ЎЗБЕК ПАРЛАМЕНТИ ФАОЛИЯТИГА ПАРДА ОРТИДАН НАЗАР « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЎЗБЕК ПАРЛАМЕНТИ ФАОЛИЯТИГА ПАРДА ОРТИДАН НАЗАР\n01 February 2014 - 18:47\nУшбу мақола ёзилишига 2013 йилнинг 16 декабрь куни maxala.org сайтларида чоп қилинган 77 ёшли фуқаро Лидия Вещикованинг “Депутатимизни излаб топишга ёрдам беринг” (“Помогите разыскать нашего депутата”) номли мурожаат хати сабаб бўлди.Лидия Вещикова хатида ўзи истиқомат қиладиган округдан сайланган депутатга берадиган анчагина саволлари борлигини, лекин уни қидириб тополмаётганини ёзади. Бу аёл ўз депутатини қидириб топа олдими йўқми билмадик, лекин уни топган тақдирда ҳам муаммоларини ҳал қилишда депутатнинг қўлидан бирон бир иш келиши даргумон. Чунки, Ўзбекистонда парламентаризм тугатилганига деярли йигирма йил бўлмоқда. Шундай экан, ушбу мақолада бугунги кунда бевосита халқ вакиллигини амалга ошириш учун масъул бўлган Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси деб номланувчи Ўзбекистон Парламенти Қуйи Палатасининг Ўзбекистон олий ҳокимият органлари тизимидаги ўрни, унинг амалдаги фаолияти, Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси институционал тузилмалари ва депутатлар орасидаги ўзаро ижтимоий муҳит ва аксарият аҳолига ошкора бўлмаган баъзи қирраларини имкон қадар ёритишга ҳаракат қиламиз.\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг ҳуқуқий мақоми Конституциянинг VIII бобида мустаҳкамланган бўлиб, 76-моддада “Ўзбекистон Республикасининг Олий Мажлиси олий давлат вакиллик органи бўлиб, қонун чиқарувчи ҳокимиятни амалга оширади” деб белгиланган. Мақола давомида санаб ўтиладиган аксарият ҳолатлар ушбу келтирилган моддада акс этган иккита асосий муҳим жиҳат мазмуни билан боғлиқ.\nБиринчиси, Олий Мажлиснинг, яъни Ўзбекистон Парламентининг олий давлат вакиллик органи эканлигидан иборат. Таъкидлаб ўтилган биринчи ҳусусият – Парламентнинг вакиллик органи эканлиги моҳиятига кўра анча кенг маъно касб этади, зеро айни шу ҳусусият мамлакат фуқароларининг сиёсий ҳуқуқларини амалга оширишларида ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 32-моддаси бунга янада ойдинлик киритиши мумкин: “Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари жамият ва давлат ишларини бошқаришда бевосита ҳамда ўз вакиллари орқали иштирок этиш ҳуқуқига эгадирлар”. Демак, модда мазмунидан шу англашиладики, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик Палатаси депутатлари, шу жумладан, вилоят ва туман кенгашлари депутатлари фуқароларнинг жамият ва давлат ишларини бошқаришдаги иштирокини таъминловчи вакиллари саналадидар. Назарий жиҳатдан мазкур механизм жуда мукаммал шакллантирилган бўлиб демократик жамиятларда қай даражада самарали фаолият юритаётганлигига гувоҳ бўлишимиз мумкин. Бироқ, Ўзбекистон каби яккаҳокимликка асосланган ва тотал ички назорат ўрнатилган давлатларда бу механизмнинг самарали ишлаши учун ҳеч қандай шароит мавжуд эмас. Бу борада, Ўзбекистон Парламентидаги асл ҳолат кўпчилик тасаввур қилганидан ҳам ёмонроқ дейиш мумкин. Бундай дейиш учун мавжуд асослар қуйидагиларда намоён бўлади:\n1. Олий Мажлис Қонунчилик Палатасига депутат сифатида сайланган (тўғрироғи, тайинланган) шахс Олий Мажлис биноси ичкарисига илк қадамини қўйган ондан эътиборан, функционал вазифаси ҳисобланган “халқ вакили” ваколати бино ташқарисида қолади. Чунки бино ичкарисида жойлашган ҳар бир қўмитада асосий вазифа ҳукумат топшириқларини бажаришдан иборатдир. Албатта, илк кунларда эндигина фаолият бошлашган кўпгина депутатлар ўз вазифалари нималардан иборат бўлиши ҳақида тасаввурга ҳам эга бўлишмайди. (Вазифа сифатида Президент Девони ва Вазирлар Маҳкамаси томонидан келадиган топшириқлар назарда тутилмоқда). Ҳатто уларнинг кўпчилиги депутатлик ишининг асл мазмун моҳияти нимадан иборат эканлигини ҳам билишмайди. Вақт ўтиши билан улар ҳам қайта сайланган тажрибали депутатлар кўмагида Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси деб аталувчи қўғирчоқ тузиманинг ажралмас бўлагига айланиб боришади ва пировард натижада “халқ вакили” сифатидаги асл вазифасини буткул эсдан чиқаришади ёки бу ҳақда ўйламасликка ҳаракат қилишади.\n2. Депутатларнинг “халқ вакили” сифатидаги вазифасини эсдан чиқаришларида Палата ичида атайлаб ўйлаб топилган ички тартиб қоидалар ҳам муҳим роль ўйнайди. Бунга биринчи навбатда, депутатнинг ўзи вакиллик қилувчи сайловчилари билан учрашувларни ташкил қилиш билан боғлиқ қоидаларни мисол келтириш мумкин. Баъзи ёзилмаган қоидаларга кўра депутат ўз ҳолича истаган вақтида сайловчилари билан учрашиш ҳуқуқига эга эмас. Бундай учрашувлар маҳаллий ҳокимиятнинг қаттиқ назорати остида аксарият ҳолларда жойлардаги маҳалла қўмиталари томонидан ташкил қилинади. Табиийки, учрашувга олиб келинган фуқаролар масъул шахслар томонидан депутатга ортиқча саволлар бермаслик ҳақида олдиндан огоҳлантирилади. Агарда бундай учрашувлар бирорта корхона ёки соғлиқни сақлаш тизими муассасаларидан бирида ўтадиган бўлса қатнашувчи ходимларни қалтис саволлар беришдан огоҳлантириб қўйиш вазифаси тегишли ташкилот раҳбарига юкланади. Депутат ҳам президент ва ҳукумат томонидан олиб борилаётган оқилона сиёсат ва бунинг натижасида аҳоли турмуш даражасининг тобора юксалиб бораётгани ҳақидаги нутқини тўлиб-тошиб тингловчиларга етказади ва гулдирос қарсакларни қабул қилиб олади. Умумиятла айтиш мумкинки, фуқароларнинг ўз депутатлари билан бу тарздаги учрашуви ҳудди бирорта санъат арбоби билан ўтказиладиган байрамона учрашувга ўхшайди.\nДепутатнинг йиллик иш режасига киритилган сайловчилар билан учрашувлар ташкил қилиш ва Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси спикерига ҳисоботларини тақдим қилишлари учун яна бир ўзига ҳос усул йўлаб топилган. Унга кўра, депутатларнинг сайловчилар билан учрашувлари асосан, тегишли округдаги маҳаллий ҳокимият органлари томонидан уюштирилган қандайдир байрам тадбирлари, бирон бир ишлаб чиқариш объектининг ишга туширилиши, қайсидир шоир ёки давлат арбобининг таваллуди муносабати билан олий таълим муассасаси ёки коллежларда ташкил қилинаган тадбирлар белгиланган кун билан мослаштирилади. Табиийки, депутат бундай тадбирларга ўз сайловчилари муаммолари ва дардини тинглаш учун бормайди. Асосий вазифаси сифатида мамлакатимизда юрбоши бошчилигида олиб борилаётган буюк ислоҳотларни тараннум этувчи оташин нутқини адо этиб қайтади. Ўз навбатида, депутатнинг мазкур тадбирдаги иштироки эса сайловчилар билан учрашувлар режасини бажаришда чиройли бир ҳисобот учун асос ҳисобланади.\n3. Ўз вакиллари билан учрашиш ва муаммоларини етказишдан маҳрум қолган сайловчиларнинг ўз вакиллари ҳисобланган депутат билан учрашиш мақсадида Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси биносига келишдан бошқа чоралари йўқ. Лекин, бино ичкарисига бегона шахсларнинг киришлари учун шундай тартиб ўрнатилганки ҳатто Республика Миллий Хавфсизлик Хизмати биносига кириш тартиби ундан анча енгилроқ. Депутат билан учрашиш мақсадида келган фуқаро даставвал Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси биноси ўраб олинган тўсиқлардан ташқарида жойлашган, қабулхона деб номланувчи кичикина бинога мурожаат қилиши керак бўлади. Қоида тариқасида, фуқаро у ердан депутат ўтирган хонага қўнғироқ қилиши ва учрашиш мақсадини тушинтириши, депутат учрашишга рози бўлган кейин эса шахсни тасдиқловчи ҳужжатни (паспорт) тақдим қилган ҳолда қабулхонада ўтирган рўйхатга олувчидан рухсатнома ёздириб олиниши керак бўлади. Шундан кейингина, фуқаро рухсатнома ҳамда паспорт билан Парламент биноси тўсиқларидан ўтишдаги милиция пунктидан қайта рўйхатдан ўтиши ва ниҳоят асосий бинога кираверишда охирги маротаба яна бир бора қўриқчи милициялар текширувидан ўтиб, паспортини қолдириб ўрнига талон деб аталувчи кириш рухсатномасини олиши керак бўлади. Фуқаро қайтиб чиқаётганида қўлидаги қоғозчага депутатга имзо қўйдириб олиши ва уни милиционерларга топширгандан кейин паспортини олиши мумкин бўлади.\nСўзимиз бошида таъкидлаганимиздек, буларнинг барчаси қоида тариқасидаги процедуралардан иборат. Аслида депутат билан учрашиш мақсадида келган фуқаро ташқарида жойлашган қабулхона биносига келиши биланоқ муаммога дуч келади. Биринчидан, қабулхона биносида депутатларнинг ички рақамлари рўйхатини мавжуд эмас, охирги 10 йил ичида бўлмаган ҳам.\nФуқаро ўз депутати билан боғланиши учун бинодаги милиционер ёки рўйхатган олувчидан тегишли рақамни олиши мумкин. Иккинчидан, тушунарсиз ҳолат шундан иборатки, депутатларнинг ички телефон рақамлари рўйхати фуқарога кириш рухсатномаси берувчининг иш столида мавжуд. Бироқ, рўйхатга олувчи билан кичкина туйнук орқали мулоқот қилувчи фуқаро бу рўйхатни кўра олмайди. Энг ачинарлиси, фуқаро ўз депутати рақамини билиб олганидан кейин қўнғироқ қилган тақдирда ҳам ҳеч қачон депутатга боғлана олмайди. Қанчалик ғайритабиий бўлмасин, ҳақиқат шундан иборатки, бу рақамларнинг биронтасига иккинчи тарафдан ҳеч ким жавоб бермайди. Фуқаро учун ягона чора эса, депутатнинг мобил (қўл) телефонига қўнғироқ қилишдан иборат. Бундай имконият эса барчага тегишли эмас.\nСанаб ўтилган ҳолатлардан кўриниб турибдики, Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси депутатлари ўз фаолиятларини ташқи ҳаётдан ва сайловчилар билан мулоқотдан узилган бир тарзда фаолият олиб боришади. Бундай вазиятда ўзбек Парламенти депутатларининг “халқ вакили”, “миллат вакили” сифатидаги функционал вазифалари ҳақида сўз ҳам бўлиши мумкин эмас.\nКонституциянинг 76-моддасида акс этган асосий муҳим жиҳатларнинг иккинчиси, Олий Мажлиснинг қонун чиқарувчи ҳокимиятни амалга ошириши билан боғлиқ эътирофдир. Ушбу моддага кўра, Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси қонун чиқарувчи ваколатни амалга оширишда эксклюзив ваколатга эга.\nБироқ, қонун чиқарувчи ваколат ҳақида сўз борар экан, “юқоридан туширилган” қонун лойиҳасини қўл кўтариб тасдиқлаб бериш билан бирорта янги қонун қабул қилиш ташаббусини бир-биридан фарқлаш лозим. “Қонун лойиҳаларини тайёрлаш ва Ўзбекистон Республикаси Қонунчилик Палатасига киритиш тартиби тўғрисида”ги қонун 2006 йил 21 августда қабул қилинган. Мазкур қонуннинг 3-моддаси қонунчилик ташаббусига эга бўлган давлат органлари тартибини қуйидаги тарзда белгилаб беради:\n1) Ўзбекистон Республикаси Президенти;\n8) Ўзбекистон Республикаси Бош Прокурори.\nАгар ҳозиргача амалда қабул қилинган қонунлар кўздан кечирилса лойиҳаларнинг аксарияти Президент ва Вазирлар Маҳкамаси ташаббуси билан тақдим қилинганлигига гувоҳ бўлиш мумкин. Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси таркибидаги турли соҳалар бўйича ихтисослаштирилган қўмиталардаги қонун лойиҳалари муҳокамаси уюштирилган томоша тарзида бўлиб ўтади. Қонун лойиҳалари муҳокамалари юзасидан ташкил қилинадиган қўмита мажлисларида депутатларнинг лойиҳага нисбатан қандайдир ўз фикр ва таклифларини билдиришлари ва бундай таклифларнинг инобатга олиниши ёки олинмаслиги лойиҳанинг ким томонидан тақдим қилинганига боғлиқ.\nАксарият ҳолларда Президент ташаббуси билан киритилган ва турли вазирликларда ишлаб чиқилиб Президент Девони ёки Вазирлар Маҳкамаси кўрсатмалари асосида кириб келган қонун лойиҳаларининг муҳокамаси қўмита мажлисларида хўжакўрсинга ўтказилади ҳамда бир овоздан маъқулланади.\nАслида, бутун Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси депутатлари орасида қонун лойиҳасига нисбатан тайинли фикр ва таклиф билдира оладиган, етарли илмий салоҳятига эга депутатлар бармоқ билан санайдиган даражада. Камдан-кам ҳолатларда бирорта шундай депутат ташаббуси билан киритилган қонун лойиҳаси қўмита мажлиси кун тартибига қўйилса қўмита аъзоларига жон кириб қолади. Турли хил асосли ва асоссиз фикрлар билдирилади ва натижада қонун лойиҳаси тасдиқланмайди. Бу ўзбек Парламентининг барча қўмиталарида одатий ҳолга айланган.\nКейинчалик тасдиқланмаган мазкур қонун лойиҳаси Президент назарига тушиб қолгудек бўлса, Президент ташаббуси сифатида қўмитада қайта муҳокама қилиниб бир овоздан қабул қилинади.\nДавлат раҳбари томонидан шу усулда бошқаларга тегишли бўлган қонун лойиҳалари ташаббусларининг ўзлаштириб олинганлигига кўпгина мисоллар келтириш мумкин. Масалан, Президент И. Каримов 2010 йил 12 ноябрда Олий Мажлис қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма мажлисида сўзлаган “Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепцияси” номли маърузасида қонунчиликни такомиллаштириш бўйича 17 та янги қонунлар қабул қилиш бўйича ўз ташаббусини илгари сурди.\nМазкур қонунларнинг кўпчилиги бугунги кунга келиб қабул қилинган ва Президент ташаббуси билан қабул қилинган қонунлар сифатида эътироф этилади. Бироқ, давлат раҳбарининг мутлоқ янгилик сифатида ташаббус билан чиқиб илгари сурган мазкур 17 та қонунлари ичида “Гаров реестри тўғрисида”ги қонунни ишлаб чиқиш ташаббуси Марказий банк томонидан илгари сурилгани, “Риелторлик фаолияти тўғрисида” ги қонун лойиҳаси “Президент концепцияси”дан анча илгари ишлаб чиқилгани ва 2010 йил 7 июлдаги Олий Мажлис қонунчилик палатасининг йиғилишида муҳокама қилингани, “Тезкор-қидирув фаолияти тўғрисида”ги Қонун лойиҳаси ҳам анча олдин, 2010 йилнинг 21 май куни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси йиғилишида Мудофаа ва хавфсизлик масалалари қўмитаси аъзоси Бахтиёр Ёқубовнинг мазкур қонун лойиҳаси ҳақидаги маърузасида батафсил маълумот берилганини ҳеч ким тилга олмайди. Чунки, бугунги кунда ушбу қонунлар учун ташаббус ҳуқуқи мутлақ бир шахсга – Президент И. Каримовга тегишли ҳисобланади.\nОлий Мажлис Қонунчилик Палатасида бўлиб ўтадиган сессиялар даври депутатлар учун ҳеч қандай мазмун касб этмайди. Зеро, депутатлар кун тартибига олиб чиқилган қонун лойиҳалари тасдиқланиши учун бир овоздан қўллаб қувватлаш керак эканликларини жуда яхши билишади. Овозга қўйилган қонун лойиҳасининг келажакда минглаб инсонлар ҳаётига даҳл қилиши ҳеч қайси депутатнинг парвоига ҳам келмайди. Асосий муаммо, узундан узоқ давом этадиган сессия мажлисларини ухлаб қолмасдан тинчгина ўтказиб олишдан иборат.\nБу асосан, мажлисларда давлат телеканалларидан муҳбирлар чақиртирилганда ва мажлис жараёни эфир учун суратга олингандагина талаб қилинади. Телеканаллардан муҳбирлар қатнашиши ҳақида депутатларни огоҳлантириш, тўғрироғи уларни ухлаб қолмаслик ҳақида огоҳлантириш вазифаси қўмита раислари зиммасида. Қанчалик кулгили туюлмасин, бу бор ҳақиқат.\nҚўмита раиси бундай мажлислар олдидан доимий уйқучи депутатларга ухлаб қолмасликларини сўраб илтимос қилишгача боради. Телевидения вакиллари қатнашмайдиган мажлисларда эса депутатларнинг бемалол ухлашларига қўйиб берилади.\nЮқоридаги ҳолатларда таъкидлаб ўтилганидек, қонунчилик ҳокимияти вакилларининг мамлакат аҳолиси ҳаётида муҳим аҳамият касб этувчи қонун лойиҳаларининг ишлаб чиқилиши ва қабул қилинишигача бўлган жараёндаги иштироки шу тарзда намоён бўлади.\nОлий Мажлис Қонунчилик Палатаси депутатлари орасида ҳам ўзига ҳос ижтимоий муҳит шаклланган. Бундан олдин, тўсиқлар билан ўраб олинган Парламент биноси ичида “халқ вакиллари” деб атаганимиз депутатлар ҳаётининг қай тарзда кечиши ҳақида қисқача тўхталиб ўтсак. Парламент биносини замонавий усулда қад ростлаган бўлиб маиший жиҳатдан барча қулайликларга эга бўлган комплекс мажмуа дейиш мумкин. Қўполроқ қилиб айтганда, ушбу ҳашаматли сарой ичида Президент ва ҳукумат учун зарур бўлган қонунларни расмиятчилик учун тасдиқлаб берадиган депутатлар сақланади. Бу ерда сўз – депутатларнинг мутлақ кўпчилигини ташкил қилувчи қўғирчоқ депутатлар ҳақида бормоқда. Албатта, улар ичида ҳокимиятнинг юқори доираларига яқин бўлган бир нечта таъсирли депутатлар ҳам бор.\nУлар ҳақида кейинроқ. Умумиятла айтиш мумкинки, депутатларнинг ўзлари фаолият олиб боришаётган Парламент биносидаги шароитлардан нолишлари учун ҳеч қандай асос йўқ. Бино ертўласида депутатлар учун севимли бўлган ва энг муҳими арзонлаштирилган кийим-кечак сотиладиган махсус расталар ташкил қилинган.\nЛекин депутатларнинг ундан ҳам ҳуш кўрадиган жойи Парламент биносидаги спиртной ичимликлар сотиладиган дўкон ҳисобланади. Ушбу дўкондан кўпгина депутатлар арзонлаштирилган алкогол махсулотларини яшиклаб уйиларига ташишади.\nҚўмиталарга берилган ҳар битта хонада асосан уч-тўрттагача депутат ўз иш столларига эга. Парламентдаги мутлақ кўпчиликни ташкил қилувчи қўғирчоқ депутатлар саккиз соатлик иш кунининг кўпгина қисмини ўз компьютерларида турли фильмлар ёки футбол учрашувлари кўриш, баъзида эса компьютердаги турли ўйинларни ўйнаш билан ўтказишади. Депутатларнинг кўпчилигининг компьютер саводхонлиги анча оқсаган. Аксарият қўғирчоқ депутатларнинг бу борадаги билим савияси икки-уч бет ҳисобот ёзиб топширишдан нарига ўтмайди.\nДепутатларга берилган компьютерлар интернет тизимига уланган бўлиб Парламент биносининг ертўла қисмида жойлашган асосий сервер орқали таъминланади. Компьютер ва ахборот хавфсизлиги билан боғлиқ масалалар сервер жойлашган хонада фаолият олиб борувчи икки-учта техник йигитлар зиммасига юклатилган.\nБу йигитлар депутатларнинг компьютерларига техник хизмат кўрсатиш билан бирга ҳар қандай депутатнинг ўз компьютери орқали қайси интернет саҳифаларига кирганлиги ва нималарни кўчириб олганлигини ҳам назорат қилиб боради. Бу йигитлар депутатларнинг интернетдан фойдаланишидан келиб чиқиб уларнинг рўйхатини ҳам тузиб боради.\nМасалан, интернетдан турли хил қўшиқлар ва мусиқали клипларни тинмасдан кўчириб оладиганлар санъат шинавандалари сифатида алоҳида рўйхатга киритилади, турли хил порно саҳифалардан фильмларни кўчириб оладиган депутатлар эса ахлоқи бузуқ депутатлар рўйхатига киритилиб борилади. Шуниси ҳайратланарлики, бу каби рўйхатга олиш ишларидан кўпчилик депутатларнинг хабари ҳам бўлмайди, баъзиларининг хабарлари бўлса ҳам эътибор қилишмайди.\nАлбатта, техник ходимларга бундай ишлар махсус хизматлар томонидан топширилади. Махсус хизматлар учун депутатнинг ахлоқи бузуқ ёки тузуклигининг аҳамияти йўқ.\nАсосийси вазифа – баъзи депутатларнинг Ўзбекистонда тўсиб қўйилган муxолиф руҳдаги саҳифаларга айланма йўллар орқали кирилишининг олдини олиш ёки бундай депутатларни назоратга олишдан иборатдир.\nСўзимиз бошида таъкидланганидек депутатлар ўртасида шаклланган ижтимоий муҳит депутатларнинг бир қанча гуруҳларга табақаланишига асосланади. Уларнинг энг катта гуруҳи бутун депутатларнинг деярли саксон фоиздан ортиғини ташкил қилувчи қўғирчоқ депутатлардан иборат. Депутатларнинг мазкур гуруҳи ўз вазифасини қойиллатиб бажара олмасликлари баробарида дунёқарашининг торлиги ва билим даражасининг жуда саёзлиги билан ҳам ажралиб туришади.\nБундан бир неча йил олдин маҳаллий ҳокимиятлар тарафидан уюштирилган қайсидир байрам тадбирида ёш ҳонанда Алишер Файз (Турдиев) ўз чиқишини тугатиб даврани тарк этаркан ўнлаб депутатлар ушбу ҳонандадан дастхат сўраб ёш болалардек ўзаро тортишиб навбатда турганини кўрган кўпчилик ҳайратдан ёқа ушлашганди.\nУшбу ҳолатнинг ўзи кўпчиликни ташкил қилувчи депутатлар дунёқарашининг қанчалик торлигини яққол намоён қилади. Бундай депутатлар учун Олий Мажлис Қонунчилик Палатасида махсус ўқитиш курслари ташкил қилинади. Бу курслар асосан, депутатларнинг ўзларини қандай тутиши билан боғлиқ депутатлик одоби ҳамда телевидениядан келган муҳбирларга интервьюлар бериш тартиби ва нотиқлик санъатидан сабоқлар беришдан иборат. Ҳозирда кўпгина депутатлар телевиденияга интервью беришни анча ўрганиб олишган. Ўзи нима ҳақида гапираётганини тўлиқ тушунмайдиган бундай депутатлар интервьюси тугаган заҳоти уйидаги оила аъзоларига қўнғироқ қилиб телевиденияга интервью берганлигини, “Ахборот” ёки “Давр” информацион дастурларининг тунги сонида эфирга чиқиши ҳақида мақтаниб қўйишни ҳам унитишмайди.\nФақат мана шу қисқагина дақиқалар ичида бундай депутатлар ўзларини қандайдир нуфузли мансабдор шахслар сифатида ҳис қилишади, бироқ хоналарига киргач яна ҳамма нарса ўз ҳолига қайтади.\nДепутатларнинг яна бир кичик гуруҳини Президент ёки биронта нуфузли вазир назарига тушиб қолган ёҳуд ҳокимиятнинг юқори доираларига яқин бўлган бир нечта шахслар ташкил қилади. Улар қаторига Қонунчилик Палатаси спикери Дилором Тошмуҳамедова, Спикерининг ўринбосари Бахтиёр Ёқубов, Демократик институтлар, нодавлат ташкилотлар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари қўмитасининг раиси Акмал Саидов, Мудофаа ва хавфсизлик масалалари қўмитаси раиси ўринбосари Ахтам Турсунов ва бошқа бир нечта шахсларни киритиш мумкин.\nУларни аксарият кўпчиликни ташкил қилувчи қўғирчоқ депутатлардан фарқ қилувчи асосий жиҳат – уларнинг халқ ва сайловчилар учун эмас, балки тўғридан тўғри ижроий ҳокимият учун ишлашларидан иборат.\nМақола давомида келтириб ўтилган барча ҳолатлар бир неча йиллар мобайнида депутатларнинг фаолият тартибини яқиндан кузатиб бориш ва баъзи жараёнларда бевосита қатнашиш натижасида қайд қилинган. Бироқ, шунга қарамасдан мақолада назардан четда қолган ёки жиддий эътибор берилмаган ҳолатлар ҳам талайгина.\nКелтирилган ҳар битта ҳолатни таҳлил қилган ҳолда айтиш мумкинки бугинги ўзбек Парламенти бутун давлат тизимининг таркиби сифатида тубдан ислоҳ қилишни талаб қилади. Шундай экан, турли хил муаммоларига ечим топиш мақсадида сайловларда овоз берган депутатларини излаб юрган инсонлар ҳақиқатни тан олишларига тўғри келади.\nЗеро, мавзу бошида таъкидлаганимиздек мавжуд тузумда Парламент биносидан ичкарига қадам қўйган ҳар бир депутат “халқ вакили” сифатидаги фундаментал вазифасини бино ташқарисида қолдиради. Қачонки халқ тақдирини ўйлайдиган ва миллат дарди билан яшайдиган инсонлар адолатли сайловлар орқали вакиллик органларига сайланмас экан, ўзбек парламентаризми ҳақида гапириш ноўрин.


