Қозоғистондаги терактни уюштирган шахсларнинг рўйхати эълон қилинди\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Қозоғистондаги терактни уюштирган шахсларнинг рўйхати эълон қилинди\t15:46, 07 июнь 2016\tҚозоғистон республикаси ҳуқуқ-тартибот идоралари Ақтўбе шаҳрида теракт уюштирган шахсларнинг тахминий рўйхатини ошкор қилди, деб хабар берди “Lenta.ru” нашри. Бу рўйхатдан умумий ҳисобда 19 киши ўрин олган. Уларнинг аксарияти Ақтўбе шаҳридан бўлиб, 43 ёшдан 19 ёшгача бўлган шахслардан иборатдир. Ҳужжатда таъкидланишича, жиноятчилар қўшни Қустанай вилоятига, ноқонуний равишда Россия давлати ҳудудига ҳам ўтиб кетишлари мумкин. Даставвал, Қозоғистон республикаси ИИВ экстремистлар ҳужум уюштиргандан кейин 7 киши қидирувдалигини, ўтказилган антитеррористик операция натижасида 13 нафар жиноятчи йўқ қилинганлигини, 4 нафар террорчи ярадор бўлгани ҳақида хабар берган эди. Мазкур факт юзасидан 20 дан ортиқ жиноят иш қўзғатилган.\n6 июнь куни Ақтўбеда “қизил” (юқори) даражада террорчилик хавфи борлиги эълон қилинган бўлса, кейинроқ “сариқ” (ўрта) даражага туширилди, унга 40 кунга қадар амал қилинади.\nКеча шахси номаълум бўлган жиноятчилар Ақтўбе шаҳридаги қурол-яроқ дўконига ва ҳарбий қисмга ҳужум уюштириб, дўкондан 17 та ўқ отар қуролни, учта тўппончани, патрон ва пичоқни қўлга киритган.\nЭкстремистлар чақирув асосида етиб келган қўриқлаш хизмати ходимларини ва уч нафар полициячини отиб ярадор қилишган. Иккинчи савдо дўконида бир харидорни отиб ўлдиришган. Гуруҳнинг бошқа аъзолари автобусни гаровга олиб, автобус ёрдамида ҳарбий қисм дарвозасини бузиб киришган. Ҳарбий қисмдаги Миллий гвардия аскарлари билан қуролли тўқнашув юзага келган, отишма оқибатида уч ҳарбий хизматчи ҳалок бўлган.


Кореяга кетган 7 нафар ўзбекистонликда коронавирус аниқланди. Бу мигрантлар учун тақиқми?\nТашқи меҳнат миграцияси агентлиги Матбуот котибининг хабар беришича, жорий йил 6 январь куни 100 нафар фуқаро вақтинчалик меҳнат фаолиятини амалга ошириш учун Кореяга жўнатилган.\nФуқаролар Корея томонидан тан олинган вакцина билан эсланган бўлишсада, кетишдан 72 соат олдин олинган ПЦР тести натижасига кўра Covid-19 инфекцияси аниқланмаганига қарамасдан, Корея Республикаси ҳудудида кириб борган юртдошларимизда коронавирус инфекцияси қайд этилган.\nХусусан, 2021 йил 23-30 декабрь кунлари жўнаб кетган фуқароларнинг 1 нафарида, 2022 йилнинг 6 январь куни жўнаб кетган 98 нафар фуқаронинг 6 нафарида коронавирус инфекцияси аниқлангани сабабли Корея Республикаси томонидан Ўзбекистон учун ушбу давлатга кириб борувчи фуқаролар сони қисқариши, ҳаттоки вақтинчалик тўхтатилиши каби чекловлар қўйилиши мумкинлиги тўғрисида огоҳлантирилмоқда.\nШунингдек, сизлардан карантин қоидаларга қатъий амал қилишингизни, агарда ўзингизда коронавирус инфекцияси аломатларини сезсангиз, фуқаролар билан муомалада бўлмаслигингизни сўраймиз.\n1. Корея Республикаси Инсон Ресурсларини ривожлантириш хизмати томонидан жўнаб кетиши тасдиқланган фуқаролар кетишдан олдин жами 3 марта ПЦР тестидан ўтишлари белгиланди;\n2. Фуқарода Корея Республикасига боргач, Covid-19 инфекцияси аниқланса, барча харажатлар фуқаро томонидан амалга оширилади.\nКиритилди: 18:45 14.01.2022. Ўқилди: 1411 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси » ДЎСТЛИК ДАРАХТИ\nАсосий Адабий ҳаёт ДЎСТЛИК ДАРАХТИ\nДўстлик — муқаддас ва бардавом туйғу. Оға-иниликдан ўсиб чиқадиган, ишонса, суянса бўладиган, меваси тотли кўнгил дарахти у.\nБиргина Самарқанд вилоятининг ўзида юздан ортиқ миллат ва элатлар ҳамда турли диний конфессиялар вакиллари азал-азалдан аҳил-иноқ истиқомат қилиб келаётгани фикримиз исботидир.\nВилоятда ушбу халқларнинг миллий анъана ва қадриятларини асраб-авайлаш ва давом эттириш мақсадида 10 та миллий-маданий марказ, 285 та исломий ҳамда 20 та ноисломий диний ташкилот фаолият юритиб келмоқда. Шу ва бошқа шартлар боис 2001 йилда ЮНЕСКО томонидан “Самарқанд – маданиятлар чорраҳаси” дея эътироф этилиб, бутунжаҳон мероси объектлари рўйхатидан жой олган.\nАлишер Навоий ҳазратлари ҳам ўз даврида Самарқандни таърифлаб, қалбидаги қиблаи муборакка қиёслаган:\nСамарқанддаги Алишер Навоий номи билан аталадиган истироҳат боғи ҳудудида ўзбек ва тожик адабиётининг буюк намояндалари Навоий ва Жомийнинг ҳайкали ўрнатилиб, атрофи обод этилди ва бу маскан, аҳолининг энг севимли жойига айланди.\nСамарқанд аҳолисининг 8 фоизи тожик миллатига мансуб бўлиб, ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларда елкама-елка туриб меҳнат қилмоқдалар. 2018 йилнинг 1 мартидан Ургутнинг “Жартепа” маҳалласидаги чегара пости қайта тикланди. Маълумотларга қараганда, бугун ушбу ўтказиш пункти орқали икки томондан кунига 2 минг киши ота-онаси, қариндош-уруғи, қуда-андасиникига бориб келмоқда.\nСамарқанд вилояти Тожикистоннинг Сўғд вилояти билан нафақат чегарадош, қўшни балки, аҳолиси биродарлашиб кетган вилоятлар сирасига киради. Самарқандда бу икки халқнинг ўзаро дийдорлашуви вилоятлар футбол жамоалари “Динамо” ва “Хўжанд” командалари учрашувидан бошланди. Бу тарихий ўйини 12 минг нафардан зиёд киши мароқ билан томоша қилди. Шу куни кечқурун вилоят театри майдонида ўзбек ва тожик санъаткорлари, хушовоз хонандалари иштирокида ўтказилган маданий дастурлар ҳаяжонли воқеаларга ниҳоятда бой бўлди.\n20-21 апрель кунлари Самарқанд шаҳрида Ўзбекистон ва Тожикистон давлати ишбилармон доира вакиллари иштирокида Ўзбекистон-Тожикистон бизнес-форуми бўлиб ўтди.\nФорумнинг очилишида Самарқанд вилояти ҳокими Туробжон Жўраев ва Тожикистоннинг Суғд вилояти раиси Ражаббой Аҳмадзода, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси раиси ўринбосари Жамшид Ўроқов иштирок этди.\nБизнес-форумни ўтказишдан кўзланган асосий мақсад икки давлатнинг умумий транспорт-коммуникациявий имконияти ва транзит салоҳиятидан фойдаланиш орқали ўзаро товар айланмаси ҳажмини сон ва миқдор жиҳатидан ошириш, саноат маҳсулотлари миллий кўргазмасини ташкил этиш ҳисобига тадбиркорларимиз ўртасида кооперация алоқаларини мустаҳкамлашдан иборат.\nУнда Тожикистоннинг 200 дан ортиқ ишбилармонлар ҳамда 100 га яқин маҳаллий йирик корхона ва компания вакиллари иштирок этди.\nФорум доирасида, шунингдек, Самарқанд вилояти ва Тожикистоннинг Суғд вилоятида ишлаб чиқарувчи корхоналар, тадбиркорлар ва ҳунармандлар маҳсулотларининг кўргазмаси ташкил этилди.