Чойхўр ўзбеклар. Кўк чой — қора...\n06.03.2018 18:37 0 10098\nҚора ва кўк чой.\nЧойни яхши кўрамиз. Довруғи дунёга кетган паловхонтўрасиз ҳафта-ой чидармиз, аммо чойсиз... Вилоятларда кўк чойга ўрганишган, пойтахтликларга эса қора чой маъқулроқ. «Рангли» тафовут аста-секин йўқолиб боряпти, аммо «эски баҳс»лар тўхтаган эмас: Кўк чойми ё қора чой?\nДунёнинг «чой харитаси»\nДунёда қаҳвани севувчи мамлакатлар бор, дунёда чойхўр мамлакатлар бор. Ана шу «девор» юз йиллар олдин тикланган. Таниқли тадқиқотчи В.Похлёбхин «Чой» китобида ёзишича, Ғарбий Европага чойни даставвал XVI асрда Хитойдан олиб келишган. Аммо орадан юз йил ўтиб, 1664 йили Ост-Индия компанияси инглиз қиролига ўта нодир топилма сифатида икки фунт (900 грамм) чойни совға қилганидан кейин у урфга кирди. Аста-секин Англиядан Европанинг бошқа мамлакатларига тарқай бошлади. Аммо уни сотиб олишга фақат бой ва зодагонларнинг қурби етарди.\nЕвропада чой қаҳва ва какаонинг қаттиқ қаршилигига дуч келди, натижада Франция, Испания, Италия, Австрия ва Германия «қаҳва мамлакатлари»га айланди. Қаҳва ва какао бу мамлакатлар босиб олган ерлардан келтирилгани учун арзон эди, Хитой эса чойни арзонга сотишни истамаган. Британия империяси давридан бепул ҳинд чойини ичишга ўрганган инглизлар, шунингдек, ирланд, шотланд, уэлсликлардан ташқари, қарийб бутун Европа кўпроқ қаҳва ичади.\nХитой билан азалдан карвон йўллари орқали савдо-сотиқ қилган Марказий Осиё халқлари эса қаҳва ва какао билан ҳали инсоният яхшироқ танишиб улгурмай туриб чойхўрликка берилганди. Минг йил олдин Абу Али ибн Сино шундай ёзганди:\nЧой танани тозалаб, руҳни мустаҳкамлайди, юракни юмшатиб, фикрларни уйғотади, танбалликни ҳайдайди.\nҲа, биз нафақат «чой мамлакати», балки дунёдаги энг чойхўр халқмиз. Euromonitor International ташкилотининг 2016 йилги «Чой ёки қаҳва?» номли ҳисоботида келтирилишича, ўзбекларнинг 99,6 фоизи чойни маъқул кўради. Кейинги ўринларда Кения (99,2), Озарбайжон (99,1), Покистон (99) ва чойнинг ватани — Хитой (98,9 фоиз).\nФерментация қилинган чойни қора чой деймиз. Дарвоқе, Хитойда уни қизил чой (қизғиш-тўқ сариқ ранги учун) дейишади. Ферментация чоғи айрим хусусиятларини йўқотгани учун бу чойнинг кўк чойга нисбатан фойдали жиҳатлари оз дейишади.\nФойдаси. Кунига ичилган уч-тўрт пиёла қора чой юрак-қон томир касалликлари ривожланишини камайтиради, дейишади. У B гуруҳи, P ҳамда PP дармондориларига бой, таркибидаги ошловчи моддалар ошқозон ишини енгиллаштиради. Қора чой кўнгил айнишини қолдиради, иммунитетни кучайтиради, тетиклаштиради ва кайфиятни кўтаради. Қон босими паст одамларга қора чой кўпроқ тўғри келади.\nЗарари. Глаукомаси бор инсонлар ичмаслиги керак — қора чой кўз босимини оширади. Ҳомиладорлар, қон босими юқорилар, аритмияси, варикоз ва атеросклерози бор кишилар уни чекланган миқдорда ичишлари шарт.\nКўк — ёшлик рамзи\nФойдаси. Ферментация қилинмагани учун кўк чойнинг фойдали хусусиятлари кўпроқ: A, B, B1, B2, B15, C, P дармондорилари, фтор, калий, мис, рух, цинк каби моддаларга бой (уларнинг тури 300дан ошади).\nТаркибидаги антиоксидантлар эрта қаришдан асрайди. Танадаги заҳарли моддаларни чиқариб юборади, онкологик хасталиклар хавфини пасайтиради, қалқонсимон без фаолиятини барқарорлаштиради. Таркибидаги кофеин моддаси тетиклаштиради. Кўк чой тишлар учун ҳам фойдали, вирусларга қарши курашувчи. Моддалар алмашинувини яхшилагани учун озаётганларга тавсия қилинади.\nЗарари. Қон босими, ошқозон касалликлари бор кишилар кўк чойдан эҳтиёт бўлишлари шарт. Соғлом одамга ҳам кунига кўк чойни 3-5 пиёладан кўп ичиш тавсия қилинмайди. Меъёрнинг бузилиши қон босимининг ўйнашига, гиперфаоллк ва уйқунинг бузилишига олиб келиши мумкин.\nХуллас, кўк чойми — қора чойми, ҳар ким ўз таъбию соғлиғига қараб танлаб олаверади. Муҳими, чой сизни тетиклаштириб, кайфиятингизни кўтарса бас.\nчой кўк чой қора чой\nМаслаҳат 28/11, 23:07


Йил давомида кўнгиллилар сони 100 мингдан ошди - ҚР Президенти\n8 Декабрь 17:06\nNUR-SULTAN. Kazinform – Йил давомида кўнгиллилар сони 100 мингдан ошди. Бу ҳақда ҚР Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев айтиб ўтди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nҚР Президенти Волонтер йилининг ёпилиш маросимида сўзлаган нутқида таъкидлаганидек, йил давомида 100 мингдан зиёд киши кўнгилли тадбирларда қатнашди. Кўнгиллиларнинг янги йўналишлари ҳам самарали ишлаб чиқилди. Шунингдек, Давлат раҳбари ғамхўр аҳолиси кўп бўлган мамлакатни порлоқ келажак кутаётгани ва кўнгиллилик барча фуқароларга ўрнак бўлиб, миллатнинг янги қиёфасини шакллантиришга ҳисса қўшишига ишонч билдирди.\n«Birgemiz» миллий ташаббуси қисқа вақт ичида пандемиянинг оғир даврида муҳтожларга керакли кўмакни кўрсатган кўплаб ғамхўр ватандошларни бирлаштирди. Ушбу ташаббус доирасида бошланган «Qamqor», «Saulyq», «Sabaqtastyq» лойиҳалари юз минглаб фуқароларимизга ёрдам берди. Дарёларни, ўрмонларни тозалаш, дарахтларни экиш, ахлатларни саралаш бўйича «Taza Alem» кўнгиллилар ҳаракати фаолияти кенг жавоб олди. Бугунги кунда экоактивизм - бу ҳар қандай мода тенденцияларига ҳурмат эмас, балки фавқулодда эҳтиёж, табиатни асраб-авайлашимизга имкон берадиган ҳаётий тамойилдир», - деди Қасим-Жомарт Тоқаев.\nҚР Президенти давлат идоралари, архив ташкилотлари, илмий институтлар кўнгиллилар ресурсидан унумли фойдаланиши керак, деб ҳисоблайди.\nДавлат раҳбари таъкидлаганидек, Арис ва Мақтаарал тажрибаларини ҳисобга олган ҳолда, мураккаб техноген фалокатлардан сўнг қутқарув ишларига кўнгиллиларни ҳар томонлама тайёрлаш муҳим аҳамият касб этади.


Темиров яна гол урди, Секейранинг тактикаси иш бермади. «Пахтакор» дербини қийинчиликсиз ютган ўйиндан фоторепортаж\nСуперлиганинг 12-турида «Пахтакор» Тошкент дербисида «Локомотив» устидан ғалаба қозонди. Дербида гол уришни яхши кўрадиган Драган Черан ҳисобни очган бўлса, Шерзод Темиров қаторасига учинчи ўйинда тўп киритиб фарқни иккитага етказди. Қўшиб берилган дақиқаларда Азиз Омонов ҳисобни қисқартирди.\n«Локомотив» бош мураббийи Микаэль Секейранинг танлаган 5-4-1 тактикаси иш бермади. Устига-устак жамоа соф марказий ҳужумчисиз ўйнади: Темурхўжа Абдуҳолиқов баҳсни ўтказиб юборган бўлса, Марат Бикмаев захирада қолдирилди. Шу сабабли «темирйўлчилар»нинг ҳужумлари охирига етмади. «Пахтакор» эса ҳисобни очиб олгандан сўнг рақибга деярли имконият бермади, Питер Хюистра захирадан Аброр Исмоиловни майдонга тушириш орқали майдон марказини ҳам тўлиғича қўлга олди.\n«Пахтакор» очколарини 32тага етказиб, пешқадамлигини мустаҳкамлаб олди. 15 очкога эга «Локомотив» 8-поғонада қолди.\nҚуйида дербига мос руҳда ўтмаган ўйиндан олинган фотосуратларни томоша қилишингиз мумкин.


Иерусалимда автобус портлади, ярадорлар бор Афиша\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Иерусалимда автобус портлади, ярадорлар бор 10:14, 19 апрель 2016\tИерусалимда душанба куни кечқурун автобус портлаши оқибатида 21 киши ярадор бўлди, 2 киши оғир аҳволда, деб хабар берди “Еuronews.com” нашри. Исроил полицияси автобус портлашига унга ўрнатилган портловчи модда сабаб бўлганлигини тасдиқлади. Портловчи модда ўрнатилган автобусда одам бўлмаган, аммо унинг ёнидаги, йўловчилари бўлган автобус кучли портлаш оқибатида ёниб кетган, унинг ичидаги одамлар турли даражадаги тан жароҳатлари олган. 2000 йилнинг бошларида фаластинлик террорчилар томонидан “Иккинчи интифада” деб аталган, яъни автобусларга уюштирилган терактлар Исроилда анчадан бери амалга оширилмаган эди.\nЎтган йилнинг куз ойларидан бошлаб фаластинликларнинг исроилликларга қарши ҳужуми кучайган. Фаластинликлар 1 октябрдан бери 270 маротаба тажовуз уюштирган, оқибатда 29 нафар исроиллик ва 4 нафар чет эллик фуқаро ҳалок бўлган.


“Йўқ” дейишни ўрганамиз |\n“Йўқ” дейишни ўрганамиз\nҲар бир ота-она эртами, кечми, фарзандига қатъиян “йўқ” дейиши керак бўлган вазиятларга дуч келиши аниқ. Масалан, бола электр ускунаси билан ўйнамоқчи бўлганда ёки музқаймоқни меъёридан кўп егиси келганда “хўп” дейишнинг иложи йўқ. Бундай вазиятларни кўплаб санаш мумкин. Бу сўзни боланинг кўнглини оғритмасдан ва унга тушунарли қилиб қандай айта билиш керак? Бунинг бир нечта қоидасини муҳокама қиламиз.\n“Йўқ” сўзи камдан-кам ишлатилиши керак. Чунки, бу сўзни ҳадеб эшитаверган бола кейинчалик унга эътибор бермайдиган бўлиб қолади.\n“Йўқ” дедингизми, фикрингиздан қайтманг. Бир марта тақиқланган нарса ҳар доим тақиқланган бўлиши керак. Акс ҳолда бу сўз ўз қадри ва жиддийлигини йўқотиши мумкин.\nБу сўзни айтиш билан иш битмайди. Кейинги келадиган босқичга тайёр туринг. Чунки бола гапингизга дарров кўниб, “хўп” деб кетавермайди. У норозилик билдира бошлаганда, хотиржамлик билан ўз фикрингизда қатъий тураверишингиз керак. Бола тақиқни қабул қилгач, уни енгилгина мақтаб қўйинг.\n“Йўқ”нинг сабабини болага узундан-узоқ илмий сўзлар билан эмас, у тушунадиган содда ва осон тилда тушунтиришга ҳаракат қилинг.\nБу сўзни хотиржам ва ишонч билан айтинг. Жаҳл билан айтсангиз, болага уришаётгандек, кулиб айтсангиз, ҳазиллашаётгандек бўлиб туюласиз. Болани қўрқитиш ҳам тўғри эмас.\nТақиқланган нарсани кейинги гал қилмасликка ҳаракат қилаётганини кўрсангиз, далда беринг, тўғри қилаётганини айтиб, кўнглини кўтаринг.\nТақиқланган нарса ҳақида оиланинг барча аъзолари хабардор бўлиб, уларнинг фикри бир жойдан чиқиши керак. Бу нарса барча ёшдаги болалар тарбияси учун жуда самарали усулдир. Оилада болага нима тақиқланганлиги ҳақида барча катталар огоҳлантирилган бўлиши керак.\nБиз катталарга ниманидир бола учун тақиқлаш осон бўлиб туюлади. “йўқ” деган сўзни баъзан кўп ишлатгимиз келади. Бунинг тагида катта жавобгарлик ётишини яхши тасаввур қилолмаймиз. Аслини олганда ҳар бир тақиқ тарбиядек мураккаб жараённинг бир бўлагидир. Болага ниманидир тақиқлашдан олдин яхшилаб ўйлаб кўринг. Бу нарсанинг фойда ва зарарларини тарозига тортиб кўринг. Фақат ўзингизнинг тинчингизни кўзламанг. Шундан сўнггина, болангизга “йўқ” сўзини айтинг. Унга шу сўзни айтганда ҳам тўғри айта билинг.\nВасила ПЎЛАТОВА тайёрлади.\nЯна ўқинг: Гайморитни халқ табобати усули билан даволаш\n2018/31 Муҳим Тиббий сабоқлар


Қиз ота-онаси Европада бўлганида, уларнинг йиғиб қўйган пулларини кийим олишга сарфлаб юборди\n15:10 / 27.09.2017\nАнглиянинг Челмсфорд шаҳрида яшовчи 33 ёшли Мелисса Ҳампхрейс ота-онасининг ишончини суиистеъмол қилиб, уларнинг барча йиғиб қўйган пулларини турли нарсалар сотиб олишга сарфлади. Бу ҳақда Daily Mail ёзмоқда.\nЕвропага саёҳат пайтида эр-хотинлар ўзларининг ҳисоб рақамларидан маблағ ечиб ололмаганлар, ҳамда шундан сўнг суриштирувни бошлашга қарор қилишди. Маълум бўлишича, барча пулларни уларнинг қизи ечиб олган бўлиб, у бир нечта кредит карталарини ҳам расмийлаштиришга улгурган.\nМелисса жума куни Челмсфордда бўлиб ўтган суд мажлисида 12 та ҳолат бўйича фирибгарликда айбдор, деб топилди. Ҳукмни эълон қилган судьянинг айтишича, қизнинг қурбонларига ўз ота-онаси айлангани жиноятни фақат оғирлаштиради. Маълум бўлишича, Мелисса бир неча ой давомида улардан пул ўғирлаган, ўмарилган маблағларнинг якуний миқдори қарийб 200 минг фунт стерлингга етган.\nАйбланувчининг ҳимояси психологнинг текширувини талаб қилиб, ота-она қизларига руҳий жароҳатлар етказгани ва кўпинча унга эътибор қаратишмаганини маълум қилди ҳамда босим ўтказишга уриниб кўрди. Энди Мелисса уй қамоғида, ноябрь ойида у яна судга келади ҳамда бу ишда якуний қарор чиқарилади.


14:39 17 Феврал 2019\n22:43 13.07.2018 Ҳавола олиш\nСамарқанд вилоятининг собиқ ҳокими ва ҳокимиятда ишлаган яна бир неча мансабдор шахслар ҳибсга олинган\nТОШКЕНТ, 13 июл - Sputnik. Самарқанд вилоятининг собиқ ҳокими ва ҳокимиятда ишлаган яна бир неча мансабдор шахслар ҳибсга олинган. Бу ҳақда “Ўзбекистон 24” каналининг “Ахборот 24” кўрсатувида хабар қилинди.\nЎтган йилнинг июнидан Самарқанд вилояти ҳокими лавозимида ишлаган Туробжон Жўраев мансаб ваколатини суиистеъмол қилиш ва жиноий ҳаракатларни амалга оширганлиги учун вазифасидан озод қилинган.\n"У ўз манфаатлари учун бутун бошли вертикал порахўрлик тизимини яратиб, маҳаллийчиликка йўл қўйган, таъмагирлик йўли билан пул маблағларини ўзлаштирган", — дейилади лавҳада.\nЖиноят иши доирасида Самарқанд вилояти ҳокимининг саноатни ривожлантириш, капитал қурилиш, коммуникация ва коммунал хўжалик масалалари бўйича ўринбосари Ўткир Абдуллаев, қурилиш бўйича мутахассис Баҳодир Хўжақулов ва ҳоким ёрдамчиси Ботир Абдуллаев ҳам ҳибсга олинган.\n“Ҳокимиятда кўп квартирали уйларни қуришга рухсат бериш ва тадбиркорларга турар жой объектлар қурилиши учун ер майдонларини ажратишда пора тизими амалда бўлган”, - дейилади “Ахборот 24” кўрсатувида.\nШунингдек, “Ўздонмаҳсулот” компанияси раҳбари Суръат Ҳайдаров пора олишда айбланиб ҳибсга олинган.\n“Суръат Ҳайдаров мансаб ваколатидан фойдаланиб компания тизимига кўплаб қариндошларини ишга олиб кирган ва порахўрлик тизимини яратган. Ҳайдаров вилоятларга хизмат сафари давомида дон маҳсулотлари нотўғри сақланаётганига гувоҳ бўлган ва пул эвазига жим туришни маъқул кўрган”, - дейилади “Ахборот 24” дастурида.\nҲайдаровнинг куёви Жамшид Шарипов ҳам хорижий валютада олаётганида қўлга олинган.\nҲозирда юқоридаги ҳолатлар бўйича тергов ишлари олиб борилмоқда.


