Kutubxona - Joʻra Fozil. Qor (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Joʻra Fozil. Qor (hikoya) / Kiril\nАсар номи Қор (ҳикоя)\nҚирқ кундирки, Бухоро қор кутар, лекин бу оппоқ сеҳру-жодудан ҳамон дарак йўқ эди. Қизилқумнинг бепоён кенгликлари, Аму соҳиллари висолга ташна ошиқнинг бўсага интиқ лабидек бўлиб, биринчи қорни кутарди.\nНилий тоқу гумбазларнинг минг йиллик харсанглари самога кўз тиккан, лекин илк муҳаббатга монанд оппоқ момиқ қор йўқ эди.\nҚор... Қор... Бутун борлиқ табиатнинг ана шу мўъжизасига интизор эди. Ва ниҳоят, табиат Бухорога марҳамат кўрсатди.\nОсмонни қўрғошинранг оғир булутлар қоплаб, аввал битта-яримта, жуда кичкина игна учидек бўлиб, оппоқ инжулар ёғила бошлади.\nСўнгра росмана қор ёғиб берди.\nСон-саноқсиз митти юлдузчалар самони тўлдирган, она Замин ювош, шукрона бир интизорлик билан кутган неъматга кўксини тутган, Бухоро оппоқ либосга бурканиб, ўзига оро берарди.\nЯнги йилда қор кутиб чарчаган Жамол самога тикилганича каловланар, юзлари, қош-киприкларига қўнаётган муздай заррачалардан ҳузур қилар ва хаёл уни аллақачон олис йиллар хотиралари сари етаклаб кетганди. Юраги ниҳоятда безовта, бу табиатнинг шоҳона инъомиданми, ёинки ҳислар мўллигиданми, у билолмас, фақат кўксининг энг олис бурчаги симиллаб турарди.\n«...Ё, Оллоҳ! — фикран хитоб қиларди у. — Мен, ахир, қорбўрон ўйнаш ёшидан ўтиб кетганимга кўп йиллар бўлди-ку! Нега бунча, ёш боладек бўлиб, биринчи қорни кутаман? Мана, кўчада невараларим қорбўрон ўйнаяпти-ку! Овози дўриллаб, юзига ҳуснбузарлар тошган неварам ўзи тенги қизларни суратга олаяпти. Ундан кичикроғи Қорбобо ясаяпти.»\nЖамол самога тикилар, баҳор гулларига монанд зарралар ўйнаб, учиб ёғар, дарахтлар оқ либосли келинчак мисол бош эгиб, сукут сақлашар, чор атроф ўша, болалигидаги азамат шаҳзода ва кўҳлик малика ҳақидаги ғаройиб эртакни эслатар, «дук-дук» ураётган юраги кўксини ёриб чиққудек эди.\nАтрофни чулғаган оппоқ сукунат шу қадар сеҳрли эдики, ҳис-туйғулардан бегона, жуда лоқайд одамни ҳам тўлқинлантириб юборарди.\nЖамол темир дарвозани ғийқиллатиб очиб, кўчага қадам ташлади.\nБолакайлар қий-чуви самони тўлдирган, совуқ қулоқ учларини чимчилар, у тоза ҳаводан кўкрагини тўлдириб нафас олар экан, ҳозир қай вақт, қай замонда эканини ҳис этолмасди. Лекин бу ҳолат узоққа чўзилмади. Ёноғига келиб теккан олмадек қор кўзларидан учқун сачратиб юборди. «Об-бо, боласи тушмагур-эй!» — қўшнининг саккиз-тўққиз яшар невараси уни қўли билан ўртоқларига кўрсатиб, қийқириб кулар, қип-қизил юзларидан бахтиёрлик аломатлари уфуриб турарди.\n— Ҳаҳ, падарқусур! — унга ёлғондакам пўписа қилди Жамол.\nБолакай кулгидан тўхтаб ёвқараш қилди-да, уйи томон тарақайлаб қочди.\nБоланинг кўча ўртасида турган ўн-ўн икки яшар опаси илтижо қилди:\n— Бобожон, кечиринг, у билмасдан...\nЖамол қизчанинг ялинчоқ товушидан ҳушёр тортгандек бўлиб, кулиб юборди.\n— Зарари йўқ, болам...\nҚизча хурсанд бўлиб укасининг ортидан чопиб кетди.\nҚор бўралаб ёғар, совуқ забтига олар, дарвоза ёнида ёқавайрон, бошяланг турган Жамол ўтиб-қайтиб турган қўни-қўшни билан нари-бери сўрашган бўлар ва лекин тизгинсиз хаёллари олис манзилларда сар-сари кезарди. Кейинги пайтларда у ёлғиз қолди дегунча хаёлларига эрк берар ва бу ҳолатдан чиқиши хийла мушкул эди.\nҲозир ҳам қор учқунларидан кўз узмаётган бўлсада, бутун умри давомида бошдан кечирганлари кўз ўнгида бирма-бир гавдаланарди.\n«Ҳа, — ўйларди у қандайдир ички дард билан, — кечагина ўзинг қорбўрон ўйнардинг, бугун эса невараларинг шу иш билан машғул... Биз одатда ҳамма нарсани Вақт билан ўлчаймиз, айбни Вақт югуриклигига тўнкаймиз ва «Қаранг-а, Вақт бир пасда ўтиб кетибди-я» дея ҳайрон бўламиз. Аслида-чи? Аслида эса Вақт эмас, Биз ўзимиз ўтиб кетамиз ва буни билмай, сезмай ҳам қоламиз...»\n— Об-бо, бу нима қилиқ?! Ялангбош, ёқавайрон кўчада туриш?! Кошки салга шамоллаб қолмасангиз... — хотинининг ҳам танбеҳ, ҳам дилсўзлик аралаш дағдағаси уни ўзига келтирди.\n«Тавба, бу аёлларнинг ҳаммаси ҳам шунақа жонсарак бўлар эканми?«. Болалигида онаси ҳам қор ёққан кезларда нуқул "уйга кир, болам, шамоллаб қоласан...» дея жаврарди. Энди бўлса хотини жавраяпти. Ҳа, майли нимаям қилардик? Ҳар қалай, сени деб кимнингдир жони ачиб турса, бу унчалик ёмон эмас. Ахир, кимгадир кераклигингни билиб турасан-да...»\nУ жилмайганича, дарвозадан ичкарига кирди. Хотин эса ҳамон жаврарди:\n— Невараларингиз ҳам ўзингиздан баттар овсар. Кўчадан бери келишмайди. Шамоллаб қолишса, яна менинг жоним ҳалак...\nЖамол муроса қилди:\n— Ке, қўй, хотин, бундай ажойиб қор ҳар кун ҳам ёғавермайди. Жужуқлар бир маза қилишсин!...\nХотини қўл силтади.\n— Э-э, олтмишга киряпсиз-у, ҳеч хаёлпарастлигингиз қолмади-қолмади-да! Совуқдан кўкариб кетишибди-ю сиз «маза қилишсин», дейсиз-а!\nЖамол индамай ўз хонасига кириб кетди. Кўз ўнгида онасининг илтижоли чеҳраси намоён бўлди. «Уйга кир, ўғлим, шамоллаб қоласан...».\nУ деразадан кўчага паришон назар ташлади. Изғирин шамол олча гулига монанд қор учқунларини учириб ўйнар, кўчада болаларнинг қий-чуви тобора авжига чиқарди.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Joʻra_Fozil._Qor_(hikoya)_/_Kiril&oldid=12946" dan olindi


Ўзбекистон жаҳон хурмо экспортёрлари рейтингида кучли учликдан тушиб кетди — Sof.uz\n13.11 09:27 168 Иқтисод\n2018 йил якунлари бўйича Ўзбекистон жаҳон хурмо экспортёрлари кучли учлигидан пастга тушиб кетди. У ўз ўрнини Хитойга бой берди.\nEastFruit таҳлилчилари маълумотларига кўра, мамлакатимиз ўтган йили 55 минг тонна хурмо экспорт қилган, бу эса 2017 йилдагига қараганда 18 минг тоннага камроқдир.\nЖаҳон бозорига йўналтирилган ўзбек хурмосининг катта қисми Россия ва Қозоғистон бозорларида сотилди. Озроқ қисми қўшни Туркманистон ва Қирғизистон томонидан сотиб олинди. EastFruit манбасига кўра, ўзбек хурмоси Қозоғистон ва Қирғизистонга олиб борилади ва у ердан Россия бозорларига реэкспорт қилинади.\nШу билан бирга Ўзбекистондан Шарқий Европага – Украина ва Белорусияга хурмо етказиб бериш ҳажми сезиларли даражада ошган. Белорусга экпорт 3 баробар (763 т.), Украинага эса 2 баробар (593 т.) ортган. Шунингдек, экспортёрларимиз илк бора БАА бозорларига чиқишди.\nХурмо бозорида жаҳон етакчилари ҳали ҳам Испания ва Озарбайжон бўлиб турибди. Улар ўтган йили, мос равишда, 168,3 минг т. ва 150,9 минг т. хурмо сотишган. Бу бозорда кунига 600 – 700 минг тонна маҳсулот сотилади ва кунлик валюта айланмаси 500 – 600 млн. $ни ташкил қилади.\nЭнг йирик импортёрлардан бири бу Россия саналади. Бу мамлакат кунига 130 млн. $лик 160 минг тонна хурмо харид қилади. Иккинчи ўринда эса Германия ва учинчи ўринда Қозоғистон – бу ерда бунчалик кўп хурмо ейишмайди, уларнинг аксарияти қайта сотиш учун сотиб олинади.\n1.08 18:38 831 Ўзбекистон\n24.06 10:39 424 Иқтисод


OzodMaktub: Ҳаёт-мамот синови ва ҳокимият малайига айланган ўқитувчилар\nРус тилидан имтиҳон топшириш учун келган меҳнат муҳожирлари Санкт-Петербургдаги тест марказида.\nОзодликка мактуб ёзган одам бисёр. Бу хатларнинг аксарияти шахсий характерга эга бўлиб, уларни эълон қилиб, сиз азиз муштарийнинг қимматли вақтингизни олиб ўтирмаймиз. Аммо таҳририятимизга келган мактублар орасида ижтимоий аҳамиятга эга ёки кўпчиликка фойдаси тегиши мумкин бўлганлари ҳам борки, уларни ОзодМактуб рукни остида пешма-пеш чоп қилиб бормоқдамиз. Бугун ҳам шу каби мактублардан иккитасини эътиборингизга ҳавола этмоқчимиз.\n“Ҳаёт-мамот синови”дан ўтдим\nСалом, Озодлик радиоси. Авваламбор сизларга ўзбек муҳожирларига бераётган ҳуқуқий ёрдамларингиз учун катта раҳмат айтмоқчиман.\nМен Санкт-Петербургда 9 йилдан буён меҳнат муҳожири бўлиб келаяпман.\nЯқинда рус тилидан тест синовларидан ўтиб, сертификат олиш учун УФМСга бордим. Таниш УФМС ходими орқали 2000 рубль тўлаб, барча ҳужжатларимнинг нусхасини топшириб, “Единый центр документов” деган давлат тасарруфидаги фирмадан йўлланма олиб, белгиланган бинога эрталаб соат 10 да кириб бордим. Йўлланмани кираверишдаги махсус қўриқлаш ходимига кўрсатиб, рўйхатга исм-шарифимни ёздим.\nКўп кутишга тўғри келмади. Тест маркази ходими рўйхатни ўқиб, 10 тача одамнинг паспортини текшириб, тест хонасига киритди, кейин тартиб-қоидаларни тушинтирди. Муомаласи ўта маданиятли эди, “ким тушунмаса, мени чақирсин, жараён мобайнида тушунтириб беришим мумкин”, деди.\nТестга келсак, ҳаммаси компьютерлаштирилган, саволлар унчалик қийин эмас ўқимишли одамга, лекин кўпчилик ўқимишли бўлмаганларга анчагина мураккаб бўлиши ажабланарли эмас.\nТест-имтиҳон 3 бўлимдан иборат бўлиб, ҳар бирига 15 дақиқадан - жами 45 минут вақт ажратилган экан. Имтиҳон вақтида саволларга тез жавоб берилса, “кейингиси” деган тугмачани босиб, вақтини қисқартириб кетиш мумкин экан.\nТопширувчилар миллатлари ҳар хил. Хуллас, имтиҳон бошланди. Ҳамма саволларга жами 12 минут ичида жавоб бериб, тугатганимни билдириб, қўлимни кўтардим. Мени экзаменатор чақириб, “сиз тестдан ўтдингиз, 4 кундан кейин сертификат олиш учун келинг, табриклайман” деб, хонадан чиқариб юборди.\nЧиқишим билан тестдан ўта олмай, иккинчи марта бахтини синаш учун келган турли миллатдаги муҳожирлар мени ўраб олишди. “Бир мартада топширдингизми?” деб, юзларида ҳайронлик ифодаси билан сўраб-суриштиришди.\nТест синовларидан икки марта ўтишга рухсат берилар экан. Ҳар сафар алоҳида пул тўланар экан. Бу бечоралар Россияда қолиш, муҳожирликдаги ҳаётини давом эттириш учун бахтларини яна бир марта синаб кўриш учун умидланиб келган одамлар экан.\nЭнди хотима қилиб, тест тўғрисидаги қонун ҳақида ўз фикримни айтсам. Агар Россияда 2015 йил 1 январидан барча меҳнат муҳожирлари ишлашга рухсатнома ёки патент олиш учун рус тилини билиш сертификатини кўрсатиши шарт бўлса, ўрта осиёлик мигрантларимиз қарийб 60-70 фоизи 2015-16 йиллар орасида уйларига қайтиб кетишади, чамамда. Чунки ёнимда ўтириб, мен билан бирга топшираётганларнинг аҳволини кўриб, жуда ачиндим.\nАгар кейинги йилдан рус тилидан ташқари яна Россия тарихи ва Россия конституцияси бўйича имтиҳон ҳам қўшилса, ҳаммаси деярли тамом деяверинг.\nЁзганларимдан хулоса шуки, сертификат беш йилга бериладиган бўлса, иложи борича тез кунларда - бир имтиҳонлик пайтида топшириб қутилиш керак. Ёки ҳозир ватанда юрган муҳожирларимиз келмай қўя қолсинлар бу ёқларга.\nЮқорида мен иштирок қилган жараёнда мени ҳайрон қолдиргани шуки, тест синов марказида ҳамма жойда кузатув камераси бор ва УФМСнинг порахўр, ҳаммани жеркувчи ходимлари йўқ (имтиҳон олувчилар - университет домлалари). Энг қизиғи, ҳар жойда ҳозир ўзимизнинг ўзбегу тожик ўртакашлар бу ерда йўқ. Худди Европага бориб қолгандай бўлдим, тавба (тилга олган кишиларим бу ер ҳозир ва келажакда яна бир энг ёғли жой бўлишини ҳали уйлашмаган ёки иложини қилишолмаган, менимча).\nШуларни ўйлаб, тестдан муваффақият билан ўтганимдан хурсанд бўлиб, “Худога шукур” деб, кўтаринки кайфиятда иш жойимга йул олдим. Чунки бу синов энди ҳар биримиз учун ҳаёт-мамот синови бўлиб қолди, десам ҳам муболаға қилган бўлмасам керак.\nҲурмат билан Жулқунбой.\n“Маҳаллий ҳокимиятнинг малайига айланиб қоляпмиз”\nАссалому алайкум, Озодлик радиоси!\nМен Хоразм вилояти Ҳазорасп туманиданман. Тумандаги мактаблардан бирида раҳбарман.\nҲозирги кунда байрам яқинлашгани туфайли бизни туманимизнинг марказий жойларини маблағ сарфлаб, ободонлаштиришга мажбурлашяпти. Бир-икки кун бўлса, майли эди - ҳар кун шу аҳвол.\nМактаб директорлари ўзларининг чўнтагидан брусчатка қилиш учун боғларга бириктирилди. Директор ўринбосарларига эса шу боғларни гулзор қилиш, байроқчалар билан безаш топширилди.\n“Бу ишларни қилмайман” дейдиганлар бўлса, маориф мудирамиз Зулфия Қурбонова томонидан қаттиқ ҳақоратланиб, “ишдан бушайман” мазмунидаги ариза ёздирилади. Маҳаллий ҳокимиятнинг малайига айланиб қоляпмиз.\nБундан ташқари, ҳар куни катта магистрал йўлга ўқитувчиларимизни чиқаришимизни сўрашади. Ўқитувчилар йўлга чиқишдан безор. Йўлга чиқишса, ўзлари ўқитган ўқувчилари чангитиб ўтиб кетишади.\nМактабларни кўришга комиссия келгудек бўлса, маориф мудирамиз мактабларга солиқ солади 100-200 минг атрофида.\nМен бу мактубимни юборишга истиҳола қилиб тургандим. Кеча қўшнимнинг телефонидан ҳамшираларни янги қурилаётган уйларда ғишт ташишга мажбурланаётганини ўқиб қолиб, “бизнинг ҳам арзимизни эшитадиган инсон топилармикан” деган мақсадда мактуб йўллаяпман. Ушбу мактубимни чиқарсангизлар, сизлардан миннатдор бўлардик!


