Posbon (qissa). Zunnun Tohir ( 7093 marta o'qilgan) Chop etish\nAbdulAziz 09 Iyun 2008, 13:03:05\nZunnun Tohir. Posbon (qissa)\nMuallif: Zunnun Tohir\nAbdulAziz 05 Mart 2010, 16:54:19\n— Нима дедингиз? — Ҳозиргина ҳисоб чиптасини қўлига олган одам турган ерида қотиб қолди.\n— Шундай, иним, — деди кескин оҳангда шифокор, — яна 200 минг юван топширмасангиз, онангизнинг ҳаётини сақлаб қололмаймиз, тушунарли бўлса керак?!\nБу гапни эшитган Абайнинг боши ҳушидан учиб, қуйи тушиб кетди. У азалдан ер шарининг айланишига ишонмасди. Лекин энди, шу топда ер шарининг ҳақиқатан ҳам айланаётганини ҳис қиларди. Шифокорларнинг хонаси билан онасининг ётоқхонаси бир девор эди. У ётоқхонага чиққунга қадар оралиқда ер шарининг ўз ўқи атрофида саккиз марта айланганини аниқ санаёлди. У ҳозиргина йиқилиб кетгудек, деворга суяниб, онасининг ёнига зўрға кириб келди.\n— Нима бўлди сенга, болам, жуда ташвишли кўринасан? — деди Робихон қовжираган лабларини базўр қимирлатиб.\n— Ҳеч нарса бўлгани йўқ, ойижон, сизга шундай туюлгандир, — Абай бошини бир ёнига олиб қочувди, бир неча томчи ёш ёноғидан сирғалиб тушди. Бу ҳол Робихоннинг нурсиз нигоҳидан қочиб қутулолмади. У Абайни “пулдан сиқилиб қолганга ўхшайди” деб, ҳол сўрамоқчи бўлувди, бироқ яна ўғлининг кўнглини аяб:\n— Касалхонадан чиқиб кета қолайлик, болам, — деди.\n— Тузалмасдан туриб-а? Ойижон, мен бундай қилишга ўлсам ҳам йўл қўймайман, — деди ёшли кўзини онасидан яшириб, ҳамон бир томонга қараган ҳолда.\n— Ҳозир анча яхши бўлиб қолдим, болажоним, — Робихон ўзини тетик кўрсатишга уриниб, ўтирмоқчи бўлувди, боши айланиб, яна ноилож каравотга чўзилди. Онасининг эгнидаги новвотранг кўйлакдек қовжироқ вужудини кўриб, Абайнинг қаттиқ кайфи учиб кетганди.\n— Нима бўлди сизга, онажон? — Абай онасини қучоқлаб, аста юзини силай бошлади.\n— Ҳеч нарса бўлгани йўқ, болажоним, — Робихон эти қочган титроқ кафтини Абайнинг юз-кўзларидан юргизди. — Айтмасанг ҳам ҳаммасини билиб турибман, болам, сотгудек ҳеч вақомиз, қарз сўрагудек кишимиз бўлмагач, 200 минг юванга қайга борамиз?..\n— Пулдан ғам еманг, ойижон, — Абай оғзида шундай дегани билан пулни қандай топишни билмасди. Айни шу кунларда Абайнинг қариндош-уруғлари, ёр-дўстлари орасида минг юванга ҳам қудрати етадиганининг ўзи йўқ эди. 200 минг юванни гапирмаса ҳам бўлади. Абайнинг кўз ёши онасининг кафтини жиққа ҳўл қилиб юборди.\n— Мен сендан розиман, болажоним, розиман, — муштипар она шундай дер экан, Абайнинг эндиликда гўё баланд тоғдан ошиб тушаётган шалола сингари дуриллаб тўкилаётган кўз ёшини кафтида артиб, унинг қизарган кўзига умид билан тикилди. — Уканг икковингга турмуш керак, шифохонага сарфлайдиган пулга икковингни уйлантириб қўяй, худо шунгача ҳаёт чироғимни ўчириб қўймасин-да. Лекин... пулни қаердан топамиз?\nАбай ўзининг чорасиз ўғил бўлиб қолганлигидан қаттиқ ўкинарди. У бошқа тижоратчи савдогар йигитлардек ишга уқуви бўлганда, ерини сотгандаги 400 минг юванни бунчалик тез йўқотмаган бўларди. Қайтанга уни айлантириб, бир неча миллион қилган бўларди. Мана, бугунги кунга келиб пул ўзининг қудратини кўрсатмоқда. 200 минг юван бўлсагина Урумчидаги тажрибали профессорлар келиб онасининг юрагини операция қилишарди. Абай онасига гапирмоқчи бўлиб тамшанганди, томоғига бир нарса тиқилиб, овози чиқмади. Ҳарчанд уринганидан терлаб кетди. Охири бироз ўзига келгандек бўлди.\n— Ойижон, — деди у биров эшитиб қолишидан қўрққандай мулойим овозда, — энг аввал соғлиғингизни тиклайлик, қолгани бир гап бўлар.\n— Бунча пулни қаердан топамиз, болам?\n— Махсум амакимнинг олдиларига бориб кўрсамми дейман, — Абай онасининг қўлидан бўшаниб, кўзига умидвор тикилди. — Сизнингча, қандай бўларкин?\n— Мен ҳам худди шуни ўйлаб турувдим, болам. Лекин... — Робихон тўхтаб қолди.\n— Қарзни қандай узамиз деяпсиз, шекилли?\n— Ҳа, бўлмаса-чи, ахир “олмоқнинг бермоғи, емоқнинг қусмоғи” деган гап ҳам бор-да, болам.\n— Бизга фақат сизнинг соғлиғингиз керак, ойижоним. Сиз тузалиб оёққа туринг, менга шундан ортиқ ҳеч нарса керак эмас, — Абай ўрнидан турди, — укам икковимиз ишлаб узамиз қарзни, — шундай деб эшик томонга юрди.\n— Қаерга кетаяпсан, болам? — Робихон яна нимадир демоқчи бўлгандек қўлини зўрға кўтариб мадорсиз қимирлатди. Эшик олдига борган Абай энди ортига қарамоқчи бўлганда, тўсатдан эшик очилиб, башанг кийинган Махсум кириб келди.\n— Ассалому алайкум, — кутилмаган учрашувдан икки-уч сония тараддудланиб, Абай Махсумга салом берди.\n— Ваалайкум ассалом, ўғлим, — Махсум қўлидаги нарсаларни Абайга тутқазди. Сўнгра Робихоннинг ёнига келиб, ўриндиққа чўкди.\n— Абдулазиз биродарим ҳақида эшитиб чуқур қайғуга ботдим. Аллоҳ жойини жаннатда қилғай, — у кўзига келган ёшни дастрўмоли билан артиб, мақсадга кўчди. — Биродаримни сўнгги бор касалхонадалиги вақтида йўқлаб, шу куниёқ чет элга чиқиб кетувдим, мана, бугун келишим, кийимларимни алмаштириб уйингларга борсам, аҳволни қўшнинглардан эшитдим. Нимаям қилардик, Робихон. Икки боланинг бахтига, ишқилиб, яхши бўлиб кетинг-да.\n— Раҳмат! — Робихон унсиз йиғлади.\n— Кўнглингизни бузманг, — Махсум кастюмининг тугмасини ечиб юбориб, бўйинбоғини бироз бўшатиб қўйди, — одам деган умид билан яшаши керак, шундай эмасми, Робихон?!.\nАбай мақсадини билдириш учун шошилиб сўз қотди:\n— Сиз пулнинг ғамини қилмай, хотиржам даволанинг, ойижон.\n— Нима гап? Мен тушунолмадим, — деди Махсум ҳайронлигини яширолмай, — пулинглар тугадими?\n— Шундай, дадамларнинг ўзларигагина 350 минг юван кетди, — Абай сўз орасида бироз тин олди, — энди ойижонимга 200 минг юван кетаркан, шу пулни...\n— Шу ҳам гап бўптими? — Махсум кўзини Абайдан Робихонга қаратди, — менинг пулим сизларнинг пулинглар деган гап-ку, сизларга ишлатмаган пулни мен нима қиламан-а? Абай-ку, ҳали ғўр, ақли етмайди, сиз нега бундай қиласиз, Робихон?\n— Сизни яна овора қилгимиз келмади-да, Махсумжон.\n— Овора-повораси йўқ. Вақтида сизларнинг менга кўрсатган яхшилигингиз учун мен бир умр қарздорман, Робихон, — Махсум сўзининг охирига урғу бериб айтди, ортидан Абайга қараб давом қилди, — бу, бундан йигирма беш йил илгариги иш эди, ўғлим, мен “Номаълум бозорчи” деган тамға билан сизларнинг қишлоққа сургун қилингандим. Бир куни бир тўда одамлар ҳеч нарсадан-ҳеч нарса йўқ, мени тутиб олиб уриб, чалажон ҳолатда дарё бўйига ташлаб кетишганди. Ўша вақтларда ажалим етмаган экан, қамиш ўраётган даданг мени кўриб қолиб, уйида роса икки ой асраб ётди. Ўшанда мана шу бояқиш онанг сизларнинг ризқингизни менга бериб яхши боққан эдилар. Кейин мени калтаклаган аблаҳлар гумонсираб дадангни қаттиқ қийнашди, даданг ҳеч нарса демади. Унинг буйраги билан жигари ана шу чоғда мени сақлаб қолиш эвазига оғир захмланган экан. Қани, ўзинг айтгин-чи, болам, даданг билан онанг шу вақтларда мени қутқариб қолмаганларида, ҳозиргидек катта бир гуруҳнинг етакчиси бўлолармидим? — Махсум жилдираб оқаётган кўз ёшларини артиб сўзини давом эттирди, — мен дадангдан, бутун оиланглардан бир умр қарздорман. Қанча пул кетса кетсин, аммо мен онангнинг касали буткул соғаймагунча ҳар қандай чиқимдан қочмайман. Сизларни ҳеч нарсага зориқтирмайман.\n— Кўп раҳмат, Махсум амаки, — Абай эгилиб таъзим қилди, — Ундай бўлса даволинишга кетадиган пуллар қарз ҳисобида бўлсин.\n— Бу нима деганинг болам?\n— Дадам раҳматлик доим “бировнинг ҳаққи оғудир” дердилар, — Абай тушинтирди, — ажир қилмай пулингизни харажатласак, отамизнинг арвоҳи бундан ранжийдур. Бусиз ҳам дадамнинг ерни сотмаймиз деганларига қулоқ солмай, сотиб мана шу ҳолга тушиб қолдик.\n— Ўша вақтда мен ҳам аралашмаган эканман, — Махсум қўшиб қўйди, — бироқ онанг икковинглар қаттиқ туриб олдинглар...\n— У ер учун фақат мен ўзим айбдорман, — деди Абай.\nМахсумнинг ҳомийлиги билан Робихоннинг юраги операция қилиниб, бир ойга етмай шифохонадан ҳам чиқди. Бунга 240 минг ювандан ортиқ пул кетди. Махсум машинаси билан Робихонни туман бозоридаги уйига етказиб қўйди. Абай бир ой давомида ширкатнинг ишлари билан танишиб чиқди. У онаси билан уйда бир кун бирга бўлиб, эртасигаёқ шаҳарга қайтиб келди. Махсум Абайга ширкат жойлашган бинонинг 2-қаватидан икки хонали ишхона ажратиб берди. Абай бу хоналарнинг ичкарисидагини ётоқ, ташқарисини эса бўлим қилиб олганди. Унинг зиммасига юкланган доимий вазифаси бўлмаса-да, бўлимда ширкатга дахлдор ҳужжатларни ёки газета-журналларни кўриб ўтирарди, оралаб алоқадор ўринларга турли йўлланмаларни етказиб берарди. Емак-ичмак ҳам ширкат меҳмонхонасининг ошхонасида эди. Ошхона хўжайини Махсумнинг жойлаштириши бўйича Абайдан бир тийин ҳам ҳақ олмасди. Кўп ўтмай Абай кўзга кўриниб қолди, у йиғинларга чақириладиган бўлди, унга ўзларини яқин тутадиганлар кўпая бошлади. Бошида ширкатдан нарига бормайдиган Абай мана энди чинакам яп-янги енгил машина ҳайдайдиган йигитлар, шўх-шодон қизлар билан қаерларга борадиган бўлмади дейсиз. Қатор зиёфатлар охирлашиб, навбат Абайга келди. Унинг бошқалар каби уч ёки тўрт юлдузли меҳмонхоналарнинг ресторанига меҳмон чақиришга қурби етадиган бўлиб қолди. Махсум унинг қўлига юз ювандан ортиқ пул тутқазмаганди. Пул сўрашга эса оғзи бормасди. Айтмаса ҳам унинг ҳеч нарсаси кам эмас эди. Ҳатто камёб атир совунларгача ҳаммасини ширкатнинг чиптаси билан ололарди. Абай ўн тийин топмай ҳанузгача Махсумнинг пулини сарфларди. Унинг бу ишлардан юзи кўйиб бир марта: “Махсум амаки, мени пул топадиган ишларга қўйсангиз яхши бўларди, чунки бекор еб ётишга номус қилаяпман”, деганда, Махсум: “ҳозир вақти эмас, ҳарҳолда ёмон ишлардан ўзингни тортиб тур”, деб жавоб берган эди. Абай ёмон ишни бадхаржлик деб биларди. Шу боис чиптани бўлар-бўлмасга ишлатмасди. Дўстлари билан бўлган гапни эса ширкатнинг келгусидаги ишлари учун пойдевор деб тушунарди. Нима бўлса-да, гап бериш навбати Абайга келганди. У бошида бу хусусда Махсумнинг фикрини олишни ўйлаганди. Аксига олгандек, Махсум ширкат хизмати билан “ичкарига” (Хитойга) кетганди. Нима қилиш керак? Келишини кутсинми? Вақт зиқ, кечиктириб бўлмайди. Ниҳоят, Абай дўстларини ширкат меҳмонхонасининг ошхонасида кутишга қарор қилди. Гарчи бу ошхона юлдузли ресторанга ўхшамаса-да, аммо унинг безак ва жиҳозлари ўша ресторанлардан асло қолишмасди. Абайнинг дўстлари мамнун бўлиб қайтишди. Шу куни унинг чиптасига 3200 юван чиқим қайд этиб қўйилди. Орадан уч кун ўтгандан кейин Махсум ширкатда пайдо бўлди. Абай уни йўқлаб қабулхонага кирди.\n— Ассалому алайкум, амаки, яхши бориб келдингизми? Ҳол-аҳвол сўрай деб ҳузурингизга келувдим.\n— Ваалайкум ассалом. Жуда яхши қилибсан, кел жигарим.\nОраста безатилган улкан қабулхона. Абай бу ерга хизматга келгандан буён бир марта ҳам кириб кўрмаганди. Махсум қўл олишиб кўришди:\n— Қани, ўтир. — Абай у кўрсатган креслога чўкаркан, хонага ийманибгина кўз югуртира бошлади, Махсум ҳам унинг рўпарасида ўтириб сўзида давом этди:\n— Ҳа, онангнинг соғлиғи қандай?\n— Жуда яхшилар, — Абай жавоб бераётиб аллақандай бир ишни хато қилгандек бирдан тўхтаб қолди, сўнг саросимали оҳангда давом қилди. — Ҳа, айтмоқчи, ўзингиз қандай, олис ерларда қийналмадингизми? Азбаройи ҳовлиққанимдан сиз билан дурустроқ ҳам сўрашолмадим. Афв этасиз...\n— Ҳечқиси йўқ, ўғлим... — Махсум гапга оғиз очганида кимдир эшикни тақиллатмай, бетакаллуф қабулхонага кириб келди, бундан бошлиқнинг ғазаби қайнаб, нотаниш одамга ўшқириб берди: — Эшикни тақиллатмай кирасан, бу ер сенга карвон бозорми?!