Умарали Норматов. Қалб драмаси ва нафосати (2004) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҲозирги давр матбуотиУмарали Норматов. Қалб драмаси ва нафосати (2004)\nМумтоз шеъриятимизнинг нодир намуналарига хос энг муҳим хусусиятлардан бири шуки, уларда шоир (лирик қаҳрамон) қалбининг ададсиз қийноқлари, оҳу зорлари ўқувчини ларзага солар даражада бутун кескинлиги, драмалари билан изҳор этилади. Айни пайтда шу руҳий қийноқлар ифодаси киши кўнглини асир этадиган, овутадиган нафосат, ғаройиб бир шоирона туйғу билан чулғанган бўлади, яъни уларда дард билан лаззат, мунг билан таскин уйғунликда келади. Жаҳон адабиётидаги энг ҳазин ва нурли севги қиссаси — ҳазрат Навоийнинг «Лайли ва Мажнун» достони бунинг ёрқин намунаси. Мана шу мўътабар анъана янги ўзбек адабиётига, жумладан, насрига ҳам кўчиб ўтган, айниқса, тўнғич миллий романимиз «Ўткан кунлар»да бу фазилат янгича кўринишда юксак даражада намоён бўлган.\nРоман муаллифи тўғридан-тўғри Отабек ва Кумушнинг «ҳажр ва фироқли» ишқий мулоқотларида «самимият, яна тўғриси шеърият бор», деб эътироф этади ва бутун асар давомида ана шу нафосат — романтик руҳни бадиий кашф этиш йўлидан боради. Бу ҳол ХХ аср танқидчилигида кўп баҳс-мунозараларга сабаб бўлган, буни эскича усул, янги замон услубига, шафқатсиз реализмга зид деб китобийликда, ширинзабонлик, ҳатто чучмалликда айблаш ҳоллари ҳам юз берган.\nБундай қарашларнинг муайян сабаблари бор, албатта. ХХ аср жаҳон адабиётида романтик руҳдан бутунлай холи, ҳаётнинг ўта дағал, шафқатсиз, абсурддан иборат ҳақиқатини бутун кескинлиги, даҳшати билан очиб берувчи улкан адабий оқим пайдо бўлди. Бу йўналишда яратилган нодир асарларнинг бадиий кашфиёти ва шуҳратига маҳлиё бўлган биз каби бандаи ожиз мунаққидлар энди романтиканинг даври ўтди, дея ҳукм чиқара бошладик. Шоирона эҳтирос билан йўғрилган асарларнинг «шарқона шоирона услуби»га нописанд муносабат сўнгги йилларда бизда хийла кенг ёйилди.\nАна шундай бир шароитда Ғарбда, жаҳоннинг турли минтақаларида нима бўлди денг?! Турмушнинг ўта шафқатсиз, дағал ифодаларидан толиққан, зада бўлган китобхон, томошабин эҳтиёжини ўз вақтида нозик пайқаган сезгир ижодкорлар айни ўша «пуф сассиқ»қа чиқарилган шарқона романтик анъаналарга қайта бошладилар, ХХ аср поёнида пайдо бўла бошлаган «Титаник», «Ҳайратомуз ақл», «Қиш сонатаси» филмлари, П.Коэлонинг «Алкимёгар», «Бешинчи тоғ» романлари худди шу хислати туфайли Ғарб дунёсида шуҳрат қозонгани, катта шов-шувларга сабаб бўлгани ғаройиб ҳол! Гўзалликка, нафосатга шайдолик инсон зотининг боқий фазилатларидан экани, фан-техника, замонавий информатика мўъжизалари ҳам уни бу ноёб туйғудан мосуво этолмаслигининг ёрқин исботи бу!\nСинчиклаб қаралса, Қодирий романларидаги шарқона эҳтиросларга йўғрилган ифодалар янги замон услубига, янги давр одамлари эҳтиёжи, завқига асло зид эмас эди. «Ўткан кунлар» муаллифи жаҳон адабиётидаги янги жараёнлардан, адабий-бадиий оқимлардан, «сўнгги приём»лардан яхши хабардор бўлган. Ўзи айтмоқчи, ҳатто «сўнгги приём»ларнинг баъзиларини «Ўткан кунлар»га эртароқ киритган; айни пайтда халқнинг савиясини, завқини, руҳини эътиборга олиб «эски приём»лардан, анъанавий шарқона ифода йўлларидан самарали фойдаланган. Адиб «Модомики, асар савияси ўзимизга маълум шу халқ учун ёзилар экан, яна бир мунча вақт «сўнгги приём»лардан кўз юмиб туриш, оралиқда «сўнгги приём»ни оз-оз қистира бориш лозим»лигини айтади ва қатъий қилиб: «эски приём билан ёзади, биноан алайҳи бу ёзувчига биринчи номерни бермаймиз» деб қилинган танқидлардан ҳуркмаймиз», дейди.\nҚанчалик жасорат билан айтилган доно сўзлар! Бу фикр бугунги кунда ҳам аҳамиятини йўқотган эмас. Жаҳон адабиёти ва санъатининг қарийб бир асрдан кейинги ҳолати адибнинг бу борада нақадар ҳақ эканини тасдиқлаб турибди. Улуғ адибнинг ўз вақтида эски миллий анъаналар билан «сўнгги приём»лар, яъни замонавий адабиёт услубини оқилона қўшиб олиб боришдан иборат ноёб тажрибаси янги аср бошида ҳам асқотмоқда, жаҳон адабиёти ва санъатида янгидан-янги бадиий ихтиролар учун йўл очмоқда. Абдулла Қаҳҳор «Абдулла Қодирий, баъзи бир одамлар айтмоқчи, «бир-иккита рисола ёзган» анчайин ёзувчи эмас, балки янги давр адабиёти, Европа адабиёти гази билан ўлчаганда ҳам тўлақонли асарлар ёзган, ўзбек романчилигини бошлаб берган улкан адибдир» деганида тўла ҳақ.\n«Ўткан кунлар»даги Отабекнинг руҳий драмалари ифодаси талқинига оид айрим лавҳаларни шу жиҳатдан кўздан кечирайлик.\nОтабек Зайнабга унаштирилгани ҳақидаги хабарни Кумушга, унинг ота-оналарига етказиш учун Марғилонга отланган; у «кўтариб бўлмайтурган бир қайғу, чидаб бўлмайтурган бир ҳасрат»ни орқалаб борар экан, Кумушбиби шумхабарни эшитганда нималар бўлишини ва қандай ҳолларга тушишини, ота-оналари нима дейишини ўйлаб от устида эзилиб, ўртаниб, ўзининг дунёда бор-йўқлигига ҳам тушунмай кетаётир… Кўклам фасли таровати, табиат, теварак-атроф нафосати, қушлар чуғури ҳам кўнгил дардига таскин беролмайди. Қутидор хонадонига етиб боргач, шумхабарни айтмасликка ва бу даргоҳдан қайтмасликка қарор беради. Аммо, барибир, сир ошкор бўлади, Бироқ оқибат-натижа ҳам қаҳрамон, ҳам китобхон кутганидан ўзгача бўлиб чиқади: мулоҳазакор, андишали Қутидор қуда томон арз-ҳолларини тушуниб, унга розилик билдиради, нақадар нохуш, мушкул бўлмасин хотини Офтоб ойимни, қизи Кумушни, ниҳоят Отабекни ўз қарорига кўндиради. Мана шу жараён нақадар нафис, санъаткорона ифода этилган. Ўша топдаги ҳар бир қалбнинг титроғи, изтиробларини, уларга осон эмаслигини баралла сезиб, ҳис этиб турасиз. Айни пайтда юксак одоб-ахлоқ соҳиби, ўзбекона андиша бандаси бўлмиш бу шахслар бундай вазиятда ўзлари учун ҳар қанча мушкул бўлмасин, ўзгача йўл тута олмасликларига амин бўласиз. Айниқса, Отабек Кумушдан итобомиз сўзлар, аччиқ хитоблар кутиб ўтирганида у фариштадек уйга кириб келиб, кутилмаган жойда уни оғир ҳолатдан қутқаради: «Мен рози, мен кўндим», дейди дафъатан. Ёзувчи шу заҳоти Кумуш «бу сўзни нимадандир қўрққандек шошиб айтди» дея изоҳ беради. Мана шу шошиб ва нимадандир қўрқиб айтилган сўзда Кумушнинг шу топдаги кўнгил изтироби ва нафосати уфуриб турибди! Шундан кейинги ифода ўқувчи кўнглига ғаройиб бир таскин ва сурур бахш этади:\n«— Кўндингиз… нега, а?\nОтабек ҳайрат ва таажжуб ичида эди.\n— Негаки, — деди Кумуш, — мен сизга ишонаман…\n— Шунинг учун…\n— Шунинг учун кўндим…\n— Кўнглингиз фаришталар кўнглидек.\n— Сизнинг ҳам кўнглингиз…\nИкки жон, икки юрак гўёки биттадек бир-бирисини англар, бирисидан бирисига ўтиб юрар эди шу вақт.\n… Қутидор тарафидан эртага Тошканд жўнаш эълони берилди. Иккисининг ҳамма вақтлари шамъ ёнида сўзлашиб кечди…»\nШуниси ҳам борки, вазият тақозоси билан мушкул ҳолатнинг бу хилдаги гўзал ечими асло персонажлар қисматидаги драмаларнинг бутунлай бартараф этилиши эмас. Балким, бу ечим олдиндаги янгидан-янги мушкул жумбоқлар, кўргиликларнинг дебочаси эканлиги тасвирдаги ширин ва ҳазин бир оҳангдан англашиниб туради. Бу ҳаёт, тақдир шафқатсизлигини нафосатга йўғрилган ҳолда ифода этишнинг, нафис туйғулар тили билан сўзлашнинг беназир намунаси!\nАдиб қаҳрамоннинг фақат интим, ишқий-оилавий кечинмалари эмас, ижтимоий фаолияти, манфаатлари ифодасида ҳам айни шу йўлдан боради. Романнинг «Қипчоққа қирғин» бобини эслайлик.\nШаҳарда қипчоққа қирғин уюштирилган куни эрталаб Отабек дўсти билан шаҳар ташқарисига Мингўрикка сайрга чиққан. Табиатнинг кўркам, латиф қучоғида ором олиб, турмуш ташвишларини бир дам унутиб кечга яқин шаҳарга қайтиб, шаҳар дарвозасига қадам қўйиши биланоқ даҳшатли манзараларга — боши танидан олинган кишилар гавдасига дуч келади. Суриштириб биладики, шаҳарда қирғин бошланган, кун бўйи қипчоқ зоти бўлса молдай сўйилган. Отабек йўлида давом этади, одим сайин боши кесилган мурдаларни кўради… Ниҳоят, даҳшату ваҳшат ичида Ҳасаналига йўлиқади. Ҳасанали мислсиз раҳмсизлик тўғрисидаги ҳикоясини бошлайди: «Худда қиёмат бўлди! Бечоралар нима гуноҳ қилдиларикин?.. Йигитлар тутиб келтуриб турадир, жаллод бош кесиб борадир… Чидаб бўлмади, дўконни ёпиб қочдим…»\nОтабек «бас» дея Ҳасанали ҳикоясини тўхтатади, унда бу ёғини эшитишга тоқат қолмайди, бекнинг юраги эзилиб оқиш даражасига етади. Бу ҳодисалардан ўзини йўқотар ҳолга келади. Кечки ошни ҳам емай, отаси билан ҳам учрашмай «гўё шу йиртқичлар дунёсидан яширингандек оқ кундаёқ тўшагига ётиб, кўрпасига бурканиб» олади.\nНега ўша дамларда Отабек отасига дуч келишни лозим кўрмади? У бир оз ўзини тутиб олгач, эртаси отасига рўпара келади. Отасига дуч келганида илк бор фарзандлик одобини бузиб унга салом бермайди. Чунки ўз отасини қипчоқ қирғинига алоқадор деб ўйлайди. Кеча кўрган, эшитган даҳшатлар ҳам биру ўз отасининг бу ишларга «алоқадор»лиги дард устига чипқон. Шу ўй-хаёл уни эзади. Лекин Отабек, барибир, Шарқ ўғлони, кечаги ҳолатда отасига рўпара келганида «қуюшқон»дан чиқиб кетишига кўзи етган. Шунга қарамай, кечаги дард асорати бугун ҳам унга тинчлик бермайди. Қалб титроғи тўла босилган эмас… Отага саломсиз рўпара бўлган ўғлон ҳолатини кўриб бу ёғи нима бўларкин, дея энтикиб турасиз. Инсон руҳиятининг моҳир билимдони ўша топда оқил ота билан яхши тарбия топган фарзанд орасидаги ўта кескин ва нозик муносабатлар, улар кўнглида кечган тиғиз ва нафис туйғу, ўй-хаёлларни мислсиз маҳорат ва назокат билан қоғозга туширади. Ҳар қанча қаҳр-ғазаб ўтида ёнмасин, Отабек, барибир, биринчи бўлиб сўз очолмайди, одоб юзасидан ота юзига тик қараб «гуноҳи»ни юзига солишга ботинолмайди. Орада бирмунча муддат жимлик ҳукм суради. Ниҳоят, биринчи бўлиб ота гап бошлайди. Сўнг Отабек тилга кириб кечаги қонли воқеалар, бу ишларда отасининг иштироки хусусида нозик қочириқлар ила имо-ишоралар, таъналар қилади. Фаросатли ота дарҳол буни тушуниб, рўй берган воқеаларнинг тафсилоти, бу ишларга ўзининг алоқаси йўқлиги, имкон қадар бу хатарнинг олдини олишга урингани, бироқ иложсиз қолгани ҳақида батафсил гапириб беради.\nХўш, бу қирғинлардан мақсад нима? Яна шу савол қўзғалади. Жавоб аён: Бу қирғинни уюштирганлардан биттаси мингбоши бўлмоқчи, иккинчиси Нормуҳаммаднинг ўрнига минмоқчи, учинчиси яна бир шаҳарни ўзига қарам қилмоқчи. Хон эса Мусулмонқулга бўлган адовати учун қипчоқни қириб аламдан чиқмоқчи… Уларда бундан бошқа мақсад йўқ. Ота-бола суҳбати асносида Юсуфбек ҳожи дилидаги асосий дардини тўкиб солади. «Мен кўп умримни шу юртнинг тинчлиги ва фуқаронинг осойиши учун сарф қилиб» деб бошланувчи кўплар учун ёд бўлиб кетган машҳур нутқ бу одам ҳаёти маъноси, умри, фаолиятининг муайян якуни, умри давомида тўплаган тажрибаларидан чиқадиган бош хулосасидир; авлодлар олдидаги армони, узридир; келгуси авлодларга қолдирган васияти, аччиқ сабоғидир. Титраб, тўлқинланиб айтилган бу оташин сўзлар, Ҳожи қалби тубидан вулқондай отилиб чиққан бу дард-алам тўла фарёд бутун бир мамлакатни, миллатни ларзага солишга, ҳушёр торттиришга қодирдир! Бу сўзларда заррача бўлсин ясамалик, сунъийлик йўқ, бошдан-оёқ самимий, бинобарин, шеърий, ҳа, юксак шеърий асар каби баланд пардаларда янграйди. Отабек ота сўзларини тинглар экан, ўзининг ўринсиз шубҳа, таъналаридан уялиб ерга қарайди. Ўша топда ўзининг эл-юрт ғамида куйиб-ёнишлари отасининг дарду фарёдлари олдида арзимасдек туюлади унга.\nМаълум бўляптики, Отабекнинг ижтимоий йўналишдаги кўнгил дардлари ишқий-оилавий ташвишлари залворидан асло кам эмас. Шу билан баробар, улар орасида, бадиий талқинида фарқли жиҳатлар ҳам мавжуд. Ишқ изтироблари пайтида қаҳрамон сентиментал ҳолатларга тушади, йиғидан, кўз ёш тўкишдан ўзини тия олмайди. Мисолларга мурожаат этайлик. Отабек «тутуруқсиз совғани кўтариб» гулларга, кўкатларга бурканган қирлар оралаб отда борар экан, узоқда қўш ҳайдаб юрган йигитнинг ашуласи қулоғига чалинади, теваракни зир титратган «Икки ёрни ажратувчи бу фалакнинг гардиши!» мисралари Отабекнинг истиқболидан ҳикоя қилгандек кўнглини ларзага солади, шу топда ўзини тутолмай йиғлашга тушади, кўз ёшлари юзи оралиқ эгарнинг қошига ва отнинг ёлига тома бошлайди… Отабекнинг «Наво» куйини тинглаш онларидаги ҳолати бундан-да мунгли, таъсирчан: «Дуторнинг нозик торларидан, тилсимлик юракларидан чиққан «Наво» куйи ўз ноласига тушунгучи… бу йигитка борган сайин дардини очиб, йиғлаб ва инграб сўзлар эди… Эшиткучи эса дунёсини унутиб йиғлар, кучини йиғиштириб йиғлар ва ҳасрату аламини кўз ёшиси билан тўкиб йиғлар эди…» деб ёзади муаллифнинг ўзи ҳам тўлқинланиб.\nОдатдагидек, бу ўринда ҳам Қодирийнинг қаҳрамонни тоқат қилиш мумкин бўлмаган оғир вазиятдан, тиғиз руҳий ҳолатдан олиб чиқиш санъати кишини лол қолдиради. Бу шунчаки адабий приём бўлмай, энг муҳими, унда адибнинг асл ҳаёт фалсафаси ёрқин намоён бўлган: «Наво» куйи унинг бутун танидаги сувларини кўзи орқалиқ тўкдирди-да, фалакнинг тескари ҳаракатидан шикоят этиб қўйди ва дунёда ёлғиз ҳасратгина бўлмаганлигини билдиргандек ўзининг «савт» куйини ер юзига шодлик ва суйинч ёғдириб арз эта бошлади. «Наво»нинг сиҳирлик «савт»и Отабекнинг кўз ёшларини қуритди-да, бир енгиллик бағишлади. «Наво» билан ювилиб кеткан унинг умид гулзорида янги чечаклар униб чиқди…»\nНиҳоят, Кумуш ўлимидан бир йил ўтгач, Отабекнинг қабристонда Кумуш қабри ёнидаги ҳолати, сўнгги кўз ёшлари тасвирини ўқиймиз. Аввалги лавҳалардаги кўз ёшлар гўзал табиат, гўзал куй жўрлигида тўкилган бўлса, бу галгиси фано интиҳоси ва бақо бўсағасида илоҳий калом садолари оғушида оқади:\n«Қуръон оятлари қабристон ичига оғир оҳангда оқар эди. Қабр ёнига тиз чўккан йигитнинг кўз ёшлари ҳам Қуръон оятларига қўшилишиб оқар эди». Эътибор берсангиз, Қуръон оятлари оқимида фақат ҳазинлик эмас, илоҳий бир таскин ҳам бор.\nБугун баралла айтиш мумкинки, Отабекнинг ишқи ҳар қанча ҳаётий, табиий бўлмасин, айни пайтда у сирли-сеҳрли илоҳий руҳ билан йўғрилган. Айниқса, бу ҳол охирги лавҳада аниқ кўринади. Моддиюнчи мунаққидлар бу ҳолатни ўта нохуш қабул қилганлар. Чунончи, Сотти Ҳусайн роман муаллифи Отабекнинг ишқ, муҳаббатини илоҳийлаштирган, «А.Қодирий «илоҳий муҳаббат»га аниқ ишониб, шуни тарғиб қиладир. Яъни ғайритабиий кучнинг борлиғини исбот қилмоқчи бўладир», дея муаллифга ғоявий айб қўяди ва қатъий қилиб: «Ишқ, муҳаббат илоҳий бўлмай, табиий, моддий бўладир, илоҳий деб қилина турған ҳар қандай таъбир ёлғон, кўз бўявчиликдир», деб ёзади. Ким ҳақ, ким ноҳақ, ким кўз бўёвчи эканини ҳаётнинг, адабиёт, санъат ривожининг ўзи кўрсатди, кўрсатаётир. Юқорида эслатилган ҳар уч лавҳада ҳам кўз ёшлари билан йўғрилган ўта маъюс, мунгли драматик ҳолатнинг бунақа нафис, рангин, чиройли тасвири сўз санъатида сийрак учрайдиган ноёб бадиий топилма! Менингча, бунақа сентиментал ҳолатларни ҳамиша ҳам инсоний заифлик аломати, деб аташ тўғри бўлмас. Аксинча, у юксак инсонийлик, самимийлик белгиси. Дард-аламларни чин дилдан ҳис эта билиш, ўртаниш, кўз ёши тўка олиш ҳам буюк башарий фазилат.\nИшқий, интим кечинмалар онларида мискин, ожиз кўринган Отабек эл-юрт қайғуси йўлида ҳар қанча ўртанмасин, куйиб-ёнмасин, мардона, шижоаткордир. Эл-юрт йўлидаги шижоат, ҳатто фожиа — ўлим хабарида ёзувчининг қалами ҳам шафқатсиз, мардона тус олади: «Қаноатшо Авлиё отадан ёзар эди: «Ўғлингиз Отабек яна бир киши билан бизнинг қўшунда эди. Олмаота устидаги ўрус билан тўқунушмамизда биринчи сафимизни шу икки йигит олди ва қаҳрамонона урушиб шаҳид бўлди. Мен ўз қўлим билан иккисини дафн этдим…» Ота ва она эса, ўз навбатида, жасур ўғлоннинг қаҳрамонона шаҳид бўлиш хабарини мардона қарши оладилар, бу ўринда нолалар, фарёдлар, кўз ёши тўкишлар йўқ: «Юсуфбек ҳожи хатми Қуръон қилиб юртка ош берди. Ўзбек ойим қора кийиб таъзия очди».\nМана шу мардона хабар ҳам ўзгача оҳангдаги шеърий руҳ билан йўғрилган. «Ўткан кунлар»да ёрқин намоён бўлган шахс ҳаёти, қалб драмаси ва нафосатини бадиий кашф этишдек ноёб фазилатнинг бугунги кунда юқорида эслатилган жаҳон адабиёти, санъатининг энг яхши намуналари билан муштарак эканлиги кишида фахр-ифтихор туйғусини уйғотади. «Ҳайратомуз ақл» филмининг ўзбекча таржимаси томошаси пайтида ҳамкасб дўстим ғурур билан филм сценарийси муаллифи Зулфия Назар ота қонидан ўтган шарқона севги таронаси руҳини америка кино санъатига олиб кирибди, деди. Бу гапда жон бор. Шу ўринда кичик бир изоҳ: филм ўзбекчага русча «Игры разума»дан сўзма-сўз «Тафаккур ўйинлари» деб ўгирилган. Инглизча асл номи «Beautifull mind» «Гўзал тафаккур» ёки «Ҳайратомуз ақл» деган маънони англатади. Шу ном унга ярашади. Зотан, Зулфия Назарнинг филмга асос бўлган жаҳонга машҳур китоби «Ажойиб ақл» деб аталади. «Ҳайратомуз ақл»даги севги, вафо, садоқатнинг сеҳрли кучи, «Қиш сонатаси»даги икки ёшнинг нозик ибо, самимият, нафосатга чулғанган ишқий мулоқотлари, «Алкимёгар» романидаги ёш испан йигити Сантяго билан араб қизи Фотима, «Бешинчи тоғ»даги Илёс пайғамбар билан бева аёл ораларидаги пинҳона оташин муҳаббат тароналари — гўзаллик, нафосат, ибо туйғуси санъат, адабиётнинг мангу учар қаноти эканини яна бир бор тасдиқлайди.\nҒаройиб бир ҳол: айни жаҳон адабиёти, санъатида бўлгани каби миллий адабиётимиз ҳам муайян муддат ҳаёт ва ундаги шафқатсиз ҳодисаларнинг яланғоч тасвирига ўта маҳлиё бўлишдан чекиниб, асл миллий қадриятларимизга қайта бошлади. Воқеликнинг фожиавий ҳақиқатлари қаламга олинган «Офтоб ойим», «Қоракўз мажнун» ҳикоялари (С.Аҳмад), «Тушда кечган умрлар» романи (Ў.Ҳошимов) бошдан-оёқ Қодирийга хос латофат ва нафосат туйғуси билан йўғрилган; «Тепаликдаги хароба» романидаги (О.Мухтор) Маликул калом Мавлоно Лутфийнинг латиф севги достони тасвири асарга ўзгача руҳ бахш этган, «Бозор»да (Х.Дўстмуҳаммад) эса Фозилбек ва Қадриянинг Отабек билан Кумуш ишқ достонини ёдга туширувчи севги қиссаси миллий носирларимиз модернизмнинг ўзгача йўлларини қидираётганидан бир далолатдир.\nАбдулла Қодирий тажрибаси ва ҳозирги жаҳон адабиёти, санъатидаги, қолаверса, бугунги ўзбек адабиётидаги муштаракликлар хусусидаги кузатиш, ўй-мулоҳазалардан чиқадиган энг муҳим сабоқ шуки, санъат, адабиётдаги «эскича» ва «янгича» ифода йўллари устида шошма-шошарлик билан ҳукм-хулосалар чиқаришдан тийилайлик, азизлар. Биз эскига чиқарган ифода йўллари бугун ёки эртага бирдан янгиланиб буюк бадиий ихтиро, кашфиётлар учун замин, асос бўлавериши мумкин экан.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2004 йил 9-сонидан олинди.\n← Аввалги Аввалги Озод Шарафиддинов. Китоблар салтанатининг маликаси (2004)\nКейинги → Кейинги: Қозоқбой Йўлдош. Инсон туйғуларининг теран талқинлари (2004)