Хоразмда яшаган … немислар\n“Оқмачитдаги бозордан зотдор сигир сотиб олдим”, “Пеннер ишлаган сурат зўр чиқибди”, “Вильгелм менга қарз бериб турди”, “Херман ажойиб дурадгор экан, унинг ясаган эшиги сифатли…”хуллас, бундай гап-сўзларни 19 аср охири ва 20 асрнинг 37 йилларигача узоқ Оврўпада эмас, Хива ёки Урганчда тез-тез эшитиш мумкин эди. Чунки, бу даврда Хоразмда немислар яшашган.\nНасроний динининг аннабатизм мазҳабидан 16 асрда ажралиб чиққан протестантлик оқимидаги немислар—меннонит немислари деб аталган. Унинг маъноси итоатгўйлик дегани бўлиб, улар диний эътиқодларига кўра қурол ушлаб урушларда қатнашиш каби ишларни мудҳиш иш ҳисоблаб, гуноҳ атаганлар. Шу боис ҳам уларнинг тақдирига ватанни ташлаб кетиб сарсон-саргардончиликда юриш ёзилганди.\nБу қисмат айниқса 19 асрнинг иккинчи ярмидан бошлаб уларни бошқа ҳудудларга бошлади. Пруссия ҳукуматининг урушга тайёргарлик кўриш асносида меннонит немисларини ҳам ҳарбий хизматга жалб қилишга уриниши уларнинг ватанлари –Амрионбургни ташлаб кетишга мажбур қилди.\nРусия императорига меннонит немисларидан тушган таклиф—уларнинг рус сарҳадларига кириб келишга ижозат сўраши ижобий ҳал бўлади. Улар шу тариқа 19 асрнинг 60 йилларида Волга бўйларига жойлашиб, немис қишлоқларини ташкил қилишади. Немисларнинг Русияга келиши оммавий равишда немис миллатига мансуб кишиларнинг биринчи бор рус сарҳадларига қадам қўйиши эмасди. Бу ҳол анча илгарироқ—Екатерина 2нинг подшолиги давридан бошланганди.\nАсли немис миллатига мансуб бўлган Екатерина 2(1729—1796) Русия чиққан 1762 йилдан бошлаб рус сарҳадларига Оврўпадан кўплаб немислар оммавий равишда кўчиб кела бошлашди.\nҲатто Екатеина 2 1763 йил 22 июлда махсус манифест эълон қилиб, хорижликларнинг Русияга оммавий равишда кўчиб келиши расмийлаштиришини маълум қилди. Шу фармонга кўра хорижликлар қаерда яшашни исташса, ўша жойдан махсус ер ажратиб бериладиган бўлди. Улар ўн йил давомида солиқлардан озод қилиндилар. Ҳар бир кўчиб келган хонадонга 30 десятина ер мулк сифатида берилди. Ана шу каби имтиёзлар туфайли Шарқий Пруссиядаги кўплаб немис оилалари Русиянинг Чернигов, Одесса, Саратов, Самара, Врорнеж губерниялари,петербург шаҳри атрофларига кўчиб кела бошладилар. Шу тарзда Россияда соҳиби немис бўлган “Генрих Бильфельд”, “Карл Штрейба”, “Краузе Штраух”, “Георг Фрик”, “Якоб Нейфельд”, “ митреполь” каби фирмалар фаолият кўрсата бошлади. Улар шу тарзда 18-19 асрларда Урал конлари, Сибирь ўрмонлари,Кавказ нефтининг ҳам хўжайинларига айландилар.\nҚолаверса, романовлар сулоласи русия тахтини бошқаришда немис дворянларига суяниб сиёсат юргизишганлар. Императорларга ҳам кўпроқ хорижлик ёки рус дворянидан бошқа хорижлик ёки рус дврянидан немис дворяни ўз таъсирини кўпроқ ўтказаолган.\nАна шу тарзда Русияда фаолият кўрсатаётган немислар сафига менонит миллатдошлари келиб қўшилишди. Бу пайтда Русия сарҳадлари Туркистон томон кенгаётган давр эди.\nРусиянинг икки бошли бургут тасвири туширилган байроғи Болтиқбўйидан то Кавказ чўққиларигача,Сибирь ўрмонлари-ю, Украина даштларида ҳилпираганича турарди.\n1853 йили Қўқон хонлигига қарашли Оқмачитнинг Русия томонидан истило қилиниши билан Туркистондаги хонликларни бўйсундиришга ҳаракат бошланди. Русия армиясининг шиддат билан қилган жануг-жадаллари натижасида бирин-кетин Бухоро амирлиги ва Хива хонлиги Русиянинг мустамлакасига айланди. Шу тариқа Русия аҳолиси руслардаги кўп туғилиш туфайли эмас, балки босиб олинган ўлкаларнинг аҳолиси ҳисобига кўпая бошлади. Русия аҳолиси Пётр 1 даврида 15 миллион бўлса, истилочилик ҳаракатлари авжига чиққан 1871 йили 77 миллионга етди.\nАна шу 77 миллион аҳоли орасида ўз урф-одатлари, диний эътиқодларига амал қилиб Русияда яшаётган меннонит немислари ҳам бор эди.\nБироқ уларнинг Русиядаги барқарор ҳаёти 1874 йилда бузилди. Ўша йили Русиядаги барча диндаги эркакларни ҳарбий хизматга жалб қилиш тўғрисида қонун қабул қилиниб, қонун 1880 йилдан кучга киражаги эълон қилинади. Бу қарор табийки менонит немисларининг ҳаётида салбий роль ўйнарди. Шу боис 1874 -1880 йилларда менонит немисларининг вакиллари Петербургга, подшо ҳузурига бориб, ҳарбий хизматдан озод қилишларини сўрашди. Лекин уларнинг илтимослари рад этилади.\nШу ўринда ҳарбий хизмат ҳақидаги юқоридаги фармон ҳақида алоҳида тўхталиш жоиз. Императорнинг махфий маслаҳатчиси Ф. Гирс Туркистонни тафтиш қилиб, ўлкада 2406000 киши яшашашини, шулардан 1200000 киши эркаклар эканлигини аниқлаганди. Унинг фикрича, шу эркакларни ҳарбий хизмат мажбуриятини юклаш масаласи ғоят қалтис сиёсатдир. Агар ана шу эркаклар ҳарбий хизматга чақирилса, 6 йил ичида ҳарбий техникани юксак маҳорат билан эголловчи жанговар армия вужудга келиб Россиянинг Туркистондаги фаолияти салбий натижа билан тугаши мумкин эди.\nШу боис, император Ф.Гирснинг фикрини инобатга олиб, “Туркистон аҳолисини ҳарбий хизматдан озод қилиш тўғрисида” қарор қабул қилади.\nМенонит немислапри эса 6 йил давомида Петербургга қатнай-қатнай ўзлари учун шундай қонунни қабул қилдириша олмаганди. Ана шу факт Русия императори теварагидаги юқори амалдорлар орасида немисларга ишонч бор бўлганлигини кўрсатади. Негаки, туркистонликларга қурол тутқазиб ҳарбий хизматга чақиришни хавфли деб билган мустамлакачилар, диний эътиқодига кўра қурол ушлаш умуман мумкин бўлмаган меннонит немисларини армия сафларига жалб қилмоқчи бўлгандилар. Улар немисларни ҳарбий хизматга чақириб, ўз мақсадлари йўлида хизмат қилдирмоқчи бўлишганди.\nБироқ меннонит немислари, катта имтиёзлар яратиб берилганига қарамай, бу гал ҳам эътиқодларига амал қилиб, ҳарбий хизмат қилишдан бош тортиб яна сарсон-саргардончиликни бошлашга тайёрлана бошладилар.\nШу аснода менонит немислари орасида катта мавқега эга бўлган Янтцен Туркистон генерал-губернатори фон Кауфман билан танишиб қолади. Руслашиб кетган немис зодагони оиласига мансуб бўлган фон Кауфман миллатдошлари бошига тушган ташвишини енгиллаштиришга уринади. Императорга таъсир ўтказа оладиган даражадаги Кауфман Янтценга Туркистонга кўчиб боришни таклиф қилади. Тағин миллатдошларини 25 йил давомида ҳарбий хизматдан озод қилишга ваъда беради. Бу таклиф менонит немислари томонидан 1879 йилда самимий қабул қилинади.\nХАВФ-ХАТАРЛИ ТУРКИСТОН САРИ\n1880 йили Самара губерниясидан Туркистон томон худди “Буюк ипак йўли “дан юрган карвонлар сингари, 18 аравадан иборат менонит немислари йўлга чиқишди. 10 нафар оила аъзоларидан ташкил топган ушбу карвон 18 октябрда Тошкент яқинидаги Қоплонбекка жойлаштирилади. Орадан бироз вақт ўтиб, бу ерга яна 92 оиладан иборат меннонит немислари кўчиб келишади. Бир гуруҳ немислар эса Бухоро амирлигига қарашли бўлган Зийрабулоқдан паноҳ топишади.\nАна шу пайтда Самарқанда хизмат қилаётган чор генерали Дреш, немислар орасида катта мавқега эга бўлган Янтценга хат ёзади. Генерал ўз мактубида Петро-Александровск (Тўрткўл) даги генерал фон Гроттенҳелм Хива хони Муҳаммад Раҳимхон 11 билан немислар ҳақида суҳбатлашганини ёзганди. Суҳбатнинг асосий мавзуси эса менонит немисларининг Хива хонлигида яшаши ҳақида эди. Мактуб охирида Дреш Хива хони барон Гроттенҳелмнинг таклифига рози бўлганини ёзиб, хон билан музокара олиб бориш учун делегация юборишни маслаҳат берганди.\nГенералнинг маслаҳатига амал қилган немислар Янтцен,Риезен,Эп исмли кишилардан иборат вакилларни музокара учун йўллайдилар.\nЙўлбошчи билан 4 кишини ташкил қилган вакиллар Петро-Александровск орқали Хивага—хон ҳузурига бориладиган 1000 чақиримлик машаққатли йўлга отланадилар.\nУларни Петро-Александровскда барон фон Гроттенҳелм самимий кутиб олади. Яхшилаб меҳмон қилгач яхши бир таржимонни вакилларга қўшиб Хивага жўнатади. Вакиллар эса қайиқда Амударёдан сузиб ўтиб, 40 чақиримча отда юрганларича Хивага етиб борадилар. Хон ҳам меннонитларнинг вакилларини дўстона кутиб олиб меҳмон қилади. Немисларнинг Хоразмга келишига рози бўлган Муҳаммад Раҳимхон 11, фақат чўчқа боқмасликни илтимос қилади. Хоннинг бу шарти қабул қилинади. Немисларнинг яшаш жойи сифатида эса дарёнинг 160 чақирим қуйи қисмидаги кемалар юрадиган Лавзон канали бўйлари ажратиб берилажаги маълум қилинади.\nМузокара яхши натижалар билан тугалланиб, вакиллар ортга кетишади.\nХОРАЗМ — МЕННОНИТ НЕМИСЛАРИНИНГ ПАНОҲИ\nОлтмиш оиладан иборат аравалар карвони Зарафшоннинг қуйилиш қисмигача етиб келишади. Бу ерда аравадаги юклар 450 та туяга ортилганича Хоразм сари йўлга тушишади. Йўл машаққатлари ҳақида Херман Янтцен “Хавф-хатарли Туркистонда…” асарида шундай ёзади: “кун сайин иссиқ шундай қиздирардики, асло юриб бўлмасди. Шунинг учун, кундузлари туяларнинг устидаги юкларини тушириб, дам олардик. Сув деярли умуман йўқ эди. Қуёш ғарбга ботаётганда, юклар ортилиб, гоҳ тоғнинг устки, гоҳ пастки қисмидан ва беҳисоб қумтепаликлардан юриб кетаверардик. Кўп аёллар ва болалар туяларнинг устидаги тебранишлар туфайли, кўнгиллари айниб, жуда кўп азоб чекдилар. Кўп кечалар шу аҳволда ўтди”.\nУлар шу аҳволда Бухоро амирлигига қарашли Илиқиқ деган жойга келишади. Худди шу жойнинг нарироғидан Амударё оқиб ўтарди. Бу ерда меннонит немисларини тўққиз елканли қайиқда хиваликлар кутиб туришганди.\nУлар ана шу тўққиз елканли қайиқда ўн кун дарёда оқим бўйлаб сузиб, Петро-Александровскга етиб келишади.\nОврўпо типидаги бу шаҳарда миллатдошларини генерал фон Гроттенҳелм рафиқаси ва болалари, шунингдек бошқа ҳарбийлар билан кутиб олади. Ўзаро мулоқот она тиллари—немис тилида бўлиб ўтади.\nСуҳбат пайтида генерал миллатдошларига Лавзан канали бўйидаги қароргоҳида қурилиш учун керакли нарсаларни харид қилишни маслаҳат беради. Негаки, Петро-Александровскдаги оврўпаликларнинг дўконларида немислар учун асқотадиган қурилиш ашёлари топиларди. Шу тарзда ҳар бир оила эшик, дераза, уларнинг ошиқ-мошиқлари ва мих каби нарсаларни сотиб олишади.\nКейин яна юқоридаги елканли кемаларга жойлашганича, 160 чақирим узоқликдаги Лавзан каналига қараб сузишади.\nНиҳоят, Қипчоқ қишлоғидаги Лавзан канали бўйига етиб келгач ўзларига мос турар жой қуриш учун майдон қидиришади.\nБу ҳақда Херман Янтцен шундай ёзади: “ Лавзан ҳар иккала томонидан баланд дамбалар билан тўсиб қўйилганди. Биз бошпана қуриш учун дамба ортидаги ерларни ўт-ўланлардан тозаладик ва тез орада қишлоқ йўли ёнидан ертўлалар қуришга киришиб кетдик. Томни ёпиш учун ёғоч ва қамиш жуда кўп эди. Ёнилғи, ўтин ҳам етарли эди”.\nНемислар фақат ўзларига эмас, балки отларига ҳам озуқа йиғишга, қишда махсус отларни сақловчи отхона қуришга киришадилар. Отхонани қуришда ўзбекларнинг ёрдамидан фойдаланадилар.\nЎзбеклар немисларга ун, гуруч, ёғ, товуқ, тухум каби озиқ-овқат маҳсулотларини ҳам арзон баҳода сотардилар. Х.Янтценнинг ёзишига кўра, “ бир метрча келадиган битта бакра балиғи 25 тийингина турарди, холос”.\nБу пайтда 1883 йилнинг қиш пайти келиб қолганди. Қиш эса немислар учун осойишта ҳолда ўтди. Баҳорда эса баланд бир тепаликка турар жойлар қуриб, атрофини девор билан яхшилаб ўраб олишади.\nБу орада немисларни қўриқлаб туриш учун келган чор армиясининг уч зобити ва бир қоровул, менонитларни Лавзан бўйига ўрнашиб олишди дея Петро-Александровскка қайтиб кетишади. Бироқ соқчилар билан сақланган осойишталик вақтинча эди. Улар кетгач, немислардан 5 чақирим узоқликда жойлашган ёвмут туркманлари тез-тез меннонитлар атрофида пайдо бўлиб туришади.\nБу орада ёз фасли ҳам келиб, айни пишиқчилик дамлари эди. Немислар эккан картошка, помидор каби сабзавот ва мевалар ҳосилга кирганди. Соқчилар йўқлигидан фойдаланган ёвмутлар эса ўғирликка туша бошладилар. Қолаверса, меннонитларда қурол йўқлигини ёвмутлар яхши билардилар. Негаки, қўлларига қурол ушлаш умуман мумкин бўлмаган меннонитлар атрофида буғу, ёввойи тўнғиз, сиртлон, шоғол каби ҳайвонлар изғиб юришарди.\nЎша пайтда меннонитлар бошига тушган оғир кунларни хотирлаб Х. Янтцен кейинчалик шундай ёзганди:\n“ Улар аввал отларимизни ўғирлашди. Кейин очиқчасига Абрамнинг ёшгина хотинини ўғирлаб кетмоқчи бўлишди. Хотинини ҳимоя қилишга уринганида, унинг ўзини ўлдириб кетишди. Баъзан улар одамларимизни уйларидан ҳайдаб чиқариб, у ердан ўзларига ёққан нарсаларини олиб кетардилар. Айрим ҳолларда биз ёшлар баъзи эркаклар билан бирга улардан ўзимиз ясаган найзаларимиз ёрдамида ҳимояланишга уринардик. Бундан хабардор бўлган кексаларимиз бундай қилмаслигимизни сўраб,Эп тоғанинг оёғига йиқилиб, ёлворардилар”.\nКексалар эса, ёшларга эътиқодларига амал қилиб қурол ишлатишдан воз кечишни талаб қилардилар. Ёвмутларнинг таъқибу-тазйиқлари эса меннонитларни оғир аҳволга солиб қўйганди. Ҳатто, йигирмата оила Хива хонлигидаги паноҳдан воз кечиб, Америкага кетишга тайёргарлик кўра бошлайдилар.\nАна шундай таҳликали кунларнинг бирида Қипчоқ қишлоғидаги тўқайзорда ов қилгани кичик отряди билан казак зобити келади. У менонитларнинг хомушлиги сабабини билгач, хивалик аскарларни бу ерга юборишга ваъда беради.\nОв тугаб казак зобити жўнаб кетгач менонитлар ҳузурига Хивадан аскарлар келади. Аскарларга хоннинг вазири Қосим девон бошчилик қиларди. Вазир менонитлар ҳаёти билан танишаркан, немис усталари ясаган ҳунармандчилик буюмларини кўриб ҳайрон қолади. Юксак дид билан оврўпача ясалган буюмлар вазирга хоннинг сўзларини эслатганди. Негаки, Муҳаммад Раҳимхон 2 Петербургга борганида шунақа буюмларни саройда кўриб, паркетли бинога эга бўлишни истаган ва пойтахтдан қайтгач бу воқеани вазирларига ҳикоя қилиб берганди.\nХоннинг орзуси немислар туфайли ушалиши, қолаверса шундай бўлган тақдирда ўзи ҳам хон олдида юксак мавқега кўтарилишини билган Қосим Девон немис усталарини Хивага юборади.\nЛавзан канали бўйидан Хивагача бўлган 150 чақирим йўлни отда юриб чарчаган усталарни хоннинг ўзи самимий кутиб олади. Усталар хонга ўзларининг ясаган тикув қутисини совға қилишади. Ёғочни яхшилаб ишлаб, устага юмшоққина пахта билан полировка ёрдамида сайқал берилган бу қути хонга Петербургни эслатади. Хон бундан жудаям хурснд бўлади. Қосим Девондан немисларнинг Қипчоқ қишлоғидаги ёвмутлар ҳужумидан кейинги вайрона ҳолга келган ҳаётини эшитиб, уларни акасининг Оқмачитдаги боғига кўчирмоқчи эканлигини айтади. Ёвмутлар ҳужумидан хотиржамлигини йўқотган немис усталари бу таклифга бажонидил рози бўлишади.\nХива шаҳридан 15 чақирим жануби-ўарқда жойлашган Оқмачит қишлоғига 1883 йилда Лавзан канали бўйидан немислар кўчиб келишди. Кўчиш икки ҳафта давом қилди. Катта ғилдиракли юзлаб араваларда немисларнинг жамики юклари, ҳатто ёғоч ва қамишларгача олиб келинади. Извошчилар Оқмачитлик деҳқонлар эди.\nШу тариқа немислар Оқмачитга келиб ўрнашиб олдилар. Бу немисларнинг Хоразмдаги сўнгги яшаш жойлари эди. Негаки, немислар энди хоннинг назарига тушган инсонлар эди.\nАста-секин хоннинг окасига тегишли ўрик ва шафтолидан иборат боғида немис уйлари барпо бўла бошлади. Тез орада ушбу боғнинг тўрт томонида оврўпача уйлар қад кўтарди. Унинг ўртасидаги катта майдонда эса черков, мактаб ва ўқитувчилар хонаси қурилади.\nЎн тўртта уста эса Хивадаги Нуриллабой саройида паркетли пол ясашни бошлаб юборадилар. Петро-Александровскдан келтирилган пардоз локи ва қуруқ ёғоч ёрдамида Нуриллабойдаги ишлар беш ойда тугалланади. Немислар фақат Нуриллабойдагина эмас, балки Хивадаги кўплаб оврўпача уйларнинг деразалари, печка ва пештоқларини, 1908-1912 йилларда барпо қилинган почта, телеграф, касалхона ва бошқа иншооатларни қуришда ҳам иштирок қилдилар.\nЧор Русиясининг генерал-майори М.Н.Галкиннинг “Военно-статическое описание Хивинского оазиса” китобида ёзилишича, “ Оқмачитлик немислар воҳада деҳқончилик билан бирга темирчилик, дурадгорлик, слесарлик, бўёқчилик ишлари билан шуғулланадилар. АҚШ ва Германиядан келтирилган пахта тозалаш заводи дастгоҳлари ва жинларни юргизиш ҳамда ремонт қилиш ҳам уларнинг зиммасида эди” ( Т, 1903 йил).\nЖумладан, 1889 йилнинг декабрида асос солинган Янги Урганч пахта-ёғ заводи ҳам немислар номи билан боғлиқдир. 1910 йилга келиб уни ака-ука Крафтлар ўз қарамоғига олишган. Оқмачитдаги немислардан ташкил топган ремонтчи-слесарлар, усталар гуруҳи эса Гурлан, Янги Урганч, Хивадаги пахта тозалаш заводларини таъмирлаб турганлар.\nДеҳқончиликка ихлос қўйган бир гуруҳ немислар эса қишлоқдаги қўриқ ерларни ўзлаштириш билан шуғулланган. Картошка, карам, помидор, лавлаги, бақлажон, бодринг каби экинлардан юқори ҳосил олишган. Картошка, помидор ва бақлажон экишни эса хоразмликлар немислардан ўрганишган.\nҚишлоқдаги боғлар эса олма, анор, беҳи, ўрик каби мевали, чеккароқда бўлса терак, тол, гужум, эман каби манзарали дарахтлар билан янада чирой очган. Немислар қурилиш ашёлари сифатида ана шу эман, гужум, терак ва толларни ишлатишган.\nУлар шунингдек, чорвачилик ва деҳқончилик, ҳунармандчилик, боғдорчилик билан машғул бўлибгина қолмай болаларини ўзлари ташкил этган немис мактабларида ўқитишган. Мактаб тагида ертўла бўлган. Ертўлада эса қишга ўтин, ёқилғи сақлаб қўйилган. Парталар бўлса ёғочдан ишланган бўлиб, ҳар бири 6 нафар ўқувчи учун мўлжалланган. Шунингдек, мактабда кутубхона ҳам мавжуд бўлган.\nКутубхонада илму-фан билан шуғулланишлари учун шарт-шароит етарли бўлган. Ҳатто, Хоразмга илк бор фотографиянинг кириб келиши ҳам оқмачитлик немислар билан боғлиқ. Ўзбек фотографияси ва киносининг отаси ҳисобланмиш Худойберган Девонов (1879-1938) ҳам Оқмачитлик Вильгелм Пеннерга шогирд тушган ҳолда фаолиятини бошлаган.\nАна шу фактларнинг ўзиёқ Оқмачитлик немисларнинг Хоразм тараққиётида сезиларли ва ўзига хос ўринга эга бўлганини кўрсатади. Дастлаб кўчиб келган йили—1883 йилда 40 оиладан иборат меннонит немислари Оқмачит қишлоғини 20 аср бошларида Оврўпача шаҳарга айлантирадилар.\nОрадан йиллар ўтиб, бу рақам 1930 йилларда анча ортди. Унгача эса бутун дунёдаги сингари Чор Русиясининг мустамлакаси бўлган Хива хонлигида ҳам қатор ўзгаришлар рўй берди. Немислар 1916 йилдаги халқ қўзғолони, 1917 йилдаги сиёсий жараёнларда ҳам иштирок этмадилар. Шунингдек, 1920 йилдан 1924 йилгача фаолият кўрсатган ХХР даврида ҳам Оқмачитда сокин ҳаёт кечирдилар.\nМеннонит немисларининг Оқмачитдаги 1937 йилгача бўлган ҳаётини биз асосан уларни кўрган кишиларнинг фикрларидан билиб олишимиз мумкин.\n1937 йили Хоразмга келган журналист Абул Бозоровнинг сафарномаси орқали Оқмачитдаги немисларнинг 20 аср бошларидан то 1937 йилгача бўлган фаолиятини кузатамиз. Райком вакили кузатуида Оқмачитда бўлган Абул Бозоров немисларнинг ҳаётини шундай тасвирлайди: “ Биноларнинг пештоқларида уларнинг қурилган саналари йирик ҳарф ва рақамлар билан ўйма усулда ёзиб қўйилган.\nБиноларга бежирим зинапоялардан кўтарилиб кирасиз. Кираверишда 8-10 қадам узунликда кенг йўлак, чап томонида ромлик ойналар, ўнг томонида силлиқ девор ялтираб туради. Бунда уст бош ва оёқ кийимлар қўйиладиган ўринлар бор. Ичкарида кенг зал, унга атрофдаги бўлма деразалардан ҳам, шифтда учбурчак шаклида кўтарилиб ишланган тепа деразадан ҳам ёруғлиқ киради. Уй саҳнига тахта тўшалган бўлиб, унинг остида бир неча бўлмалардан иборат тагхона мавжуд. Бу салқин бўлмалар омбор вазифасини бажараркан. Хоналарда шкаф, гардероб ва диванларнинг ўрни кўриниб турибди, баъзиларида қишлик кийимлар, оила аъзоларининг суратлари ҳам қолган. Кўпчилик уйлардаги девор, поллари ҳар ер-ҳар еридан кўчириб олинган. Айтишларича бу ердан тилла-жавоҳирлар излашган. Шаҳарчада касалхона, мактаб, кутубхона, болалар ўйнайдиган майдончалар, театр саҳнаси, рақс майдони, дўконлар мавжуд. Ҳамма-ҳаммаси режа билан қурилган. Ҳар оила кўпдан-кўп ёзув-чизув қуроллари ва хонаки кутубхонасига эга бўлган. Шаҳар чеккасида эса турли устахоналар, мўъжаз корхоналар, шунингдек вино заводи ҳам бўлган, дейишади. Шаҳар қўрғонлар билан ўралган бўлиб, чекка тарафдаги дарвозаларни қуролли соқчилар қўриқлашган.\nҚўрғон ташқарисидаги боғларда олма, анор, беҳи, ўрик, ёнғоқ, тут, жийда каби мевали, чекка тарафларда эса терак, қайрағоч, манзарали эман дарахтлари ўсиб турган. Қурилишлар ва мебел ясашга фақат ўзлари ўстирган ёғочларни ишлатишган. Мебеллари ўта сифатли. Ростини айтганда, немислар шаҳарчасидан мусодара қилинган шкаф, стол, стул, диван ва бошқа жиҳозларни округнинг бошқа жойларида ҳам кўриш мумкин.\nШаҳарчада ҳафтада бир кун бозор бўлган. Унга фақат ўша куни четдан саноқли кишилар киритилган. Гўшт, ёғ, ғалла, асал, мева ва бошқа маҳсулотлар, йирик майда моллар жуда арзон нархда сотилган. Кейинчалик маҳаллий амалдорлар ва фуқароларнинг илтимоси билан немислар Хива бозорига ҳам қатнай бошлашган. Улар келтирган сифатли ва зотдор моллар эса бир зумда харид қилинган. Немислар тайёрлаган винолар Самарқанд, Тошкент заводларининг маҳсулотлари билан рақобатлашган. Ертўлаларда 30-40 йиллик шароблар сақланган. Немислар чорва наслини яхшилаб, мўл ва арзон маҳсулотлар етиштирганлар, паррандачилик, асларичилик бобида ҳам уларга рақобатчи топилмаган.\n…. Кўл бўйидаги чорбоғдан чиқиб, ферма томон кетаяпмиз. Устига беда, пичан ғарамлари босилган катта айвон рўпарасидан чиқдик. Бу ёзги молхона. Ости кенг ертўлада эса қиш пайтлари мол боқилар экан. Икки табақалик катта эшикдан ертўлага кирамиз. Рўпарамизда узунлиги 120-150 метр келадиган улкан оғилхона пайдо бўлди. Ичида тўрт қаторлик охурлар ўрнатилган. Кираверишдаги чап томонда деразалар ёнида идоралардагидек росмана стол, стул, девор тарафда эса ажойиб диван турибди. Стол устида журнал, ҳужжатлар, ҳисобчўт. Диванда бошларига қора цилиндр, устига фрак ва оёғига лакланган қора туфли кийган икки немис ўтирибди.\nБулардан бири Оллаберган Давлатёров бўлиб, ўзбекчани мутлақо билмас, немисча сўзлар, рус тилида камдан кам гапиради. Иккинчиси Райим Раҳмонбоев эса ўзбек, немис, рус тилларида яхши сўзлай оларди. Раҳмонбоевнинг айтишича, уни ёшлигида отаси ночорликдан хизматкор қилиб берган. Оллаберганни эса кимдир чақалоқлигида қўрғон ичида қолдириб кетган.\nБолани немислар ўз бошлиқларига тобширганлар. Қўрғон оқсоқоли ҳар иккала болани ўқитиб, ҳунар ўргатиб, катта қилган ва ишлатган, уйлантириб, уйли-жойли қилган”.\nБухоролик Абул Бозоров меннонит немислар Хоразмдан кўчириб келтирилгандан сўнг Оқмачитга келганди.\n—“Мен улар яшаган шаҳарчани, қаълани кўриб ҳайрон қолганман. Улар ташқарида ҳеч ким билан алоқа қилмай, борди-келдиси бўлмай, ҳеч кимдан моддий ёрдам сўрамай бу шаҳарни қандай бунёд қилишган.\n…Бир куни шу ерлик кишилардан бири немисларнинг бошлиғи Отабой(Отто) оқсоқол яшаган уйни кўрсатиб: “Бу ер қабулхона бўлган. Отто немисни ҳурмат қилиб, унга ўзбекча Отабой дея исм қўйгандик. Отабой немис ҳамюртлари жўнашининг охирги кунигача туриб, иморатлар, жиҳозлар, мол-мулкларни ҳукумат комиссиясига тобшириб кетган” деди. Кўчирилишига келсак, 1937 йилда Хива туманидаги Пишканик қишлоғида янги очилган шўро мактабининг бешинчи синфида ўқир эдим. Мактабимиз олдидан катта Оқмачит-Хива йўли ўтарди. Шу йили Оқмачит немисларини бошқа жойга кўчиришармиш, деган гап тарқалди. Ҳақиқатан ҳам шундай бўлди. Бир куни немисларнинг от-араваси, мол-мулкини жамоа хўжалигига тобшириб, ўзларини пиёда, миршаблар қуршовида саф қилиб Хива қаъласи томон олиб ўтишди. Уларни кўриш учун йўл бўйига чиққанимизда миршаблар бизни қувиб юборишди.\nЯнглишмасам, 1958-60 йиллар бўлса керак. Оқмачитдаги қариндошимиз, ўқитувчи Самандар ака Қаландаровнинг уйида тўй бўлаётганда икки нотаниш эркак ва бир аёл ташриф буюрди. Улар бизга нотаниш тилда гапиришди. Кейин билсак, улар Оқмачитдаги немисларнинг фарзандлари экан. Улар шундай дейишди: “ Ота-онамиз қариб қолишди. Биздан ўзбек биродарлардан, Оқмачитдан хабар олинг” деб юборишди.\nҲа, немислар ҳақида улардан шундай ёрқин хотиралар қолган. Айниқса, немисларнинг Хоразм шевасида бемалол сўзлаша олганликлари, таклиф қилинган барча тўй-маъракаларда қатнашганликлари, ижтимоий муносабатларда қарз бериш-олиш умумқоидаларига қаътий амал қилганликлари, уюшқоқ ва иқтидорли бўлган немисларнинг ҳар нарсани ўз мавриди, муддатида пухта бажаришга одатланишгани, Қорақум этакларида қисқа бир фурсат ичида оврўпача типдаги шаҳарчага асос солганликлари ҳам ҳануз эсланади. Шунингдек, айнан немислар туфайли воҳаликлар картошка, карам, лавлаги, бодринг, помидор, бақлажон каби тансиқ экинлар парваришини ўрганишган.\nМеннонит немисларининг Оқмачитдан кўчирилишига сабаб, тузилаётган колхозларга киришни, болаларини шўро мактабига беришни ҳоҳламай, якка деҳқон бўлиб ишлаб, болаларини ўзларининг мактабларида ўқитишгани эди.\nХоразмдан мажбурий кўчирилган меннонит немислари Тожикистонда қурилаётган Вахш сув омбори қурилишига юборилади. Кейинчалик улар Россияга, у ердан эса Канада, Германия ва АҚШга кўчиб кетишади.\nХЕРМАН ЯНТЦЕННИНГ НОЁБ АСАРИ\nТарихни ўрганишда археологик ва этнографик маълумотлар ва архив манбалари қанчалик муҳим роль ўйнаса, мавзуга тегишли бўлган даврда яшаган муаллифнинг ёзиб қолдирган асари ҳам шунчалик аҳамиятга эга. Албатта ҳар қандай манба, танқидий қараш ва бошқа манбалар билан таққослаш натижасидагина ҳаққоний хулоса чиқаришга ундайди.\n1988 йилда Швейцариянинг “Бруннен” нашриётида немис тилида нашр қилинган Херман Янтценнинг “Хавф-хатарли Туркистонда: мусулмонлар орасидаги ҳаёт” номли китоби ҳам ана шундай муҳим аҳамиятга эга бўлган манбалардан. Ушбу асар нафақат немислар учун, балки Туркистон халқлари учун ҳам тарихни ҳаққоний ўрганишда алоҳида хизматлар қилади. Негаки, асар муаллифи оврўпалик бўлгани учун ҳам, шарқ халқлари ҳаётини ўз нигоҳи билан кузатади. Қолаверса, асар муаллифнинг кўрган кечирган машаққатли ҳаётининг солномаси ҳамдир.\nМуаллиф меннонит немисларнинг Россияга кўчиб келганидан кейин—1866 йилнинг 22 майида Самара губерниясининг Хенсау қишлоғида туғилади. Унинг отаси Янтцен миллатдошлари орасида катта мавқега эга бўлган. 180 гектар ери, шахсий тегирмони бўлиб, уйида 3 нафар рус хизматкори яшаб, улар Янтценлар оиласига рус тилини ўргатишган.\nХерман ҳам ана шу хизматкорлар ёрдамида рус тилини ўрганади. Хива хонлигига келгач эса, Хоразм шевасини ҳам ўрганиб, Қуръони Каримни мутоаала қила бошлайди. Бу пайтда у 17 ёшда эди. Ёш бўлишига қарамай хон саройида таржимонлик қилади.\nМаҳаллий аҳоли ўртасида Ямин оға номи билан машҳур Херман 1890 йил хотини ва икки фарзанди билан Авлиёота(ҳозирги Жамбул) га кўчиб кетади. Орадан 28 йил ўтиб у Оқмачитдаги биродарларини кўриш учун Хоразмга қайтиб келади. Хиванинг янги хони, Херманнинг эски ошнаси Саид Абдуллахон уни самимий кутиб олади ва ўз расмига дастхат ёзиб совға қилади.\nЧор Русиясининг ҳудудларида ҳокимиятни эгаллаган большевиклар унинг фаолиятини таъқиқлаб 3 маротаба ўлимга ҳукм қилишади. У ўз асарининг “Большевиклар орасида2 қисмида ана шу таҳликали дамларни қаламга олади.\n1923 йилга келиб эса таъқибу тазйиқлар натижасида фарзандлари ва қариндошларини Туркистонда қолдириб, хотини билан Германияга қочишга мажбур бўлади.\nУнинг кейинчалик ёзган юқоридаги асари ана шу таҳликали ва хавф-хатарли Туркистонда кечирган дамларини эслаб ёзилган.\nМуаллиф асарида Туркистондаги,Хива хонлигидаги кўрган –билганлари, халқнинг яшаш тарзи ва уларнинг немисларга бўлган муносабатини ҳаққоний ёритишга уринади. Айниқса, Х.Янтценнинг асаридан Хива хонлигидаги табиат тасвирлари, иқтисодий вазият ҳақидаги лавҳалари алоҳида хусусиятга эга.\nМуаллифнинг асарнинг “ ёвмутлар орасида” дея номланган 4-бобида, Петро-Александровскдан Лавзан канали бўйига Амударё орқали сузганларидаги воқеани тасвирларкан, бизга бугун муҳим бўлган хонликнинг ҳайвонот олами ҳақида шундай ёзади: “Кеч кириб қолганида, соҳилнинг бирор қулайроқ ерида тўхтардик, чунки ҳар иккала томонимиз шоғол, тулки ва ёлдор бўрилар ўлжа қидириб юрадиган тим қоронғи тўқай билан қопланганди. Ҳоҳлаганлар қайиқ саҳнида, қолганлар эса соҳилда ухлардилар. Албатта, бундай пайтда ҳайвонларни қўрқитиш учун, катта олов ёқиб қўярдик. Шундай бўлса-да, улар увиллашиб, чийиллашиб ҳеч кимни тузуккина ухлагани қўйишмасди”.\nЯна шу бўлимнинг Лавзонга ўрнашиб олганларидан кейинги воқеа тафсилоти ҳикоя қилинаётиб шундай ёзилади: “ Қиш биз учун осойишта ўтди. Фақатгина кечалари аҳён-аҳёнда ёввойи ҳайвонларнинг увиллаб туриши тинчлигимизни бузарди. Ҳар куни атрофимиздан йўлбарснинг овози эшитилиб турарди. Кейинчалик у шундай қўрс бўлиб кетдики, саҳар пайтларида кўча бўйлаб қишлоқнинг ярмигача кириб борадиган бўлди. Бироқ у бизга ҳам, отларимизга ҳам бирор марта ҳужум қилгани йўқ.. Эҳтимол, “ҳайвонлар шоҳи” ҳамиша тўқ юрган бўлсалар керак, чунки ўрмонда ёввойи ҳайвонлар етарли эди-да”.\nДемак, ана шу маълумотлардан билса бўладики, Хоразмда илгари тўқайларда турли ҳайвонлар мавжуд бўлган.\nШунингдек, Ҳерман Янтцен асарида ёвмутларнинг қилган ҳужумларини ёзаркан, “ бизнинг қуролсиз эканлигимизни улар жуда яхши билардилар”, дейди. Негаки, уларнинг ёнларида бемалол буғу, ёввойи тўнғиз, сиртлон, шоғол каби ҳайвонлар изғиб юрсаларда, бирорта немис уларга ўқ узмасди. Қолаверса, уларда қуролнинг ўзи йўқ эди.\nЁвмутларнинг ҳужумидан мудоффа учун қўлбола ясалган найза ҳам кекса меннонитларнинг талаби билан йўққа чиқарилади. Кекса Янтцен ёшларга шундай дейди: “Жоҳилликка-жоҳиллик билан жавоб беришдан уялмайсизларми? Ўз эътиқодимизга содиқ қолиб, қўлимизга қурол олмаслик учун, халқимиз мамлакатма-мамлакат сарсон-саргардон бўлиб юрибди. Шунча азоб-уқубатларга чидаб келаяпмизку. Бир зумдаёқ ота-боболаримизнинг эътиқодини йўққа чиқармоқчимисизлар?”\nҲа, эътиқод туфайли меннонит немислари ватандан воз кечганларича, барқарор ва осойишталик ҳукм сурган ҳудудлардан паноҳ қидиришади. Аксига олиб, Русияда ҳам, Туркистонда ҳам хавф-хатар ҳукмронлик қилган 19 асрнинг охири, 20 асрнинг бошлари эди бу пайтлар. Ғала-ғовурга тўлиқ бу даврдаги меннонит немисларнинг машаққатли ҳаётлари кейинчалик Х.Янцен томонидан қаламга олинди. Унинг бой фактик материалларга тўла асари биз туркистонликлар учун қадрли манбадир.\n1883 йилдан 1937 йилгача бўлган 54 йил тарих учун қисқа даврдир. Бироқ ана шу қисқа фурсат ичида немислар Хоразм тарихидан ўзларига хос ва мос жой эгаллашди. Уларнинг ярим асрлик даврда кечирган ҳаётлари давомида маҳаллий халқ билан бўлган муносабатлари ижобий бўлгани қувонарлидир.\nАйниқса, немисларнинг деҳқончилик ва чорвачилик соҳаларида, хоразмликлар билан қилган алоқалари натижасида, Хоразм қишлоқ хўжалигида янги тараққиёт даври бошланди. Оқмачитдаги оврўпа типидаги немис шаҳарчаси эса Хоразм савдо ва саноат маркази бўлиб 1937 йилгача равнақ топди. Агар меннонитлар 1937 йилдан кейин ҳам Хоразмда яшаб қолганларида қадимий Хоразмнинг тараққиёт андозаси немисларнинг ҳаракати билан уйғунлашиб кетган ва янги тараққиёт даври бошланган бўларди.\nАфсус…афсус бундай бўлмади. Шўро мустамлакачилиги меннонитларни сургун қилди. Бироқ Хоразмликлар немисларнинг Хивада барпо қилган иншоаатларини, Оқмачитдаги боғи, уларнинг чорва ва полизчиликдаги иш услубини тараққий қилдирдилар. Энг асосийси, хоразмликлар немисларнинг самимиятини кўнгилларида асраб қолдилар.