\n— Узр, хўжайин, хафа бўлманг, м-мен ... шаҳар ҳокимиятининг...\n— Қаернинг одами бўлишинг билан ишим йўқ, — бошлиқ янада ўшқирди. — Олдимда одам борлигини билмадингми? Қани, ҳозироқ кўзимдан йўқол!\n“Ў Аллоҳ! — Абайнинг кўз олдида рўй берган бу ҳолдан ҳанг-манг бўлиб қолди”. Мен уни қўйдай юввош одам десам, ўзига етганча жаҳл экан-а...” — дедим ичимда.\n— Хўш, болам, — деди бошлиқ нотаниш одам чиқиб кетгандан кейин Абайга кулиб қараб, — онангни йўқлаб турдингми?..\n— Сиз кетгандан буён боролмадим.\n— Мана шу ишни чакки қилибсан, — деди бошлиқ ўкингандай бошини чайқаб, — онанг ҳали буткул тузалиб кетганича йўқ. Сен ташқарига чиққанда муштипар-мушфиқ онангни унутиб давру даврондасан, онанг эса ҳатто ўзининг бемор эканлигини ҳам унутиб сенларнинг ғамингларни қилади, дийдорларингни кўргиси, оналик бағрига босгиси келади. Оналарнинг қайноқ меҳри, муҳаббати шунчалар кучлики, буни ҳеч қандай сўз билан таърифлаб бўлмайди! Қисқаси, агар мени отангдай кўриб, айтганларимни қулоққа оладиган бўлсанг, зинҳор-базинҳор ундай қилма. Онанг дуосини олишга интил, уни тез-тез йўқлаб тур. Сенга бу гапларни мен айтмасам, ким айтади, болам?!.\n— Бўлди, амакижон, энди бошқа бундай бўлмайди.\n— Яқиндан буён нима ишларни қилаяпсан?\n— Бекорчилик, тайёрга баковул дегандай гап...\n— Ана кўрдингми, ваҳолонки, қиламан десанг иш ғиж-ғиж. Хитой тили билан инглизчани ўрганаяпсанми?\n— Ўрганаяпман, — Абай нечундир борган сайин безовталаниб, енгил титрашга бошлади. У Махсумнинг олдида илк марта ўзининг қўрқаётганлигини ҳис қиларди.\n— Яхши, — Махсум сигаретадан бирини олиб, туташтириб чека бошлади, — ҳозир ҳам ўша дўстларинг билан борди-келди қилаяпсанми?\n— Яхши! Ҳозир дўстларинг қанчага етди?\n— Ҳа... на... шу... эскилари...\n— Гапинглар давом этаяптими?\n— Шу... шундай, — Абай қўрққанидан бошини кўтаролмай қолди, — сиз.... келмай... шу... нинг билан....\n— Жуда соз, — Махсум унинг гапини бўлди. — Бас, айтмай қўя қол. Ҳаммасини эшитдим. Хўш, эндиги гапни қайси ресторанда ўтказмоқчи бўлдинглар?\nАбай қўрққанидан тобора бужмайиб борарди. У бармоқларини чалиштириб ўтирган ҳолда ер остидан Махсумга разм солди. Махсумнинг авзойида эса ҳеч қандай ўзгариш йўқ эди. У яна, ўша-ўша аввалгидай рўйхуш Махсум эди. Бироқ нечундир Абай гўё азроилнинг олдида тургандек титрай бошлади.\n— “Марс” ресторанида, — Абай шу сўзни зўрға айтолди.\n— Ҳо! Ҳо! Ҳо! — Махсум кинояли кулди, — яхши, ер шаридан Марсга кўчган бўлсанглар, эрта-индин бир-йўла қуёшга чиқиб ўйнайдиганга ўхшайсизлар, шекилли? — У тамакисини қаттиқ тортди.\n— Қулоқ сол, мен сенга айтай, болам, сени ширкатга томоша қилдиргани эмас, кўрпага қараб оёқ узатармикин, меҳнат қилиб онасини боқармикин, деб олиб келганман, агар мана шундай юраверсанг, бирйўла гул эмас, кул бўласан, тушундингми, “ўтирган бўйра, юрган дарё” дегандек, сенга яна такрор айтаман — кул бўласан. “Қимирлаган қир ошар”, деб бежиз айтилмаган, бу гапнинг ҳам мағзини чақмоқ керак. — У ўрнидан туриб телефон гўшагини қўлига олди. — Онангга телефонни мен қиламанми ёки ўзингми?\nАбай уйида телефон борлигини худди ҳозиргина эшитаётгандек бўзрайиб туриб қолди. Робихон касалхонадан чиққандан кейин, боғланиб туришга қулай бўлсин учун, Махсум уларнинг уйига телефон ўрнатиб берганди. Бошида Абай бир кунда неча марта онаси билан қўнғироқлашиб турди, кейинроқ бир неча кунда, ўшанда ҳам эсига келганда бир мартага тушиб қолди. Яқин ўрталардан буён эса, ақалли ҳафтада бир марта ҳам қўнғироқ қилмайдиган бўлди. Буни нима деса бўлади?! Абай эндигина ўзининг борган сари ўтирган ерига ботиб кетаётганлигини, ҳис қила бошлаганди.\n— Бўлди, Махсум амаки, — деди Абай ўрнидан туриб, Махсумнинг олдига келди, — онамга қўнғироқни мен қиламан, рост, хатога йўл қўйдим, олдингизда уят ва қаттиқ хижолатдан бошимни кўтаролмай қолдим. Кўр ҳассасини бир марта йўқотади, сизга ваъда бериб айтаман, мен энди ҳаргиз бундай қилмайман.\n— Энди бўлмайди! Сенга ишониб мен хато қилган эканман, одам бўлар, ақлини йиғиб олар, деб ўйлабман!.. — Махсумнинг овози кескин чиқди, — мен сени бундан илгари ҳам икки марта огоҳлантиргандим, бироқ ўзгармадинг. Қайтанга борган сари тубанлашиб кетаяпсан. Ҳатто сенга ишонган кишини ҳам ўзинг билан тубликка тортиб кетмоқчи бўлаяпсан! Сенки шундай бўлгач, ортингдаги укангнинг аҳволи қандай кечади? Уни ҳам сендан ибрат олмайди, деб ким кафолат бера олади, ким?..\n— Бу сафаргиси сўнггиси бўлсин, Махсум амакижон, — деди Абай ва ўзини тутолмасдан йиғлаб юборди. — Ишонмасангиз онт ичаман, чизган чизиғингиздан чиқмайман, айтган сўзларингизни беками-кўст бажараман.\n— Бўлди, қасам ичма, болам.\nМахсум телефон гўшагини қўйгандан кейин, бир муддат ўйга толди, сўнг сирли оҳангда деди:\n— Майли, бу гал ҳам энг охирги марта бир фурсат берай, мабода тарки одат — амри маҳол дегандай, ваъдангга амал қилмасанг, мен ҳайдамасимдан ўзинг кетганинг маъқул. Онангга харжлаган пуллар менинг сизларга қилган ёрдамим бўлиб қолсин, маъқулми? — деди Махсум кескин қилиб.\n— Сизни ҳаргиз умидсизлантирмайман деб ваъда бераман, Махсум амаки.\n— Жуда яхши, — дер экан, Махсум Абайнинг қўлига икки минг юванни тутқазиб мақсадга кўчди.\n— Ҳозирнинг ўзида уйингга бориб, эртага қайтиб келгин. Бу пулни ҳозирча харажат учун бер. Индинга самолёт билан Гуонжуга учасан, у ерга боргандан кейин, олдингга бир одам чиқади. Ўтоқ, емак-ичмакларингни ўша одам ўзи ўринлаштиради. Унинг чизган чизиғидан чиқмайсан, ўтир деса ўтирасан, тур деса турасан. — Шундай дея, Махсум бироз жим қолди. Сўнг яна аста, вазмин ҳолда сўзида давом этди. — Яна қайдам, бу ердагидек у ерда ҳам бетайин юриб, ўзингга ҳам, онангга ҳам, қолаверса, ширкатга ҳам иш ортирмасмикинсан дейман?\n— Сизни тушуниб турибман, “оғзи куйган одам қатиқни пуфлаб ичар”, демоқчисиз-да. Бундай бўлмайди, амакижон. Айтаяпман-ку, хўп десангиз, қасам ичай.\n— Ҳожати йўқ, майли, ўша кун келаверсин-чи, у ёғи бир гап бўлар.\nАбайнинг Гуонгжуда турганига ҳам бир ҳафтадан ошди. Унинг тушган ери обод бир жойдаги беш юлдузли меҳмонхона эди. Қиладиган иши қурилиш ускуналари заводига бориб, кунда икки марта буюртмаларни суриштириб туриш эди, қолган вақтларда ётоқхонада телевизор кўриб ўтирарди. Ора-сира, бошқаларнинг ҳамроҳлигида манзарали жойларни сайр қиларди. Кўнгилли дам олиш ишларини Жасур исмли бир йигит бажарарди. Бир марта Абай уйда ётавериб зерикиб кетганидан кўчага чиқиб, айланмоқчи бўлди. Аммо бу иш ҳам амалга ошмади, чунки у кўчага чиқиши биланоқ Абай илгари мутлоқо кўрмаган нотаниш кимса уни яна зум ўтмай ётоқхонага киритиб қўйди. Абай ётоққа кириши билан бошлиқ Махсумдан қўнғироқ бўлиб, уни обдон терга ботирди. Ана шундан бошлаб Абай Жасурнинг изидан чиқмасди. У энди ҳар доим заводдаги буюртма ишларининг боришидан хабар олгач, ўзга ҳеч нарсага қарамай, тўғри ётоғига қайтиб, диванга чўзиларди. Абай шундай кунларнинг бирида туш кўрди. Тушида оқ булутга миниб, оқ пахта териб юрганмиш. Ойдин кеча осмонида эса юлдузлар жимир-жимир қилишар, курраи заминга ғамзали нигоҳ ташларди. Замин ҳам оқ пахталарга бурканган эмиш. Ҳамма ерга оқ кўмирлар ёғилганмиш. Абай уйғониб кўрган ғалати тушидан ҳайратланди, унинг таъбирини ечолмай, ўрнидан туриб уйига қўнғироқ қилди. Гўшакни Робихон олди. Абай онасининг овозини эшитиб, хурсандлигидан юраги одатдагидан қаттиқроқ ура бошлади. Онасининг соғ-саломатлигини эшитгандан кейин, ҳозиргина кўрган тушини айтиб, таъбирини сўради:\n— Ойижон, кўрган тушим яхшиликдан башоратми ёки, а... нима? — Абай гўшакни чап қўлига олди, — оқлик — у порлоқ истиқболнинг башоратими? Ўҳ-ҳу-ў, зўр туш экану?.. Хайр ойижон, ўзингизга яхши қаранг, хотиржам бўлинг, яхши ишлаб, Махсум амакимдан олган қарзларни тўлиқ узаман, кўришгунча соғ-саломат бўлинг. — Абай шодлигидан ўзини қаерга қўйишини билмасди. Шу пайт телефон жиринглади, Абай яна гўшакни олди.\n— Ҳа, менман, ҳозирнинг ўзидаёқ боришим керакми? Маъқул. — Абай гўшакни қўйиб, ташқарига чиқди. Таксига ўтириб, белгиланган жойда тушиб қолди. Орадан кўп ўтмай қирқ ёшлар чамасидаги бир одам келиб у билан кўришди. Сумкасидан бир дона самолёт чиптасини олиб, Абайга берди.\n— Яна уч соату қир беш дақиқадан кейин учади, — деди у вақтни эслатиб. — Жасур боя сиз билан қўнғироқлашгандан кейин муҳим бир иш билан Жиёнг-нанга кетди. Сизни кузатиб қўйишни менга топширди. — У соатига қараб мақсадга кўчди. — Заводдаги буюртма, яъни қурилиш ашёлари бугун поездда йўлга чиқади. Сизнинг бу сафарги вазифангиз тугади. Самолёт учишига ҳали анча бор. Юринг, дўконларни айланиб, уйга у-бу совға олволинг.\n— Иложи йўқ. Ортиқча пул олмаганим ҳозир панд бераяпти, — деди Абай эркин ҳолда гўё ўзига-ўзи гапираётгандек эшитилар-эшитилмас овозда.\n— Сиқилманг, жаноб, арзимаган нарсага, — деди бояги одам кулиб, — Жасур бунинг ҳам иложини қилиб, буларни адо этишни менга топширган. Совға-саломларга ажратилган пулларингизга нарсаларни ўзим олиб бераман, қани, кетдик!\nАбай турган ерида михланиб қолгандек қимирлаёлмай қолди. Уйга ҳам олис элдан “мозор босди” дегандай қуруқ қўл билан қайтишга хижолат чекарди. Бироқ совғаларни мутлақо бегона бир одам олиб бермоқчи бўлаётгани унга яна-да оғир ботар, виждони азобланарди. У соддагина қилиб:\n— Раҳмат, ака, — деди. Бояги одам Абайнинг хижолат бўлаётганлигини сезиб, иш бошқарувчининг телефон номерини босди.\n— Абайга ўзингиз бир нима демасангиз, менинг айтганимга унамаяпти, — деди сўзини тугатиб гўшакни Абайнинг қўлига тутқазаркан.\nГўшакдан Жасурнинг овози янгради:\n— Қўлингизга нақд пул берилмаганлигининг боиси посбоннинг бўйруғидир. Қолаверса, ҳаётингизда Гуонгжуга биринчи марта келиб, энди юртингизга қуруқ қўл билан қайтсангиз хунук бўлади. Шунинг учун берган нарсаларни иккиланмай олаверинг...\n— Абай Жасурнинг сўзидан таъсирланди. У Жасурга миннатдорчилик билдирмоқчи бўлиб турганда телефон узилиб қолди. Абай афсусланиб уяли телефонни бояги одамга қайтариб берди. У одам Абайни беш қаватли бир магазинга бошлаб кириб, бир жомадон совға-салом олиб берди. Иккови магазин олдида тўхтатиб қўйилган машинага жомадонни солиб, тайёрагоҳга борди. Абай машинадан ўзининг жомадонини олгандан кейин, бояги одам яна бир жомадонни кўтариб тушди. У одам Абайга:\n— Укам, манави менинг уйимга тегишли жомадон, — деди ва тушунтириб чўнтагидан манзил билан уяли телефонни чиқариб бераркан, қўшиб қўйди. Бу манзил, телефон номери, қўнғироқ қилсангиз олдингизга бир йигит келади, жомадон билан уяли телефонни бериб қўйишингизни сўрайман. Сизни овора қилиб қўядиган бўлдим, узр.\n— Ҳеч қандай оворагарчилиги йўқ, ака, — деб Абай кулиб қўйди. Улар тайёрагоҳга келиб расмиятчиликни бажариб бўлгандан кейин, жомадонларни текширувдан ўтказиб, бошқа бир жойга топширишди.\nАбай эртаси куни пешиндан олдинроқ уйига кириб келди. Она-бола хурсанд, чой устида энди суҳбат бошланганда дарвоза тақиллади. Абай чопиб ташқарига чиқди. Дарвоза олдида ўзи қатори бир йигит турарди.\n— Абай деган сиз бўласизми? — йигит бироз гумонсираб сўради.\n— Боя сиз қўнғироқ қилган одам мен бўламан. — Йигит ўзини таништирди, — акам ҳам қўнғироқ қилган эдилар. Омонатни олиб кетгани келувдим.