Қирғизистоннинг Ўш шаҳрида “Акромийлар” гуруҳи аъзолари экани айтилаётган тўрт нафар шахс устидан маҳкама бошланди.\nСудланувчиларнинг ҳаммаси Ўзбекистон фуқаролари. Улар ноқонуний равишда қурол сақлаганлик, Қирғизистон паспортини соҳталаштирганлик ва террор ҳужуми уюштиришни режалаганликда айбланмоқда. Судланувчилар орасида “Акромийлар” гуруҳи асосчиси, Ўзбекистонда қамоқ жазосини ўтаётган Акром Йўлдошевнинг 21 яшар қизи Гулмира Мақсудова ҳам бор. Гулмира икки ой олдин Ўшда қўлга олинган. Суддаги адвокатларидан бири Кубанчбек Жўроев ҳакамларга айбланувчилар Ўзбекистон расмийлари таъқибидан қочиб қутулиш учун паспорт соҳталаштиришдан бошқа чоралари бўлмаганини айтди.\nГулмира Мақсудованинг адвокати Тўхтасин Қосимбеков “Озодлик” радиосига Гулмира “Акромийлар” гуруҳи ва унинг асосчиси билан алоқада бўлмаганини айтди: “Бу қиз 12 ёшга тўлганда отаси қамалиб кетган. Ўшандан бери у отасини билмайди, уни кўрмайди. Бироқ ўтган йил 12 – 13 майда Андижон шаҳрида содир бўлган воқеадан кейин “сен акромийнинг қизисан” деб унга тазйиқ ўтказганлар. Шунинг учун у бизнинг Қирғизистондаги Ўш шаҳрига келиб яшай бошлаган”, – деди адвокат Т.Қосимбеков.\nҲакам Турсунбой Ойбатиев суд 28 сентябр - пайшанба куни ўз ҳукмини эълон қилишини билдирди. Ўзбекистон ҳукумати ўтган йил май ойида Андижонда содир бўлган қонли воқеалар учун “Акромийлар” гуруҳини айблаган.


Доналд Трамп АҚШ президентлиги учун курашади\n15 май 2021, Тошкент вақти: 13:17\nAмерикaлик таниқли миллиaрдер Донaлд Трaмп Республикaчилaр пaртиясидaн AҚШ президентлиги учун пойгaгa киришaётгaнини эълон қилди.\nБизнес мaгнaт, сaрмоячи вa телеюлдуз бўлгaн Трaмпнинг aйтишичa, AҚШ сиёсий вa иқтисодий тизимини бошдaн оёқ ислоҳ қилиш керaк вa бу юртгa ўтa ишбилaрмон вa уддaбуро лидер керaк.\n69 ёшли Трaмп aмaлдaги президент Бaрaк Обaмa сиёсaтининг, ҳусусaн, у бошлaб бергaн соғлиқни сaқлaш соҳaсидaги ислоҳотлaрнинг aшaддий тaнқидчисдир.\nБундaн тaшқaри у Обaмaни Aмерикaдa туғилмaгaнликдa вa сохтa ҳужжaтлaр билaн Оқ уйни эгaллaб ўтиргaнликдa aйблaб келaди.\nДонaлд Трaмп АҚШ президенти сифaтидa Мексикa билaн бўлгaн чегaрa бўйлaб бaлaнд девор қуришгa вa Хитой билaн олиб борилaётгaн сўзлaшувлaрдa кескинроқ бўлишгa вaъдa бермоқдa.\nForbes нашри умумий бойлиги 4,2 миллард долларга тенг Трампни америкалик миллиардерлар рўйхатида 133 ўринга қўйган.