Ҳуқуқшуносга | insonvaqonun.uz\nҲуқуқшуносга Савол бериш\nХавотирга асло ўрин йўқ!\nЯқинда Германиядан келган дўстим билан Бухоро шаҳрига зиёратга бориб, тарихий обидалар комплексида хавфсиз туризм бурчаги ва хорижлик сайёҳлар билан бемалол инглиз тилида гаплашаётган ички ишлар ходимларига кўзим тушиб қолди. Ўзбекистонга сайёҳ сифатида ташриф буюрган фуқароларнинг хавфсизлигини таъминлаш бўйича бу янги тажрибами, шу ҳақда батафсил билишни истардим.\nЎзбекистон учун бутун дунё эшиклари очиқ. Мамлакатимизга ташриф буюраётган сайёҳларга юртимиздаги тинчлик ва осойишталик катта ишончдир. Кейинги йилларда мамлакатимизда туристик салоҳиятни юксалтириш, сайёҳлик оқимини кўпайтириш, шунингдек, уларга қулай ва хавфсиз шароитлар яратиш мақсадида кенг кўламдаги ислоҳотлар амалга оширилмоқда.\nВазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 23 ноябрдаги қарорига мувофиқ туристлар оқими юқори бўлган Бухоро, Самарқанд, Хива ва Шаҳрисабз шаҳарларида 2018 йил 1 январдан бошлаб хавфсиз туризмни таъминлаш бошқармалари ташкил этилди. Юқоридаги қарор билан бошқармалар зиммасига туристларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари, қонуний манфаатларини таъминлаш, уларнинг ҳаёти, соғлиғи ва мол-мулкини жиноий таовузлардан ҳимоя қилиш, ёрдамга муҳтож сайёҳларга тезкор ва сифатли ёрдам кўрсатиш вазифаси юклатилди. Бу борадаги Ўзбекистон тажрибаси самара бераётганлиги ҳамда бундай тизим ҳатто кўплаб чет элларда ҳам йўқлиги хорижлик сайёҳлар томонидан алоҳида эътироф этилганлигидан келиб чиқиб, Президентимизнинг 2019 йил 6 мартдаги “Транспорт ва туризм объектларида жамоат хавфсизлигини таъминлашнинг самарали тизимини жорий этишга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарорига асосан, туристик салоҳияти юқори бўлган Тошкент шаҳри, Сурхондарё ва Тошкент вилоятлари ички ишлар органлари таркибида ҳам хавфсиз туризмни таъминлаш бўлинмалари ташкил қилиниб, соҳага бир нечта хорижий тилларни мукаммал биладиган ҳамда дунё халқлари тарихи ҳақида умумий тасаввурга эга бўлган билимли ходимлар жалб қилинди. Буларнинг барчаси Ўзбекистонга сайёҳлар оқимининг кўпайишига хизмат қилмоқда.\nСаволга Навбаҳор туман адлия бўлими етакчи маслаҳатчиси\nЙигитали ЭРМАМАТОВ жавоб берди\nЧет элда вафот этса...\n— Бошқа мамлакатга ишлашга кетган фуқаро у ерда касаллиги ёки бошқа сабаб билан вафот этса, унинг ўлими қандай расмийлаштирилади?\n— Чет элда вафот этган Ўзбекистон Республикаси фуқаросининг ўлимини қайд этиш марҳум яшаб турган ёки ўлими содир бўлган жойдаги консуллик муассасаси томонидан амалга оширилади.\nАгар ўлимни қайд этиш марҳумнинг яшаш жойидан бошқа округда амалга оширилса, у ҳолда ўлимни қайд этган консуллик муассасаси марҳум ҳисобда турган консуллик муассасасига унинг фамилияси, исми, отасининг исми, ўлган санаси, шунингдек, ўлим ҳақидаги далолатнома ёзувининг рақами ва ўлим қайд этилган сана кўрсатилган хабарнома юборади.\nСаволга Ургут туман 1-сон ФҲДЁ бўлими\nинспектори Зилола ТЎЛАЕВА жавоб берди.\nОлисда юриб, ислоҳотлардан бехабар қолибман\n— БУНДАН 4-5 йил олдин хорижга ишлаш учун кетган эдим. Уйга қайтгач, иш билан нотариал идорага бордим. Нотариус навбат кутиб туришга ҳожат йўқлигини, электрон навбат йўлга қўйилганлиги, электрон тўлов тизимига ўтилганлигини айтди. Шу ҳақда қисқача маълумот берсангиз.\n— 2018 йил 1 январдан нотариал ҳаракатларга реестр рақами ва мерос ишларига тартиб рақами бериш автоматлаштирилган ахборот тизими орқали амалга оширилмоқда. Шунингдек, нотариал идораларда электрон навбат йўлга қўйилган бўлиб, фуқаро ҳақидаги маълумот электрон базага киритилади. Ҳужжатларни топширгач, ундан қайси пайтда келиши қулайлиги сўралади ва фуқарога маъқул вақт белгиланади. Келишилган пайтгача унинг барча ҳужжатлари тайёрлаб қўйилади. Фуқаро келгач, навбатсиз қабул қилинади ва нотариал ҳаракатни амалга ошириш учун бор-йўғи 15-20 дақиқа кифоя қилади. Бундан ташқари, нотариал ҳаракатларни тасдиқлаш билан боғлиқ ҳисоботларнинг бекор қилиниши билан эса тизимда фаолият юритаётган ходимларнинг ортиқча вақт сарфлашига маълум даражада чек қўйилади. Энди нотариус ҳисобот тайёрлашга кетказадиган вақтни ҳам фуқарони қабул қилишга ажратадиган бўлди. Шунингдек, электрон тўлов тизимига ўтилгач, нотариус бир зумда электрон базага кириб, мижоз топширган маълумотлар билан бирга, қарздорлик ҳақида ҳам текшириб кўради. Агар қарздорлик чиқса, шу ернинг ўзидаги касса орқали тўловни амалга ошириш мумкин.\nСаволга Шаҳрисабз шаҳар 2-сон давлат нотариал\nидораси нотариуси Дилноза ХАЙРУЛЛАЕВА жавоб берди.\nМеҳмонга кетиб, боғчасиз қолдик\n— ВИЛОЯТДА, ота-онамникида 15 кундан ортиқроқ вақт бўлдим. Уйга қайтиб, ўғлимни боғчага олиб борсам, тарбиячи тўлов қилмагансиз, дея боламни қабул қилмади. Шу тўғрими?\n— “Мактабгача таълим муассасалари ва мактаб-интернатлардаги болалар таъминотига ҳақ тўлаш тартиби тўғрисида”ги Низомга кўра, мактабгача таълим муассасалари ва мактаб-интернатлардаги болалар таъминоти учун тўлов ҳар ойнинг 15-санасидан кечиктирмасдан тўланади. Тўловнинг белгиланган муддати ўтгач, 2 ҳафта мобайнида узрли сабабларсиз тўланмаслиги боланинг мактабгача таълим муассасаси ёки мактаб-интернатда бўлишини тўхтатиш учун асос бўлади. Бироқ тўловнинг амалга оширилмаганлиги боланинг мактаб-интернатда таълим олишини тўхтатишга асос бўлмайди, яъни бола мактаб-интернатда бўлмасдан машғулотларга қатнашади.\nШунингдек, мактабгача таълим муассасасидаги бола таъминоти учун қарз 60 кун ичида қопланганда бола мактабгача таълим муассасасига тикланади. Мазкур муддат ўтиб кетган тақдирда, мактабгача таълим муассасасига болани тиклаш янги қабул қилинадиган болалар учун белгиланган тартибда амалга оширилади.\nНизомда белгиланишича, боланинг мактабгача таълим муассасасига келмаслиги учун асослардан бири ота-оналардан бирининг ишдан (ўқишдан) бўш вақти даврида ёки бошқа сабабларга кўра ота-оналардан бирининг сабаби кўрсатилган ҳолда олдиндан ёзган аризаси ҳисобланади. Бунда боланинг бир йилда кўпи билан 60 кунгача мактабгача таълим муассасасига келмаслигига рухсат берилади. Ушбу муддатдан ортиқ бўлган кунлар учун бола мактабгача таълим муассасасига келиш-келмаслигидан қатъи назар умумий асосларда тўлов тўланади.\nСаволга Мирзо Улуғбек туман адлия бўлими масъул ходими\nАброр БЕРДИЕВ жавоб берди.\nГаровсиз кредит борми?\n— КРЕДИТ олмоқчиман, лекин гаровга қўядиган мулким ҳам, кафил бўладиган одам ҳам йўқ. Кредитни қандай олсам бўлади?\n— Мазкур масала “Аҳоли бандлигини таъминлаш учун тижорат банклари томонидан микрокредитлар ажратиш тартиби тўғрисида”ги Низом билан тартибга солинади.\nНизомга мувофиқ, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқаришни ташкил этиш, шахсий томорқа участкаларида маҳсулот етиштириш ва чорвачилик билан шуғулланиш учун банклар томонидан туман (шаҳар)даги сектор раҳбари, туман (шаҳар) ҳокимининг ўринбосари — хотин-қизлар қўмитаси ҳамда маҳалла фуқаролар йиғини раислари томонидан бериладиган тавсиянома асосида аҳолига 3 ойдан 6 ойгача бўлган имтиёзли давр билан энг кам иш ҳақининг 100 баравари миқдоригача йиллик 7 фоиз ставкада 3 йил муддатга микрокредитлар ажратилади.\nБунда банклар ички кредит сиёсатига мувофиқ, қарз олувчиларга таъминот турларидан бирини (гаров, кафил, суғурта полиси) талаб қилмасдан бланкли (ишончли) кредит бериш ҳуқуқига эга.\nМенинг мерос ҳуқуқларим қандай?\n— Мен яшаб турган уй марҳум отамнинг номида. Уйда онам ва мен оилам билан яшаймиз, биз оилада 4 фарзандмиз. Ака-опаларимнинг уй жойлари бор, фарзандлар ўртасида уй масаласида ҳеч қандай низо йўқ. Уй қонуний кимнинг номига расмийлаштирилади? Шу масалада маълумот берсангиз.\n— Сиз Фуқаролик кодексига асосан биринчи навбатдаги ворислар жумласига кирасиз. Мерос очилгандан сўнг нотариус меросхўрнинг илтимосига кўра унга меросга бўлган ҳуқуқи тўғрисида гувоҳнома беради.\nМерос фуқаронинг ўлими ёки унинг суд томонидан вафот этган, деб эълон қилиниши оқибатида очилади.\nМерос очилган жойдаги нотариус меросхўрнинг илтимосига кўра унга меросга бўлган ҳуқуқи тўғрисида гувоҳнома бериши шарт. Меросга бўлган ҳуқуқ тўғрисидаги гувоҳнома мерос очилган кундан эътиборан олти ой ўтганидан кейин берилади.\nНотариуслар томонидан нотариал ҳаракатларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги йўриқномага асосан уй, квартира, уйнинг ёки квартиранинг бир қисмини бошқа шахсга ўтказиш бўйича битимларни нотариал тасдиқлашда нотариуслар бу мулклар мулкдорга тегишлилигини текширади, меросга бўлган ҳуқуқ тўғрисидаги гувоҳнома мулкни бошқа шахсга ўтказаётганда мулк ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжат бўлиб хизмат қилади.\nЯрим тундаям тинчлик йўқ... нима қилсам бўлади?!\n— Қўшним ярим тунда уйида телевизор овозини баланд қилиб кўриб, бизни дам олишга қўймайди. Эътироз қилсак, ўзимни уйим, хоҳлаган ишимни қиламан, дейди. Бундай ҳолатда фуқароларга жавобгарлик борми ўзи?\n— Албатта, маъмурий жавобгарлик мавжуд. Тунги вақтда соат 23:00 дан 06:00 гача фуқароларнинг осойишталиги ва нормал дам олишини бузиш, яъни:\nбаланд овоз билан қўшиқ айтиш;\nтовуш сигналлари бериш;\nхонадонларда, тураржойларнинг йўлаклари ва эшикларида, кўчаларда овози баланд қилиб қўйилган телевизорлар, радиоприёмниклар, магнитафонлар ва овоз чиқарувчи бошқа аппаратуралардан фойдаланиш;\nтураржой биноларида ва улардан ташқарида жуда зарур бўлмагани ҳолда шовқин чиқарувчи ишлар қилиш, шунингдек, маиший шовқинга қарши кураш талабларини бузувчи бошқа ҳаракатларни содир этиш фуқароларга энг кам иш ҳақининг учдан бир қисми (67 минг 576 сўм), мансабдор шахсларга эса энг кам иш ҳақининг учдан бир қисмидан (67 минг 576 сўм) иккидан бир қисмигача (101 минг 365 сўм) маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.\nКасса-аппарат ишламаса қандай олди-сотди бўлади?\n— ТАДБИРКОРМАН, баъзан фискал хотирали назорат-касса машинаси техник жиҳатдан вақтинча носоз бўлиб қолиши мумкин. Шунда тадбиркор сифатида нақд пул билан ҳисоб-китоб қилишим мумкинми?\n— Солиқ кодексига асосан фискал хотирали назорат-касса машинаси техник жиҳатдан вақтинча носоз бўлган ёки электр энергияси бўлмаган тақдирда нақд пул билан ҳисоб-китоб қилишни харидорларга квитанциялар, чипталар, талонлар ёки чекка тенглаштирилган, қатъий ҳисобдаги ҳужжатларни бериш орқали амалга оширишга йўл қўйилади.\nБола боғчага бормаган кунлари учун пул тўланмайди\n— Бир ҳафтага оилавий дам олишга кетмоқчиман. Ўша кунлари фарзандим боғчага бормайди. Боғчага борилмаган кун учун пул тўлашим шартми?\n— Ота-оналардан бирининг ишдан (ўқишдан) бўш вақти даврида ёки бошқа сабабларга кўра бола боғчага келмаган ҳолларда жорий ой учун тўланиши лозим бўлган тўлов миқдори у келмаган кунлар учун ҳисобланган тўлов суммасига камайтирилади.\nТўловни камайтириш учун ота-оналардан бири сабаби кўрсатилган ҳолда мактабгача таълим муассасаси раҳбарияти номига олдиндан ариза (билдиришнома) ёзиши шарт.\nБунда боланинг бир йилда кўпи билан 60 кундан ортиқ бўлмаган муддатгача мактабгача таълим муассасасига келмаслигига рухсат берилади.\nДемак, мактабгача таълим муассасаси олдиндан ёзма огоҳлантирилган бўлса, бола боғчага бормаган кунлари учун пул тўланмайди.\nКоллеж ўқитувчиси мактабга ўтса малака тоифаси сақланади...ми?\n— Ўрта махсус касб-ҳунар коллежида олинган катта ўқитувчи малака тоифаси умумтаълим мактабларида амал киладими?\n— Амал қилади.\nМактабгача, умумий ўрта, ўрта махсус, касб-ҳунар ва мактабдан ташқари давлат таълим муассасалари педагог кадрларини аттестациядан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомда мактабгача, умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар ҳамда мактабдан ташқари таълим муассасалари педагог кадрларининг малака тоифалари ёки лавозимлари мазкур таълим муассасаларининг бир туридан бошқасига ишга ўтганда сақланиши белгиланган.\nБунда мактабгача таълим ва халқ таълими тизимлари педагог кадрларининг иккинчи малака тоифаси ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тизимининг катта ўқитувчи лавозимига, биринчи малака тоифаси — етакчи ўқитувчи лавозимига, олий малака тоифаси — бош ўқитувчи лавозимига тенглаштирилади.


Мираброр Усмонов ҳаёт бўлганида бугун 73 ёшга тўлар эди / CHAMPIONAT.asia\nМираброр Усмонов ҳаёт бўлганида бугун 73 ёшга тўлар эди\n04 июл 10:21\nБугун Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитаси ва Ўзбекистон футбол федерациясининг собиқ марҳум президенти Мираброр Усмонов ҳаёт бўлганида 73 ёшни қарши олар эди.\nАфсуски, бешавқат ўлим 2019 йилнинг 15 март куни ўзбек футболининг дунёга танилишида улкан хисса қўшган олийжаноб инсонни орамиздан олиб кетди. 1947 йилнинг 4 июль куни Тошкент шаҳрида дунёга келган Мираброр Зуфарович даврида ўзбек спорти инфратузилмаси сезиларли равишда ўсишга эришган.\nУсмонов бир нечта спорт иншоотларининг қурилиши, жумладан "Ўзбекистон" спорт мажмуаси, Сув спорти саройи, Гимнастика мажмуаси, Миллий олимпия қўмитаси биноси, Фарғонадаги "Истиқлол", Нукусдаги "Турон" ҳамда Бухородаги "Бухоро" стадионлари қурилишида жонбозлик кўрсатган.\nШунингдек, Мираброр Усмонов МОҚ президенти бўлган даврда Ўзбекистон учун Олимпия ўйинлари тарихидаги рекорд натижа қайд этилган. Спортчиларимизнинг Рио-2016 Олимпиадасида 13 та медални қўлга киритиб, умумжамоа ҳисобида 21-ўринни эгаллагани ҳам Усмонов бошлаб берган ислоҳотларнинг мевасидир!\nБундан ташқари, Мираброр Усмонов даврида ўзбек клублари Осиё чемпионлар лигаси учун 4 та квотага эга бўлишди. Жамоаларимиз ОЧЛнинг ярим финал босқичига қадар етиб борди. Усмонов ҳаётда ҳам олийжаноб инсон эди. Инсонларга ҳамиша қўлидан келганича ёрдам берган. Бу ҳақда ортиқ гапирмаса ҳам, кўпчилик билади.\nБир неча йил давомида ЎФФда Усмонов қўл остида ишлаган таниқли мутахассис Алишер Никимбаев Мираброр Зуфаровични шундай хотирлайди\n- Мустақил мамлакатимиз тарихида Ўзбекистон футбол федерациясини бошқалардан узоқроқ (деярли 12 йил) бошқарган, 2013-2017 йилларда миллий олимпия қўмитаси президенти бўлган Мираброр Усмонов даврида ўсмирлар ва ёшлар терма жамоаларимиз беш маротаба жаҳон чемпионатида иштирок этди, юртимиз беш марта Осиё чемпионатига мезбонлик қилди ва Риодаги Олимпиадада рекорд миқдорида медаллар қўлга киритилди.\n2006-2011 йилларда Усмонов қўл остида ишлашга муваффақ бўлганман, ОФКга ўтганимда у билан турли масалаларда боғланиб турардим. Мираброр Зуфарович ҳақиқатдан ҳам ташкилот офисида ишлаган федерациянинг биринчи президентига айланди, у қаттиққўл бўлган, аммо қўл остидагиларнинг ҳақлигини тан олиб, керак бўлса қарорини ўзгартира олган. ЎФФ президентига айланган Усмонов ишининг илк 12 ойида ҳеч кимни ишдан бўшатмаган. У ҳар бир ходим билан шахсан танишишни ва уларнинг сифатлари борасида ўз хулосасини чиқаришни истаган, - дейди Никимбаев.\nҚуйида Мибарор Усмоновнинг ЎФФдаги фаолиятига бағишланган "Биринчилик даври" номли ҳужжатли фильмни томоша қилинг.