Хитойнинг энг бой аёли 4 кун ичида яна 2 миллиард долларга бойиди\n21:30 / 08.01.2018\nХитойнинг энг бой одами, Country Garden Holdings девелоперлик компанияси акцияларининг назорат пакети эгаси Ян Хуэйянь 2018 йил бошидан яна 2,06 млрд долларга бойиди.\nBloomberg ахборот агентлиги мутахассисларининг ҳисоб-китобларига кўра, Хуэйяннинг бойлиги 2018 йилда биржалар ишлаган 4 кун ичида 23,6 млрд доллардан 25,6 млрд долларгача кўпайган.\nБунинг эвазига Хуэйянь Bloomberg’нинг миллиардерлар рўйхатида (Bloomberg Billionaires Index) 31-ўринга кўтарилиб олди ва 2018 йил бошидан ўз бойлигини энг кўп кўпайтира олган тадбиркорлар ўнталигига кирди.\nBloomberg маълумотларига кўра, шунингдек Хитойнинг энг ёш миллиардери ҳисобланувчи Хуэйянь Хитойнинг энг бой одамлари орасида Ван Цзяньлиндан кейин ҳамон 5-ўринни эгалламоқда. Бироқ Forbes мутахассисларининг фикрича, Хуэйянь Цзяньлиндан ўтиб кетди. Улар айни вақтда Хуэйяннинг бойлигини 28,6 млрд долларга, Цзяньлинникини 25,4 млрд долларга баҳолашган.\n2017 йил октябрида UBS ва PwC мутахассислари 2016 йил натижаларига кўра Осиёни билдирувчи миллиардерлар сони илк бор АҚШ миллиардерлари сонидан ошиб кетгани ҳақидаги тадқиқотни чоп этгандилар.


17 Май 19:09\n«Мамлакат учун муҳим бўлган масалалар бўйича Конституцияга ўзгартиришлар киритиш учун овоз беришимиз керак. Бу воқеа янги Қозоғистоннинг вужудга келиши учун муҳим аҳамиятга эга. Шу муносабат билан жамият референдум ҳақида қандай фикрда экани билан қизиқиб кўрдик. Қозоғистонликлар Конституцияга таклиф этилаётган ўзгаришларни қўллаб-қувватлайдими? Бу борада институтимиз Президент томонидан референдум ўтказилиши эълон қилинган кундан бошлаб ишламоқда», – деди Еркин Тукимов.\nИнститут раҳбарининг айтишича, 9-12 май кунлари телефон орқали сўров ўтказилган.\n«Сўровномада барча ҳудудлардан 1200 нафар респондент иштирок этди. Унинг натижасига кўра, хулоса қилиш мумкинки, референдумда қозоғистонликларнинг 66,4 фоизи иштирок этади. Амалдаги қонунга кўра, референдум аҳолининг 50 фоиздан кўпроғи иштирок этса, ўтган ҳисобланади. Бундан ташқари, институтимиз томонидан ўтказилган сўровнома натижаларига кўра, юртдошларимизнинг 76,4 фоизи Президентнинг референдум ўтказиш ташаббусини қўллаб-қувватлайди. Яъни, кўпчилик қозоғистонликлар референдум ўтказиш ва Конституцияга тегишли ўзгартиришлар киритиш муҳимлигини тушунади», — деди у.\nУ тақдим этган статистик маълумотларга кўра, қозоғистонликларнинг 15,4 фоизи референдум ўтказиш ғоясини қўллаб-қувватламайди.\nРеспондентларнинг 8 фоизи эса ҳали аниқ бир қарорга келмаган.\n#Жамият #Статистика #Янги Қозоғистон #Референдум