\nТожикистоннинг Ўзбекистондаги маданият кунларига бағишланган тадбирлар ҳам кўпчиликнинг ёдида қолди. Тожикистон халқ шоири Аҳмаджони Раҳматзод бошчилигида Сўғд вилоятидан келган ижодкорлар, журналистлар Ёзувчилар уюшмасининг вилоят бўлими, вилоят “Матбуот уйи”да бўлишиб, ҳамкасблари ижоди ва иш фаолияти билан яқиндан танишишди. Мушоиралар ташкил этилди.\nТожикистон халқ шоири Фарзона ва Толиб Каримийнинг Самарқанд ҳақидаги шеър ва қасидалари олқишларга сабаб бўлди. Фотокўргазмалар ва китоблар тақдимоти ташкил қилинди.\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмаси вилоят бўлими ва “Самарқанд китоб олами” томонидан ижодкорлар ўртасида янги чоп этилган китоблар алмашинуви ташкил қилинди. Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг вилоятдаги аъзолари шеърларидан иборат тожик тилига таржима қилинган “Дарахти дўстй” — “Дўстлик дарахти” китоби туҳфа этилди.\nТожик муаллифлари асарларини Самарқанд ва Бухорода, ўзбекча бадиий асарларни эса Душанбеда сотуви ҳамда ўзаро адабий алоқаларни ҳам йўлга қўйиш борасида таклифлар билдирилди.\nТадбирлар давомида Самарқанд аҳли Суғд вилоятининг олими, форс шеърияти асосчиларидан бири ҳисобланган Абу Абдулло Рўдакий таваллуд топган Панжакент шаҳрига, туркий ва форсийда бирдай қалам тебратган, Камол Хўжандийнинг она тупроғига албатта, пойтахт Душанбега бориш истагини билдиришди.\nМеҳмонлар вилоят ҳокими Туробжон Жўраев ҳамда Суғд вилояти раиси Ражаббой Аҳмадзода бошчилигида қадим кент оғушидаги табаррук қадамжоларда бўлишди ҳамда Алишер Навоий ва Абдураҳмон Жомий, Регистон майдонидаги биринчи Президентимиз Ислом Каримов ҳайкаллари пойига гулчамбарлар қўйишди.\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмаси Самарқанд\nвилоят бўлими масъул котиби


Бўлажак ёш Нейрожарроҳларга муҳим тавсиялар – Neyro.uz\nМашҳур рус ёзувчси ва шифокори А.П.Чехов айтганидек: «Хаётда икки касб эгалари борки, булар ўқитувчилар ва ҳакимлар, уларнинг асосий фазилатларидан бири бу одамларни севмоқ ва ҳурмат қила билмоқдир».\nМасалан, дурадгор бир шаклсиз ёғочга ёки темирчи пўлат парчасига сайқал бериб, уни ўзининг дил қури билан суғориб, яхши бир асбоб, уй жиҳози ёки бошқа бирор нарса тайёрлайди. У ўз ишининг натижасини кўриб дили қувонади, меҳнатидан мамнун бўлади. Шу нарсалар билан у ҳар куни ишлайди, унга меҳр қўяди, шулар туфайли ҳаётда тирикчилик ўтказади. Ҳаким эса соғлиқни сақлашнинг қайси бир соҳасида ишламасин, у энг олий онгли мавжудот ИНСОН билан ишлайди, унинг қариндош-уруғлари билан мулоқотда бўлади, унинг дардини топади, даволайди, барча ҳурсандчилик ҳамда ғам аламларига шерик бўлади. Ўзини тиббиёт соҳасига бағишлаган ҳар бир киши инсонга чуқур ҳурматда бўлиб, уни эъзозламаса, севмаса, бемор кишини даволаб, унинг дардига малҳам бўла олмайди.\nҲаким жуда катта гуманист, яъни инсонпарвар, байналмилалчи бўлмоғи даркор. Бу борада ҳар бир тиббиёт толиби илми, ҳакимлар, ходимлар кишиларнинг бахту-саодати, соғлиги, фаровонлиги, хуқуқий тенглиги учун курашган.\nТиббиётда асаб жарроҳлигининг ўзига хос баъзи нозик томонлари ҳам борки, уларни алоҳида таъкидлаб ўтишни лозим деб ҳисоблаймиз. Бу маслаҳатлар шу соҳада ишлаётган ҳамкасбларимизга озгина бўлсада асқотиб қолар ва умумий ишимизга ёрдами тегар деган умиддамиз. Асаб жарроҳлиги амалиётида кўпгина муолажалар одамнинг бош қисмида бажарилганлиги учун хотин-қизлар бетоб булганда уларнинг умр буйи ардоқлаган ва кўрки бўлган сочини олишга тўғри келади. Бу ҳолат уларнинг кайфиятига ва руҳиятига таъсир килибгина қолмай, беморни ўкинтириши ҳам мумкин. Бу ишни бажаришдан илгари ҳаким беморнинг юрагига йул топиб, уни юпатиб, шу нарса у кишининг соғлигини тиклаш учун албатта зарурлигини, сочи кайтадан ўсиб, яна ҳам чиройли булиб тикланишини, қолаверса вактинча парик кийиб юриши мумкинлигини тушунтириб, кўниктириши лозим. Шундай қилса беморнинг кўнгли албатта таскин топади ва ўзини уни кутаёгган жарроҳлик муолажаларига тайёрлайди. Ёки бўлмаса, соч олинганда миядаги ўзгаришлар рентген тасвирида аникрок куринади (одатда, шундай булмаса ҳам) ва бу касалликни аниқлаш учун жуда зарур деб уқтириш лозим. Агар бемор ҳушида бўлмаса ёки касаллик туфайли руҳий ҳолати бузилган бўлса, бу масала беморнинг қариндош-уруғлари билан ечилгани маъқул. Асаб жарроҳлигида кўпгина муолажалар люмбал пункцияни бажариш билан боғлик,. Халқимиз орасида пункция сўзи кўпинча қўрқинч ва даҳшат билан қабул қилинади. Одатда, бу манипуляциянинг қилиниши ёки қилинмаслиги учун аниқ тиббий кўрсатмалар мавжуд бўлиб, у фақатгина беморни даволаш учун жуда ҳам зарур бўлган- дагина таклиф қилинади. Баъзан шундай ҳоллар бўлади- ки, беморнинг ўзи бош миясида ўсма борлигини билса, ҳакимдан уни жарроҳлик йули билан эмас, балки пункция ёрдамида даволашни илтижо килади. Афсуски, ўсмани пункция қилиш йули билан даволаб бўлмайди. Бундай пайтда пункция қилинса, беморнинг аҳволи оғирлашиши мумкин. Шунинг учун ҳам пункция фақат зарурият туфайли даволаш ва ташхисни аниқлаш мақсадида килинади холос. Зарур бўлмаса, беморнинг илтимоси қониқтирилмайди. Шундай касалликлар борки, уларни орқа мия суюкли- гини олиб текшириб кўрмасдан аниқлаш амри маҳолдир. Булар жумласига, менингит касаллиги (ҳар ҳил турлари), ҳар ҳил сабабларга кўра ўргимчак тўрисимон парданинг тагига қон қуйилишлари, орқа мия ўсмалари ва ҳоказолар киради.\nПрофессор Х. Х. ХУДОЙБЕРДИЕВ “АСАБ ЖАРРОҲЛИГИДАН АМАЛИЙ ҚЎЛЛАНМА”\n« Константин Анохин нейронлар ва тасаввур ҳақида Бош мия пўстлоғи инсон шахсияти ҳақида маълумот бериши мумкин »


АҚШда Burning Man фестивали якунланди\nАмерика Қўшма Штатларининг Невада штати Блэк Рок саҳросида бир ҳафтадан бери давом этаётган Burning Man (ёнаётган одам) фестивали якунланди. Унда иштирок этиш учун август ойининг охирги душанбасидан бутун дунёдан меҳмонлар ташриф буюрди.\nУларнинг иштирокида кимсасиз чўлда йирик шаҳар барпо этилди. Бир ҳафта мобайнида у ерда турли хил иншоотлар пайдо бўлди. Архитектура конструкциялари, арт-бинолар ва инсталляциялар, иштирокчиларнинг суратлари ижтимоий тармоқларда кенг тарқалди. Ва ниҳоят, фестивал якунида Ёнаётган одам — ёғочдан ясалган улкан тулум суратлари ҳам пайдо бўлди.\n5-сентябрь куни Невадада навбатдаги, Леонардо да Винчининг Витрувиан одамини эслатувчи тулум ёқилди.\nБу йилги фестиваль мавзуси бекорга — «Да Винчи Устахонаси» деб номланмаганини шундан ҳам билса бўлади.


