“Коронавируснинг делта штаммидан ҳам хавфлироқ варианти пайдо бўлиш эҳтимоли бор” — ЖССТ раҳбари - EFFECT.UZ\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти раҳбари Тедрос Аданом Гебрейесус делта вариантидан кўра хавфли коронавирус штаммининг пайдо бўлиши ҳақида огоҳлантирди. Бу ҳақда “ТАСС”нашри маълум қилди.\n“ТАСС” хабарига кўра, ЖССТ раҳбари бу ҳақда Токио Халқаро олимпия қўмитасининг 138-сессиясида сўзлаган нутқида маълум қилган.\n“Вируснинг тарқалиши кенгаяверса, кўплаб янги вариантлар пайдо бўлади, ҳозирда жуда хавфли ҳисобланувчи делта штаммидан ҳам ёмонроқ тур пайдо бўлиб қолиш эҳтимоли бор. Вирус турларининг кўпайиши натижасида ишлаб чиқарилаётган вакциналар таъсир қилмас штаммлар пайдо бўлиши мумкин”, — деган ЖССТ раҳбари.\nУнинг фикрига кўра, 2022 йилнинг ўрталарига келиб ҳар бир мамлакат аҳолисининг 70 фоизини эмлаш нафақат коронавирус пандемиясини тўхтатибгина қолмай, балки глобал иқтисодиётни қайта тиклашга имкон беради.\nTeglar:JSST, делта штамми