ЗАМОНАВИЙ ДАВОЛАШ УСУЛЛАРИ НАЗАРИЯДАН АМАЛИЁТГА ЙЎНАЛТИРИЛАДИ\nЖорий йилнинг 4-5 апрель кунлари пойтахтимизда Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳамда Тошкент врачлар малакасини ошириш институти томонидан "Инсон ва саломатлик" мавзусида V Республика конгресси ўтказилди. Унда соҳанинг нуфузли академик, профессор-олимлари, турли вазирлик, давлат идоралари вакиллари, фармацевтика корхоналари ҳамда дорихона муассасаларининг раҳбарлари, ёш олимлар ва тиббиёти ривожланган мамлакатлардан ташриф буюрган етук халқаро мутахассислар иштирок этди.\nТадбирни Соғлиқни сақлаш вазирлиги фан ва тиббий таълим бош бошқармаси бошлиғи Ўктам Исмоилов кириш сўзи билан очиб, Президентимиз раҳнамолигида мамлакатимиз соғлиқни сақлаш тизимида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, соҳага оид қабул қилинаётган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар, улар ижроси таъминланиши натижасида босқичма-босқич амалиётга жорий этилаётган фаолиятлар, замонавий даволаш усуллари, юқори технологияли жарроҳлик амалиётлари ва эришилаётган натижаларда халқаро ҳамкорлик алоқалари нечоғлик аҳамиятга эга эканлигини алоҳида тилга олди. Шунингдек, конгресс доирасида муҳокама қилинадиган мавзуларнинг мазмун-моҳияти ва улардан олинадиган хулосалар соҳада ҳанузгача аниқ жавоби топилмай келаётган масалаларга ечим бўлиши баробарида, мамлакатимизда замонавий тиббиётнинг ривожланиши ва оммалашувига салмоқли ҳисса қўшишини таъкидлаб ўтди. Шундан сўнг, Тошкент врачлар малакасини ошириш институти ректори, тиббиёт фанлари доктори, профессор Ҳабибулла Оқилов конгресс иш фаолияти билан анжуман иштирокчиларини яқиндан таништирди. Жумладан, кардиология, неврология, педиатрия, пульмонология бўйича илмий жамиятларнинг янги клиник тавсиялари, эндокринология ва гастроэнтерология соҳасида эришилаётган энг сўнгги натижалар хусусида сўз юритилиши ҳақида маълумот берди ва тадбир ишига муваффақият тилади.\nТаъкидлаш муҳимки, ўзаро тажриба алмашиш майдонига айланган конгресс ишида мамлакатимиз тиббиёт ходимлари билан бир қаторда хорижий мутахассислар маърузаси ҳам тингланди. Аниқроғи, анжуманнинг иккинчи қисмида тор доирадаги иштирокчилар ҳамкорлигида кардиология, респиратор тиббиёт, акушерлик ва гинекологияда диагностика ва даволаш, неврологияда патогенетик терапия, гастроэнтерология, эндокринологиянинг замонавий жиҳатлари, клиник стандартлари ҳамда педиатрлар учун клиник тавсиялар мавзуларига атрофлича ёндашилди. Уларда касалликларни аниқлаш ва уларни даволашнинг замонавий усулларини кундалик врачлик амалиётига татбиқ этиш мақсад қилинган анжуманнинг соҳа фаолияти равнақида тутадиган ўрнини хорижлик мутахассислар ҳам эътироф этишди.\nТошкент врачлар малакасини ошириш институти терапия факультети декани, профессор:\n– Бешинчи бор ўтказилаётган тадбирдан кўзланган асосий мақсад, қисқа вақт мобайнида Президентимиз ҳамда Вазирлар Маҳкамаси томонидан қабул қилинган қарор ва фармонларда белгилаб берилган вазифалар ижросини таъминлашдан иборатдир. Яъни, ихтисослашган тиббий хизматлар ва мураккаб амалиётларни аҳолига яқинлаштириш, соҳада кўп учрайдиган касалликлар профилактикаси, эрта ташхиси, шу билан бирга, самарали даволаш усулларини амалиётга кенг жорий қилишга эришиш. Яна шуни ҳам айтиш муҳимки, конгресс ташкил қилинишидан олдин "йўл харитаси" ишлаб чиқилган бўлиб, юқорида таъкидланган масалалар ечими қадам-бақадам келтирилган. Бу йилги анжуманнинг аввалгиларидан фарқли жиҳати – кўплаб мутахассисликлар қатори биринчи марта психатрия йўналишидаги долзарб масалалар ҳам муҳокамага қўйилган. Бундан ташқари, болалар даври касалликларига ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда. Аҳамиятлиси шундаки, анжуман маърузачиларининг ҳар иккинчиси хорижлик ўз соҳасининг етук намояндаларидир. Улар нафақат илмий изланувчилар, балки амалиётда ҳам фаолият юритиб келаётган профессор ва олимлардан иборат.\nСанкт-Петербург реабилитологлар жамияти раиси,\nКембридж университети профессори:\n– Халқаро анжуманларнинг афзал жиҳатларидан бири уларда тажриба алмашиш имконияти кўламининг кенглигидир. Фикрлар хилма-хиллиги, ўзаро қарашларнинг турлилиги фаолиятга янгича ёндашувлар олиб киради. Мутахассис сифатида бирор бир хасталикка бир хил ташхис қўйишингиз мумкин ва табиий, аммо даволаш усулларига мурожаат қилишда фарқ кузатилади. Шу маънода касбини ҳурмат қилган, фаолиятдаги янгиликларга қизиққан, илм излайдиган ҳар қандай мутахассис учун бу каби учрашувлар ўта муҳим ҳисобланади. Мен "Бош мия сурункали ишемиясининг патоморфологик сабаблари. Кутилмаган хавф омиллари ва олдини олишнинг қизиқарли усуллари. Патогенетик терапия препаратларини тўғри танлаш – даволаш муваффақиятининг гарови" мавзусида маъруза тайёрлаб келганман. Мамлакатингиз мутахассисларининг бу борадаги қарашлари, умуман, мазкур масалада қўллайдиган даво-муолажалари фаолиятим учун қизиқарли, ва албатта, янгилик олишимга ишонаман. Қолаверса, тиббиётда назария билан амалиёт узилиб қолмаслиги керак. Шундагина натижага эришиш осонлашади. Анжуманда юртингизда аҳоли саломатлиги, соғлиқни сақлаш тизимига эътибор юксак даражада экан. Аслида қисқа фурсат ичида соҳани такомиллаштиришга қаратилган давлат даражасидаги меъёрий ҳужжатлар қабул қилиниши катта натижа. Бу конгресс муҳокамасига қамраб олинган мавзулар қамровида ҳам кўриниб турибди. Ташкилотчиларга самимий меҳмондустлик ва эътибор учун алоҳида миннатдорлик билдираман.\nУкраина тиббиёт стоматология академияси дипломдан кейинги таълим бўйича проректори, Украина гастроэнтерология ассоциацияси президенти, тиббиёт фанлари доктори, профессор:\n– Юқори савияда ташкил этилган ушбу нуфузли анжуманда "EASL-EASD-EASO (2016) тавсиялари асосида жигарнинг ноалкогол ёғли касаллиги диагностикаси ва уни даволашнинг замонавий усуллари"га бағишланган маърузам билан иштирок этаяпман. Биласизми, инсон организмидаги ҳар бир аъзо алоҳида парваришни талаб қилади, хусусан, жигар ҳам. Нега айнан хасталикни даволашнинг замонавий усуллари, сабаби, бугунги кундалик ҳаётимизга ҳар хил маиший янгиликлар кириб келаётганидек, касалликлар кўриниши ҳам турлича тус олмоқда. Демак, улар ташхиси ва даволаш ишларига замон талабларидан келиб чиққан ҳолда ёндашиш керак. Бунинг учун эса, албатта, изланиш зарур ва бу борада мазкур анжумандагидек тажриба алмашиш муҳим аҳамият касб этади. Йиғилиш ишида ўрганилаётган мавзулар таҳлили мамлакатингизда тиббиёт, соғлиқни сақлаш соҳасига бўлган эътиборни акс эттиради. Мамлакатингиз мутахассислари билан доимий равшда ўзаро фикр алмашиб турамиз, улар тажрибасини ҳурмат қиламан. Шуни ҳам айта оламанки, давлатингиз тиббиёт тизими бўйича қисқа давр ичида кўзланган мақсадлар даражасидаги муваффақиятларга эришади. Бугунги конгресс ҳамда ундан кутилаётган натижалар эса бу борадаги фикрларимнинг тасдиғидир.\nБугунги кунда тиббиёт ходимлари орасида кўплаб муҳокама этиладиган масалалардан бири – бу беморларнинг долзарб муаммоли қатламидир. Бу тур бир эмас, бир нечта ташхисга эга бўлган беморлардир. Гап шундаки, уларга битта касаллиги учун тавсия қилинадиган дори воситасининг бошқа хасталигига қарши кўрсатмаси бўлиши мумкин. Конгресс маърузаларида эса айни шу масалаларнинг самарали йўллари ҳам кўриб чиқилди. Бундан ташқари, амалиёт жараёнларида тиббиёт манбаларида келтирилган асосларга бўйсунмайдиган ҳолатлар мавжуд. Йиғилишда улар ечимига ҳам зарурий мақбул чоралар изланмоқда. Анжуман хулосаларидан сўнг чиқариладиган услубий қўлланмалар эса соҳа мутахассилари учун амалиётда муҳим аҳамият касб этади, деб ўйлайман.\nКенг аудиторияни қамраб олган конгресс доирасида янги дори воситалари, янги ахборот технологиялари ва тиббиёт асбоб-ускуналари, соҳага оид буюмлар ҳамда махсус нашрлар кўргазмаси ҳам ташкил қилинди. Тадбир иштирокчилари мамлакатимиз ва хорижий фармацевтика компаниялари томонидан ишлаб чиқарилган янги ишланмалар, инновацион дори воситалари, улар самарадорлиги, қўлланилишининг ўзига хос хусусиятлари билан танишиш имкониятига эга бўлишди. Шуни ҳам таъкидлаш керакки, ушбу нуфузли анжуман ўз фаолиятини бугун Бухоро вилоятида давом эттирмоқда.\nБугунги кунда тиббиётда кўплаб муҳокамаларга сабаб бўлаётган масалалардан бири – беморларнинг долзарб муаммоли қатламидир. Бу тур бир нечта ташхисга эга бўлган беморлардир. Боиси, уларга битта касаллиги учун тавсия қилинадиган дори воситасининг бошқа хасталигига қарши кўрсатмаси бўлиши мумкин. Конгресс маърузаларида айни шу масалаларнинг самарали йўллари ҳам кўриб чиқилди.\nХулоса қилиб айтганда, амалиётда олиб борилаётган бу каби фаолиятлар мамлакатимизда тиббиёт соҳаси равнақи, бу орқали аҳоли саломатлигини таъминлаш масаласига бўлган эътиборнинг ёрқин ифодасидир. Зеро, бу борада амалга оширилаётган тиббий ислоҳотлардан кўзланган асосий мақсад ҳам жамият фаровонлигига эришишдир. Инсон ва саломатлик том маънода бир-бирига уйғун тушунча. Боиси, инсон қачон ҳаловат топади, қачонки, соғлиғи мустаҳкам бўлса. Аҳолисининг саломатлиги мустаҳкам жамиятда эса фаровонлик барқарордир. Шу маънода олиб қаралганда ҳар йили ўтказилиши анъанавий тус олаётган нуфузли тадбирнинг айни шундай номланиши ҳам бежиз эмас, албатта.


Ford ўз турида ягона “қирувчи пикап” ясади - Carzone.Uz\nFord ўз турида ягона “қирувчи пикап” ясади\nFord компанияси F-150 Raptor пикапининг махсус модификациясини намойиш этди. “Қирувчи Раптор” июль ойининг охирида Америка тажрибавий учиш аппаратлари хайрия кимошди савдосида сотилади. Автомобиль Lockheed Martin F-22 Raptor қирувчи самолётига бағишлаб ягона нусхада ясалган.\nМашинанинг техник “мағзи”ни тайёрлашда Ford Performance спортча бўлинмаси жонбозлик кўрсатди. F-150 Raptor радиаторининг панжараси, орқани кўрсатувчи ойнаси ҳамда қирувчи самолёт силуэти, кузовидаги “F-22” ёзуви, “қандил”и, йўлтанламас шинали янги ғилдираги ва юк бўлмасидаги икки эҳтиёт ғилдираги билан оддий пикапдан ажралиб туради.\nОлти цилиндрли моторининг ҳажми 3,5 литр бўлиб, 545 от кучига эгадир. Осмаси такомиллаштирилган, тормози кучайтирилган.\nХўш, у қанчага сотилиши мумкин? Бу ҳам айтилгани йўқ. Ўйлаб қарасак, оддий F-150 Raptor 49,5 мингдан 73 минг долларгача туради. Ноёб нусха эса юзлаб минг долларгача бўлиши мумкин. Ўтган йили “Мустанг”нинг махсус версиясини шу кимошди уйида 295 минг долларга сотилган. Жорий йилнинг январида эса яна бир F-150 Raptor 157 минг долларга кетди. “Қирувчи пикап” ҳаммасидан қиммат сотилиши эҳтимолдан холи эмас.


Тупроқ худо бўла оладими? | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ҲикматномаИбратли ҳикоятларТупроқ худо бўла оладими?\n— Нега “Лайли ва Мажнун”, “Фарҳод ва Ширин” каби асарларда ошиқ-маъшуқлар висолга етмайди? Барчасида бир хиллик… Ахир ҳаётда ҳадеб бундай бўлавермайди-ку…\n— Аҳлату чиқиндилар ҳам унинг бағрига тўкилади… — Ёнимдаги қримлик дўстим ҳам мулойим табассум ила қўшимча қилди.\n— Уни кўриш, ушлаш мумкин бўлганида Илоҳ бўлолмасди…\n— Кўрмай туриб ишониб бўлмайди-ку, ахир…\n— Хўш, жисмингиз кўринади-ю, руҳингиз-чи? Дарахтни тебратаётган шамолни айнан кўриб турибсизми? Кислородни-чи?… Кўрмай туриб ҳам борлигига барчамиз шоҳидлик берадиган қанча яратиқ бор ахир…\n— Мусулмон бўлмоқчиман! Дугонам яна бир карра ўйлаб кўради. Хўш, динингнинг шартлари қандай? Қийин эмасми? Уни қайси китобдан ўргансам бўлади?…\nЎзимни қўлга олиб, Яратганга шукр айтиб, дўстимнинг саволларига жавоб бердим. У эса қолган вақтда фақат китоб дўконларига кириб, турли тиллардаги Қуръони каримни йиғишга тутинди….\nУчоққа чиқиш олдидан ҳар иккиси ўз совғасини берди. Мен ҳам уларга шарқ алломаларининг сара асарларидан ҳадя қилдим…\nОрадан анча вақт ўтиб, Алисадан мактуб олдим. У бир мусулмон йигитга турмушга чиқибди. Фарзандларига ҳам Аллоҳни танитаётган экан…\n← Аввалги Аввалги Ёлғоннинг туғилиши\nКейинги → Кейинги: Ёқутхон Акрамова. Нурли кунлар сояси (ҳикоя)


ТАЪЗИЯ Бош сахифа\nСоғлиқни сақлаш соҳаси, илм-фани оғир жудоликка учради. Тошкент фармацевтика институти ректори, тиббиёт фанлари доктори, профессор Алимджанов Иброҳим Инамович 61 ёшида вафот этди.\nИ.Алимджанов 1959 йилда Андижон шаҳрида туғилган.1982 йилда Ўрта Осиё педиатрия тиббиёт (ҳозирги Тошкент педиатрия тиббиёт) институтини муваффақиятли тамомлаб, Андижон шаҳар 2- болалар шифохонаси врач интерни, ординатори, даволаш ишлари бўйича бош врач ўринбосари, кейинчалик Андижон давлат тиббиёт инититути кафедра ассистенти, доценти ва кафедра мудири лавозимларида фаолият кўрсатган. У 2012-2018 йилларда мазкур институт ўқув ишлари бўйича проректори ва ректори вазифасида ҳам ишлаган. И.Алимджанов 2018 йилдан Тошкент фармацевтика институти ректори сифатида фаолият кўрсатиб келаётган эди.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги Тошкент фармацевтика институти ректори,тиббиёт фанлари доктори, профессор Алимджанов Иброҳим Инамовичнинг вафоти муносабати билан унинг оила аъзолари ва яқинларига чуқур ҳамдардлик билдиради.\nСайтдан рўйхатдан ўтган фойдаланувчилар сони: 23703


Хитой АҚШ талабини бажарди ва ўз шартини айтди | Qalampir.uz\nХитой АҚШ талабини бажарди ва ўз шартини айтди\nОлам\t25 Июль 2020 15:05 26887\nБугун, 25 июль куни АҚШнинг Хьюстон (Техас штати) шаҳридаги Хитой Бош консулхонасин ходимлари Американинг талабига кўра бинони тарк этди. Бу ҳақда “Associated Press” хабар берди.\nХХР бунга жавобан кеча, 24 июль куни АҚШдан Чэнду (Сичуан провинцияси) шаҳридаги консулхонасини 72 соатда ёпишни талаб қилди.\nAP маълумотига кўра, хитойлик дипломатлар автомобили консулхона ҳудудини тарк этиши билан бинога АҚШ федерал хизматларининг бир қанча ходимлари кирган.\nРасмий Вашингтон 21 июль куни Пекиндан Хьюстондаги консулхонани 72 соатда ёпишни талаб қилганди. АҚШ Давлат котиби ўринбосари Стивен Бигэн консулхона америка технологияларининг ўғирланиши ва талабалар алмашинуви дастуридан нолойиқ фойдаланиш сабабли ёпилаётганини билдирди. Шунингдек, консулхона ходимларининг ўзини тутиши ҳам стандартларга мос эмаслиги айтилди.\nХитой Ташқи ишлар вазирлиги вакили Ван Вэньбинь Хьюстондаги консулхонани бир томонлама қисқа вақтда ёпиш АҚШнинг Хитойга қарши сўнгги ҳаракатларини мислсиз даражада авж олдиришдир, дея баҳолади.\nАҚШ Хитойни консулхона ёпилишига жавоб қайтармасликка чақирди. Америка Хитойнинг Хьюстондаги дипломатик ваколатхонаси интеллектуал мулк ва америкаликлар ҳақидаги маълумотларни ҳимоя қилиш учун ёпилганини таъкидлаб чиқди.\nШу ўринда айтиш жоизки, АҚШ Хитойга консулхонани ёпиш талабини қўйиши билан Хьюстондаги дипломатик ваколатхона биносида ёнғин хавфсизлиги сигнали ишлаб, у ердан тутун чиқишни бошлади. Ўт ўчирувчилар келганда эса ҳаммаси жойида экани, ҳеч қаерга ўт кетмагани айтилди. Бундан тахмин қилиш мумкинки, хитойликлар қандайдир муҳим маълумотларни ёқиб, йўқ қилди.\n20 Январь 12:15 90079\n19 Январь 17:23 74568\n20 Январь 10:41 52239\n19 Январь 09:22 48229\n21 Январь 12:47 41780


