Яна ёшларимиз орасида электрон ўйинларга шўнғиб кетадиганлари ҳам бор. Куну тунларини компьютер ва телефондаги ўйинлар билан ўтказадилар. Ўйиндаги автомобилни жуда катта тезликда бошқариш, отишмалар, курашлар, урушлар ва қўрқинчли-даҳшатли ҳаракатлар ёшларимизга салбий таъсир қилади. Бундай ўйинлар уларнинг ғазаб, нафрат ва адоватини қўзғатиб асабий қилиб қўяди. Бу ҳам етмагандай кун бўйи ўйин ўйнаб, чарчаб, китоб ўқишга ҳеч қандай имконият қолмайди. Тўғри, эндиликда ҳаётимизни компьютер техникаларисиз, уяли телефон алоқаларисиз ва албатта, интернетсиз тасаввур этиш қийин. Аслида, тўғри фойдаланилса компьютер ҳам, интернет ҳам ваҳимали, хавфли нарса эмас. Фақат улардан тўғри, боланинг ҳар томонлама камол топиши йўлида ва яхши мақсадларда фойдаланилиши керак.\nДарҳақиқат интернет орқали дунёнинг исталган нуқтаси билан тезкор алоқа ўрнатиш, зудлик билан зарур ахборот ва маълумотларни олиш, билим ва маърифатни оширишда унинг беқиёс ўрни ва аҳамияти борлигини ҳеч ким инкор этолмайди. Шунга қарамай, ён-атрофимизда, узоқ-яқин минтақаларда содир бўлаётган нохуш воқеалар бизни чуқур мулоҳаза юритишга ундайди. Ҳали онги, ҳаётий қарашлари шаклланиб улгурмаган ёшларни чалғитишга қаратилган, интернет имкониятларидан ўз манфаатлари йўлида фойдаланишга уринаётган ғаразли кучлар ҳам бор эканлиги бизни огоҳликка чақиради.\nҚайси бир ота-она фарзанди яхши инсон бўлиб улғайишини, ҳаётда ўз ўрнини топиб, уларга раҳмат олиб беришини истамайди, дейсиз. Дунёда фарзандининг истиқболини, ёрқин келажагини ўйламайдиган, орзу қилмайдиган ота-она бўлмаса керак. Кўпинча биз ана шу орзу-истакларимизни амалга оширамиз деб хатога йўл қўямиз. Фарзандларимизни тўғри тарбиялаш ўрнига уни худбин, лоқайд, ишёқмас қилиб қўямиз. Унга ҳеч кимдан кам бўлмасин деб қимматбаҳо уяли телефонлар олиб берамиз. Бўш вақтини нималарга сарфлаётгани билан эса қизиқмаймиз. Эзгуликка, покликка ва дину диёнатга чақирувчи яхши китоблар олиб беришни хаёлимизга ҳам келтирмаймиз. Китоб мутола қилишда ўзимиз ибрат бўлмаймиз. Яхши бир оилани биламан. Шу пайтгача оиласига маҳаллада ҳамма хавас билан қараган, оиласини эса ибратли оила деб, намуна қилиб кўрсатиб келганмиз. Яқинда содир бўлган воқеа эса ота-онанинг бошини ерга эгиб, қаддини букиб қўйди. Бу воқеани эшитганда ҳеч ким ишонмади. Бу оиланинг фарзанди жиноятга қўл уриши мумкинлигини ҳеч ким на қўни-қушни, на маҳалла-кўй тасаввурига сиғдиролмади.\nЛекин ҳақиқатдан кўз юмиб бўлмасди. Қотиллик сабаблари суриштирилганида, ота-она ишдалиги пайтида, ўғил уйда берилган топшириқларни имкон қадар тезроқ бажариб, қолган вақтини ваҳшийликни тарғиб қилувчи қўрқинчли, ваҳимали жангари фильмлар кўриш ҳамда компьютер ўйинлари ўйнаш билан ўтказгани маълум бўлди. Бундай фильмлар ҳамда виртуал ўйинлар эса одамларни, ҳайвонларни шафқатсизларча ўлдириш, қон тўкиш саҳналари асосига қурилгани сабабли, бундай аянчли лавҳалар киши, айниқса, ёшлар онгига жуда кучли салбий таъсир кўрсатади. Отасининг куйиниб айтишича, ўғлининг пулга муҳтожлиги бўлмаган. Пулга муҳтожлик сезмагану маънавияти эътиборсиз қолдирилган. Ҳаётда бундай воқеаларга етарлича дуч келишимиз мумкин. Халқимиз бежизга: “Кейинги пушаймон-ўзингга душман”,-деб айтмаган. Ҳар қандай вазиятда ҳам фарзандларимизни эътиборсиз, назоратсиз қолдирмаслигимиз керак.\nБоғот тумани “Дарвеш бобо” масжиди имом-ноиби\nPrevious Post:Конституция — инсон манфаатлари учун хизмат қилади\nNext Post:АҲЛОҚ ОДОБ БАРЧАГА БАРАВАР


ЕТАКЧИ МАСЪУЛИЯТИ - Ўзбекистон овози газетаси\nЎзбекистон ХДП Марказий Кенгашида «Ўзбекистонда кўппартиявийлик тизимининг ривожланиш тарихи: миллий ва хорижий тажриба» мавзусида ўқув-семинар ўтказилди.\nУнда партия Марказий Кенгаши, Тошкент шаҳар ва туман кенгаши масъул ходимлари, мутахассислар иштирок этди.\nТаъкидландики, сиёсий партиялар вакиллари ҳамиша бир қадам олдинда юриши ислоҳотларга ҳамнафас бўлиши керак. Партия аъзоси бўлиш бу шунчаки гувоҳнома олиш эмас, балки атрофидагилари, яқинлари, умуман, аҳоли олдида бурч ва масъулияти юқори шахс эканини унутмаслиги зарур.\n— Сиёсий партиялар илгари сураётган ғоялар, амалга ошираётган ишлари жамиятда эътироф этилиши энг аввало, бошланғич ташкилотларнинг фаолиятига боғлиқ, деб ўйлайман, — деди ЎзХДП Марказий Кенгаши Бошланғич партия ташкилотлари билан ишлаш сектори мудири Акмал Турсунбоев. — Бироқ жойларда айтилаётган, кўп таъкидланаётган фикрлар фикрлигича қолиб кетаётгани ачинарли ҳол. Аслида, асосий бўғинга алоҳида эътибор қаратиш лозим. Бошланғич ташкилот етакчиси салоҳиятли, ташаббускор бўлиши зарур. Акс ҳолда уринишларимиз бесамар кетаверади. Етакчининг лидерлик қобилияти, одамларни ишонтириш ва партия ғояларига эргаштира олиш хусусияти ўзи нафақат унинг, балки сиёсий партиянинг ҳам обрўсини белгилайди.\nМарказда барча йўналишда фаол иш олиб борилади. Негаки, маълум соҳалар бўйича алоҳида гуруҳ шуғулланади. Режалар, лойиҳалар тузилади. Аммо жараён бошланғич ташкилотда ҳам бирдек давом этмайди. Негаки, бошланғич ташкилотларда бутун бир гуруҳ бажараётган вазифаларни бир-икки киши бажаради, холос. Бу эса иш сифатига таъсир этмасдан қолмайди.\nУшбу масалада бир таклифим бор. Бошланғич партия ташкилотлари билан ишлашда хорижий тажрибани ўрганиш ва мақбулларини ўзимизда жорий этиш керак. Масалан, ривожланган мамлакатларда сиёсий партиялар қошидаги бошланғич ташкилотларда махсус клублар фаолият олиб боради. Уларга шунчаки аъзо бўлишнинг имкони йўқ. Бунинг учун фуқаронинг билими, салоҳияти, тафаккур доираси синовдан ўтказилади.\nСеминарда Тошкент давлат шарқшунослик институти катта ўқитувчиси Зоҳиршоҳ Жўраев маъруза қилди. У ривожланган давлатларда кўппартиявийлик тизими, унинг ҳуқуқий асослари, фаолиятининг амалий жиҳатларига тўхталиб ўтди. Бу борада узоқ йиллик тажрибага эга давлатлардаги сиёсий партияларнинг фаолияти ҳақида маълумот берди.\nШунингдек, ЎзХДП фахрийси, «Ватан» хайрия жамоат фонди бошқаруви раиси ўринбосари Бўритош Шодиева сўзга чиқиб, Ўзбекистон халқ демократик партиясининг ташкил этиш жараёни ҳақида гапириб берди. Партия обрўсини янада кўтариш борасидаги фикр-мулоҳазаларини билдирди.


Ҳаяжонли беллашувлар - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 28.02.2017\nМирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети Талабалар\nтурар-жойларида истиқомат қилаётган талабалар ўртасида оммавий спортни тарғиб этиш ва улар ўртасида соғлом турмуш тарзини мустаҳкамлаш мақсадида жорий йил 27 февралидан бошлаб улар ўртасида спортнинг мини футбол, волейбол ва стол тенниси турлари бўйича “Дирекция кубоги” учун мусобақалар бошланди.\nТалабалар турар жойларида истиқомат қиладиган ўғил болалар ўртасида спортнинг мини футбол ва стол тенниси, қизлар ўртасида волейбол ва стол тенниси бўйича мусобақалар кўтаринки руҳда, жуда қизиқарли ўтказилмоқда.\nБиринчи кун ўтказилган мини футбол мусобақаларида 3-, 9-, 14- ва 16-талабалар турар жойларида истиқомат қилувчи талабалар фаоллик кўрсатдилар.\nСпорт мусобақалари 2 март кунига қадар давом этади.\nЎзМУ Талабалар турар-жойлари директори ўринбосари.\nNext story Китоб тақдимоти: Барқарор тараққиёт йўлида\nPrevious story Ayol mehri


18:23 17.09.2021 186\nСайлов 2021: Биз билган ва билмаган номзодлар! Аниқроғи билмаганларимиз...\n"Халқ Сўзи Online" | Бугунги кунда сайлов яқинлашгани сари сиёсий партиялардан Президентлик учун кўрсатилган номзодлар тўғрисида жамоаларда, ижтимоий тармоқларда, қўйингки, барчанинг оғзида хилма-хил фикр, баҳс-мунозаралар, муносабатлар билдирилмоқда.\nМазкур фикрлар ичида уларнинг касбий профессионаллиги, илмий салоҳияти, бошқарувчилик маҳоратига шубҳа остида қарашлар ҳам учрайди. Қани, биз улар ҳақида нималарни биламиз?\nЎзбекистон Халқ демократик партиясидан номзод Мақсуда Азизовна Ворисова. Ҳозир Ўзбекистон Халқ демократик партияси Марказий Кенгаши Депутатлик бирлашмаларининг ишини мувофиқлаштириш ва жамоатчилик қабулхоналари билан ишлаш масалалари бўйича раиси ўринбосари сифатида самарали фаолият олиб бормоқда. Меҳнат фаолияти ва босиб ўтган йўлига назар ташлайдиган бўлсак, шифокор-терапевт, оилавий поликлиника мудири, Кенгаш депутати, Сенат аъзоси каби лавозимларда ишлаган. У шифокор бўлгани учун одамларнинг нафақат жисмоний, физиологик дардини ҳис қила олади, балки халқнинг ичидаги ижтимоий, сиёсий, иқтисодий масалаларга ҳам чуқур кира олган ва тушунади. Ундаги интилувчанлик, ўз устида доимий ишлаши шифокор-терапевтликдан раҳбарликка, раҳбарликдан сиёсий ҳаётга кириб келишига асосий омил бўлиб хизмат қилди.\nМазкур Президентлик сайловида номзод сифатида ягона аёл кишининг мавжуд экани, мамлакатимизда истиқлол йилларида раҳбар аёллар синфи шаклланиб келгани, гендер масалалари борасида олиб борилаётган оқилона давлат сиёсатининг натижаси сифатида эътироф этиш ўринли. Дунё тарихида мамлакатни бошқарган, лидер бўлган аёлларга кўплаб мисоллар мавжуд. Индира Ганди, Маргарет Тетчер, Беназир Бхутто ва бошқалар. Жаҳон тажрибаси бизга шуни кўрсатадики, Германия Федератив Республикаси канцлери Ангела Меркел кетма-кет 4 муддат федерал канцлер лавозимига сайланиб, мамлакатни муваффақиятли бошқараётган аёл раҳбарлардан биридир. Мамлакатимиз тарихида ҳам ўчмас из қолдирган Тўмарис, Қурбонжон Додхоҳ, Бибихоним, Нодирабегим, Увайсий, Зебинисо, Зулфияхоним каби оқила, етакчи аёллар бўлгани маълум. Мақсуда Азизовна ҳам Президентлик учун бошқа номзодлар каби тенг имкониятларга эга. Мақсуда Ворисова мустақил Ўзбекистон тарихида биринчи аёл Президент бўлса не ажаб.\nЎзбекистон «Адолат» социал-демократик партиясидан номзод Баҳром Абдураҳимович Абдуҳалимов. Мутахассислиги филолог-шарқшунос, араб ва инглиз тиллари ўқитувчиси. Тарих фанлари доктори, профессор. Баҳром Абдураҳимовични биз кўп йиллар фан ва таълим соҳасида фаолият юритган олим сифатида таниймиз. У Марказий Осиё тарихи, фан тарихи, ислом, шарқ қўлёзма асарлари, араб давлатлари, араб тили бўйича йирик мутахассис. Босиб ўтган ҳаёт ва меҳнат фаолиятига эътибор берсак, таржимон, етакчи мутахассис, кичик илмий ходим, илмий ходим, илмий котиб, директор ўринбосари, проректор, Фанлар академияси вице-президенти каби лавозимларда фаолият юритган. Шунингдек, меҳнат фаолияти мобайнида Ўзбекистон Республикаси Президентининг Давлат маслаҳатчиси лавозимида ҳам фаолият юритган. Иш фаолияти ва қарор қабул қилиш жараёнида ҳам илмий асосда ёндашади. Унинг илмий тадқиқотларининг натижалари 100 га яқин илмий мақола, рисола ва монографияларда ўзбек, рус, инглиз ва араб тилларида эълон қилинган. Жаҳон тажрибасида олимларнинг Президент сифатида давлат бошқарувига келган мисоллар талайгина. Машҳур олим, юрист, профессор, Нобел мукофоти лауреати Вудро Вилсон АҚШнинг 28-президенти сифатида (1913-1921 йй.) давлатни бошқарган. «Адолат» социал-демократик партиясидан номзод Баҳром Абдуҳалимовни илмдан сиёсатга кириб келган катта тажрибали шахс сифатида таниймиз.\nЎзбекистон «Миллий тикланиш» демократик партиясидан номзод Қодиров Алишер Келдиевич. Ҳозир мазкур партиянинг Марказий Кенгаши раиси, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосари сифатида самарали фаолият олиб бормоқда. У меҳнат фаолиятини Ташқи иқтисодий алоқалар, инвестициялар ва савдо вазирлиги тизимида етакчи мутахассисликдан бошлаб, бўлим бошлиғи, бошқарма бошлиғи ўринбосари, бошқарма бошлиғи лавозимларида шунингдек, Қонунчилик палатаси депутати, Республика Маънавият ва маърифат маркази раҳбари лавозимларида фаолият юритган. Мутахассислиги филолог-иқтисодчи. Қодировни биз мамлакатимиз ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ҳаётидаги жараёнларга, бўлаётган воқеликка тезкорлик билан ОАВларида ўз муносабатини билдириши билан таниймиз. Алишер Қодировнинг шахси, сиёсий-психологик портретига чизги берадиган бўлсак, қарашлари, кескин фикрлар билдира олиш қобилиятига эгалиги жиҳатидан харизматик лидер сифатида намоён бўлмоқда. Унда ҳокимиятга интилиш мотивацияси кучли. У шахс ва сиёсий раҳбар сифатида ўз партиясининг ишончини олган ва электорат ичида кўплаб одамлар симпатиясини қозона билган номзодлардан бири.\nМамлакатимизнинг энг ёш сиёсий партияси Ўзбекистон экологик партиясидан номзод Нарзулло Наимович Обломурадов. Мутахассислиги иқтисодчи, фан номзоди, доцент. Буюк Британиянинг Бирмингем университетини тамомлаган. Кўп йиллар олий таълим тизимида кафедра мудири, декан лавозимларида фаолият юритган. Банк-молия соҳаси, қўмита раисининг биринчи ўринбосари ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси масъул лавозимларида ишлаган. Обломуродов ҳозирги кунда Ўзбекистон Экологик партияси Марказий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси лавозимида самарали фаолият олиб бормоқда. Мазкур партия биринчи маротаба Президентлик сайловида ўз номзодини илгари суриб иштирок этаётганига қарамасдан, сайловолди дастурида давлат ва жамият бошқарувида катта ислоҳотларни амалга оширишни ўз олдига қўймоқда. Унинг босиб ўтган ҳаёт йўлига назар ташласак хорижий тажриба эга бўлган, стратегик фикрлай оладиган илмий ва амалий тажрибага эга бўлган ўсиб келаётган истиқболли бошқарув кадрларидан бири десак, муболаға бўлмайди.\nТадбиркорлар ва ишбилармонлар ҳаракати – Ўзбекистон Либерал-демократик партиясидан номзод Шавкат Миромонович Мирзиёев. Мазкур партиядан илгари сурилган номзод Шавкат Мирмонович ҳақида халқимиз учун ортиқча тарифлаш беришнинг зарурияти йўқ деб ўйлайман.\nҲар бир номзоднинг ортида катта ҳаётий тажриба, чуқур билим ва салоҳият, уларни қўллаб-қувватловчи электорати турибди. Яқинлашиб келаётган Президентлик сайлови ўзининг қизғин палласига чиқмоқда. Шундай қилиб, мамлакатимиз жўшқин ривожланиш босқичига кирди, фикрлар хилма-хиллиги, янги сиёсий иродага эга раҳбарлар шаклланяпти. Энг асосийси, фуқароларимиз мамлакатда юз бераётган сиёсий жараёнларга бефарқ эмас.\n«Тараққиёт стратегияси» маркази бош мутахассиси\n15:51 19.Oct.2021 35\nПрезидентликка номзод Баҳром Абдуҳалимов: “Қонун мустаҳкам бўлган жойда кўнглимиз хотиржам, турмушимизда ҳаловат, ҳаётимизда фаровонлик бўлади”\n15:46 19.Oct.2021 60\nПрезидентликка номзод Баҳром Абдуҳалимов сирдарёлик сайловчилар билан учрашди\n23:57 18.Oct.2021 37\nПрезидент сайлови — келажак танлови!