Тожикистонлик опа-сингил хонандалар Умра зиёратида ҳижоб кийди\nТожикистонлик таниқли опа-сингил хонандалар Шабнами Сурайё ва Фарзонаи Хуршид Умра зиёратига кетгани боис, уларнинг катта саҳнага қайтиши савол остида қолмоқда. Опа-сингиллар ҳижобда тушган суратларини ижтимоий тармоқларда тарқатди ва натижада, уларнинг саҳнага қайтмаслигини башорат қилганлар кўпаймоқда.\nОпа-сингил санъаткорлар Шабнам ва Фарзонанинг ҳижобда тушган сурати Фейсбук ижтимоий тармоғида пайдо бўлганидан сўнг, уларнинг мухлислари орасида "бу санъаткорлар энди баъзи ашулачилар каби Ҳаждан сўнг қўшиқ айтишдан воз кечадими ёки йўқ?" деган баҳсу бошланди.\nШабнам ва Фарзонанинг онаси, таниқли қўшиқчи Сурайё Қосимова қизларининг катта саҳнага ҳижобда қайтишини тахмин қилади:\n“Ҳаж ҳар бир мусулмоннинг орзуси, албатта. Бироқ улар кетишидан олдин биз анча маслаҳат қилган эдик. Бугун менга қизлар телефон қилиб, Худонинг уйини зиёрат қилганидан хушбахт эканликларини айтишди. Бундан сўнг қизларнинг кийнишида озгина ўзгариш бўлади. Балки энди улар саҳнага рўмолсиз чиқмас. Улар ҳали ёш, тирикчилиги шу касби ортидан ва бу касбни давом эттиришади, деб ўйлайман. Уларнинг саҳнага мувофиқ шаръий кийимлари бўлади, албатта”, деди Сурайё Қосимова.\nСанъаткорнинг айтишича, Каъбани зиёрат қилган қизлар бундан кейин ҳар бир қадамини ўйлаб босади.\nШу пайтгача опа-сингил санъаткорларнинг ҳатти-ҳаракатлари ва енгил юпун кийиниши тожик жамиятида бир қанча баҳсларни уйғотиб келаётган эди. Хусусан, ярим яланғоч Фарзонанинг шаҳвоний кийимлардаги қизлар даврасида айтган “Ёрам” қўшиғининг клипи жиддий эътирозларга сабаб бўлган.\nБироқ, опа-сингилларнинг ҳижобда тушган суратлари ижтимоий тармоқларда бирданига пайдо бўлиши мухлисларни ҳайратга солди. Мухлисларни энди кўпроқ опа-сингилларнинг бундан сўнг шариат қоидаларига қанчалик риоя қилиши қизиқтира бошлаган.\nТожикистонлик мусиқашунос Оятуллоҳнинг айтишича, таниқли санъаткорларнинг ўз ҳаёт тарзини ўзгартириши осон эмас:\n“Санъаткорлар ўзларига хос эркин турмуш тарзига эга, лекин уларнинг Ҳаж зиёратини мақсад қилгани, Худонинг олдида тавба қилишларини олқишлаш керак. Аслида бу зиёратга борган ҳар бир одамнинг қалбида ўзгача бир ҳиссиёт пайдо бўладики, балки бу уларнинг қалбида ислом ва шариатга муҳаббат пайдо бўлганидандир. Биз жуда кўп санъаткорларимиз Ҳаж зиёратига борганидан сўнг саҳнадан воз кечганлигини яхши биламиз”, деди Оятуллоҳ.\nТожик санъатчилиги тарихида Меҳрубони Равшан, Афзалшоҳи Шодий, Хайриддини Бозор, Жўрабек Муродов сингари таниқли ашулачилар Ҳаж зиёратидан сўнг “Ҳожи” унвонини олиб, тақвоси билан санъатда қолган.\nБироқ таниқли санъаткор Маликаи Саидзод 2010 йилда “ҳожи она” бўлганидан сўнг ҳижобда қолган ва саҳнани бутунлай тарк этган эди. Айни пайтда у тадбиркорлик билан шуғулланади.


Сардор Умурзаков Озарбайжон иқтисодиёт вазири билан учрашди – Газета.uz\nLotinchada 21 июн 2022, 11:32 Иқтисодиёт\n20 июнь куни Инвестициялар ва ташқи савдо вазири Сардор Умурзаков Озарбайжон иқтисодиёт вазири Микаил Жабборов билан учрашув ўтказди. Бу ҳақида, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги матбуот хизмати хабар берди.\nУчрашув чоғида инвестициялар, савдо, транспорт ва логистика соҳасидаги икки томонлама ҳамкорликнинг кенг кўламли кун тартиби муҳокама қилинди. Шунингдек, инвестициявий ҳамкорлик ва саноат кооперацияси соҳаси муносабатларнинг устувор йўналишларидан бири сифатида кўриб чиқилди. Ҳозирги кунда Ўзбекистонда Озарбайжон капитали иштирокидаги 238 та, Озарбайжонда эса 53 та Ўзбекистон компанияси фаолият кўрсатаётгани қайд этилди.\nТомонлар 2021 йилда Ўзбекистон-Озарбайжон савдо айланмасининг ҳажми 40 фоиздан ошгани ҳамда 2022 йилнинг январь — июнь ойларида ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 2 баравар кўпайганини қайд этдилар. Улар нефть-кимё, кимё ва электротехника маҳсулотлари, қора ва рангли металл буюмлар, озиқ-овқат маҳсулотлари, асбоб-ускуналар ва тўқимачилик маҳсулотларини ўзаро етказиб беришни кўпайтириш бўйича навбатдаги тадбирларни муҳокама қилдилар.\nБундан ташқари, 2022 йил охирига қадар Ўзбекистон ва Озарбайжон ўртасида юк ташиш ҳажмининг ўсиши 40 фоизга ўсиши кутилаётгани, шу нуқтаи назардан, икки давлатни боғлайдиган логистика йўналишларини кенгайтириш, ўзаро ва транзит юк ташишни кўпайтириш бўйича ҳамкорлик йўллари кўриб чиқилди.\nИкки мамлакат ҳудудлари ўртасида тўғридан-тўғри алоқаларни ўрнатишга ҳам эътибор қаратилди. Ҳудудлараро ҳамкорлик тўғрисидаги Ҳукуматлараро битимни имзолаш истиқболлари қайд этилди.\nИкки давлат расмийлари иштирокида бизнес форум ҳам ташкил этилди. Унда, вазирлик ва идоралар, тармоқ бирлашмалари раҳбарлари ҳамда Озарбайжон ва Ўзбекистоннинг йирик компанияларининг 100 дан ортиқ вакиллари иштирок этди.\nТадбирда икки мамлакат ўртасидаги иқтисодий ҳамкорликнинг изчил диверсификация қилиниши ўзбек ва озарбайжон ишлаб чиқарувчиларига янги қиймат занжирларини яратиш ва биргаликда учинчи мамлакатлар бозорларига чиқиш имконини бериши таъкидланди.\nШунингдек, икки мамлакат ҳудудлари орқали ўзаро ва транзит юк ташишни кўпайтиришни рағбатлантириш бўйича аниқ чора-тадбирлар жорий қилиниши эълон қилинди.\nТадбир дастури доирасида «B2B» (бизнес бизнес учун — таҳр.) ва «G2B» (ҳукумат бизнес учун — таҳр.) тарзида панель мунозаралари бўлиб ўтди, унда ўзбек ва озарбайжон бизнес вакиллари аниқ лойиҳа таклифлари асосида бизнес ҳамкорлик истиқболларини муҳокама қилдилар.\nФорум якунида умумий қиймати 500 млн доллардан ортиқ қўшма лойиҳалар ва савдо шартномаларини амалга ошириш бўйича қатор битимлар, шунингдек, икки мамлакатнинг тегишли вазирлик ва идоралари ўртасида амалий ҳамкорлик тўғрисида 10 та келишув имзоланди.\nЗайнулобиддин Т. Газета.uz 585


ЎзА - Гада КАДДУМИ: “Қўқон ҳунармандчилиги билан бутун дунё танишади”\nГада КАДДУМИ: “Қўқон ҳунармандчилиги билан бутун дунё танишади”\nЖаҳон ҳунармандлар кенгашининг Осиё-Тинч океани минтақаси бўйича президенти Гада Каддуми Қўқон шаҳрига ташриф буюрди.\nМамлакатимизда миллий ҳунармандчиликни ривожлантириш борасида Жаҳон ҳунармандлар кенгаши билан мустаҳкам ҳамкорлик йўлга қўйилди.\nРеспублика “Ҳунарманд” уюшмаси жорий йилда мазкур ташкилотга аъзо бўлди.\nУшбу ташкилот 1964 йилда Бельгияда нодавлат-нотижорат ташкилот сифатида ташкил этилган ва бой маданий меросни асраш ва ривожлантириш учун семинар, конференция ва кўргазмалар ўтказиб, бутун дунёда ҳунармандчилик ташкилотларини қўллаб-қувватлайди.\nЎтган даврда мазкур кенгаш билан ҳамкорликда Қўқонга жаҳон “Ҳунармандлар шаҳри” мақомини бериш борасида саъй-ҳаракатлар олиб борилди.\nЎрганиш ҳайъати аъзолари шаҳардаги миллий ҳунармандчилик мактабларида бўлиб, уларнинг фаолияти билан бевосита танишди.\nҚўқон шаҳрига мазкур нуфузли унвонни бериш бўйича қарор қабул қилинди.\nМартабали меҳмон Ўрда майдонида олиб борилган фестивалга тайёргарлик ишлари билан танишиб, ҳунармандларнинг павильонларини кўздан кечирди.\nЮртимизнинг турли ҳудудларидан келган ҳунармандлар билан суҳбатлашди. Шунингдек, матбуот марказида ҳам бўлиб, оммавий ахборот воситалари ходимларига яратилган шароитлар билан танишди.\n– Қўқонга аввал ҳам келган эдим, – деди Гада Каддуми хоним. – Шаҳарнинг тарихий бой маданияти борлигини олдиндан билар эдим. Бугун яна ўз кўзим билан кўриб, мамнун бўлдим.\nБизнинг ташкилотимизга Осиёнинг 30 дан ортиқ шаҳри аъзо. Йил охирига қадар 50 та кўргазма ташкил этамиз. Ноябр ойида эса аъзо мамлакатлар иштирокида Малайзияда форум ўтказамиз.\nБир неча йил аввал Қувайтда Ўзбекистон элчиси билан суҳбатлашганимда, ундан Қўқон ҳунармандлар шаҳри экани ҳақида эшитган эдим. Амир Темур даврида ҳам ҳунармандлик жуда муҳим саналган. Улар орқали қўшни давлатлар билан дўстлик ришталари боғланган.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев олиб бораётган ишларни ҳам ўрнак қилиб кўрсатса бўлади. Бугун фестивалга келаётган меҳмонлар орасида Тайланд, Корея, Вьетнам каби давлатлардан вакиллар келганини кўрдим. Европадан йигирмага яқин давлат вакиллари келди. Уларнинг барчаси Ўзбекистон, жумладан, Қўқон ҳақида билиб, уни дунёга танитишга ҳисса қўшади.\nМасуджон Сулаймонов, ЎзА