17:58 16.05.2020 (Янгиланган 18:24 16.05.2020)\nЭнг қизиқ жойи ҳам шу: айнан нима учун? Кўриниб турибдики, бемаъни айбловларни ўзгалар зиммасига юклаш ва айбланувчидан пул талаб қилишни одат тусига айлантиргани учун, деб ёзади РИА Новости муаллифи.\nГап Россия оммавий ахборот воситалари томонидан инглиз тилидаги Хитойнинг Global Times нашрида чоп этилган нашр ҳақида кетмоқда. Унда айтилишича, Пекиннинг сабр-тоқати тугаб, ҳақиқатан ҳам жиддий санкцияларни режалаштирмоқчи эканликлари ҳақида маълумотларни оммавий ахборот воситаларига қасддан сиздириб чиқармоқда. ҳозирча - Америка судларига Хитой устидан даъво қилган иккита ташкилот ва бир нечта шахсларга қарши санкцияларни.\nАҚШда иккала сиёсий кучнинг, аммо биринчи навбатда республикачиларнинг тарғибот айбловлари қандай пайдо бўлганлиги тўғрисида ҳикоя мавжуд: вирус - хитойники, лабораториядан чиқиб кетиб қолиб ва бу мамлакат ҳукумати дунёга унинг ҳавфи ҳақида хабар бермаган, далилларни яширган, бу эса дунё ва Америкага зарар етказди. Кескинлашишнинг энг чўққисида бу фикр қуйидагича тусга киради: Пекин ушбу вирусни АҚШга қарши қурол сифатида яратди.\nАммо бу ҳолда, гап ташвиқот ҳақида эмас, балки амалдорларнинг аниқ ҳаракатлари ҳақида. Шундай қилиб, Миссури штати бош прокурори Эрик Шмитт товон пули талаби билан, штат номидан ХҲР устидан Америка судига даъво киритди. Ва у ёлғиз эмас, яна бешта шунга ўхшаш даъво бор. Шу жумладан битта 20 триллион (миллиард ҳам эмас) долларлик даъво.\nСенатор Линдси Грэмнинг томонидан киритилган Пекиндан вирус қаердан келиб чиққанлиги ва ҳукумат ўзини қандай тутгани ҳақида "тўлиқ ҳисобот" беришни талаб қилувчи федерал қонуни ҳам мавжуд. Агар ҳисобот бўлмаса, санкциялар жорий этилиши керак. Шу билан бир вақтда, бир нечта штатларнинг қонун чиқарувчилари федерал марказ орқали америкаликлар (штатлар, компаниялар, шахслар) шунга ўҳшаш ўзлари ҳоҳлаганича беҳисоб даъволарига тўсиқларни четлаб ўтишга имкон берувчи бошқа лойиҳаларни илгари сурмоқдалар.\nХитой нашри шуни, уларга (руй бераётган ҳодисалар "жуда ахлоқсиз" каби) ғазабли баёнотлар ва рамзий имо-ишоралар ўрнига имкон қадар оғриқлироқ зарарни қандай етказиш кераклиги ҳақида мутолаа қилади. Шундай ғоялар келади: қонун лойиҳаси ёки суд ташаббускорларидан қайси бирининг Хитой билан бизнес алоқаларига эга бўлган қариндошлари борлигини кўриш керак. Бутун штат номидан расмий ҳаракатларга келсак ... худди ўша Миссури учун, Хитой Миссури товарлари ва хизматлари экспорти бўйича бўйича дунёда учинчи ҳамкор бўлиб, ҳажми мос равишда 1,1 ва 0,775 миллиард долларга тенг. Бундан ташқари, Хитой компаниялари ушбу давлатга бир миллиард доллардан кўпроқ сармоя киритиб, 4500 иш ўрнини яратдилар. Қайта инвестициялар ҳам мавжуд, улар билан эса Хитой билан муносабатда бўлишга қизиқиш билдирган кўплаб маҳаллий тадбиркорлар бор.\nБу ерда олдимизда икки давлатнинг савдо уруши бошланганидан бери учинчи йил давом этаётган суҳбатнинг давомини тасвирланмоқда. Унинг моҳияти шундаки, "Трампгача " дунёнинг энг кучли иккита иқтисодиёти шу даражада бирлашдики, бу алоқаларни узиш иккаласига ҳам зарар етказишини англатади.\nАммо Америка карантинлар туфайли вайрон қилинган ва мисли кўрилмаган ишсизликка дучор бўлган бир пайтда Трамп ҳақиқатда тўлиқ иқтисодий ажралишни истаса унда фарқи йўқ - ажралишни тезлаштириш учун аксил-Хитой шахслар ва ҳатто уларнинг штатлари аҳолисига зарар етказиш мумкин. Тўғри, буни бир мартадан кўп қилиб бўлмайди. Аслида бу зарарни АҚШда янада кўламлироқ ҳалокатлар фонида кўп ҳам сезишмайди. Умуман олганда, намойишкорона ҳаракатлар биланла чекланиб, ноябрдаги президент сайловини кутиш мантиқан тўғрироқ бўлади. Мантиқ шундан далолат берадики, сайловлардан кейин ҳеч бир АҚШ президенти даҳшатли оғзаки аралашувлардан нарига боришни хоҳламайди.\nАммо бу воқеанинг бошқа томони ҳам бор - дунё тартиби ва халқаро ҳуқуққа таалуқли. Гап шундаки, вируснинг хавфлилиги тўғрисида "хабардор қилмаслик" ҳақидаги Хитойга нисбатан айбловлар, бошқа барча айбловлар сингари, ҳақиқатдан йироқ. Улар ҳақиқатга яқинлаштиришга ҳаракат қилишмаяпти ҳам.\nМасалан, "вирус лабораторияда ишлаб чиқилган ва у ердан чиқиб кетишга муваффақ бўлган": аммо "Ухань Р4" Хитой-Француз лабораторияси вирусларни синтез қилиш ёки модификация қилиш учун умуман жиҳозлари йўқ ва бу ердан ҳеч қандай сизиб чиқишлар бўлмаган, буни Франция президенти девони вакили ва барча мамлакатлар, шу жумладан АҚШ, ўнлаб шифокорлари ва бошқа мутахассислар томонидан тасдиқланган.\nЯъни, далил олиниб, бошдан-оёқ ўгирилиб - ва кўзингизга бетамизлик билан қараб айтадилар: фактлар биз учун қизиқ эмас. Ва биз ҳеч нарсани исботламоқчи эмасмиз. Тўланглар.\nЖуда таниш вазият, тўғрими? Малайзия "Боинг"и, заҳарланган Скрипаллар ва яқиндагина - бир флакон рицинни Прагага олиб кирилиши ва бошқалар. Ва бу ҳолатда "далиллар қани?" эътирози уларда жуда бўлса кулгуни уйғотади.\nУшбу кулгудан кейин – товон тўлаб талаб қиладиган даъво аризалари, тўламасангиз - сизнинг давлат мулкингиз ҳибсга олиниши мумкин, ҳар қандай мулки ҳам (айбдор сифатида қайд этилган шахслардан пул тортиб олиниши мумкин).\nШу билан бирга, АҚШда битта юридик янгилик ишлаб чиқилмоқда. Америкалик судяларнинг ушбу масала бўйича қарорлар қабул қилиш орқали ўз қонунларини дунё бўйлаб тарқатишлари мумкинлигига самимий ишончлари билан биз аллақачон танишмиз. Аммо мамлакат қонунларида ҳануз ташқи суверен дахлсизлик акти (бутун-бошли давлатларга қарши даъво аризаси беришга тааллуқли) каби аҳамиятсиз нарса мавжуд. Шундай қилиб, АҚШнинг бир неча қонунчилари бу актда Небраска ёки бирон бир штат ичкарисидаги бирон бир судьяга бутун-бошли чет давлатини ҳукм қилишига имкон берадиган тузатиш киритишни таклиф қилмоқдалар - бу ҳолда фақат Хитой, аммо кейин бутун дунёга.\nПекин бундай воқеалар оқимига қарши туришга уриниши мумкин, аммо Америкадаги хаосда ҳеч қандай, шу жумладан Хитойча, тартиб ўрнатиб бўлмайди деган тахминлар мавжуд.\n"Вирусдан кейин нима бўлади" мавзусидаги кўплаб фикрларда битта аниқ ғоя бор: энди ҳеч қандай ягона бир дунё бўлмайди - вирус ёки бошқаси туфайли. Яъни, бутун дунё томонидан қабул қилинган халқаро ҳуқуқ, халқаро савдо ягона меъёрлари, тиббий хавфсизликнинг ягона тизими ва бошқа кўпгина нормалар бўлмайди. Ҳар хил куч ва таъсир марказлари атрофида бир нечта тизимлар бўлади. Ҳозирги каби барча ҳолатларда битта тизим бошқасига зарар етказишга ёки уялтиришга ҳаракат қилади - аммо бунинг учун имконият дастаклари янада камроқ бўлади.