Kutubxona - Anvar Namozov. Notanish (qissa) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Anvar Namozov. Notanish (qissa) / Kiril\nМуаллиф Анвар Намозов\nАсар номи Нотаниш (қисса)\n- Анвар Намозов\nНашриёт «Ёшлик» журнали, 2011-йил, 5-сон\nҒайбаров тебранма курсида ўтирар экан, кўзларини юмиб олган эди. Иш оғир, ўзига хос юки бор. Мансаб пиллапоялари бўйлаб кўтарилиш четдан қараганда, яхшидир, аммо унинг залвори, машаққатларини ҳар ким ҳам ҳис этолмайди. Ақлий меҳнат бўлса-да, тинкангни қуритади, эзиб ташлайди. Ютоқиб-ютоқиб чекканингда ҳам чарчоғинг босилмайди, аксинча ўпкага тутун ютиб, ўз умрингни қисқиртираётганинг қолади. Кейин котиба тайёрлаб берган аччиқ қаҳвани симирасан – гўё бошингга дармон киргандек бўлади. Бу эса вақтинчалик «даво». Кўзларингни очиб, стол устидаги қоғозларга термилганинг ҳамон яна онг-шуурингни ташвишлар кемира бошлайди. Бироқ иш тугаб, уйга қайтар маҳалинг ўзгача ҳиссиётлар оғушида бўласан. Ҳайдовчи эшигини очиб берган машинанинг ипакдек юмшоқ ўриндиғига чўккач, дилинг яйраб кетади. Тезроқ уйга бориб, хотининг, бола-чақанг хушнуд ҳолда кутиб олишларини, йўқ, аввал битта-иккита қўни-қўшни кўриб қолиб, қўлини кўксига қўйганича салом беришларини ўйласанг, бошқача бўлиб кетасан. Майли, кимдир ҳавас қилар, бошқа бирови ҳасад кўзи билан боқар, ҳар ҳолда муносабатлар олий даражада!..\nУ машинага ўтирар экан, чеккароқда турган нотаниш кимсага кўзи тушди. Тавба, бир ҳафтадан буён кўзини лўқ қилиб туради. Ким ўзи бу? Мақсади нима? Ғайбаровнинг ҳузурига кирмоқчи эмиш! Нима масалада дейишса, айтмабди. Шахсий ишим бор, деган эмиш! Қабулхонадан ҳайдаб чиқаришгач, энди пастда пойлайдиган бўлди. «Мелисага айтамиз», дейишганди, Ғайбаров кўнмади. «Йўқолиб кетар», деб қўйди. Мана, энди яна совуқ нигоҳлари билан таъқиб қилишни канда қилмаяпти. Ғайбаров кеча ўринбосари Маъсудовга тайинлади. У тушиб, роса тергов қилган бўлди. Кейин шалвираб қайтиб чиқди. Нотаниш дайди яна ўша гапни такрорлаганмиш: «Ўзи билан гаплашаман, шахсий ишим бор...»\nХотини, болалари билан яйраб суҳбатлашгач, уйқу элита бошлади. Қани эди, ухламаса! Кўзларингни юмдингми, яна эртанги кун бошланади. Тағин ташвишлар, муаммолар... Йирик корпорациянинг ишлари ҳам йирик. Икки юз чоғли одам унинг оғзига қараб туради. Ғайбаров, айниқса йиғилишда буни бошқача туйғу билан идрок этади. Ана шу идрок этиш асносида дили яйрайди. Ходимларини уришиб-сўкса, янада улуғворлик туяди ўзида...\nЯна ишга шўнғиди. Тушдан кейин маликалардек бўлиб Ноила пайдо бўлди. Нозик қўллари билан Ғайбаровнинг елкаларини уқалаб қўйди. Икковлон секин ён хонага ўтдилар...\n– Вой, гапларини! Сўрадим-да!.. Чарчаяпсиз-а, Халил акажон? Ҳозир...\nҒайбаровнинг жаҳли чиқиб, Зоҳидни чақирди-да, уни роса сўкди...\nЎша куни кечқурун эса дайди тушига кирди. Қинғир-қийшиқ тишларини кўрсатиб, алланималар деди у. Ғайбаров ҳеч нимани тушунмади. Уни урмоқчи эди, қўлини кўтаришга ҳам кучи етмади...\nҒайбаровнинг эсидан чиқиб кетган эди. Нотаниш кишининг «шахсий иши» борлиги ҳам дайдини ёдига солмади. Боз устига кайфияти чоғ, ҳозиргина Маъсудов муллажирингларни бериб, чарчоқларини ёзиб юборган эди.\n– Бўпти, улайвер...\n– Менинг сендек танишларим йўқ, билдингми? Ке¬йинги вақтларда танишларим шунақанги кў¬паймоқдаки...\n– Сен нега ҳузурингга киришимдан қўрқяпсан? Баъзи нарсаларни эслатиб қўймоқчи эдим, холос. Қачон кирсам бўлади? Кўришмаганимизгаям анча...\n«Унутиб қўйибсан» эмиш! Ўзинг кимсан-у, баъзи нарсаларни эслатишинг нимаси?.. Тавба, нима гапи бор экан?\nКотиба боғланиб, яна ўша киши қўнғироқ қилаёт¬ганини айтди. Ғайбаров унга бақириб берди. Котибанинг уни ўчди. Шу билан ҳаммаси тинчигандек эди. Бироқ...\nКечқурун ўша дайди яна Ғайбаровнинг хизмат машинаси рўпарасида пайдо бўлди. Ҳатто, ҳайдовчи ҳам ғижиниб, сўкиниб қўйди. Ғайбаровга, «Бир марта гаплашиб қўйсангиз, нима қилади, хўжайин?» дегандек қараб қўйди.\n– Анув... одам олдингизга кирмоқчи эмиш!\n– Бу – менман, – деди дайди. – Эслаб кўр-чи!.. Исмим...\nБозор эмиш! Ҳозир кўнгилга бозор сиғадими? Иш қалашиб ётибди...\n– Жойида-жойида, аммо омбор мудириям анойи эмас-да! Мабодо ёзиб берадиган бўлса...\nҒайбаровнинг пайтавасига қурт тушиб қолди. На¬ҳотки, шу ишни деб овораи сарсон қилишса? Нима бўлганда ҳам мол ушлаб қолинган-ку! Қолаверса, ўша ноқонуний юк билан боғлиқ ҳужжатларда Ғайбаровнинг имзоси йўқ! Бироқ текширувчиларнинг таъкидлашича, омбор мудири тушунтириш хатида ҳаммаси Ғай¬баровнинг кўрсатмаси билан бўлганини қайд этибди. Бу ҳақда шунча одам ичида ҳам шартта-шартта айтиб ташлади. Ғайбаров секин Маъсумовга қараган эди, у елкасини қисиб, ҳеч нима демади...\nҒайбаров оддий ҳисоблаган муаммо каттаргандан-каттараверди. Ишхонани жиддий тарзда текширишга тушдилар. Омбор мудири қамалиб кетди. Ғайбаров, менинг имзоим қўйилмаган, деб туриб олди. Аммо кичикроқ бўлса-да, бошқа камчиликлар чиқиб қолди («ҳа, энди титкиласанг, чиқаверади-да!») Ҳафта охирига бориб, Ғайбаровга курсини бўшатиб қўйиши лозимлигини чиройли қилиб тушунтириб қўйдилар. У ҳанг-манг бўлиб қолди. Пул орқали ишини битирмоқчи эди, бу муаммо сал бошқача якун топди: майли, қолади, аммо ўринбосар сифатида! Унинг жойига ҳозирча Маъсумов ўтиради. Тўғрироғи, унинг номзодини Ғайбаровнинг ўзи кўрсатди. Ҳозирча у бошлиқ вазифасини бажарувчи бўлиб турсин, кейин мана бу гаплар тинчигач, яна ўрин алмашадилар.\nҒайбаров ҳали олдинда ўзини нималар кутаётганини билмасди, албатта...\nШу куни Ғайбаров негадир ухлай олмади. Худдики, шогирди Маъсумов унинг курсисини тортиб олаётгандек туюлаверди. Бунга ишонгиси келмагани сари ҳадик-хавотири ортарди. Нега унга топширди? Аслида бошқа чораси ҳам йўқ эди. Меҳнат таътилига чиқиб кетса, ким билсин, нималар қилишади! Терговни бошлаб юборадиларми? Маъсумов эса... ишончли! Ахир шунча вақтгача Ғайбаров унинг елкасига қоқиб келган, йўл-йўриқ кўрсатган. Ҳар ҳолда устозининг бошини уриб ёрмас! Вақтинчалик эканлигини унинг ўзиям билади-ку! Қолаверса, Ғайбаровнинг таклифига осонликча кўнмади! «Мен бундай қилолмайман», деб туриб олди. Ғайбаров вазиятни обдон тушунтиргач, ноилож рози бўлди. Аммо...\nБарибир амал курсиси ёмон-да! Унга ўтиргач, оҳанрабодек ўзидан узоқлаштирмайди, сира тургинг келмай қолади. Шундай ёпишқоқ курсики, ажрала олмай, ўзинг билиб-билмай, меҳр-оқибатни, яқинларингни унута бошлайсан. Тебраниб ўтирганинг сайин фақат роҳат-фароғат ҳақида ўйлай бошлайсан!.. Ғайбаров бу фикрини тезда ўзгартирди: одамига боғлиқ, албатта... ҳар ким ҳам бунақа боғланиб қолмайди. Маъсумов ҳам шу тоифадан бўлиши... керак. Ғайбаров унинг феълини билади-ку! Барибир тез-тез эслатиб туриши лозим. Ўзи бу қанча вақтга чўзилади? Нари борса, бир ойдир-да! Аммо... бир ой ичида ишхонани остин-устун қилиб ташлаш ҳам мумкин-да!..\nҒайбаров чала-чулпа овқатланиб, ўрнига чўзилди. Тезроқ ухлаб, эртага биринчи навбатда Маъсумов билан гаплашишни кўнглига тугиб қўйди. Аттанг, вақ¬тинчалик деб расмийлаштирмабди-да! Майли, эртага тўғрилаб қўяр! Маъсумовга нима дейди? Хавотирланаётганини сездириб қўймасмикан? Э, сезса, нима?! Бу курсига ўтиргунча не-не заҳмат чекканини билади-ку уям! Кўрган, гувоҳи бўлган!.. Ҳа, айнан гувоҳи бўлган. Шуниси кўнгилни хижил қиладиям. Бир пайтлар Халил Муродович Собир Жабборовичнинг ўрнини қай тарзда эгаллаганини билади! Ё, тавба, худди яқин ўтмиш так¬рорланаётгандек! Собир Жабборович билан ҳам шундай бўлган эди-да! У... Ғайбаровнинг устози эди, ахир! Тўғри, ишхона ҳозиргидек катта эмасди, ходимлар ҳам кам эди. Афсуски, мана шу Маъсумов ҳам бор эди. У пайтларда сал гўлроқ, содда эди. Балки ўзини шунақа тутгандир? Қув, олғир бўлишни мана шу Халил Муродович ўргатди. Кейин-кейин ўзига ёрдамчи, бўлим мудири, ўринбосар қилиб олди. Худди Собир Жабборовичга ўхшаб! Нақадар ўхшашлик, такрорийлик! Худди кеча содир бўлгандек ҳаммаси!..\n– Билмасам... Барвақтроқ келгандим, уч-тўрт марта сизни сўрашди. Мени танимайдиган одамлар, нуқул осмондан келишади.\n– Ҳалиги... кечаги мажлис баёнига имзо қўйсангиз, девдим.\nХонаси анча нарида экан. Ғайбаров энди эслади. Бир пайтлар, икки-уч йил олдин бўлса керак, шу хонада ўтиришини айтган эди. Демак, вақти келиб, ўзи ўтириши кераклигига ҳукм чиқарган экан. Оддийгина, кичкина хона! Бу ерда қандай ўтиради? Ходимларнинг кўзига қандай қарайди? Қай бирига, бу – вақтинчалик, деб тушунтиради? Ростдан ҳам... вақтинчаликмикан? Тавба, ўзиям ишонмаяпти! Кеча қандай кун эди-ю, бугун не кўргиликлар тушяпти бошига?\n– Майли-майли... Эҳтиёт шарт, айтаман-да!\nМаъсумов чиқиб кетди. У эса шалвираганича қол¬ди. Назарида, энди асло ортига қайтмайдигандек, ҳатто бу жой ҳам омонатдек туюлди. Битта-иккита бегона одам... Нима, энди девор ортидаги қулоқ бўлиб ўтирадими, юрагини ҳовучлаб?! Маъсумовнинг ўзи нима қилади? Қандай иш тутади? Тинчита олармикан? Аввалги қинғирликларини сотса-я! Ахир, кўп сирлардан воқиф у! Нима бўлади?\nҒайбаровнинг боши ғовлаб кетди. Тушгача нималар қилганини билмайди. Битта-иккита ходим кириб қолиб, анқайиб чиқиб кетганини айтмаса, «ит» ҳам сўрамади. Ҳатто садоқатли шогирди хабар олмади. Алам қилиб кетди Ғайбаровга.\nМахсус ресторанда тушлик қиларди. Энди эса... Бугун овқатланмайди. Шу ерда пусиб ўтиради. «Бошлиқ» шунақа деган...\nТушдан кейин Ғайбаров секин хонадан чиқди. Қа¬булхона томонга юрди. Секин кирди. Котиба уни кў¬риб, оҳиста ўрнидан қўзғалган бўлди. Ғайбаров, «ўтиравер» ишорасини қилиб, ичкарига имлади.\n– Ҳа, оғир... ҳужжатлар шунақанги чалкашиб кетганки, боши-адоғи қаерда, билиб бўлмайди. Бўлимдагилар нима қилишган, ҳайронман.\nМаъсумов жойидан турган эди, тағин ўтирди. Ғай¬баров ундан ҳол-аҳвол сўрашини кутди. «Халил Муродович, қалайсиз? Зерикиб кетган бўлсангиз керак? Иш шунчалар кўпки, сиздан ҳам хабар ололмадим, узр», дейди, деб ўйлади. Ҳеч бўлмаса танноз котибани юборсин эди. Юбормаса, демак, фаҳм-фаросати етмайди уларнинг! Акс ҳолда бирров бўлсаям хабар оларди. Ҳали шошмай турсин, Ғайбаров жойига қайтган куни, энг аввало, мана шу котибани йўқ қилади. Котиба зотидай сотқинлар бўлмаса керак. Дарров янги бошлиққа ялтоқлана бошлайди.\n– Ўзгарганим йўқ, ахир, нима бўлганда ҳам ростини гапир, деб ўргатгансиз-ку! Эҳтиёт бўлишингиз керак, демоқчиман-да! Ҳали кўп кавлашади, Халил Муродович... Айтдим-ку, мен ўзим кўрганимдаям чалкашликлар чиқиб қоляпти.\nҒайбаров бир титраб қўйди. Шу аснода шогирдининг исмиям кўп нарсани эсига туширди: ҳа, Шоҳид эди. Бир пайтлардаги жиккаккина болакай, мана энди Шоҳид Камоловичга айланиб ўтирибди. Бу котибанинг чиндан ҳам фаросати йўққа ўхшайди. Жилла қурса, Ғайбаровнинг олдида шундай демасин эди. Бироқ... нима деб мурожаат қилсин? Шоҳид ака, десинми? Шундоқ корпорациянинг хўжайинини-я (вақтинча бўлсаям)?\n– Нега менга чой дамлаб бермадинг? Нима, сенга эслатишим...из керакми? Уйингда чой-пой дамлардинг, шекилли?\nМаъсумовнинг юзида табассум зоҳир бўлди. Ғайбаров унча тушунмади. «Бу гап ҳазил эди», де¬моқчими? Масхаралаётгандир балки? Нима бўлган¬даям унинг оғзини кутишга қарор қилди. Маъсумов кутилмаган гап билан уни эсанкиратиб қўяёзди:\n– Бас қил, – ўдағайлади Ғайбаров. – Кейин тушунтираман ҳаммасини. Бу ерга умуман қўнғироқ қилма, – шундай деб гўшакни ташлади. Кейин бурчакдаги юмшоқ курсига ўтириб, кўзларини юмди. Ноилани қўмсаб кетди. Қаерда экан-а? Нозик қўллари билан суякларни ёзиб юборарди-да! Яна шунақанги суйкалардики, беихтиёр эҳтиросларинг жўшиб-тошарди. Ҳозир лоақал шу келса эди. Бироз ўтириб, чақчақлашишарди. Авваллари Ғайбаровнинг вақти бўлмасди, мана энди хоҳлаганча! Аммо Ноила кўринмайди, Ғайбаров унинг қайси бўлимда ишлашиниям билмайди...\n– Тинчликми... Шоҳид...жон?\n– Сизни бўлимга ўтказмасак бўлмайди, Халил Муродович. Аҳвол жуда жиддий. Ўринбосарлик штатини, умуман йўқ қилиб туришга тўғри келади... Хаҳ, шунча бошоғриқ қилдингиз-а!\n– Вақтинчалик, – жавоб берди Ғайбаров. – Шунақа бўлиб қолди... Ўзинг яхшимисан?\n– Яхши... Бир оғиз айтмабсиз ҳам. Тўппа-тўғри кириб борибман. Шоҳид акани ўрнингизда кўриб қўрқиб кетибман.\nҒайбаров Ноиланинг «Шоҳид ака» деганига рашки келиб, уни сўроққа тутди:\n– Вақтинчалик, дедим-ку, – диққат бўлди Ғайбаров. – Вазият сал юмшасин... Ходимлар нима дейишяпти?\n– Ўзи нима бўлди, айтинг... Кеча у ёқда ўтирган одам бугун бошқа хонада ўтирибди. Шундай бўлишиям мумкинми?\n– Нега бўлмас экан? – унинг елкасидан қучди Халил Муродович. – Буям бир ўйин-да! Бир хил атмосферадан кўра, вақти-вақти билан вазиятни ўзгартириб туриш керак. Ҳадемай ҳаммаси жойига тушади... Ҳали режалар кўп, Ноила.\n– Билмадим... ўзим, – деди Ноила оҳиста. Овози синиқ чиқди. Бироздан сўнг сўради: – Барибир жойингизга қайтасиз-а, Халил ака? Ахир, сизнинг жойингиз бу ер эмас-ку?!\n– Мабодо қайтмасам, сен... унутиб юборасанми мени?\n– Ҳазиллашдим, денг, – пичирлади қулоғига Ноила. – Айти-и-и-н-г...\n– Ноила опа, шу ердамисиз? Ҳамма жойни кўриб чиқдим... Юринг, Шоҳид Камолович чақиряпти сизни.\nБироқ Ғайбаровнинг кўзларига уйқу келмади. У Маъсумов Ноила билан нималар ҳақида гаплашаётганига қизиқарди. «Қўй энди ўша одамни», деса-я Шоҳид! Айтиши мумкин, ахир! Йиғилиш ўтказмоқчи эди, тезроқ ўтказа қолса-чи!\nҒайбаров шу ҳақда ўйлаб-ташвишланиб, тезда ишхонадан чиқиш йўлагига қараб юрди. Ташқарига йўл олди. Хизмат машинаси – ана! Ҳайдовчи қўл телефонида ким биландир валақлашиб ўтирибди. Ғайбаровни кўриб, гапини тугатди-да, савол аломати билан қаради. «Уйга кетамиз», деган буйруқни эшитиб, жонланиб қолди. Тезда машинани ўт олдирди.\nҒайбаров йўл бўйи Маъсумов уни суриштириб қолиши мумкинлигини ҳам ўйлади. Сўрасин, суриш¬тираверсин! Энди бу ерларга келмайди, елкасининг чуқури кўрсин! «Бўлимга ўтасиз» эмиш! Оқибатни билмаган шогирд! Шунча яхшиликлари, ёрдамлари қаерга кетди? Мана, бугун ўзининг тагидаги курси етмагандек, Ноилани ҳам тортиб олишга киришди. Кўз олайтириб юрган экан-да, аблаҳ! Бироқ, устоздан қолган-ку бу, демасмикан? Шунчалик юрагидан урган, шекилли? Ол, олавер! Энди шундоқ ҳам Ғайбаровга уят бўлади. Оиласи, бола-чақалари бор. Ноиласиз ҳам куни ўтади...\nУ зўрға тунни ўтказди. Эртасига эрталаб, хизмат машинаси келган эди, ҳайдовчига жавоб бериб юборди. «Энди қачон чақирсам, келгин, Маъсумовга ўзим тайинлаб қўяман», – деди. Кейин кўчага чиқиб кетди. Анчагача тентиради. Бозор, дўконларни айланаётганди, қўл телефони жиринглади. Ғайбаров кўзойнагини тақиб, рақамга қаради: Маъсумов! А-ҳа, телефон қиларкансан-ку! Ишинг тушибди-да барибир! Бир ўзинг ҳал қила олармидинг шунча ташвишни?! Осон, деб ўйлаганмидинг?\n– Ассалому алайкум, Халил Муродович... Бугун ишга чиқмадингизми?\n– Гапимни бўлма! Кеча мендан бемаслаҳат мажлис қилдинг, айтгандирсан-да, ҳаммасини! Типирчилаб қолгансан-ку! «Отнинг ўлими – итнинг байрами», деб бежиз айтишмаган экан. Билиб қўй, мен ҳеч қандай ишингга ёрдам бермайман. Хомтама бўлма! Қандай қилиб ўша жойга ўтирган бўлсанг, шу тарзда ишлайвер! Бўлимни ҳам пишириб е! Мен эса кўчада қолмайман!\n– Халил Муродович, намунча оташинсиз? – Маъсумовнинг овози ҳам баланд чиқди. – Ўзингизни босинг. Мен сизни ўйлаб, шу таклифни айтдим. Энг қулай йўли, ахир! Вақтинчалик, дедим-ку! Мана, бугун ҳам сўрашди... Сизни қочиб кетди, деб ўйлашлари мумкин, тушуняпсизми? Иш очилади. Очилади!.. Шу ерда бўлсангиз, бамаслаҳат ҳаммасини ҳал қилардик.\n– Энди маслаҳатим керак бўлиб қолдими? Кеча мажлис...\n– Айтмасам ҳам бўлмасди-да! Сиздан сўрашмаса, мана, мендан сўрашяпти. Кеча юз марта сўрашди. Нуқул «Халил Муродович қани?.. Нега бошқа жойда ўтирибди?..» Майли, агар ростдан ҳам ишга чиқмайман, десангиз, зоримиз бор, зўримиз йўқ. Эртага мендан ранжиб юрмасангиз бўлгани!\nҒайбаров, «ўзинг курсини қачон бўшатасан?» де¬моқчи эди, тили бормади. Жа ўлиб турган экан, деб ўйламасин. Берадиганга ўхшаяпти-ку! Оқибатли ҳар қалай! Акс ҳолда қўнғироқ қилмасди. Астойдил куйиниб гапиряпти. Аммо... бўлим мудирлиги... Қандай ишлайди? Бошқа бўлимдагилар устидан кулишмайдими? Ахир, уларни озмунча сўкканми жаноб Ғайбаров!\n– Қани бирортасига кулсин-чи!.. Кулмайди. Ҳеч ким кулмайди... Демак, машинани юбораверай?\nМаъсумов индамай гўшакни қўйди. Ғайбаров унинг бу қилиғидан хиёл ранжиса-да, ишхонада ўзининг кераклигидан хурсанд бўлди. Бўлим-бўлим, деб баҳона қиляпти, – ўйлади у, – аслида ишни эплай олмаяпти. Аттанг, Маъсумовдан, «нима деб ўйлайсан, тезроқ босди-босди бўлармикан?» деб сўрамабди-да! Ҳечқиси йўқ, ишхонага борганида сўрайди...\nТушдан кейин Ғайбаров машинада ғўддайиб ўтир¬ганича ишга кетди. Беихтиёр, «отдан тушсам ҳам эгардан тушмаяпман», – деб қўйди ўзига нисбатан.\nҒайбаров унга норозинамо қараб қўйди...\nИшлар силлиқ кетмади. Ходимлар хўмрайиб қа¬раса, лабини буриб, энсасини қотирса, иш бўладими! Битта-иккитаси эшитилар-эшитилмас пичинг ҳам қи¬либ улгурди: «Бир пайтлар бўлимимизни тугатмоқчи бўлишганди-я, зарарга ишлаяпти, деб, ўша вақтда тор-мор қилишмаганининг сабаби бор экан-да!.. Шундай кунда керак бўлиб қоларкан, қаранг».\nКекса Дўстов дегани Маъсумовнинг ҳузурига кириб-чиқишга улгурибди. «Бу одам ўзи тушунмайди-ю, нега бўлимга қўясиз?» – деган эмиш! «Ўзи қилмай, фақат буюради», – дебди яна. Сенларга тайёр қилиб бериш керакми? Тағин Дўстов эмиш! Отаси дўст бўлгандир-да кимларгадир, ўзи асло унақа эмас! Олдинлари ҳам мижғовланиб асабга тегарди.\nЎзи булар Ғайбаров яна ўз курсисига қайтиб ўти¬ришини фаҳмлашмайди, чоғи! Э, бу шундай бўлимки, ўзлари хоҳлаган, орзу қилган одамни, ҳаттоки отасиниям бошлиқ қилиб қўйсанг, норози бўлишади...\nКечроқ кичик мажлис чоғида Ғайбаровга «ҳужум» қилиб кетишса, денг! У бу бўлимга, умуман, ишхонага керак эмасмиш! Уялмай айнан шундай дейишди. Ғайбаров бошини қай тошга урсин! Алам қилгани – мановилар, гўё уни энди кўриб тургандек, мутлақо бегонага қилгандек муносабатда бўлишди. Барака топкурлар, шунча вақт ишлади-ку Ғайбаров, ҳали яна ўтиради курсисига! Йўқ, аксинча, худди ёввойи одамлардек, чувиллаб гап беришмайди. Улар бир томон, Ғайбаровнинг ўзи бир томон.\nҒайбаров уйга келгач, узоқ вақт ўйланиб ўтирди. Кўз олдидан шумқадам дайди сира кетмасди. Кейин хотинига ёрилди. Мана шу одам хонасига келиб-кетганидан сўнг барча ишлари телба-тескари бўлаётганини айтди. Ишни вақтинча шогирдига топширганини таъкидлади. Хотинининг чиройли қошлари чимирилди. «Ҳали мендан шунча гапни яшириб юрибсизми, кўнглим сезганди-я», – деди.\nҒайбаров учун бу гаплар муҳим эмас эди. Парво қилмади. Яна ўзининг ўй-хаёлларига берилди. Эртага ёзиб берадиган ҳисоб-китоб ишлари ҳақида бош қотирди. Аблаҳ Дўстов! Ўша дайдининг таниши бўлмасин тағин! Аллақачон ишхонадан ҳайдаб юбориш керак экан. Мана, заҳрини сочиб ўтирибди. Ёнидагилари, «э, нималар деяпсиз, ахир, бу киши – Халил Муродович-ку», ҳам дейишмади. Улар ҳам аблаҳ! Дўстов деган ғаламис билан ишлагандан кейин ҳаммаси аблаҳ-да! Нега бошлиқнинг тарафини олишмади? Собиқ бўлгани учунми?..\nКечқурун ётишда хотини девор томонга ўгирилиб олди – худди у ҳам Ғайбаровдан юз ўгиргандек. Алами келди Ғайбаровнинг. «Энди керак бўлмай қолдимми? Авваллари айланиб-ўргилардинг-ку! Елакаларимни, бошимни уқалаб қўярдинг... Э, ҳамманг бир гўр!..»\nҚачон ухлаб қолди, билмайди. Ўша нотаниш дайди тушига кирди. «Қалайсан?» дегандек кулимсираб турибди. Ким эди-я у? Ҳали мени излаб қоласан, деганди, ростдан ҳам излармикан ўшани? Излаган билан нима? Кечирим сўраши керакми? Аксинча тумшуғига бир мушт тушириб, сал бўлса-да, аламидан тушиши мумкин...\nЭртасига Ғайбаров ҳисоботни ростдан ҳам қойилмақом қилиб берди. Маъсумов ёлғондакам кўз югуртириб, «зўр, бундан ортиқ бўлмайди», – дея Дўстовга узатди. У эса энсаси қотиб, нигоҳ ташлади. Бир Маъсумовга, бир Ғайбаровга қаради. Хато тополмаса-да, менсимагандек бўлди.\n– Албатта, бораман. Нима, сенинг мушугингни пишт дейдиганлар йўқ, деб ўйлаганмидинг? Биламиз, ҳаммасини биламиз. Омбор мудирини алдаб, ҳужжатга қўл қўйдирганингниям биламиз... Ҳали шошмай тур.\nУ лом-мим демасдан янада шошилмай папкасини ёпа бошлади. Бошқалар ҳам индашмасди. Ҳатто, Дўстов, «қани, қаергача бораркан», дегандек, қошини кериб турибди. Ҳаммаси Ғайбаровнинг кетишини кутиш¬япти. Буларга қолса, Ғайбаров ҳозир чиқиб кетса-ю, кейин бошқаларга, аканг қарағайни биз кетказдик, деб мақтанишса! Оғзи билан юради булар. Бўлим фаолияти билан заррача ишлари йўқ. Боқимандалар тўдаси! Тавба, авваллари ҳам шунчаликка боришармиди?! Мажлис-пажлисни писанд қилишмасди, кириб қолганларида ҳам без бўлиб, жангга шайлангандек ўтиришарди. Шунинг учун ҳам буларнинг бўлими бошлиқ кўрмади-да! Сиғиштиришмайди! Бир чўқишда қочиришади. Тавбангдан кетай, шу қадар ичиқора, бадфеъл бўлиш мумкинми?\n– Секинроқ... Унақа қилманг. Яхшиси, менинг ёнимга ўтинг. Биласиз-ку, буларни. Вақтида айтгандим сизга, шу бўлимни йўқ қилиш керак, деб. Мана, оқибати!\n– Халил Муродович, кўрдингиз-ку, менгаям гап бермайди булар... Юринг, яхшиси, хонамда гаплашиб оламиз. Агар ҳозир кетиб қолсангиз, енгилганингиз бўлади. Дўстов дўпписини осмонга отади. Шунча йил ишлаб, бош эгиб чиқиб кетманг, дейман-да!\nҒайбаров барибир ўзининг кераклигини ҳис қилиб, сал ҳовуридан тушган эди. Аммо буни сездирмасликка ҳаракат қилди. Умуман айтганда, Маъсумовнинг таклифи маъқул. Аввалроқ қаерда эди? Бироқ ёрдамчи бўлиш... бўлимдагилардан ҳам паст иш-да! Анчадан буён ёрдамчи йўқ эди ўзиям. Мана шу шогирди қилиб юрарди ёрдамчининг ишларини. Мажлис ҳужжатларини тайёрлаш, жадваллар тузиш, кўрсатма, буйруқларни тайёрлаш, бўлимларга тарқатиш, уларга имзо қўйдириш... Тўхта, энди бу ишлар билан Ғайбаров шуғулланадими? Йўғ-ей, Маъсумов шунгача олиб бормас, «номига» деяпти-ку! Яхши бўлади қайтага, котибага у-бу ишни буюради, айтгандай, Ноиласини ҳам кўриб туради, соғинган уни. У ҳам соғингандир?\nМаъсумов ниманидир ўйлаб ўтирган экан, шекилли, даставвал бу гапга тушунмади. Ғайбаров такрорлагач, кулимсираб қўйди. «Қўйсангиз-чи», деганими ёки «ёрдамчи бўлгандан кейин қиласиз-да», деганимикан бу? Эҳтимол, бу гап энди ортиқча, дея эътирозини кулгига йўяётгандир?\nФаррош хола хонани тозалаб чиққунича Ғайбаров қабулхонадаги китобларни кўздан кечирган бўлди. Бир пайт орқасида «тақ-туқ» оёқ товуши эшитилгач, секин ўгирилди. Ноила уни сезмай шундоққина Маъсумовнинг хонасига кириб кетди. Иш юзасидан эмас, акс ҳолда қўлида у-бу қоғоз бўларди. Чақирганмикан Маъсумов? Бу билан иккинчи марта бўляпти. Ёки Ноиланинг ўзи кўзларини сузиб, нозланаётганмикан? Ахир, бир вақтлар Ғайбаровни шунақа муқомлари билан илинтирган-да у! Ғунажин кўзини сузмаса...\nҚабулхонадан ўтаётиб, котиба ичкарида одам борлигини, «Шоҳид Камолович ҳеч ким кирмаслиги лозим»лигини тайинлаганига қарамай, қизиқиши баттар ортди. Унга хўмрайиб қараб, Ғайбаров Маъсумовнинг эшик тутқичига қўл узатди. «Кирманг», – деди котиба унга яқин келишга ботинолмай. Ғайбаров шартта эшикни очиб, ичкарига одимлади. Кирди-ю кутганидек манзаранинг устидан чиқди. Ноила Маъсумовга анча яқин турар, нималардир деб кулаётганди.\nНоила Ғайбаровга қарай олмасди. «Ҳар ҳолда виждони бор экан, – деб қўйди Ғайбаров, – аммо барибир бевафо!..»\n– Бу сиз ўйлаган нарса эмас, Халил Муродович... Кейин... илтимос, тақиллатмай кирманг бу ерга.\n– Сен эса менга ақл ўргатма. Тушунмадингми, келин эшитса...\n– Сиз-чи, сиз нима қилмоқчисиз? – тепа сочи тикка бўлди Маъсумовнинг. – Нима, энди ортимдан пойлоқчилик қилиб юрасизми? Ақл ҳам ўргатманг, бунақа ёшдан ўтганман. Ўзи яхшилик сизга ёқмас экан, мана, олдимга олиб келиб қўйгач ҳам, раҳмат айтиш ўрнига индамай кириб келаверасиз... Сабабини биласизми, қиладиган ишингиз йўқ, шунинг учун!\n– Ёзсангиз, ёзинг... Жонга тегдингиз роса!..\nҒайбаров шартта ўтириб, қўйнидан ручка чиқарди-да, қўлига оппоқ қоғоз олди. Ёзишга тутинди. Маъсумов индамай кузатиб турди. Қитир-қитир қилиб тезгина ёзиб бўлинган ариза чеккасига «Буйруқ учун», деб имзо қўйди.\nУ эшикни тарақлатиб чиқиб кетди...\nЙўловчи машинага ўтираркан, Дўстовдан узоқ¬лашиш учун савдолашиб ҳам ўтирмади. «Тўғрига, ука, йўлда тушунтираман, фақат тезроқ», деди ҳайдовчига...\nОлтинчи қаватга чиққач, у яна ўйланиб қолди. Учта эшик. Қайси эди-я? Ахир келганига анча бўлган. Етти-саккиз киши бўлиб, «уй кўрди»га келишганди ўшанда! О, Ғайбаров бошқача эди-да! Икки хонали уйни менсимайгина кўздан кечирган, ўзининг ҳам бир вақтлардаги каталакдек уйи ёдига тушганди. Аблаҳ шогирди айланиб-ўргилган ўшанда. Бошқалар ҳам! Вақти кўп эканми, Маъсумовни роса «туширишган». Бояқиш кўчадаги дўконга уч-тўрт бориб келганди-ёв! Эртасига билса, қўни-қўшнидан қарз сўрашга ҳам мажбур бўлган экан. Мана энди ғўддайиб ўтирибди устозининг жойида! Энди у менсимайди...\nҲаял ўтмай, остонада келин кўринди. Ғайбаровни кўриб, у ҳам ҳайрон бўлди. «Келинг», деди.\n– Ҳа, ёмон гап, – паст овозда гапирди Ғайбаров. – Пастда машина кутиб турибди, – шундай деди-да, кейин нима деярини билмай, каловланиб қолди. «Тез юринг, эрингизнинг аҳволини кўринг», десинми? Боргани билан Маъсумов бўйнига олармиди! Тағин ўзининг шармандаси чиқмасин!\nОрага ноқулай жимлик чўкди. Ғайбаровнинг манг¬лайида тер пайдо бўлган эди. Юзига ташвишли тус бериб, келиннинг ичини қизитиши керак эди, аттанг, эплолмаяпти. Аёлгинанинг «нима дейсан?» дегандек савол аломати зоҳир бўлган юзига қараб, сўзини таваккал давом эттирди:\n– Шу... Мен сизларнинг оилангизни аввалдан биламан. Агар ҳозир бормасангиз, эрингиздан ажраб қолишингиз мумкин.\n– Нима?! – унинг гапини бўлди келин. – Нафасингизни иссиқ қилинг, ака...\n– Мен сизга ростини айтяпман. Эрингиз бир аёлга илакишиб қолган. Унга тўғриликча тушунтирдим. «Барака топ, ука, келинни, оилангни, болаларингни ўйла», дедим. Қани қулоқ солса! Ноила деган бир жувон бошини айлантириб юрибди. Боя хонасига кирсам, иккаласи оғиз-бурун ўпишяпти. Дарҳол кўз олдимга келдиларингиз. Ахир, нима бўлгандаям бу хонадондан бир пиёла чой ичганман. Ажралиб кетманглар, дейман-да! Қолаверса, эрингиз – бизнинг шогирд. Келажаги бор йигит. Агар ҳозирдан шундай йўлга кириб кетса, эртага узоққа боролмайди, келин. Юринг, тезроқ борайлик. Бу масалани иссиғида ҳал қилиш керак.\n– Сиз ҳозир ҳам... ишлаяпсизми ўша ерда? – деди бироздан сўнг.\n– Ҳм-м... Ҳа, ишлаяпман. Эрингиз бўшади, деб айтдими, ўзи мендан ёрдам сўраб юрибди-ку, тавба! Майли, ҳозир гап бунда эмас.\n– Сиз шу гапни айтиш учун келдингизми? Тушунолмаяпман... Эрим телефонда бир нималар деди, ҳайрон бўлдим. Лекин сизни келасиз, деб кутмагандим. «Агар борса, гапларига ишонма», – дедими-ей! Ўзи нималар бўляпти?\nКелин ўйланиб туриб, ҳозир, деди-да, ичкарига кириб кетди. «Эрингизга телефон қилиб қуйманг», – деди унинг ортидан Ғайбаров.\nШу лаҳзаларда у, балки нотўғри қилаётгандирман, жаҳлга эрк бериб, ўзимгаям жабр қилиб қўйишим мумкин, деб ҳам ўйлади. Ҳар ҳолда Маъсумов индамай қўймаса керак. Нима бўлганда ҳам у – энди амалдор. Ўйнашмагин арбоб билан, арбоб урар ҳар боб билан... Қофиясини қаранг! Илгари таҳлил қилиб кўрмаган экан. Худди Ғайбаровнинг ўзига қарата айтилгандек, гўё.\nРостдан ҳам Маъсумов Ноилани ўзига қарши қайраб қўйса-чи? Ўша маккора ҳам, «йўқ, аксинча мен Ғайбаровнинг ўзи билан ош-қатиқ эдим», – дейиши мумкин-ку! Аммо қандай исботлайди? Уларни фош этиш эса осон. Ғайбаров Маъсумовни ҳар ҳолда яхши билади. Қасам ич, дейди. Ноилага бир дўқ урса, уни ўчади. Унинг айрим сирлари бор.\nУмуман, нима бўлгандаям ҳозир Маъсумовнинг хотини чиқади ва улар тезда ишхонага етиб борадилар. Ноила қочиб кетгани билан манови аёл эрини тинч қўймайди. «Мана, ака гувоҳ бўлибди-ку», – дейди. Қасам ичиш керак бўлса, Ғайбаров ҳам қасам ичади. Кейин келинни тезлайди. «Ўша аёл барибир тинч қўймайди, уни кетказишдан кўра эрингиз бошқа иш топгани маъқул», – дейди...\nОббо, хаёллар тўзғиб кетяпти. Ишқилиб эр-хотин бўлиб Ғайбаровнинг ўзини талашмаса эди! Ҳар қалай хотин Маъсумовники! Йиллар ўтиб, гаҳ, деса кафтига қўнадиган қилгандир балки? Йўғ-ей, йиллар ўтган са¬йин аёлнинг ҳукмфармолиги ошиб боради, шекилли! Қайсидир қизиқчи айтган эди: «биринчи йили – хотин, учинчи йили – хоти-и-ин, яна йиллар ўтиб – хотинжон, кейин-кейин – хотин ака-а-а...»\nНиҳоят келин чиқди. Ғайбаров унга зимдан разм солиб, кўнгли тўлгандай бўлди. Энди аёлнинг юзида ҳайрат ифодаси йўқ, ўрнини қаҳр-алам эгаллаган эди. Мана, асл қиёфаси бу! Бир вақтлар жамоа ходимлари билан уюштирилган зиёфатда кўпчилик ўзининг рафиқаси билан келган эди. Мана шу хоним ҳам борган. Маъсумовни ёши каттароқ бир аёл ўйинга таклиф қилганида юмма талаб берди-ку! Жуда чатоқ экан. Шунча одам қараб турибди демади. Аёл кишининг бу қадар рашк қилишини Ғайбаров ўшанда кўрган. Шу баҳона ўзи ҳам қадамини билиб босадиган бўлди. Эҳтиёт бўлгани яхши-да! «Бирни кўриб фикр қил, бирни кўриб шукр қил». Аниқроғи, яхшигина хулоса чиқариб ол!\nҲа-я, эслади: келиннинг исми Шоира эди. Ҳалиги опага худди ўзини етти иқлим танийдигандек, «танимаскансиз-да, мени Шоира дейдилар, у қулоғингиз билан ҳам, буниси билан ҳам эслаб қолинг», – деган эди бақириб. Маъсумов бечора бошқа ходимлардан кўра Ғайбаровнинг олдида ўсал бўлган. Ер ёрилсаки, кириб кетса!..\nМашина ғизиллаб йўлга тушди. «Дом» олдидаги икки-учта қўшни аёл ажабланиб қараб қолишди.\nҲайдовчи каттагина пул миқдорини айтиб, Ғай¬баровнинг жиғибийронини чиқарди. Тишини-тишига босиб, чўнтагидан чиқариб берди. Агар ҳозир савдолашадиган бўлса, бу бефаросат атайин овозини кўтариб «километр»ларни ҳисоблашга тушади. Келин ҳам узоқ¬қа бормай, мана шу ерда турибди. Ғайбаров ичида ғижиниб сўкинди: «Машинангнинг ғилдираги тешилгур! Сен ҳам муттаҳам! Оғир пайтда ҳамма-ҳамманг фақат шилишни, қийнаб, ҳузурланишни ўйлайсан».\n– Юринг, келин...\nТўппа-тўғри Маъсумовнинг ҳузурига кириб бордилар. У, худди кутиб тургандек, олдида ҳеч ким йўқ экан. Ғайбаров ва Шоирани кўриб, кайфияти бузилгани шундоққина сезилди. «Айтганингни қилибсан-да», дегандек Халил Муродовичга бошқача қараб қўйди. Хотинининг саломига алик ҳам олмади.\n– Ноила... Фамилияси... эсимда йўқ.\n– Менга қара, бу ер – ишхона. Жанжаллашадиган майдон эмас... Хотин, энди эски одатларингни йиғиштир, хўпми? Иш юзасидан аёллар билан ҳам гаплашишга тўғри келади, биласан. Ҳар хил қутқуларга ишониб, кайфиятни бузаверма!\n– Биласан, хотин, мен сенга қасам ичганман. Ҳеч қачон хиёнат қилмайман... Ноила Зоҳидова у. Оддий ходима. Қолаверса, бир ўзи эмас эди. Дўстов деган бўлим мудири ҳам бор эди. Истасанг, майли, чақираман, – шундай деб у яна гўшакни кўтарди: – Зоҳидова билан Дўстов кирсин.\nҒайбаров ичидан зил кетди. Зўр тайёргарлик кў¬рибди шогирд. Худди ўзининг тактикаси! Энди Маъсумовнинг гаплари ёлғонлигини қандай исбот қилади? Агар Дўстов ростдан ҳам кириб келса, кўрасиз томошани! Иймонини еган-ку у! Тушунарли! Демак, Ноилага нималар дейиши тайинланган? Ажойиб спектакль кўришаркан-да! Режиссёр – Маъсумов! Актёр ҳам, Ноила билан Дўстов кириб келса, чинакам истеъдодларини намойиш этишади. Қойилмақом ижро! Ғайбаровнинг ўзи бир вақтлар бундай «спектакл»ларни неча марталаб уюштирган... Устоздан ўзмаган шогирд – шогирд эмас-да, а?.. Мараз! Малъун! Боплаяпти лекин!\n– Биласанми, баъзи одамлар қариса, бунинг устига амалдан кетса, эси кирди-чиқди бўлиб қолади. Ҳар ҳолда, мана, ўзинг гувоҳи бўлиб турибсан. Қачон буйруқ чиқаргани-ю, қай пайтда имзо чекканиниям билмайди. Шизофрения дейиларди, шекилли? Шундай. Нима бўлганда ҳам кадрлар бўлими бор, у ердаги қалин-қалин папкалар бор. Биз шунча ишимиз қолиб, мана шу қуриб кеткур буйруқни тиқиштириб қўймагандирмиз, ҳойнаҳой!.. Эҳ, одамлар, қайси ходими нима билан шуғулланганини билмайди-я баъзилар...\nЭшик очилиб, аввал Дўстов, кейин Ноила кириб келди. Ғайбаров Ноилани кўриб, оғзи ланг очилди-қолди: кўзларини хира кўрсатувчи кўзойнак тақиб олибди у. Худди ишлари кўп одамдек афтини хиёл бужмайтириб олган. Юзида «нима гап?» деган савол аломати. Дўстов ҳам қолишмайди. Энг кулгилиси, у Ғайбаров билан икки қўллаб самимий сўрашди.\n– Ўтиринглар, – деди Маъсумов уларга. – Узр, қимматли вақтларингни оляпмиз. Сал хижолатпазлик бўлиб қолди... Туроб ака, гап шундаки, хотиним сизлар билан яқинроқдан танишиш учун келибди. Ҳа, энди яхши ходимларни билиб қўйса чакки эмас, тўғрими?\n– Ие, шунақами? – ясама кулди Дўстов. – Мен, бошлиқ яна чақиряптилар, дейишса, ҳайрон бўлибман... Яхши-яхши. Хўш, келин, тузукмисиз, бола-чақа катта бўляптими?.. Зап қилибсиз-да келиб. Мана, Халил Муродович ҳам онда-сонда келадиган бўлиб қолган. Бизга йўл-йўриқ ўргатиб кетадилар.\n– Бас қилинг, – ўшқирди Ғайбаров. – Бу ерда нега майнавозчилик қиласизлар? Ноила қанақасига яқинда ишга келган бўлсин? Минг йилдан буён ишлайди-ку! Ҳамма билади. Мени аҳмоқ қилганларинг етмагандай, энди манови келинниям дуб деб ўйлаяпсизларми?.. Ўв-в, сен, Ноила, кўзойнагингни олиб ташла...\nМаъсумов гўшакни қўяр-қуймас, ғазабини боса олмаган Ғайбаров яқинлашди-да, унинг қулоқ-чаккасига тарсаки тортиб юборди...\nБу гапи Ғайбаровнинг юрак-юрагини тешиб ўтди. Қанақа ҳақиқат? Зўр «спектакль» уюштириб берганими ҳақиқат? Виждонсиз экан-ку бу Шоҳид Камолович дегани! Шунча вақтини зое кетказмай, шунча одамни обдон тайёрлабди. Ўл-а, хотинингдан қўрқар экансан, шуни очиқчасига айтиб қўя қол!\n– Ана, айбинг очилиб қолишидан қўрқяпсан. Билиб қўй, менга вафо қилмаган бу одамлар эртага сениям аяб ўтиришмайди. Лекин... лекин-чи, зўр тайёргарлик кўрибсан, қойилман! Сен бу ерда эмас, театрда ишлашинг керак экан. Ҳаммангга фирибгар, товламачилар ролини бериш керак бўлади. Шунақанги зўр саҳна асари тайёрлай оласанки, олқишлар ёғилмаса, мана, мен кафил.\n– Э, бас қилинг! Садқайи одам кетинг... Индамасам, эримни ғирт ёлғончига чиқариб қўясиз-ку! Ишониб келибман-а! Мансабдан айрилганингиз сизга алам қилганини ўйламабман-а, эсиз вақтим!\n– Келин... Келин... Сиз барибир ҳақиқатни билмайсиз. Эрингиз ростдан ҳам алдаяпти.\nШу куни Ғайбаров овлоққина қаҳвахонада ўлгудек ичди. Кейин... роса йиғлади. Ёмон одамларнинг дастидан дод деди.\nКап-катта одамнинг кўз ёши тўкканидан бошқа хўрандалар ҳайрон эдилар. Кимдир рўпарасига келиб ўтирди. Ғайбаров кўзлари сузилиб унга боқди. Бу қандай одам? Нималардир деяпти? Эшитилмайди. Ким бу? Ие... ие, шумқадам-ку, ахир! Устидан кулиш учун столига келиб ўтирибди-да! Веҳ, аҳмоқ!.. Умуман айтганда... аҳмоқ эмас, доно! Донолар доноси! У Ғайбаровни огоҳлантирган эди. Кўзларингни оч, гуноҳдан тийилгин, деган эди. Айтганларим тўғримикан, дегандек, мана, яна нималардир деб валдираяпти. Ғайбаров ҳам алланималарни вайсади. Аммо тили ғўлдираб, калимасини ўзи ҳам англамади.\nШумқадам одам Ғайбаровнинг устидан кулиш ўрнига унга ачиниш билан қаради. Уни турғазишга, опичлаб кетишга чоғланди. Ғайбаров эса бу ерда яна қолмоқчи, керак бўлса, дунёнинг ичимлигини сипқориб, юрагидаги аламни босишга ҳаракат қилмоқчи эди. Кетмайди. У шумқадамни силтаб ташламоқчи эди, сал бўлмаса ағдарилиб тушишига бир баҳя қолди...\n– Мен ҳам билмайман... Масалан, Ноиланинг кимлигини билмайман.\nҒайбаров хиёл сергак тортиб, хотинига қараб қўйди. «Маъсумов қасдини оляпти экан-да, – деб қўйди ичида. – Ҳа, ҳали зўр-зўр томошалар уюштирса керак...»\n– Вой, ассалом алайкум, Носир ака... Яхшимиз? Яхши етиб олдингизми?.. Ҳа, уйғонганлар. Мана, бераман.\n– Ҳа, болапақир, уйғонибсан-да! Ўзиям бир мошин ичдинг-е! Роса хумори тутган экан-да! Ҳозир бораман, уйда бўлиб тур...\n– Оббо, кеча юз марта сўрадинг, юз марта жавоб бердим... Юра қол, йўлда тушунтираман. Кечикяпман. Хайрият, ишхонага қўнғироқ қилиб қўйган эканман. Кетдик.\nҒайбаров сал ўзига келгандек бўлди. Кадрлар бў¬лими... чакки эмас. Носирнинг «бошқарасан», деган сў¬зи кўпроқ ёқиб тушган эди унга. Билмади, жамоани бошқармаганига анча бўлди, соғинибди, чоғи! Қи¬зиқ, шу ишнинг ҳам хумори тутармикан ё? Эҳтимол, Ғай-баровнинг талвасага тушаётгани асл сабаби шудир?\n– Уф-ф... Икки юздан зиёд одам, дедим-ку! Ишинг қийин бўлмайди. Онда-сонда раҳбар чақириб қолмаса, сен билан ҳеч кимнинг иши йўқ. Хонангда ўтириб, билганингни қилаверасан! Ишнинг ҳамма оғирлиги бўлимларга тушади. Сен кадрлар билан боғлиқ буйруқ, ҳужжатларга кўз-қулоқ бўлсанг бас.\n– Жуда яхши танийсан... Мирҳоди Саъдуллаев. Яхши одам... ухлаганда, албатта, – шундай деб Носир беўхшов кулди. – Сени, ҳар ҳолда, ишга олади, деб ўйлайман. Танийди-ку! Юқоридан айттириш шарт эмас, демоқчиман.\nҒайбаров истар-истамас кийина бошлади. Начора! Энди эски ишхонасига бора олмайди. Вақти келиб борар ҳам, Маъсумовнинг кўзига кўрсатар ҳам. Фақат ҳозир эмас. Шогирд қурмағур анча илгарилаб кетган кўринади. Айни пайтда у билан беллашиш жуда оғир. Ҳар қандай жанжалда кучдан кўра макр-ҳийла иш беради. Маъсумов буни кеча яққол исботлади...\nҒайбаров унга «сиёсат» қилмоқчи бўлди:\n«Шунинг учун меҳрибонлик қилган экан-да бу, – ўйлади Ғайбаров. – Мен буни эски қадрдоним деб юрибман ҳали. Э, қадрдонлар ҳам қолмабди бу замонда... Пулни бермасам, нима қиларкан? Осмонни ташлаб юборолмас ҳартугул. Балки, Саъдуллаевга шипшиб қўярман? Эшитиб, тепа сочи тикка бўлса керак. Йўқ, иккаласининг тили бир бўлса-чи?! Ахир тезгина ишга қабул қилди-ку! Агар ростдан ҳам буларнинг тили бир бўлса, навбатдаги томошани кўраверасан. Фақат иштирокчилар бошқа-бошқа бўлади... Ҳа-а, ўша куни Носир кўзимга шумқадам бўлиб кўринганича бор экан».\nНосир индамай ўрнидан қўзғалди. Ғайбаров ҳа¬нуз жаҳлидан тушмаган эди. Анчадан кейин ўзининг зиқналиги ҳақида ўйлаб қолди. Аммо гап уч юз мингда эмас. Шунчаки... Ғайбаров бериб ўрганмаган, бундай ишлар учун! Ахир ердан чиққан эмас-ку у!..\nТушдан кейин Ғайбаров олдинроқ отни қамчилаб қолиш учун Носир Исомиддинов тартиб-интизомга бўйсунмаётгани ҳақида рапорт ёзиб, Саъдуллаевга киритиб юборди. Кейин қулоғини динг қилиб турди. Кечгача ҳам ҳеч қандай «хушхабар» эшитмади. «Қайтага Носирга индамаганлари яхши бўлди», – деди бироз виждони қийналиб.\nҒайбаровнинг рўпарасидан икки-учта барваста йигитлар пайдо бўлганида, у уларнинг бир-бирларига ўғринча қараб олишганига ҳам эътибор бермади. Дабдурустдан Ғайбаровга ташландилар. Аямай тепкилашди. Кейин эса оёқлари остида ётган Ғайбаровга энгашганча пичирлашди: «Сизга керакли одамдан салом. Кимлигини ўзингиз ўйлаб топинг...»\nҒайбаров ўзига келганида кўчада ётарди. Ўтган-кетган қарамайди, ароқхўр, дайди, – деб ўйлашса керак. Биров касал бўлиб ётибди, балки юрак хуружи тутгандир, эҳтимол, буни хўрлаб тепкилаб-тепкилаб кетишгандир, ишлари йўқ. Йўловчиларнинг ўрнида Ғайбаров бўлганида нима қиларди? Ёрдам берармиди! Ҳеч-да! Ана шунақа: бошга тушганни кўз кўради, аммо... бошингга калтак тушганини бу ётишингда сира кўра олмайсан.\n«Сизга керакли одамдан салом. Кимлигини ўзингиз ўйлаб топинг...»\nҒайбаров бу сўзларни элас-элас эслади. «Носир, – деди у, – Носирнинг иши! Сен ҳам пул деб ўлган экансан-да! Шунчаликка бордингми?.. Йўқ, балки Маъсумовнинг ишидир? Ахир, у ҳам тинч қўймайди-да! Оббо, яшашга қўядиларми ўзи?..»\n... – нималар бўляпти-я?..\n... – шунчалик ҳам тез ўзгарасизми?...\n... – сиз бирортасини топгансиз, ҳаммаси ана шу юришни деб бўляпти...\n... – ўтган сафар ичиб келувдингиз, бу гал жанжаллашиб...\n... – Шоҳид деган йигит бор эди-ку, ўша келиб кетди.\nХотини ҳануз қовоғини очмай, косада овқат сузиб, столга тақ этиб қўйди. Ғайбаровнинг иштаҳаси йўқ, овқатни қошиқ билан шунчаки кавлаштириб ўтирди. Калласида минг бир хаёл! Кейин сакраб туриб, ўзини ойнага солди. Кўзгудан мутлақо бошқа – бир абгор қиёфа қараб тургандек эди. Бу аҳволда ишга бориб бўлмайди. Нима қилиш керак? Милицияга айтай, деса, эртага қўни-қўшни билиб қолиб, гап-сўзни кўпайтиради. Шифохонага борай, деганида ҳам шу гап! Аммо ишхонага нима дейди? Бошлиққа бор гапни тушунтиради... Ёши элликдан ошсаям кўчада тепалашиб юраркан, демасмикан? Нима бўлгандаям бу гапни айтиш ноқулай-да!\nҚийқим суратларни ошхонага ўтиб, ёқиб юборди. Азбаройи диққат билан тикилганидан, гулханнинг чирсиллаб овоз чиқаришигача қулоқлари остида қолди...\n– Мирҳоди Саъдуллаевич биздан сўраб иш қилмайди, – деди дона-дона қилиб котиба. – Сиз, яхшиси, ҳисобчиларга учрашинг. Қандайдир қарзингиз бор эканми-ей... Агар тўламасангиз, ҳужжатларингизни беришмаскан.\nҲисобхонада ўша куни тузилган далолатномани кўтаришди. Ё, тавба, ҳаммаси ҳужжатлаштириб қўйилган. Айнан шундан кейин Ғайбаровнинг ишга чиқмаганлиги ўлганнинг устига тепган бўлган. Аслида эса уни шундоқ ҳам тепкилаб кетишганди. Қолаверса, яна бир ариза бўлиб, унда уч нафар ўспирин Саъдуллаевга Халил Муродович Ғайбаров исмли ходими куппа-кундуз куни уларни уриб, сўкканлиги қайд этилган эди. Агар зудлик билан чора кўрилмаса, ички ишлар идорасига шикоят қилишлари ҳам қистириб ўтилганди...\nҒайбаров, худдики, туш кўраётгандек. Ёлғон дунё деганларини эшитган, аммо бунчалик эмас-да! Йўқ, бу ерда бошқача нимадир бўляпти. Гап Носирда ҳам, Саъдуллаевда ҳам, Маъсумов-у Ноилада эмас. Ҳаммаси... ҳаммаси ўша нотаниш шумқадамни деб!.. Акс ҳолда уч юз минг сўм учун манови Носиров шунчалик паст кетармиди!..\nНима қилиш керак? Мана шу пулни тўлаб, ҳужжатларини олди, ҳам дейлик, яна-яна ишлари юришавермайди. Дайди туфайли! Аммо... аслида ўзи айбдор. Бир вақтлар қазиб қўйган чоҳига ўзи тушяпти...\nУ айланиб-айланиб, эски ишхонасига бориб қолганини сезмай қолди. Киришга юраги бетламаса-да, гўё шумқадам ичкарида юргандек туюлди. Зўрға ортига бурилди. Борар манзилини билмай кетар экан, анча одимлади. Бир маҳал ўзи билиб-билмай, шовқин-суронли бозорнинг қоқ ўртасидан чиқди. Агар рўпарасида шумқадамни кўрмаганида ҳушини йиғиб ололмасди. Кутилмаганда пайдо бўлгани учунми, Ғайбаров унга нисбатан нима қилишни билмай қолди. Ҳаш-паш дегунча шумқадам чап томонга ҳайдаб солди. Ғайбаров, «ҳой, тўхта», – деганча унинг ортидан қолмади. Аммо бир зумда шумқадамнинг кўздан ғойиб бўлишини қаердан билсин! Йўқ, у одам эмас, сеҳргар! Ора-сирада кўриниб, ичингга оташ ташлаб қўяди-ю, йўқолади. Аммо нега Ғайбаровга кўринади? Мақсади нима? Борсин, ана, Маъсумовга учрашсин!..\nҒайбаров уни излаганининг яна бир энг муҳим сабаби, ҳозиргача ишлари юришмаётганида эди. Уч-тўрт жойга борди – олишмади. Ҳатто уч юз минг сўм бериб қайтариб олган «олиймақом» ҳужжатлари ҳам кор қилмади. Шокир исмли таниши билан илмий институтга ҳам борди. Яримта жой бор экан. Бир бало қилиб жойлашди. Бир пайтлар шу ерда ишлагани наф берди, холос.\nАммо қасд олиш шунгача етдики, Маъсумов Ноилани Ғайбаровнинг уйига юборибди. Қўлида бир даста сурат. Ўша... иккаласи тушган тасвирлар. Ноила ҳам Маъсумовнинг айтганини қилиб қўрқмай келганини қаранг! Наҳотки, Ғайбаровнинг хотини юмма талайди, деб ўйламаган бўлса? Хушомадгўй!\nХотини одатига кўра янада қошларига зўр бериб, қўлидаги фотосуратларга имо қилди. Ғайбаров нима деярини билмай қолди. Бир зум чидади. Кейин алами тошиб, Ноилага ташланмоқчи эди, у жон аччиғида додлаб, ўзини «кундоши»нинг орқасига олди. Ғайбаров нима деб тушунтирсин? «Ҳа, бу билан бир пайтлар ош-қатиқ эдик. Энди орамиз очиқ. Ҳозир бу Маъсумов билан шакаргуфторлик қиляпти. Хотинини ишхонага олиб борганим учун қасдини оляпти», – десинми?\nНоиланинг «маъюс» кўзлари намланди:\n– Доим шунақа қиладилар, опа, ишонманг. Мен ҳақиқат излаб келдим...\n«Аблаҳ», – деди Ғайбаров. Бу гап тилига чиқ¬ма¬ганидан алами келиб, кўзларининг икки чеккасидан ёшлар сизиб чиқди. Қўлини қимирлатиб кўрмоқчи бўлди, эплай олмади.\nҒайбаров аввалгидан ҳам бесаранжомланиб қолди. Ўрнидан тураман, дейди, туролмайди, гапираман, дейди, тили лол. «Ишонма, хотин, бу фирибгарларга ишонма, хонавайрон қилишмоқчи бизни. Ҳаммаси ёлғон...» Қани эди бу сўзларни овоз чиқариб айтса?\n«Малъун! Мана шундай шогирдни тайёрлаганмидим мен? Иккиюзламачи! Шунчалик ҳийла ишлатиши хаёлда ҳам йўқ эди. О, фалак, нима қилай?» – Ғайбаровнинг кўз ёшларига зўр беришидан бошқа чораси йўқ эди ҳозир...\nУ шу алфозда анча кун ётди. Бу орада хотини уйдаги у-бу жиҳозни бир миллионга сотиб, иккинчи миллионни фоиз ҳисобига қарзга олди. Кейин аллақаерга чиқиб кетиб, шумшайиб қайтиб келди. Болаларига отасини кўрсатиб, «ана, хотинбоз отангнинг аҳволини кўриб қўйинглар, ҳамма ишни қилиб қўйиб, энди бемалол ётибди», – дея йиғлаб юборди. Болалар ҳам аюҳаннос солишди...\nҒайбаров оёққа тургач, биринчи бўлиб Маъсумовга қўнғироқ қилди. Алоқа шу ондаёқ узилди. У ҳам анойи эмас, аллақачон телефон рақамини ўзгартириб олган. Шундан кейин Ғайбаров эски ишхонасига қараб йўл олди. Уни ичкарига киритишмади. Махсус рухсатнома керак эмиш! Бир пайтлар Ғайбаровни кўрганида пилдираб бориб, қўшқўллаб кўришадиган қўриқлаш бошлиғи уни танимади. Олдига ҳайдаб солди. Ғайбаров шу ердан туриб ички телефон орқали Маъсумовга қўнғироқ қилмоқчи эди, у гўшакни тортиб олди. «Бу телефон пуллик», – деди без бўлиб. Ғайбаров бошқаларнинг олдида ўсал бўлди: «Хўп, пулини бераман, қанча?» Қўриқчилар бошлиғи бўш келмади. Истеҳзоли кулиб деди: «Қанча дейсизми? Икки миллион!.. Хўш, қониқтирадими сизни, бера оласизми?..»\nОдамни бу қадар пастга уриш бўлмаса керак. Ғайбаров ер билан битта бўлиб ортига қайтди. Ниҳоятда хўрлиги келди. «Сенларгаям бир бало бордир», – деди кўзлари намланиб. Кейин кўчадан Ноилага қўнғироқ қилди. У, «ҳозир, бир дақиқа шошманг», – деди-ю... гўшакдан чақалоқнинг ингалагани эшитилди. Ғайбаров яна «синди». У таслим бўлган эди. Ёлғончилар, мунофиқлар олдида ерпарчин бўлган эди...\nҒайбаров ҳозир институт хоналаридан бирининг деразасидан ташқарига тикиларкан, ичи ҳувиллаб қолганини, абгор, тушкун одамга айланганини ҳис қиларди...\nҒайбаров сал очилгандек бўлди. «Бор экан-ку дунёда яхшилар! Яша, Қўлдош! Майли, иш топиб бермасанг ҳам ёлғизлатиб қўйма. Бир ўзим сиқилиб кетдим, ахир! Билмадим, дунё шунчалик тормикан ё...»\nДастлаб танишларини кўрганида, Ғайбаров тескари қараб турарди. Кейин-кейин «без» бўлиб кетди. Тили ҳам айланиб, унча-мунча савдолашадиган бўлди. Лекин ҳануз юраги зада, қандайдир кўнгилсизлик бўлмаслиги учун бошқалар билан ўлиб-тирилиб муомала қиларди у. Ҳар тугул Маъсумов тинчиб қолгандек, Ноиладан ҳам садо йўқ эди. Ғайбаров «фоиз» балосидан қутулиш учун бор кучи билан ишларди. У энди анчайин ўзгарган, бир қадар қўрқоқ, майин ва сиполашиб қолган эди...\n– Тавба, кампир билан «биродар» деб гаплашяпсанми?\nҒайбаров бир қадар хотиржам эди. Ҳар куни келяпти-ку!.. Тушлик маҳали Қўлдош билан жиндак тортишиб қолди. У «кўзингга ҳар бало кўриняпти», – дея кулганди, «Эртага исботлайман», – деди Ғайбаров...\nЭртасига яна шумқадам бир кўриниб, кўздан ғойиб бўлди, аммо бу вақтда энди Қўлдош йўқ эди. У келгач, айтган эди, яна кулди. «Фотоаппарат билан суратга тушириб, кўрсатсанг ҳам ишонмайман», – деди.\n– Ҳа... ҳа... эсладим. Шариф, Шарф... Шарф! Ахир у билан не-не кунларни бирга ўтказмаганмиз! Бўйнимизга тақамиз сени, деб жиғига тегардик, Қўлдош...\nҒайбаров беихтиёр Қўлдошнинг қўлидаги суратга тикилди. Ундаги Шарифнинг сиймоси аста-секин йўқолиб бормоқда эди...\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Anvar_Namozov._Notanish_(qissa)_/_Kiril&oldid=2154" dan olindi


