2020-2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг Миллий стратегияси (ЎзР Президентининг 03.08.2020 й. ПҚ-4796-сон қарорига 1-илова) | Статистика | Август, 2020 й. | Базада янги | ЎзР КонунчилигиМаълумотлар тизими «2020-2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг Миллий стратегияси (ЎзР Президентининг 03.08.2020 й. ПҚ-4796-сон қарорига 1-илова)» | NRM.uz\nЎзР Конунчилиги/ Базада янги/ Август, 2020 й./ Статистика/ 2020-2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг Миллий стратегияси (ЎзР Президентининг 03.08.2020 й. ПҚ-4796-сон қарорига 1-илова)\n2020 йил 3 августдаги\n2020-2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси\nЎзбекистон Республикаси миллий статистика тизимининг истиқболдаги барқарор ривожланиши, соҳада давлат сиёсатини янгича ёндашув асосида амалга оширишни талаб қилади. 2020-2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси статистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегияси (кейинги ўринларда - Стратегия) бу вазифаларни амалга ошириш учун асос бўлиб хизмат қилади.\nСтратегиянинг асосий мақсади - мамлакатнинг бутун миллий статистика тизимини комплекс ривожлантириш ҳисобланади, бу эса фойдаланувчилар эҳтиёжларига жавоб берадиган статистиканинг долзарблигини оширишга, статистика тизимини мувофиқлаштириш ва бошқаришни такомиллаштиришга ёрдам беради ҳамда қуйидаги стратегик мақсадларни қамраб олади:\nҳуқуқий ва ташкилий инфратузилмани яхшилаш;\nстатистик инфратузилмани такомиллаштириш;\nстатистика маълумотларидан фойдаланувчилар ва етказиб берувчилар ўртасидаги муносабатларни яхшилаш;\nстатистика маълумотларини қайта ишлаш бўйича ахборот-коммуникация инфратузилмасини яхшилаш;\nалоҳида статистик йўналишлар ва методологияларни такомиллаштириш.\n2020-2025 йилларда стратегияни амалга ошириш қуйидаги кенг кўламли стратегик натижаларга эришиш имконини беради:\nстатистика маълумотларидан фойдаланувчиларнинг қониқиш даражасининг юқорилиги;\nстатистика маълумотларини етказиб берувчиларнинг сифатли мотивацияси;\nҳукумат ва ҳамкорлар томонидан миллий статистикани ривожлантиришни ҳар томонлама қўллаб-қувватланиши;\nходимлар мотивацияси ва юқори малакаси;\nмамлакатнинг миллий статистика тизимини самарали мувофиқлаштириш.\nМиллий статистика тизимини ривожлантириш Стратегиянинг 1-иловасида белгилаб берилган асосий мақсадли кўрсаткичларга эришиш ва 2-иловасида келтирилган тадбирларни ўз муддатларида амалга оширишга асосланади.\n2-БОБ. СТРАТЕГИЯНИНГ УСТУВОР\nI. ТАШКИЛИЙ-ҲУҚУҚИЙ ИНФРАТУЗИЛМАНИ\nМамлакатнинг бутун миллий статистика тизимини ташкил этувчи Давлат статистика қўмитаси ва бошқа барча расмий статистика ишлаб чиқарувчилари учун ўз вазифаларини сифатли бажаришда аниқ ҳуқуқий асослар ва самарали ташкилий тузилма муҳим аҳамият касб этиши боис, статистика соҳасидаги қонунчилик қайта кўриб чиқилади ва миллий статистика тизимининг ташкилий инфратузилмаси модернизация қилинади.\nСифатни бошқариш дастури жорий этилади, миллий статистика тизимини мувофиқлаштириб бориш кучайтирилади ва статистика маълумотлари янада самаралироқ тақсимланади ва тарқатилади.\n1. Статистика қонунчилигини такомиллаштириш\nДавлат статистика қўмитаси ва бошқа барча расмий статистика ишлаб чиқарувчилари томонидан ўз вазифаларини бажариш учун қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин бўлган расмий статистиканинг аниқ ҳуқуқий ва ташкилий тузилмаси зарур бўлади: биринчидан, миллий статистика тизимини ташкил этиш, статистика органларининг ҳуқуқий мақоми, шунингдек, мамлакат миллий статистика тизими доирасида бошқа давлат идоралари ва ташкилотларининг ҳуқуқий мақоми, функциялари, ҳуқуқ ва мажбуриятлари; иккинчидан, миллий статистика тизими ташкилотлари учун статистика маълумотларини йиғиш бўйича аниқ ваколатлар.\nАмалдаги қонунчиликдаги бўшлиқларни тўлдириш учун умумэътироф этилган халқаро стандартларга мувофиқ "Расмий статистика тўғрисида"ги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилади. Хусусан, янги қонун қуйидагиларга йўналтирилади:\nсоҳага доир қонунчилик ҳужжатларини тизимлаштириш йўли билан ягона қонунга бирлаштириш орқали расмий статистика шаффофлигини ошириш;\nваколатли ва мустақил орган сифатида Давлат статистика қўмитаси мақомини мустаҳкамлаш ва уларнинг раҳбарлари ваколатларини кенгайтириш;\nстатистик фаолият соҳасида идоралараро ҳамкорликни такомиллаштириш мақсадида зарур норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини ишлаб чиқиш;\nсамарали ҳамкорлик ва ахборот алмашинувини таъминлаш мақсадида статистика ташкилотлари ўртасидаги мавжуд келишувларни такомиллаштирилаётган қонунчилик асосида қайта қўриб чиқиш;\nмамлакатнинг бутун миллий статистика тизимини ташкил этувчи, маълумотларни ишлаб чиқарувчи давлат идораларида статистика бўйича алоҳида бўлинмаларни ташкил этиш;\nдавлат ва хўжалик бошқаруви органларининг маълумотлари ва бошқа ҳужжатларини статистик мақсадларда фойдаланиш учун олиш ва уларга киришни яхшилаш бўйича маълумот алмашинуви қоидаларини такомиллаштириш;\nстатистика идоралари ва бошқа статистика ташкилотлари фаолиятидаги сўнгги ўзгаришларни ҳисобга олиш;\nстатистика маълумотларининг долзарблигини оширишда муҳим аҳамият касб этувчи, фойдаланувчилар ва маълумотлар ишлаб чиқарувчилар ўртасидаги мунтазам ўзаро ҳамкорлик механизмларини яратиш;\nрасмий статистика ишлаб чиқарувчилари, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини аниқ белгилаш;\nдавлат ва хўжалик бошқаруви органларининг маълумотлар базаларини шакллантириш, юритиш ва фойдаланиш методологиясини ишлаб чиқиш;\nрўйхатга олиш тадбирларини ўтказиш ҳамда фуқаролар ва субъектларнинг уларда иштирок этиши ва сўровномаларга жавоб бериш масъулияти бўйича тартибларни киритиш;\nстатистика маълумотларини тарқатиш сифатини назорат қилиш тартибини белгилаш.\n2. Статистика маълумотларини ишлаб чиқарувчилар\nфаолиятини мувофиқлаштириб боришни яхшилаш\nСтатистика кенгаши идоралараро қўмита сифатида барча идораларни келишувларга риоя этишга ундаш учун лозим даражада ваколатли ҳамда стратегик қарорлар қабул қилишга етарли салоҳиятга эга бўлиши даркор.\nШу билан бирга, аввалги Статистика кенгаши лозим даражада фаолият юритмаган ва сўнгги йилларда маълумот ишлаб чиқарувчилар ўртасида статистика тизимини мувофиқлаштиришни такомиллаштириш долзарб масалага айланган.\nМаълумотларни шакллантириш билан шуғулланувчи идоралар фаолиятини мувофиқлаштириб боришни яхшилаш, қуйидаги тадбирларни ўз ичига қамраб олади:\nСтатистика кенгаши ваколати ва мажбуриятларини мустаҳкамлаш;\nстатистика маълумотлари, усуллар ва таснифлагичларни миллий манфаатларга уйғунлаштириш учун тегишли соҳаларда ваколатга эга бўлган техник ишчи гуруҳларни ташкил этиш;\nмаълумотларни шакллантириш билан шуғулланувчи давлат ва хўжалик бошқаруви органларида, уларнинг статистикасини уйғунлаштириш мақсадида, мавжуд келишувлар, меморандум ва ўзаро алоқаларни қайта кўриб чиқиш.\n3. Миллий статистика тизимининг ташкилий\nПухта ишлаб чиқилган, самарали фаолият кўрсатадиган ва етарли миқдорда ресурслар билан таъминланган статистика органининг мавжудлиги, мамлакатдаги мустаҳкам статистика тизимининг асоси ҳисобланади.\nШу билан бирга, Давлат статистика қўмитасининг мувофиқлаштирувчи ролини ошириш, унинг статистик фаолиятини такомиллаштириш ва унда маълумотлар ва метамаълумотларни интеграциялаш имконини берувчи Статистика маълумотларини ишлаб чиқиш бўйича намунавий модель тизимини жорий этиш борасида таклиф этилаётган чора-тадбирлар янада самарали ва ваколатли тузилмани талаб этиши мумкин.\nБундан ташқари, юқори сифатли ва ишончли маълумотларни ўз вақтида ишлаб чиқиш учун, алоҳида статистика бўлинмалари ва лозим даражада инсон ресурсларига эга бўлмаган маълумотларни шакллантириш билан шуғулланувчи аксарият ташкилотлар ташкилий тузилмасини кўриб чиқишига эҳтиёж кузатилади.\nМиллий статистика тизимининг ташкилий тузилмасини такомиллаштириш учун қуйидаги тадбирлар назарда тутилади:\nДавлат статистика қўмитасининг ташкилий тузилмасини тегишли ваколатлари билан қайта тузиш;\nДавлат статистика қўмитасининг ташкилий тузилмасини, шу жумладан мажбурият ва лавозим йўриқномаларини мақбуллаштириш;\nталаб этиладиган ходимлар сонини ва малакасини аниқлаш, мавжуд ходимларнинг талабларга мувофиқлигини баҳолаш ва тизимдаги мавжуд бўшлиқларни таҳлил қилиш.\n4. Миллий статистика тизими учун сифатни\nтаъминлашнинг миллий таянч тамойилларини\nСифатни бошқариш, мониторинг қилиш ва баҳолаш тизими миллий статистика тизимларининг ажралмас қисмидир, бу статистик материаллар ва жараёнлар сифатининг муҳим жиҳатларини миллий ва халқаро сифатни баҳолаш тизимларига мос келишини таъминлайди.\nБироқ, ҳозирги вақтда мамлакатда сифатни бошқаришнинг ягона комплекс сиёсати мавжуд эмас, хусусан, маълумотларни йиғиш ва таҳлил қилиш бўйича сиёсат амалга оширилади, лекин режалаштириш ва тарқатиш бўйича сиёсат ишлаб чиқилмаган.\nСифатни бошқариш тизимининг самарали ишлашини таъминлаш мақсадида қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилади:\nISO 9001-2008 сифатни бошқариш воситалари ва БМТнинг сифатни таъминлашнинг миллий базавий тамойиллари бўйича қўлланмасига мувофиқ, сифатни таъминлашнинг базавий тамойилларини жорий қилиш;\nсифатни бошқариш масалаларида Давлат статистика қўмитаси ходимлари хабардорлигини ошириш ҳамда сифат тамойиллари ва жараёнлари бўйича ўқитиш;\nсифатни бошқариш воситаларини ишлаб чиқиш ва сифат сиёсатини амалга ошириш;\nстатистик маҳсулотларнинг сифат кўрсаткичлари, долзарблиги, ишончлилиги, ўз вақтида бажарилиши, қулайлиги, тушунарлилиги ва келишилганлиги каби тушунчаларни ўз ичига олган сифат моделини такомиллаштириш;\nфойдаланувчиларнинг эҳтиёжларини қаноатлантириш ва мавжуд жараёнларни янгилаш мақсадида сифат соҳасидаги сиёсатни такомиллаштириш;\nсифат ва самарадорлик кўрсаткичлари ҳамда уларни ўлчаш тизимларини, сифатни назорат қилиш тизимлари, шунингдек, сифатни текшириш дастурларини ишлаб чиқиш;\nсифат сиёсати ва уни баҳолаш дастурини амалга ошириш.\n5. Статистика тизимининг кадрлар салоҳиятини\nИнсон ресурсларини бошқариш тизими ишончли, сифатли ва ўз вақтида маълумотларни тақдим этиш мақсадларига эришишга ҳисса қўшадиган малакали кадрларни танлаб олиш ва тайёрлаш жараёнларини такомиллаштиришга ёрдам беради.\nДавлат статистика идораларининг ва бошқа маълумот ишлаб чиқарувчи ташкилотларнинг кадрлар салоҳияти, истиқболдаги статистика эҳтиёжларини қаноатлантиришга етарли эмас. Ўзининг фаолияти самарадорлиги ва натижадорлигини ошириш мақсадида, миллий статистика тизими лозим даражада тайёргарлик кўрган малакали кадрларга муҳтож.\nШу боис, рағбатлантириш механизмларидан фойдаланган ҳолда малакали кадрларни жалб қилиш ва сақлаб қолишга йўналтирилган инсон ресурсларини бошқариш тизимини ишлаб чиқиш зарур.\nБундан ташқари, Кадрлар малакасини ошириш ва статистик тадқиқотлар институти (кейинги матнларда - Институт) статистика соҳасида малака ошириш йўналишида фаолият олиб боради.\nБу йўналишда қуйидаги чоралар кўрилади:\nмамлакатнинг миллий статистика тизимида инсон ресурслари ва малакали кадрлар тайёрлаш соҳасида кенг қамровли сиёсатни амалга ошириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;\nрағбатлантиришни яхшилаш йўналишида лавозим мажбуриятларини тегишли функциялар ва меҳнатга ҳақ тўлашнинг тариф сеткалари бўйича қайта қўриб чиқиш;\nкадрлар ротациясини амалга оширишнинг янги механизмларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш, кадрларни танлаш ва саралаш тартиби ва сиёсатини қайта кўриб чиқиш;\nходимларнинг шахсий ютуқлари асосида лавозимда илгари суриш ва рағбатлантиришнинг самарали тизимини яратиш;\nИнститутнинг моддий-техник, ахборот-коммуникация ва статистик инфратузилмасини такомиллаштириш;\nИнститутда статистика соҳасида кадрларни касбий тайёрлаш ва ривожлантириш борасида очиқ ва онлайн тарздаги масофавий ўқув курсларини жорий қилиш, инсон ва молия ресурсларини бошқариш масалаларида семинарлар ўтказиш;\nИнститутнинг илмий-тадқиқот фаолиятини олиб боришда кўмаклашиш;\nиқтисодий таҳлил бўйича мутахассисларни тайёрлаш учун магистрлик ва докторлик дастурларини ташкил этиш;\nкасбий фаолиятни мониторинг қилиш.\nII. СТАТИСТИК ИНФРАТУЗИЛМАНИ\nЮқори сифатли ва долзарб маълумотларни шакллантириш учун статистик инфратузилмани такомиллаштириш муҳим аҳамиятга эга.