Бош саҳифа| Янгиликлар| Назм| Наср| Мақола| Таржима| Жавондаги китоб| Ижод мактаби *| Lotin Кирилл\n» Янги лойиҳа - "Ижод мактаби"!\n» Қора ва сариқ\n» "Ёшлик илҳомлари" танлови ғолиблари\n» Йиллар синови\n» Танловга қабул қилинган номзодлар\n» Башорат Отажонова таржималари (назм)\n» Сергей Есенин\n» Мануел Алехандро шеърлари\n» Зулхумор Орифжонова шеърлари\n» Самалётга айланган (дўст)\n» Орзунинг уйғониши\n» Жаҳонгир Ғойибов шеърлари\n» Йўқолган юрак…\nEsdalik.uz Ўзбектош Қиличбек Бек Али Жамшид Бўрон Ирода Холбекова Лайло Собир қизи Нодирабегим Иброҳимова Одинахон Абдураҳимова Она Ота Саломов Мақсудхон Санжарбек Икромов ТАНЛОВ Холиёр Сафаров Чақалоқ армон аёл баҳор жавондаги китоб жаҳон адабиёти ижод мактаби мақола мультфильм муҳаббат назм наср севги соғинч таржима хотира шеърият шеърлар эсдалик янгиликлар ёмғир ёш ижодкорлар ёшлик ёшлик илҳомлари қиз ҳикоя\nСаҳифа: Таржима / 10-09-2020, 20:05 / 94\nМуаллиф: Рюноскэ Акутагава\nРус тилидан Одинахон Абдураҳимова таржимаси\nҚахратон қишнинг тунд оқшоми эди. Мен Екосука-Токио йўналишидаги поезднинг иккинчи синф вагони бурчагида унинг жўнашини кутиб паришон ўтирардим. Вагонларда аллақачон электр чироқлар ёқилган, бироқ нима учундир мендан бошқа йўловчи йўқ. Ташқарида, ним қоронғу платформада ҳам бугун негадир ҳеч ким, ҳатто кузатувчилар ҳам кўринмас, фақат аҳён-аҳёнда қафасдаги кучук аянчли акиллаб қўярди. Буларнинг барчаси ажабтовур тарзда менинг айни дамдаги кайфиятим билан уйғунлашиб кетган. Шууримда ҳудди қовоқ уйган қорли осмондек таърифлаб бўлмас хорғинлик ва ғам-ғуссанинг хира кўланкаси кезарди. Мен қўлларимни палтоим чўнтагига тиқиб, ундан чиқиб турган кечки газетани ўқишни ҳам истамай, жим ўтирардим.\nНиҳоят, гудок чалинди. Мен бир оз енгил тортиб, бошимни ойна ромига суяганча, вокзалнинг кўз ўнгимда аста-секин ортга чекинишини кутдим. Лекин шу пайт платформадаги турникет томондан гэтанинг қаттиқ тарақлаши эшитилди ва ортидан кондукторнинг ғазабнок бақириғи янгради; мен ўтирган вагон эшиги тарақлаб очилиб, ўн уч-ўн тўрт ёшлардаги бир қиз халлослаб кириб келди. Ва шу сонияда поезд бир силкинди-ю, аста жойидан қўзғолди. Далаларни бирин-кетин бўлаклаётган платформа симёғочлари, кимдир ташлаб кетган-у, унутиб қолдирган сув бочкали арава, поезддаги кимгадир эгилиб таъзим қилаётган аравакаш – буларнинг барчаси паға-паға бўлиб ойнани қоплаётган тутун орасида истар-истамай ортда қоларди. Ниҳоят, эркин нафас олиб, тамаки чека бошладим ва шундагина осилган қовоқларимни кўтариб, рўпарамда ўтирган қизча юзига назар солдим.\nУ чинакам қишлоқ қизи эди: мойланмаган*, қуруқ, ола-була сочлари оддий япон турмаги билан йиғилган, ёрилиб кетган юзлари сополдек қип-қизил, кишида ёқимсиз таассурот уйғотарди. Тиззасида тугун, исқирт, зангори жун шарф пала-партиш осилиб ётар, музлаб қолган қўллари билан учинчи синф вагонига тегишли бўлган қизил чиптани авайлаб ушлаб олганди. Менга бу қизнинг қишлоқи қиёфаси сира ёқмади. Бундан ташқари, унинг яғир кийимлари таъбимни хира қилди, иккинчи синф билан учинчи синф вагонлари орасидаги фарқни англолмайдиган даражада ахмоқ эканлиги эса асабимни бузди. Шунинг учун тамакимни тутатганча унинг борлиги ҳақида унутишга қарор қилиб, ноилож газетага юз бурдим. Баногоҳ, ойнадан таралаётган ёруғлик газета саҳифаларига тўкилар экан, электр нурларига айланиб, ундаги беҳисоб белгилар равшан кўрина бошлади. Чамамда, поезд Екосука линиясининг кўплаб ер ости йўлларидан биринчисига кирди чоғи.\nБироқ ёрқин саҳифаларга қанчалик кўз югуртирмай, дунёда содир бўлаётган барча воқеалар сийқаси чиққан оддий сафсаталардек менинг ғуссамни аритмасди. Тинчлик масалалари, янги турмуш қурганлар, яна янги турмуш қурганлар, мансабдор шахсларнинг порахўрлиги, ўлим ҳақидаги эълонлар... Ғалати хаёллар оғушига чўмдим, туннелга кирган поезд бирдан тескари ҳаракатланаётгандек туюлди ва мен ўзим сезмаган ҳолда нигоҳимни бир белгидан бошқасига кўчира бошладим. Аммо бу вақт давомида қаршимда ўтирган тирик одамзоднинг чиркин вакили бўлган мана бу қизчани бирор дақиқа бўлса-да, хаёлимдан қуволмадим. Ер остидаги поезд, қишлоқи қиз ва бир чақага қиммат мақолалар билан тўлиб-тошган ушбу газета – нима булар, тушунарсиз, разил, зерикарли инсоният ҳаёти белгилари эмасми? Охиригача ўқиб тамомламаган газетани улоқтириб, менга маънисиз кўринган барча нарсадан кўз юмдим ва бошимни ойнага тираган кўйи жонсиздек ўзимни уйқуга солдим.\nБир неча дақиқа ўтди. Бехос нимадандир чўчиб кетиб, норози ўгирилсам, қиз сездирмасдан жойини тарк этган, қаршисидаги ўриндиққа ўтиб, ёнимга туриб олган ва ойнани зўр бериб очишга тиришаётган экан. Маҳкам беркитилган ойна роми эса қилт этмасди. Унинг тўрлашган юзлари янаям қизариб кетган, ойна олдида типирчилаб, энтикиб нафас олаётгани ва гоҳ-гоҳ бурнини тортаётганини эшитдим. Лекин унинг бу ҳатти-ҳаракати менда ачиниш ҳиссини уйғотмади. Ҳар икки томондаги ойналардан қовжираган майсалар қоплаган қир-адирларнинг оқшом шуъласида йилтираб ўтаётганини кўриб поезднинг яна туннелга кираётганини осонгина англаш мумкин эди. Қизча эса нимага ойнани очишга ҳаракат қиляпти – тушунмадим ва буни фақат инжиқликка йўйдим. Шунинг учун қалбим тубидаги қаҳри қаттиқлик ила унга совуқ нигоҳ ташлаб, ойнани тимдалаётган муз қўлларини синдиргим келди. Унинг уринишлари омадсиз якунланишини истадим. Шу пайт поезд даҳшатли гумбурлаб туннелга ўзини урди ва шу заҳоти қизча бўшатишга интилаётган ойна роми ҳам тарақлаб очилиб кетди. Тўғри бурчакли ёриқдан қоп-қора, қуюқ, нафасни бўғадиган қурумли тутун ичкарига ёпирилиб, вагонни бурқсита бошлади. Мен ҳатто рўмолча билан юзимни ёпиб олишга ҳам улгурмай, тутунли тўлқин устимга сепилгандек, кўпдан буён қийнаб келаётган томоғим ғиппа бўғилиб қолди ва нафас ололмай йўталдим. Қиз эса менинг бу ҳолимга заррача ҳам эътибор бермай деразадан бошини чиқарди, сочларини тортқилаётган шамолга тутиб, олдинга – поезд йўлига боқди. Мен тутун аралаш электр ёғдусига бурканган қизга қарадим, агар шу лаҳзада ойна орти бирдан ёришиб, у ёқдан тоза тупроқ иси, пичан ва сув ҳиди юзимга урилмаганда, ва ниҳоят, йўталим тўхтамаганда, шубҳасиз, бу нотаниш қизчанинг ушбу қилмиши учун қаттиқ дакки берган, ойнани эса яна ёпиб қўйган бўлардим.\nПоезд туннелдан равон сирғалиб чиқиб, ҳар икки томондан ён-бағирлари қуруқ ўт-ўланлар билан қопланган тоғлар бўғиб турувчи ғариб бир посёлкани кесиб ўта бошлади. Атроф-жавониб ифлос, бир-бирига уланиб кетган тиқилинч черепица ва похол томлар ҳамда шом қоронғусида янаям оқариб хилпираётган байроқчасини маъюс силкитиб қўйиши керак бўлган стрелкачи. Поезд туннелдан чиқиши билан шлагбаум ортидаги бўм-бўш ўтиш жойида ёнма-ён турган қизил юзли учта болакайга кўзим тушди. Уччовиям булутли осмон босиб қолгандек пак-пакана, эгнидаги кийимлари ҳам мана шу бадбин посёлка турқида эди. Улар ўтиб кетаётган поезддан кўз узмай, бирданига баравар қўл кўтардилар ва қандайдир тушуниксиз ишоралар билан саломлашдилар. Шу дамда ғаройиб ҳодиса юз берди: белига довур ойнага тиралиб турган қиз музлаб қолган қўлларини чўзиб ўнга-чапга силкиди ва тўсатдан болаларга бир нечта олтин мандаринларни улоқтирди, шунда офтоб ярқ этиб, илиқ нур сочиб юборгандек юрагим орзиқиб кетди. Мен беихтиёр энтикиб юбордим. Ва шу ондаёқ ҳамасини тушундим. У, яъни мана бу қизча, афтидан, ишга кетган, уни кутиб олиш учун поезд йўлига чиққан укаларига миннатдорлик тариқасида қўйнига яшириб олган мандаринларни ойнадан ташлаганди.\nШом қўйнига ғарқ бўлаётган посёлкада қушлар каби қичқираётган уччала болакайлар, мандаринларда жилоланган ёғду - буларнинг барчаси ойна ортида бир лаҳзагина ялт этди. Лекин бу манзара қалбимда уқубат ёлқини бўлиб абадий муҳрланиб қолди. Ҳамда мени яна қандайдир илиқ бир туйғу қамраб олганини ҳис этдим. Бундан тўлқинланиб бошимни кўтардим ва қизга қарадим. У рўпарамдаги жойига келиб ўтираркан, ёрилган ёноқларини яна аввалгидек зангори жун шарфи билан яшириб, катта тугунини қучоқлаб, қизил рангли учинчи синф чиптасини маҳкам қисди...\nШундагина мени одамзот ҳаётининг зерикарли, тубан, тушунуксиз ва дилхун чарчоқлари вақтинча бўлса-да тарк этди.\n* япон турмаклари талабига кўра аёллар сочига махсус мой суртилиши керак\nТеглар: Одинахон Абдураҳимова ТАНЛОВ таржима


Метадон билан даволаш Қирғизистонда кенг тарқалмоқда - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n00:03 msk, 14 Июль 2020\n15.11.2006 13:40 msk\nАлла Пятибратова, Ўш\n2006 йилнинг октябрь ойида Қирғизистон ички ишлар вазири республика ҳудудида метадон билан даволашни қўллаб-қувватлашни кўзда тутувчи буйруқни имзолади. Қирғизистон ҳукумати, соғлиқни сақлаш вазирлиги, Гиёҳванд моддаларни назорат қилиш агентлиги метадон билан даволашни гиёҳванд моддаларга қарамликдан тузатувчи усуллардан бири сифатида тан олганлар. Миллий дори-дармон комитетига метадонни “Ҳаёт учун зарур дори-дармонлар рўйхати”га киритиш таклиф қилинган.\n2002 йилнинг апрель ойида Қирғизистон соғлиқни сақлаш вазирлиги буйруғига кўра Бишкек ва Ўш шаҳарларидаги наркологик диспансерлар базасида Метадон билан даволаш бўйича дастлабки икки лойиҳа ишга туширилган. 2003 йилнинг февраль ойидаёқ Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Тараққиёт дастури (БМТТД) уларнинг фаолиятини маъқуллаб, ажратилган маблағ миқдорини кўпайтирган. Лойиҳалар беш йилдан буён ишлаяптилар, улар метадон воситасида даволаш орқали муайян ижобий натижаларга эришиш мумкинлигини кўрсатмоқдалар. Қирғизистонлик наркологлар метадонни барча дардларга даво эмаслигини тан олган ҳолда, уни анча самарали восита, деб ҳисоблайдилар.\n2006 йилнинг 1 июлига келиб Ўшда гиёҳванд моддаларни эмлов йўли билан истеъмол қилувчи 1172 гиёҳванд расман рўйхатга олинганди, улардан 290 таси ОИТВ-ОИТС касалига чалинган кишилардир (охирги уч ой мобайнида уларнинг сони 317 тага кўпайган). Экспертлар расмий рақамларни ўнга кўпайтирадилар. ОИТВ юқтириб олганларнинг 90 фоизи бу касалликни умумий шприцлардан фойдаланиш орқали орттирганлар.\n- ОИТС, сил ва безгакка қарши кураш глобал жамғармаси Қирғизистоннинг ОИТВ юқтириб олган кишилар кўп бўлган барча ҳудудларида метадон билан даволашни қўллаб-қувватлаши мумкин. Буларга Ўш, Жалолобод, Қорасув, Ўзган киради, - дейди Ўш вилоят наркологик диспансери бош шифокори Мамасобир Бурҳонов. – Бироқ ҳозир муаммо шундаки, бизда метадон билан даволаш лойиҳаси бўйича гиёҳвандлар билан ишлаши мумкин бўлган мутахассислар жуда оз қолганлар. Мисол учун, Қорасув туманида бирорта ҳам нарколог қолмаган: ҳаммалари Россияга кетиб қолганлар. Шунинг учун ҳам лойиҳа фақат Ўшда кенгайтирилади. Ҳозир бизда 75 та гиёҳванд даволанаяпти, улардан 30 таси ОИТВга чалинган кишилардир. Келаси йилга даволанишга онгли равишда тайёр бўлган кишиларни танлаб, гуруҳ таркибини икки юз кишига етказишимиз ҳамда диспансеримиз қошида дори-дармон тарқатиш бўйича қўшимча пункт очишимиз мумкин.\nМетадон билан даволаш айнан Қирғизистон жануби шароитида анча самарали восита эканини кўрсатди. Бу ерда, айниқса, Ўшда гиёҳванд моддалар бозори осон топиладиган ва арзон героинга тўлиб тошган. Эмлов йўли билан гиёҳванд модда истеъмол қилувчилар ичида ОИТВ билан касалланганлар кўп. Суюқлик шаклида эмланувчи метадон гидрохлорид эса фақат ноқонуний героиннинг ўрнини босибгина қолмай, гиёҳвандларни умумий игнадан хориж қилади ва бу билан ОИТВнинг гуруҳ ичида тарқалиб, инфекция тарқалишининг олдини олади. Метадон билан даволашдан асосий мақсад ҳам шу – ОИТВ/ОИТС тарқалишини тўхтатиш.\n- Биз лойиҳа иштирокчиларини мунтазам назорат қилиб турамиз. Улардан 90 фоизининг турмуши яхши тарафга ўзгарди, - дейди Бурҳонов. – Уларнинг кўпчилиги ишлаяпти, ўқияпти, турмуш қуришди, атрофдагилар ҳам уларга бошқачароқ муносабатда бўлаяптилар. Уларнинг жисмоний ва руҳий саломатчилиги яхшиланди, ҳуқуқ-тартибот идоралари билан зиддиятлар юзага чиқмай қўйди, чунки улар банг моддасига пул топиш учун ўғирлик қилмай қўйдилар, ёнларида гиёҳванд моддалар олиб юрмайдиган бўлдилар. Улар ҳар куни интизомни бузмай наркологик диспансерга келиб турадилар. Мижозларнинг етти фоизи лойиҳадан чиқиб бўлдилар, уларда бир йилдан буён ремиссия (касаллик аломатларининг заифлашуви) кузатилаяпти.\nМетадон билан даволаш бу гиёҳванд модда олдин қатъиян маън этилган мамлакатларда ҳам қўлланила бошланди. Бунга мисол сифатида Мамасобир Бурҳонов Хитойни келтиради, у ерда сўнгги йилларда метадон аралашмасини тарқатиш бўйича ўнлаб пунктлар очилган, яқин йилларда хитойликлар бу каби пунктлар сонини беш мингтага етказишни мўлжаллаб турибдилар. Метадон билан даволашни Қозоғистон ҳам жорий этмоқчи. Ўзбекистонда эса метадонга муқобил бупренарфиндан фойдаланилади. МДҲ мамлакатлари ичида метадон билан даволашни биринчи бўлиб жорий этган Қирғизистон тажрибасини ўргангани белоруслар ҳам келгандилар...\nМетадон билан даволаш лойиҳаси мижозига айланиш учун онгли равишда олинган қарор, астойдиллик талаб этилади, дея таъкидлайди Бурҳонов. Шифокор мажбурий даволашга мутлақо қарши.\n- Мен мажбурий даволашни фойдасиз, деб биламан, - дейди у. – Бу куч ва пулни ҳавога сарфлаш каби фойдаси йўқ ишдир. Ҳа, қамоқхона ўтирган кишилар мажбурий равишда даволашга тўғри келади. Аммо одамнинг ўзида хоҳиш бўлмаса, мажбурий даволаш ҳатто озгина ҳам ёрдам беролмайди. У касалхона остонасидан ҳатлабоқ “доза” қидириб кетади. Шунинг учун ҳам биз ўз мижозларимизда онгли истак туғилиши юзасидан иш олиб борамиз.\nМамасобир Бурҳонов олти йилдан буён аҳоли орасида, энг аввало, ўсмирлар ва ёшлар ўртасида гиёҳвандликнинг олдини олиш билан шуғулланаётган “Ота-оналар гиёҳванд моддаларга қарши” жамоатчилик жамғармасига ҳам бошчилик қилиб келмоқда. Жамғарманинг “Гиёҳванд моддаларни эмлов йўли билан истеъмол қилувчилар орасида ОИТВ/ОИТС олдини олиш” лойиҳаси бўйича икки ой олдин ОИТВ/ОИТСга чалинган кишилар билан ишлаш учун мутахассислар гуруҳи тузилган. Унга ҳуқуқшунос, психолог, икки ижтимоий жабҳа ходими ҳамда иккита аутрич-хизматчи киради. Бурҳоновга кўра, бундай одамларга ёрдам қилиш ва уларнинг ҳақ-ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жуда муҳим ишдир. ОИТВга чалинганлар ҳам бошқа касаллардан кам бўлмаган даражада ҳимояга муҳтожлар. Бу одамларга ҳали ҳам улардан нафратланадиган жамиятда яшаш жуда қийин.