ППХ ходими машинаси бузилиб қолган отахонга ёрдам берди\nППХ ходими машинаси бузилиб қолган отахонга...\n18.04.2018 11:54 0 1429\nЖорий йилнинг 16 апрель куни Тошкент шаҳар Чилонзор туманидаги 16-даҳада ППХ ходими оқ рангли «Ласетти» автомобили носоз ҳолга келган бир отахонга ёрдам қўлини чўзди.\n«Facebook» фойдаланувчиларидан бири шундай ёзади: «Ходим машина ичида бир нималарни қараётганди. Қизиқиб тўхтадим ва: «Отахон, ассалому алайкум. Тинчликми? Одатда милиция ходимлари ҳужжатларни текширар эди, бу ерда эса машинани ичини текшираяпти», деб ҳазиллашдим. Шунда отахон: «Умридан барака топсин бу бола. Машинам тўхтаб қолганди, бирпасда тузатиб берди. Қўли гул экан-ку бунинг», деб бояги ходимни мақтай бошлади.\nМенинг ҳам ҳавасим келиб, милиция ходимига: «Шунақа савоб ишларингиз халқ томонидан ҳамиша қўллаб-қувватланади», дедим. ППХ ходимининг исми Рўзивой экан. Унга мустаҳкам соғлиқ ва ишларига омад тилаймиз».