ЭРКАКЛИК ГОРМОНИНИНГ КАМАЙИШИ - DAVOLASH\nЭРКАКЛИК ГОРМОНИНИНГ КАМАЙИШИ\nАвтор Davo На чтение 10 мин Просмотров 162 Опубликовано 08.11.2017\nЭРКАКЛИК ГОРМОНИНИНГ КАМАЙИШИ Эркаклик гормонининг камайиши анча жиддий муаммо бўлиб, ёш ўтиши билан барча эркаклар унга дуч келадилар.\nТестостерон эркакнинг фақатгина сексуал характерини аниқлаб берибгина қолмай, балки бевосита унинг соғлигига, иммунитетига, иш қобилиятига, асаб ва юрак-қон томирлар тизимига таъсир кўрсатади.\nАгар тестостерон миқдори ёшларда нормадан борйўғи 10-12 фоизга камайса, ташқи кўринишидан эркакнинг юриш-туриши ўзгаради, хотинларга ўхшаб гапирадиган, юрадиган, юмшоқ ва сезувчан бўлиб қолади.\nЕтарли соғлом эркакларда ҳам 40 ёшдан сўнг тестостерон етишмовчилиги сезила бошлайди. 60 ёшга бориб эркаклик гормони миқдори нормадан 20 фоизга камаяди. Шу пайтдан бошлаб унинг етишмовчилиги ташқаридан ҳам намоён бўла бошлайди:\n• Мушак массаси анча камаяди;\n• Суякларнинг мўртлиги ортади, синувчанлиги ошади;\n• Потенция камаяди, эрекния ва либидо сусаяди;\n• Ишчанлик қобилияти пасаяди, тез чарчайдиган бўлиб қолади;\n• Иммунитет пасаяди;\n• Ёшга боғлиқ муаммолар кўпаяди;\n• Меланхолик хуружлар пайдо бўлади;\n• Юрак ва қон гомир тизими касалликларига учраш хавфи кўпаяди.\nЮқорида санаб ўтилган барча нохушликларни битта умумий ном — “эркаклар климакси” деб атайдилар.\nТестостерон етишмовчилигининг аломатлари\nТестостерон етишмовчилиги турли ёшда турли сабаблар туфайли пайдо бўлиши мумкин. Унинг аломатлари қуйидагича бўлиши мумкин:\n• Либидо (майл, хоҳиш)нинг сусайиши;\n• Оргазм ёрқинлигининг камайиши;\n• Эректил дисфункциянинг пайдо бўлиши (эрекция- нинг сусайиши, бузилиши);\n• Жинсий аъзолар тукларининг тўкилиши;\n• Танадаги тукларнинг камлиги ёки уларнинг йўқлиги;\n• Овозни аёлларга хос ўзгариши;\n• Мояк (тухумча)лар ҳажми ва зичлигининг камайиши;\n• Мутиаклар тонусининг сусайиши ва улар массасининг камайиши. Тестостерон анаболик таъсир кўрсатувчи модда бўлиб, мушакларнинг ўсиши ва катталашишини таъминлайди. Агар унинг миқдори камайса, мушаклар массаси ва кучи камайиб кетади;\n• Танада ёғ тўпланиши ва бора-бора қомат аёлларникига ўхшаб қолиши;\n• Эркаклар климакси;\n• Жинсий бадоғатга етиш даврида иккиламчи жинсий белгиларнинг кўринмаслиги;\n• Сперма шаклланишининг бузилиши;\n• Соч тўкилиши;\n• Семириш. Тестостерон модца алмашинувини тезлаштиради ва шу сабабдан ёш эркаклар, ҳар қанча кўп емасин, осонликча семирмайди. Аммо тестостерон миқдори камайса, модда алмашинуви жараёнлари секинлашади ва натижада эркак озгина овқат еса ҳам (айниқса, 35-40 ёшлардан кейин) семира бошлайди;\n• Юзга тошмалар тошиши;\n• Моякларнинг ўсмасимон касалланиши;\n• Простата безининг раки;\n• Ички секреция безлари (айниқса, гипофиз) фаолиятининг сусайиши;\n• Хромосом касалликлар;\n• Моддалар алмашинувининг секинлашуви;\n• Ҳаётий куч-қувватнинг камайиши;\n• Тез асабийлашадиган бўлиб қолиш;\n• Тез чарчаш;\n• Диққатни бир жойга жалб қила олмаслик;\n• Хотиранинг пасайиши;\n• Бош айланиши;\n• Кўп терлаш;\n• Гинекомастия — эркакларда кўкрак безларининг катталашиши. Тестостероннинг узоқ ва кучли миқдорда камайиши натижасида юз беради;\n• Артериал қон босимининг ўзгариб туриши;\n• Тананинг юқори қисмига тўсатдан иссиқлик урилиши, ҳаво етмай қолиши, бирданига юз ва бўйиннинг қизариб кетиши, юрак соҳасида оғрикдар.\nЮқорида санаб ўтилган ҳолларда тестостероннинг миқдори нормадан кам ёки кўп бўлиши мумкин. Яна шу нарса маълумки, ушбу гормон миқдорининг ошиши юракқон томир касалликларига учраш хавфини оширади.\nШунинг учун қондаги гормонлар балансини нормада сақлаш жуда кўп касалликларнинг олдини олишга ва эркакнинг соғлом бўлишига ёрдам беради.\nТЕСТОСТЕРОН ЕТИШМОВЧИЛИГИНИНГ САБАБЛАРИ\nТестостерон етишмовчилигига қуйидагилар сабаб бўлиши мумкин:\n• Ёш ўтиши сабабидан гормон ишлаб чиқаришнинг камайиши;\n• Тестостероннинг қисқа муддатли камайиши — охирги пайтларда ёш эркакларда миокард инфарктининг асосий сабаби қилиб кўрсатилмоқда. Унинг пайдо бўлиши учун бир оз касал бўлиш, асабийлашиш, зўриқиш ёки оч қолиш кифоя бўлиб, бунда қисқа муддатга қонда тестостероннинг миқдори камайиб кетар экан.\n• Семириш. Агар эркакларда тана оғирлиги нормадан 30 фоиз зиёд бўлса тестостерон ишлаб чиқариш тўхтаб, унинг ўрнига аёллар гормонлари: эстроген ва прогестерон ишлаб чиқариш кўпаяди. Бунинг олдини олиш учун оғир жисмоний иш ёки спорт билан шуғулланиш керак. Бу нарса тестостерон ишлаб чиқаришни стимуллайди.\n• Спиртли ичимликларни тез-тез истеъмол қилиш тестостерон ишлаб чиқаришни камайтиради. Алкоголь эркаклик гормонларини аёллар гормонларига айланишига сабаб бўлади ва жинсий заифликка олиб боради.\n• Руҳий сиқилиш, асабийлашиш, стресслар пайтида организм кортизол ишлаб чиқаради. У эса тестостерон ишлаб чиқарилишининг камайишига олиб келади.\n• Кам ҳаракатли ҳаёт тарзи.\n• Нотўғри овқатланиш.\n• Соғликнинг ёмонлашуви (масалан, сурункали касалликлар).\n• Иммун системанинг ожизлиги.\n• Ҳар бир эркакнинг генетик ўзига хослиги.\nТестостеронни кўпайтириш йўллари\nТестостерон м-иқдорини кўпайтиришнинг йўлларини икки гуруҳга бўлиш мумкин:\n1. Медикоментоз усули (яъни, дори воситалари ёрдамида).\n2. Табиий йўллар билан.\nБиринчи даволаш усулини, албатта шифокор тайинлаши шарт! Иккинчи — табиий йўлларга эса қуйидагилар киради:\n1. Тўғри овқатланиш.\nҚуйидаги маҳсулотлар тестостеронни кўпайишига олиб келади:\n• Таркибида рух, селен, кальций ва магний моддалари кўп маҳсулотлар (қовоқ уруғи, писта, ёнғоқ, балиқ, денгиз маҳсулозлари ва ҳ. к. лар)ни кўпроқ истеъмол қилиш.\n• Витамин С ва Е тестостерон молекулаларини парчаланиб кетишини олдини олади. Шунинг учун апельсин, мандарин, лимон, намаътак, петрушка кабиларни ҳар кунги рационга киритиш лозим.\n• Омега-3 ва омега-6 каби ярим тўйинган мой кислоталари тестостерон синтези учун зарурдир. Бунинг учун денгиз балиқлари, балиқ ёғи, авокадо, ер ёнғоқ, зайтун, кунжут мойларини овқат рационига киритиш керак.\n• Ёғлар ва оқсилларга бой маҳсулотлар (гўшт, тухум). Тестостерон гормони стероидлар гуруҳига’ киради ва шу сабабдан уни синтез қилиниши учун холестерин керак, оқсиллар эса қурилиш материали сифатида зарур бўлади. Айрим эркаклар, ўзи семиз бўлмагани ҳолда, ҳайвон ёғи ва гўштидан қилинган серёғ овқатларни жуда яхши кўриб истеъмол қилишади — сезгир шифокорлар бундай эркакнинг жинсий ҳаёти жуда фаол эканлигини дарҳол пайқашади. Чунки уларнинг организми эркаклик гормонини етарли миқдорда ишлаб чиқариш учун кўп ёғ (холестерин) талаб қилади. Аммо, ўзи семиз бўлгани ҳолда ёғли\nмаҳсулотларни кўп истеъмол қилиш — касалликка олиб келувчи омил эканлигини эсдан чиқармаслик керак.\n• Сельдерей (кашничсимон ошкўк), гул карам, брокколи карами кабилар андроген гормонлар ишлаб чиқаришни кучайтиради ва танадан аёллик гормонларини чиқаради, шунинг учун уларни ҳар кунги рационга қўшиш жуда яхши натижа беради.\n• Кўкатлардан исмалоқ ва петрушка таркибида андростерон бўлиб, улар ҳам тестостерон миқдорини оширади.\n• Саримсоқ ва пиёз овқат билан тушаётган эстрогенларни нейтраллайди, тестостерон миқдорини оширади.\n• Ҳар куни камида икки литр газланмаган тоза сув ичиш зарур.\nҚуйидагиларни истеъмолини камайтириш ёки бас қилиш лозим, чунки улар тестостерон миқдорини камайтиради:\n• Қанд (шакар) — кунига 5-6 қошиқдан ортиқ истеъмол қилиш мумкин эмас.\n• Таркибида тез эрувчан углеводлар сақловчи маҳсулотлар (масалан, оқ нон, пиширикдар, макарон маҳсулотлари ва ҳ. к. )\n• Кофе ва аччиқ чой таркибидаги кофеин гормонларни парчалайди, шунинг учун уларни камроқ истеъмол қилиш керак.\n• Соя ўсимлиги таркибида аёллик гормонлари (фитоэстрогенлар) кўп бўлиб, уларни (масалан, ловия, нўхат, соя сути, уни, ёғи, соуси, пастаси, консерва ва колбаса маҳсулотлари) истеъмол қилмаслик тавсия қилинади.\n• Алкоголь тестостерон ишлаб чиқаришни камайтиради, эркаклик гормонларини аёллик гормонларига айлантиради ва жинсий заифликка олиб боради.\n• Дудланган маҳсулотлар.\n2. Семизликни йўқотиш.\nСемириш тестостерон етишмовчилигига олиб келадиган энг хавфли сабаблардан биридир. У нимаси билан хавфли? Биринчидан, семириш натижасида тестостерон ишлаб чиқариш камаяди. Иккинчидан, тўпланган ёғлар аёллик гормонлари — эстрогенлар ишлаб чиқаришни кучайтиради. Учинчидан, қонда кўпайган эстрогенлар тестостерон ишлаб чиқаришни янада сусайтиради. Хуллас, бир-бирига боғланган ва организмга зарарли ёпиқ занжир пайдо бўлади. Шу сабабдан семизликдан тезроқ қутилиш йўлларини излаш керак.\n3. Жисмоний меҳнат ва спорт билан шуғулланиш.\nТекширишлар шуни кўрсатмоқдаки, меъёрида қилинадиган жисмоний меҳнат ёки спорт қондаги тестостерон миқцорини оширар экан. Бунинг учун ҳафтасига икки марта 40-60 дақиқа машқ қилса етарли. Булар уйда ёки тренажер залида куч ишлатадиган машқлардан иборат бўлиши керак. Агар тўғри олиб борилса спорт — гормонлар баланси ва соғликни нормада ушлаб турувчи ажойиб воситадир.\nАввало, эътиборни оғирликларни кўтаришга қаратиш керак, чунки, айнан шу машкдар тестостерон ишлаб чиқаришни кўпайтиради. Масалан, штангани кўтариш, у билан ўгириб-туриш ва бошқа машқпар. Уларни бажараётганда катта мушакларни кўпроқ ишлатишга эътибор беринг.\nДоимо шу машкдарни бажариб юриб, гормон ишлаб чиқаришни кучайтириш ва унинг етишмовчилиги аломатларини йўқотиш мумкин. Фақат ҳаддан ошиш мумкин эмас. Чунки машқларни кўпайтириб юборсангиз (масалан, ҳар куни катта кучланиш билан машқ қилинса) кутилган натижанинг акси келиб чиқади — ишлаб чиқарилаётган тестостеронннинг кўп қисми мушак массасини шакллантиришга сарфланади ва қонда тестостерон миқцори камайиб кетади.\n4. Зарарли одатларни ташлаш.\nИчиш ва чекишнинг зарари ҳақида китобимиз саҳифаларида кўп маълумотлар берилди. Ҳозир эса ушбу мавзуга мос маълумотга алоҳида диққатни қаратмоқчимиз — спиртли ичимликлар ичида фақатгина пиво таркибида аёллик (эстроген) гормони кўп бўлади. Уни истеъмол қилган эркак организмида аёллик гормонлари миқдори ошади ва шунинг ҳисобидан эркаклик гормонининг миқдорини камаяди. Бир гуруҳ олимлар пиво ичувчи эркакларда қориннинг тез катталашиб ёғ босишига, айнан аёллик гормонлари миқдорининг ошиши сабаб, деб ҳисоблайдилар. Шу боисдан жинсий заифликка учраган эркаклар пивони асло истеъмол қилмасликлари керак.\n5. Очлик билан даволаш.\nОчликнинг фойдаси жуда катта бўлиб, тонг саҳардан кун ботгунга рўза тутилса, киши ортиқча ёғлардан қутилади ва тестостероннинг миқдори ошади. Аммо шуни ҳам билиш лозимки, узоқ муддатли очлик (масалан, икки ёки ундан ортиқ кун ҳеч нарса емаса) кишини толиқ- тиради ва бу тестостероннинг камайишига олиб келади.\n6. Суткасига камида 8 соат ухлаш.\nУхлаган пайтда организмнинг барча тўқима ва аъзолари дам олади, зўриққан қисмлари ўзини тиклаб олишга улгуради. Бунда, албатта хона қоронғи ва тинч бўлиши зарур ва фақат шундагина тестостерон ишлаб чиқариш меъёрга тушиши мумкин.\n7. Ақлий фаол бўлиш.\nАқлий фаолиятингизни юқори даражада сақлашга ҳаракат қилинг — кўп китоб ўқинг, қийинроқ кроссвордларни ечинг, “мияни ишлатишни” талаб қиладиган масалаларни ечишга ҳаракат қилинг. Буларнинг барчаси қариликни бир неча йиллар орқага суришга ёрдам беради.\n8. Жинсий фаол бўлиш.\nДоимий жинсий алоқа қилиб юриш гормон ишлаб чиқаришни фаоллаштиради. Бирор сабаб туфайли эркак ўзининг нормасидан бор-йўғи 2-3 кун кеч қолиб, жинсий алоқа қилмай юрса, унинг организмида тестостерон ишлаб чиқариш дарҳол камаяди.\n(Visited 3 674 times, 1 visits today)\nОзиб кетиш сабаблари буни хамма билиши шарт\nОзиб кетиш касаликми даволаш усуллари Озиб кетиш (тананинг\nБуйрак тоши тушириш БУНИ ХАММА БИЛИШИ ШАРТ\nБуйрак тоши тушириш учун керакли маслахатлар Буйрак


"O'zbekiston iqtisodiy axborotnomasi" jurnali » Ko‘priksozlikdagi ilg‘or texnologiyalar – ish sifatini ta’minlashga xizmat qilyapti\nГлавная | Новости | Ko‘priksozlikdagi ilg‘or texnologiyalar – ish sifatini ta’minlashga xizmat qilyapti\nKo‘priksozlikdagi ilg‘or texnologiyalar – ish sifatini ta’minlashga xizmat qilyapti\n12news.uz сайтидан олинган\n– Кўприк қуриш — энг мураккаб ва масъулиятли бунёдкорлик. Унга қараш ва ёндашувлар ҳам кечагидан фарқ қилади. Соҳанинг халқаро талаблари асосида бунёд этилаётган мустаҳкам ва кўркам кўприклар қурилишида “Кўприкқурилиш” трести унитар корхонаси жамоаси мутахассисларининг муносиб ҳиссаси бор. Йиллар давомида тўпланган бой тажриба, қурилиш лойиҳаларига кучли техник ва технологик ёндашув, халқаро стандартларни муттасил тарзда жорий этиш — тармоқ муваффақиятига хизмат қилмоқда.\nЖумладан, бугун пойтахт кўчалари бўйлаб амалга оширилган энг йирик ва салмоқли қурилиш ишларида трестнинг 67-кўприк қурилиш отряди қурувчиларнинг ўрни алоҳида эътирофга лойиқ. Айнан бугунги кунда ҳам қурувчилар Тошкент шахрининг Мирзо Улуғбек кўчасида олиб борилаётган қурилиш ва бунёдкорлик ишларида фаол иштирок этмоқдалар.\nЛабзак кўчалари кесишган чорраҳада бунёд этилган янги замонавий йўл ўтказгич шулар сирасидандир.Кўприкнинг узунлиги 642, эни 19 метрни ташкил қилади. Ушбу транспорт боғламаси автомобилларнинг ҳаракатланиши учун кенг қулайлик яратди. Абдулла Қодирий ва Ғофур Ғулом кўчалари кесишмасида олти йўлли йўл ўтказгич иншооти ҳам шахримиз архитектурасининг ноёб намуналаридан бирига айланди. Қурувчиларимиз бу иншоотларни кўприксозликнинг энг илғор халқаро талаблари даражасида бунёд этишди.\nКейинги йилларда корхонанинг моддий-техник базасини такомиллаштириш мақсадида янги техникалар келтирилди, мавжуд технологиялар модернизациялаштирилди. “SANY”, “ISUZI”, “LIEBHERR”, “DAEWOO”, ва “XCMG” каби етакчи фирмаларнинг юқори самарадор авто техникалари, экскаваторлар, бурғулаш машиналари ва кранлари лизинг асосида сотиб олинди. Мавжуд 100 дан ортиқ машина ва механизмлар иш самарадорлигини ошириш ва сифатини таъминлашга ёрдам бермоқда.\nБунинг самарасида, корхона турли ечимлардаги кўприклар ва бошқа иншоотларни барпо этиш қувватига эга бўлди. Айнан “Ангрен-Поп” электрлаштирилган темир йўли қурилиш учун трест жамоасига “LIEBHERR” русумидаги замонавий бурғулаш қурилмалари олиб берилди. Диаметри 1,20 метргача келадиган улкан ҳажмдаги трубаларни 40 метр чуқурликка қадар ўрнатиш имконига эга қурилмаларнинг мураккаб қурилиш ишларига жалб этилаётганлиги қурувчиларнинг оғирини енгил қилиш билан бирга, иш сифати, унумдорлигини, халқаро талаб ва меъёрларга жавоб беришини таъминлаётгани эътиборга молик. “Ангрен-Поп” янги электрлаштирилган темир йўлининг қурилиши ҳамда “Мароқанд-Қарши”, “Қарши-Термиз” темир йўлининг электрлаштириш ишларида қурувчилар жонбозлик кўрсатишди. “Ангрен-Поп” янги электрлаштирилган темир йўл линиясида бугунги кунга қадар 6та темир йўл кўприги, 2та туннель типидаги темир йўл ўтказгичини, 50дан ортиқ сунъий иншоотлар қуриш ишларини бешикаст бажарди.\nТемир-бетон балкаларини мустаҳкам ўрнатишда асосан ГЕК-80 русумли ҳамда LIEBHERR LTM-150-5/1 русумли оғир юк кўтарувчи кранлари асосий ишларни амалга оширишди.\nБундай мураккаб иншоотларни сифатли қуриш жамоада меҳнат қилаётган мутахассислардан катта билим ва маҳорат талаб қилади, албатта. Жамоада бугунги кунда 690 нафардан зиёд ишчи-ходим меҳнат қилмоқда. Мутахассис қурувчиларнинг тажриба ва малакаларини ошириш, меҳнат муҳофазаси ва техника хавфсизлигини таъминлаш, айниқса ёш кадрларни қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратиляпти.\nУмуман олганда, корхона темирй ўлчилари олдида ҳамиша масъулиятли вазифалар бўлган. Уларнинг таъкидлашича, бу ишларни муваффақиятли ниҳоясига етказиш ва янгидан янги марралар сари интилиш асосий мақсадлардан биридир.