\nАбай шунча қистаса ҳам йигит уйга киришга унамади. Абай ноилож уйдан жомадонни олиб чиқаркан, чўнтагидан уяли телефонни ҳам чиқариб берди. Йигит телефонни синчиклаб қарагандан кейин:\n— Зўримикин десам, одмироғи экан-ку, — деди ва олдида турган жомадонни оёғи билан туртиб, қўшиб қўйди, — назаримда бунинг ичидагилари ҳам бундан дурустроқ бўлмаса керак.\n— Ким экан, болам? — Робихон Абайнинг юзига ташвишли қаради. — Хурсанд чиқиб, хафа бўлиб кирдингми?\n— Мени Гуангжудан йўлга кузатиб қўйган одамнинг укаси экан, — тушунтирди Абай. — Акаси юборган омонатни берсам, хурсанд бўлиш ўрнига, “буроқ мол экан” деб ғудраниб кетди.\n— Дунё дегани шундай, болам. — Робихон кулди. — Бойлар бериб ёмон бўлса, камбағаллар бермай ёмон бўлади. Ўмонласа акасини ёмонлабди, сенда нима айб.\n— Акаси яхши одам, — тушунтирди Абай. — Мен келтирган совғаларнинг ҳаммасини ўша одам олиб берган.\nОна-бола иккови чой ичиб, узоқ суҳбатлашди. Робихон кечки таомни хонтахтага келтириб қўйдиямки, кенжа ўғлидан дарак бўлмади.\n— Укангга нима бўлди, болам, ҳанузгача дараги йўқ? — Робихон паловни иштаҳа билан ошалаётган Абайга қараб сўз қотди.\n— Дўстлари билан ўйнаб қолгандир-да, йўл ҳам узоқ. Хавотирланманг, келиб қолар.\nОна-бола иккови шу тариқа гаплашиб овқатланишаркан, ҳовлидан кимнингдир овози эшитилди:\n— Ойижон! Чиқиб бир қаранг, уйимизга ким келди? Бу кенжа ўғлининг овози эди.\nРобихон билан Абай нари-бери қўлларини сочиққа артиб ҳовлига чиқишди. Келганлар Асад билан Махсум эди. Абай югуриб бориб Махсум билан қўл олиб кўришди. Робихон “ассалому алайкум” деб, Асад билан Махсумни ичкарига таклиф қилди.\n— Хўш, Абай, яхши бориб келдингми? — Махсум овқатланиб бўлгандан кейин, мақсадга кўчди, — эшитишимга қараганда, топширилган ишларни анча яхши бажарибсан, зерикиб қолмадингми?\n— Йўқ, албатта йўқ, — деркан, жомадондан бир галстук билан бир газли чақмоқни олди. — Ранжимайсиз-да, Махсум амаки, арзимас бўлса-да, шуларни сизга олиб келувдим...\n— Ўҳ-ҳў! — Махсум совғаларни кўриб хурсанд бўлди. — Ҳақиқатдан ҳам яхши нарсаларни олиб келибсан, болам, кўзинг мол таниракан-а...\nМахсум раҳмат айтгандан кейин ўзининг келишига сабаб бўлган муддаога ўтди. — Онангнинг саломатлигига ҳам кўз тегмасин, яхши бўлиб қолди, энди яна бир курс манови дориларни ичса, у — шундай деяётиб сумкасидан уч хил дорини чиқариб хонтахта устига қўйди, — буткул кўрмагандай бўлиб кетадилар. Бу сафарги савдодан яхши фойда олдик, сенга 36 минг юван ажратиб қўйдим. Агар оламан десанг эртага ширкатга борганда олишинг мумкин.\n— Қатъиян йўқ. Бир тийин ҳам олмайман, — деб жавоб берди Абай. — У пулларни онамни даволатган пулнинг ҳисобига олиб қўйишингизни илтимос қиламан, амакижон.\n— Майли, сенинг айтганингча бўлақолсин. — Махсум бамайлихотир ёзилиб ўтирди. Сенга айтадиган яна бир гап, ичкаридан олиб келган ўша қурилиш материалларини индинга поездда чет элга чиқарамиз. Сен эртага эрта билан йўлга чиқасан, у ерда сенинг барча ишингни жойлаштирадиган одам бор, исми Фозил. Робихоннинг олдида айтиб қўяй, ўзингга пухта бўл. Билишга тегишли бўлмаган ишларни сўрама, беҳудалик қилиб ёмон ишга аралашиб қолсанг, мени юзимни ерга қаратиб, обрўйимни бир тийин қиласан. Онангни доғда қўясан. Ўзинг ўтда куясан. Инсоннинг ҳаётда кетини ўйламай қилиб қўйган хатоси, билиб қўй ва асло унутмагинки, унга бир умр азоб беради.\n— Махсум амакинг тўғри айтади, болам, — деди Робихон оналик меҳри билан Абайнинг бошини силаб. — Бизга қилаётган яхшилиги учун қуллуқ қил, ёмонга ёндошма.\n— Хотиржам бўлинглар, — Абай Махсумга қараб қўшиб қўйди, — чет элга чиқадиган паспортим бўлмаса...\n— Унисидан хотиржам бўл. — Махсум ўрнидан турди. — Сен ширкатга ишга кирганда топширган сурат, тўлдирган шахсий варақа кабилар ана шундай ишларга ишлатилади, хайр. — У Абайга қўлини узатди, — чет элдаги ишларинг муваффиқиятли кечсин...\nМахсум улар билан хайрлашиб, кетди.\nРобихон, Абай меҳмонни кузатиб, уйга қайтиб киргандан кейин, хурсанд-лигидан ўғлини эркалаб, ўпиб қўйди. Икки ҳафтанинг ичидагина 36 минг юван топибсан, мана, кўрган тушинг ўнгидан келди, болам. Оқ пахта бойликнинг башорати, дегандим, айтгандай чиқди. Аллоҳ буюрса эртанг янада нурли, обод бўлади, иншооллоҳ.\nАбай Робихоннинг сўзларидан ширин хаёлларга чўмди. У кўрган тушининг яхшиликдан башорат эканлигига энди шубҳа қилмасди. “Оқ булут, мана, ҳозиргина чиқиб кетди. У ҳақиқатдан посбон бўлиб, Абайнинг бошини силаётганди — устига миндириб, жаҳонни сайр қилдираётганди. У Абайни оқ пахта бор ерга бошлаб бориб, салкам қирқ минг юванга эга қилди, яна бир ерга бошлаб бормоқчи ҳали. Абай мийиғида кулди.\n— Айтганингиз келсин, онажон, — деди Абай уйқудан янги уйғонган одамдек, кўзини уқалаб.\nАбай топшириқ бўйича айтилган давлатга борди. Уни миқтидан келган, қирқ ёшлар чамасидаги Фозил исмли пакана киши кутиб олди. Абай ювиниб бўлиб, меҳмонхона ресторанида овқатланди.\n— Сенинг эндиги вазифанг, — деб тушунтира бошлади Фозил бурнининг учини қашиб туриб, — савдо шартномасига келадиган одамларни кутиб олишдир.\n— Биз нима билан савдо қиламиз? — деб сўради Абай ажабланиб.\n— Посбон сенга айтмаганмиди?\n— Ҳа... бўлди, — Фозил Абайнинг гапини бўлди. — Ўша қурилиш материаллари савдоси. Савдони эртага эрталаб қиламиз, сен ширкатнинг ҳақиқий вакили сифатида ўтирасан.\n— Лекин, мен мол савдоси таркибидагиларнинг бирортасини билмайман-ку?\n— Шошилма, — Фозил олдидаги чойдан бир ҳўплаб, сўзида давом этди, — мен сенга ҳаммасини кейин тушунтираман...\nАбай ақлини танигандан буён биринчи бор бошқаларнинг қулоғи бўлиб қандай англаш, қўл-оёғи бўлиб қандай ҳаракат қилиш тўғрисида кўп дарс олди. Унга энг оғир келган нарса ўргатилган гап-сўздан бошқа ортиқча бир оғиз ҳам сўз қўшишга рухсат қилинмаслиги бўлган эди. Қайғу-ҳасрат, ғазаб-нафратни бошқаларнинг луқмаси билан ифодалайдиган бўлса унинг тўтиқушдан фарқи қолармиди.\n— Ундай савдони ўзларинг қилсангизлар бўлмайдими? — деди Абай Фозилнинг маърузасини тинглагандан кейин, хўрсиниб.\n— Бу ширкатнинг тартиб-қоидаси. — Уни бузишга ва ёки ижозатсиз четлаб ўтишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ!\n— Ўргатганларингизни унутиб қўйиб, ишни бузиб қўймасайдим дейман-да...\n— У ёғидан кўнглинг тўқ бўлсин. — Фозил кулди. — Қисқасини улайман, узунини кесаман.\n— Шундай бўлганда ҳам сиз савдолашганингиз яхши эмасми?\n— Бу савдо руҳияти, укам, — деди Фозил кескин ва ўрнидан турди. — Пулни топшириш усули деганда, эсингда бўлсин, банк орқали эмас, нақд пул билан амалга оширилади. Нақд пулни топшириш шакли дейилганда “Оқ олтин” бўлади, дейсан. Бу икки ишда маҳкам турасан, уқдингми?..\nАбай эшитганларининг ҳаммасини бир кеча уйқусиз дегудек ёдлаб чиқди. Эрта саҳар ўрнидан турди, ювинди, кийинди. Нонуштани эса ётоқхонада қилди. Фозил айтгандек, меҳмонхонанинг еттинчи қаватидаги кичик йиғин залига кириб, унинг белгилаб берган жойига бориб ўтирди. Зал ичида бир йигит билан қиз ўтирарди.\n— Таништириб қўяй, — деди Фозил Абайга ҳалиги икковини кўрсатиб, — анави қиз ширкатимизнинг ушбу давлатдаги алоқа ишлари ходими, манови йигит эса, савдо бўлимимизнинг мудири, ҳа... бу йигит эса, — ширкатимизнинг шу сафарги савдо битимимизга юборилган тўла ҳуқуқли вакили, — деди ва сўз орасида соатига қараб қўйди. — Мижозларимизнинг келадиган вақти ҳам бўлди. Юрагимизни босиб, оғир бўлайлик. Мижозларимиз кирганда қўл олишиб кўришишнинг ҳожати йўқ. Ўрнимиздан туриб, ҳурматимизни билдириб қўйсак, кифоя.\nУлар ўзаро гаплашаётганда, беш кишидан иборат савдо гуруҳи йиғин залига кириб келди. Мезбонлар уларни ўринларидан туриб кутиб олишди. Меҳмонлар ҳам уларга жавобан бош ирғашиб, бўш ўриндиқларга жойлашдилар. Мезбон қиз чанқовбосди ичимликлар келтирди.\nМажлис қизғин давом этарди. Фозил таржимонлик салоҳияти билан ўртага чиқди. Абай орада маълум безак ашёнинг баҳосига келганда, ширкат белгилаган беш юлдузли баҳони қўйди. Фозил таржимонлик жараёнида бир доллар қўшиб, олти доллар нарх қўйди. Келганлар бу нархни дарҳол қабул қилдилар. Аммо вазиятни қулай ва ўзлари фойдасига юришаётганига кўзи етган Фозил энди уларнинг шаштини қайтармаслик учун Абайга: “Сен ҳозир жўрттага мени қаттиқ койи, нархни саккиз долларга кўтар, аммо сўзларинг табиий чиқсин”, деб шипшиди, ўзини гўё Абайга мижозларнинг сўзини таржима қилгандай кўрсатиб. Муҳитга эндигина мослашаётган Абай Фозилнинг қистирма сўзлари тагига етди. “Таржима”ни якунлаши билан Абай салмоқли қилиб:\n— Нима дедингиз, мен ҳозир саккиз доллар нарх қўйсам, сиз олти долларнинг гапини қилаяпсиз-ку, — деди.\nФозил пешонасига бир уриб, мижозларга Абайнинг сўзини таржима қилди. Мижозлар бош вакилининг ранги ўнгган ҳолда бир қанча оғир гап қилди. Фозил унинг гапини ўгирди:\n— Олти долларлик нархни сизлар қўйгансизлар, деяпти, сиз дарҳол столни муштлаб, мени таржимончиликдан четлатаман денг, — деди. Абай ҳам Фозилга қараб қовоғини ғазабли уйди.\n— Бу нима деган гап? — У столга зарб билан уриб ўрнидан турди. — Сен қандай таржимонсан ўзи, менинг сўзимни хато таржима қилиб, ширкатимизнинг обрўсини тўкмоқчимисан? Ҳозироқ кўзимдан йўқол! — Шундай деб, Абай кўрсаткич бармоғини бигиз қилиб эшик томонни кўрсатди, сўнг мижоз томондагиларга қараб қўшиб қўйди. — Бу ишнинг сизларга алоқаси йўқ. Манави галварс таржимон ишни бузди. — Фозил ўзини ҳам ранжиган, ҳам хижолатли кўрсатиб, Абайнинг сўзини сўзма-сўз ўгирди. Мижозлар бундан ҳайрон бўлиб, бир-бирларига қарашди. Ораларидан бири эшик томонга келаётган Фозилнинг йўлини тўсиб, бир нималар деди. Фозил ерга қараб туриб, Абайга:\n— Сени аччиғи тез одам экан, ҳарна бўлганда ҳам таржимонни ҳайдаб солиш дуруст эмас, баҳони қайта келишсак бўлади-ку, дейди. Иш пишаяпти, энди ўша гапингда туравер, — деди. Шундай қилиб, икки томон қисқа талашиш-тортишишдан кейин, саккиз долларли битимга келишишди.\n— Бўпти, — деди Абай мижоз томоннинг ўтинчи билан таржимоннинг бундан кейин ҳам ишлашига розилик билдириб, — савдомизнинг юзини қилиб, бу сафар таржимонни кечираман!..\nФозилдан таржимани эшитган мижоз томон вакиллари юзига табассум югуриб, хурсанд ҳолда бош ирғашди. Фозил уларнинг сўзларини тўғридан-тўғри ўгиргач, сўз орасига “яна етти хил маҳсулотимиз қолди, энди ҳар бир маҳсулотга икки доллардан қўшиб юборсанг бўлади” деган бир жумла сўзни қистириб қўйди, Абай ҳам бу қарорга қўшилганди. Битим орқали қолган маҳсулотларни ширкатни чиқарган баҳосидан икки доллар ортиққа сотди. Пулнинг ўрнига оқ олтин бериш иши ҳам хамирдан қил суғургандек осон кечди. Иккала томон битимга имзо қўйдилар.