\nМақсад - регистрлар, усуллар, таснифлагичлар, тизим ва ахборот архитектураси, метамаълумотлар омбори каби статистик инфратузилманинг асосий элементларини мустаҳкамлашдан иборат.\n1. Таснифлагичлар ва бошқа инструментарийларни\nХалқаро даражада қабул қилинган ва тавсия этилган стандартлар асосида ишлаб чиқилган миллий таснифлагичлар, методология ва стандартларнинг мавжудлиги маълумотлар интеграциясини, уларни алмашинувини ва тегишли статистик кўрсаткичларни тайёрланишини таъминлашнинг калити ҳисобланади.\nСтатистика кенгашига миллий статистика тизими доирасида ягона бўлган концепциялар, таъриф ва таснифлагичларни изчил қўллаб бориш вазифалари юклатилади.\nМазкур йўналишда тадбирларни амалга ошириш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:\nСтатистика кенгашининг халқаро стандартларга мувофиқ статистика тизими муассасалари томонидан фойдаланиладиган усуллар, таснифлагичлар ва методологияларни мувофиқлаштириш ва бирхиллаштиришдаги ролини мустаҳкамлаш;\nстатистика органлари томонидан қўлланиладиган усулларни қайта кўриб чиқишга масъул бўлган Давлат статистика қўмитаси бўлимининг фаолиятини, Статистика кенгаши ҳамда Давлат статистика қўмитаси ва бошқа статистика маълумотлари ишлаб чиқарувчи ташкилотлар ўртасида тузилган ўзаро англашув меморандумлари қарорлари устидан мониторинг олиб боришни такомиллаштириш;\nхалқаро стандартларга мувофиқ, таснифлагичларни қайта кўриб чиқиш, Давлат статистика қўмитаси ва бошқа ташкилотлар фаолиятида қўллаш;\nилғор халқаро тажрибага мувофиқ, шу жумладан махфийликни ҳимоя қилишни инобатга олиб, этика Кодекси ва статистика соҳасида илғор амалиётлар Кодексини такомиллаштирилган лойиҳаларини, уларни асосий маълумот ишлаб чиқарувчилар билан муҳокама қилиш орқали ишлаб чиқиш;\nмаълумотлар соҳасида кўп тилли глоссарий ва луғатларни яратиш ҳамда уларни кенг жамоатчиликка етказилишини таъминлаш;\nмаълумотларни шакллантириш билан шуғулланувчи ташкилотлар мутахассисларини мунтазам ўқитиб бориш.\n2. Статистик регистрларни яратиш\nХалқаро стандартларга мувофиқ бизнес регистрларни яратиш Давлат статистика қўмитасини корхоналарнинг турли хусусиятлари бўйича маълумотларини тўплаш, шунингдек, турли хил иқтисодий статистика маълумотларидаги ўзгаришларни кузатиш учун корхоналар кузатувлари танланмаси тизимини яратиш бўйича мукаммал восита билан таъминлаш имконини беради.\nСтратегия доирасида корхоналарнинг мавжуд маълумот базаларини профиллаштириш мақсадида маълумотлар билан тўлдириш ёрдамида кенгайтириш ҳисобига такомиллаштирилган статистик регистрлар яратилади.\nБу мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:\nстатистик регистрларни жорий қилишнинг илғор халқаро тажрибаларини ўрганиш, мавжуд давлат регистрларини қайта кўриб чиқиш ва статистик мақсадлар учун бизнес регистрни ишлаб чиқиш;\nҳар бир статистик регистр учун техник хизмат кўрсатиш ва янгилаш тартибларини ишлаб чиқиш ва тизим спецификацияларини тайёрлаш;\nстатистик регистр тизими ва жараёнларини синовдан ўтказиш;\nтанланмани амалга оширишнинг асоси сифатида статистик регистрлардан фойдаланиш учун кузатувлар дастурларини ўзгартириш.\n3. Сўровномаларни ишлаб чиқиш жараёнлари\nва усулларини такомиллаштириш\nСўровноманинг мазмуни сўров давомида олинган жавоблар фоизига, олинган жавобларнинг сифатига ва шунга мос равишда сўров натижаларидан олинган хулосаларга сезиларли таъсир кўрсатади.\nСаволномаларни ишлаб чиқиш бўйича жорий усуллар талабга жавоб бермайди. Умумий муаммоларга жавобларнинг паст даражаси, респондентларга юқори ҳисобот юки ва маълумот йиғишга харажатлар киради.\nБундан ташқари, танланманинг формати, тузилмаси ва усуллари олинадиган маълумотларнинг ишончлилигини ва бутун аҳолининг репрезентативлигини таъминлашда муҳимдир. Танланманинг ягона яхлит стандарти ва миллий статистика тизимида уни шакллантириш масалаларида, лозим даражада тайёргарликнинг мавжуд эмаслиги танлов сифатини баҳолаш ва такомиллаштириш жараёнларини қийинлаштирмоқда.\nқоғоз ва электрон кўринишидаги саволномалар, юзма-юз интервьюлар ва автоматлаштирилган телефон орқали интервьюларни ўз ичига олган турли шакллар учун саволномалар ишлаб чиқиш бўйича кўрсатма ҳамда уларни амалга ошириш механизмларини ишлаб чиқиш;\nбарча мавжуд саволномаларни кўриб чиқиш ва уларнинг базасини яратиш бўйича дастур ишлаб чиқиш;\nсаволномаларни фойдаланишга қадар стандартларга мос келиши бўйича қайта кўриб чиқиш тартибларини ишлаб чиқиш ва татбиқ этиш;\nстатистик кузатувлар учун саволномаларни ишлаб чиқиш усулларидан фойдаланиш масалаларида ўқитишларни ташкил этиш;\nтанланмани ўтказиш имкониятларини ўрганиш;\nДавлат статистика қўмитаси ва бошқа ташкилотларни танланма усуллари бўйича ўқитиш;\nтанланма кузатувларни умумийликни йўқотмаган ҳолда ўтказишни таъминловчи вариантларни аниқлаш учун амалдаги кузатувлар тўпламини ўрганиш;\nстатистик регистрларда режалаштирилган янгиланишлар ва ишланмаларни ҳисобга олган ҳолда корхоналар ва уй хўжаликлари кузатувлари танланмаларини такомиллаштириш.\n4. Вақт қаторларини таҳлил қилиш, мавсумий тузатиш\nусуллари ва маълумотларни қайта кўриб чиқиш\nсиёсатини жорий қилиш\nВақт қаторлари шаклида статистика маълумотларини тақдим этиш халқаро миқёсда тан олинган анъана бўлиб, даврий, мавсумий ва тартибсиз ҳодисалар туфайли маълумотларни ҳақиқий ўзгаришларини прогноз қилиш, шунингдек, таҳлилнинг бошқа турлари нуқтаи назаридан фойдали маълумотларни беради.\nМаълумотларни вақт қаторлари бўйича шакллантириш учун муайян шартлар мавжуд: вақт давомида услубий мувофиқлик, юқори частотали маълумотлар бўйича мавсумий тузатишлар, дефляциянинг лозим бўлган усулларидан фойдаланиш.\nМаълумот ишлаб чиқарувчи ташкилотларнинг вақт қаторларини тайёрлаш бўйича салоҳиятини мустаҳкамлаш мақсадида қуйидаги чора-тадбирлар белгиланмоқда:\nмаксимал узоқ вақт кесимида дискрет кўрсаткичларнинг вақт қаторларини яратиш;\nдискрет маълумотларни йиғиш учун саволномаларни ўзгартириш;\nбарча асосий кўрсаткичлар бўйича йиллик дискрет маълумотларга мавсумий тузатишлар киритиш усулини жорий қилиш;\nмавжуд индекслар ва дефляция усулларини такомиллаштириш;\nвақт қаторларидан фойдаланиш бўйича кенг тушунтиришлар олиб бориш дастурларини ишлаб чиқиш.\n5. Тадқиқот, таҳлил ва мониторинг қилиш бўйича\nСтатистика тизимидаги асосий маълумот ишлаб чиқарувчиларнинг тадқиқот ва таҳлилий ишлари фойдаланувчилар учун уларнинг статистикасини мазмуни, аҳамиятлилиги ва долзарблигини ошириш нуқтаи назаридан муҳимдир.\nСтратегияни амалга ошириш доирасида миллий статистика тизими ташкилотларининг илмий тадқиқотлар ва таҳлил соҳасидаги салоҳиятини ошириш, шунингдек, моделлаштириш, прогнозлаштириш ва мониторинг қилиш усулларини такомиллаштириш кўзда тутилган.\nтаҳлилий материаллар ва ҳисоботларни тайёрлашнинг самарали усулларини ишлаб чиқиш;\nасосий маълумот ишлаб чиқарувчи ташкилотларнинг таҳлил қилиш салоҳиятини ривожлантириш;\nзамонавий таҳлил воситаларини яратиш ва таҳлил бўйича ҳисобот шаклларини ишлаб чиқиш;\nпрогнозлаштириш ва моделлаштириш масалаларида мамлакат миллий статистика тизимининг барча статистика маълумотлари ишлаб чиқарувчиларининг салоҳиятини ошириш.\nIII. СТАТИСТИКА МАЪЛУМОТЛАРИДАН\nФОЙДАЛАНУВЧИЛАР ВА ЕТКАЗИБ БЕРУВЧИЛАР\nЎРТАСИДАГИ МУНОСАБАТЛАРНИ ЯХШИЛАШ\nМаълумотлардан фойдаланувчилар статистика тизимининг ажралмас қисмини ташкил этади ва сифатли маълумотларни тўплаш, қайта ишлаш ва тарқатишни такомиллаштириш учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Шунинг учун статистик материалларни тайёрлашда фойдаланувчиларнинг фикрларини ҳисобга олиш муҳимдир.\nМаълумотлардан фойдаланувчилар ва етказиб берувчилар ўртасидаги муносабатларни яхшилаш Стратегияни асосий мақсадларидан биридир ва бу мамлакатнинг миллий статистика тизими фаолияти самарадорлигини оширишга ёрдам беради.\n1. Фойдаланувчилар билан ўзаро алоқаларни такомиллаштириш\nФойдаланувчилар билан ўзаро алоқаларни яхшилаш учун уларни функциялари ва статистика маълумотларига бўлган талабларидан келиб чиқиб тоифаларга, хусусан давлат идоралари, иқтисодиёт тармоқлари, илмий доиралар, оммавий ахборот воситалари, халқаро ташкилотлар ва умуман жамоаларга тақсимлаш ва таҳлил қилиш зарур бўлади.\nжамоатчиликни мавжуд статистика маълумотлари тўғрисида хабардор қилиш бўйича фойдаланувчилар билан ўзаро муносабатларни такомиллаштириш;\nДавлат статистика қўмитасида аҳолининг статистик саводхонлигини оширишга қаратилган видеоматериалларни тайёрлаш учун медиа-марказ ташкил этиш;\nфойдаланувчиларнинг умумий эҳтиёжлари таҳлилини ўтказиш ва тегишли мавзулар бўйича қайта алоқани таъминлаш;\nтурли гуруҳ фойдаланувчиларига маълумотларни тақдим этиш стандартларини ишлаб чиқиш;\nфойдаланувчилар фикрларининг ўзгариши ҳақида тушунчага эга бўлиш учун фойдаланувчиларнинг қониқиш даражасини ўрганиш бўйича кузатувларни такомиллаштириш;\nасосий статистика маълумотларини олишни таъминлаш учун статистика идоралари ва бошқа маълумот ишлаб чиқарувчиларни расмий сайтларининг янгиланган шаклларини ишлаб чиқиш;\nобуналарнинг электрон шаклини ишлаб чиқиш;\nфойдаланувчиларни статистика маълумотларини ишлатиш ва таҳлил қилишга ўргатиш.\n2. Статистика маълумотларини тарқатиш\nсоҳасида сиёсатни такомиллаштириш\nАйни пайтда фойдаланувчилар етарли ва керакли миқдордаги маълумотларга эга эмаслар ва маълумотларни тарқатиш соҳасидаги мавжуд сиёсат лозим даражада самарали эмас.\nМаълумотларни тарқатишда изчил ва комплекс ёндашувларни яратиш учун қуйидаги чора-тадбирлар кўзда тутилган:\nМаълумотларни тарқатиш дастури, шу жумладан дастлабки маълумотларни эълон қилиш тақвимини тайёрлаш ва амалга ошириш;\nмаълумотларни тарқатиш функцияларини такомиллаштириш;\nмаълумот ишлаб чиқарувчи барча ташкилотларга, уларнинг маълумотлари интеграциясини таъминлаш, шунингдек, очиқ маълумотлар портали орқали тарқатиш учун статистика маълумотларини тарқатиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;\nмаълумотларни тарқатишнинг халқаро стандартларини жорий этиш;\nвақт қаторлари бўйича нашрларни кўпайтириш;\nмаълумотни олишни мониторинг қилиш ва доимий равишда такомиллаштириб бориш;\nДавлат статистика қўмитаси электрон ахборот ресурсларини доимий равишда янгилаб бориш.\n3. Статистика маълумотларини етказиб берувчилар\nбўйича сиёсатни такомиллаштириш\nМаълумотларни йиғишнинг мавжуд тизими маълумот етказиб берувчиларга юқори ҳисобот юкламасини қўяди, хусусан сўровномаларнинг мураккаблиги ва катта ҳажмдалиги олинган жавобларнинг тўлиқлиги ва ишончлилигига салбий таъсир кўрсатади. Шу сабабли, самарали танлаб олиш, саволномаларнинг тушунарли бўлишини таъминлаш, сўровни ўтказиш ёки тўлдирилган сўровномани олиш муддатлари борасида кўпроқ мослашувчанлик, шунингдек, респондентларга ахборот тақдим этиш шаклини танлаш ҳуқуқини бериш ҳисобига ҳисобот юкини минимум даражага келтириш бўйича сиёсатни жорий этиш керак.\nреспондентлар бўйича сиёсатни аниқлаш ва амалга ошириш;\nкузатувлар ўтказиш вақтида респондентларга ҳисобот юкламасини ўлчаш тизимини жорий қилиш;\nреспондентларга ҳисобот юкламасини қисқартириш бўйича мақсадли кўрсаткичларни белгилаш ва назорат қилиш;\nреспондентларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини аниқлаш ва тегишли ахборотларни тарқатиш;\nилғор халқаро тажрибага мувофиқ, колл-центрлардан фойдаланган ҳолда сўров ўтказиш услубиятини ишлаб чиқиш ва тажриба лойиҳасини амалга ошириш.\nIV. СТАТИСТИКА МАЪЛУМОТЛАРИНИ ҚАЙТА\nИШЛАШ БЎЙИЧА АХБОРОТ-КОММУНИКАЦИЯ\nАхборот-коммуникация технологиялари самарали фаолият юритувчи статистика тизимини яратишнинг энг муҳим талабларидан биридир. Ахборот-коммуникация технологияларининг жадал ривожланишини ҳисобга олиб, статистика идоралари маълумотларни тўплаш, қайта ишлаш ва тарқатиш жараёнларида ушбу технологиялар имкониятларидан фойдаланиш учун замон билан ҳамнафас бўлишлари даркор.\nМақсад - маълумотларни йиғишнинг (кузатув/бошқарув) тўлиқ циклини қамраб олувчи маълумотларни қайта ишлаш бўйича комплекс тизимни яратиш. Бу жараён саволномалар ишлаб чиқиш, кузатув инструментарийларини яратиш, кузатувни ўтказиш, рақамли қурилмалар ёрдамида маълумот йиғиш, таҳрир қилиш, кўчириш, умумлаштириш ва тарқатиш учун интеграциялашган дастурий таъминотни ишлаб чиқишни назарда тутади, шу ўринда буларнинг барчаси метамаълумотларнинг умумий базасидан олинади.