютиши керак. Лекин аслида “шпорлар”дан ҳозирги ҳолатда бундан ортиғини кутиб бўлмайди. Гап шундаки, шанба куни улар мағлубиятсиз серия қайд этаётган жамоага қарши майдонга тушишди. Том Хитон декабрь охирида яна асосий таркибга қайтганидан сўнг, “Бёрнли” саккизта баҳсдан бери мағлубият нималигини билмай келмоқда эди. Шон Дайч жамоаси ниҳоят муаммолардан чиқиб кетди ва ўтган йилги ўйинини намойиш қилди. Шундай ўйин билан Терф Мурдагилар бемалол кучли ўнликда мавсум тугатишни мақсад қилишлари мумкин.\nЗиверт олдингидек очколарсиз одимламоқда\nАнглияликлар “Хаддерсфилд”нинг янги мураббийининг исмини билишмас эдилар. Энди эса бунга ҳожат ҳам йўқ. Афсуски, Ян Зиверт ҳам олинги мураббий Девид Вагнер қилган ишни оғишмай давом эттирмоқда. Клуб деярли чемпионшипда. Унинг қўл остида жамоа мана тўртинчи ўйиндирки, мағлубиятга учрамоқда.\n“Арсенал” билан ўйинда клуб ёмон футбол ўйнамаган эди. Лекин “Ньюкасл” билан ўйинда уларда бирор нарса амалга ошириш учун ҳатто, имконият ҳам бўлмади. Томми Смитнинг тезкор четлатилиши ўзи шундоқ ҳам кучсиз бўлган жамоани имкониятсиз қолдирди. Шундан сўнг, Рафа Бенитес бошчилигидаги “Ньюкасл”да рақибни нафақат ҳотиржам ўйнаган ҳолда ютиш, балки йирик ҳисобда мағлубиятга учратиш имконияти ҳам вужудга келди. Устига устак, “Ньюкасл”даги янги ўйинчи Мигель Альмироннинг ўйини ўша куни тўхтатиб бўлмасдек кўринди. Рафа бундай рақибларга қарши “қарғалар” тарихидаги энг қиммат ўйинчига айланган Альмироннинг асосий таркибда тушиши кераклигини олиндан сезди. Бундай “Хаддерсфилд”га қарши ҳар қандай ўйинчи ўзига ишончни сезади. “Хаддерсфилд” эса энди бемалол Ян Зиверт билан биргаликда чемпионшипдаги янги мавсум учун таййрогарликни бошлаб юбориши мумкин.\n“Лестер” Клод Пюэльга чиқиш эшикларини кўрсатди\nШанба куни Рой Хожсон Примьер-лига тарихидаги энг ёши катта мураббийга айланди ва бу байрамни жамоаснинг 1:4 ҳисобидаги ғалабаси билан ювди. Таъкидлаш лозимки, бу ғалаба “Кристал Пэлас” учун Примьер-лига энг йирик ғалаба сифатида тарихда қолди. Уларнинг бу ғалабаси яна шуниси билан эсда қоларли бўлдики, мазкур натижадан сўнг “Лестер Сити” бош мураббийи истеъфога равона бўлди.\nАлбатта, Пюэльнинг истеъфоси олиндан маълум эди. Қанчалик ғалати эшитилмасин, мураббий куздаги трагедик воқеалар сабаб истеъфога чиқиши аниқ бўлганди. Лекин Пюэльнинг истеъфосига айнан ўша натижаларни сабаб қилиб кўрсатиб бўлмайди. Аммо олти ўйиндан иборат ғалабасиз серия шунчаки раҳбариятга бу қарорни қабул қилишига туртки бўлди. Олдинроқ “Саутгемптон”да бўлгани каби Клод раҳбарият ва мухлисларни ўйин стратегияси жиҳатидан қаноатлантира олмади. Уларнинг фикрича жамоа руҳиятига мос келмайдиган ўйин услуби ва ротацияга ўта мойиллик талайгина саволларни келтириб чиқарди. “Лестер” ҳали ўзига янги мураббий топмади. Лекин жамоа мухлислари шунга аминларки, уларнинг жамоасида Клод Пюэлл истеъфосидан ярим йил ўтмасдан кузатилган “Саутгемптон”даги афсусланиш уларда юз бермайди.\n“Арсенал” тўртинчи ўринда\n“Челси”нинг Англия Лига кубогидаги драматик мағлубияти ва “Ливерпуль” ва “Манчестер Юнайтед” нинг нурсиз дуранги фонида кўз илғамас тарзда кечган бўлса ҳам, “Арсенал” тўртинчи ўринга чиқиб олди. Тўғри, “тўпчилар” “Челси”га қараганда битта кўп ўйин ўтказишди. Лекин "кўклар" мазкур ўйинни ютсалар ҳам, фақатгина очколарни тенглаштира оладилар холос.