Apple эски айфонларнинг секинлашиши иши доирасида яна 113 миллион доллар тўлайди\n09:01 / 19.11.2020\nApple компанияси эски айфонлар ишлаши секинлашиши бўйича АҚШнинг 33та штати судга берган жамоавий шикоят аризасини ҳал қилиш учун 113 млн доллар компенсация тўлайди. Бу ҳақда Аризона штати маъмурияти вакилига таяниб Reuters ахборот агентлиги хабар берди.\nApple даъвони ҳал қилиш доирасида Аризона штатига 5 млн доллар, Калифорнияга 24,6 млн доллар ва Техасга 7,6 млн доллар тўлайди. Бундан ташқари, компания 3 йил давомида iPhone’лар аккумуляторларидаги энергияни бошқариши ҳақида ўз сайтида, телефоннинг операцион тизими янгиланиши ҳақидаги огоҳлантиришларда ишончли ахборотни тақдим қилишга рози бўлган.\nApple’га нисбатан эски айфонлар аккумуляторларидаги муаммо бўйича биринчи айбловлар 2017 йилда билдирилган. 2018 йилда ушбу иш бўйича тергов бошланган. Кейинроқ Apple’га қарши 33 штатдан судга шикоят аризаси тушган. Уларда компаниянинг эски моделдаги смартфонлари “кутилмаганда ўчиб қолиши” ва уларнинг ишлаш тезлиги пасайиши таъкидланган.\nЎшанда компания эски моделларини уларда ўрнатилган литий-ион аккумуляторлар вақти келиб ўз қувватини йўқотиши ва уларнинг энергияси смартфонни, мисол учун, совуқ ҳавода ишлатиш вақтида етмаслиги мумкинлиги сабабли секинлаштиришини тан олган. Apple ўз смартфонларининг тўсатдан ўчиб қолиши олдини олиш учун iOS операцион тизимига ресурслар етмаганда муайян операциялар бажарилишини секинлаштирувчи ўзгартиришлар киритган. Бу эса фойдаланувчилар танқидига сабаб бўлган. Уларнинг фикрича, компания истеъмолчиларни янги моделлар сотиб олишга мажбурлаш мақсадида эски телефонларини атайлаб секинлаштирган. Аввалроқ компания бу борадаги даво аризасини ҳал қилиш мақсадида 500 млн доллар тўлаб беришга рози бўлганди.\n17:13 / 24.06.2022\nШерзод Шерматов Силикон водийсидаги йирик IT компаниялар билан музокаралар ўтказмоқда\n18:33 / 15.06.2022\nApple олти йиллик танаффусдан сўнг яна дунёнинг энг қиммат брендига айланди


Саховат савобини олайлик - ўткир лимфобласт лейкоздан азият чекаётган беморларга моддий ёрдам берайлик\n00:14 / 27.01.2018\nДарднинг оғир енгили бўлмайди. Баданга тикан кирганда ҳам унинг азобидан жонимиз қийналади. Дарров унга малҳам қидиришга, оғриқнинг олдини олишга киришамиз. Аммо дунёда шундай касалликлар бор-ки, у йиллар мобайнида кишини қийнаб келади, бу ҳам камдек уни даволаш учун яхшигина моддий ҳолат талаб этилади.\nKUN.UZ таҳририяти имконияти доирасида оғир касалликларга учраган ва даволаниш учун қўли калталик қилиб келаётган инсонларга ёрдам тариқасида хайрия акциялари уюштириб келмоқда. Ана шу тадбирлар давомида турли инсонлар билан суҳбатлашилади, уларнинг ички дардларига қулоқ тутилади, ғамларига шерик бўлинади ва, албатта, Аллоҳ қувват бергунча, ҳам моддий, ҳам маънавий кўмак кўрсатилади. Бунга эса саховатпеша миллатимиз ўз кўмакларини кўрсатади.\nТаҳририят жамоаси мазкур хайрия акциялари ўтказиш асносида Тошкент шаҳрида жойлашган Гематология ва қон қуйиш илмий-тадқиқот марказида бўлганида у ердаги беморлар саломатлиги билан яқиндан танишди. Шу боис ушбу марказда даволанаётган моддий томондан муҳтож беморларга кўмак кўрсатишга аҳд қилинди. Уларнинг аксари ҳақида KUN.UZ’нинг ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларида маълум қилинди. Мазкур беморларнинг деярли барчаси ўткир лимфобласт лейкоздан азият чекишмоқда. Бу касалликнинг даволаниши узоқ вақт талаб этади ва дори-дармонлари жуда қиммат туради. Қуйида ана шу касаллик билан оғриган ва даволаниш ҳамда дори-дармонга моддий томондан имкони етмаётган беморлар билан танишиш мумкин.\nPayme/Click: 8600 0417 2263 2883\nТелефон: +998 90 933 40 67\nPayme/Click: 8600 0423 5827 4289 (“Агробанк”, Фаттоев Жассур Абдураҳмонов)\nТелефон: +998 91 923 16 52\nКенжаев Жамшидбек. Онаси Каримова Дилфуза\nPayme/Click: 8600 0417 0004 2162\nТелефон: +998 90 973 82 60.\nPayme/Click: 8600 3329 3753 9777 (“Ипотекабанк”, Абдуллаева Гулноза)\nТелефон: +998 90 630 69 40\nЭътибор берилса, юқорида номлари зикр этилган беморларнинг деярли барчаси норасида гўдаклар. Улар ҳаётнинг ширин паллаларини ҳали тотиб улгурмаган. Мана шу мурғак қалб соҳибларининг соғлом ҳаётга қайтишига ўз ҳиссамизни қўшсак, қанчалар улкан савобга қоламиз. Бу қилган яхшилигимиз, у қай миқдорда бўлишидан қатъи назар, бир оилага қувонч олиб келса, мушкуллар осон бўлиб, ғамлар ариса, бундан барчамиз тенг бахтиёр бўламиз. Инсонийлик бурчимизни адо этган ҳисобланамиз. Азизлар, инсоннинг бегонаси бўлмайди, шу боис барчамиз биргаликда юқоридаги беморларга моддий ва маънавий ёрдам қўлини узатайлик.