\nДавлат статистика қўмитасининг ахборот тизимлари бошқа статистика маълумотларини ишлаб чиқарувчиларнинг ахборот базалари билан интеграциялашуви зарур. Тизимда автоматлаштирилган шахсий интервью (АШИ), телефон орқали автоматлаштирилган сўров (ТАС), автоматлаштирилган веб-сўров (АВС) ва бошқа маълумотларни йиғиш усулларини жорий этиш лозим.\n1. Статистика маълумотларини шакллантириш, сақлаш ва\nқайта ишлаш бўйича интеграциялашган тизимни яратиш\nСтратегиянинг асосий мақсадларидан бири мавжуд бўлган турли хил дастурлар ва маълумотлар базалари ўрнига комплекс ахборот тизимини яратишдир.\nУмуман олганда, маълумотларни қайта ишлаш бўйича самарали фаолият юритадиган комплекс тизимни яратиш мақсадида миллий статистика тизими учун АКТ соҳасида қуйидагиларни қамраб олувчи батафсил режа ишлаб чиқилиши назарда тутилади:\nвоситаларни модернизация қилиш ва янги дастурий таъминотларни ўрнатиш йўли билан онлайн тарзда қайта ишлаш ва таҳлил қилиш функцияларини жорий қилиш орқали ахборот базалари ва метамаълумотлар, шунингдек, уларнинг классификацияларини такомиллаштириш;\nмаълумотларни йиғиш ва киритиш учун мобил иловаларни ишлаб чиқиш;\nмаълумотлар келишилганлигини ва мутаносиб янгилаб борилишини таъминлаш мақсадида статистик регистрларни ишлаб чиқиш ва жорий этиш;\nавтоматлаштирилган шахсий интервью (АШИ) воситаларини жорий қилиш;\nавтоматлаштирилган шахсий интервью (АШИ) ва телефон орқали автоматлаштирилган сўров (ТАС) воситаларидан фойдаланиш бўйича ходимларни тайёрлаш;\nреспондентлар ва фойдаланувчилар учун янги веб-сервисларни ишлаб чиқиш йўли билан Давлат статистика қўмитаси веб-порталининг маълумотларни йиғиш ва тарқатиш қисмини такомиллаштириш;\nмаълумотларни ҳимоя қилиш ва қўриқлаш тизимини ишлаб чиқиш;\nахборот базалари хавфсизлигини кафолатловчи қўшимча захира тизимини яратиш ва ўрнатиш;\nвидеоконференциялар ва ўқишларни ташкил этиш учун марказий аппаратни Институт ва ҳудудий бўлинмалар билан боғловчи VoIP тизимини яратиш.\n2. Давлат статистика қўмитаси, унинг ҳудудий бўлинмалари\nва Институтнинг моддий-техника таъминотини яхшилаш ва\nахборот-коммуникация технологияларини модернизация қилиш\nДавлат статистика қўмитаси, унинг ҳудудий бўлинмалари ва Институтнинг моддий-техника таъминотини деярли тўлиқ, жумладан 60 фоиздан ортиқ ахборот-коммуникация инфратузилмасини янгилаш зарурати мавжуд. Маълумот базаларини бошқариш ва маълумотларни қайта ишлашда фойдаланилаётган дастурий таъминотлар эскирган ва мураккаб вазифаларни бажара олмайди.\nУшбу масалаларни ҳал этиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:\nДавлат статистика қўмитаси ва бошқа расмий статистика ишлаб чиқарувчилар тизимида фойдаланишда бўлган ахборот-коммуникация инфратузилмаларини янгилаш сиёсати ва дастурини ишлаб чиқиш;\nвоситалар ва дастурий таъминотларни харид қилиш, ўрнатиш ва техник хизмат кўрсатиш;\nстатистика маълумотларини тўплаш, қайта ишлаш ва сақлаш учун зарур қувватларни яратиш мақсадида статистика маълумотларини сақлаш ва қайта ишлаш бўйича марказни (Дата-центр) ишга тушириш;\nзарур молиявий ресурсларни жалб этган ҳолда моддий-техника базасини янгилаш режасини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш.\nV. АЛОҲИДА СТАТИСТИК ЙЎНАЛИШЛАР\nВА МЕТОДОЛОГИЯЛАРНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ\nМамлакатнинг асосий статистика маълумотлари ўз ичига 1,4 мингдан зиёд номланиш ёки қарийб 1400-1500 минг статистика ишларини қамраб олувчи ҳар йили ҳукумат томонидан тасдиқланадиган давлат статистика ишлари дастури орқали шаклланади.\nДастур шакллантирилиши лозим бўлган статистик кўрсаткичларни аниқлаб беради, Давлат статистика қўмитаси эса уларни шакллантириш механизмларига жавобгардир.\nДавлат статистика қўмитаси томонидан статистика ишларини мувофиқлаштириш механизмларини белгилаб берувчи норматив-ҳуқуқий база ва ҳужжатларнинг мавжуд эмаслиги сабабли, бу функция самарали қўлланилмайди. Хусусан, амалдаги тизим илғор халқаро стандартлар асосида статистика маълумотларини шакллантириш усуллари ва уларнинг методологик асосларини тўлиқ келишилганлигини лозим даражада таъминлаш имконини бермайди.\nСтратегиянинг асосий мақсадларидан бири бу барча алоҳида статистик йўналишларни такомиллаштириш ҳамда халқаро стандартлар ва илғор тажрибаларни интеграция қилиш йўли билан маъмурий маълумотларни йиғиш бўйича зарур тавсия ва тадбирларни ишлаб чиқишдан иборат.\nХусусан, мамлакатдаги барча статистика маълумотларини ишлаб чиқарувчиларнинг таркиби, қамрови, келишилганлиги, аниқлиги, долзарблиги, қулайлиги ва тушунарлилиги нуқтаи назаридан ҳар бир статистика йўналиши бўйича сезиларли такомиллаштиришлар кузатилади.\n1. Рўйхатга олишлар соҳасида статистика тизими\nМустақиллик йилларида Ўзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олиш тадбирлари ўтказилмаган. Аҳоли сони, жинси ва ёш таркиби, республика ҳудудида жойлашиш ва бошқа ижтимоий-демографик хусусиятларига кескин таъсир кўрсатган ўзгаришлар аҳоли сонининг жорий ҳисобидан фойдаланишни сезиларли даражада чеклайди.\nАҳолини рўйхатга олиш расмий статистика тизимида катта роль ўйнайди ва ижтимоий-иқтисодий ривожланиш бўйича узоқ муддатли прогнозларни ва мақсадли давлат дастурларини, янги иш ўринларини яратиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастурларини ишлаб чиқишда, миллий барқарор ривожланиш мақсадлари учун кўрсаткичларни шакллантиришда, меҳнат ресурсларини жойлаштириш ва улардан фойдаланиш жараёнларини ўрганиш ва илмий тадқиқотлар ўтказишда энг муҳим асос бўлиб хизмат қилади.\nШунингдек, қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш тадбирлари ҳам ўтказилмаган, мавжуд статистика маълумотлари эса статистик кузатувлар ва маъмурий маълумотлар орқали шакллантирилади.\nУшбу тадбирларнинг зарурати ва аҳамиятини эътироф этган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 5 февралдаги "Ўзбекистон Республикасида 2022 йилда аҳолини рўйхатга олишни ўтказиш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида"ги ПФ-5655-сон Фармони асосида аҳолини рўйхатга олиш тадбирларини 2022 йилда, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 23 октябрдаги "Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалигини ривожлантиришнинг 2020-2030 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида"ги ПФ-5853-сон Фармони билан эса қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни 2023 йилда ўтказиш режалаштирилган.\nРўйхатга олиш тадбирларини самарали ташкил этиш ва ўтказиш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш кўзда тутилган:\nаҳоли ва қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш бўйича ташкилий, молиявий, моддий-техник, ҳуқуқий ва услубий асосларни ишлаб чиқиш;\nДавлат статистика қўмитаси тизимида рўйхатга олиш тадбирларини ташкил этиш бўйича алоҳида бўлинмалар ташкил этиш;\nаҳолини рўйхатга олиш бўйича ҳаракатлар режаларини (шу жумладан восита ва дастурий таъминотларга бўлган талабларни ўз ичига олган ҳолда) тайёрлаш;\nрўйхатга олишлар бўйича саволномаларни ишлаб чиқиш ва синовдан ўтказиш;\nрўйхатга олишларни ўтказиш учун зарур инфратузилмани яратиш ва тадбирлар натижалари бўйича қамрови, сифати ва ўз вақтида ўтказилишини таъминлаш учун янги технологияларни жорий этиш;\nрўйхатга олиш тадбирлари тарғиботи бўйича кампанияларни тайёрлаш ва уюштириш;\nрўйхатга олиш тадбирларида иштирок этувчи шахслар салоҳияти ва малакасини ошириш мақсадида кадрлар тайёрлаш соҳасида режа ишлаб чиқиш;\nрўйхатга олиш тадбирларини ўтказиш соҳасида раҳбарлар ва интервьюрерларнинг билим ва кўникмаларини ошириш бўйича зарур тайёргарликни амалга ошириш.\n2. Миллий ҳисобларни такомиллаштириш\nМиллий ҳисоблар тизими (бундан буён матнларда - МҲТ) дунёнинг деярли барча мамлакатларида бозор иқтисодиёти ривожланишини макро даражада тасвирлаш ва таҳлил қилиш учун фойдаланиладиган ўзаро боғлиқ статистик кўрсаткичлар тизимидир. Унинг ёрдамида товарлар ва хизматларни ишлаб чиқариш, фойдаланиш ва тақсимлашни акс эттирувчи ўзаро боғлиқ ҳисоблар асосида мамлакат ва ҳудудларнинг иқтисодий фаолиятини ўрганиш ва таҳлил қилиш ишлари амалга оширилади.\nЎзбекистонда МҲТ 1993 йилда қабул қилинган Миллий ҳисоблар тизими тавсиялари асосида амалга оширилади. МҲТ бўйича қўлланма Бирлашган миллатлар ташкилоти, Европа комиссияси, ИҲТТ, ХВЖ ва Жаҳон банки каби етакчи халқаро ташкилотлар ҳомийлигида ишлаб чиқилган бўлиб, у фойдаланувчиларнинг ўзгариб бораётган талаблари, глобал иқтисодиётнинг янги тенденциялари, масалан иқтисодиётнинг глобаллашуви, молиявий воситалар билан операциялар ролининг ошиб бориши ва бошқалар ҳисобига мунтазам равишда янгиланиб туради.\n2013 йилдан бошлаб Ўзбекистонда МҲТ-2008 ни амалиётга жорий қилиш чоралари кўрилмоқда. Стратегия доирасида 2020 йилдан бошлаб, МҲТ-2008 ни босқичма-босқич амалиётга жорий қилиш режалаштирилган.\nШу ўринда, МҲТ-2008 ни амалиётга тўлиқ жорий қилиш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш орқали халқаро стандартларга мувофиқ методологик ишланмаларни ўрганиш ва татбиқ этиш талаб этилади:\nмиллий ҳисоблар статистикаси соҳасида кадрлар салоҳияти ва малакасини ошириш, касбий кўникмаларини ривожлантириш;\nялпи ички маҳсулотнинг ҳажми, таркиби ва динамикасини белгиловчи услубий ишланмаларни жорий қилиш;\nстатистик мақсадлар учун маъмурий маълумотлар манбаларини такомиллаштириш;\nМҲТ, шу жумладан МҲТ-2008 бўйича халқаро стандартлар ва классификацияларни жорий этиб бориш;\nкузатилмайдиган иқтисодиёт бўйича аниқроқ баҳолашларни олиш учун "ресурслар ва фойдаланиш" жадваллар тизимидан фойдаланиш;\nкорхоналар харажатлари таркибини кузатиш натижалари асосида харажатлар-ишлаб чиқариш коэффициентларини янгилаш йўли билан "Ресурслар ва фойдаланиш" жадвалларини тузиш тажрибасини такомиллаштириш;\nМҲТ учун махсус ишлаб чиқилган дастурий таъминотларни жорий қилиш орқали ахборот-коммуникация инфратузилмасини такомиллаштириш;\nчораклик ҳисоб-китоблар сифатини ошириш мақсадида мавсумий тузатишларни киритиш ва ўтган йилнинг тегишли даври нархлари бўйича ЯИМни ҳисоблаш усулидан базис йили бўйича ўртача йиллик нархлар асосида ЯИМни ҳисоблаш усулига ўтиш;\nЯИМнинг таркибий қисмларини ва иқтисодий статистиканинг бошқа кўрсаткичларини доимий нархларда ҳисоблашни такомиллаштириш, шу жумладан доимий нархларда қаторларни тузишда икки томонлама дефляциялаш ёндашувини жорий этиш;\nмиллий ҳисоблар, давлат молияси статистикаси ва тўлов баланси ўртасидаги мувофиқликка эришиш;\nчораклик миллий ҳисобларни такомиллаштириш, чораклик иқтисодий статистикани тузишда дискрет ёндашувни татбиқ этиш;\nЯИМнинг таркибий қисмларини баҳолашни такомиллаштириш орқали унинг тўлиқроқ қамровини таъминлаш;\nХалқаро таққослашлар дастурининг доимий глобал раундларида иштирок этишга тайёргарлик кўриб бориш ва харажатлар усулидаги ЯИМ ҳисоб-китобларини такомиллаштириш;\nТармоқ статистикасининг барча даражаларида чораклик (ойлик) статистик ҳисоботларни тақдим этиш муддатларини, шунга мос равишда халқаро тажриба ва халқаро статистика ташкилотларининг (ХВЖ, ОТБ, МДҲ Давлатлараро Статистика қўмитаси) тавсияларига мувофиқ, ЯИМ ва бошқа макро кўрсаткичларни шакллантириш муддатларини тубдан қайта кўриб чиқиш.\n3. Нархлар статистикасини такомиллаштириш\nҲозирги вақтда мамлакатда нархлар статистикаси ХВЖ, ИҲТТ, Евростат, БМТ ЕИК, Жаҳон банки ва ХМТ каби халқаро ташкилотларнинг стандартларига мувофиқ шакллантирилмоқда.\nИстеъмол нархлари индекслари ва уй хўжаликлари бюджети кузатувлари, Мақсадлар бўйича шахсий истеъмол классификацияси (МШИК-1999)га мувофиқ, тузилган. Нархлар статистикасини шакллантиришда рўйхатни тузиш ишлари уй хўжаликлари бюджети ва тадбиркорлик статистикаси кузатувлари натижалари асосида амалга оширилади.\nШу билан бирга, нархлар статистикасини тузиш жараёнида, хусусан, маълумот манбаларини танлашда камчиликлар мавжуд бўлиб, натижада Давлат статистика қўмитаси маҳсулот ва хизматлар сифати, янги маҳсулотлар ва мавсумий ўзгаришлар жиҳатларини ҳисобга олишда ҳамда кичик корхоналарни қамраб олишда қийинчиликларга дуч келади.