UzDaily.uz: АҚШ Давлат департаменти делегацияси билан учрашув \nТошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) -- 12 сентябрь куни Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлигида АҚШ Давлат котибининг иқтисодиёт ва бизнес масалалари бўйича ёрдамчисининг биринчи ўринбосари Брайан МакФитерс бошчилигидаги АҚШ Давлат департаменти делегацияси билан учрашув бўлиб ўтди.\nДелегация Ўзбекистонга савдо-иқтисодий ва инвестиция соҳаларида икки томонлама ҳамкорлик истиқболларини муҳокама қилиш учун ташриф буюрди.\nУчрашув давомида Ўзбекистон томони ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш ҳолати тўғрисида сўзлаб берди. Хусусан, «Электрон ҳукумат» тизимини ривожлантириш, давлат органларининг очиқлигини таъминлаш, бизнесни ривожлантириш, электрон тижоратни ривожлантириш ва бошқа соҳаларда ахборот технологияларини жорий этиш бўйича олиб борилаётган ишлар хусусида сўз борди.\nШунингдек, меҳмонлар мамлакатимизда телекоммуникация инфратузилмасини ривожлантириш ҳолати, уни янада ривожлантириш бўйича олиб борилаётган ишлар билан танишдилар. АТ-таълим ҳақида ҳам маълумот берилди. АКТ соҳасида Ўзбекистон-АҚШ ҳамкорлигининг ҳолати ва ривожланиш истиқболлари ҳақида алоҳида сўзлаб берилди. Шу нуқтаи назардан Microsoft, Cisco, IBM, Oracle ва бошқалар каби Америка компаниялари билан ҳамкорлик ҳақида сўз борди.