14 январь, 2021, 22:46\nУнинг собиқ жамоси ҳатто маошни ҳам тўлашни хоҳламади.\n"Уфа" ёзда "Спартак"га сотган ярим ҳимоячиси Остон Ўруновни яна ортга қайтаришга уруниб кўрди, аммо бу амалга ошмади.\nРоссиялик журналист Иван Карповнинг маълум қилишича, уфаликлар 20 ёшли ҳамюртимизни ижарага олишни режалаштиришган эди. Аммо “Уфа” шунда ҳам Остоннинг маошини “Спартак” томонидан тўланиши шартини қўйган. Москва гранди эса табиийки, бундай таклифга дарҳол рад жавобини берган.\nОстон Ўрунов “Спартак”га 2020 йилнинг ёзида 1 млн евро эвазига айнан “Уфа”дан кўчиб ўтган эди. У жорий мавсум 9 та ўйинда иштирок этди ва 1 та гол урди. Унинг москваликлар билан амалдаги шартномаси 2025 йилга қадар имзоланган.


Озодлик радиоси Ашхободни журналист Непесқулиевни озод қилишга чақирди\nТуркманистонлик журналист Сапармамед Непесқулиев.\nОзод Европа/Озодлик радиоси Туркманистон расмийларини ўз мухбири Сапармамед Непесқулиевни озод қилишга чақирди. Туркманистонлик журналист сохта айбловлар билан бир йилдан буён қамоқда ётибди.\nОзод Европа/Озодлик радиоси президенти Томас Кент Непесқулиевнинг жиноий таъқиб қилинишига “ярамас ва ғайриинсоний” ҳолат, дея баҳо берди.\n- Расмийлар “махфий ва жазосиз ҳаракат қила оламиз”, деб ўйлайдилар, ўзи яшаган жамият ҳақида ҳаққоний хабарлар ёзган журналистни “қонуний судсиз озодликдан маҳрум қила оламиз”, деб ҳисоблайдилар, - дейди Томас Кент.\nОзодликнинг туркман шўъбаси ва “Альтернативние новости Туркменистана” нашри билан ҳамкорлик қилиб келган Сапармамед Непесқулиев 2015 йил 7 июлида Туркманбоши шаҳрида тўсатдан ғойиб бўлиб қолганди.\nБир неча кунлик қидирувлардан кейин журналист Балкан вилоятидаги вақтинча сақлаш ҳибсхонасида экани аниқланганди. Маълум бўлишича, уни “ичида наркотик модда бўлган” ҳапдори сақлаганликда айблаб, қўлга олганлар.\n2015 йил 31 августида бўлиб ўтган ёпиқ суд мажлисида журналистни гиёҳванд модда сақлаганлик айблови билан уч йилга озодликдан маҳрум қилганлар. Унинг қаерда сақланаётгани ҳалигача номаълум. Непесқулиевнинг олдига адвокатлар қўйилмаяпти.\nСапармамед Непесқулиевга нисбатан очилган жиноят иши уйдирилганига журналистнинг ҳамкасблари ҳам, нуфузли халқаро ташкилотлар ҳам шубҳа қилмайди.\nАввалроқ Ҳюман Райтс Уотч, Чегара билмас мухбирлар, Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитаси, Халқаро Амнистия каби ташкилотлар ва Озодлик радиоси туркманистонлик журналист ҳимоясига чиқиб, туркман расмийларини Сапармамед Непесқулиевни зудлик билан озод қилишга чақирган.\nТуркманистон дунёда матбуот ва сўз эркинлиги энг кўп бўғилаётган мамлакатлардан бири бўлиб ҳисобланади. Қароргоҳи Парижда жойлашган “Чегара билмас мухбирлар” ташкилотининг бу йилги рейтингида Туркманистон сўз эркинлиги бўйича 180 мамлакат орасида энг охирги ўринлардан бирини, аниқроғи, 178-ўринни эгаллаган.


Генетик ўзгартирилган болалар қачон дунёга келади? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n12 декабрь 2019, 12:50\nИнтернетда 2 йилдан сўнг генетик модификацияланган болалар пайдо бўлиши ҳақида хабарлар тарқалди, деб ёзади «АИФ». Бунга биология фанлари доктори, Сколтех ва Ратгер университети (АҚШ) профессори Константин Северинов ўз муносабатини билдирган.\n— Эртами-кеч бу юз беради — жараённи тўхтатишнинг иложи йўқ. Бироқ бундай операциялар кўп сонли текширув ва қўшимча тадқиқотлардан сўнг амалга оширилиши зарур. Мисол учун, хитойлик биолог Хэ Цзянькуй эмбрионлар геномида тадқиқот ўтказди. У ОИТСга чидамлиликни оширди. Бироқ бунинг учун ҳеч қандай тиббий кўрсатмалар бўлмаган. Хавф-хатарни олдиндан баҳолаб бўлмайди. Оёқ-қўлсиз бола туғилганда нима бўларди?\nВақти келиб генни тузатиш ёрдамида одамзодни кўпгина генетик касалликлардан халос этиш мумкин, деб ўйлайман. Маълумки, ирсий касалликларни 5 мингта ген мутацияси келтириб чиқаради. Уларни даволаш мумкин бўлади.\nҲозир одамзоднинг генофонди ёмонлашяпти. Баъзилар генларнинг номувофиқ комбинациясига эга. Илгари бундай мутация соҳиблари тирик қолмаган ёки зурриёд қолдирмаган. Бироқ замонавий тиббиёт кейинги авлодга генларнинг яхши комбинациясини қолдириш имконини беряпти.\nЯнгиликлар » Жамият » Генетик ўзгартирилган болалар қачон дунёга келади?\n19:32 Олимлар ирсий кўрликни ген терапияси билан даволашмоқчи\n15:03 Абадий умр кўриш сири аниқланди: тез орада биз абадий яшайдиган бўламиз\n11:29 Африкада 2 тумшуқли, 2 оғизли ва 3 та кўзли мушукча дунёга келди


Руни хайрлашув учрашувини захира ўриндиғида бошлайди\nNov. 9, 2018, 9:37 a.m. 4676\nАнглия терма жамоаси бош мураббийи Гарет Саутгейт «Ди Си Юнайтед» ҳужумчиси Уэйн Руни АҚШга қарши кечадиган ўртоқлик ўйинини захира ўриндиғида бошлашини маълум қилди. Унинг интервьюсини Sky Sports чоп этган.\n«У 10-рақам остида майдонга тушмайди, чунки ўйинни асосий таркибда бошламайди. Сардорлик масаласига келсак, Уэйн охирги марта жамоа сафида майдонга тушганида Ҳендерсон боғични дарҳол унга берган эди. Ўйлашимча, бу сафар ҳам барчаси майдондаги вазият ва ўйинчиларнинг ўзларига боғлиқ бўлади. Мен учун бу жуда жиддий аҳамиятга эга эмас», - деб айтиб ўтди Саутгейт.\nРунининг термадаги хайрлашув учрашуви 15 ноябрь, пайшанба куни «Уэмбли» стадионида бўлиб ўтади. Ўйин 33 ёшли футболчининг хайрия фонди кўмагида ўтказилмоқда. Уэйн учун бу баҳс терма жамоа либосидаги 120-ўйин бўлади.\nЭслатиб ўтамиз, ҳужумчи 2016 йилда халқаро фаолиятига якун ясаган эди. У жами ҳисобда 119 ўйинда 53 та гол киритган ва бу натижа билан «уч шерлар» тарихидаги энг яхши тўпурар саналади.\n20 Ноябрь 8397


Ироқда уюштирилган янги ҳужумлар оқибатида икки нафар Aмерика аскари ҳалок бўлган.\n19 апрел 2021, Тошкент вақти: 21:50\nБағдодда Америка патрули томон ўқ узилган. Бир ҳарбий ҳалок бўлган. Ироқнинг шимолидаги Тикритта йўлда кетаëтган автокалонна фугасга учраб портлаган. Портлаш оқибатида бир америкалик ҳарбий аëл нобуд бўлган. 3 нафар одам оғир яраланган.


28 ноябр 2021, Тошкент вақти: 20:27\nЎзбекистонда бир неча ижтимоий тармоқ фаолияти чекланганидан кейин VPN иловаларини Интернетдан кўчириб олиш кескин кўпайган.\nАҚШда жойлашган Freedom House инсон ҳуқуқлари ташкилоти ўзининг бу йилги жаҳондаги Интернет эркинлиги рейтингида Ўзбекистон 2020 йилга нисбатан бир поғона юқорилагани, аммо мамлакат ҳануз Интернет эркин бўлмаган авторитар давлат сифатида қолаётганини маълум қилди.\nҲисоботнинг Ўзбекистонга бағишланган қисмида қайд этилишича, Интернет эркинлиги рейтингида 2020 йилда 27-ўринда бўлган бу давлат 2021 йилда 28- ўринга кўтарилди.\n“Ўзбекистонда Интернет эркинлиги, биринчи навбатда мамлакат бўйлаб Интернетга уланиш имконияти кенгайтирилгани ортидан, бир оз ўсгани кузатилди. Бироқ ҳукумат онлайн муҳит устидан назоратни сусайтиргани йўқ. Ҳукумат веб-сайтларни блок қилиш ва танқидчиларни қўлга олиб, уларни узоқ муддатли қамоқ жазосига ҳукм қилишда давом этмоқда”,-дейилади ҳисоботда.\nҲисобот муаллифларининг қайд этишларича, қўлга олишлар маъмурий ва жиноий кодексларга Интернетда президентни ҳақорат қилганлик ва жамоат хавфсизлигига таҳдидга оид ўзгартишлар киритилган бир пайтда амалга оширилган.\nБундан ташқари, ҳукумат шахсий маълумотларни Ўзбекистон ичида сақлаш тўғрисидаги қонунни қабул қилди ва мазкур қонун ижтимоий тармоқларга чекловни оқлаш учун қўлланилди.\nАйни пайтда Freedom House президент Шавкат Мирзиёев ўтказаётган ислоҳотлар оқибатида матбуотга босим кўрсатиш даражаси бир оз камайганини эътироф этган. Шу билан бир қаторда танқидчиларни қамоққа олиш ёки қўрқитиш амалиёти ҳам тўхтатилмаган.\nҲисобот муаллифлари 2021 йилнинг майида блогер Отабек Саторийнинг 6,5 йилга қамалгани, март ойида эса блогер Миразиз Бозоров калтакланганини мисол қаторида келтирганлар.\nАпелляция суди блогер Отабек Сатторийга чиқарилган ҳукмни ўз кучида қолдирди\nСурхондарёлик блогер Отабек Сатторийнинг маҳаллий ҳокимият идораларидаги коррупцияга қарши чиқишлари ортидан қамоққа ташланиши халқаро ташкилотларнинг танқидларига сабаб бўлган.\nЖиноят кодексининг бир жинсли шахслар ҳақидаги бандини бекор қилишга чақириб келган блогер Миразиз Бозоров эса 28 март куни Тошкентдаги уйи олдида номаълум шахслар томонидан дўппослаб кетилган.\nҲисоботда қайд этилишича, Ўзбекистонда Интернетга уланиш тезлиги нисбатан секин, аммо бу масалада ижобий томонга ўзгаришлар сезилмоқда.\nОзодлик радиоси июль ойида Ўзбекистонда бир неча ижтимоий тармоқ фаолияти чекланганидан кейин VPN-иловаларини Интернетдан кўчириб олиш кескин кўпайгани ҳақида хабар берган эди. Ўзбекистонлик Интернет фойдаланувчилар тармоқ тезлиги кескин тушиб кетганидан шикоят қилиб келмоқда.\nFreedom House ҳисоботида жаҳонда 11 йилдан бери Интернет эркинлиги сусайиб бораётгани таъкидланди. Эркинликнинг чекланиши, айниқса, Мьянме, Беларусь ва Угандада жуда кучли бўлмоқда. Масалан, Мьянма бир йил ичида мазкур рейтингда 14 поғонага пастлаган. Бу Интернет эркинлиги ҳисоботи эълон қилиниш бошланганидан бери ўтган даврда энг юқори кўрсаткич бўлди.\nҲисоботда камида 48 та давлатда сўнгги бир йил ичида Интернет эркинлигини чекловчи янги тартиблар жорий этилгани қайд этилди. Бундан ташқари, бир йил ичида камида 20 давлатда Интернетга уланиш тўхтатилди, 21 давлатда эса ижтимоий тармоқларга тўсиқ қўйилди.\nКамида 45 та давлат ҳукуматлари хусусий ширкатлардан шахсга оид маълумотларни ўғирловчи технологияларни ва дастурларни сотиб олган.\nХитой қаторасига етти йилдан бери Интернет эркинлиги энг чекланган давлатлар қаторида қолмоқда. Хитой ҳукумати Интернетда ўзгача фикрловчилар, воқеаларни мустақил ва холис ёритаётган блогерларга нисбатан узоқ муддатли қамоқ жазосини жорий этди.\nИнтернет эркинлиги ҳисоботида Қўшма Штатлар рейтинги ҳам қаторасига беш йилдан бери пастлаб бормоқда. АҚШнинг янги раҳбарияти бу вазиятни ўнглаш мақсадида Интернет фойдаланувчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишга қаратилган чораларни ишлаб чиқишга ваъда берди.\nЎзбекистонда Интернет тезлиги пасайиши ортидан VPN иловаларини кўчириб олиш кўпайди\nХалқаро блогерлар куни: Ўзбек блогерлари мустақилми?\n"Мамарайим бомбачи"дан қўрққан ҳукумат VPNга тақиқ қўйди\n"Ҳаммаси уюштирилган" - блогер Отабек Сатторий устидан суд жараёни бошланди


14:44 / 18.01.2019 4967\nТинч океанида пластик чиқиндиларнинг катта миқдори сузиб юрибди. Улар биргаликда катта оролни ташкил этмоқда. Илғор муҳандис ва экологлар бу муаммони бартараф этишнинг турли вариантларини таклиф этишмоқда, бироқ айни вақтда амалга оширилаётган лойиҳалар масалани ҳал этиш ҳақида гапиришга йўл қўймайди. Океандан пластикни йўқотиш муаммоси ҳали ҳам долзарблигича қолаётган бўлса, унинг пайдо бўлиш манбаи аллақачон маълум: бу қитъалардан тонналаб пластикни олиб келадиган дарёлардир.\nҚайта ишланган пластикдан тайёрланган сув боғи вариантларидан бири\nРоттердам шаҳри эколог ва фаоллари океанни тозалашга яна бир лойиҳа билан эмас, Ньиве-Маас дарёсидаги пластикни йиғиш билан ҳисса қўшишга қарор қилишди. Ньиве-Маас Рейн дарёси дельтасининг улкан енгларидан бири ҳисобланади ва Роттердам орқали оқиб ўтади.\nПластикни утилизация қилиш чизмаси\nRecycledIsland Foundation компанияси дарёда пластик чиқиндини ушлаб қоладиган учта махсус қопқонни ўрнатишди. Бундан ташқари, дарёдаги тозалаш ишларига кўнгиллилар ҳам келиб қўшилишди, улар қирғоқдаги чиқиндини тўпладилар. Пластик чиқиндилар қайта ишлашга юборилди, олинган пластикдан эса сузувчи боғнинг асоси бўлиб хизмат қиладиган контейнерлар ясалди.\nРоттердамдаги Ньиве-Маас дарёсидаги сузувчи боғ\nНьиве-Маас дарёсидаги сузувчи боғ 2018 йилнинг ёз фаслида очилди. Очилиш вақтида у олтибурчак шаклидаги 28 блокдан иборат эди. Бундай шакл блокларни турли кўринишда жойлаштириш ва зарурият бўлганида уларга янгиларини қўшиш учун яратилди. Ушбу ғаройиб боғнинг блоклари турли вазифаларни бажаради. Уларнинг катта қисмига турли ўтсимон ўсимликлар экилган, қолганлари эса шаҳарликлар учун ҳордиқ олиш ҳудудларига айлантирилган. Сузувчи боғ тезда маҳаллий диққатга сазовор жойга айланди ва сайёҳ ҳамда шаҳарликларнинг диққатини ўзига жалб этди.\nЭҳтимол дарёда сузувчи ўсимликли пластик блоклар буюк ландшафт дизайнерларининг асарлари каби улуғвор эмасдир. Бироқ бу лойиҳанинг асосий мақсади оммани пластик чиқиндиларни утилизация қилиш муаммосига жалб этишдан иборат. Бундай лойиҳа Тинч океанидаги пластик билан курашиш мумкин ва кераклигини кўрсатади. Бироқ буни йирик дарёлардаги хавфли чиқиндини тутиб олиш орқали қуруқликда амалга ошириш мақсадга мувофиқ.\nЯнги Зеландия пластик пакетлардан воз кечди\nКанада 2021 йилдан бир марталик пластик буюмларни тақиқлайди\nПротест санъати: пластик стаканлардан яратилган ғор