\nОрадан беш кун ўтгандан кейин, Абай ширкатнинг кўрсатмаси бўйича йўлга чиқди. Уни Фозил ҳали ёғи артилмаган янги енгил машинага ўтқазиб олиб кетди. Улар тахминан икки соат йўл босгандан кейин, дарё бўйидаги улкан бир акация дарахти остида тўхтади. Оқ рангли акация гулларидан таралаётган ҳид одамнинг димоғини ёргудек эди. Дарахтдаги қушлар сархушликдан тинимсиз сайрарди. Абай машинадан тушиб, манзарани томоша қилмоқчи бўлганди, Фозил рухсат бермади. У сабабини сўрамоқчи бўлди-ю, Махсумнинг “билишга тегишли бўлмаган ишни ҳаргиз сўрама” деган сўзини эслаб, ниятидан қайтди. Орадан кўп ўтмай, рўпара тарафдан бир ихчамгина машина келиб, уларнинг машинасига орқа қилиб тўхтади. Машинадан кўзойнакли икки одам тушди. Фозил чўнтагидан бир қора кўзойнакни олиб, Абайга берди. Абай кўзойнакни машинадаёқ тақиб олди. Фозил уни машинадан тушишга буюрди. Абай машинадан тушиб, икки кўзойнакликнинг ёнига бориб турди. Унгача нариги томоннинг баланд бўйли бири ўзларининг машинасининг орқа юкхонасидаги сандиқни очиб, ғоз турди. Абай ҳам ўзларининг машинасидаги сандиқни очди. Нариги томондан паст бўйли одам машинадан жомадонни олиб, Абай ўтирган машина юкхонасидаги сандиққа солди. Ортидан икки қўлида икки машина юкхонасининг қопқоғини баравар ёпди. Баланд бўйли одам ўзининг машинасига ўтириб, қуюндек учириб кетди. Паст бўйли эса Абай билан уларнинг машинасига ўтирди. Фозил эса улардан олдин ўз машинасида жўнади. Атиги уч дақиқа ичида бўлиб ўтган бу ишлар Абайни гангитиб қўйди. Ширкатнинг “тўла ҳуқуқли вакили” бўлган Абай бу ишлар сирини билишни хоҳламади. У буни фақат “савдо психикаси” деб тушунарди. “Бутун бошли улкан бир ширкатнинг посбони аралашмаган ишга мен аралашиб нима қиламан, мен фақат ўзимга тегишли вазифани бажарсам бўлди-да”, деб ўзига тасалли берди. Фозил йўл бўйи аллакимлар биландир қўнғироқлашиб борди. У шу тариқа икки нав-батдаги текшириш постидан ўтиб, икки давлат чегарасига етиб келди.\n— Хўш! — деди Фозил сирли бир оҳангда, — мен сизлар билан шу ерда хайрлашаман, сен манови йигит билан икки давлат чегарасидан ўтасан, бизнинг чегарадаги тегишли одамларга мен қўнғироқ қилиб, ҳамма ишни битириб қўйдим. Мана бу сумкада машинанинг барча расмий ҳужжатлари бор. Манови йигит машина билан сизларни чегарагача етказиб, машинани сенга қолдириб ўзи қайтиб келади. Ҳа, айтгандай, яна бир нарса, — Фозил бироз ўйлаб туриб, сўнг Абайга тайинлади, — бу йигитни “машинамни ҳайдаб келган шофёр” деб айтасан, тушундингми?\n— Тушундим, — Абай оғзида шундай дегани билан аслида Фозилнинг гапларидан деярли ҳеч нарсани англамаганди. У фақат бир нарсани, яъни, боши берк кўчага кириб қолганини англаган эди. Бу йўлга кирмоқ бору чиқмоқ йўқ экани, муҳтожлик туфайли осон “ўлжага айланаётгани, сўнг янги хўжайин уни қаерга ва қай ишга ташласа, қай вазифани юкласа, “хўп бўлади” деб қулоқ қоқмай бажаришдан ўзга чораси ҳам йўқлигини тушуниб етган эди.\n— Тушунган бўлсанг, яна нимага қараб турибсан? — Фозил Абайнинг жимиб қолганига қараб қўполлик билан деди. — Энди чегарадаги ишларинг ҳам мана шу ердагидай бўлади. Кўришгунча хайр!..\n— Хайр — Абай қўл силкиб қолди. Нотаниш ҳайдовчи бу янги чиройли машинани навбат кутуб турган қатор машиналар орасидан ҳайдаб текширув пости олдигача олиб борди. Уларнинг олдига ҳушбичим, кўҳликкина бир аёл чиқиб, ҳайдовчи билан алланималар ҳақида гаплашди. Абай машинадан тушмай ўтирди. Чунки, унга машинадан тушмай ўтиришлик учун ҳам ҳайдовчи тайинланганди. Ҳайдовчи соатига бот-бот қараб, бир вақтдан кейин машинани текшириш бўлинмасига ҳайдаб кирди. Бояги ҳусндор аёл икки йигитни бошлаб чиқиб, биринчи бўлиб уларнинг ҳужжатларини бирма-бир текширди. Орқа юкхонани очинглар деб буюрди. Ҳайдовчи уларнинг айтганини қилди. Абай нарида ўйчан қараб турарди. Текширувчи йигитлардан бири жомадонни очишни сўради. Абай сумкадан калитни олиб, жомадонни очди. Текширувчилар жомадондаги қисмларни кўриб, ортиқча гап ҳам қилмай, сўрамай жомадонни ёптирди. Кўҳлик аёл қўли билан, кетаверинглар, ишорасини қилди. Ҳайдовчи машинани юрғазиб, чегарага келди. Бу ёқдаги текшириш ҳам тартиб бўйича тезда тугай қолди. Ҳайдовчи:\n— Хайр, — деди-да, яна ортига қайтиб, ҳозир чиққан текширув бўлинмасига кириб кетди.\n— Раҳмат! — Абай айтмоқчи бўлган сўзини айтолмади. Машина Абайга қолди.\nЧет элдаги бу сафарги савдо Абайнинг иқтисодида улкан бурилиш ясади. У қайтиб келибоқ Махсумнинг сахийлик билан қилган инъомига эришди. Махсум унинг барча қарзидан узилганидан бошқа қўлига яна 80 минг юван нақд пул, сўнгра чет элдан ҳайдаб келган “Жунда” русмли енгил машинани ҳадя қилди. Ана шундан кейин Абай чет элга бирин-кетин уч марта бориб келди. Махсум ҳам уни ҳар доим фойдага қараб мукофотлаб турди. Абай ҳам муҳтожликдан буткул халос бўлди. Оқ булут, оқ пахта, оқ кўмир, оқ кеча қўшилиб унинг янги тақдирини яратди деса ҳам бўларди. Абай ўзи ҳам сезмаган ҳолда оқ рангга ихлос қиладиган, уни қадрлайдиган бўлиб қолди. Унинг янгидан сотиб олган ёки тиктирган кийимларининг деярли ҳаммаси оқ рангли эди. Қисқаси, доим ёнидан айрилмайдиган кичик қора сумкасини ҳам оқ рангга ўзгартирганди. Ҳозир унинг диққат қиладигани, хаёлидан айрилмайдигани оқ рангли кўмир бўлиб қолди. У ўша оқ рангли кўмир билан ўзининг ҳозирги янги тақдирига ёрқин кўркамлик бахш этмоқчи эди. Лекин, оқ рангли кўмир ҳозиргача ўзини ҳеч кўрсатмаётганди. Абай уни топишга қатъий бел боғлади.\nБир куни Махсум уни оддий бир ошхонанинг алоҳида хонасига овқатга таклиф қилди. Хизматкор қиз Махсумнинг буюртмаси билан бир лаган сергўшт шилпилдоқ билан бир шиша қорақат шарбатини қадаҳларга қуйиб чиқиб кетди. Улар овқатни иштаҳа билан еб бўлгандан кейин, қорақат шарбатини ичгач, суҳбатга тушдилар.\n— Мен айтмасам ҳам бўлади, ишларинг жойида, ёмон эмас. Анча илгариладинг, — Махсум тамакидан бирини туташтирди, — пойқадаминг ёқиб ярим йил ичида ширкатимизга зўр фойда келтирдинг, мен ширкат номидан ҳамда ўз номимдан сенга самимий ташаккуримни ва раҳматимни билдираман. — Махсум шундай деб ўнг қўлини кўксига қўйиб ёқимли кулди.\n— Махсум амакижон, мени ўнғайсиз хижолатга қўяяпсиз, аслида раҳматни мен сизга айтишим керак эди. Менинг ҳозирги бахтли ҳаётимнинг асосий сабабчиси ягона сизсиз. Буларнинг ҳаммаси фақат сиз туфайли бўлмоқда. Мени оғир аҳволдан халос этиб, чўкиб кетаётган ботқоқдан қутқариб, ёрқин йўлга олиб чиқдингиз. Буни билмаган киши кўр бўлади. Сиздан чексиз миннатдорман! Абай беихтиёр ўрнидан турди ва йиғламоқдан бери бўлиб, яна деди:\n— Ўзингиз айтинг-чи, азиз Махсум, амакижон, менга бундан ортиқ бахт борми дунёда?!...\n— Тўғри айтасан, ўғлим, ўтир. Махсум унинг елкасидан босиб ўказди.\n— Сиз бўлганингиз учунгина менинг онамнинг ҳаётлари сақланиб қолди ҳам оғир муҳтожликдан қутулибгина қолмай, анча-мунча қўр-қутлик ҳам бўлиб қолдим...\n— Отанг билан онангнинг менга қилган яхшиликлари олдида менинг бу қилганларим гапиришга арзимайди, болам. — Махсум шундай деб шарбатдан бир ҳўплаб сўзида давом этди. — Энди мақсадга кўчсак, сенга аввалгидан ҳам муҳим бир вазифани топширмоқчиман, яна билмадим, сенга маъқул келадими, йўқми?\n— Менинг сизга йўқ дейишга ҳаддим сиғмайди, қандай хизмат бўлса, бажонидил, буюраверинг.\n— Унда айтганим бўлсин, — Махсум тамакини кулдонга босиб ўчирди.\nҲаш-паш дегунча орадан ярим йил ҳам ўтиб кетди. Абай қарамоғида масъул бўлиб ишлаётган ошириб сотиш марказининг ишлари ҳам кучайди. Унинг доираси мамлакатдан давлат ташқарисигача кенгайди. Бу жараёнда Абай икки марта олий даражага чиқиб, икки миллион юван нақд пул билан мукофотланди. Унинг соясида маҳалладаги айрим дўстлари ҳам анча-мунча маблағли бўлиб қолишди. Бироқ, укасини ширкатга жойлаштириш иши амалга ошмади. Абай бунинг сабабини суриштириб ўтирмади. У учинчи марта ҳиссадорлик тўплаш тайёргарчилиги билан банд бўлиб турганда, Махсум уни қабулхонасига чақиртириб, ишни чет элдан бошлашни буюрди. Чет элдаги мукофот бу ердагидан икки ҳисса кўп эди. Буни эшитган Абай эртасигаёқ йўлга чиқди. Бориб Фозилнинг раҳбарлигига ўтди. Раҳбарлик деган тушунчаларнинг Абайга фарқи йўқ эди. Бошқариш билан бошқарилиш унинг учун шакар билан сувнинг муносабатидагидек бир иш эди. У шакардан ҳам сувни аъло биларди. Чунки сув шакарнинг таъмини йўқ қилиб юбора оларди. Шу боис таъми бўлмаса ҳам унга сув афзал эди. Жуда бўлмаганда ҳар қанча лозим топса сувни шунча бемашаққат ишлата оларди. Шу жиҳатдан у Фозилнинг қўл остида ишлашидан хурсанд эди. Абай Фозилнинг жойлаштирилишини орқаваротдан эшитгандан кейин, ўзи яшаётган шаҳардаги ватандош савдогарлар орасида ташвиқотни бошлаб юборди. У ҳозир ошириб сотиш иши бўйича ҳар қандай сотувчини бир чўқишда қочирарди. Унинг бир неча кунлик ташвиқоти билан ҳиссадор бўлганларнинг сони саккиз нафарга етди. Бу ҳиссадорлар ҳар томонга тарқаб, икки ҳафтага бормай ўн олти нафар одамни марказга аъзо қилди. Бора-бора қирқ икки кун деганда, одам сони бир юз ўттиз саккиз нафарга етди. Яна ўн икки нафар одам келиб қўшилса, Абайнинг чет элдаги биринчи босқичли хизмати якунланиб, Олий босқичга чиқарди-да, уч миллион юван пул билан мукофотланарди. Абай қолган одамларни тўлдириш учун кечани кундузга улаб елиб-югурарди. Орадан кечган беш кун самарасиз ўтди. Бир куни у ҳолдан тойиб ётоқхонага қайтиб келди. Кийимларни ечишга ҳам эриниб, ўзини диванга ташлади. Дақиқа ўтмай пинакка кетди. Тўсатдан телефон жиринглади. Абай уйғоқ бўлса-да, гўшакни олмади. Телефон узлуксиз олти-етти марта жиринглагандан кейин сакраб ўрнидан турди.\n— Ассалому алайкум, — Абай гўшакни қўлига олиб салом берди. — Мен, Абайман, нима ишингиз бор эди?\nГўшакдан Фозилнинг овози эшитилди:\n— Ширкатдан сени дарҳол ватанингга қайтишингни айтишди.\nАбай ҳали уч соат олдинроқ Махсум билан қўнғироқлашганди. Бироқ, у хотиржам ишни давом эттиришни тайинлаганди. Энди эса бу гап бўлаяпти. Абай шу топда ҳаммадан ҳам кўпроқ уч миллион мукофот пулини қўлга киритишга тиришарди. Ўн икки нафар одамнинг ўрни нари борса икки-уч кунда тўларди. Бинобарин, катта мукофотга беш қадамгина қолган эди. У қўлини шундай чўзса, бас, етарди. Бироқ манави қўнғироқ уни бундан маҳрум қилмоқда. Уч миллион юван, албатта, оз эмас, Абай бу сонни хаёлига келтирсаёқ ақлини йўқотарди. Гўзал хаёлларга берилиб, келгусидаги мақсадларини режалаштира бошларди. Унингча, уч миллион тушида аён бўлган оқ кўмирларнинг ўзгинаси эди. Ўша пул қўлга киргудак бўлса, шубҳасиз, оқ кўмир қўлида деган гап эди. Шунингдек, унинг сармояси ҳам олти миллионга етарди. У бу пул билан нимани қиламан деса ҳаммасига қодир бўларди. Афсуски, бу пулнинг энди унинг учун олти тийинчалик қиммати қолмаган эди. Чунки, Махсум олдинги уч миллион юванни унинг хоҳиши билан ширкат ҳиссадорлигига бириктириб қўйганди. Ширкатнинг ҳисоботи қачон чиқади? Пул Абайга қачон тегади? Буниси номаълум эди. Бундай дилсиёҳлик унинг хаёлидан кечганда ўзини тубсиз жарга қулаб тушаётгандек ҳис қиларди. Ўзининг нодонлигидан, аҳмоқлигидан, кўнгилчанлигидан қаттиқ оғринарди. Мана, энди эса, ўша содир қилган хатоларини бошқа асло қайтармасликка қарор қилди. Уч миллионни қўлига олибоқ бу даргоҳдан қутулиб мустақил терифуришлик билан шуғулланмоқчи бўлди. Чунки, бир ҳафта олдин давлатимиздаги хром заводи билан Абай дастлабки келишувни имзолаганди ҳам. Унинг шошилиши ҳам худди мана шундан эди. Агар яна бир ҳафта кечикса, битим амалдан қоларди. Бундан келадиган соф бир миллион фойда кўпикка айланарди. Нима қилиш керак? У ҳозиргача Махсумнинг чизган чизиғидан қилча чиқмади, ширкатга неча ўн миллион юванлик соф даромад келтирди. Ҳозирги иши ҳам яна шу ширкат учун-ку. Абай ҳаммасини торозига тортиб, узил-кесил қайтмасликка қарор қилди.\n— Қўлимдаги ишим ҳали тугагани йўқ — деди, Абай бироз ўйланиб олгандан кейин.\n— Келгандан кейин ҳам битирсанг бўлади, — Фозилнинг овози аниқ эшитилди, — эртага саҳарда йўлга чиқасан.\n— Мен боя Махсум ака билан гаплашганимда бундай гапни айтмадилар-ку?\n— Махсум ака айтмаганлари билан мен сенга атаяпман. Бу ерда менинг айтганим ҳисоб! — телефон гўшагини зарда билан қўйди.