Мақолалар Июн 2019 йилда » "Табиат ва хаёт" газетаси тахририяти расмий веб-сайти\nЖУРНАЛИСТ- АМАЛДОРЛАРНИНГ РАҚИБИ...МИ?!\nБИР КАРВОН ЙЎЛИДАМИЗ-КУ!\nДавлат ва жамиятда, сиёсатда, кундалик ҳаётда матбуотнинг ўрни беқиёс. Аммо бугун мамлакатимизда матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари анча мураккаб даврларни бошдан кечирмоқда. “Тўртинчи ҳокимият” деб таъриф берилган бу машаққатли хизмат бугун қандай аҳволда деган сааволга ростини айтиш керак, матбуот, газета ва журналлар, босма оммавий ахборот воситаларининг кўпчилиги бугун жар ёқасида деб жавоб бериш мумкин. Республикамиздаги баъзи нуфузли нашрлар ҳам бир оз танаффус эълон қилишга мажбур бўлганини жуда яхши биламиз. Ёки туман ва шаҳалардаги айрим 70 йил, 80 йилдан буён чоп этилаётган газеталар ҳам ёпилиш арафасида турганлиги рост. Амал-тақал қилиб чиқаётган газеталарнинг ҳам адади ўша ҳудуднинг аҳолиси сони билан солиштирганда, жуда ачинарли аҳволда. Баъзи номдор нашрлар ҳам ойлик берса, гонорарга маблағ тополмай сарсон. Матбуотга муносабат сохталигича, юзакилигича қолмоқда. Ўз муассислигидаги газета ёки журнални иқтисодий инқироздан ҳимоя қилолмаган, унга ёрдам беришни хоҳламаган амалдорларни бугунги давр раҳбари, деб айтолмаймиз.\nТўғри, бизга кўп таъна қилишади: Ҳақиқатни ёзсанглар, газеталарингни одамлар ўзи излаб топади, дейишади. Тан оламиз, матбуотнинг мавқеини кўтарадиган энг катта мезон – ҳақиқат ва адолат! Ҳақиқат эса жуда аччиқ! У кимгадир ёқса, кимгадир ёқмаслиги аниқ. Чунки одамлар энг сўнгги ишонч ва умид сифатида таҳририятларга мурожаат қилади, бутун умр ушалмаган орзулари ушалишини, йиллар давомида ечилмаган муаммолари ечилишини сўраб таҳририятлар эшигига бош уради. Ҳеч бўлмаса дилидаги ҳақиқатларни қоғозда кўриб, кўнгли таскин топади.\nШу шарафли ва машаққатли соҳада қирқ йилдан ортиқроқ вақт мобайнида фаолият кўрсатаётган бўлсам, матбуотимиз бошидан ўтказган кўплаб “ савдолар”нинг шоҳиди бўлганман. Ўтган асрнинг саксонинчи йилларидаги матбуот ҳақиқатлари ва миллатимизга нисбатан адолатсизликларни навоийликлар ҳам бошидан ўтказган.\nКечагидек эсимда, Ҳар бири 40 минг нусхадан кўпроқ чиқадиган “Дўстлик байроғи” ва “Знамя дружбы” вилоят газеталаридаги ҳолатлар. “Знамя дружбы” газетаси мухбири А. Пазовский имзоси билан рус тилида тайёрланган миллатимизнинг энг илғор зиёлилари, элу юрт танийдиган, ҳармат қиладиган олимлари, фан ва тиббиёт фидоийлари, айбсиз айбдорларга нисбатан бўҳтон ва туҳматлар ёғдирилган мақолаларни рус тилидан ўз тилимизга алам билан, ғазаб билан таржима қилишимиз, Ленинграддан юборилган вилоятнинг ўша вақтдаги биринчи раҳбари топшириғи билан газетамиз саҳифаларида бир бет қилиб ёритилишини ҳозир эсласак, юракнинг зарби тезлашади. Шукрким, бугун бундай сўз орқали “осиш” ва “отиш” ҳолатлари йўқ.\nБугунги матбуотда сўз эркинлиги, ҳақиқат мундарижаси бор. Жаҳон матбуоти билан тенглаша оладиган ютуқларимиз бор. Журналистлар дунёга чиқиш, у ердаги ўзгаришларни ўз кўзи билан кўриш имкониятларига эга бўлди.\nТўғри, одамлар ҳозир матбуотдан, газета- журналлардан кўра кўпроқ, турли интернет тармоқларига тобе бўлиб бормоқда. Бу тобеликнинг оғир бадаллари борлигини ҳам унутмаслигимиз керак. Ҳис-туйғуларимизни хиралаштирган, тафаккуримизни ўтмаслаштираётган ана шу интернет ёлғонлари матбуотдан кўпчиликни узоқлаштирмоқда. Мафкура майдонига қадам босишга қудрати, билими, савияси етмаётган айрим раҳбарлар мажбурий обуна деган иборага аввало ўзларини ишонтиришди. Газета ва журналларга обуна қилмаслик учун барча ҳунарларини ишга солган қанча амалдорлар республикамизда чоп этилаётган баъзи нашрларни ўқиш у ёқда турсин, ҳатто номини ҳам билмайдиган даражага етди.\nАхборот технологияларининг тараққий этиши мана -ман деган ривожланган давлатларда босма оммавий ахборот воситаларига бўлган талаб ва эҳтиёжга заррача путур етказгани йўқлиги биздаги баъзи баҳона эгаларини уялтириши керак....\nЯнгиланаётган Ўзбекистоннинг нуфузини кўтарадиган, имиджини кўз-кўз қиладиган воситалар орасида энг муҳимларидан бири матбуот эканлигини тан олиш керак! Демак, матбуотга ҳам янгича муносабат, янгича эътибор зарур! Мамлакатимизда унча катта бўлмаган рақамларни ташкил этадиган журналистлар давлатнинг дардига шеригу, аммо иқтисодий масалаларда “давлатдан ташқарида” эканлиги жуда ачинарли. Журналистлар ҳам СЎЗ излаши керак, ҳам НОН топиши керак! Бу борада Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги хайрли қадамларни бошлаганидан хурсандмиз. Журналистларнинг ҳам елкасига офтоб тегишига жуда катта умид боғлаяпмиз.\nГазета- журналларнинг ўқимишли бўлиши учун нима қилсак бўлади, деб кўп сўрашади. Кимдир “Газета ва журналларни зўр қилиб чиқарсангиз, одамлар ўзи топиб ўқийди деса, кимдир танқидий материалларни кўпроқ ёритиш керак”, дейди. Менинг фикримча, энг аввало халқимизни етти ёшдан етмиш ёшгача эмас, балки нол ёшдан юз ёшгача интернет чангалидан чиқаришимиз керак. Кекса итернет шайдоларини қайта тарбиялаш эса осон эмас, албатта. Иккинчидан, газеталарда ёритилган танқидий материал учун журналистни муҳокама қилиш, судга бериш ўрнига, қўлини осмонга узатса етадиган “қаҳрамон”лар мақолани ёзишга мажбур қилган муаммони тузатиш чораларини кўрса ёмон бўлмасди. Чунки журналист амалдорларнинг рақиби эмас, балки улар билан халқ ўртасидаги кўприкдир, уларга кўмакдошдир.\nМафкура полигонлари ядро полигонларидан кучли эканлигини кўп такрорлаймиз. Аммо Моцартнинг рус тилидан ўзбек тилига таржимаси қандай бўлади, деб ўз ёрдамчисидан сўрагувчи саводсизлар амал курсиларида ўтириб, маърифатдан, маънавиятдан маъруза ўқийдиган бўлса, маърифат чўққиларини ҳеч қачон забт эта олмаймиз.\nҲозир сир эмас, газетани журналистларнинг ўзи чиқариб, ўзи ўқияпти. Битта ҳам газета кирмайдиган хонадонлар анча-мунча. Авваллари бошқача эди. Мафкуранинг тили, қўли ва оёғи матбуот эди. Масалан, биз оилада ўн бир фарзанд эдик. Онам ишламасдилар. Дадамнинг бир ўзлари ишлаб, бизни боққанлар. Оддий темирчи бўлсалар ҳам ҳамамизни ўзимиз танлаган касб эгаси бўлишимиз учун жон куйдирганлар, шароит яратганлар. Рўзғордан ортиб, газета- журналларга ҳам ҳар йили обуна бўлардилар. Эсимда, ўқувчилик йилларимизда 70- йилларнинг бошида уйимизга “Правда”, “Известия”, “Совет Ўзбекистони” газеталари, “За рулём” ва “Саодат” журналлари мунтазам келарди. Дадамга қўшилиб, уларни биз ҳам ўқирдик. Журналистикага ҳавасимнинг илдизлари оиламизда матбуотга бўлган ана шундай меҳрдан сув ичган бўлиши аниқ.\nБугун ҳам худди шундай ҳар бир оилада матбуотга ҳурмат, эътибор бўлишини истайман. Матбуотга садақа эмас, МЕҲР керак! Газета дўконлари олдида худди анча йиллар аввалгидек турнақатор навбатларни кўришни хоҳлайман. Мафкуранинг ўткир қуроли бўлган матбуотга ҳукумат доирасида эътибор қаратилишига ишонаман.\nОта-онам, устозларим, дўстларим ишончини оқлашга ҳаракат қилдим. Соҳадаги кўп йиллик меҳнатларим қадр топди. Ўтган йили Матбуот ва оммавий ахборот воситалари кунида Президентимиз Фармони билан “Дўстлик” ордени соҳиби бўлдим. 2019 йилда Жаҳон матбуоти эркинлиги кунида “Олтин қалам” мукофотининг Хитой Халқ Республикаси томонидан эълон қилинган “Бир макон, бир йўл” лойиҳаси доирасидаги Халқаро номинация ғолиблиги менга насиб этди. Тақдиримдан миннатдорман. Касбимдан ифтихордаман. Агар яна қайта туғилиш насиб этганда, ҳеч шаксиз яна журналистика соҳасини танлаган бўлардим.\nКасб байрамимиз арафасида кимнидир дилини оғритиб қўймаслик учун тилимни бироз тиймоқчиман. Шунинг учун фақат яхши нарсалар ҳақида фикрлашдик. Азиз ҳамкасбларимизни байрам билан қутлаб, машаққатли соҳадаги ишларига омад тилайман. Бизни газета саҳифалари орқали интиқлик билан кутаётган азизларга эса, “Бу дунёга сўз излаб келганмиз. Кўнглингиздаги сўзни топиб, Сизга улашишдан ғоят бахтиёрмиз” деймиз!\nСанаси: 26-06-2019, 22:27;\nСанаси: 4-06-2019, 20:04;


Интернет-дўконларда чегирмалар мавсуми: юқори даражада тежаш учун қачон ҳарид қилиш керак? - XABARDOR.UZ\nИнтернет-дўконларда чегирмалар мавсуми: юқори даражада тежаш учун қачон ҳарид қилиш керак?\nЧегирма сўзини эшитган киши дарров чегирма билан сотилаётган махсулотни ҳарид қилишга ошиқади. Баъзида сотувчилар ҳам бундан фойдаланишади, яъни улар махсулотга дастлаб ортиқча нарх қўйиб, кейин уни ўзининг асл қийматига туширишади, маҳсулотга эса “чегирма” деган сўзни илиб қўйишни унутишмайди.\nБироқ шундай пайтлар бўладики, ҳамма дўконлар, жумладан, интернет дўконлари ҳам чегирмаларни баъзида ақл бовар қилмас даражада белгилайди. Шундай мавсумларни санаб ўтамиз.\nҚора жума (Шукрона кунидан кейинги биринчи жума). Бу байрам, яъни шукрона куни АҚШда ноябрь ойининг тўртинчи пайшанбасида нишонланади ва шундан сўнг эртаси куни интернет дўконларда чегирмаларни кўриш мумкин. Қора жума 23 ва 29 ноябрь ўрталарига тўғри келади.\n“Кибердушанба” (Қора жумадан кейинги биринчи душанба) куни. Агар жума куни одатий дўконларда кўпроқ чегирмаларни кўрсангиз, “кибердушанба” куни интернет дўконлардан харид қилувчилар учун ҳақиқий байрам бўлади.\nМеҳнат куни (сентябрнинг биринчи душанбаси). Бу байрам АҚШда сентябрь ойининг биринчи душанбасида нишонланади. Айнан шу куни кийим-кечак дўконлари ўз махсулотларига катта чегирмалар белгилайди. Авлиё Патрик куни 17 мартда нишонланади ва шу куни кўплаб дўконлар ўз маҳсулотларини 17 доллардан сотишади.\nЯна бир чегирма мавсуми бу католикларнинг Пасха куни бўлиб, у 22 март ва 25 апрель оралиғида нишонланади. 2015 йил бу байрам 5 апрелга тўғри келади. Бу куни чегирмалар фақат диний руҳдаги маҳсулотлар ва овқатларга белгиланади. Бироқ охирги вақтларда бу байрам куни бошқа маҳсулотларга ҳам чегирмалар берилмоқда.\nХеллоун байрами АҚШда 31 октябрда нишонланади ва бу байрамдан ўн кун олдин барча маҳсулотларга чегирмалар белгиланади, айниқса, карнавал либослари билан савдо қиладиган дўконлар катта чегирмалар билан ўз маҳсулотларини сотади.\nЯна бир чегирма мавсуми оналар куни арафасида бўлиб ўтади. Бу байрам АҚШда май ойининг иккинчи якшанбасида нишонланади ва бу байрам олдидан аёлларга тегишли маҳсулотларга, хусусан, косметика, кийим-кечакларга нисбатан чегирмалар белгиланади.\nМустақиллик куни америкаликлар орасида энг муҳим байрамлардан бири бўлиб, бу куни АҚШдаги барча дўконлар ва интернет-дўконлар турли-туман маҳсулотларга чегирма эълон қилади. Айнан шу байрам арафасида севимли онлайн майдончасини кузатиб бориш мақсадга мувофиқ бўлади. Рождество байрами (25 декабрь) арафасида барча дўконлар йил давомидаги энг катта чегирмаларни амалга оширади. Рождество чегирмалари байрамдан бир ҳафта олдин бошланади. Харидларни иложи борича илгарироқ амалга ошириш зарур, чунки маҳсулотлар интернет-дўконлар “пештахтаси”дан тезлик билан сотилиб кетади.


ЎзА - Жозеф Вотел: Афғонистонда тинчлик ўрнатиш – умумий мақсадимиз\n12.05.2018 19:01:26 Чоп этиш версияси\nЖозеф Вотел: Афғонистонда тинчлик ўрнатиш – умумий мақсадимиз\nАҚШ Қуролли Кучлари Марказий қўмондонлиги қўмондони, генерал Жозеф Вотел ЎзА мухбири билан суҳбатда икки мамлакат ўртасидаги ўзаро манфаатли ва серқирра ҳамкорлик истиқболлари ҳақида қуйидаги фикрларни билдирди.\n– Ўзбекистонга учинчи бор келишим. Ҳар гал ислоҳотлар томон дадил ҳаракатни сезаман.\nПрезидент Шавкат Мирзиёевга самимий қабул учун миннатдорлик билдираман. Мулоқот давомида Ўзбекистон билан АҚШ ўртасидаги ўзаро манфаатли ҳамкорлик, долзарб минтақавий муаммолар, жумладан, Афғонистондаги вазият юзасидан фикр алмашдик.\nДавлатингиз раҳбарининг чуқур ўйланган, халқ манфаатлари ҳисобга олинган ҳамда Ўзбекистоннинг дунёдаги мавқеини мустаҳкамлашга қаратилган кенг кўламли ислоҳотлари эътирофга лойиқ. Президентнинг саъй-ҳаракатлари Афғонистон билан ишлаётган томонлар учун ҳам жуда фойдали. Биз Афғонистондаги вазиятни барқарорлаштириш, ушбу мамлакатда тинчликка эришиш истиқболларини муҳокама этдик.\nЎзбекистон Афғонистонда барқарорлик ўрнатиш бўйича халқаро коалиция томонидан амалга оширилаётган ишларни қўллаб-қувватлаб келмоқда. Хусусан, мамлакатингиз ўз ҳудудидан Шимолий тақсимот тармоғи орқали Афғонистонга юк ташишда ёрдам бермоқда. Бу АҚШнинг Афғонистондаги ишлари муваффақиятли кечишига ҳисса қўшмоқда. Ушбу соҳадаги алоқалар ўзаро ҳамкорлигимизнинг муҳим йўналишидир.