Сурхондарё вилоятининг Бойсун туманидаги «Ибодулло бобо» кичик хусусий корхонасига қарашли савдо комплексида содир бўлган ёнғин оқибатида 253 та савдо дўконининг 36 тасига зарар етган.\n2020 йилнинг 5 февраль куни соат 03:00ларда «Тузбозор» маҳалласи ҳудудидаги, маҳаллий тилда «Чабелла бозори» деб аталувчи савдо комплексида ёнғин содир бўлган ёнғин ҳақида вилоят ҳокимлиги ахборот хизмати бирламчи маълумотларни тақдим этди.\nСурхондарё вилоят фавқулодда вазиятлар бошқармаси тезкор бошқарув маркази хабарига кўра, ёнғин ҳақида хабар соат 03:00 да тушган ва ёнғин жойига соат 03:07 да биринчи ёнғин ўчириш бўлинмалари етиб борган. Кўрилган тезкор ҳаракатлар натижасида ёнғин соат 03:37 да ўраб олиниб, 03:55 да ўчирилган.\nЖами 253 та савдо дўконининг 217 таси — умумий 1.867 кв.м майдоннинг 1267 кв.м қисми ёнғиндан сақлаб қолинган.\n36 та савдо дўкони, умумий майдоннинг 600 кв.м қисми ёнғиндан зарар кўрган. Ҳозирда ёнғин сабаби аниқланмоқда. Тан жароҳати олганлар йўқ. Қўшимча маълумотлар тақдим этилади, — деб хабар бермоқда Сурхондарё вилояти ҳокимлиги ахборот хизмати.