Ширинмиянинг фойдаси – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Ширинмиянинг фойдаси\nФеврал 15, 2019\tЖамият Изоҳ қолдириш 4,839 Кўрилди\nШиринмия ёки қизилмия (лотинчада Glerrhizza glabra) бурчакдошлар оиласига мансуб, кўп йиллик ўсимлик. У асосан тоғ ёнбағирларида, тўқайзорлар, дарё ёқаларида, ариқ бўйларида, шўр ва қумли ерларда, баъзида экинлар орасида ҳам ўсади.\nИлдизи ўқ илдиз, ер остида илдизпоялар ҳосил қилади ва 5-6 метр чуқурликкача кириб боради. Пояси тик ўсувчи, шохланган ёки шохланмаган, туклар билан қопланган бўлиб, баландлиги 50 сантиметрдан 200 сантиметргача етади.\nБарглари мураккаб ток патсимон, ранги яшил. Гуллари икки жинсли, ранги сариқ, барг қўлтиқларида оддий соябон тўпгул ҳосил қилади. Меваси 3-7 уруғли, пишганда очилмайдиган дуккак мева. Уруғи қаттиқ, силлиқ, яшил рангда. Ширинмия апрель ойининг охиридан май ойигача гуллайди. Меваси август ва сентябрь ойларида пишади.\nШиринмия асосан Ўрта Осиёда табиий ҳолда тарқалган. Мамлакатимизнинг кўп жойларида ўсади. Кузатув давомида биз “Термиз ота” зиёратгоҳи атрофидаги тўқайзорларда ҳамда университетимиз Учкўз тажриба участкаси ариқ бўйларида ҳам табиий ҳолда ўсишига гувоҳ бўлдик.\nШиринмия таркибида турли хил касалликларга даво бўлувчи фойдали доривор моддалар бор. Жумладан, кўп миқдорда ширин таъмга эга глитцирризин моддаси, эфир мойлари, 27 турдаги флавоноидлар, глюкоза, қанд, крахмал, аскорбин кислотаси, оқсил ва бошқа фойдали моддалар бор.\nТиббиётда глитцирризин моддаси организмдаги сув ва туз миқдорини меъёрга келтириши, шамоллашдан ҳимоя қилиши, турли хил аллергик ҳамда қичима, қўтир ва эшакэми каби тери касалликларга даво бўлувчи хусусияти аниқланган. Илдизидан тайёрланган шарбатлар нафас йўллари яллиғланишида балғам кўчирувчи, оғриқ қолдирувчи ва тинчлантирувчи таъсирга эга.\nХалқ табобатида илдизидан тайёрланган дамламалар терлатувчи, енгил сурги сифатида ҳамда нафас қисиши, йўтал, меъда ва ўн икки бармоқ ичак яраси касалликларини даволашда ишлатилади. Шундан бўлса керак, кўпчилик ўсимлик илдизининг дамламасини истеъмол қилишади. Ширинмия тетиклаштириш, ёшартириш ва кўриш қобилиятини меъёрда сақлаш каби дориворлик хусусиятига эга. Тўйимли ва сифатли озиқ-овқат маҳсулотларини тановул қилгандан сўнг 20-30 дақиқа ўтгач, бир ой давомида ҳар куни 2 ёки 3 маҳал дамламани ичгач, фойдали хусусияти намоён бўлади.\nТажрибалардан шу нарса маълум бўлдики, ширинмия вилоятимизнинг кўп жойларида табиий ҳолда ўсаяпти. Унинг серҳосил, қурғоқчилик ва шўрга чидамли, турли хил шароитларда ўсадиган навларини илдизпояларидан кўпайтириш ишларига эътибор берсак, доривор ўсимлик яна ҳам кўпаяди.\nТДАУ Термиз филиали 2-босқич\nОлдинги Сиздан бошланади асли тафаккур…\nКейинги Байрам эрталиги


Қандай яшаяпсиз, одамлар? Ойига 440 минг сўм ҳам топ(ол)майдиган ўзбекистонликлар билан суҳбат - Daryo\n16:22, 17.06.2021 142333\nЎзбекистонда киши бошига бир ойлик минимал истеъмол харажатлари (МИХ) 440 минг сўм деб эълон қилиниши ортидан, кутилганидек (буни ушбу миқдорни эълон қилган расмийлар ҳам бир йил аввал, ҳисоб-китобга киришган вақтидаёқ кутганди, кутишни бошлаганди), ижтимоий тармоқларда анча-мунча шов-шув кўтарилди. Ҳар томондан: «Ўзбекистондаги нарх-навода бир ойда 440 минг сўмга яшаб бўладими?», деган саволлар янгради.\n440 минг сўм... Ким учундир бу ресторандаги битта тушлик тўловидир, ким учундир, эҳтимол, пардоз салонидаги бир марталик харажат. Уларнинг наздида «440 минг сўмга яшаб бўлмас», аммо орамизда ойига 440 минг, ундан ҳам камроқ, ҳатто бир тийин даромад топмай яшаётган бутун бошли оилалар ҳам бор. Давлат статистика қўмитаси бошқарма бошлиғи Умид Мадаминовнинг айтишича, «киши бошига даромади 440 минг сўм ҳам бўлмайдиган оилалар жами сўровда қатнашганларнинг 10—15 фоизини ташкил қилади».\nМавзуга доир: 440 минг сўмлик камбағаллик чегараси қандай ҳисоблаб чиқилган ва нега бу кўрсаткич Ўзбекистон учун муҳим?\nИқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги эълон қилган 440 минг сўмлик кўрсаткичга айнан шундай камхарж хонадонларни қамраб олган сўров маълумотлари асос бўлган. «Дарё» мухбири мазкур сўровда қатнашган (ва, қайсидир, 440 минг сўмлик кўрсаткичнинг «дунёга келиши»га сабаб бўлган) шундай хонадонларда бўлиб, уларнинг турмуш шароитлари билан танишди.\n«Гўштни меҳмонга борганда еймиз»\nБеш кишилик оила. Ўта ночор деб топилмаслиги учун ойига камида 2,2 миллион даромади бўлиши керак (оиланинг ҳозирги бошлиғининг фикрича, бу пулни «эпласа, бир ойга етказса бўлади»), бироқ май ойида уйга мутлақо пул келмаган.\nСергелидаги «Дарёбўйи» маҳалласига кириб бораркансиз, уй-жойлар қурилишидаги одмилик, оқланган пастак деворлар, ҳар қандай ҳашамдан йироқ дарича ва эшиклар, кўчага қараган чоғроқ деразалар ҳудуднинг ўзига хослиги бўлиб кўринади. Биз кўзлаётган хонадон шулардан бири чиқар, деган хаёлда эдим. Лекин дарвоза ўрнида беш-олти қатор шлакоблок терилган ва ўтса бўлгулик жойига тахта тиркаб қўйилган ерда тўхтадик.\nГалия Мамаеванинг ҳовлисида; дарвоза ўрнига шлакоблоклар терилган.\nХонадон эгалари исм-шарифларини яширмасликка қарор қилди. Оила каттаси — Галия Мамаева 56 ёшда. Аёл билан икки қизи ва уларнинг бир нафардан фарзандлари яшайди; жами беш жон. Аёл пенсия олмайди (бор-йўғи 5 йиллик стажга эга), қизларининг эса доимий иши йўқ. Иккаласи ҳам ёлғиз аёл, аммо болалар учун алимент ҳам йўқ. Нафақа пули ҳам берилмайди. Қизиқ, қандай кун кўришяпти?