\nАбай икки кафтини бошига қўйиб узоқ ўйланиб қолди. У ниҳоят жўнашга қарор қилиб, кечаси билан йўл тайёргарчилигини кўрди. Фозил эртасига тонг ёришаётган маҳалда уни олиб кетгани келди. Унинг бу сафарги ҳайдаб келган машинасига номер қўйилмаган янги “мерседес” русмли машина эди. Абай машинага қизиқиш билан ўтирди. Машинада Фозилдан бошқа ҳеч ким йўқ эди.\n— Чегарага боргандан кейин бу машинани менга бериб юборасизми? — Абай ҳазил қилди.\n— Буни ширкат ҳал қилади, — Фозил бир тирсакдан ўтгандан кейин жавоб берди, — вазифани аъло бажарсанг балки мукофот қилиб бериши ҳам мумкин.\nАбай унинг жавоби билан ширин хаёлларига берилди. Фозил лом-мимсиз машинани ҳайдаб кетаверди. Улар икки жойдаги текширув постидан ўтиб, дарё бўйига келганда, машинани ўрмонзор ичида тўхтатди. Бу сафар машинадан Фозилнинг ўзи тушди. Абай ортига бурилиб қараб кўзига ишонмай қолди. Машинанинг ортида яна бир кичик машина орти билан турарди. Ўша машинадан икки киши тушиб тўрт жомадонни Абай ўтирган машинанинг ортига босишди. Фозил бошқа бир машинага чиқди, Абай ўтирган машинага бошқа бир йигит ўтирди. Икки машина бараварига қўзғалиб, ўз йўлига равона бўлди. Абай машинани ҳайдаётган йигитга шубҳали назар солди. Кўпам узоқ юрмай ҳайдовчининг уяли телефони жиринглади, йигит телефонни олибоқ Абайга берди. Абай нима қилишини билмасдан ҳайдовчига қараганча туриб қолди.\n— Сизнинг телефонингиз, — деди йигит қўпол талаффузда. Абай шундагина ўзига келгандек телефонни қулоғига тутиб:\n— Мен Абайман, нима гапингиз бор эди? — деди.\n— Машинадаги сумкада барча ҳужжатлар бор. — Бу Фозилнинг овози эди, — ҳайдовчи машинасини бизнинг давлатимиз чегарасидан ўтказиб берсанг. Қолган ишлар ўтган сафаргидек бўлади, телефон узилиб қолди.\nАбай ўйланиб қолди. Илгариги тўрт марталик сафар ҳам ҳозиргидек бўлганди. Бу сафаргисининг ўхшамайдиган жойи шунда эндики, машинани ўзи ҳайдаб кетиши эди. Унинг юраги қаттиқ ура бошлади.\n— Божхонага келдик, — деди ҳайдовчи, — дарҳол текширишни қабул қилинг, эсингизда бўлсин, жомадондаги машинанинг қисмлар...\n— Тушундим, — Абайнинг ранги нимагадир бўзарди.\nОлдинги қатордаги машиналар текширилиб, тахминан бирор соатдан ке-йин, навбат Абайга келди. Бу сафарли текширишда ҳам яна ўша ўтган сафардаги масъул ходим — хушбичим гўзал аёл иштирок этарди. Текшириш илгаридагига ўхшаб тартиб бўйича олиб борилди, охирида барча ҳужжатларга тамға урилди. Ҳайдовчи қолди. Машинани Абайнинг ўзи ҳайдаб кетди.\nМахсум қабулхонада рўпара томондаги деворга осиғлиқ расмга тикилганча чуқур хаёлга ботиб ўтирарди. Нечундир яқиндан буён у ёлғизликни хоҳлаб қолганди. Қўл остидагилар ёки харидорлар уни излашса, йўқ ишни баҳона қилиб асабийлашарди. Унинг ғазабига бемаҳал дуч келиб қолган нотаниш икки харидор, ўн дақиқа илгари битимни йиртиб юбориб чиқиб кетди. Эшик тўсатдан тақиллади. Махсум ҳеч нарсани англамагандек, эшитмагандек яна девордаги ўша осиғлиқ расмга қараб ўтираверди. Эшик уч марта тақиллади, Махсум жавоб бермади. Эшик аста очилиб қабулхонага озғин, паканадан келган ўрта ёшли бир киши кирди. Махсум уни қувиб чиқариш мақсадида оғзини ғазаб билан жуфтлади-ю, дарҳол тўхтаб қолди.\n— Ҳа, сенмидинг, кел! Келавер! — Махсум ўрнидан қандай туриб кетганини ўзи ҳам билмай қолди. — Мана манови жойда ўтир, — деди амирона бир тарзда. — Пакана одам ҳам у кўрсатган креслога — Махсумга қарама-қарши томонга ўтирди. — Қани гапир, ишлар қандай, бартараф қилиндими?\n— Пешиндан олдин тафтиш маҳкамасига борибди, — пакана одам сўз орасида томоғини қириб сўзида давом этди, — бояги одамимизнинг гапига қараганда, ҳеч нарсани айтмабди.\n— Молнинг миқдори қанча экан? — Махсум тоқатсизланди.\n— 39 килограмм.\n— Демак, ваъдалашгандек тўлиқ юборган экан-да, касофатлар, — дер экан, бир зум ўйга толди. У кечаётган жараёнларни ўта хушёрлик, сезгирлик билан кузатар, ер остида илон қимирласа билар, воқеаларнинг бир томони уни мамнун этса, бошқа бир томони юрагини ғаш қилиб, ташвишга ҳам соларди. Ниҳоят, Махсум овозини бироз кўтариб сўзида давом этди:\n— Ҳаҳ, бечора бола, охири отасининг ёнига кетадиган бўлибди-да?\n— Ўзи ёлғиз кетса-ку майлийди-я, — пакана одам Махсумнинг бўзарган юзига ер остидан қараб қўйди...\n— Менимча, ҳеч кимни ўзи билан судраб кетолмайди, — Махсум ўтирган ерида бироз безовталанган ҳолда аламли қимирлади, — бизда унинг қўлига чиққудек бирорта далил йўқ. Мабодо бўлганда ҳам, Абай ундай қиладиган йигитлардан эмас.\n— Чет элдаги Фозил билан тўрт ҳайдовчини сотмасмикин?\n— Уларнинг ҳақиқий исми билан манзилини билмаса, ниманиям исботлаб бера оларди?\n— У-ку, шундайку-я... — Пакана одам ўйланиб бироз туриб қолди, — онаси эшитибдими?\n— Йўқ ҳали, Махсум ҳасратли тинди, — икки соат олдин онаси менга қўнғироқ қилиб: “нохуш туш кўрдим, ё ўзи қўнғироқ қилмади, ёки биз ололмаяпмиз, кўнглим безовта бўлиб қаттиқ ҳавотирланаяпман”, деди. Мен: “Хотиржам бўлинг, яхши яшаяпти, худо хоҳласа, яна бир ойга қолмай қайтиб келади”, деб тинчлантириб қўйдим.\n— Ҳозирдан бошлаб у аёл биладиган телефонингизни йўқотинг! — деди пакана одам буйруқ оҳангида Махсумга.\n— Шундай қилмасам бўлмайдиганга ўхшайди. — Махсум тортмадан телефон картасини олиб ёнидаги телефон картаси билан алмаштириб юборди, сен ҳозирнинг ўзидаёқ Фозилга тез хабар бер, Абайнинг ошириб сотиш гуруҳига бевосита ўзи масъул булсин.\n— Хўп бўлади, — деб пакана одам ўрнидан турди, — Абайнинг ўрнига бирор одамни мўлжалладингизми?\n— Йўқ ҳали.\n— Сиз агар хўп, десангиз мен бир одамни мўлжаллаб қўювдим?\n— Кўнглимга ҳозир қил сиғмай турибди. Бу тўғрида кейинроқ гаплашамиз.\n— Иш тугагандан кейин ўйласак кечикишимиз мумкин.\n— Майли, хўп ҳам деяқолай, ўша мўлжаллаб қўйган одаминг ким экан ўзи, қани, айтиб кўр-чи.\n— Абайнинг ҳалиги... — пакана одам охирги сўзини анча чўзиб талаффуз билан гапирди, — укаси...\n— Жуда соз! — Махсум ҳаяжонланганидан тиззасига бир уриб ўрнидан туриб кетди.\n— Эй яшаво-ор азамат, бироз қоронғу бўлиб ғаштлик тортиб турган кўнглимни ёриштиргандек бўлдинг, қара-я, сен менга хазина топиб берга-нингда ҳам бунчалик кўнглим ёришмасди. Ҳали ҳам бўлса сопи ўзимизда турган экан-ку, — дея пакана одамга маъноли қаради. — Бўлмаса, сен уни дарҳол чақириб, кечиктирмай Абайнинг ўрнига қўйгин, яна лозим бўлса, икки харидорни ҳам унинг учун рўйхатга олдириб қўй. У гуруҳга, майли, оширсин, майли, оширмасин, Абайнинг чет элдаги оладиган уч миллион юванни мукофот қилиб берсак, у ҳам акасидай жонини аямайдиган содиқ одамимизга айланади-қўяди. — Махсумнинг гапираётиб кўнгли бузилгандай бўлди, — Абай билан Робихонга ёмон бўладиган бўлди-да. Робихон эндигина юрак хасталигидан қутулиб турувди-я...\n— Э-э, хўжайин, ҳамма нарсанинг жаззаси пул, ҳамма нарсани пул ҳал қилади-ку, ахир, пул! Дилни яйратадиган ҳам, тилни бийрон қилиб сайратадиган ҳам, ҳар қандай дарднинг давоси ҳам фақат пул! Бу пул деган сабилнинг олдидан ҳар қандай зот кўндаланг ўтолган эмас. Унинг қудрати шунчалик кучлики, у дўстни душманга, душманни дўстга айлантиради. Керак бўлса ўликка жон кирғазади! — Пакана одам чўнтагига ишора қилиб уриб қуйди, — Абайнинг бизга қўшган уч миллион ҳиссасини Робихонга берсангиз оғзи мум тишлагандек юмилади қолади.\n— Қайдам. Бу кейинги масала, — Махсум ҳасратли тин олди. Бироқ, барибир Абайнинг ўрнини энди ҳеч қандай пул билан тўлдириб бўлмайди-да? Унинг соддадиллиги учун ҳар қанча пуллар ҳам озлик қилади...


Ўзбекистонда деярли 100 фоиз тадбиркор банкларга ишонишига ишонасизми?\n“Миллий тикланиш” газетасининг ёзишича, “Ижтимоий фикр” жамоатчилик маркази ўтказган сўровда қатнашган тадбиркорларнинг 98 фоизи “Тижорат банклари кредитларидан фойдаланиб, ўз олдингизга қўйган натижаларга тўлиқ эришдингизми?” деган саволга ижобий жавоб қайтарган. Сўровномада иштирок этаётганларнинг 99,8 фоизи эса “Банк – мижоз учун” тамойили амалда ўзини оқлаётгани, банк тизимидаги ислоҳотлар иқтисодиёт барқарорлиги ва турмуш фаровонлигини таъминлашда муҳим омил бўлаётганини билдирган.\n“Иштирокчиларнинг банк тизимига бундай юксак ишончи мамлакатимизда истиқлол йилларида соҳада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар самарасидир”, дея хулоса қилади газета.\nКаниза милицияга ишонмайди\nSayyod.com интернет нашри хонанда Канизанинг Porsche Cayenne машинасига ўғри тушгани ҳақида ёзди.\nМашинадан, хонанданинг айтишича, 2,5-3 млн сўмлик Cavalli сумкаси, 10 минг долларлик Vertu телефони, 400 долларлик Fleur Narcotique атири, қимматбаҳо ҳамён ҳамда 300 мингча сўм ўғирлаб кетилган.\nКаниза бу ўғирлик юзасидан милицияга мурожаат қилмаслигини билдирган.\n“Чунки бундан аввал ҳам бошқа машиналаримдан 4-5 марта шундай ўғирлатиб қўйганимда улар ёрдам бера олмаганди, шу сабаб яна беҳуда ёзув-чизувлар билан вақтимни кетказмайман”, деган хонанда.\nБухоролик қиз ноқонуний туққан боласини бўғиб ўлдирди\n“Ҳуқуқ” газетасининг ёзишича, Бухоро вилоятининг Когон туманилик қиз далага ишлаб юрган вақтида Низом исмли йигит билан бир мунча вақт яқинлик қилиб юрган ва ҳомиладор бўлиб қолган.\nҚиз узоқ вақт бу сирни яшириб келишга муваффақ бўлган. Уй-куни тўлганида эса ҳаммомга кириб туққан ва шу ернинг ўзида уни бўғиб ўлдириб, ярим кечаси дала четидаги чиқиндихонага ташлаб кетган.\nЭртаси куни жасад топилгандан сўнг қотил аёл ҳибсга олинган ва судга тортилган.\nЎғрилар гуруҳи ушланди\nМашиналарга ўғирликка тушиш билан боғлиқ жиноятни содир этиб келган ўғрилар гуруҳи қўлга олинди, деб хабар берди “Огоҳ” газетаси.\nЎғрилар, асосан, Олой бозори ҳудудида жиноятлар содир этган. Улар кечаси машиналарга ўғирликка тушиб, ичидаги қимматбаҳо буюм ва пулларни ўмариш билан шуғулланган.\nЎғрилар 19-20 ёшлардаги йигитчалар бўлган.\nЗимистон учун сармоя\nЎзбекистон 2016 йилда 154 та сармоявий лойиҳа бўйича 4 миллиард доллардан ортиқ хорижий сармоя жалб этишни режалаштирмоқда.\n“Газета.уз” интернет нашрининг ёзишича, бу маблағнинг 1,339 миллиард доллари ҳукумат кафолати остида олинади ва 69 та лойиҳани ўзлаштиришга сарфланади.\nХорижий сармояларнинг катта қисми – 2,29 миллиард доллари ёқилғи-энергетика сектори ҳиссасига тўғри келади.\n2015 йилда эса Ўзбекистон 3,53 миллиард доллар ҳажмида хорижий сармоя жалб қилиши айтилганди.\nҚизфурушлар қўлга олинди\n“Огоҳ” нашри Тошкентнинг Сирғали туманида аёлларни Дубайга юбориш билан шуғулланган она-болалар қўлга олинганини маълум қилди.\nАйтилишича, асли наманганлик аёл уч қизи билан биргаликда беш йилча муқаддам бир гуруҳ қизларни алдаб Дубайга жўнатган. Дубайда бу қизлар фоҳишалик қилишга мажбурланган.\nБеш йил давом этган хўрликлардан кейин қизлардан бири қариндошлари билан қўнғироқлашишга муваффақ бўлган. Улар эса тегишли идораларга хабар берган. Натижада қизлар Ўзбекистонга қайтарилган, жиноий гуруҳ эса жавобгарликка тортилган.\ndata-title="Боласини бўғиб ўлдирган қиз ва қўлга олинган қизфурушлар" data-description="Ўзбекистонда деярли 100 фоиз тадбиркор банкларга ишонишига ишонасизми? “Миллий тикланиш” газетасининг ёзишича, “Ижтимоий фикр” жамоатчилик маркази ўтказган сўровда қатнашган тадбиркорларнинг ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2016/01/rasm734-3.jpg" data-url="https://eltuz.com/kundalik/1917/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nАйрим нашрлар марҳум президентнинг коррупционер қизи Гулнора Каримованинг Швейцария банкларида музлатилган пулларни Ўзбекистон ҳукуматига қайтариш масаласи “ижобий ҳал бўлаётгани” ...