Туркшунослик учун қувончли хабар « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nТуркшунослик учун қувончли хабар\n20 December 2014 - 13:58\nСизга турк тили, хусусан, ўғуз туркчаси учун муҳим аҳамият касб этадиган бир қўлёзманинг Билежик Шайх Адаболи Университети олимлари тарафидан, аввало Муҳий Гулшанийнинг “Балейбелан илк сунъий тил”, Мутаржим Осим Афандининг “Қомус-ул Муҳит” таржимаси, Хинолизода Али Чалабийнинг “Ахлоқи аълоий”, Мутақимзоданинг “Туҳва-и Хаттотин” каби асарларини нашрга тайёрлаган қадрдон дўстим Профессор, доктор Мустафо Коч томонидан топилгани ҳамда нашрга тайёрлангани ҳақидаги муждали хабарни бериш ва ҳали кеча (09.12.2014) кўриш бахтига ва шарафига муяссар бўлганим ушбу қўлёзма ҳақида бироз маълумот беришни истайман.\nАсар худди “Девон-и луғатит Турк” каби арабчада ёзилган. Муаллифи туркдир. “Девони луғатит Турк” ва “Муқаддимат-ул Адаб” асарлари билан бирга Туркистон жўғрофиясидаги туркчанинг шаклланиши ва сўз бойлиги ҳақида дарак берувчи асосий асарлардан бири. Шу билан бирга туркчанинг ҳозирда маълум бўлган ва бугунга қадар етиб келган илк грамматикасидир. Асарни ҳам ўғузча ҳамда Қораҳонличани ўз ичига олган бир грамматика асари дейиш мумкин. Уни ўғузларнинг “Девони луғатит Турк”и десак муболаға бўлмайди. Асарда муаллиф икки маротаба Хоразмшоҳлар даврида яшаган, бироқ асари йўқолган Муҳаммад ибн Қайсга ҳавола қилади. Бу эса муаллифнинг ўзидан олдинги турк тили билан боғлиқ асарлардан хабардор бўлганини ифодалайди.\nҚўлёзмада зарур калималар, баъзан қисқа гаплар “бизнинг шаҳарларда шундай дейилади” тарзида изоҳланадики муаллифнинг она тили бўлган ўғуз шеваси билан Туркистон шеваси солиштирилади. Умуман олиб қараганда Туркистон шеваси ва Қораҳонли туркчаси ўзаро бир-бирини тўлдиради.\nҚўлёзмада имло масаласи тилга олинади, туркча калималар учун араб алифбосига қўшилган ҳарфлар кўрсатилади. Масалан, в (ﭫ) п (ﭖ), ч (ﭺ), сўз бошидаги томоқ олди г- (ﯖ), орқатомоқ г- (ﻍ) товушлари берилган. Муаллифнинг она тилидаги бир қанча сўзларда нг>н ўзгариши кўзга ташланади. Ҳатто bana (менга), sana (сенга) каби сўзлар “ﻤﻧﺎﻩ” ва “ﺴﻧﺎﻩ” шаклида берилган. Ушбу шаклларнинг бугунги кунда Озарбайжон ва Туркия туркчаларидаги bana/mene ва sana/sene сўзларини изоҳлашда ёрдам бериши шубҳасиздир. Бундан ташқари, асарда ўғузча ва қораҳонличанинг ўзаро таққосланиши баробарида сўзларнинг фонетик жиҳатдан ўқилиши ҳам берилган.\nҚўлёзмада берилган энг муҳим маълумотлардан бири – bol- > ol, бўл- >ўл масаласида тарихий матнларда изоҳланмаган “вўл” – феълининг “вўлди” (ۇولدى) ва “вўлғай” (ۇوﻠﻐﺎى) каби сўзлар билан мисол келтирилишидир.\nҚўлёзмада туркча унсурларининг имлосида Туркистон шеваси учун араб алифбосига асосланган ва Қораҳонли-Хоразм-Чиғатой даврларида қўлланилган имло, “бизнинг шаҳарларимизнинг тили” дейиш билан эса бу имлонинг асосан Онадўлида қўлланилган имлога жуда ўхшашлиги, ўғузларнинг Онадўлига келмасларидан олдин ёзма тилининг мавжуд бўлиб-бўлмагани масаласига ҳам ойдинлик киритади.\n“Бизнинг шаҳарларнинг тили” деганда айнан оғузчанинг назарда тутилганини берилган мисоллар орқали билиш мумкин. Бу ерда аввало мен ва бен сўзлари бирга берилгандир. Бу, қўлимиздаги асарлар мисолида айтиш мумкинки, Туркистон жўғрофиясида Маҳмуд Қошғарийдан сўнг иккинча маротаба “бен” калимасининг қўлланилишидир.\nАсар сўнгида феъллар, касб атамалари, асбоб-ускуналарнинг номлари ва бошқалар шаклига кўра араб алифбосида фарқли сўз гуруҳлари ҳолида берилгандир. Бу гуруҳлар ўғузларнинг Онадўлидан олдинги сўз бойлигини кўрсатади.\nҲозирдан Профессор, доктор Мустафо Кочни ушбу муҳим қўлёзманинг кашф этилиши муносабати билан табриклайман. Тез орада тайёрланиб билим оламига ва Турклик дунёсига тақдим қилишини тилайман ва сабрсизлик билан кутаман.\nДоц.,доктор Салоҳиддин Тўлқун


Улар бизни 100 йилдан буён «ҳужжатлаштиришади» - zarnews.uz\nЎтаётган ҳар бир кунимиз тарих. Ўқиш, иш, оила, фарзандлар, уй-жой, ҳаётимиз тарихга айланиб, ҳужжатларга муҳрланиб бораверади. Бу ҳужжатларнинг энг ишончли сақловчилари, албатта, архив идораларидир.\nСамарқанд вилоят давлат архиви тарихи ҳамда унинг фаолияти, унда сақланаётган уч асрлик тарихни эслатувчи ҳужжатлар архивнинг қадимийлигини эслатиб туради. Вилоят давлат архиви расман 1921 йил апрель ойида ташкил этилган ва жорий йилда унга 100 йил тўлади.\n1919 йил 5 ноябрда республика марказий ижроия комитетининг Туркистонда архив ишларини ташкил этиш ва марказлаштириш тўғрисида қабул қилган қарори асосида ягона архив бошқармаси ташкил этилган. Республика халқ комиссарлари Советининг 1921 йил 25 январдаги «Вилоят архив фондлари тўғрисида»ги қарори билан жойларда маҳаллий давлат архивлари ташкил этила бошланди.\nВилоят давлат архиви ҳам ўз фаолиятини 1921 йил апрель ойидан бошлади. Дастлаб вилоят архиви халқ маорифи комиссарияти таркибида бўлган. Республика марказий ижроия қўмитасининг 1922 йил 14 майдаги 47-сонли қарори билан Марказий архив бошқармаси ва вилоят давлат архиви халқ маорифи комиссарияти тизимидан чиқарилган. 1924 йилда вилоят давлат архиви бюроси, 1927 йилда Самарқанд округи ишчи, деҳқон ва аскарлар совети ижроия комитети қошидаги архив бюроси деб атала бошланди. 1931 йил 30 январдан Ўзбекистон Республикаси Марказий архив бошқармасининг Самарқанд бўлими, 1938 йил 18 ноябрдан Самарқанд вилоят архив бошқармаси бўлди. 1940 йил 22 майда Халқ комиссарлари Ички ишлар бўлими, 1944 йил Самарқанд шаҳар давлат архиви ташкил этилди. 1961 йил архивлар ички ишлар вазирлиги тизимидан меҳнаткашлар депутатлари вилоят кенгаши ижроия қўмитаси тасарруфига ўтказилган. 1962 йил 17 июлда вилоятнинг Булунғур, Каттақўрғон, Нарпай, Самарқанд туманларида туманлараро давлат архивлари ташкил этилган. 1962 йилда архив бўлими ва Самарқанд шаҳар давлат архиви тугатилиб, вилоят давлат архивига бирлаштирилди. 1965 йил 25 мартда халқ депутатлари вилоят Кенгаши ижроия қўмитасининг архив бўлими ташкил этилди.\nКейинги йилларда вилоят давлат архивининг фондлари фан, таълим, маданият соғлиқни сақлаш ва бошқа соҳаларга оид ҳужжатлар ҳамда тарихий-маданий ёдгорликларни акс эттирувчи суратлар билан бойитилиб борилди.\nБугунги кунда вилоят давлат архивида 30 дан ортиқ малакали ходим назоратида жами 589 672 сақлов бирлигидаги ҳужжатлар сақланмоқда. Бундан ташқари, 84 минг сақлов бирлигидаги газета ва журналлар, 26 200 сақлов бирлигидаги фотосуратлар, 183 826 сақлов бирлигидаги китоб альбомлар ҳам вилоят давлат архивида сақланмоқда.\nВақт ўтгани сайин бу ҳужжатларни қоғоз ҳолида асраш қийинчилик туғдиради. Шу боис ҳозирда архив ишида ҳужжатларни рақамлаштириш тизими жорий этилмоқда. Дунёнинг аксарият етакчи давлатларида архив ишида олиб борилган илмий тадқиқотларда асосий эътибор ҳужжатларни архив сақловларига тўлиқ қамраб олиш ва уларни сақлаш, архив ҳужжатларини рақамлаштириш, хизмат сифатини яхшилаш ҳамда архивларнинг иқтисодий барқарорлигини таъминлашга қаратилган. Вилоят давлат архивида ҳам ҳужжатларни рақамлаштириш бўйича қатор ишлар амалга оширилмоқда.\nЖумладан, 2018 йилда Япониядан ҳужжатларни сканерловчи махсус қурилма олиб келинди. Бу қурилма бир неча сонияда ҳужжатларни турли хил форматда сканерлайди, зарар етган ҳужжатлардаги нуқсонларни тўғрилайди.


Чемпионлар лигаси. 3та жамоада юз фоизлик натижа, "ўлим гуруҳи"да имкониятлар тенг ва бошқа натижалар / CHAMPIONAT.asia\nЧемпионлар лигаси. 3та жамоада юз фоизлик натижа, "ўлим гуруҳи"да имкониятлар тенг ва бошқа натижалар\n24 окт 2019 14:26\nЖорий ҳафтанинг сешанба ва чоршанба кунлари биз орзиқиб кутадиган Чемпионлар лигаси баҳслари ўтказилди.\nТурнир гуруҳ босқичининг 3-турида бир-биридан қизиқ баҳслар бўлиб ўтди ва баъзи квартетларда вазият ўзгарди, бошқаларида эса йўқ. Ушбу турдан кейин гуруҳлардаги жамоалар ўрни ҳақида тўхталиб ўтамиз.\nУшбу тўртликда ПСЖ яққол пешқадамга айланиб олди. Парижликлар 3-турда меҳмонда "Брюгге"ни 5:0 ҳисобида таслим қилишди. Захирада майдонга тушган Килиан Мбаппе хет-трик муаллифига айланди.\nГуруҳнинг бошқа гранди - "Реал" Туркияда "Галатасарой" меҳмони бўлди ва мадридликлар ҳам 3 очкони қўлга киритишди. Учрашувдаги ягона голга Тони Кроос муаллифлиқ қилди.\n"B" квартетидаги иккала ўйинда 5тадан гол киритилди, аммо битта баҳсда "Тоттенхэм" 5та гол урган бўлса, иккинчисида "Бавария" "Олимпиакос" дарвозасини 3 марта ишғол қилиб, 2 марта ўз дарвоза тўридан тўп олиб чиқди. Бу тўртликда вазият "А" гуруҳиникига ўхшаш. Немисларда 100%лик натижа, "Тоттенхэм" улардан 5 очко орқада.\n"Манчестер Сити", "Шахтёр", "Динамо" (Загреб) ва "Аталанта" ўрин олган гуруҳда кутилганидек "шаҳарликлар" етакчилик қилишмоқда. Инглиз клуби 3та ғалабали учрашувда жами 10та гол уриб, бир марта гол қўйиб юборишган. Ўтган йили ёрқин ўйин кўрсатиб, ЧЛ йўлланмасини қўлга киритган "Аталанта" ҳозир жуда ачинарли ҳолатда. Италия клуби 3та ўйиннинг бирортасида очко ола билмади. Иккинчи ва учинчи ўринни Украина ва Хорватия клублари бўлишиб турибди.\nУшбу квартетнинг учинчи тур ўйинида сенсация қайд этилиши мумкин эди, бироқ Пауло Дибала ҳаммасини чиппакка чиқарди. "Локомотив" меҳмонда ўтган баҳснинг 77-дақиқасигача ҳисобда олдинда эди, аммо аргентиналик йигитча 2 дақиқа ичида ғалабани "темирйўлчилар"дан "ўмариб" кетди ва сенсация рўй беришига йўл қўймади. Иккинчи учрашувда "Атлетико" "Байер"ни ўз услубида (1:0) мағлуб этди.\n"Зальцбург" яна бир гуруҳ етакчисига муаммо туғдиришга уринди. Австрия клуби "Ливерпуль"га қарши баҳс каби бор кучини ишга солди, аммо очко олиш учун яна битта гол етмади. "Наполи" савия эвазига меҳмонда 3:2 ҳисобида зафар қучди. "Ливерпуль" ҳам меҳмонда ўйнади, аммо "Генк"ни қийинчиликсиз таслим эта олди.\n"Ўлим гуруҳи" дея аталган "F" квартетида кураш қизғин давом этмоқда. "Барселона" бу турда "Славия"ни қийинчилик билан таслим этиб, меҳмондан 3 очко билан қайтди. "Интер" ҳамда "Боруссия" Д ўртасидаги турнинг марказий учрашувида Конте шогирдларининг қўли баланд келди. Лаутаро Мартинес ва Антонио Кандрева голлари эвазига италияликлар ишончли ғалабага эришишди.\nБир неча кун олдин "Ростов"ни 6:1 ҳисобида таслим этган "Зенит" Германияда "Лейпциг"га мағлуб бўлди. Учрашувдаги дастлабки гол питерликлар томонидан урилди, аммо немис клуби иккинчи бўлимнинг дастлабки 15 дақиқаси ичида 2та гол уриб, ўйин масаласини ўз ҳисобига ҳал қилди. Гуруҳнинг иккинчи баҳсида "Бенфика" Франциянинг "Лион" клубини қабул қилди ва уларни 2:1 ҳисобида таслим қилди.\nСўнгги квартетда Голландия ва Англия клублари етакчилик қилишмоқда. "Челси" меҳмонда "Аякс"ни таслим этиб, голландияликлар билан очколарини тенглаштириб олди. Иккинчи баҳсда "Валенсия" "Лилль" меҳмони бўлди. Испанияликлар ғалабага яқин эди, аммо сўнгги сониялардаги гол туфайли жамоалар очколарни бўлишиб олишди.\nЕЧЛ. "Атлетико" бугунги ўйин учун қайдномасини эълон қилди 1


ЁШЛАР ИҚТИДОРИНИ РЎЁБГА ЧИҚАРИШ ЙЎЛЛАРИ / Теглар бўйича қидирув / Fikr.uz\nЁШЛАР ИҚТИДОРИНИ РЎЁБГА ЧИҚАРИШ ЙЎЛЛАРИ:\nБлог им. ferpifikr\n17 январ 2013, 15:00\nМамлакатимиз тарихига назар ташлар эканмиз хеч бир мамлакат ўтмишидаги олиму-фозиллар микдори жихатдан бизга тенг кела олмаслигини кўришимиз мумкин. Жахон фани ривожига катта хисса қўшган улуғ сиймолар – Абу Райхон Беруний, Абу Али ибн Сино, Ал- Хоразмий, Ахмад Фарғоний, Улуғбек, Али Қушчи араб граматикасини ривожлантирган Аз-Замахшарий ва бошқаларни ёдга олишимиз мумкин. Буюк хадиснавислар Ат-Термизий ва Ал-Бухорий ислом олами шариат қонунлари муаллифи, Бурхониддин Марғилоний каби ислом Дунё алломалари номи билан хар қанча фахрлансак оз.\nХеч кимга сир эмас мустақилликка эришганимизга бизни халкимиз хакида олам ахли хеч қандай маълумотга эга эмас эди ва фақат мустақиликка эришганимиздан кейингина дунё халқлари ўзбек деган халқ ва Ўзбекистон деб аталувчи халқ борлиги хақида тушунчага эга бўла бошлади. Қисқа фурсат ичида мустакиллик куртаклари куртак ёза бошлади. Мактаб ўқувчиларимиз жахон майдонида ўтказилган фан олимпиядаларида кучли учликка мунтазам равишда кира бошладилар ва бу натижалар ўзбек халқи фарзандларини аниқ фанлар бўйича хеч кимдан кам эмаслигини кўрсатди.\nБундай юқори ютуқлар негизи мамлакатимиз йўл бошчиси И.А.Каримовни ёш авлодга оталарча ғамхўрлик ва давлатимизни ёш авлод тарбиясига нечоғлик катта ахамият берилаётганлигининг мевасидир.\nБиз генетика фанидан болаликка инсон иктидори қобилятининг асоси бу ирсиятга боғлиқдир. Демак, ўтмишдаги буюк сиймоларни иқтидори авлодларимиз генида мавжуд бўлиб, уларни қўзғатиб рўёбга чиқариш ёш авлод тарбияси билан банд бўлган ота-она, устозга боғлиқ бўлиб, бола қобилиятини сезиш ва уни тўғри йўналтирилса, бола иқтидори юзага чиқиши ёки аксинча бўлиши мумкин.\nБизнингча боладаги юксак қобилиятини юзага чиқариш қуйидаги омилларга боғлиқ:\n1) Болани оиладаги тарбия мухити яъни ота-онани бола тарбиясидаги ўзаро муносабати;\n2) Боладаги қизиқишни тўғри йўналтира олиш. Бунда мухими ота-онани дунё қарашини кенглиги улардаги ахборот хажмидир;\n3) Бола берган саволларига тўлиқ ва эринмай жавоб бериш, агарда ота-она саволга жавоб бериш учун керакли билмга эга бўлмаса, эринмасдан адабиётлардан жавоб топиб бериш, бу эса болада шу сохага янада қизиқишини орттиради. Бордию ота-она бола саволини жавобсиз қолдирса ундаги қизиқишни сўндиради.\n4) Ўқитувчини шахсий намунаси, ахлоқ – одоби, маданияти, изланувчанлиги билан талаба саволларига берган жавоби илмийлиги;\n5) Ўқитувчи ва талаба орасидаги муносабатни самимийлиги;\n6) Ўқитувчини талабаларда фанга бўлган қизиқишини уйғотиши;\n7) Ўқитувчини дунёқарашини доираси ва бошқалар.\nЎқитувчи дарс жараёнида хар бир талабага индивидуал ёндаша олиши мухим ахамиятга эга бўлиб, фақатгина талаба билан мунтазам мулоқотда бўлгандагина ундаги интилишни ва иқтидорини илғай олиши мумкин холос. Ўқитувчи талабадаги иқтидорни ривожлантириш учун уни қизиқиш объектини билиш ва оддийликдан мураккабликка қараб ривожлантириш маъруза ўқиш давомида муаммоли вазиятни вужудга келтириб, талабадан буни эса мақбул ечимини топишини сўраш керак. Талабани дастлабки босқичданок илмий ишга жалб етиш ва уни қизиқтирган йўналишда мавзу бериш уни иктидорини рўёбга чиқаришга имкон беради.\nСобиров Мухиддинжон Махамаджанович