Лозамакс – Meducate.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Лозамакс\nПрепаратнинг савдо номи: “Лозамакс-50”, Лозамакс-100”\nПлёнка қобиқ билан қопланган хар бир 50 мг ли таблетка қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: лозартан калий – 50 мг;\nёрдамчи моддалар: микрокристалл целлюлоза – 10,0 мг, коллоид кремний диоксиди –\n1,0 мг, магний стеарати – 2,0 мг, лактоза – 25,0 мг, крахмал – 70,0 мг, тальк – 2,0 мг, плёнка қобиғи (гипромеллоза, полиэтиленгликоль, тальк, титан диоксиди) – 3,0 мг, гидроксипропилметилцеллюлоза – 2,25 мг, изопропил спирти – 0,025 мг, дихлорметан -0,035 мг, полиэтиленгликоль 6000 – 0,33 мг.\nПлёнка қобиқ билан қопланган хар бир 100 мг ли таблетка қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: лозартан калий – 100 мг;\nёрдамчи моддалар: микрокристалл целлюлоза – 20,0, мг, натрий кроскармеллоза – 10,0 мг, натрий крахмал гликолят – 20,0 мг, ПВП К–30 – 1,0 мг, повидон – 20 мг, олдиндан желатинланган крахмал – 20 мг, лактоза – 60,0 мг, магний стеарати – 3,0 мг, аэросил –\n2,0 мг, плёнка қобиғи (гипромеллоза, полиэтиленгликоль, тальк, титан диоксиди) – 5,0 мг, изопропил спирти – 0,15 мг, канакунжут мойи – 0,50 мг, дихлорметан – 0,10 мг, полиэтиленгликоль 6000 – 1,0 мг.\nТаърифи: оқ рангли, думалоқ шаклли, плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\nФармакотерапевтик гурухи: антигипертензив восита (ангиотензин рецепторларининг антагонисти).\nИчга бир марта қабул қилинганидан кейин гипотензив таъсири (систолик ва диастолик АБ пасаяди) 6 соат ўтгач максимумга етади, сўнгра 24 соат давомида аста-секин пасаяди.\nМаксимал гипотензив самара препаратни ичга қабул қилиш бошланганидан кейин 3-6 хафта ўтгач ривожланади.\nЁндош қандли диабетсиз протеинурия билан кечувчи (суткада 2 г дан кўп) артериал гипертензияси бўлган беморларда препаратни қўллаш, протеинурияни, альбумин ва иммуноглобулин G экскрециясини ишончли пасайтиради.\nҚон плазмасида мочевинанинг даражасини барқарорлаштиради. Вегететив рефлексларга таъсир қилмайди, ва қон плазмасида норадреналиннинг концентрациясига давомли таъсир кўрсатмайди. Лозартан суткада 150 мг гача дозада қабул қилинганида артериал гипертензияси бўлган беморларнинг қон зардобида триглицеридлар, умумий холестерин ва юқори зичликдаги липопротеидлар (ЮЗЛП)нинг даражасига таъсир қилмайди. Айнан шу дозада, лозартан оч қоринга аниқланган қондаги глюкозанинг даражасига таъсир қилмайди.\nИчга қабул қилинганида лозартан яхши сўрилади, ва бунда жигар орқали «биринчи ўтиш”да цитохром CYP2C9 изоферменти иштирокида карбоксилланиш йўли билан метаболизмга учраб фаол метоболит ҳосил қилади. Лозартаннинг тизимли биокираолиши тахминан – 33% ни ташкил этади. Лозартан ва унинг фаол метаболити қон зардобида максимал концентрациясига ичга қабул қилинганидан кейин мувофиқ тахминан 1 соат ва 3-4 соат ўтгач эришилади. Овқат қабул қилиш лозартаннинг биокираолишига таъсир қилмайди.\nЛозартан ва унинг фаол метаболитини 99% дан кўпроқ қисми қон плазма оқсиллари, асосан альбуминлар билан боғланади. Лозартаннинг тақсимланиш хажми – 34 л ни ташкил этади. Лозартан гематоэнцефалик тўсиқ орқали деярли ўтмайди.\nПациентнинг венаси ичига юборилган ёки ичга қабул қилинган лозартаннинг тахминан 14% фаол метаболитга айланади.\nЛозартаннинг плазма клиренси минутига 600 мл, фаол метаболитининг эса минутига\n50 мл ни ташкил қилади. Лозартан ва унинг фаол метаболитини буйрак клиренси мувофиқ минутига 74 мл ва 26 мл ни ташкил қилади. Ичга қабул қилинганида қабул қилинган дозанинг тахминан 4% буйраклар орқали ўзгармаган холда ва тахминан 6% буйраклар орқали фаол метаболит шаклида чиқарилади. Ичга 200 мг гача бўлган дозаларда қабул қилинганида лозартан ва унинг фаол метаболитига тўғри пропорционал фармакокинетика хос.\nИчга қабул қилинганидан кейин лозартан ва унинг фаол метаболитининг плазмадаги концентрациялари, лозартан тахминан 2 соат, фаол метаболити эса – тахминан 6-9 соатлик якуний ярим чиқарилиш даври билан полиэкспоненциал пасаяди. Препарат суткада 100 мг дозада қабул қилинганида на лозартан, на фаол метаболити қон плазмасида ахамиятли даражада кумуляция бўлмайди. Лозартан ва унинг метаболитлари организмдан ичак ва буйраклар орқали чиқарилади. Соғлом кўнгиллиларда, С14 изотоп билан нишонланган лозартан ичга қабул қилинганидан кейин, радиофаол нишоннинг тахминан 35% сийдикда ва 58% ахлатда аниқланади.\nЖигарни енгил ва ўртача оғирлик даражасидаги алкоголли циррози бўлган пациентларда, лозартаннинг концентрацияси соғлом кўнгиллилар – эркакларга нисбатан 5 марта, фаол метаболитининг концентрацияси эса – 1,7 марта юқори бўлган.\nКреактинин клиренси (КК) минутига 10 мл дан юқори бўлганида лозартаннинг қон плазмасидаги концентрацияси, буйраклар фаолияти нормал бўлгандаги концентрациясидан фарқ қилмайди. Гемодиализга мухтож бўлган беморларда “концентрация-вақт” эгри чизиғи остидаги майдони (АUC), буйрак фаолияти нормал бўлган пациентлардагига нисбатан 2 марта юқори бўлади. На лозартан, на унинг фаол метаболити гемодиализ ёрдамида организмдан чиқарилмайди.\nАртериал гипертензияси бўлган кекса эркакларнинг қон плазмасида лозартан ва унинг фаол метаболитининг концентрацияси артериал гипертензияси бўлган ёш эркаклардаги кўрсаткичлардан ахамиятли фарқ қилмайди.\nАртериал гипертензияси бўлган аёлларда лозартаннинг плазмадаги концентрацияси, артериал гипертензияси бўлган эркаклардаги мувофиқ қийматлардан 2 марта юқори бўлади. Эркаклар ва аёлларда фаол метаболитининг концентрацияси фарқ қилмайди. Бу фармакокинетик фарқлар клиник ахамиятга эга эмас.\nСурункали юрак етишмовчилиги (мажмуавий даволаш таркибида, ААФ ингибиторларини ўзлаштираолмасликда ёки улар билан даволаш самарасизлигида);\nЮрак-қон томир касалликлари ривожланиши хавфини (шу жумладан инсультни) ва артериал гипертензияси ва чап қоринча гипертрофияси бўлган пациентларда ўлимни пасайтириш;\nҚандли диабетнинг 2-типи ва ёндош артериал гипертензияси бўлган пациентларда гиперкреатинемия ва протеинуриядаги (сийдикдаги альбумин ва креатининни нисбати 300 мг/г дан ортиқ) диабетик нефропатия (диабетик нефропатияни терминал сурункали буйрак етишмовчилигигача зўрайиши пасайтириш)да қўлланилади.\nПрепарат ичга овқатланишдан қатъий назар қабул қилинади, қабул қилишлар сони – суткада 1 марта.\nАртериал гипертензияда ўртача суткалик доза 50 мг ни ташкил қилади. Айрим холларда катта терапевтик самарага эришиш учун доза 100 мг гача оширилади, икки марта қабулга бўлинади ёки кунига 1 марта қабул қилинади.\nСурункали юрак етишмовчилиги бўлган пациентлар учун бошланғич доза 12,5 мг ни ташкил қилади суткада 1 марта қабул қилинади. Одатда, доза пациент томонидан препаратни ўзлаштирилишига қараб, бир ҳафталик интервал (яъни суткада 12,5 мг, суткада 25 мг ва суткада 50 мг) билан 50 мг суткада 1 марта ўртача самарани бир маромда сақлаб турувчи дозага оширилади.\nПрепаратни диуретикларни юқори дозаларда қабул қилаётган пациентларга буюрилганда, препаратнинг бошланғич дозасини суткада 1 марта 25 мг (50 мг ли ½ таблетка) гача пасайтириш керак.\nКекса пациентларда дозага тузатиш киритиш талаб этилмайди.\nАртериал гипертензияси ва чап қоринча гипертрофияси бўлган пациентларда юрак-қон томир касалликлари (шу жумладан инсульт) ва ўлим хавфини пасайтириш: препаратнинг бошланғич дозаси 50 мг ни ташкил қилади. Суткада бир марта қабул қилинади. Кейинчалик паст дозаларда гидрохлортиазид қўшилиши ва/ёки препаратнинг дозаси суткада 100 мг гача оширилиши мумкин бир ёки икки марта қабул қилинади.\nЁндош протеинурия билан кечувчи қандли диабетнинг 2-типи бўлган пациентларга: кунига 1 марта 50 мг бошланғич доза буюрилади кейинчалик суткада 100 мг гача оширилади (АБ пасайиши даражасига қараб) бир ёки икки марта қабул қилинади.\nАнамнезида жигар касалликлари дегидратацияси бўлган беморларда, гемодиализ муолажасини ўтказишда, шунингдек 75 ёшдан катта пациентларга препаратни кичикроқ – 25 мг бошланғич дозасини суткада 1 марта буюриш тавсия этилади.\n18 ёшгача бўлган болаларда препаратни қўллаш хавфсизлиги ва самарадорлиги аниқланмаган.\nЛозартаннинг ножўя самаралари одатда ўткинчи бўлади ва препаратни бекор қилишни талаб этмайди. Назоратли текширишларда лозартан эссенциал гипертензияни даволаш учун қўлланганда, барча ножўя самаралари орасида фақат бош айланишини учраш тезлиги плацебодан 1% дан кўпроқ (2,4% га қарши 4,1%) қийматга фарқ қилган.\nАнтигипертензив воситалар учун характерли дозага боғлиқ ортостатик таъсири, лозартан қўлланганда 1% дан камроқ беморларда аниқланган.\nПрепарат қўлланганда кузатиладиган ножўя самаралари, уларни пайдо бўлиши тезлигига қараб қуйидаги мезонларга таснифланган: жуда тез-тез ≥ 1/10; тез-тез > 1/100, ≤ 1/10; баъзида ≥ 1/1000, ≤ 1/100; кам холларда ≥ 1/10000, ≤ 1/1000; жуда кам холларда ≤ 1/10000, шу жумладан айрим хабарлар.\n1% дан кўпроқ тезликда учрайдиган ножўя самаралари:\nУмумий симптомлар: астения, толиқиш, кўкрак қафаси сохасида оғриқ.\nЮрак-қон томир тизими: юрак уришини ҳис этиш, тахикардия.\nОвқат хазм қилиш тизими: қоринда оғриқ, диарея, диспептик кўринишлар, кўнгил айниши.\nТаянч-харакат аппарати: болдир мушакларини тиришишлари, белда, оёқларда оғриқ.\nНеврология/психиатрия: бош айланиши, бош оғриғи, уйқусизлик.\nНафас тизими: йўтал, бронхит, бурун битиши, фарингит.\n1% дан камроқ тезликда учрайдиган ножўя самаралари:\nЮрак-қон томир тизими томонидан: ортостатик гипотензия (дозага боғлиқ), бурундан қон кетиши, брадикардия, аритмия, стенокардия, васкулит, миокард инфаркти.\nОвқат ҳазм қилиш тизими томонидан: анорексия, оғиз бўшлиғи шиллиқ қаватини қуриши, тиш оғриғи, қусиш, метеоризм, гастрит, қабзият, гепатат, жигар фаолиятини бузилиши.\nТери қопламлари томонидан: терини қуриши, эритема, экхимозлар, фотосенсибилизация, кўп терлаш, алопеция.\nАллергик реакциялар: эшакеми, тери тошмаси, қичишиш, ангионевротик шиш (нафас йўллари обструкциясини келтириб чиқарувчи хиқилдоқ ва тилни шиши ва/ёки юз, лаблар, халқумни шиши).\nҚон яратиш тизими томонидан: баъзида – анемия (гемоглобиннинг концентрациясини ва гематокритни аҳамиятсиз пасайиши, мувофиқ ўртача 0,11 г% ва 0,09 хажм % га, кам ҳолларда – клиник аҳамиятга эга бўлган), тромбоцитопения, эозинофилия, Шенлейн-Генох пурпураси.\nМарказий нерв тизими ва сезги аъзолари томонидан: безовталик, уйқуни бузилиши, уйқучанлик, хотирани бузилиши, периферик нейропатия, парестезия, гипостезия, тремор, атаксия, депрессия, хушдан кетиш, қулоқларни шанғиллаши, таъм билишни бузилиши, кўришни бузилиши, конъюнктивит, мигрень.\nСийдик-жинсий тизими томонидан: сийишга императив қистовлар, сийдик чиқариш йўлларининг инфекциялари, буйраклар фаолиятини бузилиши, либидони пасайиши, импотенция.\nЛаборатория кўрсаткичлар: тез-тез: гиперкалиемия (қон плазмасидаги калийнинг даражаси 5,5 ммоль/л дан кўп); баъзида – қон зардобида мочевина ва қолдиқ азотни ёки креатининнинг даражасини ошиши; жуда кам холларда –“жигар” трансаминазалари: аспартатаминотрансфераза (АСТ) ва аланинаминотрансфераза (АЛТ)нинг фаоллигини ўртача ошиши, гипербилирубинемия бўлиши мумкин.\n18 ёшгача (самарадорлиги ва хавфсизлиги аниқланмаган).\nЭҳтиёткорлик билан: артериал гипотензия, айланаётган қон ҳажмини пастлиги, сув-электролитлар мувозанатини бузилиши, буйрак артерияларини икки томонлама стенози ёки якка буйрак артериясини стенози, буйрак/жигар етишмовчилигида эҳтиёткорлик билан қўлланади.\nБошқа гипотензив воситалар билан буюрилиши мумкин. Бета-адреноблокаторлар ва симпатолитикларнинг самарасини ўзаро кучайтиради. Лозартанни диуретиклар билан бирга қўллаш аддитив таъсир кўрсатади.\nЛозартанни гидрохлортиазид, дигоксин, варфарин, циметидин, фенобарбитал, кетоконазол ва эритромицин билан фармакокинетик ўзаро таъсири аниқланмаган. Хабарларга кўра рифампицин ва флуконазол қон плазмасида фаол метаболитининг даражасини пасайтиради. Бу ўзаро таъсирларнинг клиник ахамияти хозирча номаълум. Ангиотензин II ёки унинг таъсирини ингибиция қилувчи бошқа воситаларни қўлланганида бўлгани каби, лозартанни калий тежовчи диуретиклар (масалан, спиринолактон, триамтерен, амилорид), калий препаратлари ёки калий сақловчи тузлар билан бирга қўллаш, гиперкалиемияни ривожланиш хавфини оширади.\nНостероид яллиғланишга қарши препаратлар (НЯҚП), шу жумладан циклооксигеназа-2 (ЦОГ-2) нинг селектив ингибиторлари, диуретиклар ва бошқа гипотензив препаратларнинг самарасини пасайтириши мумкин.\nАнгиотензин II рецепторларининг антагонистлари ва литий бирга қўлланганида, қон плазмасида литийнинг концентрацияси ошиши мумкин. Шуни хисобга олиб, лозартанни литий тузлари билан бирга қўллашдан кутиладиган фойда ва хавфни бахолаш керак. Агар препаратларни бирга қўллаш зарурати бўлса, қон плазмасида литийнинг концентрациясини мунтазам назорат қилиш керак.\nЛозамакс препаратини буюришдан олдин дегидратацияни тўғрилаш ёки даволашни препаратнинг кичикроқ дозалари билан бошлаш керак.\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизимига таъсир кўрсатувчи препаратлар, икки томонлама буйрак артерияси стенози ёки якка буйрак артерияси стенози бўлган пациентларнинг қонида мочевина ва зардоб креатинининг концентрациясини ошириши мумкин.\nЖигар циррози бўлган беморларда қон плазмасида лозартаннинг концентрацияси ахамиятли даражада ошади, шунинг учун анамнезда жигар касалликлари бўлганда уни кичикроқ дозаларда буюриш керак.\nДаволаниш даврида, айниқса кекса ёшли пациентларда, буйрак фаолиятини бузилишларида, қонда калийнинг концентрациясини мунтазам назорат қилиш керак.\nДиққатни жамлаш қобилиятига таъсири: лозартан автомобилни бошқариш ёки механизмлар билан ишлаш қобилиятига таъсир қилмайди.\nҲомиладорликда лозартанни қўллаш бўйича маълумотлар йўқ. Лекин, бевосита ренин-ангиотензин-альдостерон тизимига таъсир қилувчи препаратлар ҳомиладорликнинг II ва III уч ойликларида қўлланганида, ривожланиш нуқсонларни чақириши ёки ривожланаётган ҳомилани хатто ўлимига олиб келиши мумкинлиги маълум. Шунинг учун ҳомиладорлик ривожланганида препаратни қабул қилишни дархол тўхтатиш керак. Лактация даврида буюрилганида эмизишни тўхтатиш ёки препарат билан даволашни тўхтатиш масаласини хал қилиш керак.\nСимптомлари: АБ яққол пасайиши, тахикардия, парасимпатик (вагусли) стимуляция туфайли, брадикардия ривожланиши мумкин.\nДаволаш: жадаллаштирилган диурез, симптоматик даволаш; гемодиализ самарали эмас.\nПлёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар, 50 мг ёки 100 мг дан №30 (3х10) (блистерда).


Эксперт: Ўзбекистонда таълим олаётган диний ходимлар экстремизм ёлғонларини фош қилишга тайёрланади\n09:19 / 21.07.2015\nЎзбекистонда бугунги кунда 2та ислом олийгоҳи ва 9та мадраса фаолият юритмоқда. Уларда таълим олаётган диний ходимлар экстремизм ёлғонларини фош қилиш ҳамда уларнинг тарғиботига қарши курашишга тайёргарлик кўрмоқда. Бу ҳақда Тошкент ислом университети ходими Санжар Раззоқов баёнот берди.\nТошкент ислом университетига 1999 йили асос солинган. Айни пайтда у ерда бакалавриат ва магистратура йўналишларида таълим берилади. Ундан ташқари, Ўзбекистон ҳудудида 9та мадраса, ал-Бухорий номли Тошкент ислом институти ҳамда имом ал-Бухорий ёдгорлик мажмуаси қошидаги ислом маркази фаолият юритмоқда.\n“Бутун давр мобайнида Ўзбекистоннинг исломий таълим даргоҳларини 7.5 минг киши битириб чиқди”, – деди Ўзбекистон мусулмонлар бошқармаси вакили Ҳабибулло Камолов.