June 2015 – Тиббий психология\nБош саҳифа » 2015 » June\nJune 2015 [Uzbek] archive\nУч шохли нерв невралгияси. Унинг асосий симптоми – бу бир неча сониядан 2 дақиқагача давом этадиган ўткир санчувчи оғриқлар. Уч шохли нерв невралгияси учун узоқ давом этадиган оғриқ хуружлари хос эмас. Оғриқ хуружлари ҳар гал зарарланган шохчалар соҳасида пайдо бўлади ва бу ҳолат уч шохли нерв невралгияси учун жуда хосдир. (more…)\n16/06/2015Муаллиф: Sadjida Sadikova | 0 Изоҳ Uncategorized\nЭпилепсия – турли хил хуружлар ва хушдан кетишлар билан намоён бўлувчи бош миянинг сурункали касаллигидир. Эпилепсия аҳоли орасида кўп тарқалган. Ҳар 1000 кишидан 5-10 та одамда эпилепсия касаллиги аниқланади. Эпилепсиянинг деряли 70 фоизи 20 ёшгача бўлган даврда бошланади. Касалланиш даражаси эркак ва аёлларда деярли бир хил тарқалган. (more…)\n16/06/2015Муаллиф: Sadjida Sadikova | [Uzbek] 12 Comments Uncategorized\nСийдикни ушлаб тура олмасликка энурез деб айтилади. Юнончадан enureo – сиймоқ дегани. Кундузги ва тунги энурез фарқланади. Тунги энурез жуда кўп учрайди ва асосан болалик даврида кузатилади. (more…)\nПРОФЕССОР ЗАРИФБОЙ ИБОДУЛЛАЕВНИНГ “АСАБ ВА РУҲИЯТ” НОМЛИ КИТОБИДАН ОЛИНГАН.\nШахс индивидуаллиги билан таърифланади. Киши ўз жисмоний хусусиятлари бўйича бошқаларга ўхшамайди, психологик нуқтаи назардан қараганда ҳам бир хил одам бўлмайди. (more…)\nШАХС ТОИФАЛАРИ ЁКИ СИЗ ЎЗИНГИЗНИ БИЛАСИЗМИ?\nБиринчи тоифа ёки “Намойишкор шахс”\nБу тоифага мансуб шахсларнинг ҳулқ-атворида намойишкорлик доимо сезилиб туради, улар барча хатти-ҳаракатларни намойишкорона бажаришни ҳуш кўришади. (more…)\n16/06/2015Муаллиф: Sadjida Sadikova | 0 Изоҳ 1


«Бавария»га нима жин урмоқда ёҳуд Ковачнинг ҳам «асал ойи» тугамоқдами?\n20 октябрь, 2018, 22:45\nМюнхенликлар қаторасига мағлубиятларга учрайвергач пешқадамликни қўлдан бой берди. Хўш, уларнинг ўйинига нима таъсир қилмоқда?\n«Бавария»да жароҳатлар эпидемияси янги ҳолат эмас. Мухлислар клубнинг Европадаги иштирокига қадар жамоанинг етакчи футболчилари соғайиб сафга қайтишларига умид қилмоқда.\nИкки йил аввал Чемпионлар Лигасининг ярим финалида «Атлетико»га дуч келган мюнхенликлар сафида ҳимоя маркази етакчиси Жером Боатенг ва дунё савиясидаги вингерлар Франк Рибери ва Арьен Роббенлар жароҳати сабаб клуб испанларга қарши якуний натижага кўра ютқазиб мусобақа билан хайрлашганди.\nЎтган мавсумда эса яна бир жароҳатлар эпидемияси сабаб Чемпионлар Лигасининг худди шу босқичида Мануэль Нойер, Давид Алаба, Корентин Толиссо, Артуро Видаль ва Кингсли Команларнинг жароҳати сабаб бу сафар бошқа бир испан клуби – «Реал Мадрид» тўсиғидан ўта олмаганди. Мадридликлар икки ўйин натижасига кўра «Бавария»ни 6-3 ҳисобида ер тишлатганди.\nҲеч ким «Бавария»нинг ҳозирги жароҳатларга қайта тушиб қолганидан ҳайратланмаётгани аниқ. Бу ҳар йили такрорланиб келаётган ҳолат. Ҳайратга соладиган фақат бу мавсумий эпидемия анча барвақт содир бўлаётганидир.\nБалки шу сабаблидир, мюнхенликлар Бундеслига пешқадамлигини топшириб қўйган. Жароҳатлар гирдобининг анча барвақт содир бўлаётгани туфайли клуб ихтиёрида соғ ҳимоячилардан фақатгина Жошуа Киммих қолган. Франциялик иқтидор эгалари – Корентин Толиссо ва Кингсли Команлар камида қишгача жамоада кўриниш бермайди.\nБу муаммонинг илдизи немис клубининг ёзги трансфер бозорида олиб борган хато сиёсати туфайли содир бўлмоқда. «Шальке 04» ярим ҳимоячиси Леон Горетцкадан ташқари клуб бирорта футболчини ҳарид қилгани йўқ.\nГоретцка ҳам эркин агент сифатида келиб қўшилди. Ренато Санчес ва Серж Гнабрилар ижарадан қайтарилди. Видаль ва Рюдилар билан клуб хайрлашди. Хуан Бернатнинг «ПСЖ»га сотилиши билан клуб ихтиёрида фақатгина учта қанот ҳимоячилари қолди.\nЯнги мураббий Нико Ковач эса борган сари «Альянс Арена»да кучли босим остида қолиб кетмоқда. Аввалига у жамоа билан мавсумни юқори савияда бошлашга эришди. Барча мусобақаларни қўшиб ҳисоблаганда 7 учрашувда 7 ғалаба.\nКейинроқ жамоа жароҳатларга йўлиқди ва бу ўз навбатида натижаларга таъсир қилмай қўймади. Клуб «Герта» ва «Боруссия Мюнхенгладбах»лардан учралган мағлубиятлардан кейин турнир жадвалида олтинчи ўринга тушиб кетди.\nТўғри жамоанинг тўрт асосий етакчиси жамоага ёрдам бера олмаяпти. Аммо муаммолар борган сари чуқурлашиб бормоқда. Бундай қониқарсиз натижалардан кейин Ковачни истеъфога чиқариш варианти ҳам кўрилмоқда. Бироқ «Бавария»нинг кўрсатаётган натижаларига мураббийнинг мутлақо айби йўқ.\n«Боруссия Мюнхенгладбах» бош мураббийи ҳам бунга алоҳида эътибор қаратди. «Уч ҳафта олдин ҳам «Бавария» Нико Ковач қўлис остидаги енгилмас жамоа эди. Икки ўйиндан кейин эса ҳамма Ковач инқирози ҳақида гапира бошлади.»\nЯнги трансферларнинг амалга оширилмагани ва жароҳатлар сабаб «Бавария» мавсумни муҳим футболчиларининг ўйини қовушмаётганлиги туфайли қийинчиликка учрамоқда.\nРоберт Левандовски мавсумни тўрт ўйинда уч гол уриш билан бошлади. Аммо шундан биттасини у ўйиндан киритган холос. Ҳужумчи 22-сентябрдан бери гол ура олмай келмоқда.\nПольшалик ҳужумчи шу ёзда клубни тарк этишни ният қилганди. Бунга сабаб сифатида у ўтган мавсумда етарлича хурмат қилинмагани билан изоҳлади. Кўпчилик уни катта ўйинларда ўзини кўрсата олмасликда айблаганди.\nХудди шу гапларни клубнинг бошқа футболчилари ҳақида ҳам айтиш мумкин. Кўпчилигини ёши ўтиб бормоқда, ўйини секинлашмоқда ва илгаригидек яхши спорт формасида эмас.\n«Бавария»нинг муаммолари майдонда аниқ кўзга ташланмоқда. Клуб Ковачнинг ўзини қўлга олишига ва футболчилардан яхшироқ ўйин намойиш қилишларига жудаям муҳтож.


1 январдан автотранспорт воситаларини сотиб олганлик учун ЙҲХБда ундириладиган йиғимлар бекор қилинди. Ҳозирга қадар янги автомобил харид қилинганда шартнома нархининг 3 фоизи миқдорида йиғим тўланарди.\n2022 йил 1 январдан кучга кирган «2022 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида»ги қонунда автотранспорт воситаларини сотиб олганлик учун йиғим назарда тутилмаган. Бундан келиб чиқадики, 2022 йил давомида бундай йиғим ундирилмайди.\nШу вақтгача янги (фойдаланишда бўлмаган) автотранспорт воситалари бўйича харид қилиш нархининг 3 фоизи миқдорида йиғим ундирилар эди (масалан, 100 миллион сўмлик машина учун 3 миллион сўм, 300 миллион сўмлик бўлса, 9 миллион сўм).\nИккиламчи бозордан машина харид қилинганда эса ишлаб чиқарилган йилига қараб, ҳар бир от кучи учун 29,7 минг сўмгача йиғим ундирилган. Масалан, ишлаб чиқарилганига 3 йил тўлмаган 100 от кучига тенг машинани сотиб олганлик учун деярли 3 миллион сўм йиғим тўланарди.\nЭнди шу йиғимлар 1 январдан тўлиқ бекор қилинди.\nҲуқуқшунос Хушнуд Худойбердиев нотариусда тўланадиган давлат божининг юқори ставкалари ҳам камайтирилиши кутилаётганини ёзди.\n«Агар кимдир машина сотиб олган-у, лекин ўз номига расмийлаштиришдаги катта харажатдан қочиб, «генералная доверенност» олиб ҳайдаб юрган бўлса, улар эндиликда машиналарини ўз номларига ўтказиб олишлари мумкин. Тўғри, ҳозир нотариусда тўланадиган давлат божининг юқори ставкалари ўз кучида турибди, аммо тез орада давлат божлари ҳам камайтирилиши кутилмоқда. Янада аниқроқ айтганда, машинанинг от кучи ва йилидан қатъи назар, базавий ставканинг 3 баробари (810 минг сўм) этиб белгиланиши режалаштирилмоқда.\nҚуйидаги расмда давлат божининг амалдаги ставкалари келтирилган. Агар бу нархлар сизга маъқул келса, унда тезда машинангизни ўз номингизга ўтказиб олинг. Ёки божлар ҳам камайтирилишини кутиб турсангиз бўлади», деб ёзади у.\nИқтисодчи Отабек Бакиров «истеъмолчиларга қарши жазоловчи ва монополист» UzAuto Motors’ни қўлловчи тарзидаги бу йиғим миқдори баъзида эски автомобиллар нархининг ўзидан ҳам қиммат бўлиб кетгани ва ўзбекистонликларнинг автомобиль олди-сотдисини расмийлаштиришдан кўра, ишончнома асосида битим амалга оширишдан ўзга чораси қолмаганини таъкидлади.\nШунингдек, бу бўйича Бюджет кодексига киритилган тегишли ўзгартиришлар ҳали очиқланмаганини эслатиб ўтди.\n«Автомобиль олди-сотди шартномаларини ЙҲХБдан рўйхатдан ўтказиш учун йиғимлар бекор қилинди (эртагаёқ ЙҲХБга боришга сал шошмай туринг, бизга ҳужжат етиб келмади ёки Бюджет кодексига ўзгартириш киритилмади, дея пайсалга солишлари мумкин). Халқ томон юриш дея баҳоланган ушбу эзгу иш учун кам сонли бўлса-да, сайланган депутатларга ва бюджет жараёнига алоқадор бошқа барча халқпарварларга ташаккур билдириш керак бўлади», деб ёзади у.\n«Гендоверенность» хатарлари: ҳеч нарсадан ҳимоя қилмайдиган ишончсиз қоғоз\n1 январдан автотранспорт воситаларини сотиб олганлик учун йиғим тўлиқ бекор қилинади\n18:03 / 08.01.2022\nЙҲХББ изоҳ берди: 2022 йил 1 январдан бошлаб ЙҲХБда рўйхатдан ўтадиган автомобиллар учун йиғим ундирилмайди\n09:48 / 01.01.2022\nРеспубликада ишлаб чиқарилган янги электромобилларни сотиб олганлик учун йиғим тўлаш бекор қилинади\n09:15 / 28.12.2021\nТадбиркорликни рўйхатдан ўтказиш учун йиғим камайтирилди


Шунча ғавғонинг кимга кераги бор эди?! - Huquq.uz\nШунча ғавғонинг кимга кераги бор эди?!\n11:14 - 28.12.2020\nОта-оналар ажралиши мумкин, аммо болалар ота-она меҳридан дариғ тутилмаслиги керак. Қолаверса, эр-хотин никоҳининг расман бекор қилиниши уларни асло болалар олдидаги масъулиятдан озод этмайди. Буни унутганлар эса чироқчилик Ўткир(исм-фамилиялар ўзгартирилган)нинг ҳолига тушиши ҳеч гапмас.\nЖиноят ишлари бўйича Чироқчи тумани судида ўтказилган очиқ суд мажлисида судланувчи Ўткир Норбобоевнинг жиноят иши кўрилди. Қайд этилишича, Ўткир Норбобоев 1976 йилда туғилган. Маълумоти ўрта, вақтинча ишсиз. Оилали, 2 нафар фарзанди бор. Яккабоғ тумани Дархон маҳалласида яшайди.\nЎткир Яккабоғ тумани Дархон маҳалласи Шов қишлоғида яшовчи Шаҳноза Ҳайдарова билан 2001 йил ноябрь ойида қонуний никоҳдан ўтган эди. Ўн йил бирга яшади. Фуқаролик ишлари бўйича Яккабоғ туманлараро судининг 2015 йил 15 октябрдаги суд буйруғига асосан икки нафар қизининг моддий таъминоти учун энг кам ойлик иш ҳақининг учдан бир қисмидан кам бўлмаган миқдорда алимент тўлаши лозим эди.\nАммо 2017 йил 1 сентябрдан 2019 йил 29 июлга қадар, жами 23 ой мобайнида\n10 миллион 606 057 сўм алиментни тўлашдан қасддан бош тортиб келди. Бунинг учун Яккабоғ тумани маъмурий судининг 2019 йил 29 июлдаги маъмурий жазо қўллаш тўғрисидаги қарорига асосан Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг тегишли моддаси билан 15 сутка қамоқ маъмурий жазосига тортилди.\nБироқ бу жазо ҳам унинг кўзини очмади. Ўткир бундан ўзига тегишли хулоса чиқариб олмасдан моддий ёрдамга муҳтож бўлган вояга етмаган фарзандларини моддий таъминлашдан 2019 йил 1 август кунидан 2019 йил 17 декабрь кунига қадар, жами бўлиб 13 216 057 сўм алимент пулларини тўлашдан қасддан бўйин товлади.\nСудланувчи судда айбига иқрорлик билдириб, ҳисоблаб чиқилган ушбу қарздорликка ҳеч қандай эътирози йўқлигини ва бу алимент пулларини имкони бўлиши билан тўлашини қайд этди. Қилмишидан қаттиқ пушаймонлигини баён қилиб, суддан енгиллик сўради.\nМИБ вакиллари Ўткирни алиментни вақтида тўламаса, жиноий жавобгарликка тортилиши хусусида бир неча маротаба огоҳлантиришди. Бироқ бу огоҳлантиришларни Ўткир жиддий қабул қилмади. Оқибат…\nСуд ҳукмига асосан Жиноят кодексининг тегишли моддаси билан Ўткир Норбобоев олти ой муддатга озодликдан маҳрум қилинди. Тўланмай қолган алимент ҳам ундан ундириб олинадиган бўлди.\nАлимент — бу Ўткирнинг ўз фарзандари олдидаги оталик қарзи эди. У бу қарзни қамалмасдан туриб тўласа бўлмасмиди? Шунча ғавғонинг кимга кераги бор эди ўзи?\nЧироқчи тумани прокурори ўринбосари.