\n«Холодилникни очиб қаранг, бир дона тухум йўқ. Нондан қарзимиз кўпайиб кетавермасин деб, қозонда нон ёпяпмиз. Болаларга сут-қатиқ олиш эсимиздан ҳам чиқиб кетган. Пул бўлиб қолса, югуриб бориб, товуқнинг ошқозонини олиб келамиз — шу бизга байрам, ‘гўшт едик’, деб хурсанд бўламиз. Гўштнинг ўзини меҳмонга борганда еймиз. Мана, бирин-кетин янги мевалар чиқяпти. Биз-ку еганмиз, аммо мана бу болаларнинг егиси келади-ку», — йиғлаб гапиради аёл.\nСуҳбатдошнинг таъкидлашича, хонадоннинг коммунал хизматлардан умумий қарзи 5 миллион сўмдан ошиб кетган. «Чолим 28 декабрда вафот этди, энди солиқдан ҳам қарзмиз», — дейди аёл (марҳумнинг ногиронлиги бўлган, шу боис солиқ тўловидан имтиёз бўлган). Атрофдаги учта озиқ-овқат дўконининг ҳар биридан «ҳали берамиз» дея нон, шакар, яна бошқа егуликлар олишган. «Магазинлар олдидан айланиб ўтадиган бўлдим», — дейди Галия опа қайси дўкондан неча юз минг сўм қарзлигини санаркан. Ҳали буёқда қўшнилардан олинган қарзлар ҳам бор.\nГалия опанинг айтишича, сўнгги икки-уч ойда вазият айниқса таранглашган. «Чолим борида бир миллион сўм пенсиясини у-бу қилиб етказиб, дориларни олиб бўлиб, қолганини рўзғорга сарфлардик. Ўзим яқинимиздаги цемент заводида ошпаз бўлиб ишлаб турган эдим. Мартнинг охирларида, ‘ишлай олмаяпсиз’, деб бўшатишди. Яна бир неварам бор, катта қизимнинг катта ўғли — уёқ-буёқларда устачилик қилиб, нон пули топиб турганди, яқинда армияга жўнади», — дея тушунтиради аёл.\nГалия опанинг ўғли ҳам бор, аммо «сингилларим кўчада қолмасин» деб, ўз оиласи билан ижара уйга чиқиб кетган: «3 миллион сўм машина ижарасига, 100 доллар уй ижарасига тўлайди. Иккита ўғли бор. Келиним ҳам ишлаб, қўлларидан келганича бизга ҳам ёрдам беришяпти. Лекин қачонгача?!».\nУнинг катта қизи Зарифа болалар бўтқаси учун пул тополмаганидан эмизикли боласига икки ойлигидан бошлаб печенье берган. Боланинг отаси Зарифа ҳомиладорлигини билгач, уни ташлаб кетган. «Мен иккинчи хотинман, унинг учта боласи бор, оиласи бузилишини истамайман», — дейди аёл; табиийки, «иккинчи хотин» бўлгани учун қонуний никоҳ (ЗАГС)дан ўтолмасди, шу боис ҳозир беш ойлик боласи учун алимент ҳам ололмаяпти.\nЗарифа Мамаева беш ойлик фарзанди билан.\nБола пули учун берган аризалари эса мунтазам рад этилмоқда, шунинг учун ҳам у ҳайрон: «Бошида эри борлар ҳам бола пули олиб ётибди-ку». У гўдагини уйда қолдириб бўлса ҳам ишга чиқишга тайёр, аммо унга дуч келаётган ишлар 700—800 минг сўм атрофида маош таклиф қиляпти, бу пулнинг ярмидан кўпи йўлкирага кетиб қолиши эса кишини ўйлантиради. Шунга қарамай, режалар катта: «Бир-бири билан туташиб кетган ва айри эшик қўйишнинг имкони бўлмаган бу хонадонда қолишимиз ҳам қийин. Келгуси йили, болам армиядан қайтгач, уй-жойни, ҳатто ижара қилиб бўлса ҳам ҳал қилишим керак», — дейди Зарифа.\nЗарифанинг фикрича, онаси маҳалладаги «Темир дафтар»га киритилган — ўтган ойда кам таъминланган оилалар учун мўлжалланган ёрдам қутиси уларга ҳам берилгани учун шундай деб ўйлаяпти. «Лекин компьютерларда чиқмаяпмиз, — дейди у, эътирознамо. — Маҳаллага чиқсангиз, ‘бу масала бизнинг қўлимизда эмас’, дейишдан нарига ўтишмайди, тайинли ёрдам йўқ».\nЗарифанинг синглиси Динара суҳбатимизга аралашмади. У ҳам ишсиз, у ҳам ЗАГС дан ўтмаган, шу боис 12 ёшли қизи учун алимент ундиролмаган. Қизча мактабга боради. «Шу кунларда мактаб таъмир учун ўқувчилардан 110 минг сўмдан пул йиғиляпти...», — дейди бувиси Галия опа (суҳбат июнь ойи бошида бўлиб ўтган — «Дарё»).\nДинара аёллар пардозхонасининг устасига шогирд тушмоқчи бўлганида, 100 доллар сўрашган. Шунинг учун, тинчгина, уйи яқинида очилаётган тўқимачилик корхонасида иш бошламоқчи. «Уни ишчи, ўзимни ошпазликка ёздириб қўйдим», — дея умид билан гапиради Галия Мамаева. Ҳозирча эса опанинг 82 ёшли онаси, ўз оиласи билан ижарада яшаётган ўғли, ҳар замонда хабар оладиган жияни ва яна кимлардир қўлларидан келган ёрдамни бераяпти. Кимдир бир қозончада овқати, яна ким бир кило қулупнайи билан.\nХайрлашиш олдидан хонадонга яна бир марта разм соламан: бир вақтлар бу қадар муҳтож бўлмаганликлари сезиладиган, қариндошлар берган бир-икки мебель билан бўлса-да жиҳозланган, қачонлардир ёпиштирилган девордаги гулқоғозлар айрим жойларда қўпгани кўринса-да, хонадон бир қарашда шинамдек. Лекин томдан ўтган чакка сабаб қўпорилган шифтнинг таъмирга муҳтож ўринлари ҳам яққол кўриниб турарди. Ташқаридаги манзаралар эса янада кўзни оғритгудек...\n«Энг катта қайғум — мени кўмишга ҳеч вақо йўқ»\nПенсионер она ва ногиронлик нафақасини олувчи ўғил яшайдиган кичик оила. Янги (аммо ҳали тўла тасдиқланмаган) назария бўйича, бу оиланинг минимал даромади ойига 880 минг сўм бўлиши керак, оила эса май ойида бундан 420 минг сўм кўп даромад топган. Аммо кейинги пенсия пули ярим ой қолганида оила ихтиёрида атиги 30 минг сўм қолган. Асосли сабаби бор.\n«Дарёбўйи»даги навбатдаги хонадонда, ҳартугул, дарвоза бор. Айтишларича, дарвозани қайси бир ташкилот ўрнатиб кетган. Дарвозани очиш учун чиққан кекса аёл жуда секин юриб келди. Мунғайиб қолган кампирнинг иккала қўлида суянчиқ, аммо қўлидагиларни ҳасса дейиш қийин — бирида швабра, иккинчисида кетмон сопи. Ҳасса баландлигида кесилган, холос.\nВера Внуковская. Бир қўлида кетмон сопи, иккинчисида швабра — уларни ҳасса ўрнида ишлатади.\nВера Внуковская 75 ёшда. У ногиронлиги бор ўғли — 33 ёшли Антон билан яшайди. Йигитнинг ногиронлиги бир қарашда сезилади — гавда тузилиши, нутқида ноқислик бор, ўзини тутиши ҳам хийла нотабиий. Шундай бўлса-да, она уни дўконга юборишга мажбур. Аёлнинг эса жисмоний ҳолати қанчалик заиф бўлмасин, нутқи шунчалик бийрон. Фикр юритиши ҳам мантиқли ва асосли.