ФИФАнинг янги рейтингида Ўзбекистон 14 поғона пастлади\n15:24 / 24.11.2016\nЎзбекистон терма жамоаси 24 ноябрь куни эълон қилинган ФИФАнинг янги рейтингида 62-ўринни эгаллади.\nНоябрь ойида 2та учрашув ўтказган Ўзбекистон терма жамоаси бу сафарги рейтингда катта йўқотишга учраган. Ўтган ой рейтингда 617 очко билан 48-ўринда бўлган Самвел Бабаян шогирдлари янги рейтингда бир йўла 59 очкони йўқотиб 558 очко билан 62-ўрингача тушиб кетди. Бу 14 поғона пастлаш демакдир.\nОсиё минтақасида Ўзбекистондан кейинги ўринларда турган Япония (45) ва мағлубиятига қарамай, Саудия Арабистони (56) терма жамоалари рейтингда Ўзбекистонни қувиб ўтган.\nОсиё бўйича Эрон энг яхши натижани кўрсатган - 797 очко билан 30-ўрин. Корея Республикаси эса 699 очко билан 37-ўринда.\nЎзбекистон терма жамоаси ноябрь ойида иккита учрашувда майдонга тушди. Биринчи учрашувда Иордания терма жамоаси кичик ҳисобда мағлуб этилган бўлса, иккинчи, ЖЧ-2018 саралаш босқичи доирасидаги учрашувда Жанубий Корея терма жамоасидан мағлубиятга учради.\nФИФА янги рейтинг\nФИФА қишки трансферлар ойнасини бекор қилмоқчи