\nЎйин бошида “авлиёлар” “тўпчиларга” иккита имконият беришди ва шу билан танаффусгача баҳс ғолиби масаласи кун тартибидан олиб ташланди. “Арсенал” йирик ҳисобда ғалаба қозониши мумкин эди. Бироқ қўлга киритилган уч очко ва қуруқ ўйин ҳам уларга сув ва ҳаводек зарур эди. “Саутгемптон” ўз навбатида хавфли зонада қолиб кетмоқда ва мухлислар яна ташвишга тушишмоқда. Клуб сўнгги тўрт ўйинда икки очко ишлади холос. Афтидан, янги мураббий Ральф Хазенхюттльнинг "асалойи" тугаганга ўхшайди.\n“Юнайтед” ва “Ливерпуль” ҳафсалани пир қилишди\nТурнинг марказий баҳси бизга ҳеч қандай драматик воқеалар ва ҳаяжонли лаҳзаларни тақдим қилмади. "Олд Траффорд"да ҳар икки жамоа ҳам ўйин охирига қадар уч очкога эга бўлиш учун тўп сурганликларига қарамай, ҳеч бир клуб сифатли ўйин ва характер кўрсата олмади. “Қизил иблислар” биринчи таймнинг ўзидаёқ уч ўзгариш қилишга мажбур бўлишди. Аммо бу ўзгаришлар тактика ўзгаришига олиб келмади. “Ливерпуль” баъзи хавфли уринишларига қарамай, Сулшер шогирдлари баҳсни қарши ҳужум асосида олиб боришди. "Ливерпуль" ҳам бу учрашувда ўзини кўрсата олмади. Юрген Клопп шогирдлари биринчи таймда ҳисобда олдинга чиқиб олиши мумкин эди. Бироқ ҳужумларни якунлашдаги аниқлик етишмаслиги уларни ўйин бошидан то охиригача таъқиб этди. Лекин чемпионат етакчилари яққол голга тортадиган вазият ярата олишмади ва чиндан ҳам ўйин дурангга мос эди.\nБОНУС. Англия Примьер-лигасида Ўзбекистон реклама қилинди\nҲа, албатта. Бу ҳолат ҳаммамиз учун ажойиб ва кутилмаган янгилик бўлди. “Узрепорт ТВ” телеканали Терф Мурдаги “Бёрнли” ва “Тоттенхэм” баҳсини намойиш қилаётган бир пайтда мухлислар “Ҳаёт — Ўзбекистонга бормаслик учун жуда қисқа” деган ёзувлар ва Бухоро шаҳри манзарасини майдон четидаги таблоидларда кўриб қолишди. Учрашувдан кейин барча тафсилотлар маълум бўлдики. Бу “Ўзбектуризм” агентлигининг Примьер-лига раҳбарияти билан келишуви асосидаги реклама экан.\nАйтишларича, мазкур рекламани текинга кўрсатишни ”Ўзбектуризм” валкиллари келиша олишибди. Нима ҳам дердик?1 Ажойиб келишув! Баҳс пайти ва ундан кейин "Твиттер" ижтимоий тармоғининг кўплаб фойдаланувчилари ушбу рекламага эътибор қаратишганлигини ёзишди. Баъзилар эса ҳаттоки, Ўзбекистонга бориш учун чипта буюртма қилишганини ҳам маълум қилишди.\nМоуриньо Орье билан қаттиқ гаплашди 3\nСалоҳ Суаресдан ўтиб кетди 9\nАПЛ. "Ливерпуль" Салоҳнинг голлари эвазига "Уотфорд"ни мағлуб этди 81\nАПЛ. "Челси" ва "Лестер"нинг бугунги ўйин учун танлаган таркиби эълон қилинди 4\nОмар Моманидан карикатура: Клопп янги шартнома тузди, Жеррард ҳам 4\n"Ливерпуль" - "Уотфорд". Клопп энг ҳужумкор таркибни майдонга туширмоқда 17\nПоль Погба: "Балки, "Манчестер Юнайтед" тарихдаги энг катта клубдир" 4


Тошкент шаҳри. Республика Гидрометеорология марказининг хабар беришича, 24 март куни пойтахтда ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 3-8 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 8-10 даража илиқ, кундузи 23-25 даража иссиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 2-7 даража илиқ, кундузи 21-26 даража иссиқ бўлади\nБухоро ва Навоий вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 13-18 даража илиқ, кундузи 28-33 даража иссиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 10-15 даража илиқ, кундузи 28-33 даража иссиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 5-10 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 6-11 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудлари. Ҳаво ўзгариб туради, айрим жойларда ёмғир ёғиб, момақалдироқ бўлиши мумкин. 1800 метрдан юқори жойларда қор кўчиши хавфи бор. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 0-5, кундузи 7-12 даража илиқ бўлади.