ЎзА - Ўзбекистон ва Қирғизистон: барқарор иқтисодий муносабатларнинг шартномавий- ҳуқуқий асоси мустаҳкамланди\n05.10.2017 19:13 Янги қонунларга шарҳлар\nЎзбекистон ва Қирғизистон: барқарор иқтисодий муносабатларнинг шартномавий- ҳуқуқий асоси мустаҳкамланди\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг 2017 йил 4 октябрь куни бўлиб ўтган ўн иккинчи ялпи мажлисида маъқулланган «Ўзбекистон Республикаси билан Қирғизистон Республикаси ўртасида ўзбек-қирғиз давлат чегараси тўғрисидаги шартномани (Бишкек, 2017 йил 5 сентябрь) ратификация қилиш ҳақида»ги Ўзбекистон Республикаси қонуни Президентимиз Шавкат Мирзиёев томонидан имзоланди ва кучга кирди.\nЎзбекистон ва Қирғизистон ўртасидаги давлат чегарасига оид шартноманинг ратификация қилингани Ватанимизнинг ташқи сиёсати ва миллий манфаатлари учун алоҳида аҳамият касб этувчи ўта муҳим ҳужжатдир. Ўз мазмунига кўра тарихий аҳамиятга эга бўлган мазкур ҳужжат Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 5-6 сентябрь кунлари Қирғизистон Республикасига амалга оширган давлат ташрифи чоғида имзоланган эди. Президентимизнинг мазкур давлат ташрифи Ўзбекистон ташқи сиёсатида яхши қўшничилик муносабатларига алоҳида аҳамият қаратаётганини яққол тасдиғидир.\nПрезидентимизнинг жорий йил 19 сентябрь куни Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 72-сессиясидаги нутқида таъкидланганидек, “Сентябрь ойининг бошида Ўзбекистон –Қирғизистон давлат чегаралари тўғрисидаги шартнома имзоланиши том маънода муҳим воқеа бўлди. Томонлар ўз сиёсий иродасини, ўзаро мақбул қарорлар қабул қилишга тайёр эканини намоён этгани туфайли ўтган йигирма олти йил давомида биринчи марта ушбу ғоят нозик масала бўйича катта натижага эришилди”.\nБугунги кунда Ўзбекистон – Қирғизистон муносабатлари барча соҳаларда янги босқичга кўтарилмоқда. Собиқ тузум парчаланганидан сўнг объектив ва субъектив сабабларга кўра чегараларимизнинг кўп қисми демаркация ва делимитация қилинмаган эди.\nЎзбекистон ва Қирғизистон давлат раҳбарлари учрашувида чегараларимизнинг қарийб 85 фоизи белгилаб олинди. Қолган 15 фоизи яқин вақт мобайнида ҳал этилишига келишилди.\nШу ўринда қайд этиш керакки, ҳозирги кунга келиб 6 чегара пости ўз ишини бошлагани давлатимиз раҳбарининг Қирғизистонга давлат ташрифининг амалий натижаларидан саналади.\nШартноманинг мақсадлари аниқ ва равшан. Авваламбор, у икки қардош халқ, икки давлат ўртасида ҳамкорлик ва яхши қўшничилик, ўзаро ҳурмат ҳамда тенг ҳуқуқлиликка асосланган дўстлик муносабатларини янада мустаҳкамлашга қаратилган.\nХалқларимизни асрлар давомида ўзаро ҳурмат ва ишонч ришталари боғлаб келган. Бу ришталар ҳар вақт турли қийинчилик ва синовларни биргаликда енгиб ўтишга ёрдам бериб келган. Машҳур адиб Чингиз Айтматов айтганидек, “Халқларимизнинг қони бир, тили бир”.\nМуносабатларимиздаги савдо-иқтисодий ҳамкорлик ва унинг ўсиш динамикасига назар ташлайдиган бўлсак, 2017 йилнинг ўтган даврида мамлакатларимиз ўртасидаги товар айирбошлаш ҳажми 60 фоизга ўсиб, 170 миллион долларни ташкил этди. Ўзбекистонда Қирғизистон капитали иштирокида таъсис этилган 54 корхона фаолият кўрсатмоқда. Ўз навбатида, Қирғизистонда Ўзбекистон резидентлари томонидан барпо қилинган 49 корхона иш юритмоқда.\nОсиёнинг етакчи давлатлари бозорларига чиқишда Қирғизистоннинг транзит имкониятлари биз учун жуда муҳим. Мамлакатимиз товарларининг Хитойга ушбу давлат орқали етказилиши учун, бор-йўғи, 300 километрга яқин масофани босиб ўтиш керак, холос.\nШу муносабат билан икки давлат раҳбарлари ўртасида ўтказилган учрашувда минтақада самарали транспорт йўлларини ривожлантириш, Қирғизистон ҳудуди орқали Хитой билан боғлайдиган қисқа масофали темир йўл барпо этиш масаласи, Андижон – Ўш – Қошғар йўналиши бўйича автомобиль йўлидан фойдаланиш каби масалалар минтақада савдо-иқтисодий, транспорт-коммуникация соҳаларида ҳамкорликни ривожлантиришда муҳим аҳамият касб этади.\nЎзбекистон ва Қирғизистон бир-бири учун муҳим савдо-иқтисодий ҳамкор ҳисобланади. Эндиликда, олий даражадаги учрашувдан кейин, давлатларимиз раҳбарлари яратиб берган қулай муҳит самарасида ўзаро манфаатли ҳамкорлик кўламини кенгайтириш учун барча имкониятлар мавжуд.\nАна шундай янги имкониятлар кучга кирган Шартнома орқали янада кенгайди. У ўта муҳим масалани ечади – икки мамлакат ўртасида давлат чегаралари чизиғининг ўтишини аниқлайди ва белгилайди. Шу орқали Шартнома ўзбек ва қирғиз халқлари, икки давлат орасида дўстлик ва ҳамкорлик учун муҳим ҳуқуқий пойдевор яратди.\nБу ниманинг эвазига содир бўлади, деган табиий савол туғилиши мумкин. Биринчидан, бу келишув икки давлатнинг мустақиллигини, суверенитетини мустаҳкамлашга, уларнинг ҳудудий яхлитлигини, чегараларининг дахлсизлигини таъминлашга қаратилган. Барча мустақил давлатларнинг энг асосий вазифаси, шу билан бирга ажралмас ҳуқуқи – бу ўз давлат чегараларини аниқлаш, уларни тегишлича қўриқлаш учун зарур чораларни қўллашдир.\nИккинчидан, маълумки икки томонлама муносабатларни муттасил ривожлантириш уларнинг ҳуқуқий пойдеворини такомиллаштиришни тақозо этади. Бугунги кунга келиб, Ўзбекистон ва Қирғизистон ўртасидаги алоқаларнинг шартномавий-ҳуқуқий асосини турли соҳалардаги ҳамкорликни тартибга солувчи 154 битим ва келишув ташкил этмоқда. Лекин шу кунга қадар чегараларни белгилаш ҳақидаги икки томонлама ҳужжат бўлмаганлиги, очиғини этиш керак, давлатлараро ҳамкорликни тўлақонли ривожлантириш учун тўсиқ бўлиб келаётганди.\nКучга кирган Шартнома ана шу муаммони ечиб, ўзбек-қирғиз алоқаларининг ҳуқуқий пойдеворини янада ривожлантириб, икки томонлама муносабатларимизни мустаҳкамлашга, сифат нуқтаи назаридан янги поғонага кўтаришга хизмат қилади.\nШартноманинг мазмуни ва моҳиятига келсак, у муқаддима, 10 модда ва учта иловадан иборат.\nШартнома билан 1170,53 километр узунликдаги давлат чегаралари чизиғининг тавсифи ва Ўзбекистон – Қирғизистон давлат чегаралари делимитациясига оид картографик ҳужжатлар, шунингдек, электрон (растрли) картографик ҳужжатлар тасдиқланди.\nШартноманинг 6-моддасига мувофиқ, икки давлат ўртасидаги давлат чегараларининг айрим қисмлари бўйича чегаралар чизиғининг ўтиши тўғрисидаги масалаларни ҳал қилиш учун музокараларни давом эттириш ва тегишли шартнома тайёрлаш зарурлиги тўғрисида аҳдлашиб олинди.\nШартноманинг 7-моддасида томонлар Ўзбекистон – Қирғизистон қўшма демаркация комиссиясини тузишга келишиб олган. Жойида чегара чизиғини аниқлаш ишларини чегарадош томонларнинг ҳукуматлари томонидан тузилган аралаш комиссия амалга оширади ва чегара тегишли белгилар билан белгиланади.\nШартноманинг 10-моддасига биноан, мазкур ҳужжат муддатсиз ҳисобланади. Ратификация қилиниши лозим ва ратификация ёрлиқлари алмашилган кундан бошлаб кучга киради. Шуни айтиб ўтиш лозимки, Ўзбекистон – Қирғизистон давлат чегаралари тўғрисидаги шартнома шу йилнинг 28 сентябрь куни Қирғизистон Республикаси Жокоргу Кенеши, яъни мазкур давлат парламенти томонидан ратификация қилинди ва Ўзбекистон Республикаси тегишли тартибда бу ҳақида расмий маълумотномани олди. Мазкур Шартномани ратификация қилиш ҳақидаги қонун Қирғизистон Республикаси Президенти томонидан имзоланди.\nОлий Мажлис Сенатида маъқулланган мазкур Шартномага оид қонун Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан имзоланиб, 5 октябрь куни матбуотда эълон қилинди ва кучга кирди.\nШартноманинг икки мамлакатда ҳам кучга кириши Ўзбекистон ва Қирғизистоннинг барқарор иқтисодий ривожи, муносабатларнинг шартномавий-ҳуқуқий асосини мустаҳкамлашга мустаҳкам замин яратди. Бу томонларнинг хўжалик субъектлари ўртасидаги савдо-иқтисодий, инвестициявий, илмий-техникавий ҳамкорликни ривожлантириш ва мустаҳкамлаш учун қулай шарт-шароитлар яратиш, ўрта ва узоқ муддатли иқтисодий ҳамкорлик дастурларини ишлаб чиқиш, тизимли ва узоқ муддатли асосларда ўзаро маҳсулот ва хизматлар етказиб бериш ҳажмини кўпайтириш бўйича зарурий чора-тадбирларни амалга оширишига хизмат қилади.\nХалқаро муносабатлар, ташқи иқтисодий алоқалар,\nхорижий инвестициялар ва туризм масалалари қўмитаси раиси.


20:00, 27.02.2020 // 106305\nХитой Соғлиқни сақлаш миллий комиссиясининг маълум қилишича, бутун мамлакат бўйлаб вирусни юқтириб олганлар сони 78 мингдан ошиб, 32 495 киши даволанишга муваффақ бўлди. Коронавирус билан касалланиш оқибатида вафот этганлар сони 2744 кишига етди.\nКоронавирус ўчоғи — Хубэй провинциясида касалликка чалинганлар 65,5 минг кишини ташкил этмоқда. Ўтган бир сутка давомида Хубэйда вирусни юқтириб олиш бўйича 409 та янги ҳолат қайд этилган, 2288 киши даволаниб, уйига жавоб берилган, яна 26 киши касаллик оқибатида вафот этган.\nХитойдан ташқарида коронавирусни юқтириб олиш бўйича 133 та ҳолат қайд этилган: Гонконг (2 киши вафот этган), Макао ва Тайвань — тегишли равишда 91, 10 ва 32 нафар одам. Дунёнинг 30 дан ортиқ мамлакатида аниқланган ҳолатлар ҳисобга олинганда 82 027 кишида коронавирус аниқланган, 2800 бемор вафот этган.\n27 февраль, пайшанба куни, Сеулдан келган HY514 рейси йўловчилари Тошкент аэропорти халқаро терминалининг алоҳида залида вақтинча санитария изоляциясига жойлаштирилди. «Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан бир қатор зарур профилактик тадбирлар ўтказилиб, SARS белгилари йўқлиги тасдиқлангандан сўнг, йўловчиларга карантин хонасидан чиқишларига рухсат берилади», — дейилади хабарда.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги самолёт йўловчиларининг изоляцияси бўйича хабар берди. Маълум бўлишича, Жанубий Кореянинг Сеул шаҳридан Тошкентга учган самолёт бортида бир йўловчининг саломатлиги ёмонлашганлиги сабабли самолёт соат 20:55 да Сеул аэропортига қайтарилган. Шундан сўнг самолёт Тошкентга 232 нафар йўловчи, 12 нафар экипаж аъзоси билан жами 244 нафар фуқаро учган ва 27 февраль куни пойтахт аэропортига келиб қўнган.\nМаълум бўлишича, Сеулда саломатлиги ёмонлашиб, инсулт аломатлари аниқланган йўловчи Қирғизистон фуқароси Б.Т. аэропортда тушириб қолдирилган. Б.Т.дан, унинг фарзанди ҳамда бир нафар фуқародан коронавирус инфекциясига таҳлиллар олинган. Соғлиқни сақлаш вазирлигига кўра, олинган таҳлил натижаларида қолдирилган йўловчиларда коронавирус аломатлари аниқланмаган.\nСаудия Арабистони Ташқи ишлар вазирлиги баёнотига кўра, мамлакат расмийлари Макка шаҳрида Умра амалини бажариш ва Мадинада Набавий масжидини зиёрат қилиш учун келадиган фуқароларнинг Саудия Арабистонига киришини вақтинча тўхтатишга қарор қилган. Ушбу чора коронавирусга қарши кураш доирасида амалга оширилаётгани, Саудия ҳукуматининг ушбу масала бўйича расмий қарори ва баёноти бугун эълон қилиниши кутилмоқда.\nВазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита Умра визасининг берилиши вақтинча тўхтатилганини маълум қилди. Қўмита матбуот хизмати хабарига кўра, Саудия Арабистони подшоҳлиги Ҳаж ва Умра вазирлиги 2020 йил 27 февраль кунидан эътиборан дунёнинг барча мамлакатлари учун Умра визаси тақдим этишни вақтинча тўхтатган.\nDiamond Princess лайнеридан Қозон шаҳрига эвакуация қилинган россияликларнинг уч нафарида коронавирус касаллиги мавжудлиги аниқланди. Энди Россияда пневмонияга чалинган беморларнинг ҳар бири мажбурий тартибда коронавирусга текширилади. «Ушбу талаб мамлакатнинг деярли барча шаҳарларига тааллуқли», — деган «Роспотребнадзор» раҳбари Анна Попова.\nШунингдек, Анна Попова коронавирус инфекцияси нафақат ҳаво томчилари орқали, балки ифлос қўллар ва сув орқали ҳам юқиши мумкин, шунинг учун гигиена қоидаларига қатъий риоя қилиш кераклигини маълум қилган.\nРоссия 1 мартдан Жанубий Кореяга авиақатновларни тўхтатади.\nБразилияда биринчи марта коронавирусга чалиниш ҳолати тасдиқланди. Шу тариқа Осиёда пайдо бўлган эпидемия шароитида Жанубий Америкада биринчи касалланиш ҳолати қайд этилди. Коронавирус юқтирган одам 61 ёшли эркак бўлиб, у Италиянинг Лобардия провинциясида 12 кун бўлганидан кейин Сан-Паулуга қайтган.\nМилан шаҳридан келган финляндияликда коронавирус билан касалланиш ҳолати аниқланди, деб хабар бермоқда Финляндия соғлиқни сақлаш ва ижтимоий таъминот миллий институти (THL). «Хелсинки вилоятидаги Уусимаа ҳудудида коронавирус инфекцияси кузатилди, буни лабаратория тадқиқотлари ҳам тасдиқлади. Бемор Италия шимолида, Милан шаҳрида, вирусни юқтириб олган. У айни вақтда Хелсинки университети касалхонасида даволанмоқда. Аёлнинг ҳолати анча яхши», — дейилган хабарда.\nICE биржаси маълумотларига кўра, Brent туридаги нефтнинг бир баррели нархи 52,64 долларгача пасайди. WTI туридаги нефтнинг нархи эса 48 долларгача пасайган. Бу 2019 йил 7 январидан буён қайд этилган энг паст кўрсаткич ҳисобланади. Қайд этилишича, бунга коронавируснинг Хитой ташқарисидаги мамлакатларга тарқалиши сабаб бўлган.\n16:47, 06.04.2020 // 246364\n08:28 Кеча // 211800\n11:46 Бугун // 206364\n00:37 Бугун // 195630\n15:00 Кеча // 189860