Якшанба, Июнь 20 2021 20:36\nИсломда танглик йўқ\n39 - عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا: أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: "إِنَّ اللهَ تَجَاوَزَ لِي عَنْ أُمَّتِي: الْخَطَأَ، وَالنِّسْيَانَ، وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ". (حديث حسن رواه ابن ماجه والبيهقي وغيرهما).\n39. Абдуллоҳ ибн Аббос разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\n"Аллоҳ таоло мен учун умматимнинг билмасдан, унутиб ва мажбурланиб қилган ишларини кечди".\n(Ибн Можа, Байҳақий ва бошқалар ривояти).\nИмом Нававий “Арбаийн” шарҳида ёзадилар:\n“Ушбу ҳадис шу қадар улкан маънолар ва муҳим нарсаларни ўзида мужассам этганки, агар улар саналадиган бўлса, бу китобга сиғмай қолади”.\nИбн Ҳажар Ҳайтамий айтадилар:\n“Фиқҳ бобларида шу учала нарсанинг (яъни билмай қолиш, унутиш ва мажбурланиш) мавжудлиги боис, мазкур ҳадис жуда фойдалидир. Уни шариатнинг ярми деб аташ мумкин. Чунки инсон амали-ҳаракати маълум мақсад ва хоҳиш билан амалга оширилади ёки аксинча, билмасдан ва ихтиёрсиз суратда содир этилади. Иккинчи қисмга янглишиш, унутиш ва мажбурланиш киради. Ҳадис лафзидан ушбу иккинчи қисмга оид ишлар Аллоҳ томонидан кечирилгани тушунилса, ҳадиснинг мазмунидан «банда қасддан амалга оширган ишлари учун жавоб беради» деган маъно чиқади. Демак, мазкур ҳадис очиқ лафзи билан шариатнинг ярмини ифодаласа, мафҳуми билан, яъни, очиқ лафздан чиқариладиган мантиқий хулосаси билан тўлиқ шариат ҳисобланади”.\n1. Ҳадиснинг умумий маъноси.\nШариат ман этган ишни билмасдан, унутиб ёки мажбурланиш туфайли қилиб қўйган ёки шу сабабдан Аллоҳ буйруқларидан бирини нотўғри бажарган мўмин дунёда қораланмайди, Охиратда ҳам жавобгарликка тортилмайди. Бу Аллоҳ таолонинг банда учун берган улкан фазл ва марҳаматидир.\n2. Аллоҳ азза ва жалланинг Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам умматига фазл кўрсатиб бу уммат устидан ҳараж-тангликни кўтариши.\nАллоҳ таоло ўзга умматларга бермаган енгилликни бизларга инъом этди. Бани Исроил Аллоҳнинг бирон буйруғини унутсалар ёки қайтарилган ишни билмасдан қилиб қўйсалар ҳам Аллоҳ таолонинг азобига гирифтор бўлганлар. Пок Парвардигор бизга қуйидаги дуони Ўзи ўргатди ва уни ижобат этди: “Парвардигоро, агар унутган ёки хато қилган бўлсак, бизни азобингга гирифтор айлама! Парвардигоро, бизларнинг зиммамизга биздан илгари ўтганларнинг бўйинларига қўйган юкни юклама! Парвардигоро, бизларни тоқатимиз етмайдиган нарсага зўрлама!” (Бақара сураси 286-оят).\n“Билмасдан қилган хатоларингиз сабабли сизлар учун гуноҳ йўқдир, лекин кўнгилларингиз қасд қилган нарсадагина гуноҳкор бўлурсизлар. Аллоҳ Мағфиратли, Меҳрибон Зотдир”. (Аҳзоб сураси 5-оят).\nШунингдек, Аллоҳ таоло Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам умматига енгиллик бериб, одатда инсон қурби етмайдиган ёки унга оғир келадиган, машаққат ва танглик келтириб чиқарадиган амалларни ҳам улар зиммасидан соқит қилди. Чунки асҳоблар Аллоҳ таолонинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тиллари орқали айтилган буйруғига бўйсуниб, шундай дедилар: “Эшитдик ва итоат этдик. Парвардигоро, гуноҳларимизни авф қилишингни сўраймиз ва фақат Ўзингга қайтажакмиз”. (Бақара сураси 285-оят).\n“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга қуйидаги оят нозил бўлди: “Осмонлару ердаги бор нарса Аллоҳникидир. Ичингиздаги нарсани хоҳ ошкор қилинг, хоҳ яширинг, Аллоҳ сизларни ўша нарса билан ҳисоб-китоб қилади ва Ўзи истаган кишини мағфират қилиб, Ўзи истаган кишини азоблайди. Аллоҳ ҳамма нарсага қодирдир”.\nБу оят саҳобаларга оғир келиб, улар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларида чўккалаб туриб дейишди:\n- Ё Расулуллоҳ, биз намоз, рўза, жиҳод ва закот-садақа каби тоқатимиз етадиган амалларга буюрилган эдик. Энди сизга юқоридаги оят нозил этилди. Уни бажаришга бизнинг қурбимиз етмайди.\n- Нима, сизлардан илгари ўтган аҳли китоблар айтгани каби “Эшитдик ва осий бўлдик”, демоқчимисизлар?! Аксинча, сизлар “Эшитдик ва итоат этдик. Парвардигоро, гуноҳларимизни мағфират қилишингни сўраймиз ва фақат Ўзингга қайтажакмиз” деб айтинглар.\n- “Эшитдик ва итоат этдик. Парвардигоро, гуноҳларимизни мағфират қилишингни сўраймиз ва фақат Ўзингга қайтажакмиз” - такрорлашди саҳобалар.\nСаҳобалар юқоридаги сўзни такрорлаб, тиллари унга келишгандан сўнг Аллоҳ таоло унинг изидан қуйидаги оятни нозил этди:\n“Пайғамбар ўзига Парвардигоридан нозил қилинган нарсага иймон келтирди ва мўминлар (ҳам иймон келтирдилар). Барчалари Аллоҳга, фаришталарига, китобларига ва Пайғамбарларига иймон келтириб, “Унинг Пайғамбарларидан бирон кишини ажратиб қўймаймиз” (деб айтишди). Ва “Эшитдик ва итоат этдик. Парвардигоро, гуноҳларимизни мағфират қилишингни сўраймиз ва фақат Ўзингга қайтажакмиз”, дедилар”.\nСаҳобалар шундай қилишгач, Аллоҳ таоло юқоридаги оятни мансух этиб, Пайғамбарга қуйидагича ваҳий қилди:\n“Аллоҳ ҳеч бир жонга тоқатидан ташқари нарсани юкламайди. Ҳар кимнинг қилган яхши амали ўзи учундир ва ёмон амали ҳам ўзининг бўйнигадир. Парвардигоро, агар унутган ёки хато қилган бўлсак, бизни азобингга гирифтор этма!”\n- Ҳа! - деб ижобат этди Аллоҳ таоло.\n- “Парвардигоро, бизларнинг зиммамизга биздан илгари ўтганларнинг бўйинларига қўйган юкингни юклама!”\n- “Бизларни авф эт, бизни мағфират қил, бизга раҳм айла! Ўзинг Хожамизсан! Бас, бу кофир қавм устига ўзинг бизни ғолиб қил!” (Бақара сураси, 286-оят).\n- Ҳа! - деб ижобат этди Аллоҳ таоло”. (Муслим ривоятлари).\nАбдуллоҳ ибн Аббос ривоятида эса “Ҳа” сўзининг ўрнида “(Шундай) қилдим!” сўзи нақл қилинган.\n3. Адашган, унутган ёки мажбурланган банда барча ҳукмлардан эмас, фақат гуноҳдан фориғ этилган.\nМукаллаф банда шариатга хилоф хатти-ҳаракати учун қуйидаги ҳукмларнинг бирига тушади: қилган ишига жавоб бериб жазо олади; гуноҳкор бўлади; ёки ўтказиб юборган амалини адо этади, талофат етказган бўлса, кафолатини тўлайди ва ҳоказо.\nҲадис лафзи мукаллаф устига тушадиган барча ҳукмларнинг кўтарилганига, яъни унинг жавоб бермаслигига умумий далилдир.\n“Демак, у фақат ҳукмдан ёки фақат гуноҳкорликдан ёки ҳар иккаласидан озод қилинади. Ҳақиқатга яқинроқ фикр ҳам шу. Чунки ҳадисни фақат биттасига (гуноҳкорлик ёки ҳукмга) тегишли деб кўрсатувчи бирон асос йўқ. Хуллас, ҳадис ҳар иккисини ҳам назарда тутган. Фақат иккинчисига хослаш учун эса далил керак”.\nБироқ билмасдан, унутиб ёки мажбур бўлиб шариатга номувофиқ иш қилган бандадан айни гуноҳига тааллуқли барча ҳукмлар олиб ташланмаслигига шаръий далиллар бор. Бинобарин, у фақат гуноҳкорлик юки ва Охират азобидан халос этилган, холос, дея оламиз. Албатта ҳар битта ҳукм ҳақида алоҳида гапирилиши керак. Қуйида шу хусусда батафсилроқ сўз юритамиз.\nАлий Қори “Арбаийн” шарҳида ёзадилар:\n“Маълумки, йўл қўйилган хатонинг ҳукми унинг гуноҳи ва ўрнини тўлдириш учун лозим бўлган нарсалардан умумийроқ. Чунончи, хато учун гуноҳкор бўлмаслик ҳақида юқоридаги ҳадисда баён этилган бўлса, айни хато ўрнини тўлдириш, ўнглаш эса қуйидаги оятдан олингандир:\n“Ким бир мўминни билмай ўлдириб қўйса, у бир мўмин қулни озод қилиши ва марҳумнинг эгаларига – агар улар кечиб юбормасалар, – хун тўлаши вожибдир”. (Нисо сураси 92-оят).\nАллоҳ таоло ўз ҳикмати билан фақат жиноятга қасддан қўл урган, шариатга хилоф юришни ихтиёрий равишда билиб туриб танлаган осий кимсаларни жазолашга қарор қилди.\nИбн Ҳажар ёзадилар: “Билмасдан, унутиб ёки мажбурланиб гуноҳга қўл урган кимсанинг афв этилиши ҳикмат ва ақл тақозосидир. Албатта Аллоҳ таоло уни азобласа ҳам адолат қилган бўларди. Бандаларга буйруқ ва қайтариқларни юклашдан мурод итоаткор билан осийни ажратиб олишдир. Токи, нажот топган ҳам, ҳалок бўлган ҳам ўзи учун аниқ ҳужжат ҳозирласин. Ҳар бир яхшилик ёки ёмонликка савоб-жазо бермоқ учун айни хатти-ҳаракат аниқ мақсад асосида қилинган бўлиши шарт. Юқоридаги уч ҳолатда эса мақсад деган нарса мутлақо йўқ. Билмасдан ёки унутиб бир ишга қўл урган кишида қилиш мақсади йўқлиги аниқ. Мажбурланган киши эса иш қуроли вазифасини ўтаган холос. Шу боис, аксарият усул олимлари улар қилган ишларига жавоб беришга мукаллаф эмаслар, дейишган”.\n4. Китобу Суннатдан мисоллар.\nХато қилган ёки унутган банда гуноҳкор саналмаса-да, у айни хато амалга тааллуқли бошқа ҳукмлардан озод этилмайди. Биз бу ўринда Китобу Суннатдан мисоллар келтиришимиз мумкин.\nа) Билмасдан бировни ўлдириб қўймоқ.\nОвда ёки урушда билмасдан бир мусулмонни ёки омонлик берилган ғайридинни ўлдириб қўйган киши гуноҳкор бўлмайди. Бироқ у хун ва каффорат тўлашдан озод қилинмайди. “Мўмин мўминни фақат билмаган ҳолдагина ўлдириб қўйиши мумкин. Ким бир мўминни билмай ўлдириб қўйса, у бир мўмин қулни озод қилиши ва марҳумнинг эгаларига – агар кечиб юбормасалар – хун тўлаши вожибдир. Агар марҳум ўзи мўмин бўлиб, сизларга душман қавмдан бўлса, фақат бир мўмин қулни озод қилиши вожиб. Агар у сизлар билан сулҳ тузган қавмдан бўлса, унинг эгаларига хун тўлаш ва бир мўмин қулни озод қилиш лозим. Бас, ким (озод қилиш учун бир қул) топишга қодир бўлмаса, Аллоҳга тавба қилиб муттасил икки ой рўза тутмоғи лозим. Аллоҳ билим ва ҳикмат эгаси бўлган зотдир”. (Нисо сураси, 92-оят).\nб) Намозни вақтидан кечиктирмоқ. Ухлаб қолиб ёки унутиб намозни кечиктирган киши узрли бўлгани учун гуноҳкор саналмайди. Аммо уйғонган ёки эслаган пайтида намозини ўқиб олиши шарт.\n“Ким бир намозни унутиб қўйса, уни эслаган заҳоти ўқиб олсин. Унинг каффорати фақат шудир. “Мени зикр қилиш учун намозни тўкис адо эт”. (Тоҳо сураси, 14-оят. Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nИмом Муслим ривоятларида “Ким намоздан ухлаб қолса ёки унутиб қўйса...” дейилган.\nв) Мажбуран куфр калимасини айтмоқ.\nКуфр калимасини айтишга мажбурланган киши имкон қадар очиқ куфр сўзини айтмасдан, мужмалроқ ибораларни ишлатсин. Агар айнан очиқ куфр лафзини айтишга мажбурланса, фақат тилидагина айтиб қўйсин. Бу сўзи қалбидаги иймон-эътиқодига заррача аралашмасин.\n“Ким Аллоҳга иймон келтирганидан кейин кофир бўлса (Аллоҳнинг ғазабига дучор бўлур). Лекин ким қалби иймон билан ором олгани ҳолда (куфр калимасини айтишга) мажбур қилинса (унинг иймонига зиён етмас). Аммо кимнинг кўнгли куфр билан ёзиладиган бўлса, бас, ундай кимсаларга Аллоҳ томонидан ғазаб ва улуғ азоб бордир”. (Наҳл сураси, 106-оят).\nАгар куфр калимасини айтишга мажбур этилаётган мўмин Аллоҳ ҳузуридаги мукофотни умид қилиб, барча озорларга сабр қила олса, бу унинг учун энг афзал ва мукаррам йўлдир.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Чопилсангиз ҳам, куйдирилсангиз ҳам Аллоҳга ширк келтирмангиз!” (Ибн Можа ривоятлари).\n5. Янглишмоқ ва унутмоқ ҳукмининг тафсилоти.\nМукаллафнинг билмасдан ёки унутиб айтган сўзи ёки қилган иши турлича бўлгани боис ҳукмлар ҳам бир-биридан фарқланади. Буни тўрт қисмга ажратиш мумкин.\nБиринчи: Агар мукаллаф билмасдан ёки унутиб шариат буйруғини тарк қилса, мазкур буйруқ унинг зиммасидан соқит бўлмайди. Мукаллаф ўтказиб юборилган вожибнинг ўрнини тўлдириши шарт. Масалан, сиз бировни камбағал ҳисоблаб, унга закот бердингиз. Кейин унинг бой эканлигини билиб қолдингиз. Сизнинг берган закотингиз ўтмайди. Закот фақир, камбағал кишига берилиши шарт. Бойга берган пулингизни қайтариб олиш-олмаслик сизнинг ишингиз.\nЭнди унутишга мисол келтирамиз. Биров сафар анжомлари орасида суви борлигини унутиб, таяммум қилиб намоз ўқиди. Сўнг суви борлиги ёдига тушди. У таҳорат олиб, намозини қайтадан ўқийди.\nИккинчи: Зарар-талофат етказиш таркибига кирмайдиган бирон қайтариқни билмасдан ёки унутиб қилиб қўйган киши жавобгар бўлмайди. Масалан, ароқни сув деб ўйлаб ичиб қўйган кишига ҳад урилмайди ёки таъзирга тортилмайди. Эҳромга кирган киши унутиб хушбўй нарса сепса ёки тикилган либос кийса ҳам, ҳеч нима қилмайди. Яъни, унга каффорат ёки жазо-таъзир белгиланмайди.\nУчинчи: Зарар-талофат таркибига кирувчи бирон қайтариқни билмасдан ёки унутиб қилиб қўйган киши каффоратини тўлашга мажбур. Ноҳақ тортиб олинган таомни унутиб ёки билмасдан еб қўйган киши унинг каффоратидан озод эмас. Шунингдек, эҳромдалигини унутиб ёки эҳромга тааллуқли аҳкомларни билмагани сабабли бирон ҳайвонни ўлдирган киши фидя бериши шарт. «Менинг хотиним эмас», деб ўйлаб бир аёлга талоқ сўзини айтса ва ҳалиги аёл ўзининг хотини бўлиб чиқса, аёли талоқ бўлади. Уйлангани ёдидан чиқиб «Хотиним талоқ», деб юборган кишининг ҳам аёли талоқ бўлади.\nТўртинчи: Жазо-уқубати белгиланган бир қайтариқни билмасдан ёки унутиб қилиб қўйган киши учун унинг хатоси ёки унутганлиги жазони соқит қилувчи шубҳа деб ҳисоб қилинади. Дорулҳарбда (уруш ҳолатидаги жойда) кофир деб ўйлаб, бир мусулмонни ўлдириб қўйган киши хун тўламайди, ундан қасос ҳам олинмайди. Шунингдек, ўлдирилган одамнинг эгаси (отаси, ўғли, акаси...) қотилдан жазони талаб қилиш вазифасига ўз номидан бировни вакил қилиб тайинлаган бўлса ва қотилнинг қонидан кечса-ю, вакил унинг кечирилганини унутиб, ўлдириб қўйса, вакилдан қасос олинмайди, бироқ у хун тўлайди.\n6. Унутувчи маъзур саналмайдиган ишлар.\nУнутувчи унутган нарсасига ўзи сабабчи бўлса, масалан, тез-тез ёдига олиб турмаса ёки ёдига соладиган сабаблардан юз ўгирса, қилган ишига жавоб беради. Қуръонни ўқимай ташлаб қўйганлиги учун ёд олган оятларини унутган киши, кийимидаги нажосатни дарров ювиб ташламасдан охир-оқибат унутиб нажосат теккан кийим билан намоз ўқиган киши бунга мисол бўла олади. Улар қосирлик қилган ҳисобланиб, йўл қўйган хатоларини ўнглашлари шарт.\n7. Унутиш хусусидаги фиқҳий фатволар.\nАбу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан сўяётганда Аллоҳ номини айтишни унутган киши ҳақида сўрашди. “Аллоҳ номи ҳар бир мусулмон оғзидадир, - дедилар Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам”. (Дориқутний ривоятлари).\nАбу Ҳанифа, Молик ва Аҳмаддан қилинган машҳур ривоятда “бисмиллаҳ”ни айтмоқ шарт, агар қасдан ташлаб кетилса, сўйилган ҳайвоннинг гўшти ейилмайди, дейилган. “Аллоҳнинг номи зикр қилинмаган нарсалардан емангиз! Зотан, бу иш итоатсизликдир”. (Анъом сураси, 121-оят).\nСўювчи «Бисмиллаҳ»ни айтишни унутиб қўйган бўлса, барча мазҳаблар ҳукми бўйича сўйилган ҳайвонининг гўшти ейилади. Мавзумиз асоси бўлган ҳадиси шариф бунга далилдир.\nАбу Ҳанифа, Молик ва Шофеийлар наздида овланган ҳайвон ҳукми ҳам сўйилган жонлиқ ҳукми билан бир хил.\nИмом Аҳмад айтадилар: “(Ит ёки лочин каби) овчи ҳайвонни ўлжага қўйиб юборишдан ёки ўқ узишдан олдин қасдан ёки билмасдан “Бисмиллаҳ”ни айтмаса, овни ейиш мумкин эмас”. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Итингни қўйиб юбораётиб: “Бисмиллаҳ!” деган бўлсанг, овни еявер”. (Муттафақун алайҳ). Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Камонинг билан овлаб, Аллоҳ номини зикр қилган овингни еявер”. (Муттафақун алайҳ).\nЖонлиқ хусусида бу нарса вожиб эмас. Чунки жонлиқни доимо бўғзидан сўйилади. Шунинг учун бу ўринда “Бисмиллаҳ”ни айтмасликка узр топилиши мумкин. Аммо овни, одатда, бўғзидан сўйишнинг имкони бўлмайди. Шу боисдан овда “Бисмиллаҳ” борасида енгиллик берилмайди.\nИбн Қудома айтадилар: “Ов билан сўйиладиган жонлиқ ўртасида фарқ шуки, жонлиқни забҳ ўрнидан сўйилгани боис, “Бисмиллаҳ” масаласида қаттиқ турилмайди. Овда эса бундай эмас».\nб) Намозда адашиб гапириб юбормоқ. Шофеий наздларида намозда адашиб гапириб юбориш ибодатни бузмайди. Уларнинг мазҳабларига кўра намозни бузадиган гап тақиқлангандир. Унутган одамнинг гапи бу тақиқ остига кирмайди.\nҲанафийлар айтадилар: “Намоз ботил бўлади. Чунки гапириш қай суратда бўлмасин, намозни ботил қилгани учун, ундан қайтарилган. Ушбу ўринда адашиб гапириб юборган билан атайлаб гапирган киши ўртасида фарқ йўқ. Рўзадор эканини унутиб, овқат еб қўйган киши ҳақида аниқ далил келгани бўлгани боис, буни истисно қилинган.\nҲанафийлар намозда гапиришдан қайтарилган ҳадислар илгариги ҳужжатларни насх қилади, деб ҳисоблайдилар.\n8. Қасамдаги хато ва унутиш\nСавол: Агар киши бир нарсани қилмайман, деб қасам ичиб, сўнг унутиб ёки билмасдан (яъни, шу ишининг қасамига дахлдорлигини тушунмай) ўша ишга қўл урса, қасамини бузган ҳисобланадими?\nЖавоб: Имом Шофеий наздида кишининг қасами, ҳатто талоқ ёки қул озод қилишга тегишли бўлса ҳам, бу билан бузилмайди, қасами ўз ўрнида туради. Чунки ундан содир бўлган хато-унутишнинг қасамига алоқаси йўқ. Акс ҳолда қасами бузилган бўлар эди. Имом Аҳмаддан қилинган бир ривоятда ҳам шундай дейилган.\nИмом Молик айтадилар: “Ҳар қандай ҳолатда ҳам қасами бузилади. Чунки хато ва унутишнинг фақат гуноҳи кўтарилган. Уларнинг ўзи ва тааллуқли ҳукмлари эса собитдир”.\nИмом Аҳмаддан қилинган машҳур ривоятда талоқ ва қул озод қилиш билан бошқа масалалар ўртаси ажратилган: Агар унутган ёки хато қилган кишининг қасами талоқ ва қул озод қилиш хусусида бўлмаса, бузилмайди. Талоқ ва қул озод қилишда бузилади. У унутган ҳолида аёли билан яшаётган бўлса, гуноҳкор эмас. Бироқ эслаган заҳоти ундан ажралиши шарт. Имом Аҳмад қуйидаги асосга биноан талоқ билан қул озод қилишни бошқа масалалардан ажратганлар:\n- Талоқ ҳам, қул озод қилиш ҳам шартга боғлиқ қилинган. Шарт топилиши билан мақсаднинг бор-йўқлигидан қатъиназар у амалга ошади. Масалан, биров хотинига қуёш чиқса талоқсан, деса, қуёш чиқиши билан талоқ бўлади.\n9. Мажбурланган кишига тегишли ҳукмлар\nМажбурланган кишининг хатти-ҳаракатига тааллуқли бўлган ҳукмлар мажбурланиш даражаси ва ундан талаб қилинаётган иш табиатига қараб турлича бўлади.\nа) Баъзан мажбурланган кишида ҳеч қандай имконият, ихтиёр бўлмайди. Масалан, “Мана шу ерга сира кирмайман” деб қасам ичган кишини ушлаб, қўл оёғини боғлаб ўша жойга олиб кирилса, албатта у гуноҳкор бўлмайди. Жумҳур олимлар наздида у қасамини бузган ҳам ҳисобланмайди.\nб) Мажбурланаётган киши бош тортиш имкониятига эга бўлиши мумкин. Бу ҳолатда унинг хатти-ҳаракатига жавобгарлик тааллуқли бўлади. Масалан, бировни уриб-тепиб бир ишга мажбурлашди. Агар унинг шу ишни қилмасликка имконияти бор бўла туриб, бош тортмаган бўлса, у ихтиёрли ҳисобланади. Лекин мақсад ишнинг ўзи эмас, балки зарарни даф қилиш ҳамдир. Демак, у бир эътибор билан ихтиёрли саналса, бошқа бир эътибор билан ихтиёрсиз. Шу боис унинг мукаллафлиги хусусида ихтилоф бор.\n10. Мажбурланишга оид фиқҳий масалалар\nа) Бировни ноҳақ ўлдиришга ёки зино қилишга мажбурланиш.\nБир жонни ноҳақ ўлдириш ва зино қилиш барча Пайғамбарлар шариатида ҳаром қилинган гуноҳи кабирадир. Шу боис, ҳатто мажбурланган ҳолатда ҳам бу гуноҳларга рухсат берилмайди. Яъни, киши бир жонни ноҳақ ўлдиришдан ёки зино қилишдан бош тортгани учун ўлдирилса, ажр-савоб олади. Шу икки ишдан бирини мажбурлангани боис қилган кишининг ҳукмлари мажбурланиш даражасига қараб турлича бўлади.\n• Зинога мажбурланиш.\nЖумҳур олимлар фатвосига биноан зинога мажбурланган аёл шаръий жазога тортилмайди. Агар зўрловчи қаршисида мутлақо ожиз бўлган бўлса, гуноҳкор ҳам дейилмайди. Бош тортиш имконияти мавжуд бўлса, гуноҳкордир. Уламолар бу сўзга биз ўрганаётган ҳадисни ва яна бошқа ривоятларни далил сифатида келтиришган.\n“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам замонларида бир аёл зўрланди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам зўрланган аёлга ҳад-жазо белгиламадилар”. (Асрам ривоятлари).\n“Умар разияллоҳу анҳу чўри аёлни зўрлаган қулларни дарраладилар. Чўриларга эса жазо бермадилар”.\nЧунки мажбурлаш шубҳа саналади. Шубҳа эса шаръий жазони зиммадан соқит қилади.\nАксарият аҳли илм наздида зинога мажбурланган эркакнинг ҳукми зўрланган аёл ҳукми билан бир хил. Тўғри сўз ҳам шудир.\nҲанбалийларнинг кўпчилиги ва ҳанафийлардан Муҳаммад ибн Ҳасан зинога мажбурланган эркакка ҳад жорий қилинади, дейишган. Уларнинг сўзи қуйидагича:\n“Киши ўзини қўйиб юборсагина, аёл билан қовушади ва бу мажбурланишга тўғри келмайди. Яъни, ўзини қўйиб юбориш бор жойда мажбурланиш бўлмайди. Демак, ҳад белгиланиши лозим”.\nАбу Ҳанифа айтадилар: “Агар зинога ҳоким мажбурласа, мажбурланган кишига ҳад белгиланмайди. Бошқа биров томонидан мажбур қилинса, ҳад тайин этилади”.\n• Бировни ноҳақ ўлдиришга мажбурланиш.\nМўътабар олимлар билиттифоқ айтадилар: “Бир маъсум жонни ўлдирмоқ сира мумкин эмас. Агар мажбурланган киши ўзини қутқариш учун бировни ноҳақ ўлдирса, гуноҳкор бўлади. У омон қолиш учун ўз ихтиёри билан бир жонни ноҳақ ўлдирган ҳисобланади”.\nБировни ўлим билан қўрқитиш ёки ўлим хавфи бор даражада мажбурлаш ва бошқа шартлар билан боғлиқ масалалар фиқҳ китобларида батафсил ёзилган.\nХўш, мажбурланган ҳолатда бировни ўлдирса, ундан қасос олинадими?\nМолик, Аҳмад ва Шофеийнинг сўзларига биноан мажбурловчидан ҳам, мажбурланувчидан ҳам қатлда иштирок этганлари учун қасос олинади. Мажбурловчи восита орқали, мажбурланувчи бевосита қотилликда шерикдирлар. Абу Ҳанифа наздларида қасос иш қуроли вазифасини ўтаган мажбурланувчидан эмас, фақат мажбурловчидан олинади. Шофеийларда ҳам шундай қавл бор.\nАйрим Шофеийлар ва ҳанафийлардан Зуфар сўзларига кўра қотилликни бевосита амалга оширгани учун қасосни фақат мажбурланувчидан олинади. Чунки у иш қуроли эмас ва у билиттифоқ гуноҳ ишни қилди.\nб) Зино ва қотилликдан бошқа ҳаром ишларга мажбурланиш.\nМасалан, ароқ ичишга, ўғрилик қилишга....\nАксарият фақиҳлар бундай гуноҳларга мажбурланган киши ўша ишни қилиши жоиз бўлади, дейдилар. Аммо бу бировнинг молига талофат етказадиган иш бўлса, уни тўлаб бериш мажбурланувчининг зиммасига тушади ва у айни тўловни ўзини шу ишга мажбурлаган кишидан талаб қилади. Бу каби масалаларда мажбурланувчи гуноҳкор бўлмайди ва жазога ҳам тортилмайди.\nАйрим моликийлар ва Имом Аҳмаддан қилинган бир ривоятда бунга рухсат берилмаган. Яъни, мажбурланувчи ўғрилик, ароқ ичиш каби жазо белгиланган ишларни қилса, унга ҳад урилади. Агар бировнинг молига зарар етказган бўлса, зарарни тўлаш мажбурловчи ва мажбурланган кишининг зиммасига тушади.\nв) Ҳаром сўзни гапиришга мажбурланиш.\nАксар уламолар – Молик, Шофеий ва Аҳмад бу ҳолатда барча сўзларга рухсат беришган. Чинакам мажбурланган киши золим талаб қилаётган ҳаром сўзни айтиб, ўзини қутқарса, гуноҳкор дейилмайди. Унинг оғзидан чиққан сўз оддий лағв – бекорчи бир гап ҳисобланиб, ҳеч қандай шаръий жазога тортилмайди.\nЧунки Аллоҳ таоло мажбурлангани учун куфр калимасини айтган бандадан гуноҳни соқит қилди. “Лекин ким қалби иймон билан ором олгани ҳолда (куфр калимасини айтишга) мажбур қилинса, (унда гуноҳ йўқдир)”. (Наҳл сураси 106-оят).\nКуфрга тааллуқли бир талай ҳукмлар бўлиб, уларнинг энг каттаси гуноҳ эди. Модомики, гуноҳ соқит қилинар экан, унга боғлиқ бошқа ҳукмлар ҳам соқит қилинади. Чунки энг катта ҳукм кетгач, кичкина ҳукмлар ўз-ўзидан кетиши керак. Мажбурланган киши ўзи хоҳламасдан куфр калимасини айтаяпти. У бу сўзига Охиратда жавоб бермаганидек, дунёда ҳам жавобгарликка тортилмайди.\nУшбу масалада куфрдан бошқа сўзлар ўртасида ҳам ҳеч қандай фарқ йўқ. Яъни, айни ҳукм савдо-сотиқ, никоҳ каби аҳдларда ҳам, талоқ, қайтариб олиш каби ажримларда ҳам, қасаму назрларда ҳам жорийдир. Барчасига биз ўрганаётган ўттиз тўққизинчи ҳадис билан бирга қуйидаги ҳадисни далил келтирилган:\nРасулулоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Мажбурланган ҳолатда талоқ ҳам, қул озод қилиш ҳам йўқ». (Абу Довуд ва бошқалар ривояти).\nАбу Ҳанифа ўртадаги битимни бузиш мумкин бўлган ва томонларга ихтиёр бериладиган ишларга мажбурланиш билан бошқа масалаларга мажбурланиш ўртасида фарқлаш лозим деганлар. Яъни, савдо-сотиқ каби ишларда мажбурлаш эътиборга олинади ва мажбурланган киши айтган сўзига жавоб бермайди. Никоҳ, талоқ, қасам ва назр каби қайтиб олиш-бузишни қабул қилмайдиган масалаларда эса мажбурлаш эътиборга олинмайди. Мажбурланган кишининг айтган сўзи амалга ошади.\n11. Мажбурланувчининг мажбурланиб қилаётган ишига розилиги\nАгар мажбурланувчининг ўзида айни ишга розилик ва шу ишни қилишга рағбат аломатлари сезилса, у тарафдан имзоланган аҳд-шартнома ва бошқа хат-ҳужжатлар дуруст саналади. Бунда унинг мажбурланганлиги инобатга олинмайди. Чунки у қилган ноъмақул ишини ичида ўзи ҳам хоҳлаб турганди.\n12. Ҳаққа мажбурлаш\nАгар мукаллаф айтиши ёки қилиши унинг бурчи бўлган сўз ёки амалга мажбурланса, мажбурланган сўз ва амалда туришга уни мажбур қилинади ва у шунга тааллуқли ҳукмларга бўйсуниши шарт:\n- Агар бир душман аскари Исломга мажбурланса ва тили билан динни қабул қилса, унинг Исломи дуруст дейилади.\n- Аёлига яқинлашмасликка қасам ичган киши тўрт ой ўтса ҳам сўзидан қайтмаса ва талоқ қилишдан бош тортса, қози уни талоқ айтишга мажбурлайди. Ушбу талоқ ҳукми ўтади.\n- «Қарзимни тўламайман» деб қасам ичган кимсани ҳоким қарзини тўлашга мажбур қилса, албатта қасамини бузиб, қарзини тўлайди. Аммо қасамини бузгани учун каффорат тўлайди.\n- Агар ҳоким қарз берган кишини қарзларини узиш учун мол-давлатининг бир қисмини сотишга мажбурласа, ўртадаги савдо дуруст бўлади.\nУшбу бўлимдаги ҳадислар: « ЎТТИЗ САККИЗИНЧИ ҲАДИС ҚИРҚИНЧИ ҲАДИС »