Астрофизиклар халқаро жамияти Коинотнинг бугунги кундаги энг йирик ва тўлиқ уч ўлчамли харитасини яратди. Тадқиқот Monthly Notices of the Royal Astronomical Society журналида батафсил ёритилган. У ҳақида Макс Планк Жамиятининг Физика институти (Германия) маълумотига таяниб, lenta.ru нашри хабар берди.\nЯнги харита 1,2 миллион галактикани ўзида бирлаштирган бўлиб, у 2-7 миллиард йил аввалги юлдузлар тизими эволюциясини кузатиш имконини беради.\nХарита самонинг тахминан чорак қисмини қамраб олган, унинг ёрдамида Коинот энергияси ва қоронғу материянинг бугунги кундаги энг аниқ ўлчамини амалга оширишга муваффақ бўлинди.\nОлимлар харитани тузиш учун BOSS (Baryon Oscillation Spectroscopic Survey) дастуридан фойдаланишди. У Катта портлашдан кейин 400 миллион йил ўтиб, Коинотнинг кенгайиш темпларини барион акустик тебраниш ёрдамида аниқлашга имкон яратади.\nОлинган маълумотлар коинотнинг стандарт модели билан тўлиқ мувофиқлашган.\n14:12 Royal Education Study ўқув маркази – Beeline Club‘нинг янги ҳамкори


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ТАРБИЯ ЎЧОҒИ\nМуқаддас Ислом динининг мўътабар манбаларида ота-она ўз фарзандларига бир неча услубда тарбия бериши, одоб-ахлоқни сингдириб бориши баён қилинади.\nБиринчи услуб: Ота-она ўз фарзандига ўрнак ва намуна бўлиши. Фарзанд, аввало, ота-онага тақлид қилади. Халқимиз:“Қуш уясида кўрганини қилади”, деб бежиз айтмаган.\n“Болам ақли кириб, гапни тушунадиган бўлганда тарбиясини бошлайман”, деганлар, янглишадилар. Ҳакимул уммат Ашраф али Таҳонавий (раҳимаҳуллоҳи алайҳ) “Инсон умри давомида хоҳ яхши, хоҳ ёмон хулқни беш ёшгача олиб бўлади”, дейди.\nБолаларни жонли видеокамера, дейиш мумкин. Улар тарбия берувчини кузатиб ибрат оладилар. Шу боис психологлар “Фарзандингизни эмас, ўзингизни тарбияланг”, дейишади.\nБиз, фарзандларимиз учун Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)ни ўрнак ва намуна қилиб кўрсатишимиз лозим. У зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) энг гўзал тарбиячи эдилар. Ҳаётлари барчага бирдек ибратдир.\nСаҳобаларнинг Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га меҳр қўйишлари ва муҳаббатли бўлишларининг сабаби, у зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) хулқлари гўзал, комил инсон бўлганларидир. Аллоҳ таоло у зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг барчамизга юксак намуна эканликларини Қуръони каримда бундай баён этади: «(Эй имон келтирганлар!) Сизлар учун – Аллоҳ ва охират кунидан умидвор бўлган ҳамда Аллоҳни кўп ёд қилган кишилар учун Аллоҳнинг пайғамбарида гўзал намуна бордир» (Аҳзоб, 21).\nИккинчи услуб: Фарзандини болаликдан гўзал одоб-ахлоқларга одатлантириш. Инсон боласи нимага ўргатилса, ўшанга одатланади.\nМасалан, бола мустақил овқатланишни бошлагандан, таомланиш одобини бериш лозим. “Бисмиллаҳ билан бошла”, “Ўнг қўл билан еб-ич”, “Ўз олдингдан ол”, “Луқмани катта олма”, дея шунга одатлантириш керак.\nБолага ёшликдан бадани, кийими ва атроф-муҳитни тоза тутишни ўргатиш тарбиянинг алоҳида босқичи саналади. Ёшликдан шунга ўрганган фарзанд ҳамиша озода ва покиза юришга интилади.\nЁлғон ва ҳаёсиз сўзлардан тилни тийишга одатлантириш тарбиянинг яна бир аҳамиятли жиҳатидир. Имом Абулҳасан ал-Мовардий (раҳматуллоҳи алайҳ): “Тарбия икки даврда босқичма-босқич бўлади. Бири болани ёшлигида одатлантириш билан, иккинчиси катта бўлганда панд-насиҳат билан. Биринчи босқич иккинчи босқич муваффақияти учун замин яратади”, дейди.\nУчинчи услуб: Ота-она ўз фарзандларига доимо панд-насиҳат қилиши, уларни яхшиликка бошлаб, ёмонликлардан қайтариб бориши ҳам жуда муҳимдир.\nҚуръони карим оятларида пайғамбарлардан Нуҳ, Яқуб ва Иброҳим (алайҳиссалом)ларнинг ва Луқмони Ҳакимнинг “Эй ўғлим...” деб бошланадиган насиҳатлари келади. Бундан ота-оналар ҳам фарзандларга ҳикматли панд-насиҳат қилиб туриши лозим экани тушунилади.\nПанд-насиҳат қилишда фарзанднинг ёшини эътиборга олган ҳолда воқеаларни содда ва равон ҳикоя қилиб бериш керак.\nШунингдек, ота-оналар фарзандларига тарбия бериш мақсадида улар билан ўзаро савол-жавоб тарзида суҳбатлашиб туриши янада фойдалироқ. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) илоҳий таълимотни сингдириш мақсадида саҳобалар билан савол-жавоб қилиб турганлар.\nТўртинчи услуб: Ота-она фарзандини тўғри иш қилса, рағбатлантириши, хато қилса, огоҳлантириб, тушунтириши керак.\nАбдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Ҳар бирингиз (бамисоли чўпон каби) жавобгардир ва қўл остидагиларга масъулдир. Эр ўз аҳлига жавобгардир ва у қўл остидагиларга масъулдир. Аёл эрининг уйига ва болалари учун жавобгардир ва у қўл остидагиларга масъулдир. Ходим хожасининг мол-мулкига жавобгардир ва у қўл остидагиларга масъулдир”, дедилар (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) мазкур ҳадисда тарбия беришда ҳар бир инсон чўпон каби масъул, демоқдалар. Чўпон қўйларни яйловда боқиб, кузатувчи бўлади. Тўдасидан четлашган қўйни қайтаради. Уларни иссиқдан, совуқдан ва ёвдан ҳимоя қилади. Оилада ҳам ота-она фарзандини доим кузатиши лозим. Фарзандларнинг хато ва камчиликларига вақтида танбеҳ бериши, огоҳлантириб бориши тарбиядир.\nҲикоя қилинишича, уч-тўрт ёшли гўдак қўшнисиникидан тухум олиб чиқиб онасига беради. У қилмишининг ўғирлик эканини билмайди. Тухум кўзига чиройли кўрингани учун олган. Ҳаром ва ҳалолнинг фарқига бориши лозим бўлган, аммо бунга амал қилмайдиган жоҳил она эса боласини қайтариш ўрнига, тухумни унинг қўлидан олиб: “Менинг ақлли болагинам, онасига меҳрибон ширингинам”, деб алқайди. Натижада бола қўшнисиникидан тухум ўғирлашни одат қилади. Чунки онасининг мақтовларидан бу ишни хайрли деб билади. Бола улғайгани сайин ўғирлик тухумдан товуққа, товуқдан қўйга ўтади. Ниҳоят, у ашаддий жиноятчига айланади-ю, қўлга тушиб ўлимга ҳукм қилинади. Она эса ёлғиз ўғлига шафқат қилишларини сўраб ёлворади. Онанинг илтижолари эътиборсиз қолдирилиб, ўғри йигит дор остига келтирилади. Унга: “Сўнгги тилагингни айт”, дедилар. Йигит: “Ўлимим олдидан онажонимнинг тилларидан бир ўпай”, деб илтимос қилади. Онани яқин келтирадилар. Йигит онасининг тилини ўпиш ўрнига тишлаб узиб ташлайди. Оломон: “Бу қаттол бунча бемеҳр экан”, деб уни лаънатлайди. Шунда йигит: “Мени жиноят йўлига буриб, дор остига олиб келган шу тилдир. Аввал у жазо олмоғи керак эди”, деган экан.\nОта-она фарзандларига хоҳлаганча телевизор кўриши, компьютер ўйнаши ёки интернетдан фойдаланишига рухсат бериши яхши эмас.\nЁшлар интернет тармоғидан фойдаланишни суиистеъмол қилиши оқибатида турли кўнгилсизликлар кузатилмоқда. Интернет тармоғига боғланиб турадиган киши бу борада ҳам ўзига яраша одоблар, ахлоқий кўрсатмалар борлигини ёддан чиқармаслиги шарт.\n“Интернетдаги таҳдидлардан ҳимоя” номли китобнинг “Огоҳ бўлинг” рукнида: "Болалар тарбиясига оиланинг 50%, оммавий ахборот воситаларининг 30%, мактабнинг 10% ҳамда кўчанинг 10% таъсири бор”, дейилади.\nБешинчи услуб: Одоб бериш ниятида жазолаш. Оилада тартиб бўлиши учун баъзан ота-она фарзандини жазолашга мажбур бўлади. Ота-она фарзандини яхши кўргани учун, унинг тарбияли бўлиши учун, ёмонликдан қайтариш ниятида жазолайди. Агар ота-она боласини азоблаш ва қийнаш ниятида жазоласа, гуноҳкор бўлади.\nЖазога лойиқ топиш учун ҳам бир неча шартлар келтириб ўтилган:\n– юқорида айтиб ўтилган тарбия услубларидан тўлиқ фойдаланиш ҳам фойда бермаса, жазолаши мумкин;\n– қаттиқ ғазабланган ҳолда болани жазоламаслик керак;\n– ота ёки она фарзандини кўпчилик олдида жазоламасин. Бегоналар олдида фарзандни уриш ёки ҳақоратлаш тарбия бериш ўрнига, унинг бузилишига олиб боради.\n– ота ёки она фарзандини ўзи жазоласин. Жазолаш учун бошқага топширмасин.\nОилада тарбия топган, барча ахлоқий фазилатларга эга бўлган фарзанд ҳар қандай қимматбаҳо дурлардан ҳам қимматли. Ҳақиқий бойлик тарбияли фарзанддир. Қобил фарзанд тарбиялаган ота-оналар умрларининг охиригача бахтли яшайдилар.


40 ёш остонасидаги Манзура: “Биз фаҳш тарқатувчи бўлмаслигимиз керак” » Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz\nНовости Узбекистана → Маданият ва саънат → 40 ёш остонасидаги Манзура: “Биз фаҳш тарқатувчи бўлмаслигимиз керак”\n23-01-2018 15:43 0 864 Рейтинг1 Чоп этиш\n40 ёш остонасидаги Манзура: “Биз фаҳш тарқатувчи бўлмаслигимиз керак”\nМанзура яқинда “Тавба қилдим” деб қўшиқ куйлаган эди. Хонанданинг гапларига қараганда, у ҳақиқатан ҳам тавба қилган кўринади. Мана энди ўзбек илм-маърифат, либос борасида хонандалардан ўрнак олса арзийди, десак муболаға бўлмаc деб хабар берди qalampir.uz\n“Ниҳол” мукофоти совриндори Манзура Йўлдошевада охирги бир йил ичида жуда кутилмаган ўзгаришлар кўзга ташланди. Авваллари очиқ-сочиқ либослари билан бир неча бор танқидларга сабаб бўлган хонандани бугун енги йўқ кўйлакда, ёки калта юбкада ҳам кўрмайсиз. Манзура Йўлдошева ўзидаги бу ўзгаришларни қуйидагича изоҳламоқда:\n“Қуръон – қалблар шифоси” номли китобда шундай гўзал сатрлар бор: ҳар бир мусулмон учун ҳалол ризқ топиш – вожибдир. Бизнинг топганимиз қачон ҳалол бўлади, қачонки, Президентимиз, халқимиз, журналистларимиз биздан рози бўлса... (!) Биз, санъат аҳли фаҳш тарқатувчи бўлмаслигимиз, аксинча, санъат, маданият тарқатишимиз керак”, дейди хонанда.\nХонанда одамларнинг санъаткорларга берадиган баҳоси ҳақида шундай дейди:\n“Одамлар санъаткорни ўзининг савиясига қараб қабул қилади. Кўп ҳолларда санъаткорми, демак, европани таъсири сезилиши, жозибали, кийимлари тор, қаеридир очиқ бўлиши керак деган дунёқараш бор. Аммо бу бизнинг ўзбек маданиятига тўғри келмайди. Биз санъаткор бўлиб саҳнага чиқяпмизми, ўзбек санъаткори образини яратишимиз лозим”.\nМанзура яқинда “Тавба қилдим” деб қўшиқ куйлаган эди. Хонанданинг гапларига қараганда, у ҳақиқатан ҳам тавба қилган кўринади. Мана энди ўзбек илм-маърифат, либос борасида хонандалардан ўрнак олса арзийди, десак муболаға бўлмас.\nМаълумот учун, Манзура Йўлдошева 2018 йилда 40 ёшни қаршилайди. Ундаги бугунги дунёқараш ёш билан боғлиқ бўлса, ажаб эмас.