190та норматив-ҳуқуқий ҳужжат коррупцияга қарши экспертизадан ўтказилади 2-12-2021, 23:27 | Zamin.uz\n09:39 / 25.10.2021\n“Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини коррупцияга қарши экспертизадан ўтказишни янада такомиллаштириш чора тадбирлари тўғрисида”ги президент қарори қабул қилинди.\nНорматив-ҳуқуқий ҳужжатларни коррупцияга қарши экспертизадан ўтказиш тартиби жорий этилади. Бунда:\nамалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар босқичма-босқич тўлиқ коррупцияга қарши экспертизадан ўтказилади;\nнорматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда коррупциявий омилларни аниқлаш бўйича намунавий шаклдаги саволнома (чеклист) тўлдирилиб, лойиҳа қабул қилингунигача бўлган босқичларда унга илова қилинади;\nчеклист тўлдирилмаган лойиҳалар адлия органлари томонидан ҳуқуқий экспертизадан ўтказилмайди ва ишлаб чиқувчига қайтарилади;\nнорматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларида аниқланган коррупциявий омиллар тегишли давлат органлари ва ташкилотлари фаолиятини баҳолашнинг асосий мезонларидан бири этиб белгиланади.\n2021 йилда амалдаги 190 та норматив-ҳуқуқий ҳужжат коррупцияга қарши экспертизадан ўтказилади.\n2022 йил 1 январдан илмий ташкилотлар ва ОТМ вакиллари ҳамда жисмоний шахслар – мустақил экспертлар норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини коррупцияга қарши илмий ва мустақил экспертизадан ўтказиши мумкин.\nЭкспертизадан ўтказиш натижалари бўйича хулосалар тегишли давлат органлари ва ташкилотлари томонидан мажбурий кўриб чиқилади. Давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат ходимларининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини коррупцияга қарши экспертизадан ўтказиш фаолияти ҳар олти ой якунида баҳоланади.\nШунга кўра, ходимларни лавозим маошларининг 100 фоизи миқдорида бир марталик пул маблағлари бериш орқали рағбатлантириш ёки уларга нисбатан интизомий жазо қўллаш бўйича чоралар кўрилади.\nҚурилиш, соғлиқни сақлаш, олий таълим ва давлат харидлари соҳаларидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни коррупцияга қарши экспертизадан ўтказиш натижасида аниқланган коррупциявий омилларни бартараф этиш бўйича “йўл харитаси” тасдиқланди. “Замин” янгиликларини “Telegram”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Жамият » 190та норматив-ҳуқуқий ҳужжат коррупцияга қарши экспертизадан ўтказилади


Тил кимлигингизни белгилаб берадими?\n21 январ 2021, Тошкент вақти: 14:06\nОдамлар орасида тиллар ҳақида турли стереотиплар бор. Масалан, француз тилини ошиқ-маъшуқлар тили дейишади, ёки немис тили энг тартибли тил, деган фикр бор. Яқинда АҚШдаги машҳур Йел Университетининг иқтисод фанлари профессори бир тадқиқот ўтказиб, қайси тилда гаплашишингиз пулни иқтисод қилиш қобилиятингиз, чекиш, жисмоний машқ билан шуғулланиш ва, ҳатто, жуссангизга таъсир қилиб, пировардида соғлигингизда ўз изини қолдириши мумкин деган хулосага келди.\nЭстониялик Региина Ноҳова Чехияга кўчиб келиб дуч келган катта муаммолардан бири чех калималарини айтишига оғзи келишмаслиги бўлди. Эстонлар оғизларини бунчалик тўлдириб гапирмайди, дейди Региина.\n- Эстонияда биз секин, шошилмай гапирамиз. Гапирганимизда оғзимиз деярли очилмайди. Сўзларни дона-дона қилиб гапиришни одат қилмаганмиз. Одатимиз шунақа. Бизда иқлим салқинроқ бўлиб, одамлар кўпроқ вақтини уйнинг ичида ўтказгани учун бўлса керакда, ўзи шунақамиз. Менимча, эстонлар билан чехлар ўртасида, юриш-туришию гапиришида катта фарқ бор, дейди кулиб 35 ёшли Региина.\nУ кўп йиллардан бери Прагада яшайди, бу орада икки фарзандли бўлди ва чехчани ҳам, сўзни дона-дона қилиб гапиришни ҳам ўрганиб олди.\nЛекин, дейди у, эрим билан бир тилда гаплашганимиз билан, ҳар кунги юмушларда, масалан, соғлом турмуш тарзи масаласида қарашларимиз турличадир.\n- Бошида орамизда, айтайлик овқат масаласида, катта фарқ бор эди. Айниқса қизларимиз туғилганида соғлом овқатланиш ва унинг аҳамияти ҳақида тортишиб қолар эдик. У соғлом овқатнинг унчалик аҳамияти йўқ дер эди. Жисмоний тарбияга ҳам турлича ёндашар эдик. Масалан, мен ҳозир йога билан шуғулланаман, у шуғулланмайди, дейди Региина Ноҳова.\nБунақа келишмовчиликлар ҳар бир оилада бўлади, дейиш мумкин.\nЛекин АҚШда ўтказилган тадқиқот натижаларига кўра, она тилингиз соғлом турмуш тарзи – овқатланиш ва жисмоний машқдан тортиб қаричилик кунлари учун пул тўплаб қўйиш қобилиятигача бўлган масалаларга ўз таъсирини ўтказиши мумкин экан.\nЙел Университетининг иқтисод фанлари бўйича профессори Кит Чен ана шундай хулосага келди. Унинг айтишича, грамматикасида келаси замоннинг муафассал шакли бўлмаган тиллар – мандарин, япон, немис ва эстон тилларида, статистикага кўра, одатда соғломроқ ва “бели бақувватроқ” халқлар гаплашади.\n- Японлар, ўнлаб йиллар давомида дивидендлар миқдори ўта паст бўлишига қарамасдан, пул тўплаш одатини ташламади. Хитойларни қаранг, пул тўплашда уларга тенг келадигани йўқ. Немислар ҳам пул тўплашини ҳамма билади. Скандинавия ва нордик мамлакатлари ҳам пул тўплашда кўпчиликни ортда қолдириб юборади. Бу халқларнинг ана шу жиҳати билан улар гаплашадиган тиллар ўртасидаги ана шу боғлиқлик мени қизиқтирган илк нарсалардан бири бўлди. Яъни сиз сўзлашаётган тил келажак ва ҳозирги замон ҳақида турлича ўйлашга ундамаса, келажак учун пул тўплаш осонроқ бўлиши эҳтимоли ошиши мумкин, чунки сиз ҳозирги замонга қандай ёндашсангиз, келажакка ҳам шундай ёндашасиз, шундай эмасми, дейди профессор.\nЧен турли мамлакатлардан иқтисодий ва ижтимоий маълумотларни тўплаб, уларни таҳлил қилгач чиқарган хулосасидан хайрон қолди.\nЖисмоний соғлиқ ва иқтисодий жиҳатдан масъулияти юқорироқ бўлган мамлакатлар халқларининг тилларида “келаси замоннинг аниқ кўриниши” йўқлиги кузатилади, дейди у.\nМасалан, Европа Иттифоқининг иқтисодий жиҳатдан энг қудратли Германияни олинг: келгуси замондаги “Эртага ёмғир ёғади”, деган дарак гапни немисча “Morgen regnet es”дан ўзбек тилига қайта таржима қилсангиз, “Эртага ёмғир ёғяпти”, деган маъно келиб чиқади.\nКеласи замони “аниқроқ” кўринишда бўлган инглиз, чех, рус, форс ва туркий тилларда сўзлашадиганлар эса, бундан фарқли ўлароқ, профессор Чен тўплаган статистикага кўра, жисмоний ва иқтисодий жиҳатдан масъулияти сустроқ бўлиб чиқди.\nТуркий тиллилардан ўзбек тилида “Эртага ёмғир ёғади” ёки келаси замони аниқроқ рус тилида “Завтра будет дождь”, дейилади бу тиллардан сўзлашувчи мамлакатлар жон бошига ялпи ички маҳсулот нисбати ва ўртача умр кўриш кўрсаткичи энг паст бўлган давлатлардан ҳисобланади, дея қайд этади профессор.\nПрофессор Ченнинг тадқиқоти тилшунослар орасида катта шов-шувга сабаб бўлди. Баъзи таҳлилчилар бугун дунё юз тутган иқтисодий инқироздан тортиб баъзи мамлакатларда одамларнинг ҳаддан ортиқ семириб кетаётгани билан боғлиқ муаммоларнинг асл сабаби тилдир, деган иддаоларни сура бошлашди.\nЛекин тилшуносларнинг кўпчилиги иқтисодчи Ченнинг топилмаларини инкор қилишга шошилди.\nКанададаги Калгари Университетининг тилшунослик ва психолгия фанлари профессори Жули Седиви, албатта, кўпчилик халқлар мисолида тил кўникма билан боғлиқ, дейди. Лекин Чен ўтказган тадқиқот каби илмий изланишлар тил грамматикаси билан иқтисод қилиш ёки соғлом турмуш тарзига амал қилиш ўртасида аниқ боғлиқликни кўрсатиб бера олмайди, дейди тилшунос.\n- Одамлар орасида ҳали ҳам баъзи тиллар бошқаларга қараганда мантиқийроқ, тартиблироқ ёки романтикроқ деган тушунча бор. Лекин бу тушунча бу тилларда ишлатиладиган воситлардан кўра, уларда сўзлашувчиларга хос бўлган хусусиятлардан келиб чиқади, дейди канадалик тилшунос олим Жули Седиви.\nЧеннинг тадқиқоти шов-шувларга сабаб бўлган бўлсада, расман чоп қилингани йўқ, илм олами ҳам унга ўз баҳосини берганича йўқ.\nШунинг учун ҳозирча вазнингиздаги ортиқча килолар учун она тилингизни айблашга шошилмай туринг.


Коутиньонинг муаммоси (Эркин Ғайбуллаев блоги)\n10 январь, 2019, 13:45\nКоутиньо 2018-йилнинг 6-январида «Барселона» сафига кўчиб ўтганди. Аммо 2019-йилнинг 6-январида у «Хетафе»га қарши ўйинни захирада бошлади. У ўйин якунида бир неча дақиқа майдонда ҳаракат қилди. Яхши таассурот қолдириш учун унга вақт етмади.\nУшбу ўйин бразилиялик футболчининг Ла Лига доирасида қаторасига тўртинчи ўйинда захирада қолдирилгани билан ҳам аҳамиятли бўлди. Унинг Каталонияга кўчиб ўтиши узоқ саргузаштга айланиб кетганини эсласак бундай футболчи ноқулай вазиятда қолиб кетаётганини ачинарли, албатта.\n«Ливерпуль», «Реал Мадрид» ва «Эспаньол» мухлислари унинг ҳозирги ҳолатидан бахтли эканликлари шубҳасиз. Жаҳон даражасидаги футболчининг омадсизликка учраётгани ўзаро учрашувларда қўл келади, ахир.\nАммо бунга сабаб нима? Жаҳоннинг энг қиммат учинчи футболчиси ва «қизиллар»нинг энг қиммат трансфери нега «Барса»да ўз ўрнини топа олмаяпти?\nҲаммаси 2017-йилда каталонияликлар Неймарни йўқотиши ортидан бошланганди. Унинг трансфери ортидан клуб ўз эътиборини Коутиньога қаратди, орадан кўп ўтмай улар янги нишон – Усмон Дембелега қаратишди. «Кўк-анорранглилар» Коутиньони Андрес Иньестанинг ўринбосари сифатида кўраётганини тилга олди. Неймарнинг ўрнини эса Дембеле тўлдириги мумкинлигини эътироф этди.\nАлбатта, «Ливерпуль» ўз етакчисини қўйиб юборишни истамади ва Коутиньо маълум вақт орзусига эришолмади. Дембеле эса аксинга испан клубига ўтди. Аммо жиддий жароҳат олиши уни Янги йилгача томошабинга айлантириб қўйди. Таркибда битта иқтидорнинг камайиши ортидан Вальверденинг 4-3-3 ўйин схемаси ҳеч қанақасига иш бермади. Мураббий Месси вингер сифатида ўйнаши ортидан ҳимоялана олмаслигини йўқотиш мақсадида 4-4-1-1 ўйин услубига ўтди.\nУшбу тизим иш берди ва «Барса» Мессининг даҳолигига яна бир бор тан берди. Бу орада клуб яна «Коутиньо иши»га қайтди ва январда уни олиб келишнинг уддасидан чиқди.\nКоутиньонинг 4-3-3 ўйин услубида марказий ярим ҳимоячи сифатида ўйнаши катта таваккал ҳисобланади. Боиси у етарлича ҳимоялана олмайди. 4-4-1-1 да эса у чап қанотда қисман ярим ҳимоячи, қисман вингер ва қисман ҳужумкор ярим ҳимоячига айланиши мумкин. Бу унинг ўйинига мос тушарди. Бундай тизимда у фаолиятини ажойиб тарзда бошлашга эриша олди. У Қирол Кубоги финалида энг яхши ўйинларидан бирини кўрсатди. Мавсумдаги ягона мағлубият – «Леванте»га қарши хет-трикка эришди.\nЖорий мавсумда нима ўзгарди?\nИньеста кетди. Вальверде эса яна 4-3-3 ўйин тизимига қайтди. 4-4-1-1 схемаси ҳам яхши эди, бироқ энди таркибда ҳужумкор футболчилар кўпайиб кетган.\n4-3-3 да Коутиньо муаммоларга дуч келади. Буни у Бразилия билан Жаҳон Чемпионатида ҳис қилиб кўрди. У уч кишилик ярим ҳимояда қаттиқроқ меҳнат қила олади. Аммо у позицион ҳимояланишда нўноқ ва бу жамоасини оғир аҳволга солиб қўяди.\nМессининг «ўнг қанот вингери» сифатида ҳаракатланиши эса ўнг қанотда бўшлиқни яратади ва бу рақиб қарши ҳужумини ўтказиб юборишига сабаб бўлмоқда. Уни Ракитич ёки Серхи Роберто тўлдиришга мажбур.\nШу факторлар сабаб «Барса» мавсум стартида қийинчиликка учради. Ла Лиганинг нақ тўрт ўйинида улар ғалаба нималигини билишмади.\nЎтган мавсумда бўлгани каби Вальверде яна синалган 4-4-1-1 услубга қайтди ва бразилиялик футболчи асосий таркибга қайтди. «Эспаньол»нинг собиқ вакили бир қанча муҳим учрашувларни ўтказди. Аммо жуда яхши ўйнай олмади.\nКутилмаганда у жароҳат олиб бир неча ҳафта клубга ёрдам бера олмади. Бу вақтда эса Дембеле ниҳоят ўз ўйинини топа бошлади. 4-3-3 ўйин услубида Дембеле ва Коутиньо иккаласини ўйнатиш мумкин. Бироқ 4-4-1-1 да улардан фақатгина биттаси ўйнаши мумкин. Ўтган мавсумда бўлганидек Коутиньода имконият юқори. Аммо Дембеле «Атлетико»га қарши 90-дақиқада гол уриб муҳим бир очкони олиб берганидан кейин мураббийнинг унга бўлган ишончи тобора ортди.\nЎшандан кейин франциялик вингер ҳар бир ўйинда ўз голлари ёки голли узатмалари билан барчани хушнуд эта бошлади. Бу эса Коутиньонинг «захирага михланиб» қолишига олиб келди.\nБразилиялик иқтидор эгасининг таркибда қиладиган иши қолмади. Дембеле Иньеста бажарганидек чап қанотда аъло даражада ўйнай бошлади. Мувозанатни сақлаш эса Вальверде учун катта таваккал ҳисобланади. 4-2-3-1 ўйин схемасида икковлон асосий таркибда ўйнаши мумкин. Аммо бу ҳали синовдан ўтганича йўқ.\nҲозирги вазиятда Коутиньо Дембеле ёки Суареснинг спорт формасини йўқотишини кутишдан бошқа чораси йўқ. Вальверде Коутиньонинг трансфери 100 миллион евродан ортиқ бўлганига қарамай у барқарорликни ушлаб қолиш учун ҳаракат қилади.\nКоутиньонинг «чиқиб қолиши» осмондан тушгани йўқ. Бу тактик ишланмаларнинг натижаси ҳисобланади.\nКоутиньо муаммоси Вальвердеда. Уни жойлаштира олмаяпти.