Лорд Муҳаммад Илтаф Шайх: “Хайрия фондимни отамнинг шарафига “Абдулло” деб номлаганман” - Darakchi\nЖАМИЯТ 18.09.2019, 09:40\nБуюк Британия парламенти Лордлар палатасининг Консерватив партияси аъзоси, лорд Муҳаммад Илтаф Шайх ва унинг ўзбекистонлик рафиқаси Гули Хоним Шайх август ойида юртимизда ўтказилган бир қатор тадбирларда иштирок этиш учун ташриф буюришди. Улар билан таассуротларини ўртоқлашиш ва англиялик инвесторларни жалб қилиш борасида амалга оширилаётган ишлар юзасидан суҳбатлашиш мақсадида учрашдик.\n– Хуш келибсиз Ўзбекистонга, лорд жаноблари!\n– Раҳмат! Хушвақт бўлинг.Яна бир бор Ўзбекистонга келиш насиб этганидан хурсандман.\n– Юртимизда ўтказилган “Шарқ тароналари” халқаро мусиқа фестивали ва Ўзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 28 йиллигига бағишланган тантанали маросимда иштирок этдингиз. Таассуротларингиз билан бўлишсангиз.\n– Ҳа, Юртингизда август ойида ўтказилган бир қанча катта маданий тадбирларда иштирок этдим. Тадбирларда27 давлатдан келган меҳмонлар билан учрашдим. Бундан кўринадики, дунёнинг 27 давлати Ўзбекистон ҳақида яхши фикрга эга. Ўйлайманки, улар бежизга келмаган. Бу Ўзбекистоннинг дунё ҳамжамиятида қанчалик ҳурматга сазовор эканини билдиради. Турли миллат вакилларининг юқори мартабали меҳмонлари билан суҳбатлашиш жараёнида шунга яна бир бор амин бўлдим.\n– Юртимизга бир неча бор ташриф буюрган, ташқаридан кузатаётган сиёсатчи, тадбиркор сифатида ҳозир Ўзбекистон имиджи қай даражада деб ҳисоблайсиз? Мамлакат имиджини ошириш учун дунёда қандай ишлар олиб борилади?\n– Ўзбекистоннинг тарихи жуда бой. Чунки бу ерда дунё илму маърифатига улкан ҳисса қўшган уламолар етишиб чиққан.Ҳозир Ўзбекистон тўғри йўлдан кетяпти деб ўйлайман. Бу ерга бешинчи марта келишим ва ҳар келганимда яққол ўзгаришлар эътиборимни тортяпти. Шу даражада тез ривожланаётганига қараб, Ўзбекистонни Дубайга ўхшатиш мумкин.\nБритания сиёсатчиси сифатида шуни айта оламанки, биз Ўзбекистон билан дўстона алоқаларимиз борлигидан мамнунмиз. Савдо ва инвестиция соҳаларида амалга оширилаётган ислоҳотларга ҳам юқори баҳо бераман. Қолаверса, Британия парламентида Ўзбекистон бўйича умумпартиявий гуруҳ тузилишида оз бўлсада ҳисса қўшганимдан хурсандман.Мамлакатни бошқа давлатларга таништиришда, имиджини оширишда элчихоналарнинг ўрни беқиёс. Ўзбекистоннинг Буюк Британиядаги элчихонасиҳам мамлакат имиджини ошириш устида кўпгина ишларни амалга оширмоқда. Буларнинг барчаси ўз самарасини бермай қолмайди.\n– Тарихимиз билан жуда яхши таниш экансиз, нима деб ўйлайсиз, туристларни жалб қилишда тарихимиздан, меъморий ёдгорликлардан етарлича фойдаланяпмизми?\n– Ўзбекистон мустақил бўлганига энди 28 йил бўлди. Бу тарихан катта муддат эмас. Бу янги давлат. Элчихоналар иштиёқ билан ишлаб, туристларни жалб қилиш учун тарғибот ишларини яхши олиб боришяпти. Тарғиб қилиш элчихонанинг вазифаси. Масалан, Британияда яхши турпакетларни ташкил қилиб, турагентликларга тақдим этиш, таништириш, Самарқанд, Бухоро, Хива каби қадимий шаҳарлар, ноёб тарихий обидалар ҳақида фотокўргазма, буюк алломаларингиз ҳаёти ва илмий мероси ҳақида маърузалар ташкил этиш лозим, шу каби турли йўллар билан рекламани кўпайтириш керак деб ҳисоблайман. Ўзбекистоннинг зиёрат туризми соҳасидаги салоҳияти жуда ҳам юқори. Мен бу мамлакатни жуда яхши кўраман. Агар туризм бўйича бирор ёрдам керак бўлса, мен тайёрман.\nЎзбекистон тарихига эса азалдан қизиққанман, Самарқанд, Бухоро, Хивани кўришни орзу қилардим. Бу қизиқиш умр йўлдошимни учратишдан олдин пайдо бўлган. Турмуш ўртоғимнинг қўлини сўраш учун биринчи марта Ўзбекистонга ташриф буюрганимда, тарихий шаҳарларингизни бориб кўриш насиб этганди. Ундан кейин Президент сайловларида кузатувчи бўлиб таклиф этилганимда ҳам келиб юртингиз билан яқиндан танишиб кетганман.\n– Англияда бир қанча хайрия фондларингиз бор, у фондлар қайси соҳаларга йўналтириланлиги ҳақида сўзлаб берсангиз.\n– Хайрия фондларим асосан боқувчисини йўқотган оилаларга кўмак беришга қаратилган. Буюк Британияда очилган фондим отамнингшарафига “Абдулло” деб номланади.Отам ҳам тадбиркор ва сиёсатчи бўлган, у Африканинг Уганда давлатида яшаган.Отамнинг ҳам кўплаб хайрия фондлари бор эди. Муҳтожларга ёрдам беришни отамдан ўрганганман.\nФондларимиз асосан таълим йўналиши, мактаблар, масжидлар қуриш, бева-бечораларга, оғир касалликка чалинган беморларга ёрдам беришга мўлжалланган. Бундан ташқари яна учта фонднинг ҳомийиман. Бу фондлар орқали болалар уйларида яшаётган болалар, уруш бўлаётган давлатларда боқувчисиз қолган оилаларга ёрдам берилади. “Етим болалар муҳтожлиги” деб аталадиган фондим 12 давлатда иш юритади. Шу фонд маблағидан ёрдамга муҳтож давлаталарда болалар уйлари очилган. У ерда тарбияланаётганларнинг таълим олиши ва яшаши учун керакли маблағ мунтазам ажратиб турилади. Уларнинг жамиятга мослашишига кўмак бериш учун қўлимиздан келганини қиламиз. Яна бир фондимда кўкрак бези саратонига чалинган аёлларга ёрдам берилади, бошқа бири эса ўлим билан ниҳоя топадиган касалликка учраганларга кўмак беришга ихтисослашган.\nБундан ташқари бир неча китоблар муаллифиман. Китобларимдан тушган маблағнинг барчаси фондларга ўтказилади. Ўзбекистонда ҳам хайрия фонди очишни режалаштирганман.\n– Ўзбекистонда қандай фонд очмоқсиз? Фонднинг мақсад ва вазифалари ҳақида гапириб берсангиз.\n– Ўзбекистонда имконияти чекланган болаларга ёрдам беришга ихтисослашган фонд очмоқчимиз. Маълумки, ногиронлар ҳар доим ҳам ижтимоий ҳаётда фаол бўлишмайди, асосан уйда ўтириб қолишади. Уларни фаоликка чорлаш, жамиятга қўшиш керак. Имконияти чекланганларга ногирондек муносабатда бўлмаслик лозим, улар ўзларини жамиятнинг кераксиз аъзосидек ҳис қилмаслиги учун шароит яратиш лозим. Биз турмуш ўртоғим Гули Хоним билан масалаҳатлашган ҳолда имконияти чекланганларга кўмак берадиган фонд очишга келишдик. Бир нарса менга қаттиқ таъсир қилди. Биз Ўзбекистоннинг Мустақиллик куни муносабати билан бўлиб ўтган байрам тадбирида иштирок этдик ва тадбирда нутқ сўзлаган президент Шавкат Мирзиёев ҳам ногиронларга ёрдам бериш, фондлар очиш кераклиги ҳақида гапирганларида, демак тўғри қарорга келибмиз деб хурсанд бўлиб кетдик. Чунки биз ҳам айнан шуни режалаштиргандик. Мен ҳозир Амир Темур ҳақида ёзиладиган китоб устида ишлаяпман\nУшбу китобимдан тушган маблағ тўлалигича Ўзбекистонда очиладиган хайрия фондига йўналтирилади.\n– Британияликлар инвестиция киритиши учун қандай имкониятлар бўлиши керак? Билишимча, британиялик тадбиркорлар бугунги кунда Ўзбекистонга кўп инвестиция киритгани йўқ...\n– Биринчи навбатда британиялик инвесторларни жалб қиладиган бизнес конференциялар ташкил этиш керак. Ўзбекистондаги Буюк Британия элчихонаси билан ҳамкорликда инвесторларни чақириб, Ўзбекистондаги муҳит билан яқиндан таништириш лозим. Уларнинг келиши яна бир эшикни очишда ёрдам беради.\n– Ҳозирги кунда бутун дунё эътиборида бўлиб турган Брексит масаласида ҳам фикрингизни билмоқчи эдим...\n– Олдинги бош вазиримиз Тереза Мэй ҳам, ҳозиргиси Борис Жонсон ҳам Европа Иттифоқидан чиқиш тарафдорлари. Фарқи Тереза Мэй келишган ҳолда ЕИдан чиқиш ниятида эди, Борис Жонсон эса келишувларни кутмасдан чиқмоқчи. Мен ҳам уларнинг фикрини қўллаб-қувватлайман. Охирги уч-тўрт ҳафта биз учун оғир кечиши мумкин. Диққат-эътиборимиз фақат Брекситга қаратилади. Мен бу вазиятлар тинчигач, Бош вазиримиз Борис Жонсон Ўзбекистонга ташриф буюришини жуда истардим. Лондонга қайтгач, бу фикрларим асосида тавсия хати ёзиб, Бош вазиримизга албатта киритаман.\nЎзбек халқи жуда очиқкўнгил, меҳрибон. Мен буни жуда қадрлайман ва фақат яхшиликлар тилайман.\n– Суҳбат учун раҳмат. Энди ижозатингиз билан Гули Хонимга ҳам бир неча савол билан мурожаат қилсам.\n– Сизга ҳам раҳмат. Бемалол.\n– Гули хоним, сизнинг Британияда ўз бизнесингиз бор деб эшитганмиз, у ерда бизнес очиш ва юритиш қанчалик осон?\n– Мен Ўзбекистон фуқароси бўлсам ҳам, Англияда ўз бизнесимга эгаман. Ҳунармандларимизнинг маҳсулотларини сотиш билан шуғулланадиган компаниям бор. У ерда тадбиркорлик иши очиш жуда осон. Лекин уни юритиш, рақобатбардош бўлиш осон эмас.\nЎзбекистонда ҳам ҳозирги кунда тадбиркорлик ишини очиш анча осон бўлган. Мен шу кунларда Тошкентда London College of English ўқиш марказини очиш ишлари билан бандман. Ушбу ўқув марказини очишдан мақсад, кўпчилик менга “болам инглиз тилини яхши билиши учун уни Лондонга юбориш йўллари бўйича маслаҳат беринг” дейишади. Лекин ҳаммада ҳам фарзандини Лондонга жўнатиб, ўқитиш имконияти йўқ. Шунинг учун мен лондонлик ўқитувчиларни Ўзбекистонга олиб келишга қарор қилдим. Бундан ташқари биз лорд жаноблари билан бирга Ўзбекистонга ҳар гал келганимизда банкларда, суғурта компанияларида ёки бошқа ташкилотларда таржимонлар муаммосига дуч келамиз.\nАйримлар мендан сиз олиб келган ўқитувчилар бизнинг тилни билмайди-ку, қандай гаплашамиз деб сўрашди. Мен улардан агар хорижга борсангиз нима қилардингиз, у ерда сизга ҳеч ким таржимон бермайди. Аксинча шунда тезроқ ўрганасиз, деб жавоб бераман. Сифатли таълим натижасида инглиз тилини тез ва осон ўрганиш мумкин. Президентимиз ҳам хорижий бизнесменлар кўпроқ келишини истаяпти. Лекин ҳар соҳада тил биладиганлар бўлмаса, улар билан қандай гаплашамиз? Шу сабаб инглиз тилини ўргатиш курсларини очиш ва юртимизга шу орқали инвестиция киритишга қарор қилдим.\n– Суҳбат учун ташаккур. Ишларингизга омад!


Олий суд «ата-журтчилар» келмагани сабаб маҳкамани қолдирди | ҚИРҒИЗИСТОН ЯНГИЛИКЛАРИ\nОлий суд «ата-журтчилар» келмагани сабаб маҳкамани қолдирди\n16 июл куни олий судда «Ата-Журт» партиясининг уч депутати устидан биринчи маҳкама ўтиши керак эди. Оқланган депутатларнинг судга келмагани учун, ҳакамлар маҳкамани 23 июлга кўчирди.\nЎтиши кутилган маҳкамада Олий суд Бош прокуратуранинг уч депутат Қамчибек Ташиев, Садир Жапаров ҳамда Талант Мамитовнинг оқланиши юзасидан билдирган шикоятини кўриб чиқиши керак эди.\nАввалроқ айбловчи тараф оқлов ҳукмининг босим остида чиқарилганини билдирганди.\n«Мазкур оқлов ҳукми маҳкама тарафидан суд залида ва суд биноси ташқарисида турган кимсалар босими остида чиқарилди. Ҳукм тергов жиноят иши бўйича йиққан далилларга қарама-қарши келади», — деб ёзилганди прокуратура сайтида.\nЎшанда ҳакамларнинг ўзлари босим ҳақидаги маълумотларни рад этганди.\nҚамчибек Ташиев адвокати Икрамидин Айткулов суд йиғинини бошқа санага кўчириш илтимоси билан ҳакамга мурожаат қилди.\n«Бизнинг ҳимоямиз остидаги шахслар келмагунича, маҳкамани ўтказиш ноўрин», — деди у.\nҲакамнинг депутатларнинг қаерда экани ҳақидаги саволига Айткулов буни аниқлаш учун «вақт кераклигини» билдирди.\nКўпга чўзилмаган кенгашдан сўнг ҳакам ёқловчи илтимосини қондирди.\n«Кейинги йиғин 23 июл куни ўтади», — деди маҳкамага раислик қилган Жақип Абдрахманов.\n17 июн кунги ўтган маҳкамада Бишкек шаҳар суди ҳаками жиноятда гумонланаётганларнинг барчасини айби исботланмаган, деб топганди. Бу қарордан машинасида ов қуроли топилган Ташиев ёрдамчиси мустасно бўлган, у қуролни ноқонуний равишда сақлагани учун жаримага тортилганди.\n«Ата-Журт» партияси лидерлари «Ҳокимиятни куч билан босиб олиш» ва «Қомусий тузумни ўзгартиришга даъват қилиш» бандлари бўйича айбланаётган эди.\nАввалроқ Биринчи май туман суди ҳар уччала депутатни «ҳокимиятни куч билан босиб олиш»да айбдор деб топганди.\nДепутатларнинг барчасига Қирғизистон жиноят кодексининг 295 моддаси бўйича жазо берилганди. Мазкур моддага мувофиқ, бу жиноятга қўл урганлар 12 йилдан 20 йилгача қамалиши керак, бироқ Ташиев ва Жапаров бир ярим йилга, Талант Мамитов бир йилга озодликдан маҳрум этилганди.\nДепутатларга қўйилган қолган айбловлар маҳкама тарафидан асосли деб топилмаганди ва улардан бу айбловлар олиб ташланганди.\nДаставвал депутатлар Қирғизистон жиноят кодексининг 297 моддаси, конституциявий тузумни ағдаришга даъват қилиш бўйича ҳам айблангандилар.\nҲар учала депутат 2012 йилнинг 3 октябрида парламент биноси олдида ўтказган митингдан сўнг қўлга олинган эди — маҳкамага кўра, «Кумтор» олтин конини миллийлаштириш борасида ўтказилган митингда улар ҳукуматни босиб олишга уринишган.\nАввалги мақолаАтамбаев Буюк Британияни Максим Бакиевни хаспўшлаганликда айблади\nНавбатдаги мақола«Азия Микс» Юрмалада ўтувчи «КиВиН»нинг гала концертига ўта олмади


Кимнинг президенти баландроқ?\nсентябр 05, 2012\nОзодлик ҳозирлаган графикнинг иккинчи қисмидаги манзара.\nОзодлик журналистлари ўтказган махсус суриштирувга кўра¸ аниқ бўйини топишнинг имкони бўлмагач¸ Ўзбекистон президенти Ислом Каримов Қозоғистон ва Россия президентлари билан бир сафга қўйилди....\nОзарбайжон президенти 2006 йилда арман ҳарбийсини ўлдирган ўз зобитини афв қилганидан сўнг янада кескинлашган арман-озарий зиддияти абсурд даражага етди.\nНАТОнинг “Тинчлик учун ҳамкорлик” дастурига аъзо Арманистон ва Озарбайжон ҳукумати ўз ҳарбийларини ушбу дастур доирасида 2006 йилда Венгрияда ўтаëтган ўқув машғулотларига юборган пайтда озарий зобити арман ҳамкасбини шавқатсизларча ўлдирган эди.\nЯқинда Венгрияда умрбод қамоқ жазоси ўтаëтган озарий офицери Рамил Сафаров Бокуга қаҳрамон сифатида қайтди ва президент Алиев томонидан авф этилди.\nАйрим манбаларга кўра¸ авф этилдигина эмас¸ балки майор унвони берилиб¸ квартира совға қилинди.\nБу нафақат Арманистон¸ балки Венгрия аъзоси бўлган Европа Иттифоқида ҳам жиддий норозиликларга сабаб бўлмоқда.\nАйни пайтда озарий жамоатчилиги озарий байроғини ҳақорат қилган арман зобитини ўлдирган Рамил Сафаровни миллий қаҳрамон деб эълон қилди ва озарбайжонликларни арманлар босимига ëн бермасликка чақирмоқда.\nАйни шундай руҳда ишлаëтган Озарбайжондаги Haqqin.az.инсон ҳуқуқлари ташкилоти Озодлик Беларус хизмати томонидан ҳозирланган “Кимнинг президенти баландроқ” сарлавҳали блогни ҳам ўз қаричига мослаб таҳрир қилди.\n“Озарбайжон президенти ҳаммадан баланд... Озодлик Беларус хизмати президентлар ҳақида жуда қизиқ тадқиқот ўтказди. Президентларнинг мол-мулки¸ матбуотдаги фаолияти¸ ҳарбий ва сиëсий ресурсларини ўрганиб чиққан журналистлар “Постсовет ҳудудда кимнинг президенти баландроқ?” деган янги суриштирув бошладилар. Озарбайжон президенти Илҳом Алиев МДҲ давлат раҳбарлари орасида энг баланд президент деб топилди. Арманлар президенти Серж Саркисян эса¸ энг пакана бўлиб чиқди. Графикка қаралса¸ бизнинг президент нодўстона қўшни давлат президентидан камида бир калла баланд бўлиб чиқади” деб ëзди Озарбайжондаги Haqqin.az сайти.\nАлиевнинг Саркисяндан анча баландлиги озарийлар кўзини қувнатгани бор гап. Аммо Алиевнинг постсовет ҳудудидаги энг баланд президент бўлиб чиққани.... йўқ нарса.\nОзодлик ҳозирлаган асл графикдаги манзара.\nОзодлик ҳозирлаган графикка кўра¸ Илҳом Алиев эмас¸ балки Украина президенти Виктор Янукович ўз собиқ иттифоқдошлари раҳбарлари орасида энг дарози бўлиб чиқди.\nЎзбекистон президентининг вазнию бўйи ҳақида бирор жойда аниқ расмий маълумот топишнинг имкони бўлмагач¸ Озодлик журналистлари унинг бўйини суратлардаги ҳамкасбларига қиëсан¸ тахминан чамалашга мажбур бўлдилар.\n“Олтин оралиқ”ни хушлайдиган ўзбеклар хафа бўлмаса ҳам бўлади – Ислом Каримов муносабатлари унча ҳам дўстона бўлмаган Имомали Раҳмондан пастроқ бўлса ҳам¸ минтақадаги асосий рақиби Нурсултон Назарбоев билан бўй борасида баробар бўлиб чиқди.\nВазн¸ боз устига сиëсий вазн масаласини ўлчаш эса¸ Озодлик графиги вазифасига киритилмаган...