Собиқ бош прокурор Отабек Муродовга суд ҳукми эълон қилинди\nБугун Ўзбекистон Ҳарбий судида собиқ бош прокурор Отабек Муродов ҳамда ДХХ собиқ раиси И. Абдуллаев ва унинг ўринбосари Ж. Игамовларга нисбатан жиноят ишини кўриб чиқиш бўйича суд жараёни ниҳоясига етди.\nСамарқанд ва Жиззах вилоятларида қуёш электр станцияси қуриш режалаштирилган. Ҳар бир станциянинг қуввати қарийб 200 МВт бўлиши тахмин қилинмоқда.\nКелажакда Ўзбекистонда ҳам аёл элчилар пайдо бўлади, бу борада ҳозир тайёргарлик ишлари олиб борилмоқда.\nЎзбекистондаги хусусий мактабларда ташқи қиёфага янги талаблар жорий этилади\nХусусий мактаблар учун ўқувчиларнинг ташқи қиёфаси ва кийимларига янги талабларни жорий этиш таклиф қилинмоқда. Қарор қабул қилинса, сочларни бўяш, макияж ва пирсинг, ҳижоб ва соқол ўстириш тақиқланади.\nДмитрий Язов оғир хасталик оқибатида вафот этди. Язов Совет иттифоқи маршали унвонига сазовор бўлган ҳарбий бошлиқларнинг охирги вакили эди.\nЭксперт таъкидига кўра, ишлаб чиқарувчилар томонидан телефон ичига ўрнатилган хавфсизлик технологиялари йилдан-йилга такомиллаштирилмоқда. Смартфон танлашда хавфсизлик патчларига эътибор бериш керак, деб маслаҳат беради у.\nЎзбекистонда одамларни уларнинг розилигисиз тасвирга туширишни тақиқлаш таклиф қилинди\nАдлия вазирлиги Фуқаролик кодексига қўшимча киритишни таклиф қилди. У билан фуқароларни уларнинг розилигисиз тасвирга тушириш тақиқлаб қўйилиши мумкин.\nТошкент вилоятида бир гуруҳ фуқаролари бир ярим миллион сўм миқдорида қалбаки пул ўтказаётган вақтда қўлга олинди.\nБиринчи мартдан нималар ўзгаради?\n1 мартдан Ўзбекистонда қурилиш соҳасидаги айрим ходимлар маоши ошади, айрим жиҳозларни мамлакатга олиб кирилиши тақиқланади – батафсил мақолада.


МАКТАБ ОРОМГОҲЛАРИ - Ўзбекистон овози газетаси\nТошкент шаҳар ҳокимлигида ёзги таътил вақтида оромгоҳларга жалб этилмаган ўқувчиларнинг бўш вақтини мазмунли ўтказиш масалаларига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди. Унда шаҳар ҳокимлиги матбуот хизмати раҳбари Ҳусан Эрматов оммавий ахборот воситалари вакилларига жорий йилда пойтахт туманларида барча шароитларга эга бўлган 36 мактаб қошидаги кундузги оромгоҳлар мавсумга тайёр ҳолатга келтирилгани ҳақида ахборот берди.\nОромгоҳга жалб этилмаган ўқувчи ёшларни 200 дан зиёд турли хил қизиқарли спорт мусобақаларига жалб этиш мақсадида манзилли дастур ишлаб чиқилган бўлиб, уларга 28347 нафар ўқувчи қамраб олиниши белгиланган. Ёзги таътил пайтида таълим муассасаларида ташкил этилган тўгараклар ҳамда яратилган шароитлар тўғрисида ҳар бир маҳалла идораси эълонлар тахтасига осиб қўйилади.\nМактаблар қошида ташкил этилган бундай оромгоҳлар фаолияти 5 августгача давом этади. Тўрт мавсум мобайнида шанба, якшанба кунларидан ташқари фаолият кўрсатадиган ушбу оромгоҳларда 16000 нафар ўқувчи дам олиши режалаштирилган бўлиб, ҳар бир оромгоҳда 8-12 тагача спорт ҳамда чет тили тўгараклари ташкил этилди.\nЁзги ўқув амалий машғулотлар даврида 228 мактаб қошида спорт-соғломлаштириш майдончаларидаги 2033 спорт секцияларига 40 мингдан зиёд ўқувчи қамраб олинади. Уларда душанба — жума кунлари 1-6 синф ўқувчилари 8:30 дан 12:00 гача, 7-8 синф ўқувчилари 14:30 дан 17:00 гача шуғулланади.\n«Китоб олами» савдо мажмуи билан ҳамкорликда бир қатор интеллектуал ўйин ва тадбирлар ўтказиш ҳам дастур доирасидан ўрин олган.\nЁзги таътил даврида овқатланиш учун тузилган таомномага алоҳида эътибор қаратилган бўлиб, санитария-эпидемиология вакиллари томонидан тақдим этилган таомнома бўйича болаларнинг кунлик овқатланиш рациони белгиланган тартибда бериб борилади.\nЁзги оромгоҳларга нафақат Тошкент шаҳри, балки республиканинг бошқа ҳудудларидан ҳам ўқувчилар жалб қилиниши режалаштирилган. Қорақалпоғистон Республикасидан келган 350 нафар ўқувчи Тошкент темир йўл вокзалида кутиб олиниб, оромгоҳларга жойлаштирилди.\nМавсум мобайнида оромгоҳларда жами 43 мингдан зиёд ўқувчи ёшларни соғломлаштириш режалаштирилган.\nТадбир якунида журналистлар ўзларини қизиқтирган саволларга атрофлича жавоб олдилар.


Мундиал сари. Танишинг - Нигерия терма жамоаси\n28 май, 2018, 12:19\nБарчамизга маълумки саноқли кунлардан сўнг Россия яшил майдонларида футбол бўйича XXI жаҳон чемпионати старт олади. Сайёрамизнинг энг йирик мусобақаси олдидан SPORTS.uz сайти сиз азиз мухлисларни мундиалда иштирок этувчи терма жамоалар билан таништиришда давом этади. Бу сафар Африка қитъасининг энг кучли терма жамоаларидан бири ҳисобланган Нигерия терма жамоаси ҳақида фикр юритамиз.\nНигерия - Африка қитъасининг энг номдор терма жамоаларидан бири ҳисобланади. Нигерия терма жамоасига 1945 йил асос солинган бўлиб, ушбу юрт вакиллари ўзларининг илк учрашувларини 1949 йил 8 октябрь куни Сьерра-Леоне терма жамоасига қарши ўтказишган ва 2:0 ҳисобида ғалаба қозонишган.\nНигерия терма жамоасининг мундиаллардаги илк иштироки 1994 йил АҚШ яшил майдонларида ўтказилган жаҳон чемпионатига тўғри келади. Ўшанда улар "D" гуруҳида Болгария, Аргентина ва Греция терма жамоаларига қарши кураш олиб боришган. Дастлабки турда Болгарияни 3:0 ҳисобида енган Нигерия иккинчи турда Аргентинага 2:1 ҳисобида ютқазиб қўйди. Бироқ, сўнгги турда 2:0 ҳисобида Греция мағлуб этилгач, нигерияликлар гуруҳда биринчи ўринни қўлга киритишди ва навбатдаги босқичга йўл олишди. Аммо, улар бу босқичда мусобақанинг бўлажак финалчиси – Италия терма жамоасига тўқнаш келишди ва якунда 2:1 ҳисобида ютқазиб қўйишди. Шу билан Нигериянинг жаҳон чемпионатларидаги илк иштирокига якун ясалди.\nОрадан тўрт йил ўтиб жаҳон чемпионати учрашувлари Францияда ўтказилди. Нигерия терма жамоаси бу сафар ҳам “D” гуруҳидан жой олди. Ушбу гуруҳда шунингдек Болгария, Парагвай ва Испания терма жамоалари ҳам бор эди. Улар дастлабки икки турда Испания (3:2) ва Болгарияни (1:0) мағлубиятга учратишди. Шу тариқа муддатидан аввал плей-офф йўлланмасини нақд қилган Нигерия сўнгги турда кутилмаганда Парагвайга (3:1) имкониятни бой бериб қўйди. Шу тариқа нимчорак финал йўлланмасини қўлга киритган Нигерияга бу босқичда Дания терма жамоаси рақиблик қилди. Учрашув эса данияликларнинг 4:1 ҳисобидаги ғалабаси билан якунланди. Нигерия ўзининг иккинчи мундиалида ҳам курашни нимчорак финалда тўхтатди.\nНигерия терма жамоаси 2002 йил Япония ва Жанубий Корея майдонларида ўтказилган жаҳон чемпионади “F” гуруҳидан жой олди. Бу гуруҳда Швеция, Англия ва Аргентина терма жамоаларига қарши баҳс юритган нигериялик футболчилар якунда фақатгина Швеция (1:1) билан дуранг қайд этишди ва бир очко билан гуруҳда сўнгги ўринда қолиб кетишди. Орадан тўрт йил ўтиб Нигерия Германияда бўлиб ўтган ЖЧ-2006 мусобақаларида эса саралашдан ўта олмади.\n2010 йилги мундиал “қора қитъа” – Африкада ўтказилди. Нигерия терма жамоаси бу сафар мусобақанинг “B” гуруҳида Аргентина, Жанубий Корея ҳамда Греция билан баҳс юритди. Дастлабки икки турда Аргентина (1:0) ва Грецияга (2:1) ютқазиб қўйган нигерияликлар сўнгги турда Жанубий Корея (2:2) билан дуранг қайд этишди. Шу тариқа гуруҳда сўнгги ўринда қолиб кетган Нигерия учун Жанубий Африка мундиали муддатидан аввал ўз ниҳоясига етди.\nОрадан тўрт йил ўтиб жаҳон чемпионатига Бразилия яшил майдонлари мезбонлик қилди. Нигериялик футболчилар бу сафар ҳам “F” гуруҳидан жой олишди. Улар бу босқичда Эрон, Босния ва Герцаговина ҳамда Аргентина терма жамоаларига қарши кураш олиб боришди. Дастлаб улар Эрон билан 0:0 ҳисобида нурсиз дуранг қайд этишди. Кейинги турда эса Босния ва Герцаговина терма жамоаси 1:0 ҳисобида таслим этилди. Аммо, сўнгги турда азалий рақиб – Аргентинага (3:2) имконият бой берилди. Шу тариқа гуруҳда иккинчи ўринни қўлга киритган Нигерия нимчорак финалда Францияга 2:0 ҳисобида ютқазиб мусобақани тарк этди.\nНигерия Африка миллатлар кубогида илк марта 1963 йил иштирок этган. Бироқ, ўшанда улар мусобақанинг гуруҳ босқичидаёқ ўз юришларини тўхтатишга мажбур бўлишган. Шундан сўнг нигерияликлар кетма-кет 4та қитъа кубоги саралашидан ўта олишмади. Бироқ, 1976 ва 1978 йилларда кетма-кет икки марта мусобақанинг бронза медалларини қўлга киритишди.\nНиҳоят 1980 йил ушбу мусобақага Нигериянинг ўзи мезбонлик қилди. Ўз мухлислари қаршисида тўп сурган Нигерия терма жамоаси якунда Африка миллатлар кубогининг бош совринини қўлга киритди ва ўз тарихидаги илк чемпионликни тантана қилди.\nШундан сўнг 1984, 1988 ва1990 йилги чемпионатларда нигерияликлар кумуш медалларни қўлга киритишди. 1992 йил эса улар яна бронза медаллари билан тақдирланишди.\n1994 йил Нигерия футолида яна бир шонли йил бўлди. Боиси, улар бу сафар Тунис яшил майдонларида мусобақа чемпионлигини қўлга киритишди. Шундан сўнг нигерияликлар қаторасига икки бор (1996, 1998) ушбу мусобақада иштирок этмади. Кейин 2000 йил яна кумуш медалларини қўлга киритишди. 2002, 2004 ва 2006 йилларда эса Африка миллатлар кубогининг бронза медаллари яна нигериялик футболчиларга насиб этди.\n2008 йил ярим финалга қадар етиб борган Нигерия 2010 йилги мусобақада бронза медалларини қўлга киритди. Орадан икки йил ўтиб 2012 йил Нигерия қитъа биринчилигининг саралашидан ўта олмади.\nАммо, 2013 йил Жанубия Африкада ўтказилган мусобақада Нигерия барча рақибларини тор-мор келтириб, ўз тарихидаги учинчи чемпионликни қўлга киритди. Шундан сўнг кетма-кет 2та (2015, 2017) мусобақа саралашидан ўта олмади.\nНигерия терма жамоаси ҳақида қизиқарли фактлар\nЭнг йирик ғалабаси: 1959 йил 28 ноябрь, Нигерия – Дагомея 10:1.\nЭнг йирик мағлубияти: 1955 йил 1 июль, Олтин қирғоқ – Нигерия 7:0.\nЭнг кўп ўйин ўтказган футболчи: Винсент Эньеама (101).\nЭнг яхши тўпурар: Рашиди Йекини (37).\nФИФА рейтингидаги энг юқори ўрни: 5-ўрин (1994).\nФИФА рейтингидаги энг паст ўрни: 82-ўрин (1999).\nСалису Юсуф бошчилигидаги Нигерия терма жамоси мураббийлар штаби бундан бир неча кун олдин терма жамоанинг ЖЧ-2018да иштирок этиши мумкин бўлган 30 нафар футболчидан иборат кенгайтирилган таркибни эълон қилди.\nДарвозабонлар: Икечукву Эзенва ("Эньимба"), Фрэнсис Узохо ("Депортиво", Испания), Дэниэл Акпейи ("Чиппа Юнайтед", ЖАР), Деле Ажибойе ("Плато Юнайтед").\nҲимоячилар: Абдуллахи Шеху, Уильям Трост-Эконг (барчаси – "Бурсаспор", Туркия), Тайрон Эбейи ("Ден Хаг", Голландия), Ола Айна ("Халл Сити", Англия), Ува Элдерсон Эчиеджиле ("Серкль Брюгге", Бельгия), Брайан Идову ("Амкар", Россия), Чидози Авазьем ("Нант", Франция), Леон Балогун ("Майнц", Германия), Кеннет Омеруо ("Касимпаша", Туркия), Стивен Эзе ("Локомотив", Болгария).\nЯрим ҳимоячилар: Жон Оби Микел ("Тяньцзинь Тэда", Хитой), Огеньи Онази ("Трабзонспор", Туркия), Оньинье Уилфред Ндиди ("Лестер Сити", Англия), Огенекаро Этебо ("Фейренсе", Португалия), Жон Огу ("Хапоэль" Беэр-Шева, Исроил), Уче Агбо ("Стандард", Бельгия), Жоэл Оби ("Торино", Италия), Микел Агу ("Бурсаспор", Туркия).\nҲужумчилар: Ахмад Муса (ЦСКА, Россия), Келечи Ихеаначо ("Лестер Сити", Англия), Мойзес Симон ("Гент", Бельгия), Виктор Мозес ("Челси", Англия), Одион Игало ("Чанчунь Ятай", Хитой), Алекс Ивоби ("Арсенал", Англия), Сими ("Кротоне", Италия), Жуниор Локоса ("Кано Пилларс").\nЭслатиб ўтамиз, Нигерия терма жамоаси ЖЧ-2018нинг “D” гуруҳида Аргентина, Исландия ва Хорватия терма жамоаларига қарши баҳс юритади.