Бaлoғaтгa eтaëтгaн бoлa… - Huquq.uz\nБaлoғaтгa eтaëтгaн бoлa…\n15:05 - 15.05.2020\nҚадимги юнон файласуфи Суқротдан сўрашибди:\n– Сиз катталарга эмас, кўпроқ ёшларга эътибор қиласиз, бунинг сабаби нима?\nСуқрот шундай жавоб берибди:\n– Ёшлар дарахт ниҳолига ўхшайди. Қандай эгсанг, шундай эгилади. Менинг насиҳатларимни ҳам тошга муҳр ўйгандек қалбларига жойлаштириб олади. Бунинг аҳамияти эса ғоят каттадир. Шунинг учун мен кўпроқ ёшларга эътибор қаратаман.\nШу гапларни тез-тез эслайман. Чунки мен ҳам фарзанд тарбиялаяпман, улардан умидларим бисёр… Ҳатто «Оз-оз ўрганиб доно бўлур» деган ҳикматлар китобининг «Бахт-саодатни изласангиз топа олмайсиз, зиммангиздаги инсоний вазифаларни адо этинг, бахтнинг ўзи келади» битиги бор саҳифасига хатчўп солиб қўйганман. Қидирганда топиш осон бўлиши ва ҳар гал шу қайдларни қайта ўқиш, уқиш учун…\nОдатда тарбия ҳақида гап кетса, кўпроқ қизларга тўхталишга ўрганиб қолганмиз. Бироқ ўғил болалар-чи? Улар ўз-ўзидан катта бўлиб қоладими? Улар келажакда оила бошлиғи, юрт ҳимоячиси бўлиб етишиши учун кичкиналигидан тайёрлаб бориш керак эмасми? Гоҳо уларнинг эркалик ва шўхликларини ёшликка йўямиз. «Катта бўлса, босилиб қолади» дея ўзимизга таскин берамиз. Ҳатто ўсмирлик даврида камгап, баъзан серзарда, гап кўтармас бўлиб қолганини кўриб ҳам жим кузатамиз: «Бир-икки йилда босилиб қолади…». Наздимизда бу барча ўсмирларда учрайдиган, ўтиб кетадиган давр. Чиндан ҳам шундай. Бироқ бу вазиятдаги фарзандимизни ўз ҳолига ташлаб қўйсак қанчалик адолатдан бўлади?!\nБир ҳолатни таҳлил қилайлик. Балоғат ёшидаги бола отасининг тергашларини кўтаролмай, унга гап қайтара бошлади. Бир қарашда у чиндан ҳам ноҳақ, катталар, айниқса, отасининг олдида ўзини босиши даркор. Аммо у бунинг уддасидан чиқа олмади. Бундан жаҳли чиққан ота кўпчилик олдида уни қаттиқ уришиб ташлади. Бу ўсмирга оғир ботди. Ўзини «бир нима қилиш»га уринди.\nХайриятки, вақтида билиб қолишди, фалокатнинг олди олинди. Бироқ юракларда алланечук ўчмас жароҳат қолди…\nМазкур воқеа ҳақида гап борганда, «арзимас гап-сўз сабаб…» дея таъриф бергувчилар кўп. Аслида ҳам арзимас гап-сўз… Бироқ уни ўсмир кўтаролмади…\nБиз ҳаётнинг паст-баландини кўриб бўлдик, аччиқ-чучукни кўтара оламиз. Аммо у эндигина бу нарсаларга тушуниб бораяпти, ҳаётга қараши ўзгараяпти. Буни тўғри тушунмоғимиз, унга кўмакчи бўлмоғимиз шарт. Масалан, у билан самимий суҳбат қилишимиз унга далда бўлади. Қолаверса, ана шу суҳбатлар орасида бошқа нарсалар билан банд бўлиб, ўқишини ҳам унутиб қўймаслиги кераклигини тушунтирсак, буни тўғри тушунади.\nБиз-чи?! Фарзандларимизнинг кўз ўнгида ўзимизни беҳурмат қилиб бир-биримиз билан гап талашамиз, айбларимизни юзимизга соламиз, оиланинг икир-чикирларигача улар олдида муҳокама қиламиз. Кейин эса «Боламиз нима учун жиззаки?», «Ўсмирлар орасида нега майда безориликлар кўп?» сингари саволлар гирдобида қоламиз.\nЁшлар масаласи ҳар бир давр, давлат ва оила учун доимо долзарб. Оилада ота-оналарнинг дунёқараши, маънавияти, ҳаётдан олган сабоқлари тарбиянинг негизини ташкил этади. Ўз навбатида, ёшларнинг ҳаётдан ва оиладан олган сабоқлари уларнинг келажагини белгилаб беради.\nУлуғ мутафаккир Фитратнинг сўзларига эътибор беринг-а.\nҲақиқатан ҳам ўз боламизни қандай тарбия қилсак, келажагимиз ҳам шундай бўлишини ҳар бир инсон тушуниб етса кошкийди. Бошига кулфат тушганида ёки фарзандининг ҳаракатидан норози бўлганда айримлар «Мен тарбиянинг қаерида хато қилдим?» дея пушаймон қилса, айримлар ёшларни бебошликда, масъулиятсизликда айблаб, ўзлари бу ёшда жуда одобли, тарбияли бўлганларини рўкач қилади…\nШу ўринда эътиборингизни яна бир жиҳатга қаратмоқчиман.\nБугун интернет, жаҳон оммавий ахборот воситалари хабарларини кузатаётганлар глобал иқтисодий муаммолар асносида бутун дунёда жиноятчилик кўлами ортиб бораётганини яққолроқ сезмоқда. Америка, Европа, Осиё ва Африканинг қатор мамлакатларидаги нохуш манзаралар маънавият мавзуси тобора долзарб аҳамият касб этаётганидан далолатдир. Шунинг учун ҳам Европадаги қатор давлатларнинг парламентлари депутатлари мактабни нафақат таълим, балки асосий тарбия масканига айлантириш учун таълим концепциясини қайта кўриб чиқиш, мактаб ва оилаларда меҳр-муҳаббат ва аҳилликни кучайтиришга, оммавий ахборот воситаларида эса зўравонликни тарғиб этувчи чиқишларни тақиқлашга чақирмоқдалар.\nХориж матбуоти хабарларига кўра АҚШда 7,5 миллион боланинг ота-онаси ҳаддан ташқари кўп шароб истеъмол қилиши аниқланган. Бу шу ёшдаги америкаликларнинг 10,5 фоизи деганидир. Энг ачинарлиси, бу болаларнинг 1,4 миллион нафарини отаси ё онаси ёлғиз тарбиялаяпти. Психологлар ота-оналарнинг бундай хулқи болаларни ҳам пиёнистага айлантиришини айтиб огоҳлантиришмоқда.\nФранцияда юқори синф ўқувчиларининг 6 фоиздан кўпроғи мунтазам равишда наркотик моддалар, 13 фоизи спиртли ичимликлар истеъмол қилар экан. Бундан-да аянчлиси, шаҳарларда одамлар кўнглига ғулғула солиш билан шуғулланаётган ўсмирлар турли ноқонуний гуруҳларга уюшмоқда. Бунинг оқибатида содир этилаётган жиноятлар ортидан ахлоқ тузатиш колониялари ўсмирлар билан тўлиб-тошаяпти. Хорижлик экспертларнинг фикрича, бу маънавият соҳасида пайдо бўлган бўшлиқ ва тарбиядаги эътиборсизлик натижасидир.\nАфсуски, ана шу бўшлиқ ортидан бугун дунёнинг бир қатор мамлакатларида оила ва жамият ҳаёти жиддий хавф остида қолмоқда. Мактаб ва университетларда қуролли ҳужумлар содир этилаётгани, катта шаҳарлар кўчаларида криминал унсурларнинг бемалол фаолият юритаётгани, улар куппа-кундузи хорижликларни ўлдириб кетаётгани, эркак билан аёл ўртасида фарқ қолмаётгани, ёшларнинг фаҳшни тарғиб этадиган журналлардаги чиқишлари жамоатчиликни хавотирга солаяпти.\nОАВ хабарларига кўра балоғатга етмаганлар орасидаги жиноятчилик кўлами бўйича дунёнинг етакчи мамлакатлардан яна бири Буюк Британиядир. Ҳар йили қиролликдаги ҳар тўрт ўқитувчининг бири ўқувчилар зўравонлиги қурбонига айланмоқда. Натижада Англия ва Уэлсдаги педагоглар орасида ўз жонига қасд қилиш ўртача 40 фоиздан ортган.\nТаҳлилчилар жануби-шарқий Осиёнинг йирик мамлакатларидан бири – Ҳиндистонда аҳолининг 40 фоиздан зиёди саводсиз эканига эътибор қаратмоқда. Таъкидлаш жоизки, саводсизларнинг деярли барчаси қашшоқлардир. Шу билан бирга, туғилишнинг кўплиги болаларни таълим тизимига тўлиқ жалб этиш имконини бермаяпти.\nКелажак ёшлар қўлида экани ва уни бундай қашшоқ, илмсиз болалар билан қуриб бўлмаслигини Ҳиндистон ҳукумати яхши тушунади, албатта. Шунинг учун кейинги йилларда амалга оширилаётган ижтимоий дастурларда бу масалага алоҳида ўрин берилмоқда. Хусусан, мамлакатда қашшоқликка қарши кураш ва болалар меҳнатини тартибга солишга жиддий эътибор қаратиляпти.\nТаҳлилчилар бола тарбияси учун миллиардлаб маблағ сарфлаш шарт эмаслиги, балки уни оиладан бошлаш, мактаб ва оила ўртасида мунтазам алоқа ўрнатиш кутилган натижани беришини таъкидлашмоқда.\nКўраяпсизми, гап айланиб яна оилага келиб тақалаверади. Инсон қай даражада шаклланишини ўз оиласидаги муҳит белгилайди деган хулоса қайта-қайта тасдиғини топаяпти.\nҚиз ҳам, ўғил ҳам ўзимизнинг жигарбандимиз. Уларнинг қай бирига тикон кирса, бизнинг юрагимизга санчилиши тайин. Шу боис фарзандларимиз тарбиясига гўдаклик чоғиданоқ эътиборли бўлайлик. Зеро, уларнинг мўминлиги, солиҳлиги нафақат бизнинг, балки жамиятимизнинг ҳам бахтидир.


Устоз ёди. Шахсияти ҳам илмидек баланд олим — Sof.uz\nЭркинжон Каримов 23.11 17:43 483 Колумнистлар\nИлм олиш игна билан қудуқ қазишдек мураккаб иш дейилганда буям доно халқимизнинг бир ҳикмати-да деб қўямиз. Асл мазмунини эса илм йўлидан юрганлар кўпроқ ҳис қилади. Бугун Ўзбекистон олимларининг ёрқин вакили, мамлакат илм-фанига жуда катта ҳисса қўшган, ўзининг илмий мактабига эга бўлган устоз Маҳмуд Салоҳиддинов ҳақида суҳбатлашсак.\nМен устознинг биографияси, чоп этган илмий мақола, монография, дарсликлари, олган мукофотлари ҳақида батафсил ёзмоқчи эмасман. Бу ҳақида етарлича ёзилган. Худо хоҳласа, кейинги йилдан Ўзбекистон математикларига бағишланган алоҳида сайт ишга тушса, Маҳмуд Салоҳиддиновичга бағишланган саҳифа бу борада яхши манба бўлиб хизмат қилади. Бугун мен шогирд сифатида устознинг инсонийлик томонларига эътиборингизни қаратмоқчиман.\nМаҳмуд Салоҳиддиновични биринчи марта 2001 йили Фарғона давлат университетида ўтказилган илмий анжуманда кўрганман, лекин бевосита гаплашмаганман. Кейинчалик, ўша йилнинг охирида Тошкент шаҳрига, Математика институтига шогирд-тадқиқотчи мақомида келганимда устоз билан суҳбатлашганим ҳануз эсимда. Жуда самимийлик билан менга катта ишонч билдирган шундай катта олим кўзимга янада катталашиб кўринган. Кези келганда айтишим керакки, Маҳмуд Салоҳиддинович билан суҳбатлашганингизда ўзингизнинг тарихий шахс билан суҳбатлашаётганингизни ич-ичингиздан ҳис қилиб турасиз. Табиий салобатга эга эдилар. Ҳар қандай баланд рутбали амалдор ҳам Маҳмуд Салоҳиддиновични танимаса-да қаршисида том маънода катта ШАХС турганини ҳис қиларди. Устоз ҳар бир гапини чертиб гапирар, майда гапларга хуши йўқ эди. Кескинлик, қарама-қаршилик келтириб чиқарувчи вазиятлардан имкон қадар ўзларини узоқ тутардилар.\nИлм излаб Сибир совуқларига ҳам дош бериб устозлари Андрей Васильевич Бицадзе билан биргаликда хусусий ҳосилали дифференциал тенгламаларнинг янги синфига оид фундаментал тадқиқотлари кейинчалик устозни Ўзбекистонда ёш бўлишларига қарамай юксак лавозимларга лойиқ кўрилишларига сабаб бўлди. Маҳмуд Салоҳиддинович турли даражадаги масъулиятли лавозимларда сидқидилдан ишлаганлари, илм-фанни ташкиллаш, замонавий йўналишларни Ўзбекистондаги кейинги ривожида қўшган ҳиссаларини замондош ҳамкасблари эътироф этишади. Ҳукуматнинг юксак мукофотлари буни тасдиқлайди.\nКўп сонли шогирдлари, шогирдларининг шогирдлари Маҳмуд Салоҳиддиновичнинг илмий йўналишларини ривожлантириб катта бир илмий мактаб яралишига сабабчи бўлдилар. Дунё бўйича соҳа мутахассисларини Ўзбекистон математикасида дифференциал тенгламалар бўйича олинаётган янги илмий натижаларни кузатиб боришларига яхши маънода мажбур қилишди. Ўз даврида Маҳмуд Салоҳиддиновичнинг фикрини, қўлловини кўзлаб нечта олимларнинг Тошкентга келиб-кетганларини кўп гапиришади.\nМаҳмуд Салоҳиддинович ўзбек тилидаги илмий ресурсларни кўпайиш тарафдори сифатида бу йўлда кўп меҳнат қилдилар. Мен интеграл тенгламалар, математик физика тенгламаларига оид дарсликларни ёзилиш жараёнларига гувоҳ бўлганман, домланинг қўлёзмаларини кўрганман. Ҳалигача табаррук ёшда шундай фаол ишлаш мумкинлигидан ажабланаман.\nТурли давраларда устознинг менга назари тушган деб мақтаниб юраман. Аслида Маҳмуд Салоҳиддинович барча шогирдларини бирдай эъзозлаган, имкон қадар қўллаган. Уларни илм йўлидан кетишга тарғиб қилган. Шу йўлда кетганларини доимий қўллаб турганлар. Шу жумладан, мен ҳам устознинг қўлловида эдим. Умрининг охирларигача бу қўлловни тўхтатмадилар. Сафарга кетаётганимда устоздан дуо олгани сиҳатгоҳга борганимда ҳар доимгидек дуо қилдилар, оқ йўл тиладилар. Мен устозни охирги марта кўриб турганимдан бехабар эдим. Сафардан қайтиб докторлик ишини ҳимоя қилишни режалаштирган, устоз 17 йил олдин билдирган ишончларини шу йўл билан оқламоқчи эдим. Афсус, буям армон бўлиб қолди. Энди вақти-вақти билан хонадонларида ҳамиша бизни улуғ меҳмонлардек қадрлаб кутиб оладиган устознинг турмуш ўртоқлари, бир умр устозга ҳамфикр, тиргак бўлиб юрган кайвони аёлини кўргани бориб тураман. Устозни эслаймиз, янги куч билан айни ишлайман деган ғайратда эдилар, деб куюнадилар. Маҳмуд Салоҳиддинович илм-фанга берилаётган бошқача эътибордан ҳақиқатдан ҳам руҳланган эдилар, кўп режалари бор эди.\nКўпчилик қатори, мен учун Маҳмуд Салоҳиддинович олим ва арбобнинг ёрқин намунаси бўлиб қолади. У кишининг шахсияти ҳам худди илмидек баланд эди. Бугун туғилган кунларида ушбуларни ёзарканман, таассуротларимни мингдан бириниям ифодалай олмаганимдан хафа бўлдим. Мана бу расмдаги нигоҳ менга доим таскин, куч беради, ўзим тушунмайдиган илмга ундовчи ҳисни пайдо қилади. Охиратингиз обод бўлсин, устоз!\nМаҳмуд Салоҳиддинов - физика-математика фанлари доктори, профессор, ЎзР ФА ҳақиқий аъзоси, Ислом академияси академиги, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган Фан арбоби, Беруний номидаги давлат мукофоти лауреати. 1933 йилнинг 23-ноябрида Наманган шаҳрида туғилган. 1950 йилда Ўрта Осиё давлат университети (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети)нинг физика-математика факультетига ўқишга кириб, 1955 йилда математик анализ кафедрасини муваффақиятли тамомлади. Аспирантурани 1958 йили тамомлаб, номзодлик ишини ёқлади. 1967 йили эса фан доктори илмий даражасини олди. Маҳмуд Салоҳиддиновнинг 250 дан ортиқ илмий мақоласи, 5 та монография, 6 та дарслик, 6 та ўқув қўлланмалари чоп этилган. 1967-1985 йилларда ЎзР ФА Математика институти директори, 1984-1985 йилларда ЎзР ФА вице-президенти, 1988-1994 йилларда ЎзР ФА президенти лавозимларида фаолият юритган. 1985-1988 йилларда олий ва ўрта махсус таълим вазири сифатида фан ва таълим интеграциясига улкан ҳисса қўшган. 1962 йилда ташкил қилган республика илмий семинарга умрининг сўнгига қадар раҳбарлик қилди. М.Салоҳиддинов раҳбарлигида 9 нафар фан доктори, 38 нафар фан номзоди ўз илмий даражаларини ҳимоя қилган. 1976 йилда “Халқ таълим аълочиси”, 2003 йилда “Меҳнат шуҳрати”, 2007 йилда “Буюк хизматлари учун” ҳамда 2017 йилда “Фидокорона меҳнатлари учун” орден ва медаллари билан тақдирланган.\nЎзбекистон Республикаси Фанлар академияси, В.И.Романовский номидаги Математика институти катта илмий ходими, физика-математика фанлари номзоди Эркинжон Каримов\nилм-фан математика Ўзбек олимлари\nВизиткага жойланган микрокомпьютер тақдим этилди\n3.01 17:44 270 Илм-фан\n30.12 17:10 1387 Жаҳон\nИлмий даражага эга ходимларга 60 фоизигача қўшимча ҳақ тўланади\n25.12 16:58 696 Илм-фан\n17.12 20:57 736