Абу Бакр разияллоҳу анҳу: Сиддиқнинг васиятларидан ўрин олган ҳақ-ҳуқуқлар\nBy Исмоил Муҳаммад Яъқуб on 02/20/2021 АБУ БАКР ТАРИХ ХУЛАФОИ РОШИДИНЛАР\nСиддиқнинг васиятларидан ўрин олган Аллоҳнинг, бошлиқларнинг ва оддий аскарларнинг ҳақ-ҳуқуқлари\n1) Аллоҳнинг ҳуқуқлари\nХалифа Сиддиқ разияллоҳу анҳу қўмондонларга ва аскарларга қилган васиятларида Аллоҳнинг ҳақ-ҳуқуқларига риоя этилишига жиддий эътибор қаратди, урушларда Аллоҳ учун холис туришга, душманга қарши матонат кўрсатишга, омонатларни адо этишга, жоҳилий тарафкашлик қилмасликка чақирди.\nДушманга қарши матонат кўрсатиш\nАбу Бакр разияллоҳу анҳу Икрима ибн Абу Жаҳл разияллоҳу анҳуни Умонга юборар экан, унга шундай тавсиялар берган эди: “Аллоҳдан қўрқ, душман билан тўқнашганда сабр-матонатли бўл”.\nҲошим ибн Утба ибн Абу Ваққосни Шом қўшинига мадад учун юбораётганида Сиддиқ разияллоҳу анҳу унга қуйидагиларни буюрган эди: “Душманга йўлиққанда сабрли бўл ва одамларингни сабрга чорла. Билиб қўй, Аллоҳ йўлида бир қадам боссанг, биргина нарсани нафақа қилсанг ёки оз бўлса-да қийинчилик, очлик ва ташналикка йўлиқсанг, албатта Аллоҳ бунинг учун сенга яхшилик ёзади. “Аллоҳ яхши амал қилувчилар ажрини зое зое қилмайди” (Тавба, 120)”.\nУрушлардан Аллоҳнинг динига ёрдам беришни мақсад қилиш\nАбу Бакр Сиддиқ Холид ибн Валидни Шомга йўллаган пайтида унга ёзган мактубида шу маънодаги сўзлар бор эди. Сиддиқ уни Аллоҳ учун ҳаракат қилишга ва ниятини Аллоҳ учун холис қилишга чақирди, кибрланишдан, ўз куч-қудратига маҳлиё бўлиб қолишдан қаттиқ огоҳлантирди. Зеро, бу инсоннинг амалини бекор қиладиган ва уни Аллоҳ ҳузурида мақбул бўлмаслигига сабаб бўладиган энг катта иллатдир. Шунингдек, у Холидга ўз ғалабалари билан мафтун бўлиб, ҳаволаниб кетмасликни ва қилган амали билан Аллоҳга миннат қилиб қўймасликни насиҳат қилди ва миннат фақат Аллоҳга хос эканини, тавфиқ ёлғиз Аллоҳ таолонинг қўлида эканини уқтирди. Унга йўллаган мактубида жумладан, шу сатрлар бор эди: “Ниятнинг софлиги ва омад сенга муборак бўлсин, Абу Сулаймон. Шу ҳолда давом эт, Аллоҳ сенга зафарларни давом эттиради. Кибр-ҳаво қалбингга кириб қолишидан ҳазир бўл, акс ҳолда зиёнга кирасан ва ёрдамсиз қолдириласан. Бирон амалинг билан ҳаволанишдан ва миннат қилиб қўйишдан сақлан, зеро миннат ёлғиз Аллоҳнинг ҳаққи, мукофот ва жазо ёлғиз Ундандир”.\nОмонатларга хиёнат қилмаслик\nАбу Бакр Сиддиқнинг амирларга ва аскарларга йўл-йўриқлари бағоят аниқ эди. У уларга қўлларига тушган ғаниматларда омонатга хиёнат қилмасликни, улардан бирон нарсани сўроқсиз олмасликни ва ҳаммасини хирмонга топширишни, сўнг барча йиғилган ғаниматлар уруш иштирокчиларига адолат билан тақсимланишини васият қилди. Сиддиқнинг Язид ибн Абу Суфёнга қилган васиятида ғаниматларга хиёнат қилмасликни алоҳида тилга олганини бунга мисол қилиш мумкин.\n2) Қўмондонларнинг ҳуқуқлари\nХалифа Сиддиқ разияллоҳу анҳу қўмондонларнинг оддий аскарлар зиммасидаги ҳақ-ҳуқуқларини баён қилиб, уларни амирга итоат қилишга, унинг буйруқларига сўзсиз бўйсунишга, ўлжалар тақсими ва шу каби нарсаларда у билан талашиб-тортишмасликка буюрар эди.\nАмирга итоат қилиш\nАбу Бакр разияллоҳу анҳу халифа этиб сайланганидан сўнг мусулмонларга қилган илк хитобида ўзининг Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг йўлларида юришини таъкидлади ва итоатга алоҳида урғу қаратди. Жанг майдонларига юборилаётган қўмондонларга ҳам бир-бирларига итоат қилишни буюрар эди. Мисол учун, Мусанно ибн Ҳорисага юборган мактубида ушбу жумлалар бор эди: “Мен сенинг ҳузурингга, Ироқ заминига Холид ибн Валидни юбордим. Уни қавминг билан бирга чиройли кутиб ол, сўнг унга ёрдамчи бўл, уни доим қўллаб-қувватла, елкама-елка бирга ҳаракат қил. Унга асло итоатсизлик қилма, унинг фикрига қарши чиқма. Зеро, у Аллоҳ таоло Қуръонда мана бундай деб мақтаган кишилардан: “Муҳаммад Аллоҳнинг элчисидир. У билан бирга бўлганлар кофирларга қаттиққўл ва бир-бирларига раҳмлидирлар. Сиз уларни Парвардигорларининг фазлу марҳаматини, жаннатини ва розилигини умид қилиб, намозларида руку ва сажда қилган ҳолларида кўрасиз” (Фатҳ, 29).\nАбу Бакр разияллоҳу анҳу Шом ўлкалари фатҳига отланган мусулмонларга насиҳат қилиб бундай деган эди: “Эй одамлар! Аллоҳ сизларга Ислом неъматини ато этди, сизларни жиҳод билан мукаррам қилди, шу дин туфайли сизларни барчадан афзал қилди. Аллоҳнинг бандалари, Шом ўлкасидаги румликларга қарши жиҳодга ҳозирланинг! Мен сизларга амирлар тайин этаман, байроқлар тикаман. Раббингизга итоат қилинг, амирларингизга бўйсунинг, ниятларингиз, емак-ичмакларингиз пок бўлсин. Зеро, “Аллоҳ тақво қилганлар ва яхши амал қилганлар билан биргадир” (Наҳл, 128)”. Ўшанда одамлар унга: “Сиз бизнинг амиримиз, биз сизнинг раиятингизмиз. Сиздан буйруқ, биздан итоат. Биз сизнинг амрларингизга итоат этамиз, бизни қаерга йўлласангиз ўша ерга борамиз”, деб жавоб беришди.\nАбу Бакр Сиддиқ Холид ибн Валидни ҳарб илмига моҳир ва бу борада етук тажрибага эга бўлгани учун бирлашган Шом қўшинларига бош қўмондон этиб тайинлаган эди. Холид Шомга етиб боргач, Абу Убайда ибн Жарроҳдан барча аскарий бўлинмаларга хабар юбориб, уларни Холидга итоат этишга чорлашини сўради. Шундан сўнг Абу Убайда Заҳҳок ибн Қайсни чақириб, унга қўшин ичида айланиб юриб, мазкур маънодаги буйруқни ҳаммага етказишини буюрди. Заҳҳок янги бош қўмондонга сўзсиз итоат қилиш ҳақидаги буйруқни ҳаммага бирма-бир етказиб чиқди. Барча бу буйруққа итоат этишини изҳор қилди.\n Уюн ал-ахбор, 1/188.\n Аздий, “Фатҳ аш-Шом”, 34-бет.\n Тарих ад-даъва илал-ислом, 295-бет.\n Тарих ат-Табарий, 4/202.\n Ибн Аъсам. “Ал-футуҳ”, 1/82.\nAvvalgi maqolaҲидоя шарҳи | 143 | Уйланиш ҳаром қилинган аёллар (2) | Шайх Содиқ Самарқандий\nKeyingi maqola Намоз: Жамоат намозининг фазилати


Қирғизистон собиқ президенти ўғли Лондонда қўлга олинди\n25 январ 2021, Тошкент вақти: 16:39\nЖума куни Лондонда Қирғизистоннинг собиқ президенти Қурманбек Бакиевнинг ўғли Максим Бакиев қўлга олинди.\nУ Қирғизистон ва Америка ҳукуматлари сўрови билан ҳибс қилинган. Максим Бакиев Қирғизистонда бир қатор жиноятларда, жумладан, давлатнинг бир неча миллион доллар маблағини ноқонуний тарзда ўзлаштирганликда айбланмоқда.\nБритания ва Қирғизистон ўртасида экстрадиция тўғрисидаги шартнома йўқлиги боис, Максим Бакиевни АҚШга топшириш масаласи ўрганилмоқда.\nМаксим Бакиев 2010 йилнинг апрелида отаси ҳокимиятдан ағдарилганидан сўнг Қирғизистондан қочган эди. У ўшандан бери асосан Лондонда яшаб келган.


ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ СУДИOLX.UZДАГИ ОЛҒИР 24 НАФАР ЭЪЛОН БЕРУВЧИНИ ҚАЙ ТАРЗДА 300 МИЛЛИОНГА “УХЛАТДИ”? from\nOLX.UZДАГИ ОЛҒИР 24 НАФАР ЭЪЛОН БЕРУВЧИНИ ҚАЙ ТАРЗДА 300 МИЛЛИОНГА “УХЛАТДИ”?\nБекорчининг хаёлларига нималар келмайди, дейсиз. Айниқса, у текинхўрликни, одамларни лақиллатиб, борини ўзлаштиришни, уларнинг ҳисобига кун кўришни афзал билса.\nСодиқ Диёров (исм-шарифлар ўзгартирилган) уззу-кун ётавериб зерикди, нима дир “янгилик” қилишни истади. Телефонини титкила ди, турли сайтларга кирди, бўлар-бўлмас видеоларни томоша қилди. Яна титкилади.\nOlx.uz! Шу сайтга кўзи тушиши билан лабининг бир чети иршайди. Ҳатто эртадан бери чўзилиб ётган жойидан сакраб турди. Ўзича хиргойи қилиб, бир эшилиб ўйнади-ей. Ва шу ондаёқ хаёлига келган мақсад сари илк қадамини ташлади. Маҳсулотини сотмоқчи бўлиб, сайтда эълон қўйганлардан бирининг рақамини босди. Нариги томондан лаббай, деган жавоб олгач сўз бошлади:\n– Яхшимисиз, тикув машиналарингизни сотмоқчи экансиз?\n– Ҳа, худди шундай, турли русумдаги 15 та машинкам бор, пул зарур эди, ҳаммасини бирдан ол ганга арзон нархда сотаман, – деди Сирдарё вилоятининг Ширин шаҳрида истиқомат қилувчи Дилобар Ниёзова.\n– Яқинда тикув цехи очгандим, агар уларни Тошкент шаҳрига олиб келсангиз, ўзим ҳаммасини сотиб олардим.\nТаклиф сотувчига маъқул келди. Эртаси куниёқ товарларини машинага юклаб пойтахтга олиб келди.\n– Синглим, минг бор узр, олдингизда хижолатдаман, сизниям овора қилдим… – уялган бўлди Содиқ. – Бир танишимда анчагина пулларим бор эди, сал муаммоси чиқиб қолибди, шунга…\nҚўнжим пулга тўлиб қайтаман деган умидда бир вилоят наридан овораю сарсон бўлиб келган жувонгина ҳайрон эди. Қолаверса шунча манзилга шунча машиналарни яна қайтариб олиб кетиш харажатлари чаккимас.\n– Агар рози бўлсангиз, бир ҳафтада пулларин гизни қилиб бераман, – унинг хаёлини бўлди олар ман. – Ишонмасангиз тилхат ҳам ёзиб бераман.\nАёл ноилож рози бўлди, 41,5 миллион сўмлик қийматдаги тикув машиналарини тилхатга алмашиб, Сирдарёга қайтди.\n– Бунча содда бўлмаса-я, бу одамларимиз, – қўлига осонгина киритилган юкларни “Яндекс” хизмати кўмагида олиб қайтаркан мийиғида кулди у. – Шунча товарини битта тилхатга алмашиб кетди.\nУ ўзи да намоён бўлган “қобилият”идан мағрурланар, ҳадемай, мана буларни сотса қўлига тушадиган маблағлардан қувончи ичига сиғмасди.\n– Давринг келди сур бегим, – деди ўзига ўзи машина суянчиғига бошини ташлаб ва яна дарҳол оlx.uzга шўнғиди.\nХАЙРИЯ НИҚОБИ ОСТИДА…\nЯна бир эълонга кўзи тушиб, дарҳол қўнғироқ қилди. Ўзаро суҳбатдан сўнг, машинкалар ни тегиш ли жойда қолдирдию, иккинчи манзил – Юнусобод тумани Отчопар маҳалласи Бўзсув бўйи кўчасидаги хонадонлардан бирига йўл тортди.\n– Бир одатим бор опажон, мол сўйиб, етимларга хайрия тариқасида тарқатиб тураман, – деди уни кутиб олган уй бекаси билан молхонага кетаётиб. – Бу қорамолингизни ҳам ўзим қиммат нархда сотиб оламан, фақат битта илтимос, пулини 10 кунда бераман. Савобимизга сиз ҳам шерик бўлинг, дуода қоласиз.\nТаклифни рад этмоққа эндигина оғиз жуфтлаган аёл савоб сўзидан сўнг эриди-қолди. Қўлига тутқа зилган паспорт нусха ва тилхат эвазига 14 миллион сўмлик бир бош қорамолининг арқонини унга тутқазди…\nИшлари беш бўлаётганидан ҳаволанган Содиқ сайтдан чиқолмай қолди. Ўзибоп мижозлар ахтарар, улар билан савдолашар, телефонда уларнинг содда ликларига ишонгач, аниқ мақсадга ўтарди.\nБахтиёр Мўминов ҳам унга қандай чув тушга нини билмай қолди, рости. Унинг 6 миллион сўмга сотмоқчи бўлгани 2 та “Redmi note 9 t” телефон аппарати учун олдиндан 800 минг сўм, қолганини 4 ой давомида ҳар ойда 1 300 000 сўмдан бериб бориши ни айтиб, охири кўндирди. Юнусободлик Ҳусан Раҳимов-чи? Пулини бир ҳафта ичида олишига ишониб, ойлаб боққани, 36 миллион сўмлик 2 бош ҳўкизини “хайрия” чига қўшқўллаб бериб юборди…\nФирибгарнинг қилмиши шу билан якун топган бўлса қанийди. У ўзининг жиноий ҳаракатларини давом этиб, такроран фирибгарлик, яъни ўзганинг мол-мулкини алдаш ва ишончни суиистеъмол қилиш йўли билан қўлга киритиш мақсадида яна кўплаб содда ва ишонувчан кишиларни қармоғига илинтирди. Паркентлик Эркин Раимовнинг турли русумдаги 8 та тикув машинасини 10 кунда пулини олиб келиб беришга ишонтириб, шу мазмунда тилхат ёзиб бериб, алдаб кетиб, уни 18 934 038 сўмга “ухлатган”. Шунингдек, бектемирлик Васила Зулфиқорованинг 2 та (9 475 000 сўмлик), олмазорлик Динара Утанованинг 12 та (33 760 481 сўмлик), юнусободлик Холмат Асфандиёровнинг 1 та (6 839 095 сўмлик), Рашид Собиржоновнинг 2 та (8 345 436 сўмлик), янгиҳаётлик Дониёр Маликовнинг 10 та (60 миллион сўм лик), учтепалик Мақсуда Тўраеванинг 1 та (6 миллион сўмлик), ўртачирчиқлик Маҳфуза Мирзаеванинг 1 та (3 миллион сўмлик), Дилшод Собировнинг 1 та (8 миллион сўмлик), олмазорлик Дилдора Солиеванинг 4 та (2 100 АҚШ долларилик), бектемирлик Назира Туропованинг 1 та (3,5 миллион сўмлик), Саид Тоштемировнинг 7 та (2 250 АҚШ долларилик) тикув машинасини фирибгарлик йўли билан ўзлаштирган. Уларни сотиб, ўз мақсадлари учун сарфлаб юборган. Булардан ташқари, у яна шу сайтдаги эълонлар орқали кўплаб кишиларнинг сотувга қўйган мобил телефонлари, компьютер жамланмалари ва бошқа ашёларини юқоридаги яхлитда алдаб-сулдаб қўлга киритишга муваффақ бўлган.\n“ТОТАЛИЗАТОРГА ЮТҚАЗИБ ҚЎЙГАНДИМ”\nСудланувчи Содиқ Диёров судда айбига тўлиқ иқрорлик билдирди. Қаердан бунча “иқтидор” деяётган бўлсангиз, у олдинлари тикув машинаси олиб сотиш фаолияти билан шуғулланган экан.\nЎзининг айтишича, фирибгарликка қўл уришига эса 2021 йил бошларида тотализатор ўйинига қизиқиб қолиб, футбол жамоаларига пул тика бошлагани, аммо унинг жамоаси ютқазиб қўйгани сабабли, у ҳам пулларини бой бергани сабаб эмиш. Ўйинга берилиб кетганидан ўзи билмаган ҳолда кўп миқдорда пул тикиб, ютқазиб, қарз бўла бошлагани, қарзларидан қутилиш мақсадида фуқароларнинг olx.uz сайти орқали сотувга чиқарган тикув машиналари пулини 10 кун ичида олиб келиб беришини айтиб олиб, уларни қайта сотиб, пулларини яна тотализатор ўйинига тикиб, ютқазишда давом этган.\nСуд Содиқ Диёровни Жиноят кодексининг 168-моддаси (фирибгарлик) 3-қисми “б” бандида назарда тутилган жиноятни содир этганликда айбдор деб топди. Унга узил-кесил ўташ учун 7 йил 2 ой муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди. Шунингдек, Содиқ Диёровдан 20 нафар жабрланувчи ҳисобига жами 225 609 906 сўм ундириш кўрсатилди (7 нафарига 14 650 000 сўм ва 1 850 АҚШ доллари ҳамда бир нафарига қиймати 2 000 АҚШ доллари бўлган 2 та тикув машинаси шу пайтгача қайтарилган).\nЖиноятчига жазо тайинланди, маълум муддатга озодликдан маҳрум қилинди. Жабрланувчиларга етказилган зарарлар қачонлардир қопланар ҳам. Аммо бошқа хавотир кўнгилга тинчлик бермайди.\nБиринчи ҳадик шуки, одамлардаги соддалик, ҳанузгача бировларга ишониб, чув тушиб, кейин уни бартараф этаман деб йиллаб сарсону саргардон бўлиб юриши, ҳуқуқларини яхши билмаслиги. Эътибор берган бўлсангиз бир фирибгар 24 кишини чув туширган. 24 нафар! Бу кичкина рақам эмас! Бу шунча хонадонда хотиржамлик кетгани, асаббузарлик, оилавий келишмовчилик ва жанжал урчиганидан дарак эмасми?!\nИккинчидан. Судланувчи мазкур хатоларига сабаб – интернет ўйинларига муккасидан кетгани, оддий қилиб айтганда, қиморга пул тиккани ва ютқазиб қўйганини сабаб қилиб кўрсатмоқда. Қиморнинг ҳаром экани ҳақида муқаддас китобларимизда, ҳадисларимизда ҳам бир неча бор келтирилган. Бунинг олдини олиш жоизлиги, унга яқинлашмаслик, акс ҳолда хунук оқибатларга олиб келиши ҳақида оммавий ахборот воситаларида бот-бот чиқишлар бўлиб турибди. Бироқ… аҳвол ўша-ўша.\nҲозирги пайтда интернетсиз ҳаётни тасаввур қилиш қийин. Ҳамма гап ундан тўғри ва оқилона фойдаланишда. Лекин ҳаммада ҳам бундай ҳимоя иммунитети шаклланмаган, айниқса ёшларнинг интернетда соатлаб ўйин ўйнаётгани барчасидан хавотирли. Аҳоли орасида айнан интернетдаги тотализатор ўйинига қизиқиш ортаётгани сир эмас. Ҳатто тез-тез қулоққа чалиняпти, қайсидир ҳамюртимизнинг бу каби ўйинларга катта миқдорда пулини тикиб, бой бериб қўйгани, ҳатто ўз жонига қасд қилаётгани ҳақида ҳам эшитяпмиз. Ёки контракт тўлови учун ота-онаси юборган пулларни унга тикиб, ўқишидан мосуво бўлаётган талабалар ҳам йўқ эмас. Эшитяпмизу, лекин минг афсуски, жиддий сабоқ чиқармаяпмиз. Тўғри, интернетдан фойдаланиш учун чеклов ёки тақиқ йўқ. Ҳамма муаммо мана шунда! Демак, истаган одам интернет орқали бу ўйинни ўйнаши мумкин. Шу боис бундай иллатларга қарши ҳар биримиз курашишимиз, ҳушёр бўлишимиз, фарзандларимизга бу қинғир ва ҳаром йўл экани, ундан узоқ бўлишини таъкидлаб туришимиз жоиз. Зеро, таваккалчиликка асосланган ҳар қандай ўйиннинг охири фожиали тугайди.\nЯнгиҳаёт тумани суди судьяси,\n2022 йил 28 апрель)