Новости Узбекистана > Версия для печати > Самарқанд эронийлари тарихи ҳақидаги илмий тадқиқод нашрдан чиқди\nГлавная > Менинг Ўзбекистоним > Самарқанд эронийлари тарихи ҳақидаги илмий тадқиқод нашрдан чиқди\nСамарқанд эронийлари тарихи ҳақидаги илмий тадқиқод нашрдан чиқди\nБағрикенглик тамойили ҳақида гап кетганда, дунё мамлакатлари орасида Ўзбекистон биринчилар қаторида тилга олиниши бежиз эмас. Юртимизда кўп асрлар давомида турли миллат ва элат вакиллари ҳамжиҳатликда яшаб келмоқда. Ана шундай халқлардан бири эронийлар ҳисобланади. Самарқандик олимлар Фотима Алиева ва Саъдулло Шариповнинг “Ватан ягонадир, Ватан биттадир” китобида эронийларнинг мамлакатимизда чуқур илдизга эга бўлган тарихи батафсил ёритилган.\n242 бетдан иборат китобнинг сўзбошисида республикамиздаги миллий масалага доир барча ишлар демократик, конституциявий асосда ҳал этилаётганлиги, мустақиллик йилларида халқлар ўртасидаги дўстлик ва ҳамжиҳатлик учун қулай шарт-шароитлар юзага келганлиги таъкидланган. Шу билан бирга, Ўзбекистонда бағрикенгликнинг илдизлари узоқ асрларга бориб тақалиши ҳақида сўз юритилиб, қатор тарихий мисоллар келтирилган.\nКитобда эронийларнинг Марказий Осиёга тарқалиши, “Самарқанд эронийлари” атамасининг этник маъноси ва мазмуни ҳақида батафсил сўз юритилади. Эронийлар Самарқанд вилоятининг қатор шаҳар ва туманларидан ташқари мамлакатимизнинг Бухоро, Жиззах, Кармана шаҳарларида, Тошкент, Хоразм, Қашқадарё вилоятларининг ва Фарғона водийсининг айрим жойларида ғуж бўлиб яшаши уқтирилган. Уларнинг асосий гуруҳи – 200 минг нафардан ортиқроғи Самарқанд вилоятидаги 36та маҳаллада истиқомат қилади ва илмий тадқиқодда ушбу кўҳна шаҳар ва унинг атрофидаги эронийларнинг тарихи, ижтимоий-иқтисодий, мадани-маърифий ҳаёти ҳақида сўз юритилади.\nЭронийларнинг юртимиз ривожи ва равнақи йўлида қилган хизматлари тилга олиниб, улар азал-азалдан уста боғбон, мироб, соҳибкор, маҳоратли заргар, меъмор, хаттот, шийибоф, табиб бўлганликлари таъкидланади. Айниқса шойибофликда катта маҳоратга эга бўлган эронийлар ҳақида қатор тарихий мисоллар келтирилган. Масалан, йирик шойибофлардан бири Муҳаммад Козим 1898 йилда Санкт-Петербург шаҳрида ўтказилган ипак моллари кўргазмасида ўз ҳовлисида тўқилган шойи чойшаблар билан иштирок этиб, олтин медалга сазовор бўлган эди.\nКитобда Ўзбекистондаги меъморий ёдгорликларни яратишда эронлик усталарнинг иштироки ҳақида батафсиз сўз юритилган. Тарихий манбаларга кўра, Самарқандда амалга оширилган қурилиш ишларида Шероз, Табриз, Исфаҳондан келтирилган меъмору мусаввирлар, ҳунармандлар қатнашган. Улардан айримларининг номи ёдгорликларда муҳрланган.\nЭронийлар яшаётган маҳалалар тўғрисида, улар учун муқаддас саналмиз қадамжолар ҳақида, бу халқнинг диний урф-одатлари ва миллий қадриятлари хусусида ҳам тақдиқодчилар кўплаб қизиқарли маълумотлар тўплаган. Ўзбекистоннинг равнақига ҳисса қўшган ва айни пайтда бу йўналишда фаолият юргизаётган эронийлар ҳақида китобда алоҳида боб ажратилган. Унда давлат бошқарув органларида, иқтисодиёт, фан, маориф, маданият, санъат соҳаларида самарали ишлаганларнинг таржимаи ҳоллари келтирилган.\nЖумладан, маърифатпарвар Сайид Ризо Ализода, йирик давлат арбоби Жўрабек Исмоилов, профессор Эркин Ҳожиев, ёзувчи ва таржимон Ирфон Ҳасан, шоир Раим Фарҳодий, журналистлар Аҳмаджон Мухторов, Ўктам Ниёзов, Ғулом Алиев, қишлоқ хўжалиги соҳасида тонг таратган Фотима Қосимова ва бошқалар ҳақида кўп нарсани билаб олиш мумкин.\nКитобнинг хотимасида шундай сўзларни ўқиймиз: “Самарқанд эронийлари учун Ватан ягона, Ватан битта – бу жонажон Ўзбекистон. Чунки уларнинг ота-боболари қадим-қадим замонлардан бошлаб шу тупроқда яшаб келганлар, шу тупроқда мангу ором олмоқдалар. Ҳозирги кунда ҳам мамлакатимизнинг тинч-тотув ҳаёти ва фаровонлиги йўлида шу муқаддас заминнинг барча фарзандлари қаторида халқ хўжалигининг ҳамма соҳаларида ҳормай-толмай меҳнат қилмоқдалар”.\nМуаллифлар китоб сўнгида асарни дунёга келишида меҳнати сингган “Ўзбекистон-Эрон” дўстлик ва маданий алоқалар жамияти Самарқанд бўлимининг ижрочи директори Ҳайдар Холовга ўз миннатдорликларини билдирганлар.


Болажонни қувонтирамиз | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n906 08:00 04.03.2019\nФарзандингизни осонгина севинтириш ва унинг энг оддий кунини кичик байрамга айлантириш ҳақида ўйлаб кўрганмисиз? Сизга болада бирозгина бўлса-да, табассум уйғотиши мумкин бўлган тавсияларни берамиз.\n1. Оддий ўйинчоқ ясанг. Бирор қутини олиб, унда оғизга ўхшаган тешик қилинг ва кўзларини чизинг. У очкўз ҳайвончага ўхшаши керак. Ёки картон машина қирқинг, севимли китобидаги қаҳрамон тасвирланган суратни чиқариб келинг.\n2. Фарзандингиз уй ичида у ёқдан бу ёққа нима қилишини билмай юрибди, сиз эса ўз ишларингиз билан бандсиз. Унга «Кел, сенга бирор нарса ўқиб бераман» ёки «Кел, бирга ўйнаймиз», деб таклиф қилинг. Унинг юзи қувончдан ёришиб кетганини кўрасиз. Ўзингизга ҳам бироз чарчоқ ёзиш ортиқчалик қилмайди.\n3. Кечикаётган бўлсангиз, болани қўлидан тортманг. Яхшиси уни белбоғидан ёки шарфининг учидан ушлаб «Чуҳ-чуҳ ту-тууу» деганча тезроқ юришга унданг. Шу тарзда сиз ўзаро норозиликдан қутиласиз ва шошаётган жойингизга тезроқ етиб оласиз.\n4. Болангиз учун қизиқарли шаклдаги бир нечта махсус кичкина котлетачалар ёки қуймоқларни тайёрланг – у хурсанд бўлади.\n5. Фарзандингизни кийинишга чақиришидан олдин, тайёрлаб қўйган кийимлар ёрдамида бирор нарсани тасвирланг – гул, одамча ва ҳоказо.\n6. Йўлга отланишдан олдин қўполлик билан «Тезроқ қўлингни бер» дейиш ўрнига, чийиллаган овозда «Мен кичкина одамчаман, мени ушла», деб айтинг.\n7. Автобусдан тушаётганингизда уйқуси келаётган болани бир неча метргача қўлингизда кўтариб боринг. У катта бўп қолган бўлса нима қипти, баъзида катталар ҳам уларни кимдир кўтаришини истайди. Сиз эса болага (албатта, сўз 3-5 яшар бола ҳақида кетяпти) бундай қувончни бахш этишга қодирсиз.\n8. Наҳотки батон нонидан унинг устки қисмини яхши кўрувчи фарзандингиз учун ноннинг четини кесиб беришга билимингиз, тажрибангиз ва тасаввурингиз етмаса?\n9. Бола кўрадиган жойда бирор кичикроқ, аммо ёқимли нарсани сюрприз қилиб қолдиринг. Чарчаган ва уйдан узоқда бўлган фарзандингизга тўсатдан таклиф қилиш учун ўзингиз билан ширинлик (ёнғоқлар, қуруқ мевалар, мармелад, печенье) олиб юринг. Сумкангизда доим юрадиган кичкина қўғирчоқ ёки машинача ҳам асқотиши мумкин.\nОта-оналар учун оғир бўлмаган, бироқ боланинг ҳаётини кутилмаган қувончга тўлдирувчи бундай ишларни кўплаб ўйлаб топиш мумкин. Вақт ўтиши билан бола ота-онасининг намунасидан илҳомланади ва оилангизда бошқаларга табассум ҳамда яхши кайфият улашадиган яна бир кичик сеҳргар пайдо бўлади.


Asosiy > Yangiliklar > ҲАМ САЁҲАТ, ҲАМ ЗИЁРАТ\nЁшлар туризмини ривожлантириш мақсадида туман ва шаҳарлардаги фаол ёшлар, ижтимоий ҳимояга муҳтож оила фарзаидлари ҳамда махсус рўйхатдан чиқарилган оила фарзаидлари Самарқандда саёҳатда бўлишди.\nБарча харажатлар Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи томонидан қопланади.\nДастлаб Имом ал-Бухорий ҳазратарининг қабри зиёрат қилинди. Ул зот “Ал-Жомеъ ас саҳиҳ” асарини яратаб, ўзининг ислом дунёсидаги билим ва кўникмаларини намойиш этган. 183 нафар саҳобадан ёзиб олинган ушбу асар муаллифи чин маънода биз, ўзбекларнинг фахр-у ғуруримиз ва ифтихоримиздир.\nСаёҳат иштирокчилари Регистон майдонига ташриф буюрдилар. Биринчи Президентимиз Ислом Кримовнинг ҳайкали пойига гуллар қўйдилар. Қабрини зиёрат этдилар. Муборак руҳи покларига атаб Қуръон тиловат туширилди.\nСамарканд шаҳридан бир олам таассурот билан қайтганларнинг руҳиятида сокиилик, шу она заминда яшаш бахтидан ғурурланиш ҳисси намоён эди.


Инсоният тарихининг буюк саркардалари\nУруш ва тинчлик – “ҳаёт” деб номланувчи танганинг ўзаро алмашиб турадиган икки томонидир. Агар тинчлик вақтида доно ва адолатли ҳукмрон зарур бўлса, уруш вақтида эса – жангларни бой бермайдиган шафқатсиз саркарда керак бўлади. Тарих кўплаб буюк саркардаларни билади, бироқ уларни ҳаммасини таъкидлаш мушкул. Биз сизнинг эътиборингизга дунё миқёсида ҳақиқатдан ҳам буюкларини ҳавола этамиз:\nИскандар Зулқайнар (Александр Македонский)\nИскандар болалигидан дунёни эгаллашни орзу қиларди, у алпқомат бўлмасада, бироқ жангларда ўзи иштирок этишни маъқул кўрарди. Саркардалик хусусиятига эга бўлгани учун, у ўз даврининг энг буюк саркардаси даражасига етди. Искандар Зулқайнар армиясининг ғалабалари, қадимги Юнонистон жанг санъатини энг юқори нуқтаси эди. Искандар Зулқайнар армияси сон жиҳатдан устун эмасди, бироқ деярли барча тўқнашувларда ғолиб бўлишга муваффақ бўлган. Искандарнинг улкан империяси Юнонистондан Ҳиндистонгача бўлган ҳудудни эгаллаган. У ўз аскарларига ишонарди, улар ҳам ўз навбатида унга панд беришмасди ва унинг ортидан эргашарди.\n1206 йилда, Онон дарёси қирғоғида кўчманчи қабилалар сардорлари, қудратли жангчига буюк хон мақомини беришди. Ва уни Чингизхон (чўнг – катта, гиз – денгиз сўзини иккинчи қисми) дея аташди. Шаманлар Чингизхонга дунёга ҳукмронлик қилишини башорат этишди ва у панд бермади. Буюк император даражасига етиб, буюк империялардан бирига асос солди. У Хитойни, Ўрта Осиёни, Кавказни ва Шарқий Европани, Боғдодни, Хоразмшохлар давлатини ва Рус князликларини босиб олди.\nАмир Темур (Соҳибқирон)\nБуюк аждодимиз Амир Темур ҳақида ортиқча таърифни ҳожати бўлмаса керак. Шундай бўлсада айрим маълумотларни келтириб ўтамиз. Амир Темур Ўрта, Жанубий ва Ғарбий Осиё, шунингдек, Кавказ, Поволожья, Рус ва Европа тарихида муҳим ўрин тутган Ўрта Осиёлик туркий ҳукмдор ва саркарда. Пойтахти Самарқанд бўлган Темурийлар салтанати (1370 йил) асосчиси. Қиличда жанг қилиш ва камондан ўқ узиш борасида унга тенг келадиган жангчи йўқ эди. Амир Темур ҳукмронлиги 35 йил давом этди (1370 – 1405). У Инд ва Гангдан Сирдарё ва Зарафшонгача, Тянь Шаньдан Босфоргача бўлган катта империяга асос солди. У Тўхтамиш устидан қозонган ғалабасидан сўнг, Рус князларида кучсизланиб қолган Олтин Ўрда ҳукмронлигидан озод бўлиш имконияти пайдо бўлди. Усмонли турклар ҳукмдори Боязид Йилдирим устидан қозонган ғалабаси эса Европа давлатларини, Усмонли Турклар таҳдидидан халос этди.\nГаннибал Барка (“стратегия Отаси”)\nГаннибал қадимий дунёнинг буюк ҳарбий стратеги, карфаген саркардаси. У “Стратегия отаси”. Римдан ва Рим билан боғлиқ ҳамма нарсадан нафратланган, Рим республикасининг ашаддий душмани бўлган. Римликлар билан у барчага маълум Пуник жангларини олиб борган. Душман қўшинларини қанотлардан қуршаб олиш усулини муваффақиятли қўллаган. Таркибида 37 жангари фил бўлган 46 минг кишилик қўшинга бошчилик қилиб, Пиреней ва қорли Альп тоғларини ошиб ўтган.\nАтилла (Буюк Хун)\nБу инсон Хунлар империясига бошчилик қилган. У Ўрта Осиёдан тортиб ҳозирги Германияча бўлган улкан ҳудудни забт этишга муваффақ бўлган. Атилла ғарбий ва шарқий Рим империясининг душмани бўлган. У ўзининг шафқатсизлиги ва жангни олиб бориш маҳорати билан машҳур бўлган. Бу қадар улкан ҳудудни жуда тез орада бўйсундириш билан ҳар қайси император, қирол, етакчи мақтана олишолмайдилар. У Рим империяси билан етти кечаю, етти кундуз тинмай жанг олиб борган ва Римни мағлуб этган.\nСуворовни бемалол Россиянинг миллий қаҳрамони, русни буюк саркардаси, деб атаса бўлади, чунки у 60 дан ортиқ жангни ўз ичига оладиган ҳарбий хизмати давомида бирон марта ҳам мағлубиятга учрамаган. У рус жанг санъатининг асосчиси, тенги йўқ ҳарбий мутафаккир. Рус – турк жангини, итальян, швейцария юришларининг иштирокчиси.\nНаполеон Бонапарт 1804–1815 йилларда француз императори, буюк саркарда ва давлат арбоби. Айнан Наполеон ҳозирги Франция давлатининг асосини қурди. Ҳарбий хизматининг бошиданоқ у ўзини қўрқмас ва иқтидоли командир сифатида намоён қила олди. Император тахтини эгаллагач эса, у Наполеон урушларини бошлади, бироқ бутун дунёни забт этиш унга насиб этмади. Ватерло остидаги жангда мағлубиятга учради ва умрининг қолган қисмини Муқаддас Елена оролида ўтказди.\nСалбчиларни тор – мор қилган Салоҳиддин (Салоҳ ид – дин)\nИқтидорли мусулмон оламининг Буюк саркардаси ва тенги йўқ ташкилотчи, Миср ва Сурия Султони. Арабчадан таржима қилинганда Салоҳ ид – дин “Дин ҳимоячиси” маъносини беради. Бу фахрли номни у салбчиларга қарши жанги учун олди. Салбчиларга қарши жангда бошчилик қилди. Салоҳиддин қўшини Байрут, Акр, Кесария, Аскалон ва Қуддусни қўлга киритди. Салоҳиддин туфайли мусулмонлар ерлари, бегоналардан ва бошқа дин вакиллари измидан озод этилди.\nҚадимги дунё ҳукмдорлари ичида қадимги рим давлат ва сиёсат арбоби, диктатор, саркарда, ёзувчи Гай Юлий Цезарь алоҳида ўринда туради. Галлия, Германия, Британия ғолиби. Ҳарбий тактика ва стратегиянинг ажойиб қобилиятлари эгаси, шунингдек ҳалққа таъсир эта олган, унга гладиатор ўйинларини ваъда қилган, буюк даъватчи. Ўз даврининг буюк арбоби. Бироқ бир тўда фитначиларга, буюк қўмондонни ўлдиришга бу тўсқинлик қилмади. Бу ҳолат Рим империясининг нурашига сабаб бўлган фуқаролик урушларига олиб келди.\nКиритилди: 06:15 06.08.2019. Ўқилди: 2480 марта. Фикрлар сони: 0 та.