GoPro'дан тахланувчи Karma квадрокоптери\n21:26 / 22.09.2016\n2015 йилнинг декабрида GoPro ўзининг Karma дронини намойиш этди, бироқ аппарат ҳақида ҳеч қандай маълумотлар бермади. Барча бу ихтиро ҳақида CES 2016 кўргазмасида эълон қилинишини кутган эди, бироқ бу рўй бермади. Компания молиявий қийинчилик туфайли учувчисиз дрон ишлаб чиқаришни ортга сурди.\nGoPro Karma кенг омма эътиборига эндигина тақдим этишди, унинг илк намойиши янги Hero5 экшн-камерасининг тақдимотига тўғри келди.\nKarma'нинг бир неча хусусиятлари бор. Биринчидан, у сумкага тахланган ҳолда осон сиғади. Иккинчидан, унинг 3 ўқли стабилизаторини узиш ва қўлда (тўпламда махсус ручка мавжуд) ишлатиш мумкин. Дроннинг ўз камераси йўқ — тиргакида GoPro экшн-камераси бириктириб қўйилади. Компаниядагиларнинг қайд этишича, Hero4 икки версияси билан, шунингдек, янги Hero5 Black ва Hero5 Session билан мос келади.\nДУ пультида ўз экрани бор бўлиб, мобиль дастур эса иккинчи кишига агар зарур бўлса камерани бошқариш имконини беради. Дрон 56 км/соат тезликда ҳаракатланади, аккумулятор 20 дақиқа парвозга етади, максималь баландлик 4500 метрни ташкил қилади. Пульт учун масофа 1 км билан чегараланган. GoPro Karma ҳозирча ўз эгасини кузата олмайди. Ишлаб чиқарувчилар ҳозирда оддий бошқарувга эътибор қаратишмоқда.\nДрон нархи 800 доллардан бошланади, Hero5 Black ёки Hero5 Session камералиGoPro Karma тўпламини эса 1100 ёки 1000 долларга сотиб олиш мумкин. Табиийки, барчаси биргаликда — алоҳида сотиб олганга нисбатан 100 доллар арзонроқ бўлади.\nБундай дронлар сотувга бир ойдан сўнг чиқади.


Телефон орқали ишдан бўшаш мумкинми?\nВатанимиз мустақиллигининг 24 йиллигига\nМамлакатимиз саноатининг муҳим тармоғи\nМаиший электр приборлари мажбурий маркировкаланади\nБиржа шартномаси: агар тўлов валютаси ўзгартирилса\nМени ишдан бўшатишларига ишонч билдираман\nЎриндошни алмаштириш мумкин\nМахсус мавзувий сон\nШартномага амал қилинг, вассалом!\nТехник кўрикдан ўтишга тайёрланинг!\nМеъёр унутилгудек бўлса\nПровайдер ноҳақликка йўл қўйса...\nБонус деганлари кўҳи қофда ҳам бонуслигича қолади\nЯшаш гувоҳномаси квартира олишга ҳуқуқ берадими?\nЭгасиз мол-мулкнинг вориси ким?\nОбуна бўлишга ошиқишимиз боиси шуки...\nГазета Норма маслахатчи / 2015 год / № 29-30 / Кадрлар бўлими\nТаътилга чиқиб хорижга кетган ходим у ердан телефон қилиб, уни ўз хоҳишига кўра ишдан бўшатишларини сўради. Меҳнат шартномасини гувоҳлар ҳозирлигида телефон орқали қилинган оғзаки аризага кўра бекор қилиш мумкинми? Ходим учун аризани унинг рафиқаси ёзиши мумкинми?\n– Меҳнат шартномасини ходимнинг ташаббуси билан бекор қилиш тўғрисидаги ариза албатта ёзма шаклда расмийлаштирилиши керак. Ходимнинг ҳар қандай, шу жумладан телефон орқали оғзаки баённомалари, ҳатто гувоҳлар ҳозир бўлса-да, у билан меҳнат шартномасини Меҳнат кодексининг 99-моддаси бўйича, яъни ходимнинг ташаббуси билан бекор қилиш учун асос бўла олмайди. Ходим ўз қўли билан имзолаган ёзма аризасиз меҳнат шартномасини ушбу асосга кўра бекор қилиш қонуний эмас. Бундан ташқари, меҳнат шартномасини ходимнинг ташаббуси билан бекор қилиш тўғрисидаги буйруқ учун асос бўлиши керак, телефон қўнғироғини эса буйруққа қистириб бўлмайди.\nХодимнинг ўз хоҳишига кўра ишдан бўшаш тўғрисидаги ҳар қандай оғзаки илтимосини иш берувчини ишдан бўшатиш таомилини бошлашга мажбур қиладиган юридик далил сифатида эмас, балки фақат ният сифатида баҳолаш мақбул.\nХодим ишда бўлмаганда (касаллиги, таътил ва ҳоказоларда) уни ўз хоҳишига кўра ишдан бўшатиш илтимос қилинган телефон қўнғироқларига ҳам худди шундай муносабат билдириш керак. Ҳатто агар у яқин вақт ичида ёзма ариза олиб келишни ваъда қилса ҳам шундай. Агар иш берувчи сабабларини ҳужжат билан асосламасдан туриб, МКнинг 99-моддасига кўра ишдан бўшатиш тўғрисида буйруқ чиқаришга шошилса, бу муайян ҳолатларда нохуш оқибатларга олиб келиши мумкин. Энг кўп учрайдиган вариант – ходим ишдан бўшашдан воз кечиши мумкин. Бу ҳолда чиқарилган буйруқни бекор қилишга, меҳнат дафтарчасига тузатиш киритишга, иш берувчининг жавоб бериши ва ишдан бўшатилган ходим зарарини қоплашга тўғри келади.\nПрочитано: 1817 раз(а)


Илон Маск ҳаётининг бир куни\n15:30 / 30.06.2017\n28 июнь куни дунёнинг энг эксцентрик миллиардерларидан бири Илон Маск 46 ёшга тўлди. Беш ўғилнинг отаси Марсни забт этиш ва инсониятни электромобилларга ўтказиш ниятида. Harvard Business Review нашри Tesla ва SpaceX компаниялари раҳбари бир кунини қандай ўтказиши ҳақидаги маълумот билан бўлишди.\nКофеинсиз тонг. Илон Маск одатда эрталабки соат 07:00 да уйғонади. Куннинг аксарият қисмида у иш билан банд бўлади ва иқрор бўлишича, бу у учун ҳар доим ҳам осон кечмаган. Ишбилармон тетикликни сақлаш учун узоқ вақт қаҳва ва кола каби кофеинли ичимликларни истеъмол қилган, бироқ кейин кофеин соғлиққа салбий таъсир кўрсатади, деган хулосага келган. Бир неча йил аввал у зўриқиш натижасида периферик кўриш қобилиятини йўқотишига оз қолган. Ҳозир эса Маск фақат кофеинсиз парҳезли кола ичади ва кўпроқ ухлашга ҳаракат қилади.\nВақт тақсимоти. Маск кунига ўртача 12 соатдан ишлайди ва ҳозир бу вақтни беш компания - Tesla, SpaceX, Neuralink (бош мия импульсларини ҳисобловчи технологияларни ишлаб чиқариш билан шуғулланади), Open AI (сунъий интеллектга ихтисослашган) ва Boring Company (бурғулаш ва Лос-Анжелесда туннеллар қурилиши) бошқаруви учун тақсимлайди. Охирги уч компанияга миллиардер ўз вақтининг кўпи билан 5 фоизини ажратади. Сўнгги пайтларда Маск ўз твиттерида Boring company ҳақида кўп ёзмоқда. Бироқ унинг сўзларига кўра, аслида бу у учун кўпроқ кўнгилочар машғулот. Маскнинг 95 фоиз иш вақти Tesla ва SpaceX бошқарувига кетади. Июнь ойининг бошида Маск ҳазиллашибми ё жиддий, ҳозирда Tesla унинг кўп вақтини олаётгани, зеро у "муаммоларни жалб қилувчи магнит" эканини айтди.\nTesla ва SpaceX ўртасида. Смартфондаги электрон почта - икки компания бошқарувига вақт тақсимлашда ёрдам берувчи ажойиб сервис, деб ҳисоблайди Маск ва қаерда бўлмасин, ҳамма жойда (ванна, машина ёки сайр) электрон почта билан ишлай олишига ишонтиради. Шунингдек миллиардер интервьюларининг бирида Tesla ва SpaceX компанияларидаги вақтини кунларга тақсимлаб чиққанини айтганди. Душанба ва сешанба - SpaceX'да, сешанба кечқурун - Лос-Анжелесдан Tesla'нинг Пало-Альтодаги идорасига парвоз, чоршанба ва пайшанба - Tesla'да, жума - Лос-Анжелесга қайтиш, бу ерда Маск зарурат туғилганда уикенд тугагунга қадар Tesla ва SpaceX'га вақт ажратади.\nХобби ва бўш вақт. "Эҳтимол, бу сизни шокка туширар, лекин мен спорт билан кўп шуғулланмайман", - дея тан олади Маск Tesla акционерлари йиғилишида ўз қизиқишлари ҳақидаги саволга жавоб берар экан. Маълум бўлишича, Маск мусиқа тинглашни яхши кўради, айниқса машинада кетаётганда. Унинг айтишича, яхши мусиқалар жамланган плейлист тузиш ҳозирча қийинроқ, лекин келгусида, эҳтимол, шундай қилишга имкон яратувчи алгоритмлар пайдо бўлар. Миллиардер кино кўришни ёқтиради, бироқ сўнгги вақтларда иши кўплиги туфайли камроқ кино кўришга тўғри келмоқда. Ўтган дам олиш кунларининг бирида у ўғиллари билан бирга "Мўъжиза-аёл" фильмини томоша қилган ва айтишича, бу ажойиб бўлган. Маск фарзандлари ва дўстлари билан имкон қадар кўпроқ вақт ўтказишга ҳаракат қилади. Маск ўзининг интернетдаги фаоллигини изоҳлар экан, "Баъзан твиттерда "ақлдан озаман", дейди.\nУйқу. Илон Маск тахминан тунги соат 1:00 ларда ухлашга ётади. "Уйқу - ҳақиқатда ажойиб нарса. Кам ухлаган кунларим сал нарсага жаҳлим чиқадиган бўлиб қоламан", - дейди у. Маск уйқуга тўйиши ва янги куч билан ишга киришиши учун ўртача 6-6,5 соат етарли.