Тошкентда жисмоний тайёргарлик бўйича мураббийлар учун ОФК семинари ўтказилмоқда - Спорт UZ - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nТошкентда жисмоний тайёргарлик бўйича мураббийлар учун ОФК семинари ўтказилмоқда\n7 март, душанба кунидан бошлаб, Тошкентда футбол жамоаларининг жисмоний тайёргарлик бўйича мураббийлари учун Осиё Футбол Конфедерацияси ҳамда Ўзбекистон Футбол Федерацияси ҳамкорлигида Level 1 лицензияси учун ўқув семинарлари ўтказилмоқда. Бу жисмоний тайёргарлик бўйича мураббийлар учун ташкил қилинган Ўзбекистондаги илк ўқув-курслари ҳисобланади. Ушбу семинарда Олий Лиганинг 14 клубидан жисмоний тайёргарлик бўйича мураббийлар иштирок этмоқда. Ўқув-семинарлар жараёни 11 март кунигача давом этади. Машғулотлар ОФК инструктори, эронлик Ғуломризо Жаҳоний томонидан олиб борилмоқда. Унга Ўзбекистон Футбол Федерацияси техник директори Шавкат Имомов ёрдам бермоқда. Имомов семинарларнинг очилиш маросимида бу ўқув-курсларининг аҳамияти ҳақида тўхталар экан: “Жисмоний тайёргарлик бўйича мутахассислар учун ОФК семинари Ўзбекистонда илк бор ташкил этилмоқда. Аввалроқ дарвозабонлар мураббийлари учун ҳам худди шундай, Level 1 даражаси учун семинар ўтказилган эди. Бу семинарлар ташкил этилишининг асосий сабаби — келаси йилдан ОФК мусобақаларида иштирок этадиган ҳар бир жамоалар мураббийлар штабининг ҳар бир аъзосига ўз йўналиши бўйича махсус сертификатларга эга бўлиш талаби қўйилади. Худди шунингдек, бу талаб ЎзПФЛ регламентига ҳам киритилиши кўзда тутилмоқда”, — дея тушунтирди. Семинарнинг назарий машғулотлари “Рамада” меҳмонхонаси мажлислар залида ўтказилаётган бўлса, амалий машғулотлар Ўзбекистон Футбол Федерацияси қошидаги сунъий қопламали майдонда бўлиб ўтмоқда. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Австрия ҳукумати соғлиқни сақлаш соҳасидаги етакчи экспертлар билан маслаҳатлашганидан сўнг 24 январдан кейин карантин яна икки-уч ҳафтага узайтирилиши керак деган хулосага келди.\nВена шаҳрида коронавирус тарқалиши сабабли жорий этилган чекловларга қарши намойиш бўлиб ўтди. Намойиш ташкилотчиларининг маълумот беришича, унда 50 мингга яқин киши қатнашди, деб хабар бермоқда Австрия матбуот агентлиги.\nХабарда айтилишича, намойишчилар қатъий локдаун ва тиббий ниқоб тақишга қарши чиқишган. Норозилик намойиши иштирокчилари шаҳар марказидаги Ҳелденплац майдонида тўпланган, сўнгра Вена ҳалқа кўчаси бўйлаб юриш ўтказган.\nКоронавирус чекловларига қарши чиқаётганлар митинг ўтказиш қоидаларида кўзда тутилган талабларга бўйсунмаган – улар ижтимоий масофага риоя қилмаган ҳамда тиббий ниқоб тақмаган.\nМамлакатда ўтган йилнинг 26 декабридан 2021 йилнинг 24 январигача учинчи қатъий локдаун эълон қилинган. Унга кўра, савдо марказлари, маданият муассасалари, хизмат кўрсатиш ва умумий овқатланиш объектлари ёпиб қўйилган.


Муборак Рамазонни қучишдан олдин – Ислом Нури\nМана, Ислом уммати муборак Рамазон ойи келишини интиқлик билан кутмоқда. Сиз ҳам эй ёш-навқирон биродарим, мана шу умматнинг бирисиз. Рамазон ойининг кириб келиши мени кўп ўйга солди. Ички бир ҳис мени Рамазон билан табриклаш, бу улуғ ой билан муборакбод этишга ундади. Бироқ кўнглимда кўп орзулар кезиб юрарди, шу табрикни кимга, кишилардан қайси тоифага йўлласам экан, дердим. Ўйлаб туриб, умид ёшларда эканига инондим. Аллоҳ таолодан кейин улар зафарга эришишда ўз умматларига кўмакчидирлар.\nНавқирон биродарим! Ушбу илк танишувда сиз билан йўлак четида, тўп ўйин майдонида ёки интернет кафеси-ю биллиардхоналарда учрашишга мажбур бўляпман. Токи Рамазон ойи ташрифи муносабати билан дилимда кечган, бутун туйғуларимда яшаган сизнинг улуғ шахсингизга бўлган муҳаббат шуурларимни ўзингизга баён этишим учун вақтингиздан озгина берасиз, ажратасиз деган умиддаман. Сиз гапимни эшитаркансиз, ё сўзларимни ўқиркансиз, умид қиламанки, мақсадли сўз эшиги орқали мулоқтингизга мени етаклаган нарса фақат муҳаббат туйғуларигина эканини илғагайсиз.\nНавқирон биродарим, эҳтимол шу кунларда бу муборак ойнинг истиқболига ошиқ бўлганларнинг ҳиргойиси қулоғингизга кўп чалингандир. Эҳтимол кўпчилик мусулмонлар лабларидаги табассумни ва бу улуғ меҳмон истиқболига бўлган шодиёна тайёргарликни ўз кўзингиз билан кўргандирсиз.\nСиз: “Нима учун бу ҳиргойи? Бу табассумларнинг асл сабаби нима? Бу ой оламида нима янгилик нарса борки, бунчалик тайёргарлик кўрилса?” деб сўрарсиз.\nҲақиқатан Рамазон ўз хусусиятига эга бир ойдир, ўз фазлига молик вақтдир. Ўз қадру қиммати бор бир замондир. Бу ой тўғрисида озгина фикр қилсангиз эди — Аллоҳ сизни Ўз ҳифзу-ҳимоясига олсин — Рамазон сирларидан баъзиси олам-олам қувонч ва шодликка элтишини идрок этардингиз.\nНавқирон биродарим, Рамазон келди. Энди ўтган Рамазон билан бу Рамазон ўртасида бир фикр юритиб кўринг. Неча-неча одам бу дунёдан кетди. Кунларни бирга ўтказган қанча қанча биродарлар охират оламига кетдилар. Бугун улар қабрда гаров ва зулмат асирларидир. Азиз биродарим, нақадар муносиб ишки ана шундай кетишдан олдин ўзингизни текшириб, эътибор берсангиз. Чунки вақт бизга кўрсатдики, ана ўшалар кўп орзулар билан яшардилар. Кўп истакларининг рўёбга чиқишига ҳаракат қилардилар. Шу орзулари ва истакларининг баъзисини ҳосил қилиш учун Рамазонни кутардилар. Бироқ ўлим уларга орзуларининг ушалишидан кўра тезроқ келди. Қазою қадар уларга кутилмаганда ҳужум қилди. Дорулбақога кўчиш тўсатдан содир бўлди.\nБарчалари ўз жойларига жойлашдилар. Баъзилари хурсанд, шод. Улар учун жаннатга эшик очилган, жаннатда барча орзу қилган нарсаларини кўриб: “Илоҳо, қиёматни тезлат!” дедилар. Бошқалари эса қабр уларга торайиб, қовурғалари бир-бирига кириб кетган, энг ёмон ҳамсуҳбат ёнида яшайди. Жасадига осилган илону чаёнлар манзарасини ўз кўзи билан кўриб: “Илоҳо, қиёмат бўлмасин!” дер.\nЯна кимларгадир Рамазон келди-ю, бироқ улар даҳшатли автоҳалокатларга учраган ҳолатда уни қарши олдилар. Улар оқ каравотларда михланиб ётганча кун ўтказадилар. Йиллаб қуёш ва ойни кўрмайдилар. Кеча ва кундузни билмайдилар. Бу йилги Рамазон уларга ярани янгиланиши, кўз ёшининг қалқиши ҳамда аччиқ ҳасратдан ўзга нарсани олиб келмади.\nСиз эса энг кучга тўлган, яшнаган чоғингиздасиз.\nБу йилги Рамазон мусулмон ўлкаларда кўриниб турган қайғу ҳасратлар ва ашаддий зулмат қоплаган ҳолда кириб келмоқда.\nРамазон келди, ҳолбуки бу уруш мусулмон юртларда ёрдам берувчи тополмай кўзларидан ёш тирқираётган етимни қолдириб кетган. Бу уруш боқувчисидан айрилиб, кечаларни ой билан бирга уйқусиз ўтказаётган оилани ҳам қолдирганки, у егулик сўраб ё кийгулик излаб бутун мусулмонларга дардини айтиш учун тонг ёришини кутмоқда.\nНавқирон биродарим, гуноҳ-маъсиятга журъат этиш, унга киришиш хотиманинг ёмон бўлиш сабабларидан биридир — Аллоҳ сизни бундан асрасин!\nИбн Қаййим раҳимаҳуллоҳ буни баён этиб шундай дейди: “Гуноҳларнинг жазоларидан яна шуки, улар банда ўз нафсига энг муҳтож бўлган пайтда хиёнат қилади. У ерда бунданда хавфлироқ, аччиқроқ, қўрқинчлироқ нарса борки, у ҳам бўлса банданинг қалби ва тили ўлим келиб, Аллоҳ ҳузурига кетаётган вақтда унга хиёнат қилишидир. Калимайи шаҳодатни айтиш имконсиз бўлган ҳолатларни кишилар кўп учратган, ўз кўзлари билан кўришган. Ҳатто улардан бирига “Ла илаҳа иллаллоҳ” де, дейилганида, “Оҳ! Оҳ! Буни айтолмайман!” деган экан. Яна бошқа бирига айтилганда: “Бу айтаётганинг менга фойда бермайди, мен қилмаган ҳеч бир гуноҳ қолмади” деб, калимайи шаҳодатни айта олмай ўлиб кетган. Бошқасига “Ла илаҳа иллаллоҳ” де, дейилганда “Фойдаси йўқ, Аллоҳ учун бирор марта намоз ўқиганимни билмайман” деб, айтолмай ўлган. Гуноҳда давом этиш оқибати ачинарли бўлган бу каби аянчли ҳолатлар билан якунланади, Аллоҳ сизу бизни Ўзи асрасин.\nКимки бу оқибатлардан ибрат олган бўлса, ўз ҳолига боқиб фурсатни бой бермасдан нафсини сарҳисоб қилади.\nҚанчадан қанча гуноҳлар борки, вақт ўтиши билан инсон уни хуш кўрадиган бўлиб қолади, унинг одатига айланади, унга боғланиб қолади. Ҳатто эртаю кеч унинг фикрига маҳкум бўлиб, хилватларда у билан суҳбат қуради.\nАна шу ҳол зиёдалашиб, бутун ҳаётида шу билан танилиб қолганида тўсатдан йўлда бир ҳодиса сабаб ўлим фожиаси бўлади. Бирдан у ўлим талвасасида ўзи боғланиб қолган шаҳватни такрор-такрор айта бошлайди ва шу ҳолатда жон таслим қилгунча давом этади.\nНавқирон биродарим, Рамазон ўзи ҳақида айтилган буюк ҳадислар билан кириб келмоқда. Мана бу ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Рамазон кирса, жаннат эшиклари очилади, дўзах эшиклари бекилади, шайтонлар кишанланади». Жаннат эшиклари очилган бу ойда унинг кундузини рўза тутиш билан ғанимат билиб фойдалансак, биз учун нақадар муносиб иш бўлади. Унинг фазли ҳақида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Ким Рамазонда иймон билан, Аллоҳдан ажр умид этиб рўза тутса, ўтган гуноҳлари мағфират қилинади». Аллоҳнинг уйларида мусулмонлар жамоаси билан кечаларни қиёмул-лайл намози билан ўтказсак катта фойдага эришамиз. Унинг фазли ҳақида ҳам Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Ким Рамазонда иймон билан, Аллоҳдан ажр умид этиб қиёмул-лайл қилса, ўтган гуноҳлари мағфират қилинади».\nАгар аксинча маъсиятга ҳарис бўлсангиз, тоатдаги камчиликда муқим турсангиз, у ҳолда сиз билан ҳидоят ўртасини тўсиб қўйилишидан қўрқаман ва бу вақтда сиз жуда катта зиён кўрасиз.\nО, кошки тоат замонлари ўтиб кетишдан олдин ғафлатидан уйғонадиган кишини кўрсам! Чунки фойданинг ҳам, тижоратнинг ҳам ўз кунлари, ўз вақтлари бор.\nҲақиқий зиёнкор фазилатларни қўлдан бой бериб, Аллоҳга қуруқ орзулар қилган кимсадир. Эҳтиёт бўлинг! Эҳтиёт бўлинг!\nВа ниҳоят навқирон биродарим, ҳузурингиздаги ушбу рисоламни сизга йўллашга ундаган нарса фақат азиз шахсингизга бўлган тўлиб тошган муҳаббат туйғулари ва ушбу сатрлардан сўнг ўтган кунларингиздан яхшироқ бўлишингизга умидларни дилимда алангалатган орзугинадир.\nАллоҳ таоло сизни ҳифзу ҳимоясига олсин. Айбларингизни бекитсин. Сизнинг тавбангиз ва салоҳиятга қайтишингиз билан умматингиз кўзини қувонтирсин. Албатта У энг сахий сўралгувчи Зотдир.