Мен ватанда эмасман¸ ватан менинг ичимда...\nЎзбекистондаги болалар¸ тараққий қилган дунëда яшаб¸ хориж тилларида таълим олаëтган миллатдошларига ҳавас қилса¸ хорижда улғаяëтган ўзбек болалари ўз тилида гапириб-ўқиб¸ буви-бобою¸ амма-холаси ëнида катта бўлаëтган тенгқурларига ҳавас қилади.\nЕвропада яшаётган ўзбекларнинг болаларига маҳаллий мактабларда ўзбек тили ўқитилаётгани эътиборга олинса, уларнинг ўз тилини унутиб юбормаслигига умид уйғонади.\n"Ўзбек дунёси"нинг бугунги сони бир йўналишли ва ўша йўналишда кутилмаган икки бурилишли.\nБурилишлар кутилмаган бўлса ҳам уларнинг йўлимизда учраши мутлақ табиий кўринадики, миллат кичик бир парчасининг бугунги дунёсини уларсиз – ўша бурилишларсиз тасаввур қилиб бўлмайди.\nКутилмаган бурилишлар эшиттиришимиз давомида, табиийки, кутилмаганда юз беради. Фақат сабр қилинг.\nАввало, бугунги эшиттиришимиз учун режалаштирганимиз суҳбатлардан биринчиси:\n- Yag elska muderlanded.\n- “Мен ўз ватанимни яхши кўраман” дегани.\nБиринчи суҳбат тугади. Суҳбатдошим Зебуннисо ҳозир 10 ёшда. У Швецияда яшайди. Ўша ердаги мактабнинг 4-синфида ўқийди.\nШвед тилида “Мен ўз ватанимни севаман” дер экан, Зебуннисо Швецияни эмас, Ўзбекистонни назарда тутаяпти. Чунки у ўзбекистонлик. Дадаси Муҳиддин Қурбонов ўзбекистонлик сиёсий қочқинлардан бири.\nЎзбекистонни тарк этишга мажбур бўлган сиёсий қочқин ота-онаси билан чиқиб кетган юзлаб ўзбек ўғил-қиз бор шу кунда хорижда. Зебуннисо ўшалардан бири.\nХўш, ўша болаларнинг дунёсида қандай ўзгаришлар юз бераяпти? Бу ўзгаришлар фойдагами ё зараргами? Ўз тилини унутиб қўймаяптиларми? Келажакларини она ватан билан боғлаяптиларми? Маргиналлашиб кетмаяптими улар?\nШу саволлар жавобини изламоқчимиз бугун.\n“Катта бўлсам, албатта Ўзбекистонга қайтаман”\nМуҳиддин аканинг рухсати билан у кишининг яна бир фарзанди, 13 га кирган ўғли билан суҳбатлашдик.\n- Исмим Абдуллa. Муҳиддин Қурбоновнинг ўғлиман.\nОзодлик: Швецияга бориб қолганингизга қанча бўлди?\n- Яқинда уч йил бўлади.\nОзодлик: Демак, 10 ëшингизда боргансиз-а?\nОзодлик: Ҳозир бирон жойда ўқийсизми?\n- Ҳа¸ ҳозир мактабда ўқияпман.\nОзодлик: Шу мактабингиз ҳақида айтиб беринг. Ўзбекистонликларга 13 яшар Абдуллa деган боланинг Швециядаги қанақа мактабда ўқиши қизиқ-да. Қанча бола ўқийди сиз ўқиëтган мактабда?\n- 400 га яқин.\nОзодлик: Ўқиш қайси тилда бўлади?\n- Швед ва инглиз тилида.\nОзодлик: Швед ва инглиз тилида дарс олишга қийналмаяпсизми?\n- Швед тили қийинмас, инглиз тили озгина қийин.\nОзодлик: Швед тилини қачон ва қаерда ўргандингиз?\n- Швецияга келганимдан кейин мактабда ўргандим.\nОзодлик: Сизнинг синфингизда нечта бола ўқийди?\n- Бизнинг синфимизда 20 та бола ўқийди. Еттинчи синфмиз.\nОзодлик: Бу кўпми ë озми? Одатда, болалар нечта бўлади?\n- 20-25 та бўлади.\nОзодлик: Сизнинг синфингизда сиздан бошқа швед бўлмаганлар борми?\n- Ҳа, иккита бор.\n- Афғонистонлик битта қиз ва германиялик битта бола.\nОзодлик: Қолганлар ҳаммаси шведлар.\nОзодлик: Сизларни “швед эмассан¸ келгиндисан”, деб камситмайдими?\nОзодлик: Синфдошлар билан муомала қандай?\nОзодлик: Ўқитувчиларнинг муносабати-чи?\nОзодлик: Ўзбекистондаги мактабда ўқиш билан Швециядаги мактабда ўқишнинг нима фарқи бор?\n- Фарқи - бу ерда компьютер ва интернет билан ишлаш мумкин. Кейин мактабларда тушлик қилиш учун овқатхонаси бор.\nОзодлик: Ҳар куни тушда Ўзбекистонда ҳам ҳамма овқатланади. Сизнинг гапингизни қандай тушуниш керак? Ë тушлик текинми?\n- Ҳа. Ўзимиз бориб, овқатланиб келаверамиз.\nОзодлик: Текин овқат нималардан иборат?\n- Ҳар хил нарса. Шведларнинг овқатлари.\nОзодлик: Бу мактабда яна неча йил ўқийсиз?\n- Яна икки йил ўқийман.\nОзодлик: Ҳозир еттинчи синф бўлсангиз, тўққизни битирар экансиз-да.\n- Ҳа, тўққизни битираман.\nОзодлик: Ундан кейин-чи?\n- Ундан кейин коллежга ўтамиз.\nОзодлик: Мактабда ўқитувчилар ҳар кун уй вазифасини сўрайдими?\n- Уй вазифасини ҳар кун сўрамайди. Айтган кунига сўрайди. Масалан, уйга вазифани 3-4 кунга беради.\nОзодлик: Берган жавобингизга қараб, Ўзбекистондагига ўхшаб бирдан бешгача бўлган баҳо қўйиладими?\n- Йўқ¸ бу ерда фақат хатоми¸ йўқми шуни айтади. Баҳо қўйилмайди. Лекин ўзлари яхши ўқиди¸ ëмон ўқиди, деб ëзиб бораверади.\nОзодлик: Баҳони қачон қўяди? Ëки умуман баҳо деган нарсанинг ўзи йўқми?\n- Баҳо умуман йўқ.\nОзодлик: Сизнинг билимингизнинг даражасини қандай аниқлашади?\n- Уни саккиз-тўққизда аниқлайди.\nОзодлик: Ҳар йил тугаëтганда сизнинг ота-онангизга “Ўғлингиз яхши ўқиди ëки ëмон ўқиди” деб хабар беришмайдими?\n- Хабар беришади. Ҳар бир болага алоҳида дело тутилади. Масалан, мен расм дарсига борсам, расм дарси муаллими ўз фикрини айтади. Қоғозга ëзиб беради ва шу ота-онага жўнатилади.\nОзодлик: Ўзбекистонни соғинасизми?\n- Ҳа¸ соғинаман.\nОзодлик: Нимасини соғинасиз?\n- Ўртоқларимни, оғайниларимни, холамларни.\nОзодлик: Ҳозир сизга дадангиз: “Ўғлим¸ кетишинг мумкин. Мана самолëтга билет. Хоҳласанг бор - Ўзбекистонга кетавер” деса¸ кетасизми?\n- Мен аввал бу ерда ўқимоқчиман. Ўқиганимдан кейин, Худо хоҳласа, катта бўлсам бораман.\nОзодлик: Катта бўлганингизда Ўзбекистонга албатта қайтасиз-а?\n- Худо хоҳласа, албатта қайтаман.\nУч йилдан бери Швецияда яшаётган 13 яшар ўзбекистонлик Абдулла билан суҳбатлашдик. Бояроқ унинг 10 га кирган синглиси билан гаплашгандик. Бинойидек ўзбекча гаплашишаяпти. Бир қарашда “хорижда яшаётган ўзбек ўғил-қизлар маргиналлашиб кетмайдими?” деган хавфсирашга ўрин йўқдек.\nЛекин, Абдулланинг ҳам, Зебуннисонинг ҳам ҳали бола эканлигини, улар дунёга ҳозирча ота-онасининг кўзи билан қараётганини, эрта ўтиб индинга балоғатга етгач, дунёни ўз кўзлари билан кўра бошлашларини назарда тутсак-чи?\n“Чет элдаги ўзбек болалари ўз тилини унутиб қўйишлари мумкин”\nШунинг учун болаларнинг отаси – Муҳиддин Қурбоновнинг ўзини ҳам суҳбатга тортдик.\nОзодлик: Муҳиддин ака, оилали қочқинлар Швецияда кўпми? Ëки болалар кўпми? Мана, сизда иккита экан.\nМуҳиддин Қурбонов: Кўп. 5000 атрофида оила бўлса керак. Ëлғиз юрганлар¸ ишлагани келганлар жуда кўп. Бу ерда ўзбекларни 3000 та дейишган эди. Ҳозир биз билган ўзбекларнинг бир қанчаси келаяпти.\nЎзининг ҳисобидан йўл кира қилиб келиб, топшираëтганлар бор ва БМТ орқали келаëтганлар ҳам кўп бўлаяпти. Яқинда бир ўнтами оила келди. Бу биз билганимиз. Биз билмаганимиз қанча.\nОзодлик: Болаларнинг дунë кўргани яхши. Лекин ватандан узоқда, бошқа маданият ичида маргиналлашиб кетиш, миллий қадриятларни, аждодлар қадриятларини унутиб қўйиш хавфи бор. Шу хавф ота сифатида сизнинг кўнглингизга бир ҳадик солмайдими?\nМуҳиддин Қурбонов: Нафақат маданият¸ тилини унутиб қўйиш хавфи бор. Мана шу қизим айрим ўзбекча сўзларни: “Дада бу нима дегани?” деб сўрайди. Бу туришда тилни ҳам унутиб қўяди экан дейман.\nБир одамнинг оиласи билан келганига тўққиз йил бўлган экан. У: “Шу миллатнинг йўқ бўлиб кетиш хавфи бор. Миллат ўзини сақлаб қолиш учун нималарга эътибор бериши керак? Бошида эътибор берамиз деймиз, лекин секин-секин кўз ўрганади. Шу жамиятнинг ичида шу жамиятга мослашиб кетганимизни билмай қоламиз”, деб айтди.\nБу ҳақиқатда рост нарса. Миллатни сақлаб қолиш учун қандайдир уюшмаси бўлиши керак. Биз дастлаб келганимизда “Швецияда ўзбеклар маданият маркази” деган уюшмани тузган эдик. Лекин у деярли ҳеч қандай фаолият юритмаяпти.\nВаҳоланки, бу ташкилотнинг фаолиятини бошлаш, ривожлантириш мумкин. Швецияда ўзбекистонлик қатор спортчи йигитларимиз ҳам бор, уларни ҳам жалб этиб, спорт ва маданият марказига ҳам айлантириш мумкин.\nБунинг учун эса...\nМуҳиддин Қурбонов: Жуда имкониятлар катта. Фақат бундан унумли фойдаланишимиз керак.\nМасалан, мен ўзбеклар билан жуда кўп жойларда учрашаман. “Ўзбеклар бу ерга қорнини тўқлаш учун келмаган. Болаларинг ўқисин¸ тилни ўргансин. Араб тилини¸ инглиз тилини ўргансин. Ҳар бир бола халқаро даражада иш юрита олиш қобилиятига эга бўлиши керак. Илмли бўлса¸ Ўзбекистонга борганда, Ўзбекистон келажаги учун хизмат қилади”, деб айтаман. Қаерга борсам ҳам ҳаммасига шу гапни айтаман.\nМана шу гапидан кейин Муҳиддин Қурбонов билан суҳбатимизда биринчи кутилмаган бурилиш юз берди.\n“Швед мактабларидан ўзбекча дарслар ўтилади”\nМуҳиддин Қурбонов: Бу ерда мактабда ҳар бир миллат вакилининг ўзининг тилида дарс бериш йўлга қўйилган. Мактабда агар ўзбек бўлса¸ бир одам ўзбек тилида дарс беради. Ўқитувчи бўлмаса ҳам давлат ўшанга ҳақ тўлайди. Унга дарс ажратиб бериш учун камида беш боладан иборат бўлиши керак.\nАна холос! Бу ёғи неча пулдан тушди?!\nБу иш – иммигрантлар болаларининг ўз она тилини ўрганиши учун ўқитувчи ёллаб бериш Швеция ҳукуматига неча пулга тушишини билмаймиз.\nМуҳиддин Қурбоновнинг айтганларидан билганимиз шуки, Швеция ҳукумати иммигрантларнинг нафақат миллий маданият марказлар очиб олишларига имкон яратган, балки уларнинг маргиналлашиб кетиши олдини ҳам олаяпти.\nСуҳбатдошимизнинг ёрдами билан Швециядаги мактаблардан бирида ўзбек тилидан дарс бераётган муаллимани ҳам топдик. Исмини айтмаслигимиз шарти билан опа саволларимизга жавоб берди.\n- Мен ҳозир ўтаëтган ўзбек тили дарсларим 50 фоиздан иборат.\nОзодлик: 50 фоиз нима дегани?\n- Бу дегани тўлиқ бўладиган бўлса, ҳафтасига 30 соат бўлиши керак. Ҳозир менда ҳафтасига 13 соат дарс бор. Бу 60 минутлик дарсдан.\nОзодлик: Демак, 60 минутдан 13 соат дарс ўтасиз. Нечта ўқувчингиз бор?\n- Олтитагина ўқувчим бор.\nОзодлик: Сиз ўтадиган дарсларнинг асосий вазифаси нимадан иборат?\n- Асосий вазифаси - ўзбек тилини болаларнинг эсидан чиқариб юбормаслик.\nШу ўринда эшитганингизни ҳазм қилиб олишингиз учун бироз тин олмасак бўлмас.\nДемак, Швециядаги мактаблардан бирида ўзбек болаларга ўзбек тилидан дарс бераётган ўқитувчи билан суҳбатлашаяпмиз.\n- Нафақат ўзбек тилини¸ ўзининг динини¸ ўзининг урф-одатларини эсдан чиқариб юбормаслиги шарт.\nБизни ўзбек тилидан дарс ўтишга чақирган пайтда улар бизларга: “Четдан келган болалар ўз тилини унутиб юбораяпти. Шунинг учун сизлар бизларга ëрдам беришинглар керак, деган фикрга келдик”, дейишди.\nШундан кейин бошладик. Мен ўтаëтган дарсда ëзув¸ шу билан бирга Ўзбекистон тарихи¸ адабиëти¸ ҳозирги кундаги адабиëт ва шеърият¸ ҳозирги кундаги Ўзбекистон аҳволи ва шунга боғлиқ бўлган нарсалар.\nБундан ташқари, Ўзбекистондаги урф-одатлар. Масалан, салом-аликда¸ овқатланишда¸ одобда. Мана шу нарсаларни шакллантириб бораяпмиз.\nОзодлик: Бу ўзи азалдан бор лойиҳа эканми ë кейин пайдо бўлибдими?\n- Олдин ҳам бўлган. Лекин бу даражада эътибор беришмаган экан. Шу йилдан буни жуда ҳам қаттиқ талаб қилишаяпти. Она тилидан ўқитувчиларга алоҳида дастурлар тузилган. Жуда ҳам яхши лекин.\nБошида баъзи бир болаларда: “Ўзбекистон унча яхши эмас. Ўзбек тилини ўрганиб нима қиламиз?” деган тушунча ҳам бўлган.\nМана, биз ҳозир болалар билан Алишер Навоий, Бобур ҳақида ўтдик. Болаларда шунақа қизиқиш кучли бўлаяптики¸ “Нега биз ўзимизни шунча паст санадик? Йўқ¸ биз зўр жойдан келган одамлар эканмиз”, деб болаларда шунақа яхши ўзгаришлар бўлаяпти.\nДинга нисбатан муносабат ҳам шунақа. Болалар орасида: “Баъзи мусулмон давлатларида уруш бўлаяпти-ку. Демак, динимиз яхши эмас шекилли”, деган шубҳалар бўлган. Лекин ҳозир болаларда тушунча яхши.\nҲатто шунақа ҳолат бўлдики¸ бизларнинг шу квомюнимизда Ислом дини хусусида кичкина тадбир ўтказиб берсангиз, деган илтимос бўлди.\nОзодлик: Квомюни нима энди у?\n- Бу битта кичкина районча. Бизлар яшаëтган жой.\nОзодлик: Демак, районнинг ҳокими айтибди-да.\n- Шунақа деса ҳам бўлади. Кейин мен районнинг уч-тўрт жойида Ислом дини хусусида швед тилида йиғилиш ўтказиб бердим. Қизиқишлар жуда зўр бўлди. Қизиқувчи болалар жуда кўп саволлар беришди.\nМен: “Бизда динимиз ëмон эмас¸ фақат кўриниш шунақа бўлаяпти. Худди одамлар ҳар хил бўлганидай диннинг ичидагилар ҳам шуларга ўхшаган одамлар. Диннинг ўзи жуда гўзал. Унга фақат ҳар ким ҳар хил амал қилаяпти, холос”, деб тушунтиришга ҳаракат қилдим.\nҲозир энди болаларда нисбатан ҳам муомала чиройли. Ундан ташқари мусулмонларга нисбатан шведлар ва бошқалар тарафидан: “Э, булар бунақа жойдан келган”, деган паст назар билан қараш мавжуд бўлган экан. Ҳозир ўртадаги муомала гўзаллашди.\nОзодлик: Боя дастур тузиб берган, дедингиз. Давлат дарсларда нимани гапириш¸ қандай гапиришнинг дастурини тузиб берганми?\n- Энди, бу ерда асосан эркин. “Нима ўтаяпсан¸ нима қилаяпсан”, деб сизни кўп ҳам текширмайди. Лекин “Қайси томондан ëндошсанг, яхшироқ бўлади”, деган маънода маслаҳатлар берган.\nБу ерда: “Шуни ўтишинг шарт”, деб битта нарсани бериб қўймас экан. Бизда, масалан, “Уни ўтдим¸ буни ўтдим”, деб конспект қилиб топширар эдик-ку. Бу ерда унақа нарсанинг ўзи йўқ.\nБиров сизнинг устингиздан туриб текширмайди. Фақат маслаҳат ва қўлланма беришади. “Мана шундай ëндашсанг, яхши бўлиши мумкин, яна ўзинг биласан”, дейишади.\nОзодлик: Дарсга конспект ëзмайсиз¸ директор ўринбосарига кўрсатмайсиз.\nОзодлик: Сизнинг мутахассислигингиз ўқитувчиликмиди?\nХудди шу саволдан кейин эшиттиришимизни бошлаётиб, Сизни огоҳлантирганимиз иккинчи кутилмаган бурилиш юз берди.\n“Ҳижобни баҳона қилиб, университетдан ҳайдашган”\n- Ҳа, ўқитувчилик эди. Университетда ўқидим¸ фақат тугалламадим. Ҳижоб масаласида озгина жанжал бўлиб¸ тўртинчи курсдан кетиб қолган эдим.\nОзодлик: Нима учун? Қандай кетиб қолгансиз?\n- Тўртинчи курсни бошлаганимдан кейин бир куни шундай ҳижобда келаëтиб¸ ректорга рўпара бўлиб қолдим. Ўзи ҳижобга муносабат жуда ëмон эди. Буни сизлар ҳам билсангизлар керак.\nБизнинг жуда кўп курсдошларимиз ҳайдалган. Жуда кўпчилиги рўмолини ечишга мажбур бўлган. Хуллас, ректор: “Рўмолингизни ечсангиз ўтасиз¸ бўлмаса ўтмайсиз”, деди.\nОзодлик: Бу қайси институтда?\n- ЎзМУ да (собиқ ТошДУ). Кейин: “Узр, домла. Бу ишни қилолмайман”, дедим.\nЎша ерда ортиқча даражада очиқ қизлар туришган эди. Ўша қизлардан биттасини қучоқларига олиб туриб: “Қани, мана шундан нима ортиқ жойинг бор? Олдин менга шуни айтгин? Сен шунга жавоб берсанг¸ кейин мен ўйлаб кўраман”, деди.\nҲақиқатан, у жуда чиройли¸ жуда гўзал қиз эди. Қараб туриб: “Очиғини айтсам¸ аччиғингиз келмайдими?” десам, “Йўқ”, деди.\nБўлмаса эшитинг деб, “Исломда шунақаки, агар аëл ҳур бўладиган бўлса, у ҳамма жойини бекитиши шарт. Шариат қандай белгилаган бўлса, шундай. Фақат юзи билан қўлигина очиқ бўлади, холос. Агар у қул бўлса¸ чўри бўлса, худди мана шу қиздай юриши мумкин”, дедим.\nШундан кейин ректор жуда қаттиқ аччиқланди. Шунинг орқасидан кетиб қолдим.\nОзодлик: Бу нечанчи йилги гап?\n- Бу 5-6 йил олдинги гап. Лекин барибир ўқиганим фойда қилди. Мен ўзи олдин тил адабиëт соҳаси бўйича уч йил лицейда ўқиган эдим. Кейин уйда болаларни озгина мактабга тайëрлаб. Барибир фойдаси бўлди, алҳамдилуллоҳ.\nМана ҳозир бу ерда ишлаяпман. Мен: “Шунақа - тўрт йил ўқиганман, кейин ташлаб кетганман” дедим. Кейин шу билан ишга олишди. Бу ерда ҳатто мендан ҳужжат талаб қилишмади. Ишонишди шундоқ.\nБўлди. Гапимиз тугади. Мен биронта ҳам ортиқча сўз қўшмоқчи эмасман.