Фиқҳ Қуръони карим Суннати набавийа Ислом ва иймон Долзарб мавзу Фиҳқ илми Ислом фиқҳ академияси Фиқҳий мазҳаблар Фиқҳий истилоҳлар Усулул Фиқҳ Дарслар Видеолар Аудио Ибодат Тоҳарат ва поклик Намоз Закот Рўза ва Рамазон Ҳаж – умра Турли масалалар Дуо Қурбонлик ва ақийқа Таъқиқ ва рухсатлар Таомлар Либослар Сўйишлар Гуноҳлар Аёлларга оид ҳукмлар Ҳаром ва ҳалол касблар Сафар Майиит Молиявий муомалалар Савдо ва тижорат Рибо Қарз Фароиз Бошқа муомала турлари Оила ва турмуш Никоҳ ва талоқ Эр ва хотиннинг вазифалари Фарзанд тарбияси Искать... Категория: Фиқҳий мазҳаблар Мавлоно Муҳаммад Ашраф Али Таҳонавий\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 18 Ноябрь 2015 Печать E-mail Ҳакимул уммат, Мавлоно Муҳаммад Ашраф Али Таҳонавий\nКатегория: Фиқҳий мазҳаблар Имом Шофеъий ва у кишининг мазҳаблари\nАвтор: Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф Опубликовано 23 Апрель 2014 Печать E-mail Имом Шофеъий Муҳаммад ибн Идрис ҳижрий 150-санада имом Абу Ҳанийфанинг вафот этган кунлари дунёга келдилар. У киши арабларнинг машҳур Қурайш қабиласига мансубдурлар. Кичикликларидан бошлаб илм талаби ила машғул бўлдилар.\nАрабларнинг одати бўйича саҳродаги қабилалардан Ҳузайл қабиласи билан бир неча йил яшаб уларнинг шеърлар ва хабарларини, араб тили фасоҳати, балоғатини ўргандилар. Маккага қайтиб келганларида баъзи фозиллар у кишига:\nКатегория: Фиқҳий мазҳаблар Ҳанафийликдаги “эътиборсиз” фиқҳий манбалар ҳақида\nАвтор: Ҳамидуллоҳ Беруний Опубликовано 23 Апрель 2014 Печать E-mail Ҳанафийлик мазҳаби уламолари мазкур мазҳаб фиқҳидаги китобларнинг даражаларини ривоят қуввати, келтирилган масалалар кучи ҳамда муаллифнинг илмий салоҳиятига кўра таснифлаб берганлар. Уларни ўрганишнинг икки хил усули ишлаб чиқилган. Биринчисида Имоми Аъзам Абу Ҳанифа (699-767) шогирдлари ва уларнинг шогирдлари битган асарлар,\nКатегория: Фиқҳий мазҳаблар Ҳанафий мазҳабнинг нақл қилиниши\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 23 Апрель 2014 Печать E-mail Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳи алоҳида катта фиқҳий китоб таълиф қилмаганлар. Баъзи бир «ал-Фиқҳул Акбар», «ал-Олим вал Мутааллим», Усмон ал-Баттийга ёзган рисола ва Қадарияларга раддия тарзда ёзган рисолаларига ўхшаш кичик рисолалар ёзганлар. Бу рисолаларнинг барчаси илми калом ва мавъизага оиддир. Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳи фиқҳда алоҳида китоб ёзмаганлар.Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳининг фикрлари ва ижтиҳоди самараларини у кишининг шогирдлари нақл қилганлар ва китоб шаклига келтирганлар.\nКатегория: Фиқҳий мазҳаблар Тўрт мазҳабларнинг қайси бири васатияда\nАвтор: Алоуддин Хофий Опубликовано 23 Апрель 2014 Печать E-mail Алҳамду лиллаҳи, вассолаату вассалааму алаа саййидинаа Росувлиллааҳ. Аммо баъд:\nКатегория: Фиқҳий мазҳаблар Мазҳаблар ҳақида\nАвтор: Шайх Муҳаммад Содиқ Опубликовано 23 Апрель 2014 Печать E-mail Пайғамбаримизнинг (с.а.в.) муборак ҳаётларининг оҳирига келиб, Қуръони Карим оятлари тушуши оҳирига етиб қолди. Кейинги босқичдаги оятларнинг аксарияти ҳукмларга тегишли эди. Турли қабила ва юрт одамлари Исломни қабул қилишди. Янги мусулмонлар қаршисида деярли йигирма уч йил давомида тушиб тўпланган оятларни ўқиб-ўрганиш, уларга амал қилиш, шариат аҳкомларини ўз ҳаётларида тадбиқ қилиш вазифаси турар эди. Табиийки, ёш саҳобалар ўзларидан катталардан, янги мусулмонлар эскиларидан шаърий масалаларини сўрай бошлашди.\nКатегория: Фиқҳий мазҳаблар Ҳанафий фақиҳлар табақалари\nАвтор: Шайх Муҳаммад Содиқ Опубликовано 23 Апрель 2014 Печать E-mail Албатта, ҳамма фақиҳ номининг олганларнинг даражалари бир хил эмас. Балки улар турли табақаларга бўлинадилар ва ўша табақаларида уларниннг даражалари билинади. Шунинг учун фиқҳ илми толиблари бу табақаларни билиб олишлари лозим.\nКатегория: Фиқҳий мазҳаблар Ҳанафий мазҳабининг тарқалиши\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 23 Апрель 2014 Печать E-mail Ҳанафий мазҳаби ўзидаги хусусиятлар омил ўлароқ тез ва соз ўсди, тезликда турли ўлкаларда кенг тарқалди. Унинг ўсиши ва тарқалишининг бош омиллари учта;\n1. Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳининг шогирдлари кўплиги ва уларнинг ўз устозлари ижтиҳоди самараларини тақатишга катта аҳамият беришлари.\nКатегория: Фиқҳий мазҳаблар Имом Молик ва у кишининг мазҳаби\nАвтор: Шайх Муҳаммад Содиқ Опубликовано 23 Апрель 2014 Печать E-mail Моликий мазҳаб асосчиси имом Абу Абдуллоҳ Молик ибн Анас ибн Молик ибн Аби Омир ал-Асбаҳий ҳижрий 93-санада таваллуд топдилар.\nКатегория: Фиқҳий мазҳаблар Мазҳаблар ҳақида замонавий фатволар\nАвтор: Шайх Муҳаммад Содиқ Опубликовано 23 Апрель 2014 Печать E-mail Маккаи Мукаррамада жойлашган, дунёдаги энг мўътабар мусулмон ташкилоти бўлмиш Робитаи Олами Исломий ҳузуридаги Ислом фиқҳи Академияси қарорини эътиборингизга ҳавола қилишдан олдин Робитанинг таъсис мажлисига ҳам, Фиқҳ Академиясига ҳам Саудиянинг бош муфтиси, Шайх Абдулазиз Ибн Боз раислик ва у кишининг бир неча сафдошлари аъзолик қилишларини таъкидлаб ўтмоқчимиз.\nСайт бошиФиқҳФиқҳий мазҳаблар


Покистонда полициячи шaккокликдa гумонлaнган шaхсни болтa билaн уриб ўлдирди\nПокистон полицияси ходими шaккокликдa гумонлaниб ҳибсгa олингaн шaхсни болтa билaн уриб ўлдирди.\nРaсмийлaрнинг билдиришичa, Туфaйл Ҳaйдaр 5 ноябрь куни Пaнжоб вилоятининг Гуржaт шaҳридa Муҳaммaд пaйғaмбaрнинг сaҳобaлaригa нисбaтaн номaқбул сўзлaр aйтгaни учун ҳибсгa олингaн бўлгaн.\nПолиция ходими Фaрaз Нaвид шиa мусулмонлaридaн бўлгaн Ҳaйдaр ҳибсдaлигидa ҳaм ёмон сўзлaрдaн тийилмaгaни боис 6 ноябрь куни уни болтa билaн уриб ўлдиргaн.\nНaвид ҳибсгa олингaни вa унгa нисбaтaн қонуний чорaлaр кўрилaётгaни aйтилмоқдa.\nШаккоклик аҳолисининг аксарияти мусулмон бўлган Покистондa ўта нозик масала бўлиб, исботланмаган айбловлар ҳам оломон зўравонлигига сабаб бўлиши мумкин.\nБундaн уч кун aввaл, 4 ноябрь куни Қуръонни тaҳқирлaгaнликдa гумонлaнгaн пaнжоблик нaсроний эр-хотин оломон тaрaфидaн кaлтaклaб ўлдирилгaн вa жaсaдлaри ёқиб юборилгaн эди.


ТОШКЕНТ, 26 апр — Sputnik. Ўзбекистонда 2018 йил учун бюджет эълон қилинди. Унда маҳаллий бюджетларнинг даромад қисми нима ҳисобига тўлдирилиши кўрсатилган.\nМаҳаллий бюджетларнинг даромад қисмини мустаҳкамлаш бўйича молиявий манбаалари сифатида майдони бир гектардан ортиқ бўлган ер участкаларга ер солиғи жорий этилади.\nАлкогол маҳсулотларга — 10 фоиздан 27 фоизга, тамаки маҳсулотлар — 50 фоизга ва пиво — 20 фоизга солиқлар кўпайди.\nСолиқ солинадиган базанинг кўпайишини ҳисобга олган ҳолда солиқ ставкаси 1,7 фоиздан 0,2 фоизга камайтириш кўзда тутилмоқда.\nҲудудларнинг ижтимоий ҳолатидан келиб чиққан ҳолда коэффицентларни камайтириш мумкин. Масалан, Хоразм вилоятида жойлашган уй учун мулк солиғи Тошкент шаҳрига нисабатан 2 баравар камроқ бўлади.


Норезидент УФдаги ўз улушини норезидентга сотади: солиқ оқибатлари | BUXGALTER.UZ\nЎзбекистонда рўйхатдан ўтказилган МЧЖ РФнинг юридик шахси бўлган таъсисчига эга. У ўз улушини (50%) Россиянинг бошқа юридик шахсига сотади. Мулк ҳуқуқини ўтказиш расмийлаштирилгунга қадар МЧЖ, солиқ агенти сифатида, СКнинг 356-моддасига асосан Ўзбекистоннинг солиқ органларига норезидентнинг даромадлари бўйича ҳисоб-китобни тақдим этиши ва ундан солиқ тўлаши керак. Улушни реализация қилишдан солиқ қандай ҳисоблаб чиқарилади - корхонанинг соф активлари қийматиданми ёки активларнинг умумий қийматидан?\nBuxgalter.uz илтимосига биноан саволга «Assistance In Tax» солиқ маслаҳатчилари ташкилоти директори Радмила КАРИМОВА жавоб берди:\n- Норезидент бўлган юридик шахсларнинг Ўзбекистоннинг резиденти бўлган юридик шахсларнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) улуши (пайи)ни реализация қилишдан олган даромадларига Ўзбекистондаги манбада солиқ солинади .\nБунда ушбу улушни сотиб олаётган Ўзбекистоннинг норезиденти бўлган юридик шахс солиқ агенти деб эътироф этилади .\nУлушни реализация қилишдан олинган даромадлар уни реализация қилиш суммасининг ҳужжатлар билан тасдиқланадиган сотиб олиш қийматидан ошган суммаси сифатида аниқланади. Сотиб олиш қийматини тасдиқлайдиган ҳужжатлар мавжуд бўлмаганда, солиқ агенти солиқни реализация қилиш қийматидан келиб чиққан ҳолда ушлаб қолади .\nБир ёки бир неча шахс томонидан таъсис этилган, устав фонди (устав капитали) таъсис ҳужжатлари билан белгиланган миқдорларда улушларга бўлинган хўжалик жамияти масъулияти чекланган жамият деб ҳисобланади .\nМЧЖ иштирокчилари жамиятнинг УФдаги (УКдаги) ўз улушини ёхуд унинг бир қисмини Қонунда ва жамиятнинг уставида назарда тутилган тартибда мазкур жамиятнинг бир ёки бир неча иштирокчисига сотиш ёки ўзга тарзда уларнинг фойдасига воз кечишга ҳақлидирлар .\nЖамият устав фонди (устав капитали) ва унинг иштирокчилари улушларининг номинал қийматидан иборат бўлади .\nфоизларда ёки каср кўринишида белгиланади;\nжамият иштирокчиси улушининг миқдори унинг улуши номинал қиймати билан жамият устав фондининг (устав капиталининг) нисбатига тенг бўлиши керак .\nЖамият иштирокчиси улушининг ҳақиқий қиймати жамият соф активлари қийматининг унинг улуши миқдорига мутаносиб бўлган бир қисмига мос бўлади .\nУмумий қоида мавжуд, унга асосан жамият иштирокчисининг жамият устав фондидаги улушининг ҳақиқий қиймати у ёки бошқа ҳодиса рўй берган санадан олдинги охирги ҳисобот даври учун жамиятнинг бухгалтерия ҳисоботлари маълумотлари бўйича аниқланади .\nАгар улуш номинал қиймати бўйича реализация қилинса, сотиб олиш қиймати ва реализация қилиш қиймати ўртасидаги фарқ вужудга келмайди”.\nНорезидентдан УФдаги улуши харид қилинганда юзага келадиган солиқ оқибатлари;\nИштирокчининг МЧЖдан чиқиб кетиши.


Чернобил туристларни қабул қила бошлади - 29.09.2019, Sputnik Ўзбекистон\nРадиацион туризмга марҳамат! Фожеадан 33 йил ўтиб Чернобил АЭСи туристлар учун ўз эшикларини очди. 29.09.2019, Sputnik Ўзбекистон\n13:47 29.09.2019 (янгиланди: 13:50 29.09.2019)\nЧернобил Атом электр станциясига биринчи маротаба сайёҳлар киришига рухсат берилди. 1986 йилнинг 26 апрелида ушбу АЭСнинг 4 энергоблокида портлаш содир бўлган эди.\nШундан сўнг 33 йил давомида бутун Чернобил шаҳри ёпиқ ҳудудга айланган ва бу ерга одамлар кириши таъқиқланган эди. АЭСда юз берган фожеадан энг катта миқдора Украина шимоли, Беларус жануби ва Россиянинг ғарбий қисмлари катта зарар кўрган эди.\nЯқинда телеэкранларда намойиш этилган Чернобил ҳақидаги фильмдан сўнг, сайёҳлар учун бу ернинг оммавийлиги янада ошди. Лекин, шуни унутмаслик керакки, бу ерда бугун ҳам радиация миқдори нормадан 40 минг баравар ортик. Шунинг учун ҳам бу ерга келган киши ҳимоя костьюмида бўлиши шарт.