\n«Ўзим 800 минг сўм пенсия оламан, ўғлим учун 500 минг берилади, ҳаммаси бўлиб 1,3 миллион сўм оламиз. Гапнинг очиғи, пенсия ҳар ойнинг 18-санасида берилади, лекин ҳозир (2 июнда) қўлимда 30 минг сўм қолди», — дейди аёл. Онахоннинг айтишича, охирги пенсиясидан электр ва газга тўлов қилган — гази қарздорлик сабаб ўчириб қўйилгани учун беш кун ўтинда овқат тайёрлашга тўғри келган.\n«1,3 миллион сўм... балки, коммунал тўловлар бўлмаганида, икки кишига етармиди», — чуқур уҳ тортиб гапиради кампир. Вера Алексеевнанинг қўшимча қилишича, коммунал тўловлар қилинмаган ойларда ҳам улар барибир бемалол гўшт сотиб ололмайди: «Оч қоламан деёлмайман. Лекин кўнглинг тусаган нарсани ололмайсан. Нима топсак, ўшани еймиз».\nХолодилникни очаман: бир бош карам ва ичида неча кунлик бўтқаси бор қозон. Томат пастаси. Бори шу... Димиққан ошхонада ясси кострюлда қайнаб турган сувдан катта суякка ўхшаш нарса бўртиб кўринади, бошқа нарса йўқ. «Танишим чўчқа бошини икки-уч ойга қарзга берди», — дейди кампир.\nКичик оила асосан ҳомийлар ёрдамига суянади. Наврўзда ва 9 майда ҳокимлик томонидан ёрдамга маҳсулот берилган. Бундан ташқари алоҳида, хусусий ҳомийлар ҳам ора-сира хабар олиб туради (улар орасида Жанна исмли корейс аёл алоҳида тилга олинди). Дарвоқе, онахон охирги марта ўзига қачон кийим олганлигини эслолмайди.\n«Кўп нарса етишмайди. Лекин энди уй учун ҳам, ўзим учун ҳам ҳеч нарса керак эмас — яқинда ўламан. Кўмишга ҳеч вақо йўқ, нимада кўмишади? Ана шунга қайғураман. Кўмишга ҳеч нарса йўқ», — дея такрорлайди аёл. У йиғламайди, лекин ҳар бир тортган оҳи юракка ханжар бўлиб ботгудек...\n75 ёшли Вера Внуковская 33 ёшли ўғли Антон билан.\nДарвоқе, Вера Алексеевнанинг жами беш нафар фарзанди бор. Қолган болалари келиб-кетиб туришади, аммо улар моддий ёрдам беришолмаган...\n«Дўкондан кўра банкдан кўпроқ қарздормиз »\nТўққиз кишилик оиланинг даромади, «440 минг сўмлик кўрсаткич» бўйича, ойига 40 минг сўми кам 4 миллион бўлади. Бу оила эса май ойида 2,7 миллион ишлаб топган. Аслида кўпроқ бўлиши мумкин эди, бироқ хонадондан «баракани қочирган» муаммо бор (аслида у «муаммо» ҳам йўқчилик ортидан пайдо бўлган).\nВилоятлардан келиб Тошкентда яшаб қолганлар, шу ерда тиниб-тинчиб, томир отганлар қанча? Аслида уларни пойтахтга етаклаган нарса жойлардаги ишсизлик. «Дарёбўйи» маҳалласида яшайдиган навбатдаги оила Тошкентга кўчиб келганига 20 йилдан ошяпти. Хонадон бекаси исми-шарифини очиқламаслик шарти билан суҳбатга рози бўлди. «Ўзбекчилик, уйдагиларнинг боши эгилмасин», — дейди у.\nОила тўққиз кишидан иборат. Атиги бир йил аввал бу беш кишилик — ота-она ва уч ўғилдан иборат хонадон эди. Пандемия оиланинг кенгайишига катта ёрдам берди — қишлоққа бориб, 30 кишилик тўйда қўшкелин туширишган. Иккинчи ўғил энди 20 ёшга тўлгани, ҳали тайинли касб-кори йўқлигини ҳам ўйлаб ўтиришмаган. Келинлар бирин-кетин фарзандли бўлди, лекин даромад манбаи — ўша-ўша.\nКатта ўғил бир корхонада қонуний асосда ишлайди, яъни стаж кетяпти. Унга ҳар ойда 1,5 миллион сўм атрофида маош ёзилади, аммо бу маош қурғур тўлиғича рўзғорга етиб келмайди. Ўғилнинг иши учун муҳим деб берилган планшет, тўй олдидан сўралган 4 миллион сўм, 20 йилдан буён рўзғорда бўлмаган ва бу иссиқларда асқатаётган холодилник — буларнинг бари банкдан олинган кредити «маҳсули». Банк олдидаги қарздорлик маошдан чегириб қолинмоқда — шунинг учун ҳам май ойида тўнғич ўғилнинг пластик картасига 800 минг сўм пул тушган.\nОила бошлиғи ва кенжа ўғил устачилик қилади. Иш мавсумий — бирда бор, бирда йўқ. Иш топилди дегани ҳам ҳар доим хурсандчилик эмас. Масалан, бир неча ой аввал уларни ишлатган хонадон эгалари иш ҳақини бермаган. Ҳуқуқ-тартибот органлари аралашувидан сўнг, май ойида 1,9 миллион сўмни ундириб олишган. Шундай қилиб, май ойида оила бюджетига жами 2,7 миллион сўм пул тушган.\nДўкондан майда-чуйда қарзлар бор, оилада икки гўдак... Лекин суҳбатдошимнинг сир бой бергиси йўқ: «Қора қозонимиз қайнаб турибди», — дейди. «Ҳафтасига қанча гўшт оласизлар?», — деб сўрайман. «Ҳафтада эмас, ойда бир кило—ярим кило олиб келишади», — жавоб беради аёл. Унинг айтишича, уйда асосан суюқ овқат қилинади. Аммо ора-сира, гўштсиз бўлса ҳам, картошкали манти, сомса ҳам тайёрлаб турилади.\nАёлнинг сўзларига кўра, келинлари ҳам ўзлари каби камхарж оилалардан, уйдаги гап ҳозирча ташқарига чиққани йўқ. Унинг ўзи ҳам қийналганини ҳатто яқин қўшнисига ҳам айтмайди. Аксига олиб, аёлнинг ўзи касалманд, ишлай олмайди: умуртқа поғонасининг бир неча жойида чурра бор, шу боис қон босими мунтазам кўтарилади, бир оёғининг суягида емирилиш кузатиляпти. Оила аъзолари уни даволатиш учун кўпдан бери ҳаракатда.\n«Магазиндан қарзга маҳсулот олиб турамиз. Бир-икки эмас, кўп оламан қарз. Лекин энг катта қарзимиз банкдан. Бизларни алдаб, биттаси кредит берган. Катта ўғлим жўраларига, ишчиларига қизиқиб, маиший техникага кредит олган. Биз 13 миллион сўмлик нарса олганмиз. Лекин ўғлимни 20 миллионга туширишди. Беролмай қолдик. Қаматаман деб телефон қилади. Болам 10 миллионини қийналиб тўлади», — дейди аёл, кўзда ёш билан, оиладан баракани кўтариб юбораётган қарздорлик ҳақида гапираркан.\nМаълум бўлишича, кредит онани даволатиш учун нақд пул топиш мақсадида олинган. Банк ходими кредитни тезроқ чиқариш учун 4 миллион сўм сўраган. Пул зарур бўлгани боис йигит бу ноқонуний талабга рози бўлган. Кейин ҳужжатлар бошқа қўлга ўтди, деб яна 1 миллион ва бошқа важлар билан 13 миллион сўмлик ашёлар учун 20 миллион сўм қарздор қилинган. Холодилник ва кир ювиш машинаси дўкондан олиниши билан савдогарга қайта сотилган... Аммо она ҳали ҳам даволана олгани йўқ...