«Денгиз ҳукмдори» - еганлар дармонда, емаганлар армонда! » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n«Денгиз ҳукмдори» - еганлар дармонда, емаганлар армонда!\nЗарур масаллиқлар: 1 кг. балиқ гўшти, 2-3 та қизил булғор қалампири, битта сабзи, 3-4 дона помидор, 1 бош пиёз, яримта лимон шарбати, кўкатлар, туз; соуси учун: 3 ош қошиқ ўсимлик ёғи, 3 бўлак саримсоқпиёз, туз, мурч.\nТайёрланиши: 1. Булғор қалампири ва помидорни тўртбурчак шаклда тўғранг. Сабзини қирғичдан ўтказинг.\n2. Ўсимлик ёғи солинган товада тўғралган пиёзни қизартириб қовуринг. Сўнгра помидор, сабзи ва булғор қалампирини қўшиб, аралаштиринг. Помидорнинг шарбати ажралгач, тўғралган кўкатларни солинг. Охирида лимон шарбати сепиб, оловни ўчиринг.\n3. Соус учун ўсимлик ёғига эзилган саримсоқпиёз, туз ва мурч қўшинг.\n4. Тозаланган балиқ ичига сабзавотли қайлани солинг-да, устидан соусни қуйинг. Балиқларни патнисга жойлаб, қиздирилган газ печига қўйинг. Таом ўртача ҳароратда 30-40 дақиқада тайёр бўлади. Пишгач, бутунлигича дастурхонга тортинг.\nТайёрланиш вақти: 1 соат\nТеглар: устидан ўчиринг Соус Денгиз пиёзни Зарур\n15:56 Кечки таом учун 10 таклиф


Ироқ Курдистондаги референдумни тан олмайди\n08:37 / 22.08.2017\nИроқнинг Россиядаги элчиси Ҳайдар Ҳадийнинг маълум қилишича, Бағдод Курдистон ҳукумати томонидан мустақиллик тўғрисидаги референдумнинг ўтказилишини қонуний, деб тан олмайди. Бу ҳақда «Известия» ёзмоқда.\n«Энг аввало шуни таъкидлаб ўтмоқчиманки, ироқлик курдлар 25 сентябрга мўлжаллаган референдум Ироқ ҳукумати томонидан рад этилади. Бу бизнинг конституцияга зиддир», - деди у.\nДипломатнинг таъкидлашича, БМТ нуқтаи назаридан ушбу референдум ноқонуний.\n«Бизнинг мурожаат – келинг референдумни бироз тўхтатиб турамиз ва барча муаммоли масалалар бўйича бир фикрга келмагунга қадар мулоқотни давом эттирамиз. Сабаби ҳозир бунинг вақти эмас», - дея хулоса қилди Ҳадий.\nАввалроқ Ироқ Курдистони ҳукумати мустақиллик бўйича референдум санасини ўзгартиришдан бош тортганди.\nИроқ референдум Курдистон


Жаҳон чемпионати кубоги Ўзбекистонга 6 февралда...\n23.01.2018 13:59 0 440\nЖаҳон юлдузи Андреа Пирло мундиал кубоги билан\n2018 йил 6 февраль куни Тошкентда муҳим воқелик рўй беради — FIFA ва «Coca-Cola» томонидан Жаҳон чемпионати кубогининг юртимизга олиб келиниши кутилмоқда. Бу ҳақда «Sports.uz» хабар бермоқда.\nЭслатиб ўтамиз, Жаҳон чемпионати Кубогининг турнеси 2017 йилнинг сентябрь ойида Москва шаҳридаги «Лужники» стадионидан бошланган. Ушбу турга Россия Федерацияси президенти Владимир Путин, ФИФА президенти Жанни Инфантино, Жаҳон чемпионлари - Бебето ва Давид Трезегалар старт беришганди.\nТошкентга келишидан аввал Жаҳон чемпионати кубоги Шарқий ва Марказий Осиёдаги тўққизта давлат пойтахтини айланиб чиқади. Тошкентдан кейин эса яна 34 давлат пойтахтига олиб борилади. Кубок Марказий Осиё давлатлари пойтахтлари ичида биринчи бўлиб Тошкентда тўлиқ бир кун бўлади.\nЖаҳон кубоги борадиган давлатлар\nЎзбекистон жаҳон кубоги


Қозоғистонда рус тилининг мавқеи заифлашмаган – Тоқаев - 15.06.2022, Sputnik Ўзбекистон\nҚозоғистонда рус тилининг мавқеи заифлашмаган – Тоқаев\nТокаевга кўра, Қозоғистонда рус тилининг мавқеи ҳеч қанақасига ёмонлашмаган. 15.06.2022, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 15 июн — Sputnik. Қозоғистонда рус тилининг мавқеи заифлашмаган, бунинг аксини даъво қилаётганлар эса ҳақиқатга қарши. Бу ҳақда Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаев “Россия 24” телеканалига берган интервьюсида айтиб ўтди.Токаевга кўра, Қозоғистонда рус тилининг мавқеи ҳеч қанақасига ёмонлашмаган.“Мен бунга аминман... Қозоғистонда тил масаласини сиёсийлаштирмаслик керак, рус тилининг позицияси ўзгармаган”, - дейди у.Шунингдек, Тоқаев Россия ва Қозоғистон ўртасидаги муносабатларда дўстлик ҳамда иттифоқчилик узлуксизлиги сақланиб қолгани, республика расмийлари бунинг учун барча имкониятларни ишга солишини қўшимча қилди.“Мамлакатларимиз ўртасидаги дўстлик ва иттифоқчилик узвийлиги тўлиқ сақланиб қолган. Нима бўлганда ҳам, мен давлат раҳбари сифатида мамлакатларимиз ўртасида чинакам дўстона муносабатлар сақланиб қолиши учун барча имкониятларни ишга соламан”, - деди Қозоғистон раҳбари.Тоқаевнинг фикрича, Қозоғистон ва Россия ўртасидаги дўстлик абадий бўлиши керак.\nқосим-жомарт токаев, қозоғистон, россия, рус тили\n© Официальный сайт Президента Республики КазахстанПрезидент Казахстана Касым-Жомарт Токаев\nТокаевга кўра, Қозоғистонда рус тилининг мавқеи ҳеч қанақасига ёмонлашмаган.\nТОШКЕНТ, 15 июн — Sputnik. Қозоғистонда рус тилининг мавқеи заифлашмаган, бунинг аксини даъво қилаётганлар эса ҳақиқатга қарши. Бу ҳақда Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаев “Россия 24” телеканалига берган интервьюсида айтиб ўтди.\n“Қозоғистонда рус тилининг мавқеи пасайиб кетди, қисқарди, қолаверса, иллатга айланди, деганлар ҳақиқатга қарши. Буларнинг барчаси у ёки бу вазиятни сиёсийлаштириш учун ёвузлар томонидан келтирилган далиллар”, дейди у.\n“Мен бунга аминман... Қозоғистонда тил масаласини сиёсийлаштирмаслик керак, рус тилининг позицияси ўзгармаган”, - дейди у.\nШунингдек, Тоқаев Россия ва Қозоғистон ўртасидаги муносабатларда дўстлик ҳамда иттифоқчилик узлуксизлиги сақланиб қолгани, республика расмийлари бунинг учун барча имкониятларни ишга солишини қўшимча қилди.\n“Мамлакатларимиз ўртасидаги дўстлик ва иттифоқчилик узвийлиги тўлиқ сақланиб қолган. Нима бўлганда ҳам, мен давлат раҳбари сифатида мамлакатларимиз ўртасида чинакам дўстона муносабатлар сақланиб қолиши учун барча имкониятларни ишга соламан”, - деди Қозоғистон раҳбари.\nТоқаевнинг фикрича, Қозоғистон ва Россия ўртасидаги дўстлик абадий бўлиши керак.