01.04.20 17:39\tmsk\nЎЗБЕКИСТОНДА РЕГИОНАЛ АҲОЛИНИ РЎЙХАТГА ОЛИШ . OZODLIK.ORG САЙТИ ФОТОСУРАТИ\nЎзбекистонда икки марта аҳолини рўйхатга олиш режалаштирилмоқда. Биринчиси, синовли аҳолини рўйхатга олиш 2020-2021 йилларда бўлиб ўтади. Бу ўзига хос рўйхатга олиш бўйича машғулот сифатида, 2022 йилда бўлиб ўтадиган асосий рўйхатга олишдан олдин оралиқ танлов йўли билан ўтказилади. Синовли рўйхатга олиш вақтида ушбу тадбирга нафақат рўйхатга олувчи ходимларнинг, балки аҳолининг ўзи ҳам қанчалик тайёрлиги маълум бўлади.\nБироқ ҳозирнинг ўзида расмийлар ушбу аҳолини рўйхатга олиш жараёнида муайян муаммолар юзага қалқиб чиқишидан ташвишланмоқдалар. Мамлакатнинг кўпчилик аҳолиси шу чоққача аҳолини рўйхатга олишдан нима маъно борлигини очиқ-ойдин тушунмаяптилар ва биринчи имконият туғилиши билан ўзларини бу жараёндан четга олишга интиладилар. Одамлар биринчидан, давлатга ишонмай қўйганлар ва бу анъанага айланиб бўлган ва шунинг учун зарурат бўлмаса, кўзга ташланмасликка ҳаракат қилишади. Иккинчидан, улар ўзларига тегишли шахсий маълумотлардан ғаразли мақсадларда фойдаланишлари мумкинлигидан, фирибгарларнинг қўлига тушиб қолишидан ташвишланадилар.\nСтатистика ҳамма нарсани билишни истайди\nМустақил Ўзбекистон тарихида илк бор ўтказиладиган аҳолини рўйхатга олиш жараёнига республика расмийлари пухта тайёргарчилик кўрган ҳолда киришмоқдалар. Мамлакат президенти Шавкат Мирзиёев ўтган йилнинг февраль ойида аҳолини рўйхатдан ўтказиш концепциясини тасдиқлади. Бир йилдан сал кўпроқ вақт ўтиб экспертлар муҳокамасидан ўтган ҳамда парламент томонидан маъқулланган ҳужжат қонун шаклига кириб, давлат раҳбари томонидан имзоланди.\nҚонунда айтилишича, аҳолини рўйхатга олишдан мақсад узоқ муддатли прогнозлар ва давлатнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш мақсадли дастурларини, янги иш ўринлари ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастурларини ишлаб чиқиш, барқарор ривожланиш миллий мақсадлари индикаторларини шакллантириш, меҳнат ресурслари жойлашуви ва улардан фойдаланиш жараёнларини ўрганиш, илмий тадқиқотлар олиб бориш учун республика аҳолиси ва унинг фаровонлиги тўғрисидаги ишончли маълумотларни олишдан иборат. Ҳужжатда аҳолини рўйхатга олиш жараёнининг барча асосий тушунчалари ва босқичлари санаб ўтилган. Фуқароларни қизиқтираётган асосий нарса эса – сўров варақчаси: давлатга улардан қандай маълумотлар керак бўлиб қолганини билиш керак?\nДастурда қуйидаги саволлар жойлаштирилган:\n· Фамилияси, исми ва шарифи\n· Туғилган санаси ва жойи\n· яшаш жойи (турган ери)\n· Нечта тилларни билиши\n· Оилавий аҳволи\n· Фарзандлар сони\n· Уй хўжалиги таркиби\n· Уй-жой шароити\n· Тирикчилик учун маблағлар манбаи\n· Миграция (ташқи ва ички).\nУшбу рўйхатга қўшимча саволлар фақат республика ҳукуматининг қарори билан киритилиши мумкин. Шу билан бирга, сўров варақчасига жавоблари давлат, тижорат ёки қонун билан муҳофаза қилинадиган бошқа турдаги маҳфий ёки инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини бузадиган маълумотлардан иборат бўлган саволларни киритиш мумкин эмас.\nАнкеталарни тўлдириш билан махсус тайёргарликдан ўтган одамлар шуғулланадилар, улар барча зарур маълумотларни ёзиб борадилар. Агар фуқаролар берилган саволларга жавоб беришдан бош тортсалар, унда керакли маълумотлар маҳалла фуқаролари йиғинларининг идораларидан олинади. Ўзбекистонда қонун аҳолини рўйхатга олиш иштирокчисининг розилигисиз очиқланиши мумкин бўлмаган шахсга тегишли маълумотларнинг ҳимоя қилинишини кафолатлайди. Процедура ўн йилда бир мартадан кам бўлмаган муддатда ўтказилиши лозим.\nАҳолини рўйхатга олиш биринчи марта ўтказилаётгани йўқ\nОлдин айтиб ўтилганидек, бўлгуси аҳолини рўйхатга олиш жараёни мустақил Ўзбекистон тарихида биринчи бўлиб қолади. Аммо бу мамлакатда илгари ҳеч қачон фуқароларни рўйхатдан ўтказилмаганини англатмайди.\nЎзбекистон ҳудудида биринчи марта аҳолини рўйхатга олиш 1897 йилда ўтказилган. Ўшанда 3.9 миллион киши рўйхатга олинган бўлиб, бу ҳозирги 34 миллион рақамига умуман таққослайдиган даражада эмас. Шунингдек, Ўзбекистон ҳудудида советлар ҳукмронлик қилган даврда ҳам бир неча марта аҳолини рўйхатдан ўтказилган. Сўнгги бор бу иш 1989 йилда амалга оширилган.\nЎзбекистонда аҳолини рўйхатга олиш бўйича давра суҳбати. Unfpa.org сайти фотосурати\nЎтган асрларда аҳолини рўйхатга олинишининг ўзига хос хусусиятлари ҳақида “Фарғона” нашрига тошкентлик ёзувчи ва тарихчи Борис Голендер сўзлаб берди.\n— Аҳолини рўйхатга олиш – бошқарув, молиялаштириш ва келажакни прогноз қилиш учун жуда муҳим ресурс саналади. Раҳбарлар буни инқилобдан олдинги даврларда ҳам жуда яхши тушунишган. Боз устига, Туркистон Россия империяси учун ўрганилмаган ўлка эди. Аксарияти саводсиз ва рус тилида умуман сўзлашишни билмайдиган аҳоли ўртасида оралатиб статистик маълумотларни тўплашга тўғри келганди ўшанда. Туркистон ўлкасининг раҳбарлари аввалига Тошкентда аҳолини оралатиб рўйхатга олдилар, сўнгра бу ишни Туркистоннинг бошқа вилоятларида ўтказдилар. Бу ишни амалга оширмай туриб, ўлканинг иқтисодиётини ҳеч қанақасига ташкил этиб бўлмас эди. Туркистоннинг биринчи генерал-губернаторларидан бири, 1894-1898 йилларда Туркистон ҳарбий округининг қўмондони бўлган Николай Оттонович Розенбах ҳар бир вилоятда махсус статистика қўмиталарини ташкил этган ва бу тузилмалар, шунингдек, аҳолини рўйхатга олиш ишлари билан шуғулланган.\nМаълумотлар одамларнинг сўзларидан ёзиб олинар ва ўша фурсатнинг ўзида бир нечта қийинчиликлар юзага келишни бошлаган эди. Аҳолининг рўйхатга олишда статистик маълумотларни тўплаш ишида европалик аҳоли орасида ҳеч қандай муаммо туғилмади, аммо мусулмонлар орасида бу ишни амалга ошириш амри маҳол бўлиб қолди: ўшанда кимдир аҳолини рўйхатга олиш ўлкада итиқомат қиладиган эркакларни Россия императорининг армиясига хизмат қилишга олиб кетиш ниятида ўтказилмоқда, деган миш-мишларни тарқатди. Шунинг учун ҳам битта хонадонда ўртача нечта одам яшашини тахминан белгилашга тўғри келди. Бундан ташқари, бу ишларнинг ҳаммасини мусулмонларга солинадиган солиқларни белгилаш учун керак деган иддао билан ҳам боғладилар. Мусулмонлар ўз оилаларидаги фарзандларининг сонини ҳам яширишга уринишгани учун уларнинг сонини “сунъий” йўл билан ҳисоблашга тўғри келарди.\nБундан ташқари, одамларнинг миллати ва тилини аниқлашда ҳам муайян муаммолар мавжуд эди. Гап шундаки, Ўрта Осиёда одамлар ўртасида миллати бўйича ажратишлар йўқ эди, шаҳарликлар ўзлари ҳақида “биз мусулмонмиз” дейишарди. Мисол учун, аҳолининг фақат 8 фоизи ўзини ўзбек ҳисоблаган эди. Олдин шунақа бўлган: одам Самарқандда истиқомат қилган бўлса, ўзини самарқандликман, Бухорода яшаган бўлса, бухороликман деб келган.\nСовет ҳукумати томонидан 1925 йилда Ўзбекистон республикасининг ўша пайтдаги пойтахти Самарқандда ўтказилган биринчи аҳолини рўйхатга олиш жараёнини ўрганиб чиққан филолог, журналист ва жамоатчилик арбоби Рубен Назарьянга кўра, унинг натижаларини объектив ҳисоблаб бўлмайди.\n“Аҳолини рўйхатга олувчилар Самарқандда истиқомат қилаётганлар орасида кўчманчи оилаларнинг сони кўплиги боис, фуқароларни ҳисобга олишда қийинчиликларга дуч келдилар, шунинг учун ҳам асосан ўтроқ европалик аҳоли ўртасида иш олиб борилди, — дея ҳикоя қилади олим. – Шаҳарнинг мусулмонлар яшайдиган қисмида тил билмаслик ва тушунмаслик важидан аҳолини рўйхатга олиш расман ва юзаки ўтказилди”. Шунинг учун ҳам сўров ўтказилган 18 минг нафар самарқандликлар орасида ярмидан кўпини руслар ташкил этган, ўзбеклар эса шаҳарликлар орасида бор-йўғи 1,6% бўлган холос.\nНазарьян ўзининг мақоласида расмийлар турар жой масаласига алоҳида эътибор қаратганларини таъкидлаб ўтган. Ва битта қизиқ тафсилот юзага чиқиб қолди – маълум бўлишича, Самарқанд аҳолисининг деярли ярми ўша пайтдаги белгиланган меъёрлардан кам бўлган яшаш майдонига эга бўлишган экан. Ўшанда бир кишига меъёр бўйича 6.8 квадрат метр майдони бўлиши керак эди, аммо кўпчилик амалда 1.4 квадрат метр билан кифояланиб яшаган экан.\nОлдин қайд этилганидек, яшаш шароити тоифасидаги савол замонавий сўров варақаларига ҳам киритилган. Шунинг учун ҳам тез орада самарқандликлар юз йил давомида ўзларига тегишли майдонни кенгайтира олдиларми ва кенгайтирган бўлсалар қанчага, деган саволнинг жавобини олиш имконияти пайдо бўлади.\nИлгари санашган, ҳозир санашяпти ва бундан кейин ҳам санайдилар\nБиринчи қараганда, аҳолини рўйхатга олиш яқинда ўйлаб чиқарилган тадбирга ўхшаб кўриниши мумкин. Бироқ аслида аҳолини ҳисобга олиш институти минг йилдан зиёд анъаналарга эга. Бир неча минг йиллар олдин ҳам Қадимий Хитойда, Мисрда, Месопотамияда, Қадимий Юнонистонда ва Римда аҳолини рўйхатга олиш ишлари ўтказилган. Ўша пайтларда бу иш биринчи навбатда солиқ тўловчиларнинг сонига аниқлик киритиш, урушга сафарбар қилишга яроқли қанча навкарлар борлигини билиш учун ўтказилган, шунинг учун рўйхатга фақат эркаклар киритилгани ҳам рост.\nБизнинг давримизда ушбу иккита вазифага бир талай бошқа мақсадлар ҳам қўшилган. Давлат нафақат фуқароларнинг жинсини, умумий сони билан қизиқади, балки мамлакат ҳудудида қайси миллат вакиллари истиқомат қилишлари, қайси тилда сўзлашаётгани, одамларнинг қандай маълумотга эга эканликлари ва ҳоказо маълумотларни билишни истайди. Буларнинг ҳаммаси давлатга келажакда қанча болалар боғчалари, мактаб ва поликлиникалар очишдан бошлаб, қанча турар жой бинолари-ю, қанча янги автомагистраллар қуриш кераклигини режалаштириш учун керак.\nЎзбекистонда аҳолини рўйхатга олиш бўйича Ўзстат ва БМТ давра суҳбати. Unfpa.org сайти фотосурати\nБирлашган Миллатлар Ташкилоти барча мамлакатларга 2015 йилдан 2024 йилгача аҳоли ва уй-жой фондлари бўйича батафсил статистикани тақдим этишни тавсия қилган. БМТ маълумотига кўра, 2020 йилда дунё бўйича умумий аҳолиси бир миллиардни қамраб оладиган 50 та мамлакатда аҳоли рўйхатга олиниши кутилмоқда. Ушбу рўйхатда Япония, Индонезия, Таиланд, Жанубий Корея, Аргентина ва бошқа кўплаб мамлакатлар ўрин олган.\nАҚШ ҳам 2020 йилда ўзининг умумий аҳолисини рўйхатга олишни режалаштирган – тадбир апрель ойида бошланиши керак. Бу тадбирга мамлакат расмийлари алоҳида эътибор қаратмоқдалар, Америкада аҳолини рўйхатга олиш якунлари бўйича сайловчилар округларининг хариталари тузилади, федерал маблағлар тақсим қилинади. Қайд этиш жоиз, АҚШда информацияга муносабат жуда ҳам эҳтиёткор: аҳолини рўйхатга олиш бюросининг ходими агар бирор кишининг шахсга оид маълумотларини очиқлаб қўйса, уни 250 минг АҚШ доллари миқдорида жарима ёки беш йиллик қамоқ жазоси кутади.\nХитой 2020 йил ноябрида республика тузилган вақтдан бошлаб еттинчи марта умумий аҳолини рўйхатга олишни бошлайди. Хитойнинг асосий муаммоси – аҳолини рўйхатга олиш иши ҳаммани қамраб ололмаслигида. Гап шундаки, Хитой 1979 йилдан бошлаб “Битта оилага – битта бола” сиёсатини қўллай бошлаган. Шу муносабат билан кўп болали қишлоқ аҳолиси йирик жарима ва жазоларга тортилмаслик учун биттадан ортиқ туғилаётган фарзандларини рўйхатдан ўтказмай келадилар. Айнан шунинг учун ҳам Чин-Мочиндаги аҳолини рўйхат олиниши якуни етарли даражада тахминий, ҳақиқатдан йироқ маълумотларни бериб келган. 2015 йилдан бошлаб болалар туғилиши устидан назорат енгиллашган, аммо оила аъзоларини ҳукумат вакилларидан яшириш одати барибир йўқ бўлиб кетмаган.\nЕвропа иттифоқи мамлакатлари аҳолини рўйхатга олишни 2021 йилга қолдиришга қарор қилдилар. Россия эса кечиктиришдан фойда йўқ, деган хулосага келиб, ўн иккинчи бутунроссия аҳолини рўйхатга олиш тадбирини 2020 йилнинг 1 дан 31 октабрь оралиғида ўтказишни режалаштирмоқда.\nРоссия фуқароларининг ўзлари давлат хизматларининг ягона порталида электрон варақларни тўлдириш имкониятига эга бўлиши бу сафарги аҳолини рўйхатга олишдаги асосий янгилик бўлиб қолади. Айтгандек, МДҲ мамлакатлари орасида Беларусь ўтган йили биринчи бўлиб аҳолини рўйхатга олишни электрон воситалари ёрдамида амалга оширди. Бу йилги кузда амалга оширилиши режалаштирилаётган аҳолини рўйхатга олиш жараёнида Арманистон, Қозоғистон ва Қирғизистон ҳам замонавий технологияларни қўллаши кутилмоқда.\nУмуман олганда, Мустақил давлатлар ҳамдўстлиги таркибига кирган мамлакатлар 2020 йилга яқин муддат оралиғида аҳолини рўйхатга олишни келишиб олгандилар. Маълумотларни синхронлаштириш фойдадан ҳоли эмас, чунки шунда чет элларга пул ишлаб олгани вақтинчалик чиқиб кетган ҳамда доимий яшаш жойини ўзгартирган одамларни ҳисобга олган ҳолда миграциявий оқимлар бўйича реал маълумотларни олиш мумкин бўлади. Бундан ташқари, аҳоли сони бўйича ҳисоб-китоблар бутун МДҲ мамлакатлари ҳудуди бўйлаб меҳнат бозори бўйича маълумотларни олишга имконият беради.


TIB.UZ / Синашта амаллар - TIB.UZ\nTIB.UZ Халқ табобати – ҳақ табобат Синашта амаллар\n– Ибн Сино балғам кўчириш учун анжир мевасини ейишни, йўтални қолдириш учун эса уни сутда қайнатиб истеъмол қилишни буюрган. 100 грамм анжир мевасига 2 стакан қайноқ сув қуйилади, паст оловда 15 дақиқа қайнатилади, 2-3 соатга қўйиб қўйилади ва сузилади. Кунига 2-3 маҳал овқатланишдан олдин ярим стакандан йўталга қарши даво сифатида ичилади.\n– 5 ош қошиқ (70-80 грамм) қуритилган гилос мевасига 4 стакан қайноқ сув қуйилади, 4-6 соатга қўйиб қўйилади ва сўнг сузилади. Кунига 3-4 маҳал 1 стакандан овқатдан олдин иштаҳани очиш ва умумий қувват бағишловчи восита сифатида ичилади.\n– Камқонликда 3-5 тадан олмани кунига 3-4 маҳал истеъмол этилади ёки олма шарбати ёхуд олма компоти кунига 3-4 мартада ичилади. Иштаҳани очиш ва ич қотишининг олдини олиш учун овқатланишдан олдин 2-3 дона олмани пўчоғини арчмасдан истеъмол этилади.\n– 2 ош қошиқ майдаланган шолғом устига 1 стакан қайноқ сув қуйиб, 15 дақиқа қайнатилади. Сузиб, чорак стакандан ичиб турилади. 1 стакан бундай қайнатма уйқу олдидан ичилса, тинчлантирувчи дори сифатида таъсир кўрсатади. Қайнатма билан ғарғара қилинса, томоқ оғриғига даво бўлади.\n– Маймунжон ва наъматак мевалари омихтасидан витаминли чой тайёрлаш: 1 ош қошиқ аралашма устига 1 стакан қайноқ сув қуйилади ва 10 дақиқа енгил алангада қайнатилади. Сузиб, кунига 2 маҳал ярим стакандан ичилади.


Журналистлар учун Чемпионлик кубоги ва брэндли велосипедлар.\nМаълумки, Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармонига мувофиқ, 1994 йилдан буён ҳар йили Ўзбекистонда Матбуот ва Оммавий ахборот воситалари ходимлари куни нишонланади.\nАнъанага кўра, бу байрамона кун ўз ичига расмий учрашувлар, брифинглар, пресс-конференциялар, интервьюлар билан бир қаторда ўз касбининг моҳир устаси бўлган журналистларни тақдирланишини ҳам ўз ичига олади.\nБу тантанали кунда ўз хизмат вазифаларини астойдил олиб бориш вақтида ўз умрларини бағишлаган марҳум ОАВ ходимлар хотираси ёдга олинади.\nШу билан бир қаторда, Ўзбекистон велосипед спорти Федерацияси 2018 йил 24 июнь куни “Матбуот ва Оммавий ахборот воситалари ходимлари куни”га бағишлаб спорт ва маданий байрам тадбирини ташкиллаштирмоқда.\nМазкур спорт ва байрам тадбирида Ўзбекистон велосипед спорти Федерацияси томонидан ўтказилган танловга кўра матбуот ва ОАВ ходимларини қуйидаги категориялар бўйича Брэндли велосипедлар билан тақдирланади:\nвелосипед спортини фаол ва профессионал даражада ёритаётган телеканал;\nвелосипед спортини фаол ва профессионал даражада ёритаётган электрон ОАВ (сайт).\nБундан ташқари энг ихлосманд велоспорт хаваскорларини қимматбахо ва эсталик совғалар билан (бунда хаваскорнинг велосипедининг умумий ташқи ва техник холати, спорт формаси, велосипедни хайдаш махоратлари каби мезонлар асосида) тақдирланадилар.\nСўнг хаваскор велосипедчи журналистлар ўртасида бевосита спорт мусобақаси бўлиб ўтади. Мусобақа икки босқичда эркаклар (10км) ва аёллар (5км) ўртасида бўлиб ўтади.\nМаълумот учун: “Матбуот ва Оммавий ахборот воситалари ходимлари куни”га бағишланган спорт ва маданий байрам тадбири 2018 йил 24 июнь куни соат 17:00 да “ПАХТАКОР” марказий стадионида бўлиб ўтади. Мазкур тадбирда фақат журналист ва ОАВ хаваскор велосипедчилари ўз велосипедлари билан қатнашишлари мумкин.