\nНархлар статистикасини шакллантириш тартибини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқилиши ва амалга оширилиши уларни бошқа мамлакатларнинг ўхшаш маълумотлари билан уйғунлаштириш ва таққослашни таъминлаш, халқаро ташкилотларнинг амалдаги тавсияларига мувофиқ тузилган кўрсаткичларни янги даражага кўтариш имконини беради.\nНархлар статистикасини такомиллаштириш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш кўзда тутилган:\nистеъмол нархлари индексларини ҳисоблашда халқаро стандартларни, шу жумладан истеъмол саватида товарлар (хизматлар)нинг салмоқ вазнларни белгилаш методологиясини танқидий қайта кўриб чиққан ҳолда жорий этиб бориш;\nқишлоқ хўжалигида нарх индексларини ҳисоблаш методологиясини ишлаб чиқиш;\nишлаб чиқарувчилар нархлари индексларини ҳисоблашда танланадиган маҳсулотлар ва корхоналар рўйхатини кенгайтириш, шунингдек, ойлик маълумотларни тақдим этиш талаб қилинмайдиган кичик корхоналарни ҳам қамраб олиш;\nрегистрлар асосида истеъмол нархлари индекслари маълумот манбаларини танлашни амалга ошириш;\nэкспорт ва импорт қилинадиган товарлар (хизматлар) нархлари индексларини ва уй-жой бозорида нарх индексларини халқаро стандартларга мувофиқ ҳисоблаш методологиясини такомиллаштириш;\nтоварлар (хизматлар) сифатини, янги маҳсулотларни, мавсумий жиҳатларни ҳамда узоқ ишлаб чиқариш циклига эга ва якка тартибдаги буюртма асосида тайёрланадиган товарлар ва хизматлар нархларини акс эттирувчи вақтинча мавжуд бўлмаган товарларни ҳисобга олган ҳолда нархлар статистикаси услубиятини такомиллаштириб бориш;\nсаноат корхоналари томонидан харид қилинган материаллар нарх индексларини ҳисоблаш услубиётини такомиллаштириш;\nмиллий ҳисоблар билан боғлиқ равишда "Мақсадлар бўйича шахсий истеъмол таснифлагичи-2018"ни жорий этишга тайёргарлик учун зарур чораларни кўриш;\nнарх статистикасида мавсумий тузатиш усулларини жорий этиш;\nДавлат статистика қўмитасининг расмий веб-сайтида ўртача нархларни ва асосий истеъмол товарлари таркибидаги уларнинг ўзгаришини республика ва ҳудудлар кесимида мунтазам равишда эълон қилиш амалиётини жорий этиш;\nнархлар статистикасини шакллантиришнинг самарали механизмларини, масалан, онлайн касса тизимларига интеграциялаш ва бошқаларни жорий этиш.\n4. Уй хўжаликлари кузатувларини такомиллаштириш\nУй хўжаликлари танлама кузатувлари Ўзбекистонда расмий статистиканинг муҳим манбаларидан биридир. Кузатувлар давомида олинган маълумотлар давлат идоралари ва жамоатчиликка фаровонлик, иқтисодий фаолият натижалари ва бошқа муҳим тенденцияларни кузатишга имкон беради.\nДавлат статистика қўмитаси 2000 йилдан бошлаб мунтазам равишда аҳолининг фаровонлиги даражасини кузатиб боради ва уй хўжаликлари танлама кузатувлари (УХТК) доирасида аҳоли турмуш даражасини ифода этувчи маълумотларни йиғади. Кузатув танланмаси маълумот ваколатлилиги (репрезентативлиги)ни республика ва ҳудудлар кесимида таъминлашга қаратилган.\nЎтган вақт ичида танланма кузатув такомиллаштириб борилган. Ҳозирги вақтда танланма ҳажми йилига икки марта 208 тадан кластерлар танлаб олинадиган 10000 уй хўжаликлари миқдорида белгиланган. Кузатувлар танлаб олинган уй хўжаликларининг унда ихтиёрийлик тамойили асосида иштирок этиши орқали ташкил этилади. Танловга тушган уй хўжаликларида кузатув бир ой давомида ўтказилади ва шундан сўнг бошқа уй хўжалигига алмаштирилади.\nЙўлга қўйилган амалиёт мақсадга эришиш учун хизмат қилади, аммо харажатларни камайтириш, қамровни кенгайтириш ва маълумотларнинг аниқлигини ошириш, шунингдек, маълумотларни йиғиш ва қайта ишлаш учун зарур бўлган вақт сарфини камайтириш учун такомиллаштирилиши лозим.\nУй хўжаликлари танлама кузатувида иштирок этганлиги учун респондентларга статистика органлари томонидан бир марталик рағбатлантириш кўзда тутилган.\nШу муносабат билан, уй хўжаликлари танлама кузатувини такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:\nуй хўжаликлари танлама кузатувларини ўтказиш методологиясини такомиллаштириш;\nуй хўжаликлари танлама кузатув танловини такомиллаштириш;\nуй хўжаликлари танлама кузатувларини ўтказиш учун замонавий электрон қурилмалар (планшетлар)дан фойдаланиш ва автоматлаштирилган шахсий сўров технологияларини жорий этиш;\nмаълумотларни йиғиш, ишлов бериш ва таҳлил қилиш учун замонавий дастурий таъминотни жорий қилиш, шунингдек, уй хўжаликлари кузатувини ўтказувчи ходимларни талаб даражасида тайёрлашни таъминлаш.\n5. Ташқи савдо статистикасини такомиллаштириш\nМамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар хорижий давлатлар билан савдо алоқаларининг ўсишига хизмат қилмоқда. Хорижда ҳам, ички бозорда ҳам бозор шароитлари ўзгариб бормоқда, бу эса ўз навбатида, ташқи савдо операциялари тўғрисида тўлиқ маълумот олиш учун республиканинг ташқи савдо фаолиятини доимий равишда ўрганишни талаб қилади. Амалдаги қонун ҳужжатлари Ўзбекистон Республикасининг ташқи савдо фаолияти тўғрисидаги якуний маълумотларини шакллантириш тартибини белгилайди.\nШу билан бирга, вазирликлар ва идоралар ўртасида экспорт-импорт операциялари бўйича таҳлилий маълумотларни маҳсулот гуруҳлари ёки турлари бўйича алоҳида-алоҳида тайёрлашда турли хил ёндашувлар мавжуд. Давлат статистика қўмитаси ва Давлат божхона қўмитаси томонидан фойдаланадиган классификаторлар ва стандартларни уйғунлаштиришда бўшлиқлар сақланиб қолмоқда.\nТашқи савдо соҳасидаги статистикани янада такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:\nДавлат статистика қўмитаси ва Давлат божхона қўмитаси томонидан фойдаланадиган ташқи савдо соҳасидаги классификациялар ва стандартларни уйғунлаштириш;\nташқи савдо соҳасида мавжуд ҳисобот шакллари сифатини янада яхшилаш;\nташқи савдо статистикаси қамровини яхшилаш;\nташқи савдо соҳасидаги маълумотларни ўз вақтида қайта ишлаш ва таҳлил қилишни таъминлаш амалиётини такомиллаштириш;\nташқи савдо соҳасида статистика маълумотларининг ягона маълумотлар базасини ва маълумотлар яхлитлигини таъминлаш.\n6. Энергетика соҳасида статистикани такомиллаштириш\nАйни вақтда мамлакатдаги энергетика соҳасининг умумий манзарасини акс эттирувчи тўлиқ маълумотлар мажмуи мавжуд эмас. Мавжуд маълумотлар Энергетика вазирлиги ҳамда бошқа идора ва ташкилотларнинг маъмурий маълумотларига асосланади.\nЭнергетика тармоғи фаолияти кўрсаткичларини ҳисоблаш ва жисмоний шахсларнинг энергия ресурсларидан фойдаланишини аниқлаш учун Уй хўжаликлари кузатувлари саволномасига қўшимча кўрсаткичларни киритиш режалаштирилмоқда.\nЭнергетика соҳасидаги статистикани халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштирилиши хўжалик юритувчи субъектлар ва уй хўжаликлари томонидан ёқилғи-энергетика ресурсларидан оқилона ва тежамкор фойдаланиш ҳолатини аниқлаш учун зарур бўлган юқори сифатли ёқилғи-энергетика балансини шакллантиришга ёрдам беради.\nУшбу йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:\nфойдаланувчи эҳтиёжлари асосида мавжуд бўлмаган маълумотларни аниқлаш ва БМТ стандартлари асосида энергия статистикасини такомиллаштириш;\nэнергия самарадорлиги ва энергия сарфи бўйича саволларни қўшиш йўли билан уй хўжаликлари кузатувларини қайта кўриб чиқиш;\nюқори сифатли энергия балансини шакллантириш учун кўрсаткичларнинг тўлиқ қамровини таъминлаш мақсадида халқаро стандартларга мувофиқ, энергетика соҳасида статистик ҳисобот шаклларини қайта кўриб чиқиш;\nэнергетика ҳолати ҳақида тўлиқ ва изчил маълумотлар тақдим этиш орқали энергетика статистикасининг долзарблигини ошириш.\n7. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий\nресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасида\nАтроф-муҳитни мониторинги иқтисодиётнинг барча соҳаларига таъсир қилувчи кўп қиррали масаладир. Атроф-муҳит статистикасини тўплаш атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, саноат хавфсизлиги, ер қаъридан фойдаланиш, ўрмон хўжалиги ва бошқа масалалар бўйича масъул бир қатор давлат органлари томонидан амалга оширилади.\nБарқарор иқтисодий ривожланиш соҳасида сиёсий қарорлар қабул қилиш учун зарур бўлган статистик ҳисоботлар тизимининг асосларини яратиш, атроф-муҳит соҳасида масъул бўлган вазирлик ва идораларнинг статистик салоҳиятини ошириш - халқаро ташкилотларнинг тавсиялари асосида экология бўйича маълумот тўплаш механизми ҳамда кўрсаткичлар бўйича вақт қаторларини тайёрлашни яхшилаш имконини беради.\nБарқарор ривожланиш концепцияси доирасида комплекс сиёсатни ишлаб чиқиш талабларига тўғридан-тўғри жавоб берадиган, тизимли, таққослаш имконини берувчи, кенг қамровли статистика маълумотлари ва кўрсаткичларни тайёрлашга эҳтиёж мавжуд.\nУшбу йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:\nфойдаланувчи эҳтиёжлари асосида етишмаётган маълумотларни аниқлаш ва БМТ стандартлари асосида атроф-муҳит соҳасида статистикани такомиллаштириш;\nатроф-муҳит ҳолати ва ўзгариши, табиий ресурслардан фойдаланиш, хусусан сув, ер, минерал, биологик ресурслар захиралари ва уларнинг ўзгариши ҳамда чиқиндиларни қайта ишлаш, экологик активлар захираларини ва прогнозларини баҳолаш бўйича маълумотларни ягона тизим доирасида йиғиш ва умумлаштириш имконини берувчи экологик маълумот ҳисоби бўйича халқаро стандартни жорий этиш;\nатроф-муҳит соҳасида статистик кўрсаткичларни ишлаб чиқиш бўйича халқаро тажрибани ўрганиш;\nГеографик ахборот тизимидан атроф-муҳит ҳолати тўғрисидаги статистика маълумотларини ишлаб чиқиш ва тарқатиш учун асос сифатида фойдаланиш;\nэкологик ва иқтисодий статистиканинг қўшимча тизимини яратишга имкон берувчи атроф-муҳит бўйича бирламчи маълумотларни тўплаш тизимини ишлаб чиқиш.\n8. Корхоналар статистикасини такомиллаштириш\nДавлат статистика қўмитаси томонидан иқтисодий фаолият ва тадбиркорлик статистикаси бўйича маълумотлар юридик шахсларнинг статистик ҳисоботлари ва тадбиркорлик фаолияти кузатувлари асосида шакллантирилади.\nКичик корхона ва микрофирмаларнинг кузатувлари кичик бизнес статистикасини ишлаб чиқишда қўлланилади. Бундан ташқари, Давлат статистика қўмитаси ҳар чоракда савдо, хизмат кўрсатиш, саноат ва транспорт соҳаларида якка тартибдаги тадбиркорлар ўртасида кузатув ўтказади.\nШу билан бирга, мавсумий тузатишлар бўйича жорий методологияни сўнгги халқаро тавсияларни ҳисобга олган ҳолда такомиллаштириш лозим.\nТадбиркорлик субъектлари фаолиятига реал баҳо беришга имкон берадиган ишончли, илмий асосланган статистика маълумотларини олиш ҳамда ҳудудлар кесимида, шунингдек, корхоналарнинг иқтисодий фаолият турлари бўйича тўлақонли ажратган ҳолда кўришни таъминлаш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш кўзда тутилган:\nилғор халқаро тажрибага мувофиқ тадбиркорлик статистикасининг барча йўналишларини қайта кўриб чиқиш;\nкенг қамровли статистик бизнес-регистрни ишлаб чиқиш ва мамлакатнинг барча субъектлари учун ягона миллий идентификациядан фойдаланишни тарғиб қилиш;\nкорхоналар статистикаси бўйича ишончли ва тўлақонли маълумотларни шакллантириш мақсадида кузатувларни ўтказиш методологиясини такомиллаштириш;\nмавсумий ўзгаришларни инобатга олган ҳолда мослаштирилган, юқори частотали вақт қаторлари бўйича маълумотларни ишлаб чиқаришни такомиллаштириш.\n9. Давлат молияси статистикасини\nДавлат молия статистикаси Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан тузилади. ХВЖ томонидан 2014 йилда ишлаб чиқилган Давлат молия статистикаси бўйича қўлланма (бундан кейин - ДМСҚ-2014) давлат молия статистикаси соҳасидаги асосий халқаро стандарт ҳисобланади.\nҲозирда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан ДМСҚ-2014 га мувофиқ давлат бюджети тизимининг бир қисми сифатида таснифланиши керак бўлган барча бюджетдан ташқари маблағлар, бюджет ташкилотларининг бюджетдан ташқари ҳисоблари ва бошқа институционал бўлинмаларнинг операцияларини ўз ичига олган ҳолда бутун давлат бошқаруви тизимида давлат молияси статистикаси қамровини кенгайтириш устида иш олиб бормоқда.\nЎзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Давлат статистика қўмитаси ва Марказий банк МҲТ-2008, Давлат молияси статистикаси, Пул-кредит ва молиявий тизимлар ва тўлов баланси ва халқаро инвестицион позиция қўлланмаларини уйғунлаштиришда яқиндан ҳамкорликда ишлаши керак, бу статистика маълумотларининг сифати ва ишончлилигини, стандартларнинг уйғунлашишини ва эксперт билимлари алмашинувини таъминлайди.\nЎзбекистон Республикаси Молия вазирлиги фискал статистика бўйича молиявий ҳисоботларнинг яхлитлигини ошириш чораларини кўрмоқда. Давлат бюджети таснифи ДМСҚ-2014 методологиясига мувофиқ қайта кўриб чиқилмоқда.