АҚШда ЙТҲ оқибатида танасининг 80 фоизи куйиб кетган эркакка юз ва икки қўл кўчириб ўтказилди - Zamin.uz\n21:43 / 06.02.2021\nАҚШда ЙТҲ оқибатида танасининг 80 фоизи куйиб кетган эркакка юз ва икки қўл кўчириб ўтказилди\n2020 йилнинг август ойида Нью-Йорк штатидаги NYU Langone Health шифокорлари бахтсиз ҳодисада жароҳат олган 22 ёшли Жо Димеога қўл ва юзни бир вақтнинг ўзида трансплантация қилди. Шундан сўнг шифокорлар операция муваффақиятли кечганини ва бу тарихда биринчи марта бўлганини эълон қилди, деб ёзади Esquire.\n2018 йил Нью-Жерси шататининг 20 ёшли фуқароси ўз машинасини бошқариб кетаётганда ухлаб қолган, натижада машина тўсиққа урилиб, ағдарилган ва ёниб кетган. Димеонинг ҳаёти сақлаб қолинган, аммо танасининг 80 фоизи ёниб кетган. Натижада йигит кўз қовоқлари, қулоқ ва бармоқларидан айрилган. Шунингдек, бўйин ва юз қисмида ҳам жиддий излар қолган.\n23 соат давом этган жарроҳлик амалиётида 2 та операцион хонада 6 жарроҳлик гуруҳи, ҳаммаси бўлиб 80 киши иштирок этган. Шундан сўнг Димео учун 45 кунлик интенсив терапия ва икки ойлик стационар реабилитация буюрилган.\nШифокорлар трансплантация муваффақиятли ўтганини улар тана кўчирилган қисмларни рад этмаслигига ишонч ҳосил қилганидан кейингина эълон қилди. Бунгача дунёда бир вақтнинг ўзида қўл ва юз трансплантацияси атиги икки марта амалга оширилган, иккала уриниш ҳам муваффақиятсиз якунланган.\nДимео ҳаётда иккинчи имкониятни қўлга киритганига амин. Шифокорлар Димеонинг фидойилиги ва ғайрати муваффақиятга эришишда ёрдам берган, деб ҳисобламоқда. Уларнинг фикрича, йигит айни пайтда кучга тўлган ва ҳаттоки спорт билан шуғулланиши ҳам мумкин. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\n28-07-2020, 15:00, Жамият\nҲайдовчи рулда ухлаб қолиши оқибатида «Ласетти» бетон тўсиққа урилиб ёниб кетди\n28-12-2019, 13:30, Жамият\nСурхондарёда «Спарк»нинг ғилдираги ёрилиб кетиши оқибатида икки киши ҳалок бўлди\n10-08-2019, 09:43, Жамият\n18-06-2019, 19:40, Жамият\nИнсон органлари, тўқималари ва ҳужайраларини трансплантация қилиш ҳақидаги қонун лоийҳаси муҳокамага қўйилди\n24-08-2017, 10:39, Жамият\n26-06-2016, 22:56, Жамият


Ўзбекистон Республикаси фуқаролари мунтазам авиақатнов ташкилланган ҳар қандай давлатдан Россия Федерациясига кира олади. Бунинг учун асос талаб қилинмайди.\nФото: Николай Устинов\nРоссия Федерацияси ҳукуматининг 2020 йил 16 мартдаги 635-р сонли буйруғининг биринчи иловасига 2021 йил 14 апрелда киритилган ўзгартиришларга кўра, энди Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ушбу рўйхатда келтирилган ҳар қайси давлатдан асоссиз учиб кела олади.\nРўйхатда Туркия, Қирғизистон, Қозоғистон каби давлатлар бор. У ерлардан Россияга авиачипталар арзон. Шунинг учун энди ушбу давлатлардан бемалол Россияга арзон, қонуний йўл билан ва кириш учун бирор асос кўрсатмасдан учиб келиш мумкин. Яъни фақат Ўзбекистондан учиб келиш шарт эмас.\nАввал Ўзбекистон фуқаролари Россияга Қирғизистон, Туркия каби учинчи мамлакатлардан келиш учун ўша мамлакатларда яшаш учун гувоҳнома (вид на жительство)лари бўлиши талаб қилинар эди. Энди эса ушбу талаб олиб ташланди.\nДемак, жорий йил 14 апрелдан бошлаб, Ўзбекистон Республикаси фуқароси Қозоғистон ва Қирғизистон орқали Россия шаҳарларига парвоз қилиб, ҳеч қандай асос ва ҳужжатларсиз аэропорт орқали кира олади. Ҳужжат 6 кун муқаддам қабул қилинган бўлса-да, бугун, 20 апрель куни расман эълон қилинди.\nЭслатиб ўтамиз, Россияга келишдан аввал коронавирусга ПЦР-тестни топшириш шарт.\nАввалроқ 15 апрелдан бошлаб 1 июнгача Россия Туркия билан авиақатновларни тўхтатгани ҳақида эълон қилинган эди.\n14:27 / 14.05.2021\nНур-Султонда Ўзбекистон-Қозоғистон чегарасини демаркация қилиш тўғрисидаги шартнома лойиҳаси муҳокама қилинди\n11:06 / 13.05.2021\nҚозоғистонда хорижликларга қишлоқ хўжалиги ерларини сотишни тақиқловчи қонун қабул қилинди\n14:59 / 08.05.2021\nҚозоғистонда 9 май байрами тантаналари ўтказилмайдиган бўлди\n«Ўзбекистон темир йўллари» Қозоғистон ва Россияга темир йўл қатновини тиклаш бўйича мурожаат юборди


Буюк аждодларимиз мероси-улуғ қадрият. » Gurlan tumani hokimligi rasmiy veb sayti\nСана: 12-02-2020, 16:40\nЎзбек миллий адабиёти ривожига улкан ҳисса қўшган буюк давлат арбоби Мир Алишер Навоий ҳамда Захириддин Муҳаммад Бобур ҳаёти ва ижодини ёшларга ўргатиш, улар илгари сурган инсонпарварлик, ватанпарварлик ғояларини кенг тарғиб қилиш мақсадида Гурлан туманидаги 6-айрим фанлар чуқур ўрганиладиган ихтисослаштирилган мактабининг 2-В синфида «Буюк аждодларимиз» мавзусида очиқ машғулот дарси ўтказилди.\nУнда ўқувчиларга Алишер Навоийнинг ўзбек шеъриятига, миллий санъати ва адабиётини бойитишга қўшган ҳиссаси, шоирлар шохи, шохликда шоир бўлган буюк соҳибқирон Захириддин Муҳаммад Бобур ҳаёти ва ижоди тўғрисида кенг тушунтиришлар берилди.\nОчиқ машғулот дарси давомида халқимизнинг бой ва бетакрор миллий қадриятларини асраб-авайлаш, уларни ҳаётимизнинг ажралмас қисмига айлантириш ва энг муҳими миллатни ўзига хослигини сақлаш миллий манфаатимиз эканлиги алоҳида таъкидлаб ўтилди.\nШунингдек, ўқувчилар томонидан шоирларимиз ғазалларидан бадиий ўқишлар, қўшиқлар ижро этилиб, саҳна кўринишлари намойиш қилинди. Ёшлар томонидан ёд олинган ғазаллар таҳлили барчанинг олқишига сазовор бўлди.\n6-АФЧЎИ мактаб бошланғич синф ўқитувчиси,\nЎзбек тилига Давлат тили мақоми берилганлигининг 30 йиллиги муносабати била ...


Суперлига. Бугун Фарғонада "Андижон" - "Пахтакор" ўйини бўлади / CHAMPIONAT.asia\n10:47Нагельсманн: "Атлетико"нинг икки ўйинлик қарама-қаршиликларда тажрибаси бор, аммо ҳозирги форматда ҳамма нарса рўй бериши мумкин" 0 10:43Зоҳир Пиримов: "Танаффус "Бухоро" учун фойдали бўлди деб ўйлайман" 0 10:21"Манчестер Юнайтед" қизиқаётган россиялик 15 ёшли футболчи гол урган ўйин шарҳини томоша қилинг 1 10:21"Эль Чоло" "Лейпциг"га қарши ўйиндан олдин нималар деди? 2 10:06Вагиз Галиулин дублга эришди ва "Нефтехимик"ка мавсумдаги илк ғалабани келтирди 5 09:59"Қизилқум"нинг 11, "Андижон"нинг 10 нафар футболчиси коронавирусни ўз танасидан ўтказиб бўлган 3 09:50Шупо-Мотинг ЕЧЛда 6 йил деганда гол урди 4 09:30Италия клублари кетма-кет 10 йилдан бери ЕЧЛда ғолиб бўлмаяпти. Бу мамлакат антирекорди 7 09:22ЕЧЛ. "Аталанта" - "ПСЖ" 1:2 0 09:10ПСЖ “Реал”нинг рекордига яқинлашиб олди 14 08:49Неймар: “Бизда жуда кучли жамоа бор — ҳақиқий оила” 8 08:30Шупо-Мотинг: “Осон бўлмади” 2 08:11ПСЖ Неймар билан шартномани узайтиради. Мбаппе ҳам сотилмайди 7 07:50Андер Эррера: “ПСЖ фантастик ўйин кўрсатди” 5 07:28ПСЖ—“Аталанта” учрашувининг энг яхши футболчиси аниқланди 4\n16 май 2019 07:55\nТеглар : Пахтакор Андижон Суперлига\nБугун Суперлиганинг 9-туридан ўрин олган дастлабки учрашув ўтказилади.\nЎз майдонида умуман ютқазмаган ва сафарда умуман мағлуб бўлмаган клублар ўртасидаги тўқнашув.\n"Бургутлар" учта турдан буён ғалаба қозона олишмаяпти (2 дуранг ва 1 мағлубият). "Пахтакор" ҳамон эса бу мавсум мағлуб бўлмаган ягона клуб бўлиб қолмоқда.\n"Шерлар" охирги 4та учрашувнинг барчасида 2тадан гол уришга эришди.\n"Пахтакор" вакили Драган Черан 8та ўйинда 8та гол урди. "Андижон" клуби эса жами 7та тўп киритди.\n"Андижон" бу мавсум энг кўп дуранг ўйнаган (4та) клуб бўлиб турибди.\nБу жамоалар Ўзбекистон чемпионатлари тарихида жами 46 марта тўқнаш келишган. Катта устунлик "шерлар" томонида. Тошкент клуби 34та ғалабага эришган. 8 марта дуранг қайд этилган ва атиги 4 марта "Андижон" бу жамоани мағлуб эта олган. Эътиборлиси тўртта ғалаба ҳам Андижондаги баҳсларда қўлга киритилган.\n"Пахтакор"га тегишли бўлган Дилшод Раҳматуллаев айни пайтда "Андижон"да ижарада ўйнамоқда.\nАндижондаги "Соғлом авлод" стадионида ёриткич тизими ФИФА талабларига тўла жавоб бериши учун таъмирлаш ишлари олиб борилмоқда. Шу муносабат билан, бугунги ўйин Фарғонадаги "Истиқлол" стадионида ўтказилади.\n59' Абдулло Олимов (Аббос Отахонов)\n"Қизилқум"нинг 11, "Андижон"нинг 10 нафар футболчиси коронавирусни ўз танасидан ўтказиб бўлган 3


Huawei P40, P40 Pro ва P40 Pro Plus'лар тақдим қилинди. Камерафонлар билан расман танишамиз - Terabayt.Uz\nHuawei P40, P40 Pro ва P40 Pro Plus'лар тақдим қилинди. Камерафонлар билан расман танишамиз\nHuawei компанияси янги флагман смартфонларининг онлайн тақдимотини ўтказди. Унда учта модель — P40, P40 Pro ва P40 Pro Plus'лар тақдим этилди. P40 базавий моделида тўрт томони қайрилган 6.1 дюйм диагоналли Overflow экрани ишлатилган (смартфонлар учун кам учрайдиган ҳолат, яъни юқори ва пастки қисмлари ҳам қайрилган). Huawei'нинг сўзларига кўра, ушбу дизайн фимжонга лиммо-лим тўлдирилган сувнинг юза қисми шаклини эслатади. Худди шу экран P40 Pro ва P40 Pro Plus моделларида ҳам қўлланилган, аммо 2640 × 1200 пиксел ўлчамидаги нисбатан каттароқ 6,58 дюймли диагоналда. Экранни янгилаш частотаси эса 90Hz. Бармоқ изи сканери экран остига ўрнатилган бўлиб, ўтган йилги P30 серияли моделларга қараганда 30% каттароқ майдонни эгаллаган ва шунча фоиз тезроқ ишлайди. Шунингдек, смартфонларни қулфдан чиқариш олд камерада ўрнатилган инфрақизил юз сканери ёрдамида ҳам амалга оширилиши мумкин. P40 серияли смартфонларнинг асосий камераси битта умумий модулга визуал равишда бирлаштирилган бир нечта сенсорлардан иборат бўлиб, улар корпуснинг орқа тарафидан бироз бўртиб чиқиб туради. Смартфонларнинг барчасида 1/1,28 дюймли RYYB (қизил, сариқ, сариқ, кўк) датчикларига эга 50 мегапикселли камерадан фойдаланилган. Таққослаш учун, P30 смартфонларида 40 мегапикселлик камера мавжуд бўлиб, улар 1,7 дюймли датчикларга эга, iPhone 11 Pro'да эса янада содда - 12 мегапикселлик камера 1/2,55 дюймли сенсорга эга. Шунингдек, P40'да 16 мегапикселлик ультра-кенг бурчакли камера ва 3 карра оптик катталаштиришга эга 8 мегапикселлим телефото лизнадан фойдаланилади. P40 Pro'да ёрдамчи камералар тўплами янада бойроқ: кинематографик даражадаги линза билан 40 мегапикселлик кенглик, 5 карра оптик зум ва RYYB сенсори билан 12 мегапикселлик телефото ҳамда тасвир чуқурлигини ўлчаш учун ToF сенсори. Шунингдек, 50 карра рақамли расм катталаштиргич қўллаб-қувватланади.\nP40 Pro Plus бунданда кенг фотоимкониятларга эга. Ёрдамчи камералар сифатида, унда P40 Pro'дагиларга қўшимча равишда, 10 каррали оптик зумга эга 8 мегапиксел сенсорли перископ телефото линзаси қўлланилади.\nТабиийки, кўп каррали зум яхши стабилизацияни талаб қилади, лекин бу ерда ҳаммаси жойида, яъни барқарорлик асосий 50 мегапикселлик камера ва телефото билан таъминланган. Бундан ташқари, тебранишлар таъсири сунъий интеллект тизимидан фойдаланган ҳолда тасвирни қайта ишлаш билан текисланади.\nСувдан ҳимоя масаласига келсак, P40 Pro ва P40 Pro Plus IP68 стандартига мувофиқ кучайтирилган, P40 базавий модели эса бироз соддароқ - IP53 стандартига эга. Смартфонлар 4K ўчамгача (шу жумладан секинлатиш эффекти билан) видеони суратга олади ва қоронғида ҳам сифатли суратга олиш учун ISO'дан 51200 гача фойдаланади.\nОлд камера барча моделларда бир хил: 32 мегапиксел + ToF сенсори ва IR (инфрақизил) сканери. Автоматик фокус қўллаб-қувватланади, бу селфи олишда жуда керак бўлади.\nУчала модель ҳам Huawei компаниясининг Kirin 990 процессорида ишлайди. Унга 5G модем, шунингдек, нейрон модули ўрнатилган бўлиб, у қувват сарфини камайтириш ва иш самарадорлигини ошириш учун ҳам хизмат қилади.\nP30 сиғими 3 800 мА/соат бўлган батареяга, P40 Pro ва P40 Pro Plus эса 4 200 мА/соат сиғимли батареяга эга бўлади. Эски моделлар 40 ваттлик USB Type-C ва симсиз зарядлашни қўллаб-қувватлайди (40 ваттли қувватловчи Qi адаптерлари алоҳида сотилади). Ва ниҳоят, смартфонлар Android ва Google хизматларисизми? Ҳа, шундай, лекин Huawei фойдаланувчиларга уларнинг керак эмаслигини исботлаш учун кўп ҳаракат қилмоқда. Компания ўзининг AppGallery иловалар дўконини ривожлантирмоқда ҳамда оммабоп дастурлар ва ўйин яратувчиларини унга жалб қилмоқда.\nБиринчи марта P40 серияли смартфонлар олдиндан ўрнатилган Huawei дастури (масалан, Apple смартфонларидаги FaceTime'нинг аналоги бўлган Meetime) билан янгиланган EMUI 10.1 қобиғидан фойдаланади. Унинг ёрдамида Huawei смартфонлари фойдаланувчилари Full HD ўлчамидаги видео-суҳбатда бир-бири билан мулоқот қилишлари мумкин. Huawei, шунингдек, Celia овозли ассистенти ишга туширилишини маълум қилди. У дастлабки этабда инглиз, француз ва испан тилларида ишлайди. Ёрдамчи интернетдан маълумот топиши, об-ҳаво ҳақида гапириши, будильник ўрнатиши, эслатмалар ва шунга ўхшаш вазифаларни бажариши мумкин.\nP40 ва P40 Pro турли хил рангларда ва ҳатто бармоқ изларини сақламайдиган матт корпусда сотувга чиқарилади. P40 Pro Plus эса керамик корпусга эга. Сотув бошланиши санаси ва нархлар кейинроқ эълон қилинади.\n#Huawei P40 Pro #Huawei P40