Коронавирус: Қозоғистонда электрон эмлаш паспорти ишлаб чиқилди\n19 Январь 2021 12:48\nNUR-SULTAN. Kazinform – Тизимли равишда ҳисобга олиш мақсадида Қозоғистонда электрон эмлаш паспорти ишлаб чиқилди. Бу ҳақда Қозоғистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазири Алексей Цой маълум қилди, Kazinform мухбири.\nҲукумат йиғилишида Соғлиқни сақлаш вазири мунтазам равишда ҳисобга олиб бориш учун электрон эмлаш паспорти ишлаб чиқилганлигини эълон қилди. Эмлаш тўғрисидаги маълумотлар вазирликнинг марказлаштирилган ахборот тизимида электрон шаклда сақланади.\n«Бемор ва тиббиёт ходими веб-иловага ва m-gov мобил иловасига маълумотларни киритиши мумкин. Тизим глобал ахборот тизимлари билан бирлашишга қодир ва эмланган барча одамларга эркин ҳаракатланиш имкониятини беради», - дея қўшимча қилди Алексей Цой.\nҚозоғистонда фармацевтика саноатини ривожлантириш бўйича йўл харитаси ишлаб чиқилади\nКоронавирус: Қозоғистоннинг бешта вилояти «сариқ» зонада


Грузия АҚШдан хавфсизлик гаранти бўлишни сўрамоқда\nГрузия президенти Михаил Саакашвили Москвага қарши қиладиган баëнотларида ўзининг қудратли дўстлар паноҳида эканини тез-тез пўписа қилиб туради.\nТугаëтган йил Грузиянинг Россия босимидан паноҳ истаб¸ НАТО га аъзо бўлиш уринишларини бесамар қолдирди. Эндиликда Тбилиси бу паноҳни Вашингтондан изламоқда.\nГрузиянинг НАТО га аъзо бўлишнинг биринчи босқичи ҳисобланган Аъзолик учун ҳаракат дастурини олиш уриниши 2008 йил апрелида НАТО нинг Бухарест саммитида рад этилди.\nГермания ва Франция каби давлатлар¸ Грузия ва Украинага бундан дастурни таклиф қилиш¸ Россия билан кескинликни оширишидан баҳс этиб¸ бу жараëнга тўсқинлик қилдилар.\nНАТО Ташқи ишлар вазирларининг декабр ойидаги сўнгги йиғинида ҳам¸ на Тбилиси ва на Киев¸ бу таклифни ола олди.\nНАТО га аъзоликнинг ҳали узоқ истиқболда эканини яхши англаган Грузия раҳбарияти энди асосий кучни АҚШ билан икки томонлама хавфсизлик келишуви имзолашга сарфламоқда.\nГрузия ташқи ишлар вазири ўринбосари Нино Каландадзега кўра¸ ҳозирда томонлар АҚШ расмийлари ишлаб чиққан келишув шаклини муҳокама қилмоқдалар.\n- Шу кунларда тиғиз музокаралар бормоқда. Бизга келишувнинг аниқ тизими таклиф этилди ва эндиликда биз ҳам ўз таклифларимизни Америка томонига тақдим этмоқдамиз¸ деди Каландадзе Озодлик билан суҳбатда.\nГрузия ва АҚШ ўртасида хавфсизлик келишуви имзоланиши ҳақидаги овозалар¸ АҚШ Давлат котиби ўринбосарининг Европа ва Евроосиë бўйича ëрдамчиси Мэтю Бризанинг Тбилисига келиши билан янада кучайди.\n16 декабр куни Тбилисида ўтказган матбуот анжумани чоғида Бриза¸ ҳозирча аниқ бир келишув лойиҳаси йўқлигини билдирди.\n- Биз АҚШ-Грузия ўртасидаги хавфсизлик ва стратегик шерикликни атрофлича муҳокама қилдик. Биз ҳали-ҳамон “стратегик шериклик” деган чиройли иборани қандай қилиб амалий ҳаëтга кўчириш борасида бош қотираяпмиз¸ деди Бриза.\nКўпгина кузатувчилар¸ АҚШ ва Грузия ўртасида имзоланиши кутилаëтган хавфсизлик келишувини Вашингтон 1998 йили учала Болтиқ республикаси билан тузган АҚШ-Балтика хартиясига қиëсламоқдалар.\nХавфсизлик борасида аниқ кафолатлар бермаса-да¸ бу хартия Болтиқ давлатларида барқарор хавфсизлик ҳукм суришини АҚШ нинг устивор манфаатларидан бири қилиб белгилаган эди.\nБолтиқ расмийларига кўра¸ айнан шу келишув¸ уларнинг 2004 йили НАТОга аъзо бўлиб кириши учун ҳам йўл очиб берган.\nАммо АҚШ нинг Грузияга таклиф қилаëтган хавфсизлик шартномаси тафсилотлари жамоатчиликка мавҳум қолаëтган бир пайтда¸ таҳлилчилар¸ бу келишув билан Вашингтоннинг Грузияга хавфсизлик кафолати беришига шубҳа билдирмоқдалар.\nАвгуст ойида Россиянинг Грузияга босқини пайтида Тбилисига ҳарбий ëрдам бермаган АҚШ¸ бундай келишувда ¸ агар яна шундай вазият такрорланса¸ унинг ëнини олишга ваъда беришига ишонмайман¸ дейди грузиялик таҳлилчи Торнике Шарашенидзе.\n- Ҳозирги босқичда¸ аниқроғи АҚШнинг Грузия ҳудудларида Россияга ҳарбий жиҳатдан қарши чиқишни истамаслигига август ойида гувоҳ бўлганимиздан сўнг¸ Грузияда Америка базаларининг очилиши ҳақида гапиришга жуда эрта.\nБиз ўзаро ҳарбий ҳамкорлик кенгайишини кутишимиз мумкин. Аммо ҳозирги шароитда АҚШ нинг Грузияни мудофаа қилишини кутишга жуда эрта¸ дейди бу таҳлилчи.\nАйтилишича¸ иккала томон ҳам АҚШ-Грузия хавфсизлик шартномасининг Буш президентлиги ниҳоясига етадиган 20 январга қадар имзолаш истагида.\nҲозирча Обама маъмуриятининг бундай келишувга муносабати мавҳум бўлса-да¸ иқтидордаги Мудофаа вазири Роберт Гейтснинг 20 январдан сўнг ҳам ўз лавозимида қолиши¸ бу келишув умри тезда тугамаслиги борасида ўзига хос кафолатдек кўринмоқда.


«Осон бўлмайди». Адлия вазири — давлат органлари аппаратини оптималлаштириш тўғрисида – Газета.uz\n23 май, душанба COVID-19 Ob-havo Zira Вакансиялар\nФото: Адлия вазирлиги\n«Осон бўлмайди». Адлия вазири — давлат органлари аппаратини оптималлаштириш тўғрисида\nАдлия вазири Русланбек Давлетов Адлия вазирлиги тузилмасини оптималлаштириш ва бошқарув аппаратини қисқартириш бюджетга камида 100 млрд сўмни тежаш имконини берганини таъкидлади. Бошқа вазирликларда ҳам шундай ўзгаришлар кутилмоқда, бироқ бу осон бўлмайди, чунки давлат идоралари уларнинг функция ва ваколатларини қисқартиришдан манфаатдор эмас, деди у. Адлия вазирлиги раҳбари Ўзбекистон халқаро рейтингларда ўз ўрнини яхшилаш борасида қандай ишлар олиб борилаётганига ҳам тўхталиб ўтди.\nLotinchada На русском языке 8 май 2022, 12:58 Сиёсат\n7 май куни адлия вазири Русланбек Давлетов Тошкентда бўлиб ўтган III Халқаро рейтинг форумида Ўзбекистонда турли соҳаларда амалга оширилаётган ислоҳотлар ва улар мамлакатнинг халқаро рейтинглардаги ўрни қандай таъсир кўрсатаётгани ҳақида гапирди, деб хабар беради «Газета.uz» мухбири.\nУнинг сўзларига кўра, рейтингларни яхшилаш бирдан-бир мақсад эмас, вазифа аҳоли реал ўзгаришларни ҳис қилишига эришишдан иборат. Шу билан бирга, хорижий инвесторлар ва ташкилотлар рейтингларни мўлжалга олади, шунинг учун уларни яхшилаш бўйича ишлар олиб борилмоқда.\nАдлия вазирлиги раҳбарининг айтишича, Ўзбекистон халқаро рейтинглардаги ўринларни яхшилаш устида иш бошлаганида, энг қийини уларни тузиш методологиясини тушуниш бўлган.\n«Нимага у ёки бу рейтингда Ўзбекистоннинг рейтинги жуда паст? Кўп ҳолларда бугунги кунда бўлаётган ўзгаришларнинг етарли даражада тезроқ у ерда кўрилмаётганини ҳам кузатиб турамиз. Ўзимиз ҳам қилинаётган ишларни таҳлил қиламиз-да, (рейтинг) нимага ўзгармаяпти, деб ҳайрон қоламиз. Шунда бевосита мана шу ташкилотларга чиқиб, улар билан семинарлар қилиб, яқиндан мулоқот қилиб, Ўзбекистондаги ислоҳотлар қаерда, қандай йўналишда кетиши кераклигини ўрганяпмиз», — деди вазир.\nАдлия вазирлиги раҳбари мамлакат ўз тараққиёт йўлида турли чақириқлар билан тўқнашаётганини таъкидлади. Жумладан, хусусий мулкни ҳимоя қилиш билан боғлиқ муаммолар дарҳол тегишли индексдаги Ўзбекистон позициясига таъсир кўрсатган.\n«Мана ҳозир бу муаммони ҳал қилдик. Қонунлар қабул қилиб, мулк ҳуқуқини кафолатлаш бўйича жуда катта қадамлар қўйилди. Янги қонунлар қилиняпти, мана ҳозир давлат дастурида алоҳида президент фармони тайёрланяпти, мулк ҳуқуқига ривожланишимизнинг асосий омили сифатида қаралмоқда», — деди у.\nРусланбек Давлетов Ўзбекистон сўз эркинлиги рейтингидаги позициясини бирданига 24 поғонага яхшилаб, 133-ўринга кўтарилганини эслаб ўтди.\n«Бизнинг фикримизча, давлат ташкилотларида ишлаётганлар журналистларнинг профессионал даражада ривожланаётгани, давлат органларини қаттиқ танқид қилаётгани 133-ўринда эмас, юқорироқ ўринда бўлиши керак, деб ўйлаймиз. Ўзи, Танзила опа (Сенат раиси Танзила Нарбаева — таҳр.), 133-ўрин шу бўлса, 50-га чиққанимизда нима бўлади — биз ҳайрон бўлиб турибмиз. Албатта, ҳазил. Биз шундай бўлишини қўллаб-қувватлаймиз. Лекин, биз ўйлаймизки, бу соҳага ҳам объективлик, бу соҳада бўлаётган яхши хабарларни ҳам тўғри кўрсатиб, ОАВ билан конструктив мулоқот бўлса, жуда яхши бўларди», — дея таъкидлади адлия вазири.\nВазир Буюк Британияда жамоатчилик томонидан молиялаштириладиган BBC хизмати стандартларидан мисол келтирди.\nРусланбек Давлетов Ўзбекистонни ривожлантириш учун маъмурий ислоҳотларнинг муҳимлигини қайд этди. Унинг сўзларига кўра, Адлия вазирлиги тузилмасини оптималлаштириш бўйича чоралар кўрилиб, Давлат хизматлари агентлиги ва Интеллектуал мулк агентлиги бирлаштирилди.\n«Камида 100 млрд сўм Ўзбекистон бюджетига фойда келтирдик. Хизмат кўрсатиш тузилмаларига тегмадик, бошқарув тузилмалари ва раҳбарлар сонини камайтирдик, буйруқ берадиганлар сонини камайтирдик», — деди у.\nУнинг сўзларига кўра, худди шундай ўзгаришлар бошқа вазирликларда ҳам бўлиши кутилмоқда ва бу осон бўлмайди.\n«Осон бўлмайди, албатта. Қайси вазирлик ўзини йўқотишни хоҳлайди? Мана шу функциямиз керак эмас, мана шу катта ваколатимиз, ҳокимият функциямиз керак эмас, демайди. Яъни бу ерда, табиийки, идоравий мақсадлар борки, буни президентимизнинг сиёсий иродаси орқали, ҳукуматимиз раҳбарларининг сиёсий иродаси орқали буни ҳал қиляпмиз», — деди вазир.\nРусланбек Давлетов рақамлаштириш масаласига ҳам тўхталиб ўтди. Унинг таъкидлашича, бу рақамлаштириш бўйича индекслардаги вазиятни яхшилаш эмас, балки маъмурий муносабатларни тўғрилаш, уни мақбуллаштириш, бюрократиядан воз кечиш, бюрократия натижасида вужудга келаётган коррупция ҳолатларини бартараф этиш учун зарур.\n«Президент яқинда бюрократияга қарши тўртинчи пакет ҳужжатни эълон қилди… Давлат хизматларининг 30 фоизигина электронлашган. Биз ҳозир шундай индикатор қўйяпмиз, 70 фоизга чиқиш. Чунки ҳамма одам давлат хизматлари марказига келяпти, бир йилда 10−11 млн одамга хизмат кўрсатяпмиз, навбатлар пайдо бўлмоқда. Рақамлаштирсак, албатта, осонлашади», — деди у.\nҚийинчилик томони йиллар давомида йиғилиб келаётган маълумотларнинг қоғоз кўринишида қолаётгани, ҳужжатларни рақамлаштириш эса маблағ ва бир қанча ташкилотлар ўртасидаги интеграцияни талаб қилади.\n«Эртага 2−3 та ташкилот алоҳида рақамлаштирса, натижада интеграция билан боғлиқ муаммо пайдо бўлади, бир-бирининг кодларини ўқимай қолиши мумкин. Шунинг учун ягона давлат сиёсати нуқтаи назаридан ёндашиш керак. Мана, яқинда ФҲДЁ соҳасида 65 млн та архив ҳужжатларини тугатдик архивлаштиришни. Энди муаммо бўляптики, ПИНФЛга (Жисмоний шахснинг шахсий идентификацион рақами — ЖШШИР) бириктирилмаган. Чунки ПИНФЛ тизими янги чиққан, олдинги туғилганларда ПИНФЛ бўлмаган. Архивга киритилган бутун 65 млн далолатномаларни, биласизлар, ФҲДЁда далолатномалар расмийлаштирилади, ҳаммасини бириктириб, янгидан рақам бериб чиқяпмиз», — дея маълум қилди вазир.\nРусланбек Давлетов ўтган йили давлат органлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисида президент фармони қабул қилингани, унга кўра, давлат органлари ўз фаолияти, жумладан, харидлар, хизмат сафарлари, хизмат автомашиналари ва уй-жойлар бўйича 33 та очиқ маълумотни эълон қилишлари шартлигини айтди. Унинг сўзларига кўра, ҳозирда давлат органлари фаолиятининг очиқлиги бўйича янги ҳужжатлар тўплами ишлаб чиқилмоқда.\nБундан ташқари, Ўзбекистонда «халқаро рейтингларни ерга яқинлаштиришга ёрдам берувчи» миллий рейтинглар, жумладан, ҳудудларда қонун устуворлиги индекси, бизнес-индекслар жорий этилаётгани таъкидланди.\nЎзбекистон матбуот эркинлиги рейтингида кўтарилди, бироқ вазият «мураккаб"лигича қолмоқда 3 май 2022, 15:50\nЎзбекистон Иқтисодий эркинлик индексининг 2022 йилги рейтингида 9 поғонага пастлади 15 феврал 2022, 17:47\nДемократия индекси рейтингида Ўзбекистон 150-ўринни эгаллади 11 феврал 2022, 11:15\nЎзбекистон интернет тезлиги рейтингида 37 поғона кўтарилди 6 декабр 2021, 16:31\n23.05 Ўзбекистонда спортчиларни тайёрлаш ва селекция қилиш бўйича янги тизим жорий қилинади\n23.05 Абат Файзуллаев Ўзбекистоннинг Венгриядаги элчиси этиб тайинланди\n23.05 Андижонда шифокорлар 26 ёшли аёл қорнида салфеткани унутиб қолдирди\nЎзбекистонда спортчиларни тайёрлаш ва селекция қилиш бўйича янги тизим жорий қилинади\nАбат Файзуллаев Ўзбекистоннинг Венгриядаги элчиси этиб тайинланди\nАндижонда шифокорлар 26 ёшли аёл қорнида салфеткани унутиб қолдирди\nФарғона нефтни қайта ишлаш заводи $100 млнга сотилди\nТошкент шаҳри ва вилоятида катта миқдорда туркман манатини сотишга уринишди\nЎзбекистонда маймун чечаги қайд этилмади — Нурмат Отабеков\nҲафта давомида илиқ ва қуруқ об-ҳаво бўлиши кутилмоқда\n«23:00 дан кейин юриш мумкин эмас». Самарқандда туристларга нисбатан электрошокер қўллашди\nДХХ Сирдарёда яна иккита ноқонуний майнинг-ферма фаолиятига чек қўйди\nСамарқанд ва Наманганда ички ишлар ходимлари фуқароларни қасддан айбдор қилишга урингани айтилмоқда\n1 июндан ойлик иш ҳақлари оширилади


21 апрел 2021, Тошкент вақти: 01:41\n13 декабрь куни Ўзбекистон Олий Мажлис Сенатининг ўн еттинчи ялпи мажлиси иш бошлади.\nЎзбекистон миллий ахборот агентлигининг ëзишича¸ ўз маърузасида Сенат раиси Ниғматилла Йўлдошев “ўзбек тилини абгор ҳолатга олиб келаётган мутасаддиларни танқид қилган”.\nЎзАга кўра¸ Сенат раиси “Давлат тили тўғрисида”ги қонун ижроси ҳақида тўхталиб¸ “Биз доимо қонун, ижроси билан кучли эканлигини, жамиятда қонун устуворлиги, аввало, унинг ижроси қай даражада таъминлангани билан