Ҳаётимда ўчмас из қолдирган Аллома... | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n2253 14:05 25.07.2021\nМиллатимиз фахри, бутун дунёда машҳур олим, мутафаккир, муқаддас Ислом динининг жонкуяр фидойиси Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф хазратларининг бемисл хизматларини эътироф этиш, уни ўрганиш, асарларини тарғиб қилиш юзасидан кейинги йилларда муҳим ишлар амалга оширилмоқда. Муҳтарам юртбошимиз Ш. М. Мирзиёевнинг шахсан ташаббуслари ва саъйи ҳаракатлари билан мамлакатимиз пойтахти Тошкентда шайх хазратлари номидаги улкан масжид мажмуаси барпо этилиши ва у кишини улуғлаш борасида олиб борилаётган бошқа ишлар таҳсинга сазовордир.\n1989 йил. Унда мен “Оққўрғон” жамоа хўжалигининг раҳбари эдим. Мустақиллик эпкинлари сезилиб, диний эркинлик шабадаси энди ёйилаётган ўша дамларда мен раҳбар бўлган худуддаги Бандикушод қишлоғида катта Жоме масжиди қуришга киришилди ва қисқа муддатда қуриб битказилди. Масжиднинг очилиши эса бир воқеа туфайли тарихда муҳрланиб қолди. У ҳам бўлса, маросимга шахсан шайх хазратларининг келиб иштирок этишлари эди. Хўжалик раҳбари сифатида сўзсиз мен ҳам шу тадбир иштирокчиси эдим.\nМен шайх хазратлари билан учрашишни чексиз ҳаяжон билан кутганман. Ҳали у кишини кўрмасдан салобатлари босарди. Ўрта Осиё ва Қозоғистон диний Бошқармаси бошлиғи, СССР Олий Советининг депутати, муфтий. Шундай инсон билан учрашишнинг ўзи бўладими?!.\nВаниҳоят кутилган дақиқа етиб келди. Ичида шайх хазратлари бўлган машина масжиднинг ёнига келиб тўхтади. Йиғилган оломон у кишини ҳаммадан олдин кўриш, имкон даражасида қўлларини олиш учун ёпирилдилар. Машинадан мени тасаввуримни қийнаётган қандайдир ўзгача савлатли, ғайритабиий инсон эмас, соддагина, лекин зоҳиридан самимият, илм ва нур балқиб турган истарали киши тушиб келди. Йиғилганларга салом берди.\nМуфтий хазратлари ўз падари бузрукворлари-дадалари билан бирга ташриф буюрган эдилар. Менинг эътиборимни тортган дастлабки нарса у кишининг оталарига кўрсатаётган гўзал илтифотлари бўлди. Дадаларидан бир қадам ҳам илгари юришмас, ҳар бир ҳаракатларидан олдин оталаридан изн сўрашар эди. Ташрифдан мақсад бир йўла бизнинг Оққўрғон қишлоғида яшовчи улуғ бир инсон Махсум бувани ҳам зиёрат қилиш, у кишининг дуоларини олиш экан. Шунда билдикки, Махсум бува ҳазратнинг дадалари билан мусулмонларнинг диний таълим-тарбиясига хизмат қилиш борасида узоқ йиллик қадрдон эканлар.\nХуллас, масжиднинг очилиш маросими бўлиб ўтди. Қурилишда иштирок этган ҳар бир кишининг меҳнатларига муносиб баҳо берилди. Хизматларига яраша тақдирландилар. Дуои фотиҳалар қилинди. Муфтий ҳазратлари менга алоҳида раҳмат айтишди ва ўз қўллари билан муқаддас Қуръони карим китоби ҳамда хошиясига Оят битилган чиройли рўмолни совға сифатида топширдилар.\nМенинг ҳаётимда ўчмас из қолдирган ушбу учрашув ва ҳазратнинг совғаларини доимо юксак фахр-ифтихор билан эслайман. Мен ҳаётда эришган ҳамма ютуқларим, эл-юрт ўртасидаги обрўйим, ҳанузгача эътиборли соҳаларда ишлаб келаётганим ҳамма-ҳаммасини мана шу дуолар ижобати деб биламан.\nМуҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларини Аллоҳим ўз раҳматига олиб, жойларини жаннат боғларидан қилгани чин бўлсин, илоҳим. Зеро, бундай шахслар дунёга минг йилда бир марта келади.\nЎз ХДП Бувайда туман кенгаши раиси, биология фанлари номзоди, иккинчи даражали Меҳнат фахрийси.\nШайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф муфтий аллома Илм Ислом Махсус таҳлил\n1346 08:40 31.05.2021\n645 17:00 29.04.2021\n1037 10:30 29.03.2021\n1151 07:00 20.03.2021\n6401 13:25 13.03.2021


Дунёнинг энг сара 100 инфлюенсери Ўзбекистонга келмоқда » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nДунёнинг энг сара 100 инфлюенсери Ўзбекистонга келмоқда\n02 август 2019, 15:45\nТошкент шаҳрида World Influencers Congress ("Жаҳон Инфлюенсерлари Конгресси") биринчи халқаро конгресси бўлиб ўтади. Унинг доирасида дунёнинг энг сара 100 нафар блогери Ўзбекистон пойтахтига ташриф буюради. Тадбир Ўзбекистон раҳбариятининг юртимизга келаётган сайёҳлар сонини ошириш ҳамда халқаро майдонда мамлакат имижини яхшилаш учун инновацион усулларни қўллашга доир топшириғи ижроси сифатида ташкил этилмоқда. Kun.uz нашри Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси раисининг маслаҳатчиси Беҳруз Ҳамзаевдан олинган маълумотлар асосида шу ҳақида хабар берди.\nМаълумот учун: «Инфлюенсер» ёки нуфузли шахс (инглизча - influencer) - бу муайян аудитория учун фикри муҳим аҳамият касб этувчи кишилар. Инфлюенсерларнинг Facebook, YouTube, Instagram, Twitter ва бошқа ижтимоий тармоқларда обуначилари кўп бўлади. Улар бугунги кунда брендни оммалаштиришдаги энг машҳур, тежамли ва самарали усуллардан бўлган рақамли маркетинг локомотиви ҳисобланади.\nБеҳруз Ҳамзаевнинг таъкидлашича, Биринчи Жаҳон Инфлюенсерлари Конгресси - бу дунёнинг етакчи блогерлари, рақамли фикрлар етакчилари, ижтимоий тармоқлар учун контентлар яратувчилар ва трендсеттерларга мўлжалланган платформадир. Конгрессга ташриф буюриши кутилаётган ҳар бир инфлюенсерларнинг обуначилари 1-15 миллион кишини ташкил қилади.\n"Конгресс доирасида янги «B2I» (Business2Influencer) форматидаги учрашувларни ўтказиш режалаштирилмоқда, унда маҳаллий ва хорижий компаниялар вакиллари ҳамкорлик истиқболларини муҳокама қилиш ҳамда инфлюенсерлар билан тўғридан-тўғри ҳамкорлик қилишга доир келишувга эришиш имконига эга бўлади. Бу ўз маҳсулотлари, бренд ва корпоратив имижини замонавий усуллар орқали тарғиб қилишдан манфаатдор барча компаниялар учун ажойиб имкониятдир. Бугунга келиб инфлюенсерлар иштирокидаги кампаниялар энг муваффақиятли ҳисобланади, зеро миллениаллар фикрлар етакчилари постларини ёвларча ёки реклама сифатида қабул қилишмайди, аксинча, уларнинг фикрига қулоқ тутишади", - дея таъкидлади Ҳамзаев.\nКонференция 2019 йилнинг август ойида ўтказилиши режалаштирилган бўлиб, унда дунёнинг энг сара фикрлар етакчилари, инфлюенсерлари, блогерлари, нуфузли шахслари, медиа-персоналар ва интернетдаги бошқа таниқли кишилар иштирок этишади.\nМаълум қилинишича, конгресс доирасида 100 га яқин халқаро даражадаги инфлюенсер иштирок этиши кутилмоқда, бугунга келиб уларнинг 70 нафари тадбирда қатнашишини тасдиқлаган.\nТадбирнинг расмий қисми тугаши билан Ўзбекистоннинг йирик шаҳарлари - Тошкент, Самарқанд, Бухоро ва Хивага промо-тур ташкил қилинади ва у ерларда Ўзбекистоннинг туристик салоҳиятини очиб берувчи ажойиб фото, видео ва ёзма материаллар тайёрланади.\n"World Influencers Congress» (WIC) тадбиримизда ўз иштирокини тасдиқлаган инфлюенсерларнинг «Instagram», «Facebook» ва б., шунингдек «Youtube» видеохостингидаги обуначиларининг умумий сони 109 миллионга яқинни ташкил қилади. Шундай экан, ушбу инфлюенсерларнинг платформаларида нашр этилган материалларнинг кўздан кечирилиши 7,7 миллиард мартани ташкил қилади", - дея маълум қилди Беҳруз Ҳамзаев.\nМазкур конгресснинг ўтказилиши мамлакат бренди танишилишини ҳамда халқаро рақамли майдонда Ўзбекистоннинг туристик салоҳиятини очиб берувчи контент сифатини сезиларли даражада оширади, бу эса, ўз ўрнида, мамлакат имижи билан чамбарчас боғлиқдир.\n“Конгресснинг ижобий томонларидан яна бири туристик оқимнинг “ёшариши”дир, зеро инфлюенсерлар аудиториясининг асосий қисми 18 ёшдан 35 ёшгача бўлган кишиларни ташкил қилади. UNWTO маълумотларига кўра, ушбу ёш тоифасидаги кишилар томонидан амалга ошириладиган туристик саёҳатлар сони 2020 йилгача 320 миллиондан ошиши кутилмоқда. Бу эса ёш тоифалари орасида энг юқори кўрсаткич ҳисобланади ва сайёҳлар умумий сонининг 29 фоизига тенглаштирилади”, - қўшимча қилади Қўмита раиси маслаҳатчиси.\nЯнгиликлар » Ўзбекистон » Дунёнинг энг сара 100 инфлюенсери Ўзбекистонга келмоқда\n21:30 Жаҳон чемпионати кубоги 6 февраль куни Ўзбекистонга ташриф буюради


АҚШ ишчи визаларни қайта расмийлаштиришни режалаштирмоқда — Sof.uz\nАҚШ ишчи визаларни қайта расмийлаштиришни режалаштирмоқда\n31.03 09:21 180 Жаҳон\nАҚШ президенти Жо Байден маъмурияти чет эллик мутахассислар учун бир қатор ишчи визаларини беришга қўйилган тақиқни бекор қилишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда Bloomberg манбаларига асосланиб ТАСС хабар берди.\nУнга кўра, АҚШнинг янги расмийлари ўтган йили бир неча тоифадаги ишчи визаларини, шу жумладан Н-1В, Н-2В, Н-4, L турлари ва кўплаб J тоифадаги ҳужжатларни расмийлаштиришга қўйилган тақиқни узайтирмаслик имкониятини кўриб чиқмоқдалар.\nУларнинг барчаси АҚШда ишлаш ҳуқуқини беради. Ўша пайтдаги президент Доналд Трамп томонидан январ ойи бошида узайтирилган тақиқ 31 мартда ўз кучини йўқотади.\nАгентликнинг таъкидлашича, янги маъмуриятнинг бундай қарори чет элдан малакали ишчиларни ёллаш учун H-1B визаларига мурожаат қилишни афзал кўрган технологик компаниялар кўмаги билан амалга оширилади.\nВашингтоннинг аввалги маъмурияти тасдиқлаш ставкасини пасайтирган Н-1В виза дастурини кучайтиришга уринди. Ушбу дастур АҚШ иш берувчиларига чет эллик ишчиларни вақтинча ёллаш имкониятини беради. Технология саноати, айниқса, фан ва технологияларни чуқур биладиган чет эллик мутахассисларни жалб қилувчилар асосан Н-1В визаларига таянади.


ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ СУДИҚИММАТГА ТУШГАН АЛДОВ from\nҚИММАТГА ТУШГАН АЛДОВ\nҚўшни Тожикистон Республикасидан Сурхондарё вилоятида яшовчи жияниникига меҳмонга келган Шукур Қурбонов (исм-шарифлар ўзгартирилди) ер участкаси сотиб олганда сарсонгарчиликка дуч келаман деб ўйламаган эди…\nУ Жарқўрғон туманида яшовчи жияни Бозорбой Жўрақуловникида меҳмондорчиликда ўтирган чоғида қизиқ гапни эшитиб қолди:\n— Тоға, олдинги гал келганингизда, шу атрофда сотиладиган ер участкаси бўлса, сураб-суруштиргин, пулини қанча деса ҳам, майли, келишамиз, деган эдингиз. Қўшни қишлоқлик Собир аканинг сотиладиган ер участкаси бор экан. Эртага шуни бориб кўрсак, нима дейсиз?\nЭртаси куни тоға-жиян Собир Маҳкамовнинг уйига боришди. Улар қисқа салом-аликдан сўнг қишлоқдан унча узоқ бўлмаган ер участкасини бориб кўришди. С. Маҳкамов 0,42 сотих ер участкаси келинига тегишлигини маълум қилди.\n— Келиним ҳозир чет элга ишлагани кетган, яқинда ўзи ҳам келиб қолади, — деди у. — Аммо агар ер участкасига харидор чиқадиган бўлса, савдолашиб, сотиб юбораверинг, пулига намунали уй-жойлардан олмоқчиман, деб розилик берган. Агар савдомиз тўғри келса, ер участкаси сизники бўлади. Кадастр хужжатларини эса, келиним келгач, ўзининг гувоҳлигида расмийлаштириб берамиз.\nҚисқа музокарадан сўнг савдо «пишди». 0,42 сотих ер майдони 18 минг АҚШ долларига сотилди.\nТез орада Ш. Қурбонов ер участкасида дастлабки қурилиш ишларини бошлаб юборди. Ер участкасини ҳужжатлаштириш С. Маҳкамовнинг келини ҳали ҳам қайтмагани баҳонасида ортга сурилаверди. Бу эса, Шукур аканинг кўнглига хавотир солди. Шу боис Жарқўрғон тумани «Ер-мулк кадастр» бўлимига мурожаат қилди. Шунда ушбу ер майдони фермер хўжалиги ҳисобида экани маълум бўлди.\nФириб тузоғига илиниб, «чув» тушганини англаб етган Ш. Қурбонов ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идорага ариза билан мурожаат қилди.\nСуриштирув ва тергов асносида С. Маҳкамов ўзгалар мулкига нисбатан фирибгарлик ва товламачилик жиноятларини содир этгани аён бўлди.\nСуд фирибгарнинг жиноий кирдикорларини атрофлича ўрганиб чиқиб, унга нисбатан қонуний жазо тайинлашда Ш. Қурбоновга етказилган моддий зарар тўлиқ қопланганини инобатга олди.\nКези келганда шуни айтиш жоизки, бу борада Ш. Қурбоновнинг хатти-ҳаракатларини ҳам оқлаб бўлмайди. Чунки унинг қўшни мамлакатда яшаб туриб, Жарқўрғон туманида ҳеч қандай рўйхатда турмасдан, расмий хужжатларсиз ер участкаси сотиб олиши қонунга хилоф. Бу каби ўйламай босилган қадам эса, уни сарсонгарчиликка гирифтор қилди. Бинобарин, амалдаги қонунларни четлаб ўтиб, қинғир йўлни ихтиёр этганлар афсус-надоматда қолиши тайин.\nШеробод тумани суди раиси\nХозирда сайтда – 63:\nмехмонлар – 52