\nДавлат молия статистикасини такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:\nфискал ҳисоботларнинг институционал қамровини кенгайтириш, ДМСҚ-2014 стандартларига мувофиқ давлат бошқаруви тизимининг бир қисми сифатида таснифлаш керак бўлган давлат бюджети статистикасини, шу жумладан бюджетдан ташқари маблағлар, бюджет ташкилотлари ва бошқа институционал бўлинмаларнинг бюджетдан ташқари ҳисоблари бўйича статистика маълумотларини тўплаш ва тарқатиш;\nдавлат операцияларини тўғри таснифлаш ва баланс маълумотларини тақдим этишни ҳисобга олган ҳолда ДМСҚ-2014 стандартларини жорий этиб бориш;\nмолиявий статистиканинг тўлиқлиги ва ишончлилигини таъминлаш учун давлат корхоналари тўғрисидаги маълумотлар базасини янгилаб бориш ва уларни доимий равишда тармоқлар бўйича тақсимлаш;\nжамланма фискал маълумотларнинг бюджет ижроси ва давлат молия статистикаси ҳисоботлари ўртасидаги мувофиқлигига эришиш, молиявий ҳисоботларда асосий агрегатларни солиштириб бориш ҳамда аҳоли саводхонлигини ошириш ҳисобига фискал ҳисоботларда статистика маълумотлари яхлитлигини таъминлаш.\n10. Ташқи сектор бўйича статистикани\nТашқи сектор статистикаси тўлов баланси, халқаро инвестиция позицияси, ялпи ташқи қарз, халқаро резерв активлари, товарлар халқаро савдоси ва айрибошлаш курсларидан ташкил топади.\nТашқи сектор статистикасини шакллантиришда пойдевор бўлиб қуйидагилар хизмат қилади:\nа) тўлов баланси ва халқаро инвестиция позицияси бўйича - ХВФнинг "Тўлов баланси ва халқаро инвестиция позицияси бўйича қўлланма"си;\nб) ялпи ташқи қарз бўйича - ХВФнинг "Ташқи қарз статистикаси: ишлаб чиқувчилар ва фойдаланувчилар учун қўлланма"си;\nв) халқаро резервлар бўйича - ХВФнинг "Халқаро резервлар ва чет эл валютасидаги ликвидлилик. Маълумотларни тақдим этиш шакллари: асосий мезонлар";\nг) товарлар халқаро савдоси бўйича - БМТнинг "Товарлар халқаро савдоси статистикаси: ишлаб чиқарувчилар учун биринчи қайта кўриб чиқилган қўлланма".\nТашқи сектор статистикасини шакллантириш ва эълон қилиш қуйидагича амалга оширилади:\nа) тўлов баланси, халқаро инвестиция позицияси, ялпи ташқи қарз, халқаро резервлар ва айрибошлаш курслари бўйича - Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан;\nб) товарлар халқаро савдоси бўйича - Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси томонидан амалга оширилади.\nТашқи сектор статистикасини такомиллаштириш қуйидаги вазифаларни бажаришни назарда тутади:\nташқи сектор статистикасини ХВФ тавсиялари асосида шакллантириш ва маълумотларни қайта ишлаш жараёнларини тўлиқ автоматлаштириш;\nташқи сектор статистикаси фойдаланувчиларининг саводхонлиги ва кенг жамоатчиликнинг хабардорлик даражасини ошириш;\nХВФнинг Маълумотларни тарқатишнинг махсус стандарти (SDDS) талабларини жорий қилиш;\nташқи қарз бўйича индикаторларни такомиллаштириш;\nташқи сектор статистикаси бўйича маълумотлар қамровини, даврийлигини ва ўз вақтида тақдим этилишини таъминлаш.\n11. Пул-кредит ва молия сектори статистикасини\nСўнгги йилларда пул-кредит статистикаси бўйича маълум ютуқларга эришилган бўлса-да, Стратегия Марказий банк ва Давлат статистика қўмитасининг сўнгги халқаро стандартлар, таснифлар ва методологияларга мувофиқ пул-кредит ва молия статистикаси сифатини ошириш бўйича олиб борилаётган ҳаракатларини қўллаб-қувватлашга қаратилган. Ушбу йўналишда қуйидаги вазифалар кўзда тутилган:\nмакроиқтисодий ва молиявий статистикани шакллантириш ва юритиш сиёсатини қайта кўриб чиқиш;\nМарказий банк томонидан "Молия сектори шарҳи" ва "Бошқа молиявий ташкилотлар шарҳи"ни тайёрланиши ва эълон қилиб борилишини йўлга қўйиш орқали Ўзбекистон Республикаси молия статистикасининг қамровини тўлиқлигини таъминлаш;\nмолиявий барқарорлик кўрсаткичларини такомиллаштириш.\n12. Демографик статистикани такомиллаштириш\nДемографик статистика 1989 йилда сўнгги ўтказилган демографик сўров (рўйхатга олиш) натижаларига асосан туғилиш, ўлим ва миграция тўғрисидаги маълумотлардан фойдаланилган ҳолда тузилади.\nФуқаролик ҳолати далолатномаларини (туғилиш, ўлим, никоҳ ва ажралиш ва ҳоказо) рўйхатга олиш ишлари Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Давлат хизматлари агентлигининг ФҲДЁ органлари томонидан амалга оширилади. Мамлакат ичкарисида ҳам, чет элда ҳам келиш ва кетишни расмийлаштириш, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бўлимларининг келиш ва чиқиш варақалари статистик купонлари асосида амалга оширилади.\nДемографик статистикани такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:\nтуғилиш, ўлим ва миграция тўғрисидаги маъмурий ва сўров асосида шаклланган маълумотларни тизимлаштириш;\nдемографик статистика бўйича стандарт классификацияларни қабул қилиш;\nстандарт даврий ҳисоботларни ва нашр учун йиғма статистика маълумотларини ишлаб чиқиш.\n13. Таълим статистикасини такомиллаштириш\nДавлат таълим муассасаларидаги таълим статистикаси Халқ таълими вазирлиги ва Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан таълим муассасалари даражасида тўпланган маъмурий маълумотларга асосланади, нодавлат таълим муассасалари тўғрисидаги маълумотларни йиғиш эса Давлат статистика қўмитаси томонидан амалга оширилади.\nХалқ таълими вазирлиги ва Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Жаҳон банки билан ҳамкорликда таълимни бошқаришнинг ахборот тизимларини (ТБАТ) ишлаб чиқмоқдалар, бу эса маълумотларни электрон шаклда тўплаш, умумлаштириш ва таҳлил қилиш имконини беради.\nМактабгача таълим вазирлиги ЮНИСEФ кўмагида ТБАТни жорий қилишни бошлади ва уни бошқа соҳаларда, айниқса стратегик режалаштириш, бошқариш ва таълим сифатини ўлчаш соҳаларида қўллашни янада кенгайтириш чораларини кўрмоқда. Бироқ, вазирлик маълумотларни бошқариш соҳасида тажрибанинг йўқлиги сабабли ТБАТдан фойдаланишни кенгайтиришда муаммоларга дуч келмоқда.\nУшбу соҳада мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш кўзда тутилган:\nДавлат статистика қўмитаси ва тегишли вазирликлар фаолиятида статистик жараёнларнинг такрорланишини олдини олиш учун маълумотларни шакллантириш тизимини қайта кўриб чиқиш ва такомиллаштириш;\nхалқаро стандартларга мувофиқ таълим соҳасида стратегик режалаштириш ҳужжатлари ижросини мониторинг қилиш учун зарур бўлган статистика маълумотлари доирасини кенгайтириш ҳамда классификацияси ва методологиясини такомиллаштириш;\nтаълим соҳасидаги барча вазирликларда статистик инфратузилмани ривожлантириш ҳамда долзарб ва сифатли маълумотларни ўз вақтида шакллантириш бўйича уларнинг салоҳиятини мустаҳкамлаш;\nТБАТнинг ягона тузилмасини шакллантиришда кўмаклашиш.\n14. Соғлиқни сақлаш статистикасини такомиллаштириш\nЎзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги вазирлик тизими доирасида аҳоли саломатлиги статистикаси, тиббиёт муассасалари статистикаси ва кадрлар статистикаси бўйича статистика маълумотларини тўплайди. Соғлиқни сақлаш харажатлари бўйича статистика маълумотларини ва бошқа турли хил кўрсаткичларни Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Молия вазирлиги, бошқа вазирлик ва идоралар, шунингдек, хусусий тиббиёт муассасаларидан олиниши мумкин. ЖССТнинг техник кўмаги билан соғлиқни сақлаш ҳисоблари тизимини (ССҲ) босқичма-босқич жорий этиш бошланди.\nШунингдек, Давлат статистика қўмитаси давлат (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги тизимига кирмайдиган) ва хусусий тиббиёт муассаса ва ташкилотларидан маълумотларни электрон кўринишда тўплайди.\nМазкур йўналишдаги мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:\nхалқаро стандартларга мувофиқ аҳоли саломатлиги ва фаровонлиги тўғрисидаги статистик ҳисоботларга киритилиши керак бўлган асосий кўрсаткичларнинг рўйхатини шакллантириш ҳамда статистикани миллий ва халқаро ташкилотларнинг ҳисоботларида аниқ акс эттириш учун зарур ўзгартиришларни киритиш;\nсоғлиқни сақлаш статистикаси ва маълумотларини тарқатиш амалиётини халқаро стандартларга мувофиқ қайта кўриб чиқиш;\nДавлат статистика қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан амалга ошириладиган ишларни такрорланишига йўл қўймаслик мақсадида маълумотлар шакллантириш тизимини қайта кўриб чиқиш ва такомиллаштириш;\nхалқаро стандартларга мувофиқ соғлиқни сақлаш бўйича миллий стратегияларни амалга ошириш жараёнларини мониторинг қилиш учун зарур бўладиган соғлиқни сақлаш статистикасини кенгайтириш (шу жумладан фуқароликни рўйхатга олиш ҳужжатлари ва соғлиқни сақлашнинг бошқа манбаларидан олиниши мумкин бўлган маълумотлар) ва методологияларни такомиллаштириш;\nЎзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг статистик инфратузилмасини ривожлантириш ва маълумотлар ишлаб чиқариш ва таҳлил қилиш соҳасидаги салоҳиятини мустаҳкамлаш;\nсоғлиқни сақлаш статистикаси соҳасида фаолият самарадорлиги ва сифатини ошириш учун маълумотларни йиғишнинг автоматлаштирилган тизимини ва идоралараро маълумотлар алмашиш тизимини ишлаб чиқиш.\n15. Ижтимоий соҳа статистикасини\nИжтимоий соҳа статистикаси тегишли вазирликлар ва идоралар томонидан тузилади, Давлат статистика қўмитаси эса тегишли статистика маълумотларини йиғиш, умумлаштириш ва тарқатиш учун жавобгар ҳисобланади.\nШу билан бирга, ижтимоий-иқтисодий ривожланиш соҳасидаги стратегик режалаштириш ҳужжатлари учун (масалан, БРМ) кўрсаткичлар Давлат статистика қўмитаси томонидан уй хўжаликлари кузатувларини ўтказиш йўли билан шакллантирилади.\nШу билан бирга, илғор халқаро амалиётга мувофиқ ижтимоий соҳа ва қашшоқлик статистикасини такомиллаштириш зарурати мавжуд. Мазкур йўналишда мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:\nтурмуш даражаси, таълим, атроф-муҳит, соғлиқни сақлаш ва бошқа ижтимоий масалалар бўйича қўшимча маълумотларни тўплаш учун уй хўжаликлари кузатувлари дастурини такомиллаштириш;\nошкора ва ишончли маълумотларни олиш мақсадида танланма ва унинг методологиясини халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштириш;\nкузатувларни ўтказиш жараёнларида ахборот-коммуникация технологияларининг интеграциялашувини амалга ошириш ҳамда маълумотларни қайта ишлаш, таҳлил қилиш ва тақдим этиш жараёнларига замонавий дастурларни (STATA, SPSS) киритиш;\nистеъмол харажатларини шакллантириш учун янги "Мақсадлар бўйича шахсий истеъмол классификацияси-2018"ни жорий этиш.\n16. Барқарор ривожланиш мақсадлари (БРМ)\nбўйича статистикани такомиллаштириш\nЎзбекистон 2015 йилнинг сентябрь ойида Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг Барқарор ривожланиш саммитида қабул қилинган 70-сон резолюциясини қабул қилган.\nБМТнинг Глобал кун тартибининг 2030 йилгача бўлган даврда Барқарор ривожланиш мақсадларини Ўзбекистон Республикасида изчил амалга ошириш бўйича ишларни тизимли ташкил этиш мақсадида тегишли қарор қабул қилинди ва 16 та миллий мақсад ва БРМнинг 125 та миллий вазифалар рўйхати тасдиқланди.\nШу билан бирга, мавжуд бўлмаган БРМ бўйича статистика маълумотларини шакллантириш ва тарқатишда сезиларли бўшлиқлар мавжуд, бу зарур методологияни ўрганиш ва ишлаб чиқишни ҳамда маълумотларни тўплашнинг тегишли механизмларини яратишни талаб қилади.\nБРМ кўрсаткичларини тайёрлаш учун зарур бўлган маълумотларни шакллантириш жараёнларига халқаро стандартлар ва методологияларни жорий этиш;\nБРМ мониторинги бўйича илғор бўлган мамлакатлар тажрибасини ўрганиш;\nБРМ кўрсаткичларини ишлаб чиқиш ва мониторинг қилиш учун масъул бўлган вазирлик ва идораларнинг салоҳиятини мустаҳкамлаш;\nБРМ миллий кўрсаткичлари учун методологияларни ишлаб чиқишни аниқ муддатлари кўрсатилган ҳаракатлар режаси ва мониторинг қилиш тузилмасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.\n17. Илм-фан ва инновациялар соҳасида\nИлм-фан, тадқиқот ва ишланмалар бўйича тегишли статистикани тайёрлаш мамлакатнинг инновацион ривожланишини кузатиш ва инновацияларни рағбатлантириш учун муҳимдир. Илм-фан ва инновациялар статистикасида бир қатор муаммоли жиҳатлар мавжуд. Хусусан, халқаро амалиётга мувофиқ классификациялар, методология ва инструментарийларни, масалан, "Осло Йўриқномаси 2018" ва "Фраскати Йўриқномаси 2015"ни амалиётга жорий этишда маълумотларнинг етишмаслиги ва услубий ёрдамга эҳтиёж сезилади.