Эрон шоҳи элчи сифатида Пирузни Пайғамбар (с) олдиларига юбориши.\nTuesday, 12 July 2016 15:57\nАзиз тингловчилар, ўтган дастуримизда Пайғамбар (с) ҳижратининг етинчи йилида, уша замоннинг олтита подшолари ва ҳукмдорларига мактуб ёзиб уларни ислом динига даъват этганлари ҳақида сўҳбатлашган эдик. Жумладан, Пайғамбар (с) Эроннинг подшоси Хусрави Парвизга ҳам хат ёзганлари ва ушбу мактубнинг мазмуни ҳақида сўз юритгандик. Бугун эса бу ривоятни давомини эшитишга сизларни даъват этамиз.Биз билан бирга бўлинг\nПируз ғалаба қозониши ва дўстларининг Тоифга етиб келишларидан бир неча кун ўтди. Тоифнинг кўча-боғларидан ўтишлари чоғида араб болалари бир-бирларига уларни кўрсатиб ҳайратда қолган эдилар.\nКекса ёшдаги киши диворга суяниб уларнинг йўлида қарор олган эди.\nПируз айтди: Уша кекса кишидан Макка йўлини сўрадик. У ишора билан йўлни кўрсатди ва айтди: Сизларнинг ўрталарингиздан тижоратчилар ҳам топилмайди ва савдо- сотиққа молларингиз ҳам йўқку.\nПируз айтди: Ҳа, отахон. Биз савдогар эмасмиз. Муҳаммад исмли инсонни топиш учун Маккага бормоқчимиз.\nКекса киши табассум қилиб бошқа йўлни менга кўрсатди. Ундан сўрадим: Кўрсатаётган йўлингиз қаерга олиб боради?\nУ айтди: Агар сен Муҳаммадни кўриш иштиёқида бўлсанг Маккани эсингдан чиқаргин ва Мадина томон йўл олгин, чунки кўп йиллардан бери у Мадина шаҳрида яшаяпти.\nПируз айтди: Мадина шаҳрининг исмини бугунги кунгача эшитмагандим. Унга айтдим: Мадина шаҳри қаерда?\nМадина Муҳаммаднинг шаҳридир ва бу Муҳаммад (с)га таслим бўлган уша Ясриб шаҳридир.\nПируз айтди: Уша кундан бошлаб орқамга қарамадим. Мадинага зудлик билан етиш иштиёқи Яман сафарини ҳам эсимдан чиқариб юборган эди. Уша араб шахснинг тахту тожини кўриш учун отга миниб шошилинч билан Мадина томон чопиб бордим. Уша вақтда Хусрав Парвиз айтган сўзлари ҳақ эканлигига ишондим. Агар уша араб пайғамбари шаҳарни бутунлай ўзига бўйсундирган бўлсада албатта Яман учун хавф-хатарли бўлиши муқаррар. Аммо дилимда яна Хусравнинг андишаларига кўлиб юбордим. Чунки ўз раҳбарларидан бирини бутунлай бир шаҳар унга таалуқли бўлгани ва бундай шахсни қўлга олиш учун юборганини билмас эди. Тўғриси, шаҳарнинг эгаси бўлган бир шахсни қандай қилиб қўлларини боғлаб Бозон олдига олиб боришини ҳам билмасдим.\nР) Эронликлар динининг энг буюк пешволаридан бўлмиш Мўбадони Мубад дарборнинг бошқа руҳоний ашрофлари каби Хусрави Парвиз хазинасидан олтин ва кумуш каби бойликларни олиб ҳамда унинг дастурхони атрофида ўтирарди. У диннинг доно пешволаридан эди, аммо диннинг ҳомийси эса шоҳ ҳисобланарди. Эронликлар ҳукумат қудрати Хусрав Парвизнинг қўлида қарор олганига қадар ўзларини Парвардигор сояси остида ҳисс эканликларини ҳисс этишарди.\nПируз айтди: Эҳтимол зардушт дини барқарор бўлиши учун араб пайғамбар (с)ини қўлга олиш мақсадида мени юборганлар деб ўзимча ўйлардим. Эҳтимол Хусравнинг тоат-ибодат қиладиган дини уни бундай амал қилишга мажбур этган бўлса керак. Аммо бу хабарлар Ктесифондан етиб келган хабарлари билан тўғри келмасди. Уша кунларда дарборнинг элчилари пойтахтдан Яманга хабарларни етказиб шоҳнинг чет елдаги диёридан бўлмиш Ширин номли қизига ошиқ бўлиб қолиши ҳақидаги хабарни ҳам тарқатишарди. Агар бу хабар тўғри бўлса шоҳни зардушт динининг ҳомийси деб ҳисобланиш мумкин ми?\nР) Пайғамбар (с) нинг Мадинага қилган ҳижратидан 7 йил ўтди. Йилдан йилга Пайғамбар (с) издошларининг сони ошиб кетарди. Аммо гўё Эрон шоҳи бундан хабари йўқ эди. Шунинг учун Ҳижозга раҳбарларидан бирини Пайғамбар (с)га аксуламал кўрсатишга юборди.\nПируз айтди: Мадинага оз йўл қолган эди. Кеч бўлган сабабли биз ҳам шу ерда қолдик. Эртаси йўлимизни давом этдик ва ўзоқлардан Мадина шаҳри биноларнинг дивори кўринарди. Шундай қилиб шаҳрга етиб келдик ва шаҳарнинг аҳолийси ўрталаридан ўтган пайтимизда улар чарчаб қолган ва ғариб жисмларимизга ҳайрат билан қараб қўйишарди. Улардан Расули Акрам (с) манзилларини сўрадик ва улар ул ҳазратнинг ўйларини бизга кўрсатишди.\nР) Мусулмонлар Расули Акрам (с)га бир гуруҳ эронликлар ул ҳазрат билан музокара қилиш учун келганлар дея айтдилар. Расули Акрам (с) Пируз ва унинг дўстлари кирганларидан сўнг уларни таклиф этдилар.\nПируз айтди: Расули Акрам (с) билан дийдор кўрганимни ҳеч вақт эсимдан чиқаролмайман. Ўйлаганимга хилоф тарзда аксинча ўз қаршимда уша мен ўйлаганимча тахту тожга эга бўлган кишини кўрмадим. Фақат унинг юзида порлаётган бир нурни кўриш мумкин эди. Ўз расм-русумларимизга биноан унинг қаршисида қоматимни эгиб таъзим қилдим. Аммо бу қилган таъзимим унга хуш келмади ва мен сўзлашга рухсат сўрадим. Ул ҳазрат менга ижозат бердилар.\nМен айтдим: Мен Яман ҳукмрони Бозон Эрон шоҳи Хусрав Парвиз буйруқи билан сизнинг олдингизга келганман, токим пайғамбарликка иддао қилишингиздан воз кечсангиз , акс ҳолда бизлар билан шоҳ дарборига боришингиз лозим.\nУл ҳазрат менинг сўзларимни эшиттиб кейин сўзлашни бошладилар. Дастлаб ул ҳазрат ўз динига мени даъват этдилар.\nСўнгра айтдилар: Бугун сизга рухсат, эртага жавобларингизни бераман!\nР) Пируз Расули Акрам (с) билан дийдор кўришдан сўнг гўё бир катта денгиздан ўтди ва Мадина кўчаларида ўйқудан қолган шахсга ўхшаб юрарди.\nУнинг кўзлари олдида мусулмонлар ўтиб кетишарди ва аста-секинлик шоҳсиз Мадина шаҳри ва Пайғамбар (с)га эга бўлган шаҳрининг симосини кўз олдида кўрди.\nПируз айтди: Кеч бўлиб вужудимни ўйқу қамраб олди. Аммо дўстларимга ўхшаб ўхламасдим ва нима қилишини билмас эдим. Шоҳ буйруқини бажармасдан қайтиш мумкин ми?\nМусулмонларнинг пайғамбарни унинг саҳобалари ўрталаридан мажбур этиб олиб кетиши мумкин ми?\nЎз саволларимга жавоб топмай ўхлаб қолган эдим!\nMore in this category: « Пайғамбар (с) Эрон подшоси Хусрав Парвизга нома йўллагани\tПируз Расули Акрам (с) билан мулоқот қилиши. »


Давлатлар: Ўзбекистон Республикаси — idum.uz\nСреда Ноябрь 26th, 2014 Страны (рубрика) Комментариев нет\nНоми: Ўзбекистон (расман: Ўзбекистон Республикаси).\nПойтахти — Тошкент шаҳри\nДавлат тили — Ўзбек тили\nМайдони – 448,900 км2\nАҳоли сони (2013) – 30.183.400 (41- ўрин)\nЗичлик – 61,4/км2\nПул бирлиги – сўм\nЎзбекистоннинг умумий чегараси 6221 километрга, ғарбий чеккасидан шарқигача 1,425 километрга, шимолидан жанубигача эса 925 километрга чўзилган. У ғарбдан ва шимолдан Қозоғистон (чегара узунлиги 2203 км.) билан, шарқдан Қирғизистон (чегара узунлиги 1099 км.) ва Тожикистон (чегара узунлиги 1161 км.) билан, жанубдан эса Туркманистон (чегара узунлиги 1621 км.) ва Афғонистон (чегара узунлиги 137 км.) билан чегарадош.\nЎзбекистон аҳолиси – 30,492,800 кишини ташкил қилади (2014-йил, йил бошига). Аҳолининг аксари қисми (81,7 %дан кўпроғи – 24,15 млн.киши) ўзбеклардан иборат. Айниқса Андижон вилояти аҳолисида ўзбеклар ҳиссаси жуда катта. Ҳар бири 3 миллиондан ошиқроқ руслар, қозоқлар, тожиклар; 2,5 миллионлик татарлар, қирғизлар, қорақалпоқлардан ташқари форслар (200 минг), корейслар (200 минг), украинлар (150 минг), туркманлар (150 минг), арманилар (100 минг), араблар ва лўлилар (500 минг) ва бошқалар. Аҳолининг 36 % шаҳарларда ва 64 % қишлоқларда истиқомат қилади. Аҳолининг асосий қисми ўзбеклар бўлиб, улар аҳолининг 81,7 %ни ташкил қилади. Ўзбекистон кўп миллатли республика бўлиб, 130 га яқин миллат ва элатларнинг вакиллари истиқомат қилишади.\nМарказий Осиёдаги бошқа давлатлар сингари Ўзбекистон Республикасининг ҳам аҳолиси нисбатан ёш бўлиб, унинг катта қисми меҳнатга лаёқатли ёшдадир. Аҳоли умумий миқдорининг 39 %ини меҳнатга лаёқатли давргача бўлган ёшлар, 54 %и меҳнатга лаёқатли ва 7 % меҳнатга лаёқатли даврдан катта ёшлилар ташкил этади.\nМаълумот 2000-йилга тегишли:\nЎзбеклар — 18 млн. 959 минг киши (Жами аҳолининг 78 %)\nРуслар — 1 млн. 199 минг киши\nТожиклар — 1 млн. 166 минг киши\nҚозоқлар — 990 минг киши\nҚорақалпоқлар — 504 минг киши\nТатарлар — 324 минг киши (бошқа маълуматлорга кўра — 700 мингга яқин)\nҚирғизлар — 232 минг киши\nКорейслар — 164 минг киши\nТуркманлар — 152 минг киши\nУкраинлар — 105 минг киши\nАрманлар — 42 минг киши\nОзарбайжонлар — 36 минг киши\nФорслар — 30 минг атрофида\nУйғурлар — 20 минг атрофида\nБелоруслар — 20 минг атрофида\nҚрим татарлари — 10 минг атрофида (бошқа маълуматлорга кўра 90 мингга яқин)\nЖўҳитлар — таҳминан 20-30 минг киши\nТурклар — 10 минг атрофида\nОлмонлар — 7.9 минг киши\nЮнонлар — 10 мингдан озроқ\nЎзбекистон фуқароси паспорт орқали аниқланади. Қадимдан Ўзбекистон ери Ўрта Осиёда маданият ўчоғи бўлиб келган. Бу юртдан чиққан олим ва шоирлар бутун дунёни қойил қолдирган. Ҳозир ҳам давлат томонидан яратиб берилган кенг имкониятлар натижасида Ўзбекистонда маданият ва санъат соҳаси ривожланмоқда. Ўзбек кинолари халқаро кинофестивалларнинг ғолиби бўлмоқда. Ўзбекистонда айниқса қўшиқчилик санъати кенг ривожланган.\nТаълим Ўзбекистон Республикаси ижтимоий тараққиёти соҳасида устувор деб эълон қилинади. Жинси, тили, ёши, ирқий, миллий мансублиги, эътиқоди, динга муносабати, ижтимоий келиб чиқиши, ҳизмат тури, ижтимоий мавқеи, турар жойи, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қанча вақт яшаетганлигидан қатъи назар, ҳар кимга билим олишда тенг ҳуқуқлар кафолатланади. Бошқа давлатларнинг фуқаролари Ўзбекистон Республикасида ҳалқаро шартномаларга мувофиқ билим олиш ҳуқуқига эга. Республикада истиқомат қилаётган фуқаролиги бўлмаган шаҳслар билим олишда Ўзбекистон Республикаси фуқаролари билан тенг ҳуқуқларга эга.\n1992-йил 2-июлда Олий Мажлис қарорига биноан ушбу кунлар байрам ва дам олиш кунлари деб эълон қилинган:\n1 Январ – «Янги Йил Байрами»\n14 Январ – «Ватан Ҳимоячилари куни»\n8 Март – «Халқаро Хотин-Қизлар куни»\n21 Март – «Наврўз Байрами»\n9 Май – «Хотира ва Қадрлаш куни»\n1 Сентябр – «Мустақиллик куни»\n1 Октябр – «Ўқитувчи ва Мураббийлар куни»\n8 Декабрь – Конституция куни»\n«Рамазон Ҳайит (Ийд-ал-Фитр) байрами»\n«Қурбон Ҳайит (Ийд-ал-Адҳа) байрами»\nЎзбекистон 37 та халқаро ташкилотлар аъзоси.\nҚуйидаги ташкилотлар Ўзбекистонда ўз ваколатхоналарига эга:\nНаркотиклар назорати ва жиноятчиликнинг олдини олиш бўйича БМТ дастурининг Марказий Осиёдаги минтақавий ваколатхонаси\nБМТнинг миллий халқлар Фонди\nҚочоқлар бўйича БМТнинг Олий Комиссариат бошқармаси\nБМТнинг болалар фонди ваколатхонаси – UNICEF\nБМТнинг таълим, фан ва маданият масалалари бўйича ваколатхонаси\nБутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг ваколатхонаси JSST/WHO\nЕвропада хавфсизлик ва ҳамкорлик Ташкилоти- EXHT / «SC»\nХалқаро қизил хоч қўмитасининг ваколатхонаси — ICRC\nХалқаро қизил хоч ва қизил ярим ой жамиятлари федерациясининг ваколатхонаси Red Cross\nХалқаро молиявий ташкилотлар:\nЖаҳон банки ваколатхонаси – JB/World Bank\nХалқаро валюта фонди ваколатхонаси – HVH/IMF\nЕвропа тикланиш ва тараққиёт банки ваколатхонаси\nХалқаро Молия корпорацияси ваколатхонаси\nОсиё тараққиёт банки ваколатхонаси\nЎзбекистон Республикасида жуда катта ишлаб чиқариш ва минерал хом-ашё бойлиги, ноёб қишлоқ хўжалиги хом-ашёси, қайта ишлаш жараёнида олинадиган жуда катта ярим фабрикатлар, бой табиий ресурслар, равнақ топган инфратузилма бор. Фойдали қазилмалар разведкасининг замонавий даражаси жуда бой нодир, рангли ва ноёб металл конларини, органик ёнилғининг барча турлар – нефт, табиий газ, газ конденсати, қўнғир ва ярим коксланадиган кўмир, ёнувчи сланеслар, уран, қурилиш материаллари учун хом ашёнинг кўп турларини ўзлаштириш билан боғлиқдир.\nЎзбекистон ҳудудида 100 хилдан ортиқ минерал хом ашёларнинг кенг тармоғи аниқланган бўлиб, ҳозир уларнинг 60 дан ортиғи халқ хўжалигининг тармоқларида ишлатилмоқда.\nОлтин, уран, мис, табий газ, вольфрам, калий тузлари, фосфорит, каолин сингари фойдали қазилмаларнинг тасдиқланган заҳираларига кўра Ўзбекистон МДҲ эмас, бутун жаҳонда етакчи ўринни эгаллайди. Масалан, олтин заҳиралари бўйича республика жаҳонда тўртинчи ўринда, уни қазиб олиш бўйича еттинчи ўринда, мис заҳиралар бўйича 10-11 ўринда, уран бўйича еттинчи-саккизинчи ўринда, уни қазиб олиш бўйича 11-12 ўринда турибди.\nМавжуд бўлган минерал хом-ашё заҳираларининг аксарияти ҳозир ишлаб турган кон қазиш комплексларини истиқболдаги узоқ муддат мобайнида хом-ашё билан таъминлайди, айни вақтда, олтин, уран мис, қўрғошин, кумуш, литий, фосфоритлар, калий тузлари, дала шпати, волластонит, агрокимё маъданлари ва шу каби жуда муҳим фойдали қазилмаларни қазиб олишни ташкил этиш, қувватларни кўпайтиришга имкон беради.\n← Ўт ўчирувчилар билан жонли мулоқот\nКак образуется снег? →


16:31 29.07.2020 (Янгиланган 16:36 29.07.2020)\nҚора денгизда устида Россиянинг Су-27 қирувчилари АҚШ ҲҲКларига тегишли бўлган P-8A "Посейдон" разведка-самолётини тўхтатиб қолишди, бу ҳақда РФ Мудофаа вазирлиги видеони эълон қилди.\nРоссиянинг ҳаво ҳужумидан мудофаа тизими Россия чегарасига яқинлашаётган хорижий разведка самолётини ўз вақтида аниқлади.\nТўхтатиб қолиш учун осмонга Су-27 қирувчилари кўтарилди. Қирувчилар АҚШ самолётини бутун парвоз давомида хавфсиз масофани сақлаган ҳолда кузатиб боришди.\n12:58 03.12.2020 (Янгиланган 17:00 03.12.2020)\nВольерни ўзи тозалаган шимпанзе ижтимоий тармоқларда янги қаҳрамонга айланди. Таллиндаги ҳайвонот боғи Facebook саҳифасида қизиқарли роликни жойлаштирди. Унда шимпанзе аввал ерга тўкилган сувни "супуриб", сўнгра супурги билан ойналарни "ювиб" қўйгани акс этган.\nҲайвонот боғи вакилларининг айтишича, ходимлардан бири вольерда супургини унутиб қўйди.\n15:55 02.12.2020 (Янгиланган 12:32 03.12.2020)\nСтепанакертда мактабларда ўқув жараёни қайта тикланди, маҳаллий туғруқхона иши йўлга қўйилди. Айни вақтда ҳудудга 25 мингдан ортиқ қочқин қайтиб келди.\nТан олинмаган Тоғли Қорабоғ республикаси пойтахтида тинч ҳаёт қайнамоқда: одамлар ўз уйларига қайтиб келмоқда, дўконлар ишламоқда, жамоат транспорти ҳаракати тикланди, энди қўрқмасдан кўчаларда юриш мумкин.\nБошқа аҳоли пунктларида ҳам фуқаролик инфратузилмасини тиклаш бўйича ишлар олиб борилмоқда.\nРоссия тинчликпарвар кучлари аҳолини иложи борича тезроқ тинч ҳаётга қайтиши бўйича қўлларидан келган барча ишни қилмоқда.