20-тур, 18 январь, соат 00:30\nЛионель Месси (7-пенальти)\nЛуис Суарес (47, 69, 82)\n90+2' Ўйин якунланди. "Барселона" - "Атлетик" - 6:0. Албатта, бильбаоликлар 4-дақиқадаёқ майдонда 10 киши бўлиб қолгани ўйинга таъсир қилди. Улар "Барса"га деярли қаршилик кўрсата олишмади\n88' "Атлетик" футболчиси жарима зарбасини тўғри дарвоза томон тепди. Браво тўпни эгаллади\n87' Пике сариқ карточка олди. У "Малага"на қарши ўйинни ўтказиб юборади\n87' Видаль ўнг қанотдан узатма берди. Неймарнинг боши тўпга етмай қолди\n85' Эрасо огоҳлантириш олди\n84' Икер Муниан деярли бирга бир вазиятдан фойдалана олмади! Браво тўпни уриб юборди!\n82' ГОООЛ! Луис Суарес, 6:0! Бускест ўнг қанотдан узатма берди ва уругвайлик футболчи бош билан дарвозани ишғол қилди!\n81' Неймар бирга бир вазиятдан фойдалана олмади!\n79' Неймар жарима зарбасини тепди. Дарвозагача 22 метрлардан. Тўп устидан ўтиб кетди\n77' Иньестанинг зарбасини Эррерин қайтарди\n76' Видель Суарес билан "девор" ўйнаб жарима майдончасига кирди ва орқароққа узатма берди. Тўпни ҳимоячилар эгаллашди\n73' Жаримадан йўлланган зарба жонли деворга тегиб қайтди. Де Маркос йўллаган зарба эса устун ёнидан ўтиб кетди\n72' Меҳмонлар жарима майдончаси ярим айланаси ичида жарима зарбасини тепиш ҳуқуқини қўлга киритишди\n70' "Атлетик" ҳужумчиси Оскар де Маркос огоҳлантириш олди\n70' "Барселона"да ўзгариш: Жароҳат олган Жорди Альба ўрнига Марк Бартра туширилди\n69' ГОООЛ! Луис Суарес, 5:0! Арда Туроннинг узатмасидан кейин Суарес тўпни кўкраги билан ўзига бўйсундирди ва яккама-якка вазиятда дарвозани ишғол қилди!\n68' Тўп назорати тўлиғича каталонияликлар томонида\n63' "Барселона"да иккинич ўзгариш: Иван Ракитич ўрнига Сержи Роберто тушди\n62' ГООООЛ! Иван Ракитич, 4:0! Неймар майдон марказида бир футболчидан ўтди, жарима майдончаси ичида иккинчисидан ўтди ва дарвозабон майдончасидаги Ракитичга узатма берди. Иваннинг зарбасидан сўнг тўп дарвозабоннинг оёқлари орасидан ўтиб кетди...\n61' Эҳҳҳҳҳҳ, Эрасоооо! Қарши ҳужумда "Атлетик" футболчиси ўнг қанотдан олдинга ўтди ва узатма берди. Эрасо тўпни кўкраги билан ўзига бўйсундирди, бир ҳимоячини алдаб ўтди ва бирга бир вазиятда зарба берди. Тўп юқоридан ўтиб кетди!\n55' Суарес бир ҳимоячини алдаб дарвозабон майдончасига узатма берди, аммо ҳимоячилар тўпни тепиб юборишди\n53' Неймар бир ўзи барчани алдаб рақиб жарима майдончасига кирмоқчи бўлди, аммо меҳмонлар тўпни олиб қўйишди ва қарши ҳужумга ўтишди. Уильямс жамоадошини бирга бир вазиятга чиқаришга уринди, аммо Альба тўпни қайтариб қолди\n51' Жаримадан етказилган узатмани ҳимоячилар қайтаришди\n51' Хавьер Маскерано сариқ карточка олди. Басклар жарима майдончаси бурчагидан жарима зарбасини тепишади\n47' ГОООЛ! Луис Суарес, 3:0! Неймар ва Суарес иккиси комбинация ташкил қилишди ва уругвайлик футболчи бирга бир вазиятда дарвозани ишғол қилди!\n46' "Барселона"да ўзгариш бўлди: Лионель Месси ўрнига Арда Турон тушди\n45+2' Матео Лаос ҳуштагини чалди ва жамоаларни танаффусга таклиф қилди. Ҳозирча "Барселона" - "Атлетик" 2:0. Танаффус\n45+2' "Атлетик" бурчак тўпини ўйинга киритди\n45' Ўнг қанотдан Видаль Ракитични жарима майдончасига бошлади. Унинг узатмасидан кейин ҳимоячи тўпни майдон ташқарисига тепиб юборди\n43' Иньестанинг узатмасидан кейин Неймар жарима майдончасига кирди ва бир ҳимоячини осон алдаб ўтди, аммо иккинчиси тўпни тепиб юборди\n41' Вуууууҳ! Месси жарима зарбасини жонли деворни айлантириб олис бурчак томон тепди. Тўп устун ёнидан ўтиб кетди\n38' Комбинациялардан кейин Суарес жарима майдончаси ичида зарба берди. Ноаниқ\n35' Вуууууҳ! "Барселона" дастлаб Месси иштирокида чиройли комбинация ташкил қилди. Ҳимоячилар тўпни қайтариб қолишди. Кейинги ҳужумда Неймарнинг узатмасини Суарес ўтказиб юборди ва Месси 7-8 метрлардан зарба берди. Тўп юқоридан ўтиб кетди\n31' ГООООЛ! Неймар, 2:0! "Атлетик" қарши ҳужумда гол ўтказиб юборди. Суарес майдон марказида тўпни эгаллаб олдинга юрди ва Неймарни тўп билан таъминлади. Бразилиялик ҳужумчи юмшоқ тарзда тўпни дарвозабон устидан ошириб қўйди\n29' Вууууҳ! Тезкор прессинг натижасида мезбонлар рақиб жарима майдончаси ташқарисида тўпни олиб қўйишди. Алеиш Видаль жарима майдончасига кира солиб кучли зарба берди. Тўп шундоққина дарвоза тўсини устидан ўтиб кетди!\n27' Ракитичнинг узатмасидан кейин дарвозабон майдончаси бурчагидан зарба берди. Тўп сакраётгани учун зарба аниқ чиқмади\n25' Эрасо бирга бир вазиятга чиқарилди, аммо кичик оффсайд бор экан\n23' Эҳҳҳ, Ракитич! Қарши ҳужумда Неймар чап томондан жарима майдончасига кирди ва ёрдамга етиб келган Ракитич томон узатма берди. Иван тўпни ерга туширмасдан тепди. Ноаниқ\n21' Эҳҳҳ, Неймар! Видаль ўнг қанотдан узатма берганидан ҳимоячи бош билан тўпни қайтарди. Неймар жарима майдончаси ташқарисида тўпни эгаллади, чикарига кирди, бир ҳимоячини алдади ва бирга бир вазиятда зарба берди. Эррерин тўпни эгаллаб олди!\n18' Вууҳ! Яна бир комбинация натижасида тўп 11 метрли нуқта устидаги Неймарга етказилди. Унинг зарбасидан сўнг тўп рекошет ҳолатида майдонни тарк этди\n16' Вуууҳ! Оскар де Маркос бирга бир вазиятга чиқиб борди. Браво олдинга чиқди ва зарбани қайтарди. Бурчак тўпи\n15' Мезбонлар яхши комбинация ташкил қилишди. Иньестанинг узатмасини Ракитич 11 метрли нуқта устида қайтариб, орқароқдаги Суаресга узатди. Луиснинг зарбаси ноаниқ чиқди\n13' Неймар чап томондан жарима майдончасига кирди ва узатма бераётганида тўп рекошет ҳолатида Эррериннинг қўлига борди\n11' Бурчак тўпи ўйинга киритилганидан кейин Суарес Пикени бирга бир вазиятга чиқарди, аммо Жерар офсайдда қолганди\n9' Видалнинг узатмасидан кейин Месси ўнг қанотдан олдинги ўтди, аммо икки ҳимоячи ундан тўпни олиб қўйишга муваффақ бўлишди\n7' ГООООЛ! Лионель Месси, 1:0! Эррерин зарба йўналишини топди, аммо тўпни қайтара олмади\n6' Табиийки, захирадан бошқа дарвозабон тушади. Яго Эррерин ҳужумчи Инаки Уильямс туширилди\n4' Пенальти ўз йўлига, аммо дарвозабон Хорка Ираисос майдондан четлатилди. Шу нарса керакмасмиди... Ўйинда интрига йўқолиб қолади шекилли\n4' Эҳҳҳ, Суарес бирга бир вазиятга чиқиб, дарвозабонни алдаб ўтаётганида, посбон фол ишлатишга мажбур бўлди. Пенальти\n2' Вууууҳ! Пике қовун туширди! Жерар тўпни дарвозабонга етказиш чоғида ҳужумчига топшириб қўйди. Хавьер Эрасо қулай вазиятдан дарвозани ишғол қила олмади! Тўп тўсин устидан ўтиб кетди!\n1' "Барселона" тезкор қарши ҳужум ташкил қилди. Неймар чап қанотдан жарима майдончасига кирди, аммо шерикларига аниқ узатма бера олмади\n' "Барса" вакиллари махсус тайёрланган баннер фонида ММессининг олтин тўпи билан бирга суратга тушшиди\n' Жамоалар майдонга чиқиб келишмоқда. Мессининг ўзининг бешинчи "Олтин тўпи"ини "Камп Ноу"га йиғилганларга намойиш қилади.\n' Қадрли ишқибозлар, Испания Ла лигасининг 20-тури доирасидан ўрин олган марказий учрашув бошланиш арафасида. "Барселона" ўз майдонида Бильбаонинг "Атлетик" клубини қабул қилмоқда


Ўзбекистонда геном бўйича мажбурий рўйхатга олиш тартиби белгиланди\nАйрим шахслар геном бўйича мажбурий рўйхатга олинади.\nТОШКЕНТ, 21 ноя — Sputnik. Ҳукуматнинг тегишли қарори билан Геном бўйича давлат рўйхатига олиш тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди. Низомга мувофиқ, геном бўйича давлат рўйхати ИИВнинг Эксперт-криминалистика бош маркази томонидан юритилади.Геном бўйича давлат рўйхатига олиш – биологик материалдан фойдаланиш, одамнинг шахсини, таниб олинмаган мурдани аниқлаш учун геномга оид ахборотга ишлов бериш билан боғлиқ фаолият.Қуйидагилар геном бўйича мажбурий рўйхатга олинади:Жазони ижро этиш муассасалари ва пробация хизмати геном бўйича мажбурий рўйхатга олинадиган шахслар рўйхатини шакллантиради.Геном бўйича ихтиёрий равишда давлат рўйхатига олиш фуқароларнинг ёзма аризасига кўра пулли амалга оширилади.Мазкур тартиб 2023 йил 1 январдан кучга киради.\nўзбекистон, геном бўйича рўйхат\n© PixabayХудожественное изображение молекул ДНК\nТОШКЕНТ, 21 ноя — Sputnik. Ҳукуматнинг тегишли қарори билан Геном бўйича давлат рўйхатига олиш тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди.\nНизомга мувофиқ, геном бўйича давлат рўйхати ИИВнинг Эксперт-криминалистика бош маркази томонидан юритилади.\nГеном бўйича давлат рўйхатига олиш – биологик материалдан фойдаланиш, одамнинг шахсини, таниб олинмаган мурдани аниқлаш учун геномга оид ахборотга ишлов бериш билан боғлиқ фаолият.\nҚуйидагилар геном бўйича мажбурий рўйхатга олинади:\nоғир ва ўта оғир жиноят, жинсий эркинликка қарши жиноят, 16 ёшга тўлмаганлар билан жинсий алоқа қилиш ва уларга уятсиз ҳаракатлар қилиш билан боғлиқ жиноят содир қилганлар;\nоғир ва ўта оғир жиноят содир этишда гумон қилинувчи ёки айбланувчи тариқасида жалб қилинганлар;\nтерговга қадар текширув, суриштирув ва дастлабки тергов жараёнида биологик материал олинган аниқланмаган шахслар;\nтаниб олинмаган мурдалар.\nЖазони ижро этиш муассасалари ва пробация хизмати геном бўйича мажбурий рўйхатга олинадиган шахслар рўйхатини шакллантиради.\nГеном бўйича ихтиёрий равишда давлат рўйхатига олиш фуқароларнинг ёзма аризасига кўра пулли амалга оширилади.\nМазкур тартиб 2023 йил 1 январдан кучга киради.\nГеном бўйича рўйхатга олиш: Ўзбекистонга бу янги қонун нега керак бўлди?\n2 Декабр 2020, 11:16