\nБундан ташқари илм-фан ва инновациялар соҳасидаги статистика маълумотларини йиғиш, тақдим этиш ва улардан фойдаланиш бўйича Европа мамлакатларининг тажрибасини ўрганиш зарурати мавжуд.\nУшбу муаммоларни ҳал этиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:\nДавлат статистика қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси Инновацион ривожланиш вазирлиги масъул ходимларининг малакасини ошириш;\nИлм-фан ва инновациялар соҳасидаги статистик методологияларни ишлаб чиқиш ҳамда илм-фан ва инновациялар соҳасидаги статистикани тайёрлаш жараёнларига "Осло Йўриқномаси 2018" ва "Фраскати Йўриқномаси 2015" каби халқаро тан олинган стандартларни жорий этиш.\n18. Гендер статистикасини такомиллаштириш\nДавлат статистика қўмитаси гендер бўйича статистикани ишлаб чиқади ва мумкин бўлган даражада максимал ёйилган ҳолда тарқатади.\nШу билан бирга, гендер статистикасининг жорий ҳисоби барча гендер жиҳатларини, шу қаторда халқаро мажбуриятларнинг бажарилиши мониторингини тўлиқ ҳисобга олиш имконини бермайди.\nЎзбекистонда гендер жиҳатларини акс эттирувчи халқаро стандартларга жавоб берадиган гендер статистикасининг сифат ва миқдорий кўрсаткичларини йиллар бўйича динамик қаторларда ишлаб чиқиш зарур.\nгендер ва болалар статистикаси бўйича идоралараро ишчи гуруҳни ташкил этиш;\nБМТ Статистика бўлими томонидан ишлаб чиқилган "Гендер статистикасининг минимал базавий тўплами"ни амалиётга тўлиқ жорий этиш бўйича қўшимча кузатувларни ўтказиш ва маълумотларни қайта ишлаш;\nхалқаро мажбуриятлар, гендер тенгликни таъминлаш ҳамда аёлларнинг ҳуқуқ ва имкониятларини кенгайтириш бўйича миллий стратегия ва дастурларнинг бажарилишини мониторинг қилиш бўйича миллий индикаторлар тизимини яратиш.\n19. Меҳнат статистикасини такомиллаштириш\nАмалиётда меҳнат статистикаси Давлат статистика қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан юритилади.\nБанд аҳоли сони тўғрисидаги маълумотларни Давлат статистика қўмитаси корхона ва ташкилотларнинг статистик ҳисоботлари, ишчи кучи кузатувлари натижалари, солиқ органларининг маълумотлари, шунингдек, таълим муассасалари ўртасида кундузги шаклда ўқувчилар сони бўйича ўтказилган давлат статистика кузатувлари маълумотлари асосида шакллантиради.\nИшчи кучи кузатувлари (ИКК) Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан амалга оширилади. Вазирлик Халқаро меҳнат ташкилоти (ХМТ) стандартларига қисман амал қилади, аммо сезиларли истиснолар мавжуд, хусусан ишсизларнинг ва вақтинчалик банд бўлган шахслар сонининг тўлиқ ҳисоби йўқлиги, ишланган соат сони тўғрисида маълумот тўплаш амалиётининг йўқлиги ва бошқалар. Шунингдек, кузатув давомида олинган жавоблар қамровини ҳужжатлаштиришда аниқлик йўқ.\nБандлик ва ишсизликни аниқлашнинг амалдаги услубияти Меҳнат статистикаси халқаро Конференцияси (МСХК) резолюцияларига тўлиқ мос келмайди. Машғулотларнинг халқаро стандарт классификацияси (МХСК-2008) ва Таълим бўйича халқаро стандарт классификациясининг (ТХСК-2011) энг сўнгги версиялари қўлланилмайди.\nМеҳнат соҳасида статистикани такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар белгилаб олинди:\nбандлик ва меҳнат бозорининг бошқа асосий кўрсаткичларини аниқлашда ХМТ стандартларига мувофиқлигини таъминлаш, ХМТ кўрсаткичларини мослаштириш ва жорий қилиш;\nэнг сўнгги "Машғулотларнинг халқаро стандарт классификацияси - 2008" ва "Таълим бўйича халқаро стандарт классификацияси - 2011"ни амалиётга татбиқ қилиш;\nХалқаро меҳнат ташкилотининг тавсияларига мувофиқ, "Ишчи кучи кузатувлари"нинг услубиётини, танланма ва саволномаларни ҳам ҳисобга олган ҳолда такомиллаштириш;\n"Ишчи кучи кузатувлари" доирасида маълумотларни электрон йиғишни ривожлантириш;\n"Ишчи кучи кузатувлари" доирасида ишлаган соатлар сони бўйича маълумотларни тўплаш ва нашр этиш;\nбўш иш ўринлари кузатувини халқаро стандартларга мувофиқ тўлақонли ўтказилишини таъминлаш;\n"Ишчи кучига харажатлар кузатуви"ни ўтказишда халқаро стандартларнинг қўлланилишини таъминлаш;\nДаромадлар статистикаси асосида меҳнатга ҳақ тўлашда гендер тафовути бўйича статистика маълумотларини шакллантириш.\n20. Туризм статистикасини такомиллаштириш\nДавлат статистика қўмитаси ва Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси БМТ Жаҳон сайёҳлик ташкилотининг туризм статистикаси бўйича халқаро тавсияларига (ТСХТ-2008) мувофиқ ишлаб чиқиладиган туризм соҳасидаги статистика маълумотларини йиғиш ишларида ўзаро ҳамкорликни йўлга қўйганлар.\nБироқ, ушбу статистикани баъзи йўналишларда, масалан, ички туризм статистикаси, сайёҳлик статистикасини халқаро таққослаш ва чет эллик сайёҳлар учун маҳаллий йўналишлар ҳақида батафсил маълумотни шакллантириш учун такомиллаштириш зарур.\nУшбу камчиликларни бартараф этиш учун қуйидаги вазифалар белгиланган:\nтуризм статистикасининг халқаро келишилган тизимини яратиш;\nтуризм статистикасининг халқаро стандартларга мувофиқ (Туризм статистикаси бўйича халқаро тавсиялар-2008) классификациялар, усуллар ва методологияларни такомиллаштириш;\nмаълумот ишлаб чиқарувчи ташкилотларнинг статистик салоҳиятини мустаҳкамлаш.\n21. Транспорт статистикасини такомиллаштириш\nЗудлик билан ҳал қилишни талаб қиладиган энг муҳим муаммолардан бири бу транспорт соҳасида кенг қамровли, ишончли ва аниқ маълумотларнинг етишмаслигидир. Айни пайтда вазирлик ва идораларнинг алоҳида бўлинмалари ўртасида транспорт инфратузилмасининг асосий кўрсаткичларини статистик ҳисобга олишнинг ягона методологик ёндашувини белгилашда муаммо мавжуд. Муаммо маълумотларни аниқлаш ва тўплашдаги турлича ёндашувларда, шу жумладан кузатилаётган субъектлар рўйхати, транспорт инфратузилмасининг асосий кўрсаткичларида ўз аксини топади.\nхалқаро стандартлар ва илғор амалиётларга мувофиқ транспорт статистикаси соҳасидаги классификация ва методологияларни такомиллаштириш;\nпланшет қурилмаларидан фойдаланган ҳолда АШС (автоматлаштирилган шахсий сўров) технологиясига асосланган замонавий маълумотларни йиғиш технологияларини жорий этиш;\nавтоматлаштирилган маълумотларни йиғиш тизимларини жорий этиш;\nтранспорт турлари кесимида транспорт хизматлари нархлари ва тариф индексларини ҳисоблаш методологиясини такомиллаштириш;\nтранспорт ва логистика инфратузилмаси, жумладан трансчегаравий логистика маълумотларини тайёрлаш бўйича Давлат статистика қўмитаси салоҳиятини мустаҳкамлаш.\n22. Ахборот-коммуникация технологиялари (АКТ)\nсоҳасидаги статистикани такомиллаштириш\nАхборот-коммуникация технологиялари индустрияси иқтисодиётда катализатор ролини ўйнайди, чунки у анъанавий ва рақамли технологиялар орқали ўсиш ва ривожланиш омили сифатида тавсифланади, давлат органларининг ўзаро ва жамият билан, шу жумладан таълим ва касбий тайёргарлик, шунингдек, фуқаролар ўртасидаги мулоқот йўналишларини очади. Бунинг натижасида иқтисодиёт учун АКТ маълумотларига эҳтиёж, сўнгги технологик ютуқларга мос бўлиш ва янгиланишни таъминлаш нуқтаи назаридан энг устувор вазифалардан бири ҳисобланади.\nШу билан бирга, бугунги кундаги электрон тижоратни ҳисобга олиш соҳасидаги мавжуд норматив-ҳуқуқий база ўз субъектларида, шунингдек, расмий статистика органларида кўплаб саволлар ва тушунмовчиликларни келтириб чиқармоқда.\nАхборот-коммуникация технологиялари соҳасида статистикани такомиллаштириш учун қуйидаги вазифалар белгиланди:\nэлектрон тижоратни шакллантириш ва ҳисобга олиш маълумотларини тайёрлаш соҳасида илғор тавсия ва методологияларни амалиётга жорий этиш;\nАКТ инфратузилмаси, АКТдан фойдаланиш, АКТ хизматларига тарифлар, АКТни ишлаб чиқариш сектори, таълимда АКТдан фойдаланиш, АКТ савдоси ва бошқа маълумотларни тайёрлаш бўйича қўлланма ва методологияларни халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштириш;\nАКТ соҳасида статистика маълумотларини ишлаб чиқиш ва тарқатиш бўйича Давлат статистика қўмитаси ҳамда Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги салоҳиятини ошириш.\n23. Кузатилмайдиган иқтисодиёт бўйича\nЯИМ ва мамлакатнинг бошқа иқтисодий кўрсаткичларини баҳолашда иқтисодий фаолиятнинг барча турларини қамраб олишдаги муаммолар билан боғлиқ бўлган ва норасмий, яширин ва ноқонуний фаолиятни ўз ичига олган "яширин иқтисодиёт" иқтисодий статистиканинг методологик ва ахборот таъминотидаги долзарб муаммосидир.\nҲозирги вақтда иқтисодий кўрсаткичларни шакллантиришда юқорида санаб ўтилган фаолият турларидан норасмий секторда ишлаб чиқаришни баҳолаш амалга оширилмоқда. Яширин ва ноқонуний ишлаб чиқаришни баҳолаш на статистика, на солиқ ва на бошқа макроиқтисодий сиёсатни амалга оширувчи органлар томонидан амалга оширилмайди ва тармоқ статистикаси кўрсаткичларига, шунга мос равишда мамлакат ялпи ички маҳсулотига киритилмайди.\nМазкур методологиянинг статистик амалиётга жорий этилиши мамлакатда яширин иқтисодиётнинг кўламини аниқлаш имконини беради, бу эса давлат бошқаруви органларига уни қисқартириш бўйича самарали қарорларни қабул қилиш ва чора-тадбирларни кўриш имконини беради.\nхалқаро стандартлар ва илғор тажрибаларга мувофиқ норасмий сектор бўйича кенг қамровли статистика маълумотларини ишлаб чиқиш;\nЯИМ баҳолашнинг яхлитлигини таъминлашга қаратилган қўлланма ва методологияларни такомиллаштириш.\n24. Қишлоқ хўжалиги статистикасини такомиллаштириш\nҚишлоқ хўжалиги статистикаси Давлат статистика қўмитаси томонидан корхоналар ва ташкилотларнинг статистик ҳисоботлари, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги маълумотлари, қишлоқ хўжалиги ва фермер хўжаликлари кузатувлари асосида ишлаб чиқарилади.\nҚишлоқ хўжалиги иқтисодиётнинг муҳим сектори бўлгани боис ишончли ва кенг қамровли миллий қишлоқ хўжалиги статистикасига эҳтиёж катта.\nДавлат статистика қўмитаси БМТнинг ФАО ташкилоти билан мамлакатнинг озиқ-овқат балансини тайёрлашда яқиндан ҳамкорлик қилади, аммо улар эълон қиладиган статистика маълумотлари ҳар доим ҳам бир хил эмас, бу эса қишлоқ хўжалиги статистикасининг ишончлилигини пасайтиради. Шунингдек, Ўзбекистон Республикасида қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш умуман ўтказилмаганлиги сабабли статистика маълумотларининг ишончлилиги шубҳа остига олинади.\nишончли ва кенг қамровли миллий қишлоқ хўжалиги статистикаси тизимини ишлаб чиқиш;\nқишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат статистикаси ишончлилиги ва мавжудлигини ошириш;\nқишлоқ хўжалигида тенденциялар ва бозор нархлари бўйича маълумотларнинг мавжудлигини ошириш;\nфермер ва деҳқон хўжаликлари фаолияти унумдорлиги бўйича маълумотлар кўламини ошириш;\nқишлоқ хўжалиги кузатувининг ташкилий ва методологик асосларини ишлаб чиқиш;\nрўйхатга олиш натижаларининг тўлиқлигини таъминлаш, уларни ўз вақтида ва сифатли амалга ошириш учун зарур инфратузилмани яратиш ва янги технологияларни (масалан, мобил қурилмалар, геоманзилли ахборот тизимлари ва бошқалар) жорий қилиш;\nқишлоқ хўжалигини рўйхатга олишда иштирок этувчиларнинг салоҳияти ва малакасини ошириш мақсадида кадрларни тайёрлаш соҳасида чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш.\n25. Уй-жой статистикасини такомиллаштириш\nУй-жой фондининг мамлакатдаги ҳолатини мониторинг қилиш, уй-жой бозорининг самарали ишлашини таъминлаш ва уй-жой сиёсатини фуқаролар эҳтиёжларига мослаштириш учун жуда муҳимдир. Давлат статистика қўмитасининг фаолияти доирасида статистик ҳисоботларни, маъмурий ва идоравий маълумотларни, шунингдек, уй хўжаликлари кузатувларини ўтказиш орқали уй-жой бўйича муҳим маълумотлар тўпланади.\nЎзбекистон Республикасида аҳолини рўйхатга олиш узоқ вақт давомида ўтказилмаганлиги боис, Ўзбекистон Республикасининг ободонлаштириш ва уй-жой фонди бўйича тўлақонли ва объектив ҳолатни аниқлашда катта қийинчиликлар мавжуд.\nУшбу камчиликларни бартараф этиш учун қуйидаги вазифалар белгиланди:\nуй-жойга бўлган эҳтиёжнинг янги даврий текширувини ўтказиш;\nмаълумотларни таҳлил қилиш, аҳолини рўйхатга олиш ва уй хўжаликлари кузатувларини ҳамда маҳаллий маъмурий ҳисоботларни тизимлаштириш;\nуй-жой бўйича замонавий таснифларни қабул қилиш;\nэълон қилиш учун даврий ҳисоботлар ва йиғма статистика маълумотларини ишлаб чиқиш.\n26. Инвестиция ва қурилиш соҳасидаги\nАсосий капиталга киритилган инвестициялар ва қурилиш ЯИМнинг энг катта таркибий қисмларидан бири бўлиб, аксарият мамлакатларда иқтисодий фаоллик улушини таъминлайди. Шунингдек, уларга ҳукумат сиёсати бевосита таъсир кўрсатадиган ва ушбу секторнинг самарали ишлашини таъминлаш учун маълумотлар зарур бўлган тармоқлар киради.