\nОиланинг яна бир катта бошоғриғи — 20 йилдан буён яшаётган уйларининг кадастр ҳужжатлари ҳали ҳам йўқ (айтишларича, бир адвокат бу ҳужжатларни «тўғрилаб бериш» учун 5 минг доллар сўраган). Суҳбатдошим унга асосан қишлоқдаги яқинлари кийим-бош қилиб беришларини ҳам айтди. Яқинда қудалари ҳеч бир тадбирсиз бешик келтирган, шунда унга ҳам кийимлик матони аташган...\n«Йўқчилик туфайли уч йилдан буён болам дийдорига зорман»\nБеш кишилик (назарий жиҳатдан даромади 2,2 миллион сўм бўлиши керак бўлган) навбатдаги оила. Аммо, хомаки ҳисоб-китобга кўра, май ойида 1 миллион сўм атрофида даромад кўрган. Ҳатто ундан ҳам камроқ бўлиши мумкин, чунки оиланинг боқувчиларидан бири яқинда автоҳалокатга учраган...\nТошкент шаҳрининг чекка бир маҳалласидаги танишувлардан сўнг Тошкент вилояти маркази Нурафшон шаҳрида ҳам бўлдик. Биз «меҳмон бўлган» биринчи хонадон — дарвозадан киришингиз билан нураб ётган, таъмири чала қолган уй-жой йўқчилик бу остонада ҳам ўз ҳукмини сураётганидан дарак беради. Оила бошлиғи қазо қилганига кўп бўлган. Исмини очиқламасликни сўраган 70 ёшли пенсионер онахон суҳбатга рози. «Болаларим 10 та, ҳаммаси ҳар жойда, ҳаммаси деярли ижарада», — дейди у.\nАёлнинг айтишича, ҳозир фақат бир қизи у билан бирга яшайди. Қизининг доимий иши йўқ — боласи туғилгунича доимий ишлаган кафесига ҳозир ойига уч-тўрт марта, иш ўрни бўшаб қолган кунларда чақиришади, кунига 70—80 минг сўм атрофида иш ҳақи берилади. Унинг 15, 13 ва 2 ёшли фарзандлари бор. «Эри билан ажрашган», — дейди онахон (никоҳ қонуний расмийлаштирилмаган), лекин болалар учун (уларнинг оталари ҳам бир эмас) на алимент, на давлатдан бола пули олинади. Дарвоқе, кенжа фарзанднинг отаси (унинг ўз қонуний оиласи бор) боласи учун ойига 200 минг сўм пул бериб туради.\nШундай қилиб, хонадонга бир ойда 1 миллион сўм атрофида пул киради — онахоннинг 550 минг сўм атрофидаги пенсиясини ҳам ҳисобга олганда.\n«Ёрдам пули сўрадик — бўлмади, бола пули сўрадик — бўлмади, алимент ҳам бўлмади. Қийналяпмиз, аммо қийналганимиз билан нон-понимизни топиб турибмиз, болалар бериб туради. Егиси келганида тухум оламиз. Тухумни қўшнидан сотиб оламиз, қарзга ҳам беришади. Ўзим гўштли овқат еявермайман. Аммо егимиз келса товуқ гўшти оламиз. Мол гўштини ойда бир оламиз, егимиз келганида... Одам уялади, гапнинг рости...», — гапи тугалланмай қолади суҳбатдошимнинг. Кейин бирдан дадиллашиб, қўшиб қўяди: «Жуда оч қолган жойимиз йўқ!».\nҲовли каттагина, 10-15 та товуқ ёки 3-4 та қўй боқса бўладиган. Аёлнинг эслашича, бир вақтлар, чоли ҳаёт бўлган вақтларда уйда бир сигир ҳам бўлган. Маҳалладан 2-3 марта озиқ-овқат маҳсулотлари берилган. Яқинда, экишга кечроқ бўлса ҳам, иссиқхона қуриб берилган. Ҳовлидаги экинзорнинг 1 сотих жойига иссиқхонанинг темир конструкциялари ўрнатилган.\nҲовлига ташқаридан шарқираб сув оқиб турибди, лекин бирор экин тайинли ҳосил бергани кўринмайди. Қишга ярамайдиган иссиқхона ичидаги бармоқ билан санарли помидор кўчатлари бегона ўтлар орасида қолган. «Ичига кучимиз етганича экиб қўйдик. Помидор экдик — аслида бошқа, қишлик учун ярайдиган нарса экмоқчи эдик. Кун иссиқлигигами, яхши униб кетмаяпти, ўлиб қоляпти», — дея тушунтирган бўлади аёл.\nЕрга ишлаши мумкин бўлган ўғиллар Тошкентнинг турли нуқталарида, иш излаб кетган. Ҳовлида онаси билан яшаётган ва уч фарзандини ёлғиз катта қилаётган қизи эса яқинда автоҳалокатга учраган. Ҳозир зўрға, қийшайиб юряпти.\nОнахон болалари уйсиз бўлса ҳам, унинг кўзини операция қилдириш учун пул йиғиб беришганига шукрлар айтади. «Битта кўзим кўряпти», — дейди хурсанд бўлиб. Туғилган кунида, отаси вафот этган кунда келишларини фахрланиб гапиради. Онанинг шу кунлардаги энг катта нияти — 1990 йилда туғилган ўғлини уйлантириш. 1992 йилда туғилган ўғли эса Навоий вилоятидаги қамоқхонада. «Шу ўғлингизни охирги марта қачон кўрдингиз?», — деган саволдан сўнг аёл кўз ёшларини тўхтата олмай қолади.\n«Қўлим калталиги туфайли Навоийга боролганимиз йўқ. Ўзи телефон қилиб туради. ‘Она, сиқилманғ, дейди. Ака-опалари ўзларининг ташвишлари билан бўлиб қолган, боролмайди. Лекин ‘передача’ жўнатиб туришади. Боламни энди манзил-колонияга ўтказишса керак. Шу Тошкентларга тушса эди», — ният қилади онаизор. У тенгдош аёллар орасида урф бўлган саёҳатлар, зиёратларга қизиқмаслигини қўшимча қилди.\n«Ногиронликни белгилаш учун шифохонага ётиш керак, шифохонага ётиш учун пул керак»\nОлти кишилик хонадон, ўта ночор деб топилмаслиги учун ойига камида 2,640 минг сўм даромади бўлиши керак. Аммо май ойида тахминан 1,5 миллион сўм атрофида пул тушган, холос.\nНурафшон шаҳридаги навбатдаги хонадон. Бу ерда ота-она бир қиз ва бир ўғилни вояга етказган. Биз билан суҳбатлашган 32 ёшли Дилдора оиланинг ёлғиз қизи. Унинг ўзи ногирон фарзандни улғайтирмоқда. Укасининг ой-куни яқин аёли бор. Ҳаммалари — ҳозирча олти киши — шу ҳовлида яшайди. Лекин ҳеч бирининг муқим иши йўқ.\nШу уй-жойни кўтариб, кунлик иш орқасидан бўлса ҳам болаларини оёққа қўйган оила бошлиғи 55 ёшда. У ҳар куни, олишса-олишмаса, ишга деб чиқиб кетади. Лекин сочларига оқ тушган эркакни ҳар доим ҳам мардикорликка олишмайди. Қишлоқда кўпчилик мардикорликни чиройли қилиб «кунлик иш» деб атайди. Не деб аташса ҳам, мардикорга доимий иш йўқ. Ўғли ҳам «кунлик ишга» деб чиқиб кетади — у яқинда ота бўладиган, ишлаши керак. Оила бекаси ҳам 50 ёшдан ошган, оёғи оғрийди, бирор ерда ишлашга саломатлиги йўл бермайди. Яқин-яқинларгача ҳам ғишт заводида ишлаган, аммо стаж «ёзилмаган», шу боис стажга кўра пенсияга чиқолмайди.