Эксперт кечаси уяли телефонни қаерга қўйиш кераклигини айтди - 16.09.2021, Sputnik Ўзбекистон\nЭксперт кечаси уяли телефонни қаерга қўйиш кераклигини айтди\n"Жонли макон экологияси" лабораторияси директори уяли телефонни қаерга қўйиш кераклигини айтди. 16.09.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 16 сен — Sputnik. Кўпчилик инсонлар кечаси ухлашдан олдин уяли телефонни иложи борича ўзига яқинроқ жойга қўйишга ҳаракат қилади. Бу қайси ҳолларда хавфли бўлиши мумкин? "Жонли макон экологияси" лабораторияси директори Антон Ястребцев Sputnik радиога ўз фикрларини айтди.Мобил қурилмалар энди пайдо бўлганида, баъзи шифокорлар улар нурланиши саратон касаллигига олиб келиши мумкин, деб хавфсирашган. Бу хавотирлар тасдиқланмади.Гаджетларнинг замонавий моделлари бундай таъсирни келтириб чиқармаслиги керак, деб тахмин қилинади: улар одамлар учун хавфсизлигини тасдиқловчи сертификациядан ўтади. Бироқ, Ястребцев фикрига кўра, мобил телефонларнинг инсон ички органлари ва тўқималарига таъсири даражаси ҳали тўлиқ ўрганилмаган.Экспертнинг таъкидлашича, одатда сертификатлаш жараёнида қурилманинг танага таъсири ярим метр масофада баҳоланади. У телефонни шундай ёки бошдан узоқроқ масофада сақлашни маслаҳат берди."Умумий қоида - гаджетни қучоқлаб ухламаслик: уни ёстиқ остига ҳам, каравотга ҳам қўймаслик керак. Уни бошга бир метр масофадан яқин тутмаган маъқул, камида ярим метр", деди эксперт.Қишлоқ жойларида уяли телефон ва ухлаб ётган одам орасидаги масофа каттароқ бўлиши керак, чунки қурилманинг нурланиши база станциядан узоқда бўлади."Агар уяли алоқа марказий станцияси узоқ бўлса ва алоқа заиф бўлса, масалан, қишлоқда у ҳолда телефон станция билан алоқа қилиш учун кўп энергия сарфлайди ва нурланиш юқори бўлади. Буни инобатга олиш керак. Бундай ҳолатларда уни бошдан узоқроқ жойга қўйиш керак", - дейди мутахассис.\nCC0 / pixabay / Девушка сидит с телефоном\n"Жонли макон экологияси" лабораторияси директори уяли телефонни қаерга қўйиш кераклигини айтди.\nТОШКЕНТ, 16 сен — Sputnik. Кўпчилик инсонлар кечаси ухлашдан олдин уяли телефонни иложи борича ўзига яқинроқ жойга қўйишга ҳаракат қилади. Бу қайси ҳолларда хавфли бўлиши мумкин? "Жонли макон экологияси" лабораторияси директори Антон Ястребцев Sputnik радиога ўз фикрларини айтди.\nМобил қурилмалар энди пайдо бўлганида, баъзи шифокорлар улар нурланиши саратон касаллигига олиб келиши мумкин, деб хавфсирашган. Бу хавотирлар тасдиқланмади.\nГаджетларнинг замонавий моделлари бундай таъсирни келтириб чиқармаслиги керак, деб тахмин қилинади: улар одамлар учун хавфсизлигини тасдиқловчи сертификациядан ўтади. Бироқ, Ястребцев фикрига кўра, мобил телефонларнинг инсон ички органлари ва тўқималарига таъсири даражаси ҳали тўлиқ ўрганилмаган.\nЭкспертнинг таъкидлашича, одатда сертификатлаш жараёнида қурилманинг танага таъсири ярим метр масофада баҳоланади. У телефонни шундай ёки бошдан узоқроқ масофада сақлашни маслаҳат берди.\n"Умумий қоида - гаджетни қучоқлаб ухламаслик: уни ёстиқ остига ҳам, каравотга ҳам қўймаслик керак. Уни бошга бир метр масофадан яқин тутмаган маъқул, камида ярим метр", деди эксперт.\nҚишлоқ жойларида уяли телефон ва ухлаб ётган одам орасидаги масофа каттароқ бўлиши керак, чунки қурилманинг нурланиши база станциядан узоқда бўлади.\n"Агар уяли алоқа марказий станцияси узоқ бўлса ва алоқа заиф бўлса, масалан, қишлоқда у ҳолда телефон станция билан алоқа қилиш учун кўп энергия сарфлайди ва нурланиш юқори бўлади. Буни инобатга олиш керак. Бундай ҳолатларда уни бошдан узоқроқ жойга қўйиш керак", - дейди мутахассис.


Хитойча коммунизм: идеология, сингдирилган мафкура ва...\n16.01.2021 18:04 0 2419\nИнсоният цивилизацияси бошланганидан бери энг яхши бошқарув шаклини изламоқда. Минг йиллар давомида бизнинг сиёсий тизимларимиз ўзгариб бораётган сиёсий қадриятлар ва инсоният цивилизациясининг тараққиёти билан доимо боғланиб борди. «Қайта қуриш» авжига чиқаётган кезларда, гарчанд инсоният бошқа бошқарув шаклини ўйлаб топишига ҳеч ким ишонмаса ҳам, дунё коммунизм ва либерал демократиядан иборат бўлиб қолмади. Шарқий Европа ва Совет Иттифоқидаги коммунистик режимларнинг қулаши Ғарб либерал демократиясининг устунлигини кўрсатди. Бироқ либерал демократия қанча яшайди ва у энг маъқул вариантмиди?..\nАмерикалик олим, жаноб Фукуяманинг сўзларига кўра, ғарб либерал демократияси «инсоният ғоявий эволюциясининг якуний нуқтаси» ва «сиёсий ҳукуматларнинг бошқарувида якуний шакли» деб даъво қилинди. Эртами-кечми Ғарб либерал демократияси — «энг яхши» сиёсий тизим ва инсониятнинг «якуний» ютуғи бўлиб қолиши, сиёсий тизимларнинг бошқа барча шаклларини мағлубиятга учратиб, ягона бошқарув шаклига айланиши керак эди. Бироқ биз ўйлагандек, авторитаризм барҳам топмади. Аксинча, бугун ўша коммунизмдан қолиб кетган «эскилар»нинг чидамлилиги янада ошиб, Ғарб демократиясининг устун ҳукмронлиги учун мисли кўрилмаган муаммоларни келтириб чиқармоқда.\nЭнг қудратли ҳисобланган коммунистик Совет Иттифоқи парчалангач, бошқа ҳеч қайси бир партияли мамлакат ғарб йўлини тўсолмайди деб ўйлашганди. Шарқий Европа ва Совет Иттифоқида коммунизм қулаганидан қарийб ўттиз йил ўтди ҳамки, Хитойдаги коммунистик партия Ғарб либерал демократиясига катта қийинчиликлар туғдирмоқда. Кўп йиллар давомида кутилганидек, қулаб тушиш ўрнига, Хитой Коммунистик партияси ажойиб иқтисодий мўъжиза яратди. 2011 йилда Хитой расман Японияни ортда қолдириб, дунёдаги иккинчи йирик иқтисодиётга айланди. Ялпи ички маҳсулотнинг йиллик ўсиш суръати 7 фоиздан ошадиган бўлса, Хитой сўнгги ўн йил ичида энг йирик жаҳон иқтисодиётига айланиши кутилмоқда. Халқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) маълумотларига кўра, Хитой 2014 йилдаёқ АҚШни ортда қолдириб, дунёдаги энг йирик иқтисодиётга айланиб бўлган.\nКоммунистик партиянинг капиталистик жамият барпо этишни режалаштираётгани ғалати туюлади. Аслини оладиган бўлсак, Хитой яратаётган жамиятни капиталистик деб аташ ҳам унчалик тўғри эмас. Нега десангиз, ғарб либерал капиталистик давлатлари Хитой яратаётган идеологияни капитализм деб тан олмайдилар. Коммунистик идеаллардан узоқлашиш муқаррар равишда Хитойда коммунистик эътиқодларнинг пасайишига ва улкан мафкуравий бўшлиқни яратишига олиб келди. 1980-йилларнинг охирларида ушбу вакуум, либерал ижтимоий қадриятлар билан тўқнашганида, ХКПнинг мафкуравий асосларини заифлаштирди, бу эса бутун мамлакат бўйлаб демократияни қўллаб-қувватловчи оммавий норозилик намойишларини келтириб чиқарди. Қолаверса, бу пасайиш нафақат ХКПнинг мафкуравий асосларига қақшатқич зарба бўлди, балки партия ич-ичидан зил кетишига олиб келди, дейилади профессор Цзинхань Зенгнинг хулосаларида.\n1979 йилдан 1992 йилгача квази-капиталистик иқтисодий сиёсат ва ХКПнинг социализмга содиқлиги ўртасида туб зиддиятлар келиб чиқди. Квази-капиталистик иқтисодий сиёсатни иқтисодий ўсишни таъминлаш учун муҳим деб ҳисоблаган элита қатлам бошқа гуруҳлар томонидан ҳужумга учраганлиги ҳақида ҳам фаразлар мавжуд. ХКП таркибидаги бу бўлиниш бир қатор жиддий ва салбий оқибатларга олиб келган. 1992 йилда бозор иқтисодиёти расман тан олинганлиги сабабли, партиядаги бўлиниш аста-секин ХКП капитализмга қандай бориши ёки бормаслиги кун тартибида биринчи бўлди. Капитализмни танқид қилувчи ва миллатчи социализмнинг янги шаклини афзал кўрган «янги чап» элита ижтимоий-иқтисодий ишларда давлат учун катта роль ўйнашнинг маъқул эканлигини, умуминсоний қадриятларни қабул қилган либерал тарафдорлар эса либералликни илгари суришга ҳаракат қилишди. Партиянинг бирлиги ва Хитойда етакчилик-меросхўрлик тизимининг қонунийлиги бу орқали катта хавф остига тушиб қолди.\nМафкуравий мослашувдан ташқари, партия етакчилигига меросхўрлигини институционализация қилиш ХКПнинг ҳаётий муҳим стратегияси бўлиб қолиши тахмин қилинган эди ва шундай бўлиб ҳам қолди. Бироқ, халқаро таҳлилчиларга кўра, 70-йилларнинг охиридан бошлаб ХКПнинг мафкуравий бурилиши партияни иккига бўлиб юборди. Элита ичидаги бўлинишлар хавфини тарих тез-тез намойиш этади: «авторитар режимларнинг аксарияти омма томонидан ағдарилиши натижасида эмас, балки элита ўртасида бўлинишлар туфайли муваффақиятсизликка учрайди» дейди профессор ва халқаро аналитик О’Доннелл. «Шунинг учун ҳукмрон элиталарнинг бирлиги режимнинг омон қолиши учун жуда муҳимдир ва бу бирлик учун асосий таҳдид ворислик инқирозидир», дейди бошқа бир олим О’Доннелл фикрини тўлдирар экан. Авторитар режимли давлатлар учун ворислик масаласи доим оғриқли нуқта бўлиб келган.\nХитой сиёсат коммунистик партия идеология


Мусулмонлар - BBC News O'zbek\n...да чоп этилган 7:037:03\nТолибоннинг Амир ал-Мўминини дунёнинг энг қудратли 50 та мусулмонидан биттаси деб топилди\nМавлавий Ҳибатулла Ахундзода Саудия Арабистони подшоҳи, Туркия президенти ва Ливерпуль футбол жамоаси юлдузи Муҳаммад Салоҳлар қаторидан жой олди. Дунёнинг энг қудратли 500 мусулмони рўйхатига яна унинг муовини Мулла Бародар ҳам киритилди.\n...да чоп этилган 6:016:01\nЭрга тегдингми, унинг уйида ўласан ёки ўғирланган келинлар ҳаёти\nМажбуран эрга берилган икки қиз Доғистондан Қозонга қочишади. Аммо қариндошлари икковлонни ҳам бир куннинг ўзида топишади. Уларни ҳимоя қилмоқчи бўлган фаолга кўра, қизлар эрлари томонидан жинсий зўрланган. Эрга хизмат қилишдан бошқа нарсани билишмаган. Ўз ота-оналари эса, ажралишларига қўйишмаган. Қаерга узатган бўлишса, ўша ерда ўлишларини айтишган.\n...да чоп этилган 5:15 19 октябр 20215:15 19 октябр 2021\nХитой ва Марказий Осиё: Пекин энди нимани кўзлаяпти?\nХитойнинг янгича "дўстона" дипломатияси минтақа учун нимани англатади? Айрим сиёсий таҳлилчиларга кўра, Вашингтон ва Пекин, ҳамда уларнинг иттифоқчилари ўртасидаги узоқ муддатли ва тизимли рақобат, қолаверса, стратегик тўқнашув энди бошланаяпти. Ҳамда ушбу зиддиятлар Ўзбекистон ва Марказий Осиё давлатларига бевосита дахлдордир - таҳлил.\n...да чоп этилган 11:14 18 октябр 202111:14 18 октябр 2021\nХитой Apple дан Қуръон аппликациясини олдирди – Ислом ва мусулмонлар\nТехнология бўйича мухбир, Шимолий Америка\nХитой олдиртирган Қуръони Мажид аппликацияси дунёдаги энг оммабопи бўлади. Ундан миллионлаб мусулмонлар фойдаланиб келишади. Мазкур аппликация Хитойда аниқ қандай қоидаларни бузгани маълум эмас.\n...да чоп этилган 5:03 8 октябр 20215:03 8 октябр 2021\n...да чоп этилган 7:03 4 октябр 20217:03 4 октябр 2021\nОАВ: Муҳаммад пайғамбар(с.а.в.)нинг ашаддий ҳажвчиси автоҳалокатга учраб, ўлди\nЛарс Вилкс ўз карикатурасида Муҳаммад пайғамбар(с.а.в.)нинг бошини итнинг танасига қўйиб тасвирлаган. Ислом дини пайғамбарини ҳажв қилган карикатураси учун ўлим таҳдидлари остида бўлган. Полиция томонидан хосан ҳимоя қилинган.\n...да чоп этилган 9:06 28 сентябр 20219:06 28 сентябр 2021\nНега Кашмир ёшлари жангариликни танламоқда?\nBBC News, Ҳиндистон\nҲиндистон Кашмирнинг махсус мақомини ўзгартирганидан икки йил ўтиб бу ҳудудда тобора кўп ёшлар қўлларига қурол олмоқдалар.\nсаҳифа 1 ...нинг 97