\nДавлат статистика қўмитаси қурилишда статистик кўрсаткичларни шакллантиради, молиявий бўлмаган активларга инвестицияларнинг тузилиши ва динамикасини, асосий капиталга инвестициялар, асосий фондларни, ишлаб чиқариш объектларини, уй-жойларни ва ижтимоий объектларни ишга туширишни тавсифлайди.\nҚурилиш соҳасидаги статистикани умумлаштириш учун фойдаланиладиган усул ва методологияларни қурилишга киритилган инвестициялар тўғрисидаги дастлабки статистика маълумотларининг тўлиқ қамраб олиниши ва ишончлилигини таъминлаш учун халқаро стандартларга мувофиқ такомиллаштирилишига эҳтиёж сезилмоқда.\nилғор халқаро амалиётга мувофиқ, янги замонавий классификацияларни қабул қилиш ва мавжудларини янгилаш;\nқурилиш-монтаж ишларининг бошланиши ҳақида хабардор қилишлар бўйича янги даврий сўровларни ўтказиш;\nқурилиш лойиҳаларини молиялаштириш бўйича статистика маълумотларини тизимлаштириш;\nтўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ҳисоб-китобларини такомиллаштириш;\nнашр қилиш учун қурилиш соҳасида даврий ҳисоботларни ва жамланма статистика маълумотларини ишлаб чиқиш.\n3-БОБ. СТРАТЕГИЯНИ АМАЛГА ОШИРИШДАН\nСтратегияни амалга оширишдан қуйидаги натижалар кутилмоқда:\n1) фойдаланувчиларнинг статистика маълумотларига бўлган юқори қаноатланишини таъминлаш учун:\nфойдаланувчиларнинг қаноатланиш даражаси бўйича сўров натижаларини яхшилаш;\nДавлат статистика қўмитаси ахборот ресурсларига ташрифлар ва статистика маълумотларидан фойдаланишлар сонини ошириш;\nфойдаланувчилар билан маълумотларни жойлаштириш масалалари ва устувор йўналишларни муҳокама қилиш учун учрашувлар сонини кўпайтириб бориш;\nДавлат статистика қўмитасининг оммавий ахборот воситаларида ёритиб борилишини сон ва вақт жиҳатидан кўпайтириш;\n2) статистика маълумотларини етказиб берувчиларни сифатли рағбатлантирилишини таъминлаш орқали:\nюқори ёки ҳеч бўлмаганда пасайтирилмайдиган жавоб бериш даражасига эришиш;\nҳисоботларни тақдим этишдаги камчиликларни бартараф этиш;\nҳисобот юкламаси бўйича Давлат статистика қўмитасига юбориладиган шикоятларни йўқотиш;\nоммавий ахборот воситаларида салбий изоҳларни камайтириш;\nэлектрон шаклда тақдим этиладиган ҳисоботларнинг улушини ошириш;\n3) миллий статистикани ривожлантиришда ҳукумат ва ҳамкорлар томонидан ҳар томонлама қўллаб-қувватлашлар орқали:\nҳукуматдан олинган операцион бюджет бир хил даражада қолмоқда ёки бошқа давлат идоралари бюджетларига нисбатан юқориламоқда;\nмахсус ишланмалар учун ажратиладиган маблағлар юқори даражада сақланиб қолмоқда;\nхалқаро шерик ташкилотлар томонидан кўрсатилаётган ёрдамлар аввалгидек сақланиб қолмоқда ва тобора ортиб бормоқда;\n4) ходимларнинг мотивацияси ва юқори малакасига эришиш билан:\nходимларнинг қаноатланиш даражаси ошади, уларнинг фаолияти натижалари яхшиланади;\nёш, кўпроқ ҳаракатчан ходимларнинг мотивация кўрсаткичлари ортиб боради;\nбўш иш ўринлари сони камаяди;\nшахсий сабабларга кўра таътиллар сони мақбуллашади;\nоперацион фаолият кўрсаткичлари яхшиланади.\n5) мамлакатнинг бутун миллий статистика тизимини самарали мувофиқлаштириш орқали:\nСтатистика кенгаши самарали фаолият кўрсатади;\nДавлат статистика қўмитаси ва бошқа статистика маълумотлари ишлаб чиқарувчилар, шунингдек, бошқа мамлакатларнинг статистика идоралари ўртасидаги учрашувларнинг даврийлиги ва мунтазамлиги ошиб боради;\nДавлат статистика қўмитаси ва бошқа ҳар бир миллий статистика идоралари ўртасидаги ўзаро англашув меморандумлари янада долзарб бўлиб боради.\nстатистикасини ривожлантиришнинг миллий\nстратегиясини амалга ошириш бўйича\n2019 ҳисобот йили\nЙиллар якуни бўйича\nI. ТАШКИЛИЙ-ҲУҚУҚИЙ ИНФРАТУЗИЛМАНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ\nЖаҳон банкининг "Мамлакатлар статистика салоҳияти индекси"да баҳони ошириб бориш\nбаллда (100 баллик шкалада)\nМиллий статистика тизими ходимларининг Давлат статистика қўмитаси қошидаги Кадрлар малакасини ошириш ва статистик тадқиқотлар институтида малакасини ошириб бориш\nходимлар сони, йилда\nХалқаро валюта жамғармасининг статистика маълумотларини тарқатишнинг янги стандартларига ўтиш\n(Маълумотларни тарқатишнинг кенгайтирилган умумий тизими)\nМТМС (Маълумотларни тарқатишнинг махсус тизими)\nII. СТАТИСТИК ИНФРАТУЗИЛМАНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ\nҲисобот топширувчи субъектларнинг қониқиш даражаси бўйича танланма кузатувларда иштирок этувчи респондентлар сони\nДавлат статистика қўмитаси веб-сайтида эълон қилинадиган статистик маълумотлар ("Расмий статистика" бўлимидаги маълумотлар тўплами) сонини ошириб бориш\nМиллий барқарор ривожланиш мақсадлари веб-сайтида жойлаштириш учун индикаторлар сонини умумий тасдиқланган индикаторларга нисбатан сони\nwww.gender.stat.uz веб-сайтида жойлаштириш учун индикаторлар сони\nОчиқ маълумотлар порталида жойлаштириш учун маълумот тўпламлари сони\nIII. СТАТИСТИК МАЪЛУМОТЛАРДАН ФОЙДАЛАНУВЧИЛАР ВА\nЕТКАЗИБ БЕРУВЧИЛАР ЎРТАСИДАГИ МУНОСАБАТЛАРНИ ЯХШИЛАШ\nЭълон қилинаётган статистика маълумотларидан қониқиш даражасини аниқлаш учун фойдаланувчилар ўртасида сўровлар ўтказиш\nсўров сони, йилда\nОлий ўқув юртларида "давра суҳбатлари", шунингдек, оммавий ахборот воситалари вакиллари билан брифинглар, пресс-конференциялар ва бошқа турдаги учрашувларни ўтказиб бориш\nИдоралараро ахборот алмашинувини жорий қилиш орқали идоравий ва маъмурий статистика маълумотларини йиғиш жараёнларини автоматлаштириш даражаси\nФойдаланувчиларнинг расмий статистика маълумотларига бўлган ишонч индекси\nIV. СТАТИСТИК МАЪЛУМОТЛАРНИ ҚАЙТА ИШЛАШ БЎЙИЧА\nАХБОРОТ-КОММУНИКАЦИЯ ИНФРАТУЗИЛМАСИНИ ЯХШИЛАШ\nТанланма кузатувлар жараёнларига махсус қурилмалардан (планшетлар) фойдаланган ҳолда CAPI (Computer-assisted personal interviewing) шахсий интервью ўтказиш бўйича компьютер тизимни жорий қилиш\nФойдаланишда бўлган АТ ускуналари ва дастурий таъминотларни янгилаш ва қайта жиҳозлаш\nАТ умумий сонига фоизда\nАрхив маълумотларини электрон сақлашга босқичма-босқич ўтиб бориш\nСтатистика маълумотларини "онлайн" режимида тақдим этиш имконини берувчи e-Stat 4.0 автоматлаштирилган ахборот тизимини босқичма-босқич (2023 йилга қадар) жорий этиш\nстатистик ҳисоботлар шакллари, донада\nКўрсатилаётган давлат ва интерактив хизматлар сонини ошириб бориш\nДавлат статистика қўмитаси веб-сайтига ташрифлар сони\nТақдим этилаётган хизматлар сифати бўйича Давлат статистика қўмитаси маълумотларидан фойдаланувчилари ўртасида сўровлар ўтказиш\nV. АЛОҲИДА СТАТИСТИК ЙЎНАЛИШЛАР ВА\nХалқаро стандартларни ўзлаштириш - халқаро ташкилотлар томонидан тузилган статистика саволномаларини уйғунлашган кўрсаткичлар билан тўлдирилиши\nСтатистика ҳисоботлари шаклларини такомиллаштириб бориш (халқаро тавсиялар асосида)\nшакллар сонидан фоизда\nОчиқ маълумотлар шаклида очиб берилаётган умумфойдаланишдаги кўрсаткичларнинг улуши\nХалқаро ташкилотлар маълумот базаларида эълон қилинаётган индикаторларни "Очиқ маълумотлар портали"да қамраб олиш даражаси\nСтатистика услубиёти ва таснифлагичларини илғор халқаро тажрибага мослиги\n*) Базавий даража.\n- 2025 йилга қадар мақсадли кўрсаткич бўйича 100 фоизлик натижага эришилган тақдирда, ушбу кўрсаткич кейинги йилларга ҳам сақланиб қолади;\n- давлат идоралари ва ташкилотлари ўз ваколатлари доирасида юқорида кўрсатилган мақсадларга эришишда Давлат статистика қўмитасига амалий ёрдам кўрсатиб борадилар.\nстатистикасини ривожлантиришнинг миллий стратегияси\nдоирасида амалга ошириладиган чора-тадбирлар\nI. ТАШКИЛИЙ-ҲУҚУҚИЙ ИНФРАТУЗИЛМ АНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ\nСтатистика қонунчилигини такомиллаштириш\nСтатистика маълумотларини ишлаб чиқарувчиларнинг фаолиятини мувофиқлаштириш ишларини яхшилаш\nМиллий статистика тизимининг ташкилий тузилмасини такомиллаштириш\nМиллий статистика тизими учун сифатни таъминлашнинг миллий таянч тамойилларини ишлаб чиқиш\nСтатистика тизимининг кадрлар салоҳиятини яхшилаш\nII. СТАТИСТИКА ИНФРАТУЗИЛМАСИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ\nТаснифлагичлар ва бошқа инструментарийларни такомиллаштириш\nСтатистика регистрларини яратиш\nСўровномаларни ишлаб чиқиш жараёнлари ва усулларини такомиллаштириш\nВақт қаторларини таҳлил қилиш, мавсумий тузатиш усуллари ва маълумотларни қайта кўриб чиқиш сиёсатини жорий қилиш\nТадқиқот, таҳлил ва мониторинг қилиши бўйича ишларни такомиллаштириш\nIII. СТАТИСТИКА МАЪЛУМОТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНУВЧИЛАР ВА ЕТКАЗИБ\nБЕРУВЧИЛАР ЎРТАСИДАГИ МУНОСАБАТЛАРНИ ЯХШИЛАШ\nФойдаланувчилар билан ўзаро алоқаларни такомиллаштириш\nСтатистика маълумотларини тарқатиш соҳасида сиёсатни такомиллаштириш\nСтатистика маълумотларини етказиб берувчилар бўйича сиёсатни такомиллаштириш\nIV. СТАТИСТИКА МАЪЛУМОТЛАРИНИ ҚАЙТА ИШЛАШ БЎЙИЧА\nСтатистика маълумотларини шакллантириш, сақлаш ва қайта ишлаш бўйича интеграциялашган тизимни яратиш ва такомиллаштириб бориш\nДавлат статистика қўмитаси, унинг ҳудудий бўлинмалари ва Институтнинг моддий-техника таъминотини яхшилаш ва ахборот-коммуникация технологияларини модернизация қилиш\nV. АЛОҲИДА СТАТИСТИКА ЙЎНАЛИШЛАРИ ВА\nРўйхатга олишлар соҳасида статистика тизими салоҳиятини мустаҳкамлаш\nТармоқлар статистикасини такомиллаштириш\n2020 йил 4 август\n2020 йил 10 август, 31-сон, 352-модда


Хабарингиз бор, 2018 йил 6-18 октябрь кунлари Аргентина пойтахти Буэнос-Айрес шаҳрида III ёзги ўсмирлар Олимпия ўйинлари бўлиб ўтди. Мазкур «кичик Олимпиада» ўзбекистонлик ёш атлетлар учун ҳар қачонгиданда омадли келди. Ўйинлар якунига кўра,ҳамюртларимиз томонидан умумий ҳисобда 16 та медаль қўлга киритилди. Уларнинг 5 таси олтин, 4 таси кумуш ва 7 та бронза медалларидир. Медаллар сифати бўйича 206 мамлакат ичида 13-ўринни эгалладик.\nБугун тунда ушбу мусобақада иштирок этган спортчиларимиз юртимизга қайтиб келишди. Улар Ислом Каримов номидаги Тошкент халқаро аэропортида тантанали тарзда кутиб олинди. Маросимда Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси Абдужаббор Абдувоҳидов, Миллий олимпия қўмитаси президенти Умид Аҳмаджонов, Жисмоний тарбия ва спорт вазири Дилмурод Набиев, спортчиларнинг яқинлари, мухлислар ва оммавий ахборот воситалари ходимлари иштирок этишди.Бу ҳақда МОҚ Матбуот хизмати хабар берди.\nТадбир давомида Ўзбекистон Президенти маслаҳатчиси Абдужаббор Абдувоҳидов сўзга чиқар экан, мусобақада муваффақиятли иштирок этган ёш спортчиларимизни қизғин табриклади. Мамлакатимизда спортга қаратилаётган эътибор ўз самарасини бераётганини алоҳида қайд этиб ўтди. Қўлга киритилган ютуқлар учун спортчи ва мураббийларга миннатдорлик билдирди.\nСўнгра Аргентина Олимпиадасининг олтин медали соҳиблари Кумуш Файзуллаева, Умид Жалолов яратилган шароитлар ва имкониятлар учун ПрезидентимизШавкат Мирзиёевга миннатдорлик билдиришди. Бундан кейинги муҳим мусобақаларда ҳам муносиб иштирок этишга ваъда бердилар. Шунингдек, спортчиларимизнинг ота-оналари ҳам сўзга чиқиб, ўзларининг энг самимий тилакларини изҳор этишди\nҚайд этиш лозимки, мазкур ўйинларда Ўзбекистон ўз рекордини янгилади. Таққослаш учун, тўрт йил олдин Нанкинда бўлиб ўтган ўсмирлар Олимпия ўйинларида спортчиларимиз 10 та медаль қўлга киритгандилар. Бу сафарги мусобақада эса ҳамюртларимиз 16 та медалга эга чиққан ҳолда мамлакатимиз учун ушбу ўйинлардаги энг яхши натижани қайд этдилар.


Янги йилнинг биринчи кунида 2316 чақалоқ туғилди\n21 январ 2022, Тошкент вақти: 19:37\nянвар 02, 2022\nЎзбекистонда 1 январь куни 2316 чақалоқ туғилди. Соғлиқни сақлаш вазирлигининг билдиришича, бу сўнгги беш йилдаги энг юқори кўрсаткичдир.\nВазирлик статистикасида қайд этилишича, худди шу куни 2018 йилда 1961, 2019 йилда 1708, 2020 йилда 1974, 2021 йилда 1644 чақалоқ туғилган эди.\n2022 йилнинг 1 январь куни туғилган чақалоқларнинг 1118 нафари қиз, 1198 нафари эса ўғил бола бўлиб, энг кўп чақалоқ Самарқанд вилоятида (270 нафар) туғилди.\nШунингдек, иккинчи ўринда Фарғона вилояти (239 нафар), учинчи ўринда Наманган вилояти (218 нафар), тўртинчи ўринда Сурхондарё вилояти (213 нафар чақалоқ) қайд этилди.\n“Дунёга келган болаларнинг 12 тасини икки ҳомилали, 1 тасини тўрт ҳомилали эгизаклар (жами 28 нафар чақалоқ) ташкил қилади”,-дейилади расмий билдирувда.