Минбар 782 19.07.2019 10:17:33\nМен Халқаро пресс-клуб раиси, Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети ректори, сиёсатшунослик фанлари номзоди, яқинда 45 баҳорни қаршилаган Шерзодхон Қудратхўжаевни қарийб 20 йилдан буён қайсидир маънода биламан. Касб байрами муносабати билан "Меҳнат шуҳрати" орденини олганини эшитиб, чин чилдан хурсанд бўлдим, сал аввалроқ "Олтин қалам" мукофотига лойиқ кўрилгани ҳам муносиб бир иш бўлган эди.\nАслида, мен унинг яқин қардошларидан Фаттоҳхўжа амакининг Оқлондаги уйида 1986-87 йилларда оилам билан ижарада турган эдим. Лекин Шерзодни танимаган эканман. Бир гал ўзи бу фактни айтиб қолгач, буни билдим.\nРаҳматлик Фаттоҳхўжа амаки заҳматкаш, оқкўнгил, дилкаш бир инсон эди. Ўша йиллари жуда қийналган вақтимда менга мурувват қўлини чўзган, Тошкентда қолишимга сабабчилардан бири бўлган, бағрикенг шахс эди.\nҚудратхўжаев бир қарашда уни танимаган одамга ҳавоси баланд, калондимоғ ва сиркаси сув кўтармас кишидай туюлади. Аммо у билан яқиндан суҳбат қурар экансиз, самимийлиги, қатъийлигига, ўз ишига сидқидилдан ёндашишига иқрор бўласиз.\nБиринчидан, у профессионал маҳорати, нуктадонлиги ва ҳозиржавоблиги, сўз санъатининг устаси, холислик, таҳлилий ва танқидий, жамоавий ёндашуви кучли экани билан ажралиб туради.\nУнинг оғзаки нутқи юксак бадиий савия билан уйғунлашиб кетган. Бугун бутун бошли миллий телевидениемизда бу каби маҳоратли, ўзига талабчан, нутқи устида муттасил ишлайдиган журналистлар бармоқ билан санарли даражада озлиги ачинарлидир.\nХалқаро пресс-клубнинг кўрсатуви ҳам муаллифи диди ва "планкаси"га мос ҳолда кўп сонли томошабинни жалб эта олган, салоҳиятли эфир вақтига айланди. Манас ва Мўйноқлардаги жазирама иссиқни иссиқ демай, қаҳратон қишнинг аёвсиз совуғини писанд қилмай уюштирган чиқишлари, бу ердаги ғайратли, меҳнаткаш ва оташқалб инсонлар қалбини кўтарган, янги асримизда улуғ бир компанияга — Орол тубини бўстонга айлантиришдек эзгу мақсадга илҳомлантирган бўлса, томошабинларнинг ҳам меҳрини жўштирди. Унинг қатори-қаватида Ғуломжон Самадов каби яна бир журналист-юлдуз порлаб келмоқда.\nИккинчидан, унинг ноёб раҳбарлик маҳорати ҳақида сўзламоқчиман. У ректор бўлганча ҳам осмондан тап этиб тушиб қолгани йўқ. Журналистика факультетини тугатгач, телевидениеда суяги қотди.\nДавримизнинг забардаст ижодкорлари ва экспертлари — Абдусаид Кўчимов, Фарҳод Рўзиев, Бобур Алихонов, Комилжон Каримжонов, Муҳаммаджон Обидов, Гулнора Маҳкамова, Севара Турсунова, Садриддин Суяров, Неъмат Бойназаров, Мирзоҳид Раҳимов, Даврон Зуннунов, Рахматилла Мирзаев, Абдумўмин Ўтбосаров, Муслимбек Йўлдошев, Шерзод Ғуломов, Нажмиддин Комилов, Сайёра Ходжаева, Рустам Жумаевлардан ҳаёт сабоқларини олди-ўрганди.\n1994-1996 йилларда "Ўзбекистон" телеканалининг муҳаррири ва таржимони, 1998 йилда Халқаро телеканалининг директори сифатида самарали фаолият олиб борди. Марказий Сайлов Комиссияси матбуот маркази раҳбари (1998-2000 ва 2004-2005), Ўзбекистон Республикаси Президентининг матбуот хизмати бош консультанти, бир муддат матбуот котиби вазифасини бажарувчиси (2000-2005), Бош вазир матбуот котиби (2005-2008) каби лавозимларда ишлади. 2017 йилдан Халқаро Кураш Ассоциацияси вице президенти, 2018 йилдан Президент ҳузуридаги фуқаролик жамиятини ривожлантириш бўйича маслаҳат кенгаши аъзоси сифатида фаолият кўрсатмокда.\nБугунги сиёсат ва жамоатчилик талабини жуда яхши тушунади, кези келганда, дипломатик силлиқлиги ҳам бор. “Профессионал парламент тизимини сиёсий институт сифатида шакллантириш ва ривожлантириш истиқболлари” номли номзодлик диссертациясида замонавий парламентаризм, республикамиздаги сайлов жараёнлари, уни ёритишда журналистиканинг аҳамияти-ю партияларнинг ўрнини чуқур таҳлил қилди.\n2008-2017 йилларда Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети Журналистика факультетининг "Интернет журналистика назарияси ва амалиёти" кафедраси мудири бўлиб ишлаган кезларида педагогиканинг қаттиқ нонида тиши чархланди.\nЎтган бир ярим йил ичида янги очилган университетнинг собиқ юридик лицейи биносига кўчиб келишию, бу ерда улкан бунёдкорлик-таъмирлаш ишлари, янги бинолар қуриш, қўйингки, йўқ жойдан бор қилган улкан яратувчанлик ишларига ҳавас қилмаслик мумкин эмас. Ҳудуддаги мўъжазгина ҳовузчада турли-туман балиқлар хушҳол ўйнайди, ажиб бир дид билан ётқизилган майин ва кўм-кўк майсазорда баҳри дилингиз очилади, шинам ва озода хоналар, номига мос илғор коммуникация воситалари билан жиҳозланган аудиториялар биз талаба бўлганда бир умрлик орзуимиз эди.\nПедагогик жамоада муҳитнинг соғломлигига, билимли ўқитувчи кадрларни танлаш ва саралашга, устозларнинг хорижий мамлакатларда тажриба алмашувини кўпайтиришга, юқори интеллектуал талабаларни тайёрлашга, журналистика учун муваффақиятнинг бош гарови — назария ва амалиёт уйғунлигига жиддий урғу бериб келмоқда. Файзулла Мўминов, Алишер Матёқубов, Назира Тошпўлатова, Нозима Муратова, Муқимжон Қирғизбоев, Акбар Нурматов, Муҳаммаджон Обидов, Илмира Раҳматуллаева каби олиму олималарни ҳам атрофида жам қилиб, янги марралар сари катта шитоб билан одимламоқда.\nУнинг ташаббуси билан бу йил илк бора ҳарбий журналистика бўйича кадрлар ўқишга қабул қилинаяпти. Дабдурустдан бу мен учун эриш туюлган эди. Тинчлик замонида яшаётган бўлсак, журналист зоти доим осойишталик тарафида турса, нега энди бу бўйича алоҳида йўналиш очиш зарурияти туғилди, дея ўйлардим. Журналист кези келса ҳарбий, жойи келса каскадёр, мавридига қараб бошқа соҳалар бўйича ҳам ихтисослашган универсал касб соҳиби эмасми, ахир?\nАммо уларга оғзаки ва ёзма нутқ маданиятидан дарс ўтиш зиммамга тушар экан, бизга бу йўналишда ҳам албатта, малакали ва ихтисослашган кадрлар кераклиги ойдинлашмоқда. 2000 йилларда Узун ёки Сариосиёдаги воқеаларни бир эслайлик. Бу мудҳиш ҳодисаларни ёритишда қанчалик қийналган эдик.\nБиз аллақачон Афғонистон ва Суриядаги жанг майдонларидан лавҳалар беришимиз керак эди. Аммо буни кузатаётганимиз йўқ. Токи, урушлар тафтини сезиш учун унинг ичида яшаш керак эмас, одамларимиз Ватанимиздаги ҳозирги барқарорликни қадрига етиши, унинг қийматини тушуниши учун ҳам ўқ-оловлардан қўрқмайдиган мард журналистларимиз репортажлари доим керак.\nУчинчидан, у маърифатпарвар олим, айниқса китобга меҳри ўрнак бўладиган даражада. Рус, инглиз ва турк тилларини айнан шу ошуфталиги сабабли пухта ўзлаштириб олган, лекин ўзбек тилининг қадрини барчасидан устун қўйиб яшайди.\nЎтган йили улуғ миллатчилик касаллигига чалинган бир касдан азбаройи ўзбек тилининг ҳимояси учун курашгани, она забонини ҳимоя қилгани учун "эҳ-ҳе" қанча-қанча маломату бўҳтонларга, ўринсиз таъна-ю дашномларга қолиб кетган эди. Асли ўзлари қаллоб ва миллатчи бўлган бу кимсалар уни турли хорижий интернет сайтларида номини қорага чиқариш мақсадида туркум мақолалар чоп эттирди, фисқ-у фасодни авж олдирди. Бош прокуратурагача пайдар-пай ариза-ю хат йўллаб, асабини анча эговлашди.\nУ ўзи учун муқаддас деб билган туйғуни ҳимоя қилиш ориятли ўзбек ўғлонининг бурчи бўлиши керак деб ҳисоблайди.\nҲар қандай иғволарга учмасдан дили тубидагини тилига дадил чиқара олди: "Миллий тил иккитадан бўлиши мумкин эмас. Инсон ўзлигини англаши фақат она тили орқали кечади. Ор-номусли ва пок виждонли инсоннинг она тили керак бўлса, жонини бериш учун арзийдиган миллий рамзидир. Ўзбек тилининг ноёб оҳангги, ажиб жилоси, бой жаранггини ҳеч нарса билан алиша олмайман. Токи, ким қайси тилда ўйласа, ўша халққа мансубдир. Тахайюл, тасаввур ва тафаккур тарзи она тилида бўлмаса, бу давлатучун жуда катта хатардир"\nБилишимча бу ўринда гап унинг рус тилини севиш - севмаслигида ёки уни ҳурмат қилиш - ҳурмат қилмаслигида эмас, балки тил ниқобига бурканиб, бошқалардан ўзини устун қўяётган манфаатпарастларга қаршилигида, она тилига меҳри чексизлигидадир. Ваҳоланки, у рус тилига истисослашган мактабда таҳсил олган.\nЎтган йили ёз мавсумида университетда бўлаётган ободонлаштириш ишларини кўздан кечириш ва бир ҳорманг дейиш мақсадида борган эдим. Мен унга 12 томлик Ўзбекистон Миллий энциклопедясини туҳфа қилдим. Бу китобларни меҳр билан олар экан, кўзлари порлаб кетди.\n"Устоз, агар ёшларимиз ана шу энциклопецияларни ҳеч бўлмаганда бир маротабадан ўқиб чиқишганда эди, уларни ватанпарварлик қандай бўлиши ҳақида ортиқча ўқитишга ҳожат ҳам қолмас эди. Энциклопедиямизнинг электрон вариантини чиқарилииши мақсадга мувофиқ. Бу интернетдаги ўзбекча контентни кенгайтиришга имкон бериши аниқ", дея мулоҳаза билдирди.\nЎзи журналистика соҳасида ўқув қўлланмалари, дарсликлар ва адабиётлар етишмайди, жуда бош оғриғи. Шу сабабли унинг бошчилигида 3 томлик "Журналистика энциклопедияси" нашрга тайёрлана бошлагани катта воқеълик бўлди. Бу фундаментал изланиш соҳанинг илмий асосларини мустаҳкамлаши, шубҳасиз.\nШерзодхоннинг Тошкент шаҳар Шайхонтоҳур туманидаги ўзи таҳсил олган 186-умумтаълим мактабига бориб китоблар тақдим этганида ҳам чуқур маънавий юксаклик ва тафаккур шуури, дахлдорлик ҳисси яшириндир.\nМен унинг чиқишларини диққат билан кузатар ва мароқли суҳбатларидан баҳраманд бўлар эканман, бир фикри жуда манзур ва маъқул келади. У кейинги йилларда деярли ўлиб бўлган ва энди-энди қайта бош кўтараётган сиёсий шарҳловчиларнинг миллий мактабини яъники, марказини тиклаш ниятида ёнаётганини англаб қолдим.\nҚобилбек Каримбеков, Муқимжон Қирғизбоев, Амирқул Каримов, Иброҳим Норматов, Фарҳод Маҳмудов, Анвар Бобоев, Шарофиддин Тўлаганов, Абдували Соибназаров, Рустам Жабборов, Бобур Собиров ва Лазиз Раҳматов каби халқаро мавзуларда қалам тебратадиган моҳир таҳлилчиларнинг ақлий кучини бир жойга жамлаш, уларнинг билим ва кўникмаларини ёшларга етказиш бугуннинг ниҳоятда муҳим вазифси деб биламан. Дунё алғов-далғов бўлаётган, геосиёсий қарашлар ва кучлар ҳукмбардорлик қилишга уринаётган, атрофда ахборот хуружлари қамчисини босаётган бир пайтда телевидениеда “Халқаро шарҳ” кўрсатувини тикламаслик жиноятдир. Шерзодхоннинг бунга ҳисса қўшишига ишонаман.\nСўзимнинг ниҳоясида яна бир фикрни айтмасам бўлмайди. Яқин мозийда бу журналистнинг оти авжига чопаётганида ҳурматли бош вазиримиз билан ораларидан қандай бир муаммо ўтдики, кўп қатори биз ҳам англолмай қолгандик. Аммо давлатнинг нуфузли орденини Бош вазир Абдулла Негматовичнинг шахсан ўзлари, ўз қўллари билан, тантанали топшириши, тантилик ва ажиб бир эҳтиром билан қулоғига ниманидир шипшиши чоғида шунга амин бўлдикки бу бир англашилмовчилик экан.\nТоки, Президент Шавкат Мирзиёев бош бўлган юртда журъатли ва жасоратли, эркин сўз истакли журналистларимизга ҳеч қандай босим ўтказилмайди, аксинча, уларнинг ҳуқуқлари кафолатланмоқда.\nСўзим сўнггида миллий журналистикамиз йўлбарсларидан бири бўлган Шерзодхонга рафиқаси Мукаррамхон билан бирга вояга етиб келаётган уч нафар фарзанди камолини кўрсин, бу йил хайрли ва катта шиддат билан бошланган улуғ довонларга кўтарилиши бардавом бўлсин, деб ният қиламан.\n“Нотиқлик санъати академияси" таълим муассасаси раҳбари


Пойтахтимизнинг энг намунали бозорлари\nЎзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси, “Нуроний” жамғармаси ва “Тошбозорсавдо” уюшмаси ҳамкорлигида “Энг намунали деҳқон бозори” кўрик-танлови ғолибларини тақдирлаш маросими бўлиб ўтди.\nУнда Тошкент шаҳар ва туманлар ҳокимликлари вакиллари, Хотин-қизлар қўмитасининг бозорлар ҳамда олий таълим тизимидаги бошланғич ташкилотлари раислари, оммавий ахборот воситалари ходимлари иштирок этди.\nТошкент шаҳар ҳокимининг ўринбосари Ф.Абдураҳимова ва бошқалар пойтахт деҳқон бозорлари фаолияти изчил тартибга солиниб, уларда хизмат кўрсатиш тизими замон талабларига мослаштирилаётганини таъкидлади.\nИстиқлол йилларида юртимиз кўрки, дастурхонимиз тўкинлиги рамзи бўлган бозорлар қиёфаси тубдан ўзгарди. Президентимиз Ислом Каримовнинг 1996 йил 5 мартда қабул қилинган “Бозорларнинг фаолиятини ташкил этишни ва аҳолига хизмат кўрсатиш сифатини яхшилашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги фармони ва бошқа қатор ҳужжатлар бу борада дастуриламал бўлаётир.\nМазкур ҳужжатларга мувофиқ бир қатор бозорлар янгидан қурилди. Замонавий усулда бунёд этилган деҳқон бозорларида сотувчию харидорлар учун барча шароитлар яратилди. Бозорлар нафақат савдо-сотиқ қиладиган, балки озодалиги, кўркамлигидан баҳра оладиган обод гўшаларга айланди. Шу боис 2012 йилдан буён Хотин-қизлар қўмитаси ташаббуси билан пойтахт бозорлари ўртасида “Энг намунали деҳқон бозори” кўрик-танловиўтказиб келинмоқда.\nВатанимиз мустақиллигининг 23 йиллигига бағишлаб ўтказилган кўрик-танловда “Тошбозорсавдо” уюшмаси тизимидаги йигирмата бозорда сотувчиларнинг кийиниш ва муомала маданияти, бозор расталари орасталиги, ҳудуднинг санитария ҳолати ҳамда радиоузел хизматининг сифати ўрганилди. “Авиасозлар деҳқон бозори” биринчи ўринга, “Қорақамиш деҳқон бозори” иккинчи ўринга, “Аския деҳқон бозори” учинчи ўринга муносиб деб топилди. Рағбатлантирувчи ўрин “Бектўпи” савдо мажмуасига насиб этди.\n– Халқимизнинг маданияти ва турмуш даражаси бозорларимиздаги тўкин-сочинлик, озодалик, муомала ва нарх-навода яққол намоён бўлади, – дейди “Қорақамиш деҳқон бозори” акциядорлик жамияти директори Маъруф Мусажонов. – Бозоримизда харидорларга қулайлик яратиш мақсадида реконструкция юмушлари амалга оширилди. Сифатли маҳсулотлар билан арзон нархларда савдо қилинишини таъминлаш учун “Элга хизмат” шўъба корхонаси доимий фаолият кўрсатаётир. Айни кунларда Навоий вилояти деҳқон-фермерларининг маҳсулотлари савдо ярмаркаси ташкил этилгани аҳолига манзур бўлмоқда.\nҒолибларга ташкилотчиларнинг диплом ва эсдалик совғалари топширилди.