Акмал Саидов: Юрт тараққиёти ва халқ фаровонлигининг гарови\n30.11.2017 Чоп этиш учун\nМамлакатимиз Конституцияси ижтимоий ҳаётнинг барча соҳасида босқичма-босқич ва тизимли равишда амалга оширилаётган кенг қамровли ислоҳотларнинг мустаҳкам юридик манбаи ҳамда ҳуқуқий кафолати бўлиб келмоқда. Шу маънода, унинг яратилиши жараёнини атрофлича ўрганиш, мазмун-моҳиятини чуқур таҳлил этиш юртимизнинг янги тарихини ўқиб-ўрганишнинг ажралмас қисми сифатида алоҳида аҳамиятга эга. Зеро, Асосий Қонунимиз ишлаб чиқилиши, қабул қилиниши ва ривожлантирилиши босқичлари мустақиллик тарихи билан бевосита боғлиқ.\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёев таъкидлаганидек, 1992 йил 8 декабрда мустақил Ўзбекистонимиз Конституциясининг қабул қилиниши мамлакатимиз ҳаётида муҳим тарихий воқеа бўлди. Конституциянинг яратилиши ҳамда ҳаётимизга татбиқ этилишида замонамизнинг буюк давлат арбоби Ислом Каримовнинг хизмати беқиёс эканини барчамиз яхши биламиз.\nЎша тарихий онларда Ўзбекистон раҳбари Шавкат Мирзиёев ҳам самарали меҳнат қилди. “...Мен ҳам Конституциявий комиссия таркибида Бош Қомусимизни яратиш ва қабул қилиш жараёнида бевосита иштирок этганимни доимо фахрланиб эслайман. Конституциямизнинг қандай қилиб ҳозирги мазмун ва шаклга келгани, бу мураккаб жараёнда кечган қизғин тортишув ва баҳс-мунозаралар бугунгидек ёдимда”, деган эди Президентимиз.\nЮртбошимиз Асосий Қонунимиз истиқлол арафасида ишлаб чиқилиши ҳамда мустақилликнинг илк йилларида қабул қилиниши даврида ҳам, уни ривожлантириш ва унда белгиланган энг муҳим вазифаларни ҳаётга татбиқ этишда ҳам Биринчи Президентимизнинг ёнида туриб, елкама-елка бирга ишлади, давлат сиёсатини юритиш бобида юксак маҳорат мактабини ўтади. Аниқ айтадиган бўлсак, парламент депутати, Мандат комиссияси раиси, Конституциявий комиссия аъзоси сифатида Асосий Қонунни ишлаб чиқиш билан боғлиқ барча жараёнда унинг ёнида туриб, изчил фаолият юритди.\nАсосий Қонунимизни яратиш, қабул қилишдаги иштирокини 4 йўналиш бўйича талқин этиш мумкин. Аввало, Ўзбекистон Олий Совети депутати сифатида фаолият юритган бўлса, иккинчидан, Ўзбекистон Олий Совети Мандат комиссияси раиси сифатида самарали ишлади. Ўзбекистон Олий Совети Конституциявий комиссияси ҳамда Конституциявий комиссия 6-ишчи гуруҳи аъзоси сифатида ҳам фаолият олиб борди.\nШу хусусда сўз борганда, 1990 йил 18 февралда халқ депутатлари Ўзбекистон Олий Советига бўлиб ўтган сайловда 9 миллион 385 минг 740 нафар аҳоли ёки рўйхатга олинган сайловчиларнинг 98,5 фоизи иштирок этганлигини айтиш лозим. Табиийки, бундай юксак даражадаги ижтимоий-сиёсий фаоллик жамият ҳаётидаги мураккабликларга қарамасдан халқ бирдамлигини таъминлаган бўлса, иккинчи томондан, фуқаролар ишончи ва муҳаббатига сазовор, ҳақиқий жонкуяр инсонлар сайланишида муҳим омил бўлди.\nЗамон талаблари асосида ишлаб чиқилган Ўзбекистон Олий Советига сайлов тўғрисидаги янги Қонун асосида ўтказилган сайловда Тошкент шаҳар, Қорасув сайлов округидан номзоди кўрсатилган Шавкат Мирзиёев депутат сифатида сайланган. Эътиборли жиҳати шундаки, ўн иккинчи чақириқ Ўзбекистон Олий Совети депутатлари эл-юртимиз тарихида ғоят улкан аҳамиятга эга қарорлар қабул қилган. Хусусан, парламент аъзолари иштирокида собиқ Иттифоқ ҳудудида биринчи бўлиб 1990 йил 24 мартда Ўзбекистонда Президент лавозими таъсис этилди. Айни чоғда 1990 йил мартида Ўзбекистон тарихида бўлмаган янги орган — Конституциявий назорат қўмитасига асос солинди. Ўша йилнинг 20 июнида Мустақиллик декларацияси эълон қилинди, истиқлол арафасида мустақил Давлат байроғи, Герби ҳамда Мадҳиясини яратиш йўлида дастлабки қадамлар қўйилди. Қолаверса, Мустақиллик эълон қилинишидан анча олдин, яъни 1990 йил 21 июнда Конституциявий комиссия тузилиб, мустақил давлат Асосий Қонунини яратиш ишлари бошлаб юборилди.\nДавр қонунчилигига кўра, сайлов натижалари, депутатларнинг сифат таркиби ҳақидаги батафсил маълумотлар Олий Совет сайлайдиган Мандат комиссияси томонидан эълон қилинар, депутатлар ваколатларини аниқлаш учун зарур бўладиган барча ҳужжатни ҳам сайлов комиссияси мазкур комиссияга топширар эди. Шу боис 1990 йил 24 мартда бўлиб ўтган ўн иккинчи чақириқ Ўзбекистон Олий Совети биринчи сессиясида депутатлар биринчи навбатда 24 кишидан иборат Мандат комиссияси таркибини сайлаб олишди. Депутат Шавкат Мирзиёев ушбу комиссия раиси этиб сайланди.\nЎн иккинчи чақириқ Ўзбекистон Олий Совети биринчи сессиясида Конституция лойиҳасини тайёрлаш учун комиссия тузиш, Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитетининг собиқ биринчи секретари Шароф Рашидов давридаги республика партия ташкилоти фаолиятига берилган сиёсий баҳони қайта кўриб чиқиш ҳамда тегишли махсус комиссия ташкил этиш ва Ўзбекистон ССР Президентини сайлаш ҳақидаги муҳим масалалар муҳокама қилинди ва тасдиқланди.\nЎзбекистон Олий Советининг 1990 йил 20 июндаги қарори билан Биринчи Президентимиз раислигида 64 кишидан иборат Конституциявий комиссия тузилди. Шавкат Мирзиёев унинг таркибида фаол иштирок этди. Шу тариқа Олий Кенгашнинг 1992 йил 2 июлдаги “Ўзбекистон Республикасининг янги Конституцияси лойиҳаси ҳамда Конституциявий комиссия таркибига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги қарори билан мазкур комиссиянинг 71 нафар аъзодан иборат янгиланган таркиби тасдиқланди.\nКонституциявий комиссия томонидан лойиҳа 2 йилдан ортиқ вақт мобайнида тайёрланди. Конституциявий комиссия ўзининг тўла таркибида уч марта мажлис ўтказди. Уларнинг барчасида Президентимиз қатнашди.\nБиринчи мажлисда Асосий Қонунимиз лойиҳасини ишлаб чиқиш бўйича 32 кишидан иборат Конституциявий комиссия Ишчи гуруҳи тузилган.\nМазкур гуруҳ аъзолари Асосий Қонунимиз лойиҳасининг сўнгги бўлимига тегишли якуний қоидаларни ишлаб чиқиш билан шуғулланди. Якуний қоидаларда, аввало, Конституцияни ўзгартириш тартибини, унинг кучга киришига доир нормаларни, Ўзбекистон пойтахти ва давлат рамзларига тегишли моддаларни акс эттириш кўзда тутилганди. Шу ўринда ушбу ишчи гуруҳ томонидан илгари сурилган конституцияшунослик соҳасидаги янги бир ташаббус қандай рўёбга чиққани ҳақида мухтасар тўхталмоқчимиз. Гап шундаки, собиқ Иттифоқ даврида Ўзбекистоннинг пойтахти ҳамда давлат рамзларига доир моддалар 1978 йилги Конституциянинг охирги бўлимида берилган эди.\nГуруҳ аъзолари давлат пойтахти ва рамзлари мустақил давлатнинг муқаддас тимсоллари эканини ҳисобга олиб, уларга доир қоидаларни Асосий Қонун лойиҳасининг Биринчи бобига ўтказиш таклифини илгари сурди. Комиссия томонидан маъқулланган ушбу ташаббус икки марта ўтказилган умумхалқ муҳокамаларида кенг жамоатчилик тасдиғидан ўтди. Натижада Конституциямизнинг 5-моддасида давлат рамзлари — байроқ, герб ва мадҳияга доир норма, 6-моддасида пойтахтимиз — Тошкент шаҳрига тегишли қоида мустаҳкамлаб қўйилди.\nШундай қилиб, Юртбошимиз ўз даврида қонун чиқарувчи ҳокимият намояндаси, парламент депутати, Мандат комиссияси раиси, Конституциявий комиссия аъзоси, ишчи гуруҳ эксперти сифатида Асосий Қонунимизни ишлаб чиқиш ҳамда қабул қилиш жараёнида бевосита қатнашган бўлса, кейинги чорак аср давомида ижро этувчи ҳокимият тизими поғоналарида самарали фаолият юритиб, конституциявий нормаларни ҳаётга изчил татбиқ этишда муносиб ҳиссасини қўшди.\nБугунги кунда Президентимиз, Конституциямизнинг 89-моддасига асосан, давлат бошлиғи сифатида давлат ҳокимияти органларининг келишилган ҳолда фаолият юритишини ва ҳамкорлигини таъминлаб келмоқда.\nХусусан, давлатимиз раҳбарининг 2017 йил 7 февралдаги Фармони билан тасдиқланган Ҳаракатлар стратегияси, ўз моҳиятига кўра, дунёда туб ўзгаришлар юз бераётган ҳозирги замонда давлат ҳамда жамият қурилиши соҳасидаги демократик ислоҳотларни чуқурлаштириш, суд-ҳуқуқ, иқтисодий, ижтимоий соҳалар ва хавфсизликни таъминлаш бўйича бешта устувор йўналишда аниқ муддатга мўлжалланган том маънодаги миллий стратегия ҳисобланади.\nКонституциямизда белгилаб берилган қоида ҳамда тамойиллар негизида мамлакатимизда самарали миллий қонунчилик тизими, давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, фуқаролик жамияти институтлари шаклланиб, ҳаётимизнинг барча соҳа ҳамда тармоқларида кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилаётгани, давлатимизнинг ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ва ҳарбий салоҳияти юксалиб, халқимизнинг онгу тафаккури тобора ўсиб бораётгани, айниқса, аҳамиятлидир.\nАсосий Қонунимизнинг чорак асрлик ёши кенг нишонланаётган шу кунларда унинг бошқа давлатлар Бош ҳужжатларидан ажралиб турадиган ўзига хос жиҳатларини яна бир бор кўрсатиб ўтиш жоиз. Аввало, у ўзининг туб моҳияти ҳамда фалсафаси, мақсадлари ва ғояларига кўра янги ҳужжатдир. Унинг биринчи моддасидан то охиргисигача истиқлол ғоялари билан суғорилган.\nКонституциямиз ўзининг ички тузилиши ҳамда янги конституциявий институтлари билан ажралиб туради. Қолаверса, бошқа конституциялардан фарқли равишда, унда ўта мафкуралаштириш ва сиёсийлаштириш руҳи эмас, балки умумбашарий қадриятлар устуворлик қилади. У халқаро ҳуқуқнинг жаҳон ҳамжамияти томонидан эътироф этилган талаб ҳамда қоидаларига тўлиқ жавоб беради.\nШунингдек, Асосий Қонунимиз жаҳон конституциявий тажрибасига кенг таяниши ва ижобий томонлардан атрофлича фойдаланганлиги билан ажралиб туради. Уни мустақил давлатимиз равнақининг ҳуқуқий кафолати даражасига кўтарувчи муҳим белги шуки, мазкур ҳужжатда жаҳоннинг бу борадаги илғор тажрибаси миллий-маънавий ва ҳуқуқий қадриятларимиз, ўзбек халқи бой тарихига уйғун ҳолда қўлланилган.\nУмуман олганда, Конституциямиз яратилиши тарихи шундай ўзига хос курашларга бой бўлган. Зотан, Конституцияни яратиш тарихи, бу — мустақиллик учун, конституциявий суверенитет учун курашнинг таркибий қисми ҳисобланади.\nКўришлар сони: 10959


Шавкат Мирзиёев Россияга жўнаб кетди – Газета.uz\nLotinchada 19 ноябр 2021, 08:44 Сиёсат\nОлий даражадаги музокаралар бугун Москва шаҳрида бўлиб ўтади. Унда икки мамлакат ўртасидаги стратегик шериклик ва иттифоқчилик муносабатларини янада мустаҳкамлаш масалалари муҳокама қилиниши, қатор ҳужжатлар имзоланиши режалаштирилган, дейилади хабарда.\nЖорий йилнинг март ойида Ўзбекистон ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов россиялик ҳамкасби Сергей Лавров билан музокараларда бу ташрифни октябрь ойидаги президент сайловларига қадар ёки ундан кейин ташкиллаштириш режалаштирилганини маълум қилди.\nШавкат Мирзиёев 2017 йил апрель ойида давлат ташрифи билан Москвага борди. 2018 йил октябрда Владимир Путин давлат ташрифи билан Тошкентга келди.\nШавкат Мирзиёев 19 ноябрда Россияга ташриф буюради 17 ноябр 2021, 18:21


Қирғизистонда қашшоқлик даражаси 25 фоиздан 38 фоизга кўтарилганлиги маълум қилинди - uzpress\nҚирғизистон Жогорку Кенеши (парламенти) депутати Айбек Осмонов Қирғизистонда қашшоқлик даражаси 25 фоиздан 38 фоизга ошганини айтди.\nПарламент матбуот хизмати хабарига кўра, у 20 июнь куни Халқаро ишлар, мудофаа, хавфсизлик ва миграция масалалари қўмитаси йиғилишида айтиб ўтган. Депутат булар БМТ маълумотлари эканини таъкидлаб, Қирғизистонда иш ўринлари яратишга чақирди.\nАввалроқ БМТнинг ўта қашшоқлик ва инсон ҳуқуқлари бўйича махсус маърузачиси Оливе де Шуттер Қирғизистонга ташриф буюриб, мамлакат ҳукуматининг қашшоқликни бартараф этиш борасидаги саъй-ҳаракатларини ўрганган эди. У 2023 йил июнь ойида БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгашига ташриф якунлари бўйича якуний ҳисоботини тақдим этади.\nБирлашган Миллатлар Ташкилоти эксперти “пул жўнатмаларининг қисқариши инфляция ортиши билан бирга Қирғизистонда кун кечириш учун курашаётган одамларнинг даромад манбасини йўқотиш хавфи борлигини” тан олди ва бугунги кунда Қирғизистоннинг ҳар тўртинчи фуқароси қашшоқлик даражасида яшаётганидан огоҳлантирди. 2022 йил охирига келиб инфляциянинг ўсиши туфайли бундай фуқароларнинг улуши 35 ёки ҳатто 38 фоизга ошиши мумкин.\nҚирғизистон Жаҳон банкининг дунёнинг энг қашшоқ давлатлари рейтингида 60-ўринда. Рейтингга кўра, мамлакат аҳолисининг 53 фоизи қашшоқлик чегарасидан пастда яшайди.\nАҳолининг беш фоизи қашшоқлик чегарасидан паст бўлган Қозоғистон 122чи қаторда жойлашган. Бироқ, Қозоғистоннинг қашшоқлик чегараси дунёдаги энг паст кўрсаткичлардан бири бўлиб, Нигерия, Ангола, Венесуэла ва Габон даражасида ва камбағалларнинг ҳақиқий сонини объектив равишда ҳисоблаш имконини бермайди. Бироқ ўтган ой Қозоғистон ҳукумати “одамларнинг фаол бўлиш салоҳиятини камайтирмаслик учун” яшаш минимуми ва қашшоқлик чегарасини “кўтариш масаласини кўриб чиқмаётганини” айтди.


05.12.19 12:21\tmsk\nХалқаро турк маданияти ташкилоти (ТЮРКСОЙ) 2020 йилда Хива шаҳрини «туркийлар дунёсининг маданий пойтахти» деб эълон қилди. Ўтган йили ушбу мақом Қирғизистоннинг Ўш шаҳрига берилганди. 2012 йилдан бери тўққиста шаҳар шундай шарафли номга эга бўлган. «Фарғона» машкур шаҳарларни бир қатор эслашга қарор қилди.\n2012 йилда туркий оламнинг маданий пойтахти мақомини қабул қилган биринчи шаҳар Қозоғистоннинг Остона, ҳозирги кунда Нур-Султан шаҳри бўлганю 1830 йилларда рус казаклари томонидан ташкил қилинган шаҳар Акмолинск номини олган ва маҳаллий қабилалардан ҳимоя қилувчи қалъа вазифасини бажариши лозим бўлган. Совет даврида шаҳарни Целиноград деб номлашди, 1992 йилдан 1998 йилгача эса шаҳар Акмола деб номланган. Мустақил Қозоғистоннинг биринчи президенти Нурсултан Назарбаев 1997 йилда Акмолани республика пойтахти деб эълон қилган, 1998 йилда эса унинг номини Остонага ўзгартирган. 2019 йилнинг 23 март куни Қозоғистоннинг янги раҳбари Қосим-Жўмар Тоқаев шаҳарни биринчи президент Назарбаев шарафига Нур-Султан номига ўзгартириш ҳақидаги фармонга имзо қўйди. Қозоғистоннинг ҳозирги пойтахти ўзига хос, ўта замонавий меъморий ечимлари билан машҳур.\n2014 йилда ушбу мақом Қозон шаҳрига берилди. Татаристоннинг пойтахти энг қадимги Россия шаҳарларидан бири бўлиб, 2005 йилда ўзининг минг йиллик байрамини расмий нишонлади. Шаҳар “Россиянинг учинчи пойтахти” (Москва ва Санкт Петербургдан кейин) номли рўйхатга олинган брендига эга. Қозон чиройли табиий ва меъморий обидалари, татар халқининг тарихий ва маданий ёдгорликлари билан машҳур бўлиб, аввало Қозон Кремли алоҳида таҳсинга лойиқдир.\n2018 йил маданий пойтахт сифатида Туркиянинг Кастамону шаҳри белгиланди. Эҳтимол бу шаҳар нафақат минтақадаги, балки дунёдаги энг қадимги шаҳарлардан биридир. Унга эрамиздан аввалги XVIII асрда асос солинган. Антик даврда шаҳар Тимонион деб номланган. Эрамиздан аввалги I асрда шаҳар Рим томонидан босиб олинган, ундан кейин эса Византия империяси таркибига кирган. XIV асрдан бошлаб Кастамону кичик турк амирлиги – Жондорнинг пойтахтига айланади ва кўп ўтмай мазкур амирлик Усмонийлар империяси томонидан маҳв этилади. Кастамону кичик шаҳар бўлиб, 2000 йилда ўтказилган рўйхатга олиш натижаларига кўра у ерда 60 000 дан бироз ортиқ киши истиқомат қилган.\n2019 йилда туркий олам пойтахти сифатида Қирғизистоннинг Ўш шаҳри танланди. Аҳоли зичлиги бўйича Бишкекдан кейин иккинчи ўринда турувчи шаҳар республиканинг жанубий пойтахтидир. 2000 йилда Қирғизистон президенти Аскар Акаевнинг фармонига кўра Ўш шаҳрининг 3000 йиллиги тантанали равишда нишонланди. Бироқ у ҳақидаги илк маълумот эрамизнинг IX асрига мансубдир. Лекин шундаям у мамлакатнинг энг қадимги шаҳридир. Ўзининг узоқ йиллик тарихи мобайнида шаҳар турли давлатлар таркибига кирган. Шаҳарнинг ўзида Қирғизистоннинг машҳур маданий объекти – муқаддас Сулаймон-Тоо тоғи жойлашган бўлиб, у 2009 йилда мамлакатда биринчилардан ЮНЕСКО томонидан Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилди.\n2017 йилнинг маданий пойтахти – Қозоғистоннинг энг қадимги шаҳарларидан бири Туркистон шаҳридир. Бу ерда илк аҳоли тахминан 500- йилда истиқомат қила бошлаган. Х асрдан бошлаб шаҳар Шавгар, XII асрдан эса Ясси номлари билан машҳур бўлади. Ўрта асрларда Ясси қалъа шаҳарга, XVI-XVIII асрларда эса Қозоқ хонлигининг пойтахтига айланади. Туркистонда кўп сонли маданий ва тарихий ёдгорликлар, жумладан буюк сўфий мутафаккир Хўжа Аҳмад Яссавийнинг мақбараси жойлашган.\n2020 йил лауреати – Хива шаҳридир. 1997 йилда Хива ўзининг 2500 йиллигини нишонлади. Деворлар ичидаги тарихий Ичан-қалъа ички шаҳри Марказий Осиёда биринчилардан бўлиб ЮНЕСКО томонидан Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилган бўлиб, шаҳар-музей мақомига ҳақли равишда эгалик қилади.\n2016 йилда шарафли мақом Озарбайжоннинг Шеки шаҳрига берилди. У эрамиздан аввалги VIII асрда ташкил топган бўлиб, у даврда Сакасен ёки Саке номига эга бўлган. 1968 йилда Озарбайжон ССР Вазирлар кенгаши шаҳарнинг тепаликдаги “Юқори бош” тарихий қисмини меъморий ёдгорлик деб эълон қилди. Шекида қатор меъморий ва тарихий ёдгорликлар жойлашган бўлиб, шаҳарнинг эски қисми ва Шеки хонларининг саройи ЮНЕСКО Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилган.\n2013 йилда маданий пойтахт сифатида Туркиянинг Эскишехир шаҳри тан олинди. Унинг номи “эски шаҳар” маъносини бериб, ушбу аҳоли яшаш жойининг тарихига тўлиқ мос келади. Унинг биринчи номи грекча – Дорилей бўлган. Византия ривожланиш даврида у Кичик Осиёнинг энг ривожланган шаҳарларидан бирига айланди. Бироқ XI асрда шаҳар кўчманчи турклар томонидан асосигача йўқ қилинган ва деярли бир аср давомида хароб ҳолда бўлган. XIV асрнинг бошида шаҳар Усмонийлар давлатининг учинчи пойтахтига айланди. Ҳозирги кунда Эскишехир ўзида қадимийлик ва замонавийликнинг ажойиб уйғунлигини жамлаган.\n2015 йилда турк олами маркази сифатида Туркманистоннинг Мари шаҳри тан олинди. Унга 1884 йилда Россия ҳарбий-маъмурий маркази сифатида асос солинган. Ушбу марказ эрамиздан аввалги I минг йиллик ярмида вужудга келган ва кейинчалик барбод бўлган қадимги Мерва шаҳридан 30 километр узоқликда жойлашган. Мари Мерва давридан қолган қатор археологик ва меъморий ёдгорликлари билан машҳур. Улардан энг қадимгиси Гаур қалъа бўлиб, у эрамизнинг III асрига мансубдир.\nСуратлар Ken and Nyetta, Hylgeriak, Sinan Sahin, Hergit, MarinkaGal, A. Savin, Matti Blume ва Dost Wikipedia.org сайтига мансубдир.\nТЮРКСОЙ — туркий тилли давлатларни бирлаштирувчи халқаро ташкилотдир. Унинг бош мақсади туркий халқларнинг бой маданий меросини сақлаб қолиш, уни ривожлантирган ҳолда келажак авлодга етказиб беришдан иборатдир. Ташкилот 1993 йили 12 июлда ташкил топган бўлиб, унга Озарбайжон, Қозоғистон, Қирғизистон, Туркия, Туркманистон ва Ўзбекистон аъзодир. Мазкур ташкилотнинг бош қароргоҳи Туркиянинг Анқара шаҳрида жойлашган.