ДУШАНБЕ – Душанба (30 сентябрь) куни Тожикистон Қуйи Панж чегара пунктида 48 нафар афғонистонлик маҳбусни афғон ҳукуматига топширди, деб хабар беради Озод Европа/Озодлик радиоси.\nТожик расмийларига кўра, қайтарилган афғонистонликларнинг аксари гиёҳванд моддалар савдосида айбланиб, Тожикистонда қамоқ муддатини ўтаётган эдилар.\nУшбу маҳкумларнинг барчаси энди жазо муддатини Афғонистонда ўтайди, деди Душанбедаги Афғонистон элчихонаси ходими Саидмасуд Бадахш 70 афғонистонликнинг Тожикистонда ҳибсда қолаётганини қўшимча қилар экан.\nАввалроқ, июль ойида Тожикистон ҳукумати мамлакат қамоқхоналарида сақланаётган 80 нафар афғон фуқаросини Кобулга қайтарган эди.\nКобул расмийларига кўра, афғон томони ҳам Афғонистонда терроризмда айбланиб судланган бир гуруҳ тожикистонликларни ўз ватанига топширган.\n2010 йилда Тожикистон ва Афғонистон икки мамлакат қамоқхоналарида ҳибсда сақланаётган фуқароларни ўзаро алмашишга келишиб олган эдилар.\nЎнлаб болалар Ироқдан Тожикистонга қайтарилди\nТожикистон Ироқдан 75 нафар болани ўз ватанига қайтармоқчи


Сўнгги пушаймон | Fayzbog.uz\n11.10.2017 / Темур Малик /\n«Агар мулкинг миср ё Рум, ёки Чин,\nЁ ҳукмингга бутун ер юзини тутгин,\nОхири бу бойликдан олар ҳиссанг, бил:\nЎн ғаз кафан билан икки ғаз замин.»\n— Ҳар бир лафзнинг оқибати қанчалик оғир бўлишини билишинг керак эди, — қаттиқ оҳангда гапини давом эттирди Ҳусниддин ёнида бошини эгиб ўтирган Қодирга қараб, — олдин ким эдинг-у, энди ким бўлдинг, лаънати!\n— Астағфируллоҳ, — деб бош чайқади Қодир.\n— Хотининг эмиратда қизинг билан «бизнес» қилиш билан овора, ўзинг эса ҳар доим маст аҳволда кўчаларни дарвеш каби кезардинг. Қўлимни чўзиб сенга ёрдам бермаганимда эди, итдек хор бўлиб, кўчаларда сарғайиб юраверардинг.\n— Ҳар бир банда ўз вақтида ўзини англай олиши мумкин, Аллоҳ нажот берса кифоя…\n— Қисқаси, гапни камайтир. Менга ақл ўргатма. Агар яна бир марта одамлар орасида менинг номимни тилингга олсанг, ушбу қурмағур тилингни кесиб, итларимга ем қилдираман! Чиқ, даф бўл бу ердан!\nҚодир шу заҳотиёқ кўлларини очиб, омийн килди-да, бу хонадондан аста-секинлик билан чиқиб кета бошлади.\nҲусниддин уйғониб кетди. Сўнгги уч-тўрт кундан бери уни қўрқинчли тушлар таъқиб этишмоқда. Бахтга қарши, у бутунлай эслашни истамаган ўй-ҳаёллар уни қийнарди. Бугун яна бир маротаба Қодир унинг тушига кирди. Қўрқувданми ё пушаймонликдан — унинг юзлари терлаб кетганди.\nҲусниддин ўз ўрнидан турди. Кўзгуда ўз аксини томоша қилиб утирар экан, оқарган сочлари-ю, ўстириб олган оқ соқоллари унинг ўзига тегишли эканлигига ишонмай, ғамдан чўккан кўзларига ҳайрон ҳолатда қараб қўяр эди. Бир ойча олдин юзида ёруғ нур ила табассум билан юрарди. Бугун эса хурсинган ҳолатда ётишдан бошқа ҳеч вақога ярамай қолди.\nДеразадан ҳовлига ўксиниб каради. У табиатга нигоҳ солиб, соатлаб шу туришда вақтни кетказишни ёқтирарди. Бугун ҳам шу ишга қўл урди. Бир сўз демасдан. Шунчаки, диваннинг бир чеккасида ўтириб олиб, очиқ ойналар орқали кўчадаги қушларнинг сайрашини томоша қилганча, баҳра олишни лозим топди.\nНариги хонада унинг аёли, ўғли, келини ва ўғил невараси биргаликда ўтиришибди. Чой ичиб, телевизор томоша қилганча, ҳордиқ чиқаришяпти. Ҳусниддин эса уларга кўшилмас эди, у шу ерда табиатга назар солишни ёқтирарди. Ёлғизлик — унинг энг яқин ҳамроҳи, унинг энг яқин сирдоши эди.\nЎғил неварасининг овози шу ергача эшитиляпти. Қандай ёқимли бу овоз! Эндигина икки ёшни қарши олган булса-да, тўҳтамай гапиришини-чи буни. Ҳусниддин унинг овозини эшитди-ю, кўзи беиҳтиёр ёшланиб кетди. Бир томондан севинч ёшлари, бошқа томондан эса қайғу ёшлари уни қамраб олганди. Ўғли бир пасда улғайиб, оилали бўлди-я. Кечагина мактабда икки баҳо олиб, ўз дадасидан дакки эшитиб юрган тирранча бугун улғайди-я, ота бўлди-я! Вақти келиб невараси ҳам худди шу тариқа, кўзни юмиб очгунча, улғаяди. У ҳам ўқишга кириб, мактабни тамомлайди, кейинчалик оилали бўлади. Ҳаёт чархпалаги айланаверар экан. «Янгилар» учун ҳаёт бошланса, «эскилар» билан видолашиш навбати келар экан. Вақт нақадар шафқатсиз! Бир неча йил аввал Ҳусниддиннинг ўзи дуркун бир йигит эди, бугун бўлса… Шуларни ўйлаб тургач, яна бир маротаба унинг юраги ғижимланди. Айтишади-ку, инсонни ўз ўй-фикрлари тамом қилади, деб.\nҚўни-қўшнилар, қариндош-уруғлар, иш доирасидан ҳамкасблар, ёрдамчилар, шогирдлар деярли ҳар кун ундан ҳол-аҳвол сўраб келишарди. Ҳусниддин барчага ташрифлари учун ташаккур билдириб, ёлғиз қолишни маъқул кўрарди.\nСўнгги пайтларда жуда ўзгариб кетганлигини ҳамма пайқаган эди. Илгарилари ёнида ўтирган хар қандай одамнинг олдида ўзини жуда эркин тутарди, гавдасини баланд кўтариб гапирарди. Ёнига келган ҳар қандай одам энг биринчи навбатда унинг кайфиятини бузиб қўймасликни мақсад қиларди. Дарҳақиқат, жуда катта куч ва қудрат бор эди унинг қўлида. Бугун эса…\nҲусниддин диван устига ўтириб олиб, сигарет чекишни бошлаб юборди. Авваллари сигаретдаги ёзувга ҳеч кўзи тушмаганди, бироқ бугун ўша ёзувни астойдил ўқиб чиқишга қарор қилди: «Сигарет чекиш соғлиққа зарар…»\nОғзидан тутун тортди-ю, тушига кирган манзара такрор хаёлидан ўта бошлади. Нима учун Қодир унинг тушига кириб чиқмоқда? Нимага айнан шу вақтда? Бу нимани англатиши мумкин? Ҳусниддин қўлидаги сигаретни лаби томонга яқинлаштириб қўяр экан, яна бир марта ўтмишга қарам бўлди.\n— Бир оғиз гапингиз-да, ака, — деб тиржайиб айтди ёнида ўтирган басавлат бир йигит.\n— «Эшшак семирса, эгасини тепади» деганлари рост экан. Бунга энди ишонч хосил қилдим. Бу галварс одам бўлмади, бўлмади.\n— Уни мана биз одам қиламиз, ака. Нима қилайлик? Буюринг.\n— Уни би-и-и-ир «оқ халат» кийиб юрадиган «қариндошлари» билан таништириб қўй, — манзил ёзилган бир парча коғозни йигитга узатди, — шу ерда Анвар деган бир йигит ишлайди. Менинг исмимни тилингга олсанг бўлди — ҳаммасини оғизмай-тоғизмай бажариб қўяди. Агарда бу ҳам «дардига» шифо бермаса, бошқа вариантларни қўллаймиз.\n— Хўп бўлади. Ҳалиги сизни қийнаб қўйган одамнинг исмини нима дедингиз?\nҚодирнинг айби маҳалла аҳолисининг кўзларини каттароқ очишларига ундагани бўлди. Бироқ, дўст ичидан ҳам душман топилдими, хуллас, кимдир унинг нияти ҳақида Ҳусниддинга етказибди. Қодир мардлик қилди, аммо шу билан бирга эҳтиёткорсизликка ҳам йўл қўйган эди. Ахир Хусниддин катта обрў-эътиборга эга бўлган шахс эди-да. Қодир эса, бу иблис қўлидан озод бўлишини жуда хоҳларди. Шу сабабли, Ҳусниддин ҳакида маҳаллаларда турли гап-сўзлар болалаб кетаверди. Ҳусниддин фикрича, Қодир унинг улкан обрўсига путур етказаётганди. Алал-оқибат «таниш-билишчилик»ни ишга солиб, бир оддий, кўнгли соф инсонни аввал руҳий касаллар хонасига, сўнгра қамоққа жўнатди. Қодирга қамоқхонадан эсон-омон чиқиш насиб этмаган экан, ўша ерда бандаликни бажо келтирди…\nБуларни бугун бир-бир эслаб бўлгач, бағрини игна санчиётгандек гўё, жиз этиб қўярди. Қанчадан-қанча одамларнинг ҳаётига зомин бўлган бу «иблис қули» бугун бутунлай ўзгача фикрларди. Тавба килиш илинжида ёнган Ҳусниддин ўғли Жахонгирнинг жойнамози ва тасбеҳини қидириб топди-ю, умри давомида илк бора номоз ўқишга шайланди.\nШу пайт уйга унинг аёли кириб қолди. Қараса, эри намоз ўқиш билан банд. Бу манзарани кўрган аёл аввалига кўзларига ишонмади, сўнгра ҳайратдан ёқасини ушлаб, бир пас жойидан қимирламай, миқ этмай, тикка турди. Ҳусниддинга бир сўз демасдан уйдан чиқиб кетди-да, ўйга толди: «Шоядки, инсофи кирган бўлса! Биздан бир нимани яшириб келаётгани рост, чамамда».\nКўнгли сезди. Сезди-ю, аммо барибир ҳеч гапга тушунолмай ҳалак бўлиб, ўз уйига кириб кетди. Бундан бир ҳафтача муқаддам врач Ҳусниддинга: «Бир ой вақтингиз қолибди, тайёргарликингизни кўраверинг» — дегани, унинг ўзидан бўлак ёлғиз Аллох таъолога аён эди.\nИблис қулиСўнгги пушаймонТемурмалик Тожиддинзода


ИНСОН ҚАДР-ҚИММАТИ, МАНФААТЛАРИ ҲАММА НАРСАДАН УСТУН - Ўзбекистон овози газетаси\n— «Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили» Давлат дастурини амалга оширишдан кўзланган асосий мақсад ана шу олижаноб ғояни изчиллик билан ҳаётга татбиқ этишдан иборатдир.\nБугунги кунда мамлакатимизда инсонга муносиб турмуш шароитларини яратиб бериш, унинг орзу-истакларини рўёбга чиқариш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда.\nҚисқа муддат ичида, Президентимиз томонидан қабул қилинган фармон ва қарорлар асосида жамиятда катта ўзгаришлар амалга оширилди. Энг муҳими, ушбу ислоҳотлар мамлакатимизда тинчлик ва фаровонликни мустаҳкамлашга, одамларнинг ҳаётдан рози бўлиб яшашига, келажакка ишончи ортишига хизмат қилмоқда. Мазкур жараёнларда аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламлари манфаатлари ҳимоясига алоҳида эътибор қаратилмоқда, уларнинг эҳтиёж ва талаблари инобатга олинмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 1 декабрь куни қабул қилинган «Ногиронлиги бўлган шахсларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги фармонида ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш, ҳаёт сифатини яхшилаш тизимини такомиллаштириш, таълим олиш ва ишга жойлашишда уларга ҳар томонлама кўмаклашиш чоралари белгиланди. Мазкур фармонда белгилаб берилган чора-тадбирлар ногиронлиги бўлган шахслар мамлакатимиз сиёсий, ижтимоий, иқтисодий ва маданий ҳаётида фаол иштирок этиши учун мустаҳкам замин яратиб бермоқда.\nФармоннинг 3 декабрь — Халқаро ногиронлар куни олдидан эълон қилиниши чуқур маъно-мазмунга эга, албатта.\nАлоҳида таъкидлаш керакки, 2017 йил 1 августда қабул қилинган Президент фармойиши асосида Ногиронлиги бўлган шахсларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини тубдан такомиллаштиришга қаратилган таклифларни тайёрлаш бўйича комиссия тузилди ва у жуда самарали фаолият кўрсатди.\nКомиссия томонидан тайёрланган фармон лойиҳаси Ўзбекистон Республикаси Бош Прокуратурасининг расмий веб сайтида эълон қилиниши барча мутасадди ташкилотларга, шунингдек, фуқароларга ўз таклифларини тақдим этиш имконини яратиб берди.\nФармоннинг тайёрланиш жараёнида ошкоралик таъминланганлиги, ногиронлиги бўлган шахслар билан бевосита мулоқот йўлга қўйилганлиги, уларнинг долзарб муаммолари эътиборга олинганлиги мазкур ҳужжатнинг ҳалқчил бўлишига, бу эса йиғилиб қолган ўткир масалалар ҳал этилишига хизмат қилади.\nМамлакатимиз ижтимоий ҳаётига оид муҳим ҳужжатлар лойиҳалари кенг жамоатчилик орасида муҳокама қилиниши халқ билан очиқ мулоқот қилиш бўйича олиб борилаётган сиёсатнинг ёрқин намунасидир, десак, тўғри бўлади.\nФармонда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Ногиронлар ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенциясини ратификация қилишга тайёргарлик кўриш бўйича амалий чора-тадбирлар белгилаб берилди. Бу мамлакатимизда ногиронлиги бўлган шахсларни ижтимоий ҳимоя қилиш йўналишида муҳим тарихий қадам бўлди.\nШунингдек, «Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари тўғрисида»ги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилиши белгиланмоқда. Бу қонун тизимдаги ислоҳотларни тубдан такомиллаштиришда, ногиронлиги бўлган шахсларнинг манфаатларини ҳимоя қилиш жараёнини янги босқичга кўтаришда муҳим аҳамият касб этади.\nФармон билан 51 банддан иборат Ногиронлиги бўлган шахсларни қўллаб-қувватлаш тизимини янада такомиллаштириш ҳамда уларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш кафолатларини кучайтириш бўйича комплекс чора-тадбирлар дастури тасдиқланди.\nУшбу дастурда ечимини кутиб турган муаммоларни ҳал этиш белгиланган, ногиронлиги бўлган шахсларнинг орзулари ва хоҳиш-истакларини рўёбга чиқариш назарда тутилган.\nМисол учун, 2018/2019 ўқув йилидан бошлаб олий таълим муассасаларига абитуриентлар қабулининг умумий сонидан ногиронлиги бўлган шахслар учун қўшимча равишда икки фоизли квоталар киритилади. Бу ногиронлиги бўлган шахсларнинг олий маълумотга эга бўлиши, жамиятда муносиб ўрин эгаллаши имкониятларини кенгайтиради.\nШунингдек, ногиронлиги бўлган шахсларнинг саводхонлигини ошириш мақсадида вилоятлар, туманлар марказларида умумтаълим мактаблари негизида Брайль алифбосини ўқитиш бўйича махсус курслар ташкил этишга оид чора-тадбирлар назарда тутилди. Бу, ўз навбатида, кўзи ожиз ногиронлиги бўлган шахслар саводхонлигини оширишга, уларнинг ижтимоий ҳаётда иштирокини янада фаоллаштиришга замин яратади.\nФармонда белгилаб берилган кенг кўламли вазифалар Ўзбекистон Халқ демократик партияси фаоллари, барча даражадаги ташкилотлари зиммасига катта масъулият юклайди. Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқ ва манфаатлари қай даражада таъминланиши кўп жиҳатдан бизнинг фаоллигимиз ҳамда талабчанлигимизга боғлиқ эканини асло ёддан чиқармаслигимиз, шунинг учун бу ишга виждонан ёндашимиз талаб этилади.\nБелгиланган вазифалар ижроси бўйича жамоатчилик ва депутатлик назоратини изчил йўлга қўйиш, бу жараёнда партиямизнинг фаоллари, парламентдаги фракциямиз, маҳаллий Кенгашлардаги гуруҳларимиз аъзоларининг кенг иштирокини таъминлашимиз зарур.