Менга Ўзбекистоннинг ҳар бир фуқароси бирдек қадрли — Президент Наманган шаҳридаги 26-Меҳрибонлик уйи ва «Саховат» уйига борди - Darakchi\nМенга Ўзбекистоннинг ҳар бир фуқароси бирдек қадрли — Президент Наманган шаҳридаги 26-Меҳрибонлик уйи ва «Саховат» уйига борди\nСИЁСАТ 19.02.2021, 20:04\n- Сизлар ҳаммаларинг менинг фарзандларимсизлар. Ҳаёт жуда мураккаб. Шуни билингларки, бугун оғир кунлар бўлсаям, Аллоҳ таолонинг ёруғ кунлари бор. Сизларнинг қийналганларинг, оилани эслашларинг, орзу-умидларинг ортида Худонинг марҳамати, эртанги қувонч бор. Бу дунёда ким бахтли бўлишини келажак кўрсатади.\nСизларнинг бахтли бўлишингиз учун ҳаётларингизга доимий асос яратишни ўйлаяпмиз. Бир марталик эмас, қонун жиҳатидан. Бу ерни тамомлагандан кейин уй билан таъминланиб, фаровон яшашингизни қонун билан ҳимояга оламиз. Тинчлик-осойишталикда сизларнинг бахтингизни кўриш насиб этсин, - деди Шавкат Мирзиёев.\nШунинг билан Давлат рахбарининг Наманган вилоятига ташрифи ниҳоясига етди, дея хабар бермоқда Президент Матбуот хизмати.\nШавкат Мирзиёев маслаҳатчиси Сума Чакрабарти билан учрашди\nПрезидент Сирдарё вилоятида амалга ошириладиган лойиҳалар тақдимоти билан танишди


Назм – 19 sahifasi – "Sharq yulduzi" – "Звезда Востока"\nРоберт Бёрнс. Шеърлар\nOktabr 30, 2014 Oktabr 29, 2014 Шарқ юлдузи\nВИЛЛИ Омади чопмаган Вилли, Бозорга борди бир кун. Сотиб, эски ғижжагини Бошқа мол олмоқ учун. Сотмоқчи бўлдию аммо Ғамли кўзи ёшланди. Шўрлик Вилли ташвишланма, Дарҳол уйга отлангин. – Алмисоқдан қолган хароб Матоҳинг сот, ўтирма. Бир қадаҳдан келтир шароб, Бўлди, бошинг қотирма. – Ғижжагимни сотганимда Эсдан оғардим буткул. Ахир, қанча бахтли дамда Менга ҳамроҳ бўлган ул?!. […]\nШудринглар сочган тонг… Мушоира\nOktabr 29, 2014 Шарқ юлдузи\nСалима УМАРОВА * * * Сенинг зарра тупроғингга меҳр бериб, Ҳар чечагинг, гиёҳингга меҳр бериб, Кўксим тўлди саодатруҳ туғёнларга, Ноил бўлдим, ёруғ ният – имконларга. Заҳмат элин армонларин олиб жонга, Умидларинг заррасини солиб жонга… Азобларда минг эврилдим – улуғлашдим, Ҳақ йўлида дарёдайин тўлиб – тошдим. Қалб – руҳимга ишқ ҳайратлар берган ўзинг, Синовлардан синмай ўтдим, […]\nЖалолиддин Румий. “Маснавийи маънавий”дан\nOktabr 27, 2014 Oktabr 25, 2014 Шарқ юлдузи\nХАЛИФАНИНГ ЛАЙЛОНИ КЎРГАНИ Халифа сўради: – Сенмисан Лайло, Дардга йўлиқтирган Қайсни бедаво? Қани, телба қилар гўзалликларинг, Бошқа гўзаллардан афзалликларинг? Лайло дер: – Товшингиз кўтарманг, бас, сиз, Чунки халифасиз, Мажнун эмассиз. Мажнун кўзларининг нури йўқ сизда, Самовий ҳолат йўқ юрагингизда. Унинг уйғоқлиги ухлоқдан ўтар, Унинг ухлоқлиги уйғоқдан баттар. Ҳеч нарсани кўрмас фидойи эди, Ҳушини йўқотган савдойи […]\nШавкат Раҳмон. Шеърлар\nOktabr 25, 2014 Oktabr 25, 2014 Шарқ юлдузи\nЭСДАЛИК Унутганим йўқдир ҳали ўрикзорни, асов сойни, сой бўйида кўздан холи бақатерак ўсган жойни. Унутганим йўқдир ҳали ўйинқароқ зилол сувни, тол тагида шом маҳали ғира-шира икки қувни. Ёдимдадир ўшал дамлар, кулгуларинг эди сўлим, ҳали йироқ эди ғамлар, дунёда йўқ эди ўлим. Қовжирадим ёз гулидай соғинганча ўшал жойни, холи кеча, етим ҳулво, ярқираган улкан ойни… * […]\nҒулом Мирзо. Зарра- зарра томади толе (шеърлар)\nOktabr 24, 2014 Шарқ юлдузи\n* * * Озроқ елса шабада, Зикрлари беҳисоб. Хивчину шох-шаббада Шитирлари беҳисоб. Ёмғир ювса мабодо, Ҳузурлари беҳисоб. Новдаларин дуога Чўзурлари беҳисоб. Япроқдек бир қалбимда Шукронам қанча, билмам? Лек юзлаб юрак – баргда Шукурлари беҳисоб. * * * Қуёшдек бошимдан балқсанг кун бўйи, Ойдек осмонимда қолсанг тун билан. Яшасам ҳамиша васлингга тўйиб, Хайрлашгим келмас сен билан. […]\nЗулфия Мўминова. Дилимдан сўз очсам…\nOktabr 22, 2014 Oktabr 22, 2014 Шарқ юлдузи\n* * * Ота, умрим ўтгани сайин Яқин келди Ватан деган сўз. Шундан, ўтган куним азиздир, Шундан, келар кунларим азиз. Ватан деган сўз билан боғлиқ Қайғум гўзал, қувончим гўзал. Кўзларимнинг иссиғи шу сўз, Ҳаётимнинг мазмуни ўшал. Булоқлари дардимга дармон, Шамоллари олтин тароғим. Тупроғини кўзимга суртсам Равшан тортар чашми қароғим. Ватан десам онам келади Оқ рўмоллар […]\nТурсун Али. Қуёш оҳангларин сочар борлиққа\nOktabr 21, 2014 Шарқ юлдузи\nИжодхона Кенг-тор ижодхона. Униққан стол. Китоб жавонидан қўзўалар аста: Томасс Манн, Думбадзе, Ҳомер, Бокаччо, Цветаева шеър ўқийди хаста, Теран денгиз каби сертўлқин Байрон. Лабда ёнаётган аччиқ папирос, Қимтиниб туради Муҳаммад Раҳмон. Ўтли қўлин чўзар: Маркес, Сервантес. Гўзал Биатрисе Янг, Оҳ, дилбар аёл. Ой каби нур тарар жимгина, бедор. Бехосдан барчани чулғайди хаёл. Куйлайди Висоцкий ёниқ, […]\nЙўлдош Эшбек. Кўнглимда қайнайди бир булоқ\n* * * Сузар дарёда бир ой тўлқинлари бахтиёр. Атрофда ёруғ чирой, ойдинликда ифор бор. Ой чиқиб борар узоқ, чўзиб қолар соҳил қўл. Йўл топиб тўхтар қирғоқ, ўзин сувга отмас йўл. Бурилиб, соҳил бўйлаб бўйнин чўзиб югурар. Атрофга сурма бўйлар таратиб ой улгурар. Чўчиб, уфққа бир қараб шўнғир дарё мавжида. Келар шафақ ярқираб – ошиқ […]\nСадриддин Салим Бухорий. Дунё гўё улкан куртак…\nOktabr 20, 2014 Шарқ юлдузи\n* * * Дилларда умидлар уйғонди, Паҳлавон Маҳмудлар уйғонди, Ошиқу обидлар уйғонди, Наврўзинг муборак, Ватаним! Аббосинг, аслида, Алпомиш, Бу олқиш жаҳоний, бу олқиш, Ўзбекнинг зарбаси бу эмас туш, Наврўзинг муборак, Ватаним! Тушларинг ўнгларга айланди, Тунларинг тонгларга айланди, Ёвларинг гунгларга айланди, Наврўзинг муборак, Ватаним! Ўзбекнинг зарби ҳам зарб экан, Жаҳон лол, бу ажиб ҳарб экан, Рингларда […]\nҲалима Аҳмад. Яшил (баллада)\nOktabr 18, 2014 Oktabr 18, 2014 Шарқ юлдузи\nЭй, қайғу билан бахтни яраштирувчи, Эй, Ажал кўзларини қамаштиргувчи, Ўзимни ўзимда адаштиргувчи Ноламга гул тиккан- тонгни кўрдингми, Кўрдингми иситмаси баланд шафақни… Бу лаҳза кўнглимнинг ямоқларига Ошиқ этгим келар ҳар бир япроқни. Хаёл кенгликлари яшил ва қўнғир, Соғинч боғларида мудрайди кунлар Қовжираган эрта ташналигида Томирда ҳаллослаб чопади хунлар Самонинг ортида куйган бир юлдуз Кулларин тўрт ёнга […]


Месси Роналдунинг қўлидан келмайдиган рекорд ўрнатди\n28 ноябрь, 2016, 09:00\nФутбол статистикаси билан шуғулланадиган мутахассислар "Кўҳна қитъа"нинг энг нуфузли мусобақаси - Европа чемпионлар лигаси (Чемпионлар кубоги) ўйинларида ўртача ҳисобда энг кўп гол ураётган тўпурарларни аниқлаб чиқишди.\nБу кўрсаткични аниқлашда футболчиларнинг ушбу нуфузли турнирларда ўтказган ўйинлар сони ва урилган голлари нисбати ҳисоблаб чиқилди. Унга кўра, "Барселона" ҳужумчиси Лионель Месси "Селтик" дарвозасига киритган икки голи эвазига биринчи ўринда бораётган буюк футболчи Альфредо Ди Стефанога етиб олди. Ҳар икки футболчи бир учрашувда ўртача 0,84 гол тўғри келмоқда.\n2003 йилдан буён "Барселона" таркибида Чемпионлар лигасида тўп сураётган аргентиналик суперҳужумчи жами 92 та гол урган.\nДи Стефано эса ўз голлари 1953-1964 йиллар давомида "Реал" таркибида Чемпионлар кубоги мусобақасида киритган.\nКейинги ўринни эгаллаб турган Рууд Ван Нистелрой ПСВ, "Манчестер Юнайтед" ва "Реал" таркибида Чемпионлар лигасининг ҳар бир учрашувида ўртача 0,77 гол урган.\nЎтмишнинг машҳур юлдузи Эйсебио эса "Бенфика" учун 1960-1975 йиллар давомида Чемпионлар кубогида ўртача 0,75 гол билан тўртинчи поғонада қайд этилган.\nУшбу рўйхатда Европа чемпионлар лигасининг тўпурарлари баҳсида етакчилик қилаётган "Реал" ҳужумчиси Криштиану Роналдунинг номи йўқ. Нуфузли турнирда 95 та гол билан биринчи ўринда турган португалиялик футболчи бу натижага эришиш учун кўп учрашув ўтказган ва фоиз ҳисобида унинг кўрсаткичи камайиб кетган.


ЎзА - «Миндонобод» – агротуризм масканларидан бири\n30.05.2018 16:11:38 Чоп этиш версияси\nЎзбекистон Миллий ахборот агентлиги расмий веб-саҳифасида Ўзбекистон Республикаси Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси билан ҳамкорликда юртимиздаги туристик манзиллар, агротуризм объектлари ҳақида маълумотлар бериб борилади.\nБу юртимизга ташриф буюрадиган хорижий меҳмонлар ҳамда маҳаллий сайёҳларни ушбу объектларга ташриф буюриши ҳамда туризмнинг янгича йўналишларидан баҳраманд бўлишига, ички туризмни янада ривожлантиришга хизмат қилади.\nТуризмни ривожлантириш давлат қўмитаси бўлим бошлиғи Азиз Максумовнинг маълумотларига кўра “Миндонобод”га ташриф буюрган сайёҳлар табиий етиштирилаётган узум, қулупнай ва бошқа турдаги меваларни териб истеъмол қилиши, турли плантацияларга ташриф буюриши мумкин.\nБундан ташқари, ушбу масканга келган сайёҳлар Фарғона вилояти табиати, тарихи ва вилоятдаги виночилик соҳасидаги афсона ва анъаналар ҳақида батафсил маълумотларга эга бўладилар. Шунингдек, вино хўжалиги бўйлаб экскурсия, ишлаб чиқариш жараёнлари билан танишиш, қизил ва оқ вино маҳсулотларини татиб кўриши мумкин. Сайёҳлар “Wine Garden” ресторанида вино маҳсулотларининг қайси турдаги таомлар билан истеъмол қилиш юзасидан ўқув дастурлари ва бошқа қизиқарли жараёнлар билан қамраб олинади.\n«Миндонобод» маскани ҳақидаги батафсил маълумотни (0 371) 233-47-52 телефон рақамига қўнғироқ қилиб олиш мумкин.


Трамп Халқаро жиноят суди расмийларига санкция жорий этди\n23 апрел 2021, Тошкент вақти: 19:17\nАҚШ Давлат котиби Майк Помпео ва Бош прокурор Билл Барр 11 июнда ўтган матбуот анжуманида.\nАҚШ президенти Дональд Трамп америкалик ҳарбийларниинг Афғонистонда содир этган эҳтимолий жиноятларини ўрганаётган Халқаро Жиноят суди расмийларига иқтисодий санкциялар жорий этиш тўғрисидаги қарорни 11 июнь куни имзолади.\nАҚШ Давлат котиби Майк Помпео қарорни шарҳлар экан, Вашингтон америкаликларни “Кенгуру суди” томонидан қўрқитилишига йўл қўймаслигини айтди.\nБош прокурор Билл Барр эса: “Россия каби хориж давлатлари Ҳаагадаги судга босим ўтказиб, ўз манфаати йўлида фойдаланмоқда”, -деди.\nХалқаро жиноят суди, Европа Иттифоқи ва ҳуқуқ ҳимояси ташкилотлари Трампнинг мазкур қароридан афсус билдирдилар. Жумладан, Европа Иттифоқи ташқи ишлар мутасаддиси Жозеп Боррель: “Европа Иттифоқи Халқаро жиноят судининг содиқ тарафдоридир. Мазкур суд адолат ўрнатишнинг муҳим омилидир”, - деб билдирди.\nHuman Rights Watch АҚШ ҳукумати қарорини “қонун устуворлигини менсимаслик”, деб баҳолади.\nХалқаро жиноят суди 2002 йилда Рим шартномаси асосида ташкил этилган. АҚШ мазкур шартномага қўшилган эмас.