“Коммунхизмат” агентлигининг Осиё тараққиёт банки (ОТБ) лойиҳаларини мувофиқлаштириш гуруҳи “Ўзбекистоннинг ғарбий қисмида Сув Таъминоти тизимини ривожлантириш” лойиҳаси бўйича лойиҳалаш ва тендер хужжатларини ишлаб чиқиш учун таклифлар қабул қилади - Uy - joy kommunal xizmat ko'rsatish vazirligi\n“Ўзбекистоннинг ғарбий қисмида Сув Таъминоти тизимини ривожлантириш”\nҚорақалпоғистон Республикасида сув таъминоти тизимининг лойиҳалаштириш\nишларини бажариш учун қизиқиш билдириш\n“Коммунхизмат” агентлигининг Осиё тараққиёт банки (ОТБ) лойиҳаларини\nмувофиқлаштириш гуруҳи “Ўзбекистоннинг ғарбий қисмида Сув Таъминоти тизимини\nривожлантириш” лойиҳаси бўйича лойиҳалаш ва тендер хужжатларини ишлаб чиқиш\nучун таклифлар қабул қилади\nМукаммал лойиҳалаштириш хизматлари тахминан 2019 йил июлдан 2021 йил\nфевралгача, бу объектларнинг қурилиши бўйича муаллифлик назорати 2019 – 2023\nйилларда бажарилиши талаб этилади.\nХизматларнинг қисқача таърифи:\nЛойиҳаларни мувофиқлаштириш гуруҳи ОТБнинг консультантлардан фойдаланиш қўлланмасига кўра компания ёки қўшма корхонани лойиҳа-смета ва тендер хужжатларини ишлаб чиқиш учун қабул қилади. Ўзбекистон Республикаси қонунларига кўра ойиҳалаштириш фаолияти лицензия асосида амалга оширилади. Шунинг учун даъвогарлар Ўзбекистонда бундай хизмат кўрсатиш фоалияти учун лицензияга эга бўлишлари ёки лицензия олишлари шарт, ёки лицензияга эга махаллий корхона билан бирлашишлари керак.\nКонсультант барча тадқиқот ишларини (топо-геодезик, геологик ва бошқа тадқиқотларни) бажариши ва объектларни қуриш/тиклаш бўйича мукаммал лойиҳа-смета ва тендер хужжатларини ишлаб чиқиши керак.\nЛойиҳаларни мувофиқлаштириш гуруҳи юқорида кўрсатилган хизматларни амалга оширишга қизиқиш билдирган корхоналарнинг таклифларини қабул қилади. Консультант корхоналар юқоридаги хизматларни кўрсатишдаги малакаларини ва тажрибаларини намойиш этувчи батафсил маълумотларни, шунингдек Марказий Осиё давлатларидаги тажрибалари тўғрисидаги маълумотларни тақдим этишлари керак. Компания ОТБга аъзо мамлакатлардан бўлиши ва сув таъминоти иншоотларини (насос станциялари, сув узатиш иншоотлари, сув қувурлари, сув узатиш тармоқлари ва бошқалар) лойиҳалашда камида 10 йиллик тажрибага эга бўлиши керак ва лойиҳалаш бўйича Ўзбекистон қонунлари ва қоидаларини билиши керак. Таклифларни инглиз тилида 2019 йил 12 апрелдан кечиктирмай ОТБнинг веб-саҳифасида жойлаштириш ва қуйида кўрсатилган манзилга тақдим этилиш лозим.\n“Коммунхизмат” агентлигининг Осиё тараққиёт банки лойиҳаларини мувофиқлаштириш гуруҳи\n100035, Тошкент ш., Ниёзбек йўли кўчаси, 1 уй, 716 хона.\nтелефон: 71 235 26 78 факс: 71 234 05 59 e-mail: adbpcuucsa@gmail.com\nқўшимча маълумотлар учун: 71 234 12 62


Японияда кучли зилзила рўй берди\nКучли зилзила оқибатида ядровий фалокат рўй берган Фукусима Дайичи АЭС, 2011 йил 16 март.\nЯпониянинг шимоли-шарқий минтақасида кучли ер силкиниши қайд этилди.\nБироқ ҳукумат цунами хавфидан огоҳлантириш эълон қилмади.\nЗилзила оқибатида зарар кўрилгани тўғрисида маълумот олинмади.\nЯпония Метереологик агентлигига кўра, Тошкент вақти билан соат 11дан 22 дақиқа ўтганда содир бўлган ер силкиниши магнитудаси 6,2 ни ташкил этган.\nАҚШнинг Геология тадқиқот маркази зилзила магнитудаси олти бўлганини билдирди.\nЯпониядаги Атом электр станциялари оператори Токио электр тармоқлари ширкати зилзила Фукусима Дайичи АЭСига таъсир қилмаганини маълум қилди.


Шомуродов трансфери ҳақида\n18 ноябрь, 2021, 18:10\nТеглар:Элдор Шомуродов | Женоа | Жозе Моуриньо | Рома\nЭнг зўр трансферлар...\nФутбол трансферларига ихтисослашган transfermarkt портали Италия чемпионати А Серияси иштирокчиси “Женоа” тарихидаги энг қиммат трансферлар ўнлигини тузиб чиқди. Маълумки, Генуя клуби ўзбекистонлик мухлислар учун бегона эмас. Ўзбекистон миллий терма жамоаси ҳужумчиси ва айни пайтдаги сардори Элдор Шомуродов дебют мавсумини айнан “Женоа”да ўтказган ва ушбу жамоадаги голлари ҳисобига кучли бешлик чемпионатларида гол урган биринчи ва ягона ўзбек футболчисига айланган.\nTransfermarkt портали “Женоа”нинг энг қиммат трансфери сифатида Кшиштоф Пёнтекнинг “Мтлан”гани ўтганини қайд этган. 2018-2019 йилги мавсумда миланликлар польшалик ҳужумчи учун генуяликларга 35 миллион евро тўлаган.\nПольша терма жамоаси ҳужумчиси генуя клубида бир мавсумда 19 та учрашув ўтказиб, 13 та гол урди. Миланликлар таркибида Пёнтек икки мавсум ўйнади, лекин сермаҳсул ҳужумчига айлана олмади. У “Милан”да 36 та ўйинда 13 марта рақиб дарвозасини ишғол қилганди.\nЭнг қиммат трансферлар рейтингининг кучли учлигидан икки аргентиналик футболчи - Диего Милито ва Кристиан Ромеро ўрин олди. Ҳужумчи Милито “Женоа”да икки марта ўйнаган. 2004-2005 йилги мавсумда генуяликлар сафида 59 та учрашувда 33 та гол урган тўпурарни “Реал Сарагоса” ўз сафига қўшиб олди. Испанияда 109 та баҳсда 51 та тўп киритган Милито уч йилдан сўнг Генуяга қайтарилди.\nИккинчи келишида 31 та ўйинда 24 та тўп киритган Милитони бу гал “Интер” 28 миллион евро эвазига олиб кетди. Мана шу трансфер “Женоа”нинг энг қиммат сотувлари рўйхатида иккинчи ўринда туради. Милито миланликлар сафида ҳам тўпурарлик маҳоратини намойиш қилиб, 128 та учрашувда ўз ҳисобига 62 та гол ёздириб қўйди.\nКристиан Ромеро Генуя клубида 2019-2020 йиллар давомида тўп сурган. Икки йил ичида маълум муддат “Ювентус”га ҳам бориб келди. Бироқ туринликлар аргентиналик ҳимоячини бирорта учрашувда ўйнатмай, “Женоа”га қайтариб юборди. Икки мавсум давомида генуяликлар сафида жами 58 марта майдонга тушиб, учта гол урган ҳимоячини “Аталанта” 26 миллион еврога сотиб олди. Ромеро бу мавсумдан эътиборан “Тоттенхэм” футболчиси ҳисоланади.\nЭлдор Шомуродов трансфери эса рейтингни ўнинчи поғонасидан ўрин олган. Умумий рейтинг билан қуйида танишиб олинг ва шундан сўнг мулоҳазани давом эттирамиз.\nШомуродов трансфер суммаси мунтазам ўсиб бораётган футболчилар қаторидан муқим ўрин олиб келмоқда. Элдор 2017 йилнинг 15 июлида “Бунёдкор”дан “Ростов”га трансфер қилинганида унинг transfermarkt порталидаги нархи 750 минг евро эди. Бироқ, ростовликлар Тошкент клубига 300 минг евро тўлаб, истеъдодли футболчини легионерга айлантирган.\n“Ростов” ўзбек ҳужумчисини уч йил ўйнатиб, нархини бир неча баравар оширди. 2020 йилнинг октябрида “Женоа” Шомуродовни Италия чемпионатига олиб ўтди. Трансфер суммаси, бонуслар ва кейинги сотувдан улушни қўшиб ҳисоблаганда Генуя клуби “Ростов”га умумий ҳисобда 9 миллион евро тўлагани қайд этилган. Шу паллада Элдорнинг transfermarkt порталидаги нархи 6,5 миллион еврога тенглаштирилган эди.\nНиҳоят, “Женоа” сафида Италия чемпионатида 31 та учрашувда 8 та гол урган легионеримизни жорий йилнинг ёзида “Рома” трансфер қилди. Генуяликлар Элдорнинг трансферидан мўмай даромад кўрди. Римликлар Жозе Моуриньонинг истагини қондириб, Шомуродовни пойтахтга кўчириб келиш учун 17,5 миллион евродан воз кечди.\nГарчи “Рома” Элдорни катта суммага харид қилган бўлса-да, ҳужумчимизнинг transfermarkt порталидаги нархи 7 миллионлигича қолди. Шу йилнинг 14 октябрига келиб, Шомуродов трансфер суммаси мазкур портал реестрида икки баравар кўтарилди ва ҳозирги пайтда 14 миллион еврога етди. Шу тариқа, Шомуродов ўзбек футболи тархида энг қиммат ўйинчига айланди.\n“Женоа”нинг энг қиммат трансферларига эътибор қаратсак, генуяликлар ўзлари топган футболчиларга А Серияда ўзини кўрсатиш имкониятини яратиб бериш орқали уларни катта клубларга трансфер қилганини кўрамиз. “Женоа” бундан яхши фойда топмоқда...\nТЕЗКОР ХАБАР “Рома” натижа кўрсата олмаётган Моуриньо бўйича якуний қарорга келди!