Абдулла Қодирийнинг уй-музейи борми? - Darakchi\nМОЗИЙДАН САДО 21.02.2018, 10:00\nАбдулла Қодирийдан нафақат буюк асарлар, балки улуғ адибдан ўз қўли билан яратган боғ, эскизларини Петербургдан келтириб қурдирган уй, шийпон ва кўпгина ёдгорликлар ҳам мерос қолган.\nТошкентнинг Cамарқанд дарвоза маҳалласида ўзбекча, эскича ҳовли бор. Ҳовли ташқарисида бир туп ёнғоқ, уни Абдулла Қодирийнинг онаси Жосият ая эккан. Бу ёнғоқ қандай кунларга гувоҳ бўлмаган, унинг соясида не-не буюк адиблар гурунг қилмаган дейсиз: Садриддин Айний, Алексей Толстой, Чўлпон... Яна у қанчадан қанча аччиқ кунларга ҳам гувоҳ бўлган: Қодирийни кишанлаб олиб кетганларига, Қодирийнинг фарзанди Ҳабибулла қўлига ҳам кишан солганларига, файзли ҳовлини чўчқахонага айлантирганларига жимгина гувоҳ бўлган бу азим ёнғоқ.\n1956 йилда Қодирий номи оқланди, чўчқахона ва файтунлар тураргоҳига айлантирилган ҳовли Қодирий фарзандларига қайтарилди, аммо унга музей мақоми берилмади.\nУй аслида музей тугул катта маданий даргоҳга айлантиришга арзиса-да бу ишларга ҳеч ким бош қўшмади.\n1989 йил Абдулла Қодирийнинг фарзанди Маъсуд Қодирий отасининг 95 йиллик юбилейида уни ёд этиш учун йиғилган зиёлилардан яна уйни музейга айлантиришни сўраб, илтимос қилади, аммо яна натижа йўқ.\n1994 йилда яна бу иш кўтарилади, бироқ бугунги кунда у ерда яшаб келаётган миллат фидойисининг авлодларини бошқа уйга кўчириш масаласи кўндаланг бўлиб, масала яна чала қолади.\nМузейни ташкил этиш бўйича бир неча ташкилотларга хат билан чиққан, олдимизга бир сумка хатлар уйимини қўйган Хондамир Қодирий шундай дейди: “Абдулла Қодирий уйини музейга айлантириш масаласи бўйича ўтган йили февраль ойида хат ёзиб Президент девонига мурожаат қилдик. Девондан бу иш Ёзувчилар уюшмасига тегишли экани ҳақида хат келди ва ушбу масала юзасидан уюшмага чиқишимиз сўралди. Биз, Қодирийлар авлодидан 25 нафар киши имзо чекиб уюшма, Маданият вазирлигига мурожаат қилдик. Аммо масала ҳал бўлмади.\nВазирлик Абдулла Қодирийдек буюк адибимиз уйини музейга айлантиришда “катта маблағ” талаб этилишини ва бу ишдаги айрим ҳолатлар вазирлик ваколатидан ташқари эканлигини важ қилиб кўрсатади. Хатдан қисман келтирамиз:\n“Уй-музейи ташкил қилиш учун уй ҳудудини асл ҳолатига келтириш керак, бу эса, ўз навбатида, катта маблағни талаб этади...\nШунингдек, уй-музейи ташкил этиш учун А.Қодирийнинг оила аъзоларини бошқа уй-жой билан таъминлаш масаласи Маданият вазирлигининг ваколат доирасига кирмаслигини ва бу масала Тошкент шаҳар ҳокимлиги томонидан ҳал этилиши мумкинлигини маълум қиламиз.”\nХатда яна вазирлик музей ташкил этиш учун, экспонат ва инвентарлар етишмасилигини ҳам сабаб қилиб кўрсатилган. Маданият вазирлигининг ушбу “маданият”ли жавобига К.Акилова имзо чеккан.\nАдибнинг невараси Хондамир Қодирийнинг маълумот беришича, Адабиёт музейида Қодирийга тегишли экспонатлар мавжуд бўлиб, Қодирий уй-музейи ташкил этилса бу ёдгорликлар адиб ҳовлисига қайтарилишини маълум қилган. Уйда ҳозирда авлодлар томонидан адибга тегишли бўлган бир-қанча буюмлар сақланмоқда.\nМаданият вазирлигининг маблағ ва экспонатни баҳона қилишидан ташқари у таклиф этган янгилик янаям кишини таажублантиради. Хатга кўра, Қодирийга тегишли буюмларни келажак авлодга бутун ҳолда етказиш учун Тошкентда барпо этилган Ёзувчилар уюшмасидан алоҳида бўлим ажратиб унда мазкур буюмларни сақлаш мақсадга мувофиқ бўлар экан.\nҚодирийнинг ўз қўллари билан яратган боғлари-ю, қурган шийпонлари қолиб, унинг табаррук ҳовлисидан воз кечилиб, уюшмадан хона ажратиш кулгили эмасми?\nЁЗУВЧИЛАР УЮШМАСИ НИМА ДЕЙДИ?\nЁзувчилар уюшмаси раиси ёрдамичиси, Бахтиёр Ҳайдаров:\n– Абдулла Қодирийнинг уй-музейини ташкил этиш менинг назаримда чорак аср кечиккан масалалардан бири. Ватанимизни ўтган кунларини эслаш, келажак авлодларга етказишда Абдулла Қодирийнинг уй-музейи жуда катта ёрдам қилган бўлар эди. Қодирийнинг миллат тарбиясидаги ўрни ҳам беқиёсдир.\nҚодирийнинг бугунги кундаги авлодлари уйни музейга айлантириш борасида хат билан мурожаат қилмаган ташкилотнинг ўзи қолмаган. Бу борада шаҳар ҳокимиятига ҳам бир неча бора чиқилган. Аммо мутасадди ташкилотлар “...Бизнинг ваколат доирамизга кирмайди”, жавоби билан қутулиб қолаверишган. Савол туғилади, хўш, уй-музейни ташкил этиш қайси ташкилот зиммасида. Бу ишни амалга ошириш учун қайси идора тегишли вазирлик ва ташкилотлар бошини бирлаштириб иш бошлаши лозим?\n“САМАРҚАНД ДАРВОЗА” МАҲАЛЛАСИ БУЗИЛИШ АРАФАСИДА\n“Самарқанд дарвоза” маҳалла фуқаролар йиғини раиси:\n– “Самарқанд дарвоза” маҳалласи бузилиш арафасида. Маҳалламиз, “Термиз” кўча томонидан бузилиб келмоқда. Кичик, эски уйлар ўрнига 9-12 қаватли уйлар қурилиши бошланмоқда. “Термиз” кўчасидан кираверишда буюк адибимиз Абдулла Қодирийнинг уйларига чиқилади. Бундан бир йил аввал, ҳокимиятдан комиссия вакиллари келиб, Қодирий уйи атрофлари бузилиши кераклиги, аммо адибимизга дахлдор жойлар атрофи боғ, кўкаламзор қилиниб ўралган ҳолатда уйларини сақлаб қолиш кўзда тутилганини маълум қилган эди. Мен ҳам албатта, Қодирийнинг мухлиси, ватандоши сифатида уйларини “уй музейи”га айлантириш тарафдориман. Қодирийнинг ҳозирги авлодлари яшаётган ҳовли кўп қаватли уйлар орасида қолиб кетиши ҳам ҳунук бўлади. Унинг атрофини кенгроқ олиб, боғли жой қилиш, зиёратгоҳга айлантириш керак. Бу фикрлар ҳам Тошкент шаҳар ҳокимлигидан келган комиссия томонидан айтилган эди. Аммо бу ҳақда баённома тузилиб, амалий ишлар бошланганидан хабарим йўқ. Бир неча йилдан бери мазкур маҳаллада раис бўлиб ишлаб келаман, адибимиз ҳовлиларини суриштириб, сўраб чет-элдан, ўзимиздан зиёратчилар келиб туришади. Шундай вазиятларда Абдулла Қодирийнинг ҳовлилари музейга айлантириб, обод қилинмаганидан ҳижолат бўламиз.\nКўпгина адабиётшунослар, журналист ва ёзувчилар, адабиёт ихлосмандларининг фикрича Абдулла Қодирий уйини нафақат уй-музейи балки, маданият марказига айлантириш мумкин. Бунинг учун ҳовлининг майдони катталиги, Қодирийга дахлдор бўлган ва ҳозиргача сақланиб қолган табиат манзаралари мавжудлигини сабаб қилиб кўрсатиш мумкин. Қолаверса, Қодирий даврида бу ҳовлида кўпгина ўша даврнинг етук зиёлилари рус, қирғиз, тожик, қозоқ ёзувчилари бу даргоҳга ташриф буюриб, адабиёт гурунгларини уюштирган. Миллатимиз қаҳрамонидан қолган ушбу табаррук ҳовли тез орада маданият марказига айланади деган умиддамиз.


Таниб бўлмас даражада ўзгарган «Муҳташам юз йил» сериали қаҳрамонлари (фото) - Zamin.uz\nГўзал ҳамда қувноқ мато сотувчиси Ширинни сериалда тўлачалигини кўриш мумкин. Аммо унинг аввалги кўринишидан ҳозир асар ҳам қолмаган. Актриса нафақат ортиқча вазндан халос бўлган, балки соч турмагини ҳам ўзгартирган. Ширин ва Бушра орасидаги тафовутга қараб, унинг гўзалликда муваффақиятга эришганини кўриш мумкин. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\n8-10-2020, 07:38, Маданият


Cмартфондан кўп фойдаланиш мия ва организмга қандай таъсир қилади? - XABARDOR.UZ\nCмартфондан кўп фойдаланиш мия ва организмга қандай таъсир қилади?\nБизнинг танамиз ва миямиз учун кундузи кучга тўлиб, тунда дам олишимизга чорлайдиган уйқу цикли табиий ҳолатдир. Қурилмалар чироғи ҳам тонгги қуёш каби таъсир беради: у мияни мириқиб ухлашга ёрдам берувчи гармон — мелатонин ишлаб чиқаришдан тўхташга мажбурлайди.\nАгарда биз тунги вақтда смартфон экранига қарасак, миямиз буни тонг отгандек қабул қилади ва бу уйқу учун вақт бўлмай қолади. У вақтда эса тана чарчайди ва дам олишни талаб қилади. Мана шундай қарама-қаршиликлар туфайли ухлашимиз қийин кечади ва бу биргина муаммо эмас.\nСмартфондан фойдаланишнинг организга яна бошқа зарарли томонлари билан танишинг.\nКун давомида организмда нейротоксинлар йиғилади ва ундан узоқдавом этувчи уйқу вақтида халос бўлиш мумкин. Мелатонин ва бошқа гармон ишлаб чиқаришнинг бузилиши натижасида уйқу циклига путур етади, шу сабабли у ҳаловатсиз ва қисқа кечади. Бу эса токсинлар тўпланишига олиб келади, улар эса ўз навбатида бош оғриғи, чарчоқ, асаб тизими фаолиятининг бузилиши ва стрессни юзага келтиради.\n«Мен фақат хабарларни текшираман — кейин дарров ётиб ухлайман. Нима? Тонг отдими?!». Бу сўзлар кўпчилик учун яхши таниш бўлса керак. Биз ўз смартфонимизга қарам бўлиб яшар эканмиз, кам ухлаймиз. Қанча кам ухласак, миямизнинг янги маълумотлар олиши шунча қийинлашади. Буни ажабланарли ери йўқ, у шунчаки ҳаддан зиёд зўриққан ва кун давомида ўрганишга ҳаракат қилаётган нарсаларни илғаб олишга улгурмайди.\nЯнги маълумотларни олишга улгурмасимизданоқ, эски хотираларни ёдга олиш муаммо туғдира бошлайди. Бу худди кийимга тўла жавонга ўхшайди: агар тартибсизлик бўлса, зарур нарсани топиш мураккаб бўлади ва бунга кўп куч ҳамда вақт сарфлаймиз.\nМелатонин ишлаб чиқариш ва уйқу циклининг бузилиши, дам олиш вақтини қисқариши ички органлар фаолиятининг ёмонлашувига сабаб бўлади. Масалан, ичак ва ошқозон ишдан чиқа бошлайди. Тана чарчагани туфайли мия уйғонади ва қўшимча қувват зарурияти ҳақида хабар қилади. Биз зарур бўлмаса ҳам нимадир ейишга эҳтиёж сезамиз. Бу эса ошқозон билан боғлиқ катта муаммога олиб келиши мумкин.\nКўриш қобилиятининг бузилиши\nКатталар доим чироқ ўчган вақт телевизор кўрмасликни маслаҳат беришади. Уларнинг бу гапида жон бор. Телевизор, планшет ёки қўлимиздаги смартфондан чиқаётган кўк нур кўз гавҳарига таъсир қилиб, унга зарар келтиради. Айниқса, туннинг қоқ ярмида. Бундан ташқари, нафақат кўз фаолияти, балки кўриш асаб толаларига ҳам зиён етади. Шунда қуйидаги сўзлар айтишга тўғри келади: «Эҳ, кўзларим чарчади».\nГаджетлардан фойдаланишни ҳеч бўлмаганда уйқуга кетишдан 2 соат аввал тўхтатиш лозим. Бу вақт орасида мия кеч тушганини тушуниб, сифатли ва соғлом уйқуга тайёргарлик кўриш кераклигини англаб олади.


Ўзбекистон Президенти: Бугунги воқелик Марказий Осиёда иқтисодий (...)\nЎзбекистон Президенти: Бугунги воқелик Марказий Осиёда иқтисодий ҳамкорликнинг янги моделини шакллантириш бўйича қатъий қадамларни тақозо этмоқда\nБугун Туркманистондаги «Аваза» миллий сайёҳлик зонасида Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг учинчи Маслаҳат учрашуви бўлиб ўтди, деб хабар бермоқда «Дунё» АА мухбири.\nДавлатимиз раҳбари Матбуот хизмати маълумотига кўра, Туркманистон Президенти Гурбангули Бердимуҳамедов раислик қилган саммитда Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев, Қозоғистон Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев, Қирғизистон Президенти Садир Жапаров ва Тожикистон Президенти Эмомали Раҳмон, шунингдек, БМТ Бош котибининг Марказий Осиё бўйича махсус вакили, Марказий Осиё учун превентив дипломатия бўйича минтақавий марказ раҳбари Наталья Герман иштирок этди.\nЎзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ўз нутқида умумий сиёсий ирода ва биргаликдаги саъй-ҳаракатлар натижасида бугун минтақамиз яхши қўшничилик, ўзаро манфаатли ҳамкорлик ва барқарор тараққиёт маконига айланиб бораётганини таъкидлади.\nБугунги воқелик Марказий Осиёда иқтисодий ҳамкорликнинг янги моделини шакллантириш бўйича қатъий қадамларни тақозо этаётгани таъкидланди. Янги ўсиш нуқталарини, узоқ муддатли истиқболга мўлжалланган янги ривожланиш «драйвер»ларини аниқлаш муҳим аҳамиятга эга.\nМарказий Осиёнинг транспорт-транзит салоҳиятини самарали ишга солиш минтақа мамлакатларининг умумий стратегик манфаатларига мос келади. Кенг ривожланган ва интеграциялашган транспорт тизими Евроосиё қитъасининг муҳим транзит «хаб»ига айланишга қодир.\nБундан ташқари, Ўзбекистон келажакда «Термиз – Мозори Шариф – Кобул – Пешовар» трансафғон йўлаги, «Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон» автомобиль ва темир йўллари имкониятларидан фойдаланиш ниятида.\nМинтақада миллий иқтисодиётлар ва аҳоли сони ўсиши таъсирида энергетик хавфсизлик масалалари тобора долзарб аҳамият касб этмоқда. Шу муносабат билан умумий энергетика маконини шакллантириш бўйича саъй-ҳаракатларни давом эттириш, бунда «яшил» энергетика ва энергия тежамкор технологияларни жадал жорий этишга алоҳида эътибор қаратиш лозим.\nШу маънода Ўзбекистон Президенти мамлакатларимизнинг иқлим ўзгаришларига мослашишига, ресурс тежовчи технологияларнинг яна кенг жорий этилишига хизмат қиладиган «Марказий Осиё учун «яшил» кун тартиби» минтақавий дастурини ишлаб чиқишни таклиф қилди.\nДавлатимиз раҳбари туризм хизматларининг бутун доирасини қамраб оладиган «Бир саёҳат – бутун минтақа» қўшма дастурини амалий рўёбга чиқариш таклифини илгари сурди.\nМинтақавий ҳамкорлик жараёнларига барқарор тус бериш, шу мақсадда «халқ дипломатияси», парламентлар, фуқаролик жамияти институтлари ва медиа соҳаси салоҳиятидан яна кенг фойдаланиш муҳим экани қайд этилди.