Словакияда ёввойи тўнғизлар хазина топишга (!) кўмаклашди\nТошкент +23,8 °C\n29 Апр 2019 2120\nҲаммаси ўрмонда сайр қилишга қарор қилган бир жуфтликдан бошланган ва улар ўрмонда хазина топдилар.\nМаълумотда келтирилишича, унинг атрофидаги ер кавлаб ташланган экан. «The Slovak Spectator» келтирган маълумотга кўра, хазинани тоғли ҳудуддаги Ликавка қишлоғи яқинидан топишган.\nХазинада тилла ва кумуш тангалар бор эди. Энг қизиғи, жуфтлик унга қўл ҳам теккизмаган. Улар топилма ҳақида музейни хабардор этишган. Археологлар етиб келмагунча ўзлари хазина топилган жойдан бир қадам ҳам жилишмаган. Кейинчалик аниқланишича, хазинадаги хумда иккита XV аср охирларига тегишли тилла танга ва XVI аср бошларига тааллуқли 1600 кумуш венгер динори бор экан.\n«Бунга бир неча сабаб бўлиши мумкин, – дейди Жилина ёдгорликларни ҳимоя қилиш ҳудудий кенгаши вакили Мартин Фурман. – Ушбу хазина 1527 йил ёки ундан сал кейинроқ бекитиб қўйилган бўлиши керак. Бу афтидан, ўша даврдаги Венгрия тахтига икки номзод – Фердинанд Габсбург ва Янош Запольяилар ўртасида авжига чиққан фуқаролар уруши билан боғлиқ».\nPeter Ledaj / Regional Monuments Board Zilina сурати\n14 Июл 2020 2500\n24 Июл 2020 1664\n24 Июл 2020 1550\n24 Июл 2020 1396


23 феврал 2020, Тошкент вақти: 12:22\nПрезидентга бош вазир Абдулла Арипов ва бошқа расмийлар ҳамроҳлик қилди. Президент расмий сайтида эълон қилинган суратларда Тошкент шаҳар ҳокими Жаҳонгир Ортиқхўжаев кўринмади.\nПрезидент Мирзиёев 24 май куни Тошкентдаги Талабалар шаҳарчасига борди. Давлат раҳбари расмий сайтининг хабар қилишича, президент шаҳарчада "амалга оширилаётган бунёдкорлик ишлари билан танишди".\nПрезидент шаҳарча ҳудудининг бошланишида, «Беруний» метро бекати ёнида барпо этилган Беруний майдонини, Талабалар шаҳарчасида қурилаётган Инновацион ривожланиш вазирлиги биносини бориб кўрди.\nПрезидент, шунингдек, Ўзбекистон Миллий университетида олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасалари раҳбарлари, академиклар, олимлар, ёш тадқиқотчилар билан учрашди.\nТалабалар шаҳарчаси Ўзбекистондаги йирик таълим ва илм-фан масканидир. Бу ерда Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети, Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Инновацион ривожланиш вазирлиги, Маънавият ва маърифат маркази, коллеж ва лицейлар, спорт мажмуалари жойлашган. Икки университетда қарийб 25 мингга яқин талаба ўқийди.


ИНТЕНСИВ БОҒЛАР - Ўзбекистон овози газетаси\nРеспубликамизда барпо этилаётган интенсив боғларнинг яратилиш тарихи ва иқтисодиётимизда тутган ўрни, бу боғларнинг ҳосилдорлиги омиллари, келажаги хусусида Р.Шредер номли боғдорчилик, узумчилик ва виночилик илмий-тадқиқот институти директори Шермуҳаммад ЮСУПОВ билан суҳбатлашдик.\n— Авваламбор интенсив боғларни яратиш зарурияти қандай пайдо бўлгани, бундан кўзланган мақсад ҳақида тўхталсангиз?\n— Маълумки, интенсив боғлар кейинги йилларда бутун дунёда кенг тарқалиб, ривожланмоқда. «Интенсив» сўзининг луғавий маъноси жадаллаштириш демакдир.\nРеспубликамизда юқори ҳосил берувчи пакана ва ярим пакана мевали (интенсив) боғларни барпо этишдан мақсад, республика аҳолисини мевага бўлган талабини тўлиқ қондириш, бозорларимиз тўкин-сочинлигини таъминлаш ва экспорт салоҳиятини йилдан-йилга ошириб боришдан иборат.\n— Дастлабки кўчатлар синов сифатида қайси ҳудудда, қанча майдонга экилди? Шу кунгача республикамизда жами қанча гектар ерда интенсив боғлар яратилди?\n— 2010 йили Республика раҳбариятининг ташаббуси билан интенсив технологиялар асосида парваришланадиган пакана ва ярим пакана олма, нок, олхўри, гилос ва шафтоли кўчатлари илк бор Украина ва Польша давлатларидан олиб келиниб, асосан Тошкент ҳамда Самарқанд вилоятларининг фермер хўжаликлари ер майдонларига экилди.\nУшбу боғлар мамлакатимизнинг тупроқ-иқлим шароитига тез мослашиб, қисқа муддат — орадан бир йил ўтиб, яъни 2011 йилдан бошлаб, мевали боғларнинг ҳар бир гектаридан 50-70 центнергача ҳосил олишга эришилди.\nНатижада бундай боғларни йилдан-йилга кенгайтириш, уларни деҳқон ва фермер хўжаликларида барпо этиш мақсадида ҳукуматимиз томонидан аниқ манзилли чора-тадбирлар дастури ишлаб чиқилди. Ҳозиргача республиканинг барча ҳудудларида жами 5,3 минг гектар, жумладан, Самарқанд вилоятида 1300 гектар, Тошкент вилоятида 1000 гектар, Навоийда 750 гектар, Қашқадарёда 600 гектар, Сурхондарё, Наманган ва Андижон вилоятларида 400 гектардан пакана ва ярим пакана мевали боғлар барпо этилди.\nРеспублика бўйича 2013 йилда 3,0 минг гектар пакана ва ярим пакана интенсив мевали боғлар барпо этиш белгиланди ва уларни йилдан-йилга кенгайтириб бориш чора-тадбирлари кўрилмоқда.\nБундан ташқари, мамлакатимизда пакана ва ярим пакана кўчатларни кўпайтириш мақсадида хориждан пайвандтаглар олиб келиниб, Р.Шредер номидаги боғдорчилик, узумчилик ва виночилик илмий-тадқиқот институти ва фермер хўжаликларининг ер майдонларида оналик кўчатзорлар барпо этилди. Ҳозирда институтимизда ярим пакана мевали кўчатлар етиштирилиб, деҳқон ва фермер хўжаликларига етказиб берилмоқда.\n— Интенсив боғларда экилаётган олма навига бироз тўхталсак. Нега олманинг айнан шу тури танланди?\n— Интенсив боғларда асосан олма кўчатлари экилишининг боиси олма дарахтининг кўчатлари тез ҳосилга киради, гектарига кўчат сони қалин экилиши (2000-2500 дона) сабабли ҳосилдорлик юқори бўлади.\nБунда экилаётган олма навлари пайвандтагга пайванд қилиниб, кўчатзорларда кўпайтирилиб, экилади. Интенсив мевали боғларда экилаётган олма кўчатларининг асосий навлари Давлат реестрига киритилган Голден Делишес, Старкримсон, Ренет Симиренко ва бошқалардир.\n— Уни ўзимизнинг оддий олмалардан фарқи нимада? Таъми, ширинлиги, витаминга бойлиги қай даражада?\n— Экилаётган олма навларининг кўпчилиги кузги ва қишки навлар бўлиб, мевалари мамлакатимизда етиштирилганлиги боис уларнинг таъми, ширинлиги, витаминларга бойлиги ўзимизнинг олма навларидан фарқи бўлмайди. Айрим кечки навларнинг таъми нордон, ширин, ташқи кўринишининг чиройлилиги ва ҳосилдорлиги илмий-тадқиқот институтларининг олимлари томонидан ўрганилмоқда.\n— Ушбу олма дарахти қанча муддатда ҳосилга киради ва бир тупидан неча килограммгача ҳосил олиш мумкин?\n— Пакана пайвандтагда ўстирилаётган олма навлари иккинчи йилдан ҳосил бера бошлайди ҳамда 4-5 йилдан бошлаб 40-60 тонна ҳосил олинади. Пакана пайвандтагдаги олма кўчатининг бир тупи 20-25 килограммгача ҳосил беради, 18-20 йил яшайди. Ярим пакана пайвандтагда ўстириладиган олма кўчатлари бир тупи 45-50 кг ва ундан ҳам кўп ҳосил беради. 1 гектардан 30-40 тоннагача ҳосил олиш мумкин. 25-30 йил яшайди. Интенсив боғларнинг келажаги яхши, фақат уларни тўғри ва ўз вақтида парваришлаб борилса, кўзланган мақсадга эришилади.\n— Бу боғларнинг парвариши қандай бўлади? Сувга чанқоқлиги қандай, илдизи қанча метрга кетади?\n— Интенсив боғларнинг афзаллиги бу дарахтларнинг танаси кичик бўлганлиги учун улар билан ишлаш (ишлов бериш, суғориш, кесиш, шакл бериш, дори сепиш ва мевани териш) қулай.\nБундай боғларда танасига ёруғлик тушиш ҳаво айланиши яхши бўлганлиги боис мевасининг сифати юқори бўлади. Мевани теришда анча қулайликлар бор, айниқса, симбағазга олинган боғларда нарвон ишлатилмасдан ҳосил терилади. Бунда иш унумли, юқори бўлиши билан бирга терилган маҳсулотларнинг товар сифатига зарар етмайди, нобудгарчилик камаяди.\nБундай дарахтларнинг илдизлари вегетатив йўл билан кўпайганлиги учун илдизи попук илдиз бўлганлиги боис тупроқда пастга чуқур кетмайди. Пакана пайвандтагга уланган кўчатнинг илдизи тупроқда асосан 60-70 см. чуқурликда жойлашади.\nУшбу кўчатларнинг илдизлари тупроқ устига яқин жойлашгани сабабли улар сувга талабчан, тупроқда намлик нормал бўлиши керак. Бунинг учун уларни томчилатиб суғориш тизимига ўтказилганда, кўчатлар яхши ўсиб, тез ривожланади.\nТомчилатиб суғориш тизимлари қўлланилганда суғоришга бошқа суғориш усулларидагига нисбатан 30 фоиздан 40 фоизгача кам сув сарфланади, минерал ўғитлар 50 фоизгача иқтисод қилинади. Шунингдек, томчилатиб суғорилганда етиштирилган мева шаклининг бир хиллиги сақланиб қолади.\nОлинадиган ҳосилнинг миқдори, сифати ҳамда ундан олинадиган даромад яққол кўриниб турибди. Шу боис келгусида республикада суғориладиган ерларнинг чегараланганлигини ҳисобга олиб, интенсив боғларни лалми, тоғ ва тоғолди ҳудудларда барпо этиб, улардан мўл ва сифатли маҳсулот олиш борасида чора-тадбирлар белгиланмоқда.\n— Энди, бироз ҳисоб-китобларга тўхталсак. Бугунгача жами 244,3 минг гектар мевали боғлар шундан 5,3 минг гектар интенсив мевали боғларни ташкил этмоқда. Ўртача ҳисоб-китоб қилинганда республика бўйича 2012 йилда 2 млн тоннадан ортиқ мева етиштирилди. Келгусида режалар қандай?\n— Бугунги кунда ички бозорларимизда мевага бўлган талаб жуда катта. Ҳар бир оила ўзининг дастурхонида мевалар ичида кўпроқ олма бўлишини хоҳлайди. Олма ҳар томонлама фойдали, ундаги дармон дорилар, кислоталар, темир моддасининг кўплиги инсон саломатлигига ижобий таъсир этади.\nИнтенсив боғлар деганда фақат олманинг навини тушуниш нотўғри. Яратилаётган интенсив боғларимизда олмадан ташқари нок, беҳи, ўрик, олхўри, шафтоли, гилос ва хурмо навларининг ҳам кўчатлари экилмоқда.\nКелгусида яратиладиган интенсив боғлар асосан мавжуд боғларни яхши навлар билан билан ёшартириш ва эски, қариб қолган боғларни олиб ташлаб, улар ўрнида барпо этилади. Келажакда янги боғларимиз асосан эскиларини қайта таъмирлаш ва илғор агротехникаларни қўллаш ҳисобига ортиб боради.\n— Бугун ички бозоримизда мевага бўлган талаб қанча? Яқин келажакда яна қанча боғ яратилади?\n— Бугунги кунда республика бўйича 2 млн тоннадан ортиқ мева маҳсулотлари етиштирилмоқда, тиббий меъёрларга асосланган ҳисоб-китобларга кўра, 1 кишига йиллик ўртача меъёр 56,4 кг мева талаб этилаётган бўлса, ҳозирги кунда бу кўрсаткич 69,7 кг тўғри келмоқда.\nБундан ташқари, мамлакатимизда жорий йилда 5,8 минг гектар маҳаллий боғлар, 5,6 минг гектар токзорлар ҳам барпо этиш режалаштирилган.\nШунингдек, 5,9 минг гектар яроқсиз боғлар ва 2,7 минг гектар яроқсиз токзорлар қайта реконструкция қилинади. Интенсив боғлар майдони кенгайиши ҳосилдорликнинг йилдан-йилга ортиб бориши ва аҳолини йил давомида сархил мева маҳсулотлари билан таъминлаш мақсадида музлаткичли-омборхоналар қуриш ишлари олиб борилмоқда. Қолаверса, тадбиркорлар ва фермер хўжаликлари томонидан меваларни қайта ишлаб, улардан шарбатлар, мурабболар тайёрланиб, халқимиз дастурхонига етказиб берилмоқда.\n— Ички бозоримизни тўлдиришдан ташқари четга экспорт қилиш ҳам кўзда тутилганми?\n— Янги интенсив мевали боғларнинг яратишдан мақсад, аввало халқимизни йил давомида тўлиқ мева маҳсулотлари билан таъминлаш, қайта ишлаш, экспорт қилинаётган мева турлари ва ҳажмини ошириб боришдир. Ҳозирда мева маҳсулотларимиз нафақат Қозоғистон ва Россия мамлакатларига, балки Европа давлатларига ҳам экспорт қилинмоқда. Бундан кейинги бизнинг асосий мақсадимиз экспортёр давлатлар билан ҳамкорликни кенгайтиришдан иборат.\nХулоса қилиб айтганда, юртимизда бундай боғлар келгусида янада кенгаяди, қўшимча иш ўринлари яратилади. Мазали, витаминларга бой мевалар янги технологиялар асосида қайта ишланиб, четга чиқариш йўлга қўйилади. Буларнинг барчаси мамлакатимиз иқтисодий қудратини янада оширишда муҳим аҳамият касб этади.


Жиззах вилоят прокуратураси ҳайъатининг кенгайтирилган мажлиси бўлиб ўтди.\nУнда вилоят прокуратураси органларининг 2015 йилда қонунийликни мустаҳкамлаш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза қилиш, жиноятчилик ҳамда ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш борасидаги фаолияти якунлари муҳокама этилди.\nЙиғилишда таъкидланганидек, ўтган йилда асосий эътибор аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш, соғлиғини сақлаш, тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш, қишлоқ хўжалиги, вояга етмаганларнинг ҳуқуқий ҳимоясига доир қонунлар ижроси устидан назоратни таъминлаш масалаларига қаратилган.\nМазкур соҳаларда аниқланган қонунбузарлик ҳолатлари прокурор назорати ҳужжатларини қўллаш орқали бартараф қилиниб, қонунийликни мустаҳкамлаш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш чоралари кўрилган.\nШу билан бирга, йиғилишда жорий йилда вилоят прокуратураси органлари томонидан бажарилиши лозим бўлган асосий вазифалар белгиланди.\nҲайъат йиғилишида Ўзбекистон Республикаси Бош прокурорининг ўринбосари – Қонунчилик ижроси устидан назорат Бош бошқармаси бошлиғи У.Суннатов иштирок этди.\nМуҳокама қилинган масалалар юзасидан ҳайъат қарори қабул қилинди.\n130100, Жиззах шаҳар, Сайилжойи кўчаси, 65.


Kasalliklar bo'yicha barcha ma'lumot Врач назоратисиз дори қабул қилиб, терининг 40%и куйди. » DAWO.UZ\n03 ноя 2016 йил Дерматология / Офталмология / Маколалар\n21 ёшли англиялик Кристофер Вул эпилепсияга қарши дорига нисбатан аллергия оқибатида деярли тирик холида ёниб кетишига оз қолди. У дорини шифокор тавсиясисиз истеъмол қилган.\nУ дори ичишни бошлаганидан 10 кун ўтиб, биринчи белгилар юзага чиқа бошлаган. Аввал грипп белгиларига ўхшаш белгилар пайдо бўлган, сўнг кўзи ва юзи шишган. Ундан сўнг оғиз атрофига биринчи қонли пўрсилдоқлар пайдо бўлган, озгина вақт ўтгач бутун танасига тарқаб кетган. Унинг кўзи кўрмай қолгандан сўнг шифохонага реанимация бўлимига ётқизилган. Шифокорлар унинг танасини 40%и куйганлигини айтишган. Шифокорларнинг харакати билан хозирда унинг ахволи яхши. У ичган дорининг номи ламотриджин бўлиб, унда кузатилган аллергиянинг номи Стивенс-Джонсондир. Шифокорлар бу дорини жуда кичик дозалардан бошлашади. Агар бирор ўзгариш бўлса ўз вақтида тўхтатилади.\nБўлиб ўтган воқеадан сўнг Кристофер Вул хар қандай дорини шифокор билан маслахатлашиб ичиш кераклигини инсонларга етказишга харакат қилмоқда.