Ўзбекистон Республикаси тижорат банклари автоматлаштирилган банк тизимларида ахборотни муҳофаза қилиш тўғрисида Низом (АВ томонидан 13.03.2006 й. 1552-сон билан рўйхатга олинган Марказий банк Бошқаруви томонидан 17.01.2006 й. 631 (1/8)-сонли қарори билан тасдиқланган) | Банк сири ва банклар хавфсизлиги | Банклар ва бошқа кредит ташкилотлари | Банклар. Кредитлаш. Валютани тартибга солиш | ЎзР КонунчилигиМаълумотлар тизими «Ўзбекистон Республикаси тижорат банклари автоматлаштирилган банк тизимларида ахборотни муҳофаза қилиш тўғрисида Низом (АВ томонидан 13.03.2006 й. 1552-сон билан рўйхатга олинган Марказий банк Бошқаруви томонидан 17.01.2006 й. 631 (1/8)-сонли қарори билан тасдиқланган)» | NRM.uz\nЎзР Конунчилиги/ Банклар. Кредитлаш. Валютани тартибга солиш/ Банклар ва бошқа кредит ташкилотлари/ Банк сири ва банклар хавфсизлиги/ Ўзбекистон Республикаси тижорат банклари автоматлаштирилган банк тизимларида ахборотни муҳофаза қилиш тўғрисида Низом (АВ томонидан 13.03.2006 й. 1552-сон билан рўйхатга олинган Марказий банк Бошқаруви томонидан 17.01.2006 й. 631 (1/8)-сонли қарори билан тасдиқланган)\n2006 йил 13 мартда 1552-сон\n631 (1/8)-сонли қарори билан\nахборотни муҳофаза қилиш тўғрисида\nМазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг "Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида" (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Ахборотномаси, 1995 й., 12-сон, 247-модда), "Банклар ва банк фаолияти тўғрисида" (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1996 й., 5-6-сон, 54-модда), "Архив иши тўғрисида" (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 24-25-сон, 192-модда), "Ахборотлаштириш тўғрисида" (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами 2004 й., 6-сон, 67-модда), "Электрон ҳисоблаш машиналари учун яратилган дастурлар ва маълумотлар базаларининг ҳуқуқий ҳимояси тўғрисида" (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг ахборотномаси, 1994 й., 5-сон, 136-модда), "Банк сири тўғрисида" (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами 2003 й., 19-сон, 174-модда), "Электрон рақамли имзо тўғрисида" (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2004 й., 1-2-сон, 12-модда) ва "Автоматлаштирилган банк тизимида ахборотни муҳофаза қилиш тўғрисида"ги (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 й., 14-сон, 112-модда) қонунларига мувофиқ ишлаб чиқилган.\n1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси тижорат банкларининг автоматлаштирилган банк тизимларида ишлов бериладиган ҳужжатлардаги маълумотларни муҳофаза қилишнинг умумий тартиби ва тижорат банклари фаолиятида автоматлаштирилган банк тизимларининг узлуксиз ишлашини таъминлаш чора-тадбирлари ҳамда масъул ходимларнинг жавобгарлигини белгилайди.\n2. Тижорат банклари мазкур Низом талаблари асосида, ўз хусусиятларидан келиб чиқиб, ички тартибларини ишлаб чиқиши мумкин. Ушбу ички тартибларда мазкур Низомда белгиланган меъёрларга зид қоидалар белгиланиши мумкин эмас.\nII. ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА ЭЛЕКТРОН\nТЎЛОВ ТИЗИМИ АХБОРОТЛАРИНИ\nМУҲОФАЗА ҚИЛИШНИ ТАШКИЛ ЭТИШ\n3. Тижорат банкларида автоматлаштирилган банк тизимида ахборотни муҳофаза қилиш хизмати ташкил этилади.\nАвтоматлаштирилган банк тизимида ахборотни муҳофаза қилиш Ўзбекистон Республикасининг "Автоматлаштирилган банк тизимида ахборотни муҳофаза қилиш тўғрисида"ги Қонунига мувофиқ амалга оширилади.\n4. Тижорат банкларининг раҳбарлари, бош бухгалтери банк балансида ва электрон тўловлар тизими орқали ўтказилган тўлов ҳужжатларида акс эттирилган маълумотларнинг бут сақланиши, шунингдек маълумотларнинг ўзгартиришсиз, тўғри узатилиши учун шахсан жавоб берадилар.\n5. Тижорат банклари раҳбарлари ўз банк филиалларида банк сирини ҳимоялаш бўйича, Локал тармоқ администратори, Ахборот муҳофазаси, шунингдек антивирус ишларини юритиш учун жавобгар ходимларни тайинлайдилар.\n6. Тижорат банкларининг раҳбарлари электрон тўловларни тайёрловчи ходим (кейинги ўринларда масъул ходим) билан амалдаги меҳнат қонунчилигига мувофиқ тўлиқ моддий жавобгарлик тўғрисида ёзма шартнома тузишлари лозим.\nМасъул ходим тўлов тизимига киритаётган маълумотларнинг тўғри, аниқ ва қонуний киритганлиги учун жавобгардир.\n7. Автоматлаштирилган банк тизимида маълумотлар киритиш ва ўзгартириш ваколатига эга бўлган ҳар бир масъул ходимнинг ишчи станциялари мазкур тизимга уланишга рухсат берувчи аппарат - дастурий қурилмалар билан жиҳозланиши лозим.\nБош банкларнинг Тўлов марказидаги компьютер ва серверларига банкнинг умумий локал тармоғига уланган ишчи станцияларнинг кириш (кўриш) имконияти бўлмаслиги лозим.\n7-1. Тизимга уланишга рухсат берувчи аппарат - дастурий қурилмаларни бошқа шахсларга бериш ва қаровсиз қолдириш тақиқланади.\n8. Барча тўлов хужжатлари алоҳида хонада жойлашган ва локал тармоқ орқали уланган принтерда қоғозга чоп этилиши ва белгиланган тартибда имзолар билан расмийлаштирилиши лозим.\n9. Ҳар бир Бош банк ва электрон тўловлар базаси бор филиаллар банк амалиёт кунини ташкил этиш ҳамда электрон тўловлар тизими орқали филиаллараро ва банклараро ҳисоб-китобларни амалга ошириш бўйича тузилма ташкил этиши шарт.\n10. Электрон тўлов тизимида ишлаётган Бош банклар ҳар бир филиалдан ўтадиган тўлов ҳужжатларининг электрон имзо билан тасдиқланишини аппарат-дастурий қурилмалар ёрдамида амалга оширадилар.\n11. Электрон тўловлар тижорат банкларида қуйидаги шаклларда амалга оширилади:\nа) файл кўринишида (off-line). Банк филиалининг бош бухгалтери масъул ходимлар киритган маълумотларни текшириб ва уни ўзига бириктирилган электрон рақамли имзонинг ёпиқ калити билан тасдиқлайди ва Бош банк Тўлов марказига жўнатади.\nТўлов марказига келиб тушган электрон ҳужжатнинг электрон рақамли имзоси ҳақиқийлигини тасдиқлаш учун текширилади, электрон рақамли имзо тасдиқланса, электрон ҳужжат ишлов бериш учун қабул қилинади. Агар электрон рақамли имзо тасдиқланмаса, электрон ҳужжат ишлов беришга қабул қилинмайди. Электрон ҳужжатни ҳосил қилган филиалга электрон ҳужжатнинг қабул қилинмаганлиги тўғрисида маълумот юборилади. Қабул қилинган маълумот ишлов берилиб, Тўлов марказининг тегишли электрон рақамли имзосининг ёпиқ калити билан тасдиқланиб, филиалга жўнатилади. Агар электрон ҳужжат банклараро тўлов бўлса, Бош банкнинг Тўлов маркази ўз электрон рақамли имзосининг ёпиқ калити билан тасдиқлаб, Марказий банк Ахборотлаштириш Бош Маркази "Ҳисоб-китоблар маркази" (кейинги ўринларда АБМ ҲКМ)га жўнатади. Узатилган электрон ҳужжатнинг электрон рақамли имзоси ҳақиқийлигини тасдиқлаш учун текширилади, Бош банкнинг электрон рақамли имзоси тасдиқланса, АБМ ҲКМ томонидан электрон ҳужжат қайта ишланишига рухсат берилади. Агар Бош банкнинг электрон рақамли имзоси тасдиқланмаса, тасдиқланмаганлиги тўғрисидаги маълумот Бош банкка юборилади.\nАхборот Банк амалиёт куни дастурида автомат тарзда шифрация жараёнидан ўтиши ва мазкур банкнинг Тўлов марказига жўнатилиши лозим.\nб) аниқ вақтда (on-line). Тижорат банки филиалининг ҳар бир масъул ходими ҳужжатнинг асл нусхасидан макет асосида маълумотларни Тўлов маркази серверига киритади ва ўзига бириктирилган электрон рақамли имзонинг ёпиқ калити билан тасдиқлайди, сўнг киритилган жадвалдаги электрон тўлов маълумотларини бош бухгалтер текшириб, тўловни амалга оширишга рухсат беради. Электрон ҳужжатнинг электрон рақамли имзоси ҳақиқийлиги текширилиб, ишлов беришга олинади. Ишлов бериш натижасида тўлов маълумоти шу банкка тегишли бўлса, ўша филиалга тегишли ҳисобварақда акс эттирилади. Агар электрон рақамли имзо тасдиқланмаса, электрон ҳужжат қайта ишланишга қабул қилинмайди. Электрон ҳужжатни ҳосил қилган филиалга электрон ҳужжат қабул қилинмаганлиги тўғрисида маълумот юборилади. Банклараро тўлов маълумоти эса АБМ ҲКМга Бош банк Тўлов маркази электрон рақамли имзосининг ёпиқ калити билан тасдиқланиб, узатилади.\nЭлектрон тўлов тизими орқали жўнатилаётган ёки қабул қилинаётган барча электрон тўлов ҳужжатлари сўнгги базага эга антивирус дастури текширувидан ўтказилиши шарт.\n12. Тижорат банклари филиаллари билан Бош банк Тўлов маркази орасидаги, Бош банк билан Марказий банк Ахборотлаштириш Бош Маркази орасидаги алоқа тармоқлари бузилганда ахборот қуйидаги усулларда узатилиши ва қабул қилиниши мумкин:\nКоммутацияли телефон тармоғи орқали:\nа) тижорат банки филиали Бош банкнинг Тўлов марказини ёзма равишда коммутацияли телефон тармоғи орқали ишлаши ҳақида огоҳлантиради, сўнгра коммутацияли телефон тармоғи орқали ахборот алмашинувини амалга оширади;\nб) коммутацияли телефон тармоғи орқали ишлаш имкони бўлмаганда тижорат банк филиали ўзининг вилоят бошқармасидан, ёки банк тизимига тегишли бўлган бошқа банк бўлими орқали тегишли созлаш ишларини амалга оширган ҳолда ўз идентификатори билан ахборот алмашинувини амалга ошириши мумкин;\nв) Бош банк билан АБМ орасидаги алоқа тармоқлари бузилганда Бош банк Хавфсизлик ва ахборотни муҳофаза қилиш департаментидан ёзма равишда рухсат сўрайди, сўнгра ўз тизимига тегишли бўлган банк бўлими орқали керакли созлаш ишларини амалга ошириб, АБМ билан ахборот алмашинувини амалга оширади.\n13. Бош банк билан унинг филиаллари орасидаги, Бош банк билан АБМ орасидаги алоқа тармоқлари ёки электр манбаи бузилганда, ахборот алмашинувини тижорат банклари ташқи сақловчи воситалар ёрдамида қуйидагича узатиши ва қабул қилиши мумкин:\nа) Бош банк Тўлов маркази билан унинг филиаллари ёки АБМ билан Бош банк электрон ҳужжатларни ташқи сақловчи воситалар ёрдамида алмашувини амалга ошириш учун, алмашув ташаббускори (узатувчи банк ёки филиал) бўлган филиал ёки Бош банк томонидан электрон ҳужжатни қабул қилувчи Бош банк тўлов маркази ёки АБМ бошлиғи номига ташаббускор банк раҳбари ва бош бухгалтери томонидан имзоланган хат юборилади. Хатда сана, электрон ҳужжатларни ташқи сақловчи восита орқали ўтказилишининг сабаби, электрон ҳужжатларни ташқи сақловчи восита орқали узатувчи ходимнинг исми, шарифи ва лавозимини кўрсатиш лозим.\nб) Электрон ҳужжатларни ташқи сақловчи восита орқали узатишга тайёрлашда, камида иккита ташқи сақловчи восита - асосий ва қўшимча ташқи сақловчи воситалар тайёрланиши зарур ва қуйидагиларга риоя қилиш лозим:\nташқи сақловчи воситани форматлаштириш;\nузатишга мўжалланган файлларнинг номи 8.3 форматда (8 байт - файл номининг узунлиги, 3 байт - файл кенгайтмасининг узунлиги) бўлиши керак;\nэлектрон ҳужжат ташқи сақловчи воситага Банк амалиёти дастури орқали кўчирилади;\nташқи сақловчи воситада, узатишга мўлжалланмаган электрон ҳужжатлар бўлмаслиги керак;\nташқи сақловчи воситадаги электрон ҳужжат "вирус" йўқлигига энг сўнгги базага эга Антивирус дастури орқали текширилган бўлиши лозим.\nв) ҳар бир ташқи сақловчи воситага иккитадан маълумотнома илова қилиниши керак бўлиб, уларда: ташқи сақловчи воситанинг таққослаш рақами, яъни мувофиқ ташқи сақловчи воситага қўйилган рақам билан мос тушадиган рақам, узатишга мўлжалланган барча файлларнинг номи, ҳажми, файллар яратилган сана ва вақти, маълумотноманинг олинган вақти ва кунини, ижро этувчининг, яъни маълумотнома олган ходимнинг исми шарифи ва лавозими кўрсатилган бўлиши керак (маълумотнинг шакли иловада келтирилган);\nг) маълумотномаларга жавобгар шахс ва ижро этувчи томонидан имзо қўйилган бўлиши керак;\nд) Тижорат банки филиали томонидан Бош банк Тўлов марказига, Бош банк Тўлов маркази томонидан АБМ га электрон ҳужжатни ташқи сақловчи воситада бош бухгалтер, бош бухгалтер ёрдамчиси ёки ваколатли бошқа ходим етказувчи бўлиши мумкин.\n14. Электрон ҳужжатни ташқи сақловчи воситада қабул қилиб олувчи Бош банк ёки АБМ ходими қуйидагиларни бажариши шарт:\nхатнинг мавжудлигини ва унинг тўғри тузилганлигини текшириши;\nмаълумотномаларнинг мавжудлигини ва уларда зарур бўлган реквизитларнинг қайд қилинганлигини текшириши;\nташқи сақловчи воситани "вирус" йўқлигига энг сўнгги базага эга Антивирус дастури орқали текшириши;\nташқи сақловчи воситадан ўз дастури орқали икки нусхада маълумотнома олиши;\nўзи олган маълумотномаларни ташқи сақловчи восита билан бирга келтирган маълумотномаларга солиштириб кўриши лозим;\nМаълумотномалар бир-бирига мос келиши зарур.\nЮқорида келтирилган шартлар тўлиқ бажарилмаса, ташқи сақловчи воситадаги электрон ҳужжат қабул қилинмайди.\n15. Бош банк ёки АБМнинг электрон ҳужжатни ташқи сақловчи воситада қабул қилиб олувчи ходими қуйидагиларни бажаради:\nташқи сақловчи воситадан электрон ҳужжатни компьютерга ўтказади;\nиккита маълумотномага имзо қўяди;\nташқи сақловчи восита билан бирга тақдим этилган маълумотномаларнинг бирини ташқи сақловчи восита билан қўшиб қайтариб беради;\nташқи сақловчи восита орқали қабул қилиб олинган электрон ҳужжатни белгиланган тартибда жўнатади;\nташқи сақловчи восита билан келтирилган маълумотномани махсус папкага тикиб қўяди;\nмахсус дафтарга, электрон ҳужжатнинг ташқи сақловчи восита орқали қабул қилинганлигини ёзиб қўяди. Шу билан бирга дафтарга электрон ҳужжатнинг қабул қилинган санаси, вақти, қабул қилинган файлларнинг номи ва ҳажми, электрон ҳужжат узатувчисининг реквизитларини киритиб боради. Ташқи сақловчи восита орқали электрон ҳужжатни қабул қилган ходим махсус дафтарга ўз имзосини қўяди;\nташқи сақловчи восита орқали қабул қилинган электрон ҳужжатларнинг белгиланган жойга тўғри узатилишини назорат қилиб боради.\nЭлектрон ҳужжатни ташқи сақловчи воситада қабул қилиб олувчи Бош банк ёки АБМ ходими, ўрнатилган қоидаларга асосан қабул қилинган электрон ҳужжатнинг хатолигига жавобгар бўлмайди.\nБош банк ёки АБМ нинг электрон ҳужжатни ташқи сақловчи воситалар орқали узатувчи ходими, узатиш қоидаларининг барчасига риоя қилгани ҳолда, ташқи сақловчи воситанинг ҳолатига ва вужудга келган яроқсиз жойларига жавобгар бўлмайди.\n16. Электрон тўлов тизими орқали электрон тўловга тегишли бўлмаган маълумотларни юбориш тақиқланади.\n17. Йўл қўйилган қоидабузарликлар натижасида тижорат банки моддий зарар кўрган тақдирда, айбдор шахслар қонунчиликда кўзда тутилган тартибда жавобгар бўладилар.\n18. Ходим электрон тўлов тизими орқали мижозларнинг ҳисобварақларидан ёки банкнинг ички ҳисобварақларидан маблағларни ҳисобдан чиқармасдан электрон тўлов ҳужжатлари орқали жўнатганлиги натижасида тижорат банкига етказилган зарар белгиланган тартибда ундириб олинади.\n19. Етказилган зарарни аниқлаш мақсадида зарур ҳолларда ҳайъат тузилади ва тижорат банкларининг электрон архив ҳужжатлари батафсил текшириб чиқилади.\n20. Ҳайъат таркибига Марказий банкнинг ваколатли ходимлари, тижорат банки бош бухгалтери ва бошқа тегишли ходимлари киритилиши лозим.\nIII. ЭЛЕКТРОН ПОЧТА ВА\n21. Банк томонидан "Банк сири"ни ташкил этувчи маълумотлар электрон почта орқали юборилганда, маълумотлар шифрланиши ва электрон рақамли имзо билан тасдиқланиши шарт. Банк фаолиятига тегишли бўлмаган маълумотларнинг электрон почта орқали узатилиши қатъиян ман этилади. Бунга йўл қўйган шахслар қонунда кўзда тутилган тартибда жавобгарликка тортилади.\n22. Банк томонидан электрон почта орқали жўнатилаётган ҳар бир электрон маълумот "вирус" йўқлигига энг сўнгги базага эга Антивирус дастури орқали текширилиши шарт.\n23. Интернет тармоғига эга бўлган Бош банклар ва филиаллари ўзларининг тўлов тизимига боғланган ишчи станциялари, серверлари, хавфсизлик мажмуаларини интернет тармоғига улашлари ман этилади. Интернет провайдерлари билан банкнинг ажратилган ишчи станциялари алоҳида канал орқали уланишини амалга оширадилар.\nБанк интернетдан фойдаланиш ички тартиб қоидаларини ишлаб чиқиши ва рухсат берилган фойдаланувчиларнинг интернетдан фойдаланишини таъминлаши лозим.\nIV. ФАВҚУЛОДДА ҲОЛАТЛАРДА\nТЎЛОВ ТИЗИМИНИ ИШЛАТИШ\nВА ЗАХИРАЛИ НУСХАЛАШ\n24. Банк электрон тўлов тизимига тегишли бўлган барча маълумотларни архивга олиш Марказий банкнинг меъёрий ҳужжатларига асосан амалга оширилади. Тўлов тизими компьютер ва жиҳозларининг ишдан чиқиши ҳолатлари юз берганда, тўлов тизимининг бетўхтов ишлашини таъминлаш учун тижорат банклари Захира тикланиш режаси, дастур ва ускуналарга эга бўлишлари шарт.\n25. Бош банк Тўлов марказидаги тизимнинг ишончлилигини ошириш учун RAID технологиялари асосида дисклардаги маълумотлар такрорланади.\n26. Бош банк Тўлов марказидаги тизимни фавқулодда ҳолат (ёнғин, зилзила, сув тошқини ва бошқа)лардан ҳимоя қилиш учун 5 км. дан кам бўлмаган масофада Тўлов марказининг захира марказларини ташкил этиш тавсия этилади. Захира маркази банкнинг филиалларида, бошқа банкда, ташкилотда ёки алоҳида ажратилган бинода ташкил этилиши мумкин. Захира маркази ҳисоблаш техникаси мажмуаси билан тўлиқ таъминланиши лозим. Асосий тармоқда ишлатилаётган дастур ва маълумотларнинг захира нусхалари захира марказда сақланиши лозим. Бу эса тизимнинг тез қайта тикланишини таъминлайди. Захира марказида маълумотларни тиклаб туриш даврийлиги кунига бир мартадан кам бўлмаслиги керак.\n27. Ҳар бир банкда фавқулодда ҳолатларга мўлжалланган чора-тадбирлар режаси бўлиши шарт. Чора-тадбирлар режаси бир неча турли даражалар, шу жумладан охирги фойдаланувчи, тармоқ ва банк (филиаллар, бўлинмалар ёки банкнинг ўзини тўлиқлигича олинган ҳолда) учун ишлаб чиқилади.\nа) охирги фойдаланувчи учун режа. Фавқулодда ҳолатларга мўлжалланган чора-тадбирлар режасида охирги фойдаланувчи учун ҳужжатларни қайта тиклаш ва ҳимоя қилиш, фойдаланувчи жавобгар бўлган мажмуаларни ҳимоя қилиш, шу нингдек тармоқнинг нормал тарзда ишлаши тўхтаб қолган ёки бузилган ҳолларда ўтказиладиган чора-тадбирларга доир йўриқномалар.\nб) тармоқ учун режа. Фавқулодда ҳолатлар режасида тармоқ қурилмаларида бўладиган бузилишлар ва охирги фойдаланувчининг имкониятига қараб тармоқдаги бузилишларга хизмат кўрсатиш. Бу режага бир қанча ходимларнинг лавозим мажбуриятлари, тизим ишлашини қайта тиклаш бўйича чора-тадбирлар киради.\nв) банк учун режа. Банкнинг Фавқулодда ҳолатларга мўлжалланган чора-тадбирлар режасига корпоратив маълумотлар бўйича хизмат кўрсатиш ва уларни ҳимоялаш чора-тадбирлари киради.\n28. Электр билан таъминлаш бузилганда иш узлуксизлигини таъминлаш учун банклар серверларини ва зарур бўлган ишчи станцияларини энергия билан таъминловчи восита - UPS билан таъминланиши лозим. Бундан ташқари, банк узлуксиз ишлаши учун камида бир суткага етадиган ёқилғи запасига эга бўлган дизелгенераторлар билан ҳам таъминланиши лозим. Банкда электр билан таъминлаш бўлмаганда 10 минутдан сўнг дизелгенераторлар автомат равишда ишга тушиши лозим.\nV. НИЗОМ ТАЛАБЛАРИ\n29. Бош банк Ахборотни муҳофаза қилиш бўлими ходимлари (шўъба, жавобгар ходим) ўз банкларида мазкур Низом талабларининг бажарилиши устидан доимий назорат олиб боришлари лозим. Даврий ўтказилган текширувлар натижаси далолатнома билан расмийлаштирилади.\n30. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Хавфсизлик ва ахборотларни муҳофаза қилиш департаменти томонидан мувофиқлаштирилган режа-жадваллар асосида, тижорат банкларида ушбу Низом талабларининг бажарилиши устидан текширувлар ўтказилади.\nМарказий банк Ахборотлаштириш Бош Марказига\nБош банкдан ёки Бош банкка филиали томонидан\nташқи сақловчи воситада тақдим этувчи\nфайллар рўйхати ҳақида\nТашқи сақловчи воситанинг белгиси: __________________