Президент Уйчи туман ҳокими ва сектор раҳбарларини ишдан олиш бўйича топшириқ берди - xabar.uz\nПрезидент Уйчи туман ҳокими ва сектор...\nПрезидент Уйчи туман ҳокими ва сектор раҳбарларини ишдан олиш бўйича топшириқ берди\n19.02.2021 12:29 0 2273\nПрезидент Шавкат Мирзиёев айни вақтда Наманган вилоят фаоллар йиғилишида иштирок этмоқда. Давлат раҳбари йиғилиш давомида Уйчи туман ҳокими Муҳаммадаюбхўжа Апақов ва сектор раҳбарларини ишдан олиш бўйича топшириқ берди. Бу ҳақда Xabar.uz мухбири маълум қилди.\nБунга сабаб сифатида маҳаллабай ишлашда йўлга қўйилган хато ва камчиликлар, ислоҳотларни амалга оширишда сусткашликка йўл қўйилгани кўрсатиб ўтилди.\nЛавозимидан озод қилинган мутасаддиларнинг иш фаолияти тафтиш қилиниб, жавобгарликка тортилиши масаласи кўриб чиқилади.\nШавкат Мирзиёев Наманган ҳоким Уйчи


Шавкат Мирзиёев Нью-Йоркдаги БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессияси доирасида 19-25 сентябрда ўтадиган олий сиёсий музокараларида маъруза қилиши кутилмоқда.\nБу унинг БМТдаги илк маърузаси бўлади. Шунинг учун мамлакатда катта ўзгаришларга бел боғлаган янги президентнинг мазкур юксак минбарда қайси тилда нутқ сўзлаши кўплаб ўзбекистонликларни қизиқтирмоқда.\nАссамблея тарихида, аксар давлатлар раҳбарлари БМТда ҳар доим ўз тилида гапириб келишган. БМТнинг расмий тиллари сирасига кирмаса-да, Япония бош вазири японча, Ҳиндистон раҳбари ҳиндча, Эронники форсча (ва ҳоказо) маъруза қилишдан уялишмаган.\nЎзбекистон мустақил бўлганига 26 йилдан ошди. Мамлакат раҳбари бу даврда БМТ минбаридан туриб бир неча марта маъруза қилди.\nЛекин, минг афсуски, ҳали бу юксак минбардан ўзбекча бирор жумла янграмади. Гўёки, ўзбекларнинг ўз давлати йўқдек…\nМустақил Ўзбекистон раҳбари Ислом Каримов тарихда илк бор БМТ минбарига 1993 йил 28 сентябрида кўтарилганди. Ўшанда у БМТ Бош Ассамблеясининг 48-сессиясида нутқ сўзлаганди.\nАммо нутқи ўрисча эди мустақил Ўзбекистон раҳбарининг. Бу пайтда ҳали мамлакатда мухолифат бирмунча тирик эди. Халқ ҳали салгина эркин фикрлай оларди.\nШунинг учун, БМТда Ўзбекистон раҳбарининг ўзга халқ тилида сўзлагани кўпчиликнинг юрагига оғир ботди. Юракка олинган бу оғирлик ҳали ҳам залворини йўқотгани йўқ.\nИслом Каримов русча фикрларди, дили рус эди. Унинг оила аъзолари ҳали ҳам ўзбекчалаб икки жумла айтишга тили бормаслиги, балки ўзига эп кўрмаслиги эҳтимол шундандир.\nШунга қарамай, давлат раҳбарининг БМТдаги чиқиши мафкурабозлар қуролига айланди. Улар маъруза қайси тилда бўлганига эмас, унинг сўзловчисига эътиборни буриб турди.\nСўзловчи мадҳ этилди, унинг маҳридаги мамлакат аҳли эса бундан масрур бўлди. Зиёлилар юксак минбарнинг бир неча дақиқалик эгасига бағишлаб шеърлар, мақолалар ёзди. Уламолар бу ҳақда амри маъруфларда тўлқинланиб гапирди.\nЎзбекман деб кўксига урганлар уларга жўр бўлди. Нега давлатимиз раҳбари БМТга борганида ўзбекча гапирмаяпти, деб сўрайдиган бўлмади.\nОхири мадҳланувчи ўзи уюштириб, ўзи ўйнайдиган байрам кунларидан бирида чўбир отини миниб, “Мана сенларга”, дея нариги дунёга жўнаб юборди.\nБугун Шавкат Мирзиёев олдида бутун бир халқ юрагида тошдек қотган ана шундай армонни ушалтириш масаласи турибди.\nБу нафақат мамлакат обрўси, балки ўз қаддини тиклаётган халқ, қолаверса, туркий лисонларнинг энг улуғларидан бўлмиш ўзбек тили нуфузи учун ҳам муҳимдир.\nБМТ минбарида туриб илк бор ўзбек тилида маъруза қилган давлат раҳбари бўлишдек улуғ мартабага эришиш бугун Шавкат Мирзиёевнинг ўз қўлида.\nОстонада ислом давлатларининг фан ва технологияга бағишланган саммитида Ўзбекистон президенти бу борадаги илк қадамини қўйди. Йирик халқаро сиёсий анжуманда давлатимиз раҳбари илк бор ўзбек тилида маъруза қилди.\nБаъзи маҳаллий нашрлар Шавкат Мирзиёев БМТ Бош Ассамблеяси йиғинида ҳам ўзбекча маъруза қилиши кутилаётганини ёзмоқда.\nДемак, ўзбек тили учун тарихий кун қаршисида турибмиз. Зора шундай бўлиб чиқса…\ndata-title="БМТ минбарида Мирзиеев ўзбек тилида гапирадими?" data-description="Шавкат Мирзиёев Нью-Йоркдаги БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессияси доирасида 19-25 сентябрда ўтадиган олий сиёсий музокараларида маъруза қилиши кутилмоқда. Бу унинг БМТдаги ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2016/09/rasm1844.jpg" data-url="https://eltuz.com/kozqarash/201056/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">


UMS: Мижозлар ҳисобидаги маблағлар ноўрин сарфланиши уларнинг эътиборсизлиги туфайли юзага келади - Terabayt.Uz\nUMS: Мижозлар ҳисобидаги маблағлар ноўрин сарфланиши уларнинг эътиборсизлиги туфайли юзага келади\nХалқаро пресс клубда информацион технологиялар ва коммуникациялар вакиллари иштирокида «Ўзбекистонда мобил алоқа: муаммолар ва ечимлар» мавзусида ўтган анжуманда UMS компанияси бош директори Сирожиддин Фахруддинов компания борасидаги айрим саволларга жавоб бериб ўтди, дея хабар қилмоқда Kun.uz.\nМТС компанияси ёпилиб, ўрнида UMS оператори пайдо бўлгани, мижозлар сони ҳақидаги саволга тўхталар экан, С.Фахруддинов шундай деди:\n— Биз 2014 йили мутлақо янгидан иш бошладик. Айни пайтда 2,5 миллион абонентимиз бор. Тўғриси, шунча мижозни йиғишнинг ўзи ҳам осон бўлгани йўқ. Uzdunrobita вақтида компанияга уланган 10 миллион атрофидаги абонентлар бошқа компанияларга ўтиб кетган.\nҲозир турли бонуслар, янги тарифлар, ҳудудларга қараб имтиёзли тарифлар жорий этиш йўли билан мижозларни компанияга қайтариш учун курашмоқдамиз.\nБаза станцияларининг ўрнатилиши ва улар юзасидан тушаётган шикоятлар бўйича С.Фахруддинов шундай тушунтириш берди:\n— Шаҳарларнинг бош режалари ўзгармоқда. Бундай вақтларда ўз-ўзидан биноларга ўрнатилган станцияларни олишга мажбурмиз. Лекин маҳаллий ҳокимият органлари томонидан турли субъектив важ-корсонлар билан ҳам шикоятлар билан олдириб ташлашга уриниш бўлаётгани ҳам жуда ташвишланарлидир.\nБитта база станциясини ўрнатиш компанияга 120–180 миллион сўмга тушади. Буни ўрнатиш учун 9–12 ой чопиб, югуриб, рухсат олиш керак. Ўрнатиш ишлари ҳам вақтни олади. Энди ўшани бузишга 15–20 миллион сўм маблағ сарфланибгина қолмасдан, бошқа жойга кўчиришга яна ўша юқорида айтиб ўтилган сумма сарфланади — бошқатдан харажат қилинади. Ахир барча санитария нормаларига риоя қилиниб, текширилиб ўрнатилади барчаси.\nБазавий станциянинг кўчирилиши аввало ўша ҳудудда алоқа сифатига салбий таъсир ўтказиши мумкинлигини ҳам эътибордан қочирмаслик керак.\nБиз боғча, мактаб, касалхоналарга уч томонлама шартнома имзолаб, ижара асосида антенналар ўрнатганмиз. 1 кв.м учун ойига 32-36 минг сўм ижара ҳақи тўлаймиз, бошқа коэффициентлар билан йилига 15 миллионгача боради. Ўша бинони таъмирлашда ёрдам кўрсатамиз.\nБиз база станцияларининг мақомини юридик жиҳатдан келишиб олишимиз лозим бўлмоқда. Субъектив сабаблар билан база станцияларининг олиб ташланишига чек қўйиш керак.\nТелефон ҳисоб рақамларидан абонент тўловларининг асоссиз ечиб олиниши ҳақидаги саволларга тўхталар экан, UMS раҳбари шундай деди:\n— Кўпинча ойдан ойга ўтиш жараёнида шундай ҳолатлар кузатилади. Маълум бир хизматлар учун ҳам у ойга, ҳам бу ойга тўлов ечилиб олиши борасида хатолик юз беради — русчасига айтганда «двойное списание» рўй беради. Биз мурожаатлар асосида буни қайта кўриб чиқиб, пулни эгасига қайтарамиз.\nЛекин дебиторлик қарзларимиз ҳам кўплигини айтиб ўтиб кетишим керак. Кредит линиямиз бор, одамларга алоқадан узилиб қолмаслиги учун вақтинчалик қарз бериб турамиз. Одамлар сим картани олади, компаниядан маблағ қарз олиб гаплашади, сўнгра сим картани отиб юборади. Айни пайтда дебитор қарзларимиз 6–7 миллиард сўмнинг орасида.\nСўнгра абонентларнинг хизматлардан нотўғри фойдаланиши оқибатида тушунмовчилик вазиятлари юзага келади. Мен компанияга раҳбар бўлганимга 6 ой бўлди. Шундай вазиятларни ўрганиб чиққанман. Кўп узоққа бормай, ўзимнинг ўртоғим «50 минг сўм ташлагандим, телефонда мутлақо кам гаплашаман, пулим тўсатдан тугаб қолди», деди. Мен атайлаб ўрганиб чиқдим. Маълумотларни кўтартирдим. Пулнинг катта қисми интернетга, мобил иловаларни ишлатишга, аппарат дастурий таъминоти янгиланишига кетган. Неваралари унинг телефонидан кириб, интернетга уланган ўйинларни ўйнашган.\nБизда биллинг тизимда бу нарсаларнинг ҳаммаси тўлиқ автоматлаштирилган, компьютерлаштирилган. Инсон омили йўқ. Биллинг тизимимиз кичкина бир компьютер эмас, бутун бир мажмуа ҳисобланади.


Ўзбекистонда гилос йиғим-терими ва экспорти давом этмоқда (видео) • EastFruit\nБош саҳифа › Янгиликлар › Ўзбекистонда гилос йиғим-терими ва экспорти давом этмоқда (видео)\nЎзбекистонда гилос йиғим-терими ва экспорти давом этмоқда (видео)\nМуаллиф: EastFruit 30 Май 22 29 Май 22 022\nЎзбекистонда маҳсулот етиштириш ва экспорт ҳажмини ошириш мақсадида гилос плантациялари тобора кўпроқ барпо этилмоқда. Ўтказилган мониторинг натижаларига кўра, 2022 йилнинг май ойи ҳолатига кўра, республика бўйича 25,3 минг тонна гилос ҳосили йиғиб олинган ва бу жараён ҳудудларнинг иқлим шароитига қараб, июнь ойининг учинчи ўн кунлигига қадар давом этади.\n2022 йил ҳолатига кўра, мамлакатнинг барча тоифадаги фермер хўжаликларида 337,3 минг гектар мевали боғлар, жумладан, 25,1 минг гектарлик гилос плантациялари мавжуд бўлиб, бу ерда 245 минг тонна ҳосил етиштириш режалаштирилган.\nКейинги йилларда гилос экиш ва парваришлашда инновацион технологиялар қўлланаётгани туфайли ҳосилдорлик 8–10 тоннадан 12–13 тоннага етмоқда. Хусусан, серҳосил навлардан фойдаланиш, томчилатиб суғориш тизимини жорий этиш орқали минерал ўғитлар сарфини камайтириш, касалликларни ўз вақтида даволаш ва зараркунандаларга қарши курашиш каби омиллар бунга мисол бўла олади.\nЎзбекистон Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг матбуот хизмати хабарига кўра, 2021 йилда республикадан 60,8 минг тонна, 2022 йилнинг 20 май ҳолатига кўра эса 8,7 минг тонна гилос экспорт қилинган. 2021 йилда мамлакат 18 та хорижий давлатга, жумладан, Россия Федерацияси, Қозоғистон, Қирғизистон, Украина, Корея, Латвия ва бошқа мамлакатларга гилос экспорт қилган.\nРеспубликада гилос етиштириш ва унинг экспорти ҳажмини ошириш мақсадида 2021 йилда 5,1 минг гектар, 2022 йил баҳорида эса 1,2 минг гектар майдонда гилос плантациялари барпо қилинди. Бугунги кунга келиб, ушбу турдаги меванинг, асосан, Sweet Ryana, Sweet Lorenz, Skeena, Early Lory, «Ревершон», «Валерий Чкалов», «Восход», «Ревна», «Наполеон», «Стелла» каби навлари етиштирилмоқда.


Франция президентига тухум отишди - видео - 27.09.2021, Sputnik Ўзбекистон\nЭркак “Яшасин инқилоб” деб бақириб, Макронга қарата тухум улоқтирди. 27.09.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 27 сен — Sputnik. Лионда Франция президенти Эммануэл Макронга тухумга ўхшаган нарсани отишди, деб хабар қилди Lyon Mag маҳаллий нашри.Ҳодиса Франция етакчисининг Eurexpo кўргазмасига ташрифи чоғида юз берди. Видеодан кўриниб турибдики, номаълум кимса давлат раҳбарига қарата юмалоқ нарсани ташлади, у Макроннинг елкасидан сакраб тушди. Дастлабки маълумотларга кўра, бу тухум бўлган.Макрон ўз жамоасига сабабларини билиш учун бу одам билан учрашиш ҳақида топшириқ берди.Бу Макрон билан юз берган биринчи бундай ҳодиса эмас. Июн ойининг боши Франция президенти Эммануэл Макрон Дром департаментига ташриф буюрган чоғида бир киши унинг юзига тарсаки туширганди. Суд ҳужум қилган кишига 4 ой қамоқ жазосини тайинлади.\nфранция, эммануэл макрон\n18:02 27.09.2021 (янгиланди: 18:06 27.09.2021)\n© AFP / LUDOVIC MARINПрезидент Франции Эммануэль Макрон\nЭркак “Яшасин инқилоб” деб бақириб, Макронга қарата тухум улоқтирди.\nТОШКЕНТ, 27 сен — Sputnik. Лионда Франция президенти Эммануэл Макронга тухумга ўхшаган нарсани отишди, деб хабар қилди Lyon Mag маҳаллий нашри.\nҲодиса Франция етакчисининг Eurexpo кўргазмасига ташрифи чоғида юз берди. Видеодан кўриниб турибдики, номаълум кимса давлат раҳбарига қарата юмалоқ нарсани ташлади, у Макроннинг елкасидан сакраб тушди. Дастлабки маълумотларга кўра, бу тухум бўлган.\n"Президент хавфсизлик хизмати дарҳол йигитни қўлга олди, у " Яшасин инқилоб!" деб бақирган эди”,- дейилади мақолада.\nМакрон ўз жамоасига сабабларини билиш учун бу одам билан учрашиш ҳақида топшириқ берди.\nБу Макрон билан юз берган биринчи бундай ҳодиса эмас. Июн ойининг боши Франция президенти Эммануэл Макрон Дром департаментига ташриф буюрган чоғида бир киши унинг юзига тарсаки туширганди. Суд ҳужум қилган кишига 4 ой қамоқ жазосини тайинлади.