22:10 / 14.01.2018\nФото: РИА "Новости"/ Алексей Филиппов\nШвеция ҳукумати якшанба куни аҳолини эҳтимолий "таъсир кампаниялари"дан психологик ҳимоялашга йўналтирилган чора-тадбирларни амалда қўллаш учун янги идора ташкил қилиши ҳақида маълум қилди.\n"Психологик ҳимоя аҳолининг тинч замонда ўзини ҳимоялаши ва уруш вақтида қаршилик қилишига ёрдам беришга йўналтирилган. Психологик ҳимоя шунингдек таъсир кампаниясини аниқлаш, таҳлил қилиш ва реакция билдиришга ҳам қаратилган", - дейилади хабарда. Идора қандай номланиши ва унинг кимга қарашли бўлиши ҳақида маъум қилинмаган.\nЯнги идора тақдимоти муносабати билан Швеция ҳукумати сентябрдаги парламент сайловларида эҳтимолий "таъсир кампаниялари"дан ҳимояланишга доир чора-тадбирлар билан ҳам бўлишди.\n"Тўққизинчи сентябрь куни швед халқи сайловларга чиқади. Сўнгги йиллар бошқа мамлакатлардаги сайловларга таъсир кўрсатишга уриниш ҳолатлари кузатилди. Швециядаги бўлғуси сайловларда камчиликлар бўлиши ҳақида ҳеч қандай гап йўқ, бироқ уларнинг ҳимояланган бўлишига ҳам тўлиқ кафолат йўқ", - дейилади матбуот хабарида.\nХусусан, марказий сайлов комиссияси ва вазирлар маҳкамаси фаолиятида хавфсизлик чораларини кучайтириш кўзда тутилмоқда. Бундан ташқари, Швеция ҳукумати шу мавзуда суҳбатлашиш учун маҳаллий ОАВ ва йирик ижтимоий платформалар вакилларини таклиф қилган. Барча парламент партиялари таъсир кампаниялари хавфидан огоҳлантирилган.\nШвеция аҳолини психологик ҳимоялаш


Ҳадис илмининг аҳамияти ва унга бўлган эътибор – oliymahad.uz\nҲадис илмининг аҳамияти ва унга бўлган эътибор\nЖонажон юртимиз Аллоҳ назар қилган юрт, бу миллат қанча – қанча олиму уламоларни, неча – неча жасорат соҳибларини ва буюк подшоҳу султонларни тарбия қилган миллатдир. Шундай экан бу халқ, бу миллат буюк аждодлар йўлидан юрса, ҳеч қачон ёвга ем, душманга таслим бўлмайди. Чунки аждодларимиз қолдирган бебаҳо маънавий меросимизни ихлос билан ўрганиш, халқимиз қалбида ватанга муҳаббат, миллатга садоқат ва динга ихлосни ўргатади. Имом Бухорий, имом Термизий, ал-Хоразмий, Мирзо Улуғбек ва Абу Али ибн Сино каби зиё соҳибларининг бизга қолдирган маънавий мерослари халқимизнинг саодатли йўлини ёритишга хизмат қилади. Бу парлоқ йўл то қиёматгача мана шунда ёруғ қолажак. Яратганга беадад шукурлар ва мақтовлар бўлсинки, юртимизда барча соҳада ислоҳатлар жадал сувратда амалга оширилаётган бир пайтда диний соҳа рахбарлари ва ходимлари ҳам бу жабҳада бошқалардан ортда қолаётгани йўқ. Узоқ ўтмишимизга эмас, яқин тарихимизга қарайдиган бўлсак, ўтган икки йил ичида динимиз фидоийлари кўпгина савобли ишларни амалга оширдилар. Бунга мисол қилиб, Мусулмонлар диний идораси қошида “Вақф” хайрия жамоат фондининг иш бошлаганлигини, Ўзбекистон Халқаро ислом академиясининг очилишини, Бухорода Мир Араб олий мадрасаси ва Бухорода тасаввуф мактаби, Самарқандда калом илми мактаби, ҳамда Марғилонда фиқҳ мактабларининг очилишини мисол қилиб келтиришимиз мумкин. Қолаверса жорий йил Самарқандда ҳадис илми олий мактаби иш бошлаши бунинг ёрқин мисолидир.\nБу ислоҳатлар бизнинг жонажон Олий маъҳадимизни ҳам четлаб ўтмади. 2019 – 2020 ўқув йили учун Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида модуль тизими асосида алоҳида сиртқи бўлим очилиб, унда юртимизнинг турли ҳудудларида фаолият олиб бораётган, ўрта махсус маълумотга эга бўлган имом хатибларнинг 120 тасини ўқишга қабул қилди. Эндиликда бу талабалар ҳам ўзларининг илмий салоҳиятини янада ошириш ва маъҳаднинг олий даражадаги шаҳодатномасини қўлга киритиш имкониятига эга. Бу талабалар алоҳида ўқиш ва ётоқ жойлари билан таъминланди.\n2018 – 2019 ўқув йилида Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтининг ички тартибида ҳам бир қатор ўзгаришлар бўлиб, янги “Ҳадис ва ислом тарихи фанлари” кафедраси очилди. Илгари кафедралар сони 4 та эди, яна биттага кўпайди.\nБу янги “Ҳадис ва ислом тарихи фанлари” кафедрасининг барча устозлари фидоий, жонкуяр ёш кадрлар бўлиб, барчалари тинмасдан ўзларининг устида ишлайди ва буюк аждодларимиздан Имом Бухорий роҳматуллоҳи алайҳнинг “Жомеъ ас-Саҳиҳ” ҳадислар тўпламини, Имом Термизий роҳматуллоҳи алайҳнинг “Сунани Термизий” асарини, Имом Таҳовий роҳматуллоҳи алайҳнинг “Шарҳи маонил осор” ҳадислар тўпламини институтимиз талабаларига ихлос ва муҳаббат билан ўргатадилар.\nҲадис илмини ўрганишнинг бугун қандай аҳамияти бор? Дастлабки даврда саҳобалар ва тобеинлар ҳадисларни саҳиҳ – носаҳиҳга ажратмаган. Чунки носаҳиҳ ҳадислар умуман бўлмаган. Кейинчалик турли фирқалар ва оқимлар пайдо бўлар экан, улар одамларни ўзларининг бузуқ ғояларига чақириш учун оятларни нотўғри таъвил қилишга киришган ва ўзларига ёққан шаклда гап тузиб: “Бу Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам айтган ҳадис” деб, ёлғон санадлар билан ҳадис ўйлаб топишган. Натижада саҳиҳ ҳадислар орасида носаҳиҳлари ҳам аралашиб кетган. Бу эса адашган тоифаларни ҳам дастаклашда қўл келиб, кўп фитналар чиқишига, ҳатто ноҳақ қонлар тўкилишига сабаб бўлган.\nАбу Ҳанифа роҳматуллоҳи алайҳ: “Аллоҳ таолонинг дини борасида ўз фикрингизга асосланиб, бирор сўз айтишдан сақланинглар. Суннатга эргашишни лозим тутинглар. Ким суннатдан чиқса адашади” деб марҳамат қилди.\nАгар узоқ тарихга ҳам назар солсак, ҳижрий учинчи асрда ҳам дин душманлари ислом таълимотини бузишга ҳаракат қилган. Бунинг учун Қуръон оятларини ўзгартиришга уринишлар бўлган. Лекин уларнинг бу ишлари самара бермаган. Сабаби Аллоҳ таоло ўзининг китобини қиёматга қадар ўзи ҳимоя қилишини Қуръондаги “Хижр” сураси 9 оятида: “Албатта, Зикрни (Қуръонни) биз нозил қилдик ва уни биз Муҳофаза қилурмиз” дея баён қилган. Бузғунчиларнинг бу ҳаракати фойда бермаганидан сўнг, ислом таълимотининг иккинчи асоси бўлган ҳадисни бузишга киришган. Минг афсуслар бўлсинки, бунда улар бироз бўлсада натижага эришган. Турли мавзуда ҳадислар тўқиб чиқаришган. Шу билан содда мусулмон халқни тўғри йўлдан адаштирган. Ҳар хил фитналарга сабаб бўлаётган тўқима ҳадисларни кўрган буюк муҳаддис олимларимиз, елкаларига тоғлар тоқат қилолмайдиган масъулиятни олиб, ҳадисларнинг ҳақиқийсини қалбакисидан ажратишга киришган. Натижада “Жомеъ ас-Саҳиҳ”, “Сунани Термизий” каби ўлмас асарлар юзага келган.\nМуҳаддисларимизнинг бу хизматлари – игна билан қудуқ ковлашга ўхшайди. Чунки ҳадис илми 1440 йиллик узун тарихга эга бўлиб, Имом Бухорий ва Имом Термизий каби уммат қаҳрамонларининг машаққатли меҳнати сабаб ҳадислар соф ҳолда сақланиб қолди.\nҲижрий 3 аср – саодат асрининг охири бўлсада бузғунчи оқимлардан ҳолий бўлмас экан, қандай қилиб, 14 асрдан кейин келган мусулмонлар, уларнинг издошлари бўлган замонамиз хаворижларининг фитнасидан омонда қолиши мумкин. 21 асрда ҳам ўтмишдаги ҳақ йўлдан адашган фирқалар ва оқимларнинг маслакдошлари, уларнинг йўлини тутганлар кўплаб топилади. Булар соф этиқоддаги мўмин – мусулмонларни йўлдан адаштириб, ўзларининг пуч ғояларига эргаштиради. Бу ҳолатга бепарво бўлиш, жамиятимиз таназзулига сабаб бўлиши турган гап. Чунки халқимизнинг илмсизлиги сабаб, динимиз ва миллатимиз душманлари отани боладан, акани укадан ва эрни хотиндан ажратишга ва мусулмонлар ўртасига турли нифоқ солишга ҳаракат қилмоқда. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам айтмаган гапларни ҳам “ҳадис” дея ҳали ҳеч қандай шаръий илми бўлмаган ёшлар онгида ота – онасига, миллатига ва Ватанига қарши душманчилик кайфиятини шакллантиришга уринмоқда. Улар ҳадис тўқиб чиқаришда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг: “Кимки менинг номимдан ёлғон ҳадис айтса, жойини дўзахдан ҳозирласин” деган таҳдидлардан қўрқмади. Дунёнинг арзимас матосига охиратдаги боқий саодатли ҳаётни алмаштирди. Демак бугун ҳам халқимиз ҳадис илмини чуқур билган, унинг саҳиҳ носаҳиҳини, носих ва мансухларини ажрата оладиган муҳаддис олимларга мухтож. Бизнинг Тошкент ислом институтимизда янги очилган “Ҳадис ва ислом тарихи фанлари” кафедраси мана шундай улуғ мақсадлар сари қўйилган қадам десак муболаға бўлмайди. Ўқув йилининг охирида “Хатми кутуб” каби тадбирларимиз ҳам бунинг ибтидосидир.\nБу буюк муҳаддислар ўзларининг бетакрор ҳадис тўпламларини, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак равзаларида, Аллоҳдан мадад сўраган ҳолларида ёзишни бошлаганлар.\nИслом инсититути “Ҳадис ва ислом тарихи фанлари” кафедраси устоз ва талабалари ҳам янги ўқув йилида, Имом Бухорий роҳматуллоҳи алайҳнинг муборак қабрларини табаррукан зиёрат қилиб, Қуръонни хатм қилишдан сўнг, яхши ниятлар билан Имом Бухорий ҳазратларининг “Жомеъ ас-Саҳиҳ” ҳадислар тўпламини ўқишни бошладилар. Мақсадимиз буюк аждодлар изидан бориб, юртимизда яна қайта “Ҳадисшунослик” мактабини шакллантиришдан иборат.\nТарихчи ва файласуф Ибну Холдун: “Имом Бухорийнинг китобини ўрганиш ва шарҳлаш уммат уламолари зиммасидаги қарздир” деган экан. Бу ишга уммат орасида бизнинг юртимиз вакиллари бошқалардан кўра ҳақлироқдир.\nТарих китобларимизда айтилишича, Имом Бухорийлардан кейинги биргина Тошкент билан Бухоро оралиғида бир даврнинг ўзида 20 000 та муҳҳаддис олим яшаган экан. Демак, иншаоллоҳ, ҳадис илмини ўрганиш борасида қўйилган қадамлар мана шундай улуғ мақсадларга қаратилган деб умид қиламиз.\nБу каби хайрли ишларнинг бошида турган Ўзбекистон мусулмонлари диний идорасининг Таълим бўлими мудири ва ходимларининг ҳам хизмати чексиздир. Ҳали қанчадан қанча забардаст олимларимизнинг ўлмас асарлари ўқилмасдан, ўрганилмасдан кутубхоналаримизда илмга чанқоқ ўқувчиларини кутиб тургани ҳеч кимга сир эмас. Хатми кутуб деб қўйилган муборак қадам айни шу китоблар томонга босилган қадамдир.\nкафедраси мудири А.Тошпўлатов\n1028800cookie-checkҲадис илмининг аҳамияти ва унга бўлган эътиборno\nОлдингиТошкент ислом институти талаба қизлари Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон миллий кутубхонасига ташриф буюрдиларКейингиФиқҳ илми ва илк ривожланиш босқичлари


10:26 / 11.10.2017\nШарқ машъаласи дея эътироф этилган, қарийб саккиз йилдан буён минглаб оилаларга қувончли ва ҳаяжонли онларни, бахтли лаҳзаларни тақдим этиб келаётган “Машриқ-машъали” ўқув маркази республикамизда, ўз ўрни ва нуфузига эгадир. Айни пайтда 30 дан зиёд курсларимизда таҳсил олаётган йигит-қизларимиз илму фан, касб-ҳунар борасида ҳеч рақобатни қўлдан бой берганлари йўқ.\nДаргоҳимиздан мамнун чиқиб кетаётган ота-оналарни, ёш келин-куёвларни, ҳали беғубор болалик тарк этмаган бўлса-да, яхшигина бир ҳунарнинг эгаси бўлиб, қўлларига ишонч ёрлиғи топширилган ёшларимизни кўрганимизда, дил изҳорларини эшитганимизда меҳнатларимиз бесамар кетмаётганига қувониб кетамиз.\n"МАШРИҚ-МАШЪАЛИ"нинг ўз дастурлари, ҳаётий психологияси, мунис қизларимизга ўргатадиган энг нозик, энг латиф ва замонавий қўлланмалари ҳаёт бўсағасидаги ёшларимизга умрга чақнаган қуёш сингари равшанликни ҳадя этади.\nБир марта ўқигандан эшитган, эшитгандан кўрган афзал дейдилар. Яхшиликка чорлаш – устозлик! Яхши амалларни ўзингиз қилиб, бошқаларга ўргатиш ҳам устозликдир! Бу борада эса ўқув марказимизнинг асл мутахассислари сизнинг хизматингизда. Биздан таклиф – Сиздан ташриф. Зеро бахт туҳфа этилмайди, йўл топиб унинг қошига ўзингиз борасиз. Юрагингизда ҳамма ишни чиройли адо этиш хоҳиши бўлса бас! Хуш келибсиз!!!\nБизда келинликка тайёрлаш - асл лойиҳаси\n• Муомала ва муроса илми: психология;\nКелинлик одоблари, янги оилага мослашув, бахтли бўлиш сирлари.\n• Орасталик дарслари: соч парваришлаш, ўримлари, ҳар хил турмаклар,\nмакияж, укладкалар, косметология – юз парвариши, крем турлари.\n• Нозик масалалар дастури.\n• Ошхона сирлари: стол безатиш, мева, сабзавотлардан гул кесиш, ширинлик\nва салат, ҳайит дастурхони, табиий ичимликлар тайёрлаш.\n• Болалар парвариши, массаж.\n• Минг бир маслаҳат - рўзғор сирлари.\nҚироличалик сирлари – ҳар муаммонинг албатта ечими бор, қайноналик санъати, аёллик бахти ...\nШоҳона дастурхон безатиш – нонушта, тушлик ва кечки дастурхон таомномаси, салат десертлар билан.\nЛибос Арт мактаби\nШунингдек карвинг,тикувчилик, қандолатчилик, миллий ва уйғур таомлар,энг замонавий тўқиш ва сарпо қутилари ясаш, тиббий билим,асослари, қўлда уқалаш, олий элита пардалар курси, ҳамда\nКосметология – тери парвариши, юз массажи, табиий кремлар тайёрлаш.\nТил билган эл билади, нақлига монанд,бизда тил ўрганиш ва компьютер саводхонлиги бўйича курслар бўлиб, улар янги замонавий услубда олиб борилади.\nИнглиз, рус ва араб тиллари хамда компютер саводхонлиги бўйича офис программа курсларини online тарзда масофадан туриб ўрганишингиз мумкин. Хуш кўрдик!\nМанзил: Навоий кўчаси 4- Б блок.\nМўлжал цирк, Хадра майдони.\nТелефонлар: (95) 143-84-30 | (95) 143-95-87\nкелин ўқув курси\nАраб тили курслари 2 январдан фаолиятини бошлайди: қабул кейинги ҳафта