\n«Эрталаб нон билан чой ичамиз, помидор еймиз, обедда ҳам шу. Бир кун қозон қайнаса, эртасига қайнатолмай қоладиган вақтларимиз бўлади. Макарон, шунга ўхшаш овқатлар қиламиз. Сариёғ олайлик десак, холодилник ҳам йўқ. Гоҳида келиннинг олдида уялиб ҳам қоламиз. Магазиндан қарзга ул-бул нарса олган вақтларимиз бўлади, ҳозир 540 минг қарзимиз бор. Укам иши ҳақининг кунлигини олмай, ҳафталигини оляпти, пул йиғиши керак — хотини туғадиган, пул керак бўлади», — дейди Дилдора.\nБу хонадонда гўштни охирги марта Янги йил байрамида сотиб олишган. «Гўшт-пўштга пул орттиролмаймиз, нон фақат, нон!». Бахтга қарши, оиланинг иқтисодий муаммолари фақат еб-ичиш билан чекланмайди: газдан 1 миллион сўмга яқин, электрдан 500 минг сўмдан ортиқроқ, сувдан 900 минг сўм қарздорлик бор. Айнан қарздорлик сабаб қишдан буён газ йўқ. «Қани энди бирор мол-ҳолинг бўлса, сотсанг-да, мана, ол, эшигимнинг тагига келма бошқа деб, қарзни бериб юборсанг», — деб иложсизлигини тушунтиради суҳбатдошим. Ҳовлида мол-ҳол тугул товуқ-жўжа деган нарса ҳам йўқ. Бир сотихча ерга помидор, қалампир экилган, улар ҳосил бергунча вақт бор ҳали.\nДилдоранинг 4 ёшли ўғли албинос — териси оппоқ, сочлари ҳам оқ-сарғиш, кўзлари қамашади. «Ногиронлик нафақаси олиш учун ҳар ярим йилда шифохонада даволаниб, ҳужжат тайёрлаш керак. Бир марта ётдик ҳам, мана, яна вақти келди. Лекин шифохонага ётишнинг ўзи бўладими?», — дейди аёл. Отасиз ўсаётган бола учун давлат ваъда қилган бола пули йўқ, ҳеч йўғи алимент пули бўлса ҳам, эҳтимол, даволаниш харажатлари бирмунча енгиллашармиди (ушбу материал учун тасодифан танлаб олинган беш камхарж оиланинг учтасида етти нафар боланинг аҳволи шундай).\nДилдоранинг албинос ўғли ўйинчоқлар ўйнайдиган хона.\nДилдоранинг ўзи ҳам баъзида боласини онасига қолдириб, мардикорликка чиқиб туради. Охирги марта Янгибозор томонга, маккапоя чопишга чиққанди. «Эрталаб соат 5 ларда ‘питакъка чиқасиз, машина бир неча жойда тўпланган аёлларни йўл-йўлакай йиғиб, олиб кетади. Ўзингиз билан кетмон ва тушлик учун егулик олишингиз керак», — дейди у. Дилдоранинг айтишича, маҳалладан келиб, маоши 800—900 минг сўмлик иш таклиф қилишган, аммо бу пулнинг бир қисми йўлга, 350 минг сўм боғчага кетса, барака бўлмайди, деб ҳисоблайди у. Авиачиптага пул топилса, Дилдора боласини васийликка қолдириб, ишлагани Туркияга кетмоқчи...\nДастлабки ҳисоб-китоблар бўйича 440 минг сўм миқдорида белгиланаётган минимал истеъмол харажатлари тушунчасини жорий этишдан кўзланган бош мақсад — давлатнинг моддий ва бошқа ижтимоий кўмакларига ҳақиқий муҳтож аҳолини аниқлаш ҳамда уларни қўллаб-қувватлашдир. Ойлик даромадинг 440 минг сўмдан камми, сенга «дафтар»-пафтар демай дарҳол ёрдам бериш зарур, деб эълон қилмоқчи давлат (ҳар ҳолда, биз яхши гумонда шундай тушуняпмиз).\nЮқоридаги дардга тўла суҳбатлардан кўриниб турибди — ҳар хил «дафтар»лар ёмон эмас, аммо «ҳаммаси жойида» дейишга нимадир халал беради; камбағал эмас, ғирт қашшоқлигинг очиқ кўриниб турган бўлса-да, «компьютерда чиқмаслигинг», мададкордек кўринган маҳалла «қўлимдан ҳеч нарса келмайди» деб қолиши мумкин. Боз устига, ғалати-ғалати шартлари қулоққа чалинади — сен икки ойдан бери бир тийин пул топмадинг, ёнилғиси йўқлиги учун уйингда чанг босиб турган машинанг сабаб сени «дафтар»ларга киритишмайди, бола пулидан маҳрум қилишади, масалан.\nМинимал истеъмол харажатлари ва унинг ортидан келиши кутилаётган «мевалар» юқорида саналган ва бошқа (эҳтимолий) муаммоларнинг барини бир кунда тўла йўққа чиқариб ташлайдиган идеал ечим эмас, албатта. Аммо ҳозирда мавжуд барча чоралардан мақбулроқдек кўринади. Ҳар ҳолда, у ҳовлингда ишламай ётган машинага эмас, сен ҳақиқатда ҳам даромад топдингми-йўқми, шуни эътиборга олади, шу асосда хулоса чиқаради ва охир-оқибат ёрдам қўлини чўзади.\nЗора шунда фарзандини оғир шароитда ёлғиз ўзи катта қилаётган оналар бироз бўлса-да енгилроқ нафас олар, сут-қатиқ ичмай отасиз ўсаётган болалар алиментга қарам бўлиб қолмас, давлатдан ўз ҳақи — бола пули(га ўхшаш тўловлар)ни олишга ортиқча бюрократиядан холи равишда ҳар доимгидан ҳам яқинроқ бўлар. Бўлсин. Яхшиликлар бўлсин!\n23:55, 08.07.2021 153723\n19:42, 14.07.2021 138780\n15:48, 01.07.2021 83727\n09:30 Бугун 1040\n09:13 Бугун 932\n09:12 Бугун 1875\n09:00 Бугун 1738\n17:08, 24.07.2021 79782\n19:13, 24.07.2021 71915\n21:15, 25.07.2021 66405\n23:38, 25.07.2021 57667


01:09 / 13.05.2017\nApple Watch “ақлли” соатлари нерв тармоқларининг қобилияти ёрдамида юрак-қон томири тизими касалликларининг аломатларини 97 фоизгача аниқлай олади. Бу ҳақида Сан-Францискодаги Калифорния университети кардиологлари маълум қилишди.\nТадқиқотчилар фикрига кўра, Apple гаджетига ўрнатилган пульсометр туфайли юрак мушакларининг нормал фаолиятини бузилиш ҳолатини тўлақонли аниқлай олиш мумкин. Юрак мушакларининг ишдан чиқиши – қон айланишини оғирлаштиради, инсульт хуружи ва қон қуюлишини келтириб чиқаради.\nКасалликни соғлом юрак уришидан фарқлаш учун чуқур нейротармоқ ёрдам беради. У 139 миллиондан ортиқ юрак тезлиги ўлчови ва 6338 мобил ЭКГ билан “қопланган”. Мазкур кенг қамровли маълумотлар мажмуини Apple Watch’нинг Cardiogram дастуридан фойдаланган 6000 кўнгилли тақдим этди.\nТадқиқотда юрак фибрилляцияси ташхиси қўйилган 200та одам иштирок этди. Олимлар 51 беморнинг Apple Watch’да кўрсатилган тест натижаларини ЭКГ датчиклари маълумоти билан солиштирганида, қурилма касалликни 97 фоизли ҳолатда аниқлашга муваффақ бўлди.\nТадқиқот муаллифларидан бири Грегори Маркуса фикрича, бу каби “ақлли” соатлар ёки трекерларнинг тақилиши тиббий маълумотларни йиғиш ва таҳлил қилишга ёрдам беради.\nинсульт Apple Watch