Теннис: Дэвис мусобақасида Ўзбекистон Австралияга ютқазди\n04 декабр 2020, Тошкент вақти: 07:31\nЖаҳон рейтингининг 46-ракеткаси Денис Истомин.\nТеннис бўйича Ўзбекистон терма жамоаси Австралия терма жамоасига 1:3 ҳисобида бой бериб, Дэвис кубогининг жаҳон плей-офф мусобақаларига чиқа олмади.\nШу кунларда Наманган шаҳрида ўтаётган 2013 йилги Дэвис кубоги мусобақаси саралаш ўйинларида дунёнинг 43-ракеткаси, австралиялик Бернард Томич якшанба куни Ўзбекистонда биринчи ва дунёда 46-ракетка ҳисобланган Денис Истоминни 4/6, 6/2, 6/2, 6/3 ҳисобида мағлубиятга учратди.\nЎзбекистон терма жамоаси устидан 1:3 ҳисобида ғалаба қозонган Австралия жамоаси Дэвис кубогининг жаҳон плей-офф ўйинларида қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритди.\nЎзбекистон терма жамоаси эса Осиё/Океания зонасининг биринчи гуруҳида ўз ўрнини сақлаб қолди.


ҚАРШИ ШАҲРИДА ИЛК БОР\nкурсантлар Ҳарбий қасамёди\nҚашқадарё вилоятининг Қарши шаҳрида янгидан барпо этилган Ўзбекистон Республикаси Олий ҳарбий авиация билим юртида илк бор курсантларнинг Ҳарбий қасамёд қабул қилишига бағишланган тантанали маросим ўтказилди. Унда мудофаа вазирининг ўринбосари генерал-майор А. Икрамов, ҳарбий округ қўмондонлиги вакиллари ва курсантларнинг ота-оналари иштирок этди.\n– Бундай тадбирда иккинчи бор қатнашишим, – дейди Зафар Пирматов. – Мевасидан данаги ширин, деб бежиз айтилмаган. Неварамни қутлаш учун келдим. Курсантлар учун яратилган шарт-шароитлар билан танишдим. Болаларимиз ҳавас қилса арзигулик жойларда таълим олишмоқда. Улар учун барча қулайликлар яратилган. Шунингдек, таъкидлашни истардимки, ҳукуматимиз томонидан биз – ёши катта авлод вакилларига берилаётган эътибор, кўрсатилаётган ғамхўрликдан миннатдормиз. Юртимизга, мустақиллигимизга кўз тегмасин. Фарзандларимиз бахту иқболини берсин.\n...Меҳмонлар тантанали равишда Ҳарбий қасамёд қабул қилган ўғлонларни табрикламоқда. Минбардан янграётган ҳар сўзда, билдирилаётган фикрларда тинч ва осойишта ҳаётимиз, фаровон турмушимизга шукроналик, Қуролли Кучларимиздан фахру ифтихор ҳисси, кўтаринки руҳ сезилади. Ҳа, курсантлар сафларидан ўрин эгаллаб, содиқлик онтини ичган ўғлонлар зиммаларидаги масъулиятни ҳам руҳан, ҳам жисман ҳис этадилар. Ватан ҳимоясидек шарафли вазифани сидқидилдан адо этишда, қўйилган топшириқларни сифатли бажаришда, ўзлигини англаб, мақсадларига қатъият билан эришишда тантанали равишда қабул қилинган Ҳарбий қасамёд уларга куч ва ғайрат, шижоат бағишлаши ҳаётий ҳақиқатдир.


ИнтерФУТБОЛ :: Дани КАРВАХАЛЬ: «МАДРИД»ДА ДЎСТ ТОПИШ ОСОН ЭМАС»\nДани КАРВАХАЛЬ: «МАДРИД»ДА ДЎСТ ТОПИШ ОСОН ЭМАС»\n«Реал» ҳимоясининг ўнг қанотида катта ҳажмда иш бажариши билан мадридлик мухлислар ҳурматини қозонган Дани Карвахаль Esquire нашрига берган интервьюсида барчаси ҳақида ошкора гапирди: бош мураббий Зайниддин Зиданнинг жамоага таъсири, ҳали амалга ошмаган орзулари, мавсумнинг ноодатий финиши, фаолиятининг якуний қисмини қандай кўриши ва ҳоказо... Данининг айтишича, «Мадрид»да дўст орттириш осон эмас экан, айниқса, ёш футболчилар учун...\nЗайниддин Зидан таъсири\n- Бош мураббийимизнинг асосий устун томони - бу хотиржамлик. Унинг ҳар қандай ҳолатда ҳам хотиржамликни сақлаб қолиши бутун жамоага ижобий таъсир кўрсатади, албатта. Ишонинг, мураббийнинг бу хислати жуда-жуда муҳим. Қисқаси, ишлар яхши кетяптими ёки унчалик юришмаяпти, фарқи йўқ, Зидан эҳтиросга берилмайди. Бундай ёндашув биз - футболчиларга катта ёрдам беради, албатта. Қолаверса, Зидан ҳамиша жамоа салоҳиятига тўлиқ ишонадики, бу ҳам унинг мураббий сифатидаги энг кучли томонларидан бири. Оддий айтганда, Зидан шу тарзда ҳар биримизни муваффақиятга ҳисса қўша олишимизга ишонтиради, бунинг натижасида жамоа ғолиблик руҳи билан қувватланади. Мана, шахсан мен Зидан бошқарувида кўплаб совринлар ютдим, ҳалигача ундан ҳар куни ниманидир ўрганяпман.\nХулен Лопетегига муносабат\n- Бу мураббий менга жуда яқин. Унинг прессинг масаласидаги қарашлари ва ҳужумкор услуби жуда ёққан эди. Ҳозиргача ўртамизда илиқ муносабатлар сақланиб қолган.\n- Неймар - бу ҳар қандай ҳимоячига мушкулот туғдиришга қодир ҳужумчи. Ўйлашимча, унга қарши ўйнашдан оғири бўлмаса керак. Зеро, техник маҳорати баланд, тезлиги юқори, яна бўш ҳудудларни тез пайқайди, зарбаси кучли... Қисқаси, ҳимояда Неймарни зарарсизлантириш осон эмас.\nҲали амалга ошмаган орзулари\n- Табиийки, фаолиятим давомида имкон борича кўпроқ соврин ютишни хоҳлайман. Яна бир орзум - охирига қадар «Мадрид» сафида қолиш. Ҳа, ҳозиргача клуб билан мавжуд барча совринларни қўлга киритдим, бундан ортиғини сўраш тўғри эмасдек, аммо яқин орада «Мадрид» билан 5-марта Чемпионлар Лигаси шоҳсупасига кўтарилишни истардим. Умуман, кейинчалик ҳамма бизнинг даврни клуб тарихидаги энг омадлиси сифатида эсга олишини хоҳлайман. Терма жамоага келсак, албатта, Европа чемпионати ёки мундиал тожи ҳақида орзу қиламан. Бу йўлда ҳам астойдил ишлаяпман.\n«Мадрид»даги энг яхши ўйинлари\n- Ўйлайманки, индивидуал даражада қарасак, фаолиятимдаги энг яхши ўйинни Лиссабонда ташкиллаштирилган ЧЛ финалида ўтказдим: бу баҳоси йўқ тажриба ва уни бир умр унутмайман. Жамоа иштирокидаги энг яхши ўйин? Бундайлар жуда кўп, лекин шахсан мен Кардиффда «Ювентус»га қарши кечган финални ажратиб кўрсатган бўлардим. Ўшанда жуда мураккаб қарама-қаршиликда кучли рақибдан устунлик қилгандик.\nЭнг оғриқли тўқнашувлар\n- Кантерано тизимида шуғулланган пайт бир сафар мени асосий жамоа машғулотларига жалб этишди. Ўшанда тўп учун Марсело билан курашишимга тўғри келганди. У товони билан сонимга урилиб кетди, жуда оғриқли ҳолат. Марсело эса хотиржам ҳолда, кулимсираганди: «Эсдалик учун». Аслида ўзим ҳам тажовузкор ўйнашга мойилман, лекин кимнидир алоҳида оғриқли тепки билан «сийлаганим» ёхуд рақибларни жароҳатлаганимни эслолмайман.\n- Карантин даврида ўзимни қафасга солинган шердек ҳис қилганим рост. Аммо бундан нолишимга асос йўқ: катта уйда яшайман, тренажёр зали, боғ... Ҳаётда омадим чопган инсонман, шунинг учун эҳтиёжмандларга қўлдан келганича ёрдам беришга уриндим. Умуман олганда, карантин пайти ҳам машғулотларни тўхтатганим йўқ, негаки, футбол тикланиши билан қисқа вақт ичида жуда кўплаб ўйинларда иштирок этишимизга тўғри келишини билардим. Ҳаммасидан ҳам жароҳатга йўлиқиш хавфидан кўпроқ чўчиганимни тан олишим жоиз.\n- Албатта, бундай тиғиз тақвим ва узоққа чўзилган мавсум оқибатида кўплаб клубларга ҳорғинлик салбий таъсир кўрсатиши ҳеч гап эмас. Демоқчиманки, ким ЧЛда узоқроққа боришни режалаштираётган бўлса, ўйин мароми, майдонда кучлар тақсимотини тартибга солиши шарт. Акс ҳолда, жисмоний чарчоқ руҳий тангликни юзага келтириши мумкин.\n- Очиқ айтиш керак, «Мадрид»да дўст орттириш осон эмас. Вақтида «Байер»да ўйнаганимда, таркибдаги футболчиларнинг ўртача ёши 23га тенг эди, аксарият йигитлар ҳали оила қуришмаган, ота бўлишмаганди. Бундай ҳолатда дўстлашиш анча осон. «Мадрид»да эса, ҳар бир футболчининг ўз ҳаёти бор, кун тартиби тиғиз... Қолаверса, клубда футболчиларга нисбатан талабнинг катталиги ҳаммадан ҳамиша бор куч билан ишлашни тақозо этади. Қисқаси, бу ерда қандайдир дўстлик кечаларига вақт ажратиш мушкул. Шунинг учун ҳам, кўпчилик озгина бўш вақтини шахсий ҳаётига бағишлашни хоҳлайди.\n- Миятовичнинг ЧЛ финалида «Ювентус» дарвозасига урган ғалаба голини айнан кантеранода кўрганман. Ўшанда бутун меҳмонхона бўйлаб роса сакраганим ҳам ёдимда. Бундай лаҳзалар хотирада абадий муҳрланади. Умуман, кантерано хотиралари жуда ёрқин ва жўшқин.\nАсосий кумирим - Серхио Рамос. Лекин яна Йеррога ҳам ҳурматим баланд, кийиниш хонасида у билан ниманидир бўлишишни хоҳлардим. Дарвозабонлар орасида эса, Икер Касильясни ажратиб кўрсатаман. Тўғри, «Эль-класико»да гол уришга иштиёқим баландлиги учун «Барселона» дарвозабонларига ҳам бефарқ эмасман. Яна ёшлигимда ҳамиша Чендо, Пако Хенто ва Сальгадо ижросидаги ўйинлардан ҳайратланганман - мен учун кучли учлик.\nЎнг қанот латерали позицияси\n- Охирги йилларда футбол анча ўзгарди: қанот ярим ҳимоячиларининг латераль ролини бажаришлари, аксинча, латералларнинг чизиққа яқин тўп суришлари кўп кузатилмоқда. Лекин фикримча, латераль позицияси аввало, ҳимояга дахлдор. Ҳар ҳолда, 4 нафар ҳимоячи чизмаси бўйича ҳаракатланган пайт биринчи навбатда, дарвоза дахлсизлиги ҳақида ўйлайсиз, ҳужумга қўшилиш - кейинги масала.\n- Карантин пайти ҳаётга бошқача назар ташлай бошладим. Эндиликда ҳар бир ўйин алоҳида аҳамиятга эга бўлиши учун тер тўкяпман. Тушундимки, ҳар бир ўйинга худди охиргисидек ёндашиш керак. Ахир вақт елдек учмоқда, эртага менга футбол етишмаслиги мумкин. Шунинг учун ҳозир максимал даражада роҳатланишим керак.\n21:01 "Реал" ЕЧЛ навбатдаги тури учун қайдномани эъло қилди, Азар сафга қайтди! (0)\n20:49 «Барселона»да «Ювентус» билан ўйин олдидан жиддий йўқотиш бор (0)\n15:15 Жасур Жалолиддинов Италия клубига амалга ошмай қолган трансфери ҳақида гапирди... (0)\n15:05 АЁЛЛАР ФУТБОЛИ: «Бунёдкор» 1-давра ғолиби, 2-даврада эса формат ўзгаради (0)\n12:33 «Эвертон»нинг асосий кучи... (0)\n11:55 Дуэль ортга суриладими? (0)\n11:01 Отабек Зокиров : «Мақсад битта-Суперлига йўлланмаси» (0)\n09:45 Гвардиоланинг мураббийлик фаолиятидаги энг нохуш старт (0)\n08:24 Лука Тони қуролланган ўғрилар ҳужумига учради (0)


Лайлохон туғилган кун билан табриклаймиз! - "Севинч"\n"Севинч" > Янгиликлар > Янгиликлар > Лайлохон туғилган кун билан табриклаймиз!\nБугун «Севинч» жамоасининг тажрибали дарвозабони Лайло Тилавованинг таваллуд айёми куни. Лайлохон нафақат «Севинч» жамоасини балки мамлакатимиз аёллар терма жамоаси сафида юртимиз шаънини ҳам ҳимоя қилмоқда.\nЛайло Тилавовани бугунги туғилган куни билан клубимиз раҳбарияти, мураббийлари ва футболчилари номидан муборакбод этамиз. Футболчимизга соғлик саломатлик, узоқ умр ва бахт саодат тилаймиз. Нимаики орзу нияти бўлса, ҳаммасига эришишига тилакдошмиз.\nФутболчилик фаолиятида каттадан-катта зафарлар насиб қилсин, деймиз!