«Томда телба бор» – Азиз НЕСИН - Inja san'at\n«Томда телба бор» – Азиз НЕСИН\nБутун маҳалла оёққа турди: “Қаранглар томга бир телба чиқиб олибди”, “томда бир телба юрибди”, “томда телба бор”.\nБино олдидаги кўча секин-аста телбани кўргани келган одамлар билан тўла бошлади. Аввалига назоратхонадан, кейин бошқармадан полиция ходимлари ва уларнинг ортидан ўт ўчирувчилар ҳам етиб келди.\n— Болажоним, туш пастга. Қани, тушақол жон ўғлим — дея зорланди.\nТелба эса онасининг сўзларига бепарволарча:\n— Мени маҳалла раиси этиб сайламасангиз ўзимни пастга ташлайман. — деди.\nЎт ўчириш ходимлари, телба ўзини ташласа тутиб қолиш учун махсус брезентни ёйишди. Телба у ёқдан бу ёққа бориб келавергани учун матонинг чеккасидан тутиб олган 9 нафар қутқарувчи бинонинг атрофида айланавериб ҳолдан тойишди. Комисар дўқ-пўписа билан ҳам, юмшоқ оҳанг билан ҳам телбани пастга тушиши учун кўндиришга уриниб кўрди:\n— Биродар, илтимос, туш пастга.\n— Мени раис этиб сайланг. Йўқса ўзимни пастга ташлайман, ўлдираман ўзимни.\nЯлиниб ёлворишлар-у дўқ-пўписаларнинг бари беҳуда эди.\n— Биродар, тушсанг-чи пастга.\n— Тушиб бўпман, ўргилдим. Керак бўлса ўзларинг чиқинглар, тушмайман дедимми, тушмайман.\nОдамлардан бири “маҳалла раиси этиб сайладик деяқолайлик”, деса, яна бошқа бирови “бўлмайди, ҳеч замонда телба маҳаллага раис бўладими” деди. Яна бир одам “тавба, тавба… чиндан ҳам раис этиб сайламаймиз-ку…” дея суҳбатга нуқта қўймоқчи бўлди.\n— Йўқ бўлмайди, чиндан ҳам, ёлғондан ҳам раис этиб сайласангиз тўғри келмайди.\n— Шундай қилдик десак, балки, тушар…\n— Тушмайди, мен бундайларни яхши биламан. Бир марта юқорига чиқдими қайтиб тушмайди.\n— Аввал тушиб олсин майли, қолгани бўлаверади.\nПастда турганлардан бири:\n— Сени маҳаллага раис этиб сайладик. Энди пастга туш, — деб бақирди.\nТелба рақс туша бошлади:\n— Тушмайман. Шаҳар мажлисига аъзо қилмасангиз ўзимни ташлайман.\n— Хўш, мен сизга айтмаганмидим?\n— Бу истагини бажарганимиз билан нимадир ўзгарармиди.\n— Нима қилсангиз ҳам тушмайди, инсон бир марта томга чиқадиган даражада ақлдан оздими, қайтиб тушиши мушкул…\n— Майли, сени шаҳар мажлисига аъзо этдик. Қани, биродарим, пастга туш энди, дўстларингни куттириб қўйма, — деди жиддий оҳангда.\nТелба баттар ўйноқилай кетди:\n— Тушмайман, тушмайман, шаҳар ҳокими этиб тайинлансамгина тушаман.\n— Ана кўрдингизми? Энди умуман тушмайди.\nСабри тугаган ўт ўчирувчилар бошлиғи:\n— Шаҳар ҳокими этиб тайинладик дейлик, нима ўзгаради, айтганини қилақолайлик, — деди ва қўлини пахса қилиб баланд овозда юқорига қараб. — Биродар, туш пастга. Сени шаҳарга ҳоким қилиб тайинладик, тезроқ туш ва ишга кириш, халқинг кўзламоқда, — деди.\nТелба оғзи қулоғида яна жиннича рақсини давом эттирди:\n— Тушмайман, — деди, — телбани шаҳар ҳокими этиб тайинлаган аҳмоқларнинг орасида менинг нима ишим бор? Тушмайман.\n— Унда нима хоҳлайсан, гапир? — бир овоздан одамлар.\n— Вазир бўлишни хоҳлайман, — деди телба илжайиб.\nПастда турганлар қисқа муҳокамадан сўнг:\n— Майли, вазир бўлдинг, туш энди пастга, қолган вазирларга қўшил сен ҳам.\nТелба бош бармоғини бурнига қўйиб пастдагиларни масхара қилди:\n— Тушмайман. Телбани вазир этиб тайинлаган бир гала саводсизлар орасига тушарканманми, тушиб бўпман, мана сенларга.\n— Туш пастга, сен яхши вазирсан, гапга тушунадиган вазирсан, қолган вазирлардек ёмон эмассан, туш пастга, — баттар ғазаб отига минди оломон.\n— Бу тузоқ, сизларнинг тузоғингиз бу, нега тушарканман, пастга тушганимдан кейин жиннихонага қамаб қўйишингиз учунми? Йўқ, тушмайман.\n— Беҳуда овора бўлманг, тушмайди. Мен бундай одамлар билан ҳаётим давомида кўп бора тўқнашганман. Гапимга ишонинг, тушмайди. Сиз ҳам вазир бўлсангиз, пастга тушишни хоҳламай қоласиз.\nТелба овози борича бақирарди:\n— Бош вазир этиб сайламасангиз, ваъда бераман, ўзимни шу заҳоти пастга ташлайман\n— Сайладик, — деб бақиришди одамлар, — Сени бош вазир этиб сайладик.\nЧол яна мийиғида кулиб:\n— бекор уруняпсизлар, тушмайди, — деди\nТелба бироз рақсга тушгач яна тилга кирди:\n— Қирол бўлсамгина тушаман. Агар мени қирол деб эълон қилмасангиз ўзимни шу ердан ташлаб, парча-парча бўлиб кетаман, гуноҳимга сенлар қоласанлар.\nЧолнинг айтганлари тўғри чиқарди. Оломон ундан маслаҳат сўради:\n— Нима дейсиз? Қирол бўлсинми?\n— Ғишт қолипдан кўчди, энди нима деса ҳам бажаришга мажбурсиз.\n— Сени қирол деб эълон қилдик. Қани энди тушақол пастга.\nРақсга тушаётган телба:\n— Ё товба, яна нима хоҳлайсан, ахир. Мана қирол ҳам бўлдинг.\n— Йўўўқ, қирол бўлиш ёқмай қолди, император деб эълон қилинг, бўлмаса ўзимни ташлайман пастга, мана ташлаяпман, мана…\n— Бу аниқ ўзини ташлайди айтганини қилмасак, — деди.\n— Майли, сени император деб эълон қилдик, келақол энди, туш пастга.\n— Сиздек аҳмоқлар орасида мендек императорга нима бор?! — деди қаҳқаҳа отиб куларкан.\n— Хўш, унда яна нима хоҳлайсан. Айт ахир, бажо келтирайлик. Фақат пастга тушсанг бўлди.\n— Мен императорманми? — дея сўради.\nПастда турганлар яна бир овоздан:\n— Императорсан! — дея жавоб қайтаришди.\n— Модомики император эканман, хоҳласам тушаман, хоҳламасам тушмайман. Айни пайтда истамайман, тушмайман пастга.\nКомиссарнинг жахли чиқиб “Ташласа ташлайверсин. Битта телба камаяди қайтанга дунёда” дея ўйлади. Ўйлади-ю аммо бошига яна бир бошоғриқ орттиришини ўйлаб фикридан қайтди.\nЎт ўчирувчилар бошлиғи чолга қараб:\n— Энди нима қиламиз? Бу телба пастга тушмайдиган кўринади… — деди.\n— Бу ишни менга қўйиб беринг!\nАтрофдаги тумонат одам ҳалиги чолнинг телбани қандай қилиб пастга туширишига қизиқарди.\nТомдаги телбага қараб:\n— Император ҳазратлари!.. — дея мурожаат қилди чол, — Олтинчи қаватга тушишни хоҳламайсизми мабодо?\nТелба жиддий оҳангда:\n— Ҳа, албатта, истайман, — деди.\nТелба томга чиқадиган эшикдан ичкари кириб, зинапоялардан тушди. Олтинчи қават деразасидан қаради.\nЧол яна тавозе билан:\n— Ҳазрати олийлари, кўнглингиз бешинчи қаватга тушишни тусамайдими? — дея сўради.\n— Ҳа, истайман, мана тушяпман, — деди телба мулойим оҳангда.\nҲамма ҳайрат ичида қотиб қолганди. Тўртинчи қават деразасидан оломонни томоша қилаётган телбага чол янада сиполик билан:\n— Муҳтарам императоримиз, мабодо муборак оёқлари билан учинчи қаватга қадам ранжида айлар, — деди.\n— Албатта, албатта, — дея жавоб берди телба.\nТелба учинчи қаватда тушганди. Энди томдаги каби рақсга тушиб сакрамас, юзида ҳақиқий қиролларга хос жиддийлик зоҳир эди.\n— Олампаноҳим, иккинчи қават сиз учун мунтазир, мабода бир йўқлаб қўйярсиз?!\n— Розиман, албатта, бу менинг вазифам ахир.\nТелба иккинчи қаватга тушди.\n— Ҳазрати олийлари, биринчи қаватда сизни бутун бошли халқингиз интизорлик ила, гуллару олқишлар билан кўзламоқда…\nТелба кўчага чиқди. Оломон орасида ўтиб тўғри чолнинг ёнига борди. Қўлини унинг елкасига қўйиб:\n— Ҳа, сизнинг ҳам телба эканлигингиз кундак равшан… Телбани фақатгина телба тушунади, — деди мийиғида табассум билан.\nКейин комиссарга қараб:\n— Қани энди мени боғлаб жиннихонага жўнатаверинг. Телбага қандай муомала қилиш кераклигини ўрганиб олдингизми? — деди.\nТелбани олиб кетишар экан, қизиққон оломон чолнинг атрофини ўраб олиб, савол бера бошлашди.\n— Отахон, бу ишни қандай уддаладингиз?\n— Нимасини айтай, осон эмас, қирқ йил сиёсат қозонида қовурилдик ахир…\nСўнгра чуқур хўрсинди: “Аттанг… Қанийди оёқларимда дармоним бўлсаю мен ҳам томга чиқиб олсам, аниқ ҳеч ким тушира олмасди…\nАзиз НесинТаржимаТурк адабиёти\n«Чархнинг мен кўрмаган жабру жафоси қолдиму?!» – Заҳириддин Муҳаммад БОБУР


ЎзА - ШАХМАТ: рейтинги юқори халқаро гроссмейстерлар ўзаро дона суради\n17.08.2018 17:18 Чоп этиш версияси\nШАХМАТ: рейтинги юқори халқаро гроссмейстерлар ўзаро дона суради\nШу кунларда шахмат бўйича спортчиларимиз халқаро турнирларда иштирок этиш билан банд.\nБугун Шамсиддин Воҳидов Санкт-Петербургда, мукофот жамғармаси 680 000 рублни ташкил этган нуфузли турнирда ўз қатнашувини бошлайди. 355 нафар шахматчи рўйхатдан ўтган турнирда рейтинг даражаси 2600дан юқори бўлган 25 нафар халқаро гроссмейстер ўзаро дона суради. Ҳамюртимиз Воҳидовнинг рейтинги эса айни пайтда 2002 ни ташкил этмоқда.\nЯна бир истеъдодли шахматчимиз, яқинда Қарши шаҳрида бўлиб ўтган халқаро турнирда ғолиб чиққан Нодирбек Ёқуббоев эртага Монголиянинг Улан-Батор шаҳрида старт оладиган ўсмирлар ўртасидаги Осиё чемпионатида ўз иштирокини бошлайди.\nМусобақанинг саралаш таркибида Бангладеш, Индонезия, Ҳиндистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Монголия, Непал, Ўзбекистон ва Тимор-Лешти (Австралия) давлатларидан 23 нафар шахматчи рўйхатдан ўтган. Ўсмир қизлар бўйича эса ўнта давлатдан 30 нафар қизлар қатнашадиган бўлган (қизлар ўртасида ўзбекистонлик спортчилар иштирок этмайди).\nМусобақанинг очилиш маросими эртага ўтказилади, рапид бўйича баҳслар 19 августга белгиланган, шу куни шунингдек, стандарт шахмат бўйича баҳсларнинг 1-тур ўйинлари ҳам ташкиллаштирилади. Мусобақанинг блиц ўйинлари 25 августда бўлиб ўтади ва шу куннинг ўзида ғолиб ва совриндорлар тақдирланади.\nЧемпионат якунига кўра, 1 ва 3-ўринларни қўлга киритган шахматчиларга Кубок ва дипломлардан ташқари гроссмейстер талабларини бажарган сифатида ФИДЕ унвони ҳам тақдим этилади.\nЭслатиб ўтамиз, шу йилнинг 3-16 ноябрь кунлари Испаниянинг Сантьяго-де-Компостела шаҳрида ўсмирлар ўртасида (8, 10, 12 ёшли ўсмир йигитлар ва ўсмир қизлар) Жаҳон чемпионати бўлиб ўтади ва унда ҳам ёш шахматчиларимиз ватанимиз спорти шарафини ҳимоя қилишади.


Apple Ҳиндистонда дастурлар ишлаб чиқариш бўйича марказ очишни мақсад қилди\n14:26 / 20.05.2016\nмериканинг Apple корпорацияси Ҳиндистонда ўз дастурлари, шунингдек, Apple Maps харита графиклиги хизматини ишлаб чиқариш ва такомиллаштириш бўйича янги марказ очишга қарор қилди. Бу ҳақда Калифорниядаги компания вакиллари хабар берди.\nApple қайд этишича, мамлакатнинг жанубида жойлашган Ҳайдаробод шаҳрида 4 мингга яқин иш ўрни билан таъминловчи бўлинмалар ташкил этилади. Янги марказ очилишининг аниқ санаси айтилмаган.\n"Apple дунёдаги энг яхши маҳсулот ва хизматлар яратишга эътибор қаратмоқда, шу сабабли биз Ҳайдарободда асосий иш кўламини Maps ривожига йўналтирувчи янги идора очиш имконияти борлигидан ғоятда мамнунмиз ", - дея таъкидлади корпорация раҳбари Тим Кук Ҳиндистонга ташрифи чоғида.\nАP агентлигининг маълумотига мувофиқ, Кук ташрифи чоғида ҳиндистонлик бизнес соҳасининг вакиллари, шунингдек, баъзи ҳукумат амалдорлари билан учрашишни мақсад қилган. Бундан ташқари, мамлакат бош вазири Нарендра Моди билан учрашув ҳам режадан жой олган, деб хабар беради АP.\nАввалроқ, Apple 2017 йил бошида Ҳиндистоннинг Бангалор шаҳрида дастурларни ишлаб чиқаришга йўналтирилган комания филиалини очиши ҳақида эълон қилган эди.


«Конденсат иши»да айбланаётган Қашқадарёликлар ДХХ ҳибсхонасида қийноққа солинганини айтди — Teleradio.uz\n«Конденсат иши»да айбланаётган Қашқадарёликлар ДХХ ҳибсхонасида қийноққа солинганини айтди\nХабар берилишича, Жиноят ишлари бўйича Қашқадарё вилоят судида «конденсат иши»даайбланаётган 31 нафар шахс ҳамда ушбу иш бўйича гувоҳлик берганлар фикри эшитилган.\n«2019 йил 22 декабрь сайлов бўлган куни мени ‘подвал’дан тепага олиб чиқишди. Ўша Ифтиҳор Шарипов деган ДХХ терговчиси формада экан. Унгача менга Шерали Ашуровга ‘показания’ берасан дейишди. Вилоят прокурорининг қайсидир ўринбосари экан. Отабек Қўлдошевга, Косонда прокурор бўлиб ишлаган экан. Деҳқонбой акага, Самад Турдиевга, вилоят ИИБ бошлиғи ўринбосари экан. Қолаверса, Саидмуродов Меҳриддинга, яна 3-4 та ‘ГАИ’ларга қарши ‘показания’ берасан дейишди. Буларни танимайман, қандай айтаман десам, айтасан дейишди. Имконим қолмагач, 2020 йил 21 январь куни Саидмуродов Меҳриддинга ёзма равишда ‘показания’ бердим», — дейди судланувчи Дилшод Умаров.