Мунажжимлар башорати: 11 июль куни юлдузлар Сизга нималарни ваъда қилмоқда? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nМунажжимлар башорати: 11 июль куни юлдузлар Сизга нималарни ваъда қилмоқда?\n11 июль энг муҳим ишларга ўта кучли масъулият билан ёндашмасангиз, мақсадга эришишингиз мушкул бўлиб қолади. Бўлар-бўлмас ишларга куч ҳам, вақт ҳам сарфлаб ўтирманг. Шахсий ҳаётда оптимистик кайфиятда бўлишингиз талаб этилади. Гарчи вазият сиз ўйлагандан ҳам қалтисроқ тус олса-да, оғир-босиқлик билан иш кўринг. Жуфтингизга, ўзингизга кўпроқ ишонинг. Ташқаридаги одамларга ишониб ўтирманг. Кечқурун молиявий муаммоларингиз ҳам ҳеч бўлмаганда элликка эллик ижобий ҳал бўлиши кутилмоқда.\n11 июлда барча диққат-эътиборни ишга ва яна ишга қаратинг. Ўз имкониятларнгиз, кучингизга шубҳа назари билан қараманг. Молиявий муаммоларни ҳал этишда ҳар бир қадамни ҳисоб-китоб билан босинг. Йўқса, ихтиёрингиздаги бор маблағни ҳам йўқ қилиб ҳеч нарсасиз қолишингиз турган гап. Саломатлик масаласида муаммолар кўзга ташланмайди. Лекин спорт билан барибир шуғулланинг. Айниқса, ҳозир сузиш машқлари мушакларга ва юрак фаолиятига катта фойда беради. Кечқурун дўстлар даврасида вақт ўтказишингиз кутилади.\nБарча кўзлаган мақсадларингиз бугун куннинг биринчи ярмида худо хоҳласа ҳақиқатга айланади. Бироқ режаларингизни ўзингиздан бўлак ҳеч ким билан бўлишманг. Сирлигича қола қолсин. Муҳаббатда аразлар, рашк сизга фақат зиён етказади. Жуфтингиз ёки бўлғуси жуфтингиз билан аҳилликда кун кечирганингиз маъқул. Бунинг учун ҳамма имкониятлар эшиги ланг очиб қўйилган. Фойдаланиб қолинг. Кечқурун саломатликни мустаҳкамлашга қаратилган машқларни бажарашингиз зарур. Иссиқ ҳавода узоқ йўл босишдан тийилинг.\n11 июль куни ҳар қандай соҳада қобилиятингиз, истеъдодингизни намойиш эта олиш имконига эгасиз. Сизни ҳеч ким тўхтата олмайди, танқид қила билмайди. Молиявий муаммоларни ижобий ҳал этиш йўлида бугун қалбингиз ёрдамга келмоқчи. Қўшимча даромад келтирувчи манба қаердалигини сизга у айтади ва йўл кўрсатади. Тадбиркорлар учун хориж компаниялари билан шартномаларни имзолаш, ҳамкорликни йўлга қўйиш амаллари хайрли кечади. Ҳаяжонга эрк беришдан сақланинг. Бу саломатлигингизга зиён етказиб қўйиши мумкин.\nИшхонадаги юмушларни адо этишда ўта хотиржам кайфиятда бўлишингиз лозим. Фақат тажриба ва билимингизга суянинг. Сизга буларсиз ҳеч қандай ҳамкасб ёрдам бера олмайди. Янги билимларга эга бўлиш, тажриба тўплашга киришиш ҳам бугунги мажбуриятларингиз сирасига киради. Оиладагилар билан муносабатларда келишмовчиликлар юзага келиш эҳтимоли бор. Агар хотиржам кайфиятда бўлмасангиз, бу келишмовчиликлар оқибатда катта жанжалга айланиб кетиши мумкин.\n11 июль куни ишларингиз режадагидек кечади. Тўғри, олов тутунсиз бўлмайди албатта. Йўлингизда баъзи тўсиқлар рўбарў бўлса, эмоцияни жиловлаган ҳолда ҳаракатлар содир этинг. Янги танишувлардан бугунча воз кечиб турганингиз маъқул. Унинг ўрнига ўтган кунларда бажарилмай қолган ишларни якунлаш пайида бўлинг. Сизга бугун йога ва уйқу катта ёрдам бериши мумкин. Улар ёрдамида руҳиятингизни мустаҳкамлаб олиш имконига эгасиз. Моддий аҳволингиз масаласида муаммолар юзага келмайди.\nШахсий ҳаётда ҳам, ишда ҳам омадингиз чопадиган бўлиб турибди. Дафъатан қайсидир тарафдан кўмак пайдо бўлади-ю, омадингизга омад қўшила боради. Фақат молиявий муаммоларни ҳал этишда бировларга ишониб қўйманг, йўқотишларга юз тутасиз. Серқатнов йўлларни кесиб ўтишда, электр қувватига ишловчи ускуналардан фойдаланишда ниҳоятда эҳтиёт бўлинг. Кўнгилсиз вазиятларга тушиб қолишингиз хавфи бор. Саломатлигингизни сақланг.\n11 июль куни кунингиз анчагина оғир кечиши кутилади. Атрофдагилар билан муносабатларда қийналасиз, эски қадрдонлар билан гаплашиш истаги туғилади, аммо бунинг ҳам имконини топа билмай асабийлашасиз. Йўқ, асабийлашишдан фойда чиқмайди. Борига шукр қилинг. Шахсий ҳаётда олов каби ёрқин ва тезкор бўлинг. Шунда умумий муҳитни меъёрида тутиб тура оласиз. Уйдагилар билан анчадан бери дилдан суҳбат қурмаган бўлсангиз, бугун кечки пайт бунинг ҳам имкони туғилади.\nТадбиркорлар диққатига: Бугун фақат текширувдан ўтган, синалган ҳамкорлар билангина иш олиб боринг. Қарз-ҳаволасиз кунни ўтказишга ҳаракат қилинг. Агар дўкон айланиш пайида бўлсангиз, фақат энг зарур буюмларнигина харид қила туринг. Ақлий меҳнат кишилари, ижод аҳли бугун молиявий муаммоларни ижобий ҳал этишда сира қийинчиликка дуч келишмайди. Саломатликни эҳтиёт қилинг. Кўча таомидан воз кечинг.\n11 июль куни эрта тонгданоқ фавқулодда хизмат сафарига жўнаб кетишингиз эҳтимоли бор. Шунинг учун олдиндан шахсий ҳаётингиз билан боғлиқ режалар тузиб овора бўлманг. Оила қуришга улгурмаган бўлсангиз, муҳим учрашув ҳамда романтик лаҳзаларни ҳам бошқа кунга қолдириб туришингизга тўғри келади. Агар оилангизда илиқ муносабатларга асосланган муҳит ярата олсангиз, кайфиятингиз ҳам, саломатлигингиз ҳам жойида бўлади. Фақат кечқурун тоза ҳаво сайрини унутманг.\nЮлдузлар бугунингиз байрамона кечишини башорат қилишган. 11 июлда нафақат тантаналар ташкил этишингиз, балки турмуш қурмаган бўлсангиз, унаштириш маросими ташкил қилсангиз ҳам ярашади. Бу, шубҳасиз, йигитларга тегишли. Киссангизда ҳам пул узилиши кузатилмайди. Жуда қўрқаётган бўлсангиз, катмонни қаттиқроқ беркитинг-да, харидларга йўл берманг. Бугун қовға буржида таваллуд топганлар жисмоний зўриқишга дуч келмасликлари лозим. Акс ҳолда мустаҳкам соғлиқ билан хайрлашишингизга тўғри келади.\n11 июль куни балиқ буржида туғилганлар биринчи навбатда бировларга ўз муваффақиятларини кўз-кўз қилиб мақтанишдан тийилишлари зарур. Акс ҳолда нафақат фойдали энергиядан айриласиз, балки киссангиз пулсиз қолиб кетиши мумкин. Кўз тегиш, ҳасад деган нарсалар бор экан, эҳтиётингизни қилиб юраверинг. Кун давомида қариндошлар билан ҳам орангизда жанжаллар бўлиб ўтиши кутилади. Бугун сафардан, у қанчалар фавқулодда бўлмасин, воз кечинг.\nБош саҳифа » Ҳаёт тарзи » Мунажжимлар башорати: 11 июль куни юлдузлар Сизга нималарни ваъда қилмоқда?\n06:30 Мунажжимлар башорати: 5 июль куни юлдузлар Сизга нималарни ваъда қилмоқда?\n21:51 Мунажжимлар башорати: 12 сентябр куни юлдузлар сизга нималарни ваъда қилмоқда?\n22:14 6 июль Сизга нималарни ваъда қилмоқда?..


21.08.2020 - Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш Агентлиги\nТавсияларBy consumer@admin 21.08.2020\nСифатсиз буюртмадан нима наф?\nДазмолларнинг турмушимиздаги ўрни катта. Кейинги йилларда ишлаб чиқарувчилар томонидан турли русумдаги қулай ва замонавий дазмоллар ишлаб чиқарилмоқда. Тасаввур қилинг, матони текисловчи бир парча ялтироқ темирга қанчадан-қанча қўшимча функциялар қўшилган. Айниқса, сув пуркагичи бор дазмоллардан деярли кўпчилик фойдаланишади. Истеъмолчи А.У. ўзи фойдаланиши учун “Hop-Shop” интернет дўконига буғли дазмол харид қилиш учун буюртма берди. Келтирилган товар бир ҳафтагача…\nСавол-жавобларBy consumer@admin 21.08.2020


Вir.uz тизими малака имтиҳонларини тиклади | BUXGALTER.UZ\nНавбатдаги малака имтиҳони bir.uz да ёзги танаффусдан сўнг ўтказилди. Ҳозирги вақтда 156 нафар киши тизим билан ишламоқда, у ишга туширилган пайтдан бошлаб 69 нафар киши сертификат соҳибларига айланди. Фойдаланувчиларнинг аксарияти тизимдан ҳисобга олиш ва солиқ солиш бўйича билимларини ошириш учун маълумотнома ва мобиль тренажёр сифатида фойдаланмоқда.\nМатериалнинг бутун ҳажмини ўрганиш шарт эмас, ҳозир ишингизда зарур бўлганини танлашингиз мумкин.\nТизимда жами 9 та ихтисослашув: энг осони – бухгалтер-кассирдан, энг қийини - солиқ солишнинг умумбелгиланган тизими бош бухгалтеригача тақдим этилган.\nМатериаллардан компьютер, ноутбук, планшет ёки смартфон ёрдамида – исталган вақт ва исталган жойда фойдаланиш мумкин.\nНархи танланган ихтисослашув ва тизимга кириш имконияти учун қанча муддатга тўланганлигига боғлиқ ҳолда 5 000 дан 480 000 сўмгача ўзгариши мумкин. Энг қиммат турадиган таклиф – умумбелгиланган тизим бўйича бош бухгалтерлар учун мўлжалланган дастурдан 12 ой мобайнида фойдаланиш. Энг бюджетлиси - «бухгалтер-кассир». Исталган иш куни кириш имкониятини сотиб олиб, ўқишни бошлаш мумкин.\nЗарурат бўлганда Вir.uz малакани тасдиқловчи ҳужжат – бухгалтер аттестати ёки бош бухгалтер аттестатини олиш имконини беради. Малака имтиҳонлари Тошкент ва Наманган шаҳарларида ўтказилади.\nФойдаланувчилар орасида бухгалтерия асосларидан бошлаб, кўп ойлар мобайнида бухгалтерлик маҳорати – умумбелгиланган солиқлар бўйича мутахассис сари ўз йўлларини давом эттираётганлар талай. Мисол учун, Ҳожиакбар АКМАЛХОНОВ «асосий воситалар ва номоддий активлар бўйича бухгалтер» ихтисослашуви бўйича ўқув материалларига кириш имкониятини сотиб олди. Илгари у энг содда ихтисослашувлар «ҳисоб рақамлар бўйича бухгалтер» ва «бухгалтер-кассир» бўйича ўқишдан ўтиб, имтиҳонларни топширган. Энди унинг режасида – барча ихтисослашув бўйича ўқув тестлари ва имтиҳонлардан ўтиш. Мақсади – энг мураккаб касбга оид вазифаларни ҳал қила оладиган юқори даражали бош бухгалтер бўлиш.\nТизимда рўйхатдан ўтиб, сиз намойиш қилиш имкониятидан фойдаланиб ўқув тестини синаб кўришингиз мумкин. У ҳар бир ихтисослашув тоифаси бўйича бир маротаба 24 соатга бепул тақдим этилади.\nРежа бўйича навбатдаги малака имтиҳони 2 ноябрда бўлиб ўтади.\nЎқув тестини бепул синаб кўриш\nМалака имтиҳонига ёзилиш\nБухгалтер малакаси учун ким ҳақ тўлайди?


ЙҲХХ фаолиятига тадбиркорни жалб этиш нима учун керак? — Sof.uz\nЙҲХХ фаолиятига тадбиркорни жалб этиш нима учун керак?\n20.02 10:50 409 Жамият\nЙўл-ҳаракати қоидабузарликларини қайд этиш жараёнига тадбиркорларни жалб этишга доир саволга ИИВ ЙҲХББ бошлиғи Идиров Илхом жавоб берди.\nСавол: Маълумки, Ўзбекистон президентнинг қарорига асосан, йўл-ҳаракати қоидабузарликларини қайд этиш воситалари тадбиркорларга ҳам бериладиган бўлди. Ушбу ҳолат жамоатчиликнинг айрим вакиллари томонидан эътирозларга сабаб бўлмоқда. Хусусан, фуқароларни жаримага тортиш ва шу каби жараёнлар давлат органлари қўлида бўлиши керак, тадбиркорлар бунга жалб этилиши керак эмас, деган фикр бор. Ушбу масалага ЙҲХББнинг муносабати қандай?\nПрезидентимизнинг 4913-сонли қарори билан давлат органларининг айрим фаолиятларига хусусий секторни жалб этиш кўзда тутилган. Жумладан йўл ҳаракати қоидабузарликларини автоматик қайд этиш мосламаларини ўрнатиш ва улардан фойдаланиш жараёнларига. Бу ерда бир нарсани тўғри тушуниш керак, хусусий тадбиркорларнинг вазифаси - фақат ушбу мосламаларни ўрнатиш ва ишга тушириш. Кейин ушбу тизим бизнинг маълумрий-амалиёт тизимига боғланади. Қарор чиқариш, жарималарни ундириш - ҳаммаси давлат ЙҲХ томонидан амалга оширилади, - деди Идиров Илхом.\nМаълумот учун, ИИВ ЙҲХББ соҳасида чуқур ислҳотлар олиб борилмоқда. Хусусан 5 та президент қарори ва 40дан ортиқ бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тадбиқ этилган. Бунинг натижасида 2020 йилда ЙТҲлар сони 2019 йилга нисбатан 13,5%га камайган. Жароҳат олганлар сони 16 % ва ҳалок бўлганлар сони 6,3%га камайган. Бундан хулоса шуки, амалга оширилаётган ишлар кам бўлсағда самарадорлигини бермоқда.\n25.02 19:53 1932\n26.02 09:51 1820\n26.02 10:09 1014\n27.02 17:11 953\nДенов туманида опа-ука қотиллик учун "киллер" ёллашди\n17:24 47 Жамият\n16:59 67 Жамият\nБугун, 16:32 90 Жамият\nБугун, 15:37 68 Тиббиёт\nБугун, 14:57 186 Ўзбекистон\nБугун, 13:54 895 Ўзбекистон


Машҳур наркобароннинг акаси энг арзон букламафон тақдим этди ва Apple’ни яксон қилишга сўз берди! - Terabayt.Uz\nМашҳур наркобароннинг акаси энг арзон букламафон тақдим этди ва Apple’ни яксон қилишга сўз берди!\nКолумбиялик таниқли наркобарон Пабло Эскобарнинг туғишган акаси Роберто Эскобар ўзининг биринчи буклама смартфонини намойиш қилди. Escobar Fold 1 деб номланган бу гаджет энг арзон букламафон бўлиб чиқди – нархи атиги 349 доллар!\nҲозирда энг оммабоп ва зўр буклама смартфонлар – Samsung Galaxy Fold ҳамда Huawei Mate X бўлса, Escobar Fold 1 ўзининг арзонлиги билан бозорда ўз ўрнини топиши кутилмоқда. Бундан ташқари, Роберто Эскобар ўз маҳсулотини оммалаштиришнинг антиқа йўлини топди – Apple’га қарши уруш очди!\nDigital Trends нашрига берган интервьюсида Робертонинг таъкидлашича, унинг мақсади – Apple’ни йўқ қилиш экан. Купертинолик корпорацияни у фирибгарлар деб атади ва 2020 йилнинг 6 январида унга қарши судга бериладиган аризага қўшилаётганини айтди. Эскобарнинг фикрича, Apple нақ 30 миллиард долларни, яъни «нолегал даромаднинг бир қисмини кишиларга қайтариши керак». Роберто Эскобар ҳатто бу суд ишларига миллион доллар сарфлашга ҳам тайёрлигини билдирган.\nЎҚИНГ: Apple барчани тинглар экан - уни судга беришди!\nСмартфонга қайтадиган бўлсак, Escobar Fold 1 диагоналига 7,8 дюймлик AMOLED-дисплейга эга. Full HD+ сифатида тасвир узатишга қодир бўлган бу экран ўртасидан букилади. Унинг қўшимча экрани йўқ, шу боисдан смартфондан кўра кўпроқ планшетга ўхшайди. Базавий жамланмасида Snapdragon 8150 процессори ва 6 ГБ тезкор хотирага эга. Яна у қўшалоқ камера, бармоқ изи сканери ҳамда тезкор қувватланувчи 4000 мА/соатлик аккумулятор билан ҳам таъминланган.\nЛекин аслини олганда Escobar Fold 1 дегани – ўтган йилнинг ноябридаёқ тақдим этилган энг биринчи букламафон – Royole FlexPai моделининг нусхасидир. Ушбу қурилманинг илк партияси тезда сотилиб тугатилгани ҳамда таниқли техноблогер JerryRigEverything аёвсиз синаб кўрсатган видеосини эълон қилганмиз.\nҚизиғи шундаки, оригинал FlexPai букламафони бундан анча қиммат туради: унинг 6/128 гигабайтлик хотиралиси 1337 АҚШ долларига, 8/256 ГБлиги 1486 долларга, 8/512 гигабайтлиги эса 1932 долларга нархланган. Роберто Эскобар эса уни олиб, тилларангга бўяб, яна тўрт баравар арзонга сотяпти!\nНаркобароннинг акаси «Apple’ни йўқ қилиш» стратегиясини пиар сифатида танлагани маълум, аммо Escobar Fold 1 савдоси қандай бўлиши ҳақида ҳозирча бир нима дейиш қийин.\n#Apple #Android смартфон #букилувчан дисплей #нархлар #янги технологиялар #Rouyu Technology FlexPai #букламафон #Escobar Fold 1