"Мол-мулк талашиш тарбиямизга зид. Интернетдагилар номимиздан фойдаланишди" — Юлдуз Орипова / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nМахсус янгиликлар 0 Шархлар 4714 кўрилди\n"Мол-мулк талашиш тарбиямизга зид. Интернетдагилар номимиздан фойдаланишди" — Юлдуз Орипова\nАввалроқ интернет нашрларида марҳум Абдулла Ориповнинг фарзандлари мерос талашишаётгани ҳақида хабарлар тарқалганди. Бу кўпчилик орасида катта муҳокамаларга сабаб бўлди. "Даракчи" газетасида эълон қилинган мақолада ушбу гап-сўзларга ойдинлик киритилган.\nФукаролик ишлари бўйича Яккасарой туманларо суди судьяси Ғайрат Эргашев нашрга маълум қилишича, чиндан ҳам Ўзбекистон халқ ёзувчиси Абдулла Ориповнинг рафиқаси Ханифа Мустафаева мерос мулкларини бўлиб беришни сўраб, судга даъво аризаси билан мурожаат қилган.\nДаъвогар Ханифа Мустафаеванинг вакили Б.Эшмуродов судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгарлар Шоира Орипова, Юлдуз Орипова, Зарифа Орипова, Мавлуда Орипова, Рухсора Орипова ва Илҳом Ориповга нисбатан мерос улушларини аниқлаш ва мерос мулкларини бўлиб беришни сўраган.\nСуднинг 2018 йил 18 сентябрь кунидаги ажримига асосан, ишга Зарема Орипова мустақил талаб билан арз қилувчи учинчи шахс сифатида жавобгар томонидан жалб қилинган.\nСуд мажлисида сўралган даъвогар Ханифа Мустафаеванинг вакили Б.Эшмуродов даъво аризасини қўллаб-қувватлаб, ундаги важларни такрорлаб, мерос мулки бўлган:\n– Қашқадарё вилояти, Қарши шаҳар, Нефтчи МФЙ, Эл кўчаси 3-сонли коттеждан (Экспертиза хулосасига кўра ҳисобий бозор баҳоси 297.767.142 сўм),\n– “Каптива” русумли автомашинадан (ҳозирги кундаги ўртача бозор нархи 80.804.200 сўм),\n– Тошкент шаҳар, Яккасарой тумани, Ю.Ражабий кўчаси, 72-уй, 33-хонадон (ҳисобий бозор баҳоси 612.164.974 сўм)дан мерос улушларини аниқлашни сўраган.\nҲамда мерос мулклари бўлган:\n– Қашқадарё вилояти, Қарши шаҳар, Нефтчи МФЙ, Эл кўчаси, 3-сонли коттежни\n– Тошкент вилояти, Қибрай тумани, “Дўрмон” ҚФЙ, Ёзувчилар кўчаси, 2-уйни (ҳисобий бозор баҳоси 472.722.039 сўм),\nТошкент шаҳар, Яккасарой тумани, Ю.Ражабий кўчаси, 72-уй, 33-хонадонни ҳамда “Каптива” русумли автомашинани Ханифа Мустафаевага натура тарзида қолдиришни, қолганларнинг улушини пул миқдорида даъвогардан ундиришни сўради.\nСуд мажлисида жавобгар Юлдуз Орипова мерос мулки бўлган Тошкент шаҳар, Яккасарой тумани, Ю.Ражабий кўчаси, 72-уй, 33-хонадонни унга натура тарзида қолдиришни, Қарши шаҳридаги коттежни, Қибрай тумани, “Дўрмон” ҚФЙ, Ёзувчилар кўчасидаги 2-уйни ва “Каптива” русумли автомашинадан ўз улушини пул шаклида ажратиб берилишига эътирози йўқлигини билдирди.\nШоира Орипова ва Юлдуз Орипованинг вакили Н.Ташпулатов Ю.Орипованинг фикрларига қўшилишини, Шоира Орипова ўз улушини синглиси Юлдуз Орипова фойдасига воз кечиши, бироқ нотариал тартибдаги аризаси йўқлигини айтди. Ш.Орипова ўз улушидан воз кечган бўлса-да, ушбу улушни пуллик компенсация қилинишига қарши экани, улушни натура тарзида бўлиб беришни сўраганини билдирди.\nСуд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида огоҳлантирилган жавобгарлар Илҳом Орипов, Зарема Орипова суд мажлисида иштирок этишмади. Аммо судга ёзма ариза тақдим этиб, улушини пул миқдорига олишга розилик билдириб, фуқаролик ишини уларнинг иштирокисиз кўришни сўрашган. Рухсора Орипова ҳам судга ёзма ариза тақдим қилиб, отасидан қолган даъво улушидан нотариал тартибда онасининг фойдасига воз кечганини билдирган.\nЖавобгарлар Зарифа Орипова ва Мавлуда Орипова бугунги кунда АҚШда истиқомат қилгани боис ишни уларнинг иштирокисиз кўришни лозим топди.\nФуқаролик кодексининг 1112-моддасига кўра, ворислик васият ва қонун бўйича амалга оширилади.\nМазкур фуқаролик иши ҳолатларидан кўринишича, Абдулла Орипов ва Ханифа Мустафаева 1968 йилнинг 23 апрелида қонуний никоҳдан ўтган. Уларнинг 6 нафар фарзанди бор.\nАбдулла Орипов 2016 йилнинг 5 ноябрида вафот этган.\nОила кодекси 23-моддасининг 1-қисмига кўра, эр ва хотиннинг никоҳ давомида орттирган мол-мулклари уларнинг биргаликдаги умумий мулки ҳисобаланади. Эр ва хотиннинг умумий даромадлари ҳисобига олинган кўчар ва кўчмас ашёлар, улар эр ёки хотиндан бирининг номига расмийлаштирилганидан қатъи назар эр ва хотиннинг умумий мол-мулки ҳисобланади.\nОила кодекси 28-моддасининг 1-қисмига кўра, эр ва хотиннинг умумий мол-мулкини бўлишда ҳамда уларнинг шу мол-мулкдаги улушларини аниқлашда, агар эр ва хотин ўртасидаги никоҳ шартномасида бошқача ҳол назарда тутилмаган бўлса, эр ва хотиннинг улушлари тенг, деб ҳисобланади.\n2018 йил 26 сентярь куни Яккасарой туманлараро суди чиқарган ҳал қилув қарорига кўра, даъвогар Ханифа Мустафаеванинг вакили Б. Эшмуродовнинг жавобгарлар Ш. Орипова, Ю. Орипова, З. Орипова, Р. Орипова, И,Ориповга нисбатан мерос улушларини аниқлаш ва мерос мулкларини бўлиб бериш тўғрисидаги даъво аризаси қаноатлантирилди.\nҚарши шаҳридаги коттеж ва “Каптива” автомашинадан Мустафаева Ханифанинг улуши 12/14 қисм. Ш.Орипова ва Ю.Орипованинг ҳар бирининг улуши 1/14 қисмдан, Тошкент шаҳар Яккасарой тумани, Ю.Ражабий кўчаси, 72-уй, 33-хонадоннинг 1/4 қисмидан Мустафаева Ханифанинг улуши 5/7 қисм, Ш.Орипова ва Ю.Орипованинг ҳар бирининг улуши 1/7 қисмдан деб белгиланди.\nҚарши шаҳридаги коттеж, “Дўрмон”даги уй, “Каптива” русумли автомашина ҳамда Тошкент шаҳар, Яккасарой тумани, Ю.Ражабий кўчаси, 72-уй, 33-хонадон натура тарзида Мустафаева Ханифа тасарруфида қолдирилди.\nМеросдан олган улуш ўртасидаги фарқ сифатида Мустафаева Ханифадан Ш.Орипова фойдасига 82.669.704.1 сўм ва Ю.Орипова фойдасига 82.669.704.1 сўм ундирилиш белгиланди.\nТошкент шаҳар, Яккасарой тумани, Ю.Ражабий кўчаси, 72-уй, 33-хонадоннинг хусусийлаштириш улушлари ҳисобидан Мустафаева Ханифадан И.Орипов ва Зарема Орипованинг ҳар бирига 153.041.243.5 сўмдан ундирилиш белгиланди.\nМустафаева Ханифадан давлат фойдасига 937.582 сўм давлат божи ундириладиган бўлди.\nШ. Орипова ва Ю.Орипованинг ҳар биридан давлат фойдасига 1.653.394 сўмдан давлат божи ундирилиш белгиланди.\nМазкур ҳал қилув қарори устидан назорат тартибида шикоят қилиниши ёки протест келтирилиши ҳам мумкин.\nМуҳокамаларнинг “бош қаҳрамони”га айланган Юлдуз Орипова бу борада қуйидаги фикрни билдирган:\n— Оила аъзоларимиз орасида ҳеч қандай жанжал, муросасизлик ҳолати бўлгани йўқ. Вазият шундай бўлганди: опам ва мендан бошқа фарзандлар меросдаги ўз улушидан онамнинг фойдасига воз кечишган. Иккимизнинг рози бўлмаганимиз бу – пул талаб қилди, дегани эмас. Мақсадимиз, бари ўз ҳолича қолишини истагандик. Опам ва мен ҳужжатга қўл қўймаганимиз боис онам Яккасарой туман судига меросни нархлатиб, улушларни пул кўринишида тақсимлаб беришни сўраб, даъво аризаси киритган. Бу оддий ҳол. Мен пулдан воз кечдим. Онам билан ҳам муносабатларимиз яхши, ҳеч қандай можаро бўлгани йўқ. Аслида оилада мерос хусусида гаплашмаймиз ҳам. Мол-мулк талашиш бизнинг тарбиямизга зид. Интернетдагилар кўпроқ одамнинг эътиборини жалб қилиш мақсадида “Абдулла Ориповнинг фарзандлари мерос талашишяпти”, деб номимиздан фойдаланди, холос. Қонуний меросхўрлар қандай мерос талашиши мумкин? Бу мантиққа зид-ку! Отамнинг тўрт қатор шеърини ҳар қандай зеб-у зарларга алмашмайман. Отамнинг маънавий мероси – ҳақиқий бойлигим. Дунёвий мол-мулк эса қўлнинг кири. Ҳаётда ўйлаш учун меросдан ҳам муҳимроқ нарсалар бор. Ҳаётимдаги энг катта фожиа бу – отамни йўқотганим. Бундан ортиқ фожиа йўқ. Отамнинг сиймоси нафақат биз, балки бутун халқимиз учун азиз. Отамнинг мероси ҳам халқники! Биз, фарзандларнинг вазифамиз отамнинг хотирасини абадийлаштириб, номини пок сақлаш! Нодонларнинг шов-шув кўтаргани ачинарли ҳолат.\nАбдулла Орипов хотирасига бағишлаб "GOLDEN WORD" I халқаро адабиёт фестивали ўтказилади\nАбдулла Ориповнинг сўнгги кунларидаги орзу-изтироблари, ўй-фикрлари. Шоирнинг умр йўлдоши Ханифа ая Мустафаева билан суҳбат (видео)\nАбдулла Ориповнинг фарзандлари мерос талашишмоқда\nҚаршида Абдулла Орипов номидаги мактаб-интернат қурилмоқда, унга ҳужжат қабул қилиш ишлари бошланди\nфев 26 / 2017\nҚарши шаҳрида Абдулла Орипов ҳайкали ўрнатилади ва музей ташкил этилади


Юнусобод туман имом хатиби\nТошкентдаги “Мирза Юсуф” масжиди имом хотиби, 42 ёшли, Раҳматуллоҳ Сайфуддиновнинг эркакларнинг доялик қилишига қарши тарғиботи ижтимоий тармоқда ва турли сайтларда зиддиятли фикрларга сабаб бўлди. (Фото: generation.uz)\n“Бу шармандачиликка мустабид тузум даврида мубтало бўлганимиз етади. У пайтлар кўпгина қадриятларимиз оёқости қилинган, қадримиз топталган давр эди. Бу ишлар бизнинг ихтиёримизда эмасди, шунинг учун эркак кишининг доя бўлишига оддий нарса деб қаралди, аёллар орасида эса эркакнинг қўли енгил бўлар экан, деган гап ҳам тарқаб, эркак дояларга мухлислик кўпайди”, дея ёзди hilol.uz Раҳматуллоҳ Сайфуддиновнинг фикрларидан иқтибос келтириб.\nЎзбек имоми кўтарган бу мавзу юзасидан Элтуз мухбири бир қанча ўзбек фаоллари фикрини ўрганди.\nГинекология билан имомлар шуғулланмагани маъқул\nҲуқуқшуносликдан таҳсил олаётган, канадалик Дилсора Фозилова масжид имомининг фикрига мутлақо қўшилмаслигини билдиради.\n“Шифокорлик улуғ ва машаққатли касб. Уни ҳар ким ҳам қилолмайди”, дейди у.\nУнинг фикрича, қурувчи учун қурилаётган уй, инженер учун янги лойиҳа режаси, ўқитувчи учун синф тўла талаба бўлгани каби, шифокор учун инсон танаси унинг касби объектидир.\n“Қори акаларга бир бошқа мутахассис дин ёки қуръондан маслаҳат бериб кўрсинчи қандай қабул қилишаркан? Ҳар бир соҳанинг ўз билимдони бор ва уларнинг соҳасида нима энг муҳимлигини фақат уларгина билишади.”\nФозилова шунингдек, тиббиёт соҳасидаги вазият бугунги кунда Сайфуддинов ўйлаганидек эмаслигига ҳам эътибор қаратади.\n«Ҳамма гинекологлар эркаклар эмас, шундай экан аёлларда танлаш имконияти бор, модомики улар эркак шифокор кўришини истамаса», дейди у Элтузга берган интервьюсида.\nУнинг фикрича, қайси шифокорни танлаш беморнинг ўз ҳуқуқидир, ҳақ қандай беморни даволаш шифокорнинг бурчидир.\n“Шармандалик бу менимча аёлнинг имкониятларини чеклашга ҳаракат қилиш ва шу билан унинг ҳаётини ва соғлиғини ҳавф остида қолдиришдир.\nМунозара шифокорнинг аёл ёки эркак бўлиши ҳақида эмас, малакали мутахассислик ҳақида бўлиши лозим”, дейди канадалик ҳуқуқшунос Фозилова Дилсора.\nУларнинг аёллар авратидан бошқа муаммоси йўқми?\n“Аёл ва эркак-тонгдан шомгача” фотоалбоми ва “Бокиралик юки” ҳужжатли филми муаллифи, таниқли фоторассом, Умида Аҳмедова Тошкентлик имомнинг “Эркаклар доялик қилмасин!” деган чақириғини «Дўппи ўрнига калла олиб келиш» дея атайди.\n«Уларга йўл қўйиб бериса ҳамманинг бошини қотириб ташлашади. Шифокорни эркак ва аёлга ажратиб бўладими? У врачку!\nМасалан, қон кетиб қолаётган бўлса-ю, аёлнинг ҳаёти ҳавф остида бўлса, эркак доктор келмасин, деб ўтириладими?\nАхир “калтакнинг икки томони бор”, дейишадику.\nЖуда ақлли бўлса, нима сабабдан аёлларимиз мардикорлик қилаётганини гапиришмайди? Совет даврида ҳеч қачон аёллар мардикорлик қилмаган. Нима сабабдан аёлларимиз иш қидириб тарқаб кетишаяпти?\nМуллаларнинг ўзлари хаста хотинларни қабул қилиб кўришлари, боласиз аёлларнинг “дам солдириш” учун муллага боришлари ҳақида нега гапирилмайди. Бунга чек қўйиш керакмасми?\nБу аҳмоқгарчиликнинг олди олиниши керак, бу ҳавфли тенденция”, дейди Умида Ахмедова имомнинг эркакларнинг доялик қилишига қарши чақириғига жавобани.\nШунчаки популистик чиқиш\nБугунги кунда Ўзбекистонда «ëлғон ҳадислар асосида дин тижорати билан шуғулланаëтган» расмий муллаларни танқид қилиб келгани ортидан ўзи ҳам уларнинг тазйиқига учраган таҳлилчи Камолиддин Йўлдош, имомнинг сўзларини шунчаки популистик чиқишга ўхшаб кетишини айтади.\n“Биздаги имомлар, афсуски, ўз мавзусидан ташқарида сайр этишни хуш кўришади, айниқса гап аёллар ҳақида кетганда”, деди у Элтуз мухбирига берган интервьюсида .\nКамолиддиннинг фикрича, имомнинг вазифаси акушер-гинекология мавзусида ваъз ўқиш эмас, балки ҳар жума халққа намоз ўқиб беришдир.\n“Агар имомнинг нияти қатъий ва самимий бўлса, яъни эркак дояларга чек қўйишга қасд қилган бўлса, унинг кейинги қадами – буни ҳуқуқий ташкиллаштиришга киришиш бўларди.\nБунга киришиши даргумон, чунки тепадагилар бир калтак билан жойига ўтқазиб қўяди.\nШу билан қаҳрамонлик қиссасиям тугайди”, дейди Камолиддин Йўлдош .\nБошқа тарафдан, Камолиддиннинг фикрига кўра, эркак дояларниг кўпайишига сабабчи ўша муллаларнинг ўзларидир.\n“Қизларни ўқиши, илм олишига, айниқса балоғат ёшига етган қизларни касб хунар ўрганишига қарши тарғибот қилишади.\nИсломда бирор нарсани таъқиқлашдан олдин унинг муқобили юзага келтирилади” дейди Камолиддин Йўлдош.\nКасб жинс танламайди\n“Масалани кўтарганда ҳамма кўнгилга ёқмаган ишларни собиқ тузумга ағдармаслик керак”, дейди ўзбекистонлик психолог олим ва ёзувчи Маҳмуд Йўлдошев.\nУ шифокорларни аёл ва эркакка ажратиш масаласи ўз ҳақиқатини олиши керак деган фикрда.\n“Агар бу масалага фақат жинс жиҳатидан қарасак, Ибн Синони врач сифатида, медицинамизнинг отаси сифатида гўрида тинч ётишига қўймаган бўламиз”, дейди у.\n“Кишининг ўлим ва ҳаёт масаласи турганда бу инсон ўзига, яъни жинсига қараб врач танламайди. Менинг фикрим Муллалар мўллалигини қилсин, дунёвий ишларга аралашмасин. Бизнинг давлатимиз дунёвий давлат. Агар улар дунёвий ишларга бурнини суқадиган бўлса албатта уларнинг бурнини қонун йўли билан қисқартиришга, яъни Ўзбекистон республикасининг асосий қонуни Конституция билан чеклашга тўғри келади.\nЎша қонунимизда касб танлашда касб жинсга қараб танланади дейилмаган. Демак, менинг, ёки бошқа бирон кишининг врач гинеколог бўлишига ҳеч қандай тўсиқ йўқ. Ким хоҳламаса фалончига даволанишга боришни , бошқасига бораверсин. Ҳеч ким фалон дўхтирга борасан деб мажбурланмайди”, дейди Маҳмуд Йўлдошев.\nЭслатиб ўтамиз, эркакларни доялик қилишини шармандалик дея атаган Раҳматуллоҳ Сайфуддинов 2016 йилнинг 28 апрелида Юнусобод тумани “Бодомзор” даҳасидаги “Мирза Юсуф” жоме масжидига имом хатиб қилиб тайинланган эди.\nБундан илгари унинг қизиқчи артистларни танқид қилган видеоси тармоқда тарқалган, бунда имом “Миллион” ва “Дизайн” жамоаси артистларини “миллат тарбиясини бузадиган шайтонлар” дея атаган эди.\ndata-title="Тошкентлик имом эркак гинекологларга қарши чиқди" data-description=" Раҳматуллоҳ Сайфуддинов
 Юнусобод туман имом хатиби Тошкентдаги "Мирза ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2017/03/r62397.jpg" data-url="https://eltuz.com/asosiy-mavzular/199363/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nБу йил Ўзбекистонда қишга тайёргарлик ҳатто ўтган йилдагидан ҳам ёмонроқдир. Бу тегишли идораларнинг саботажими ёки ҳукуматнинг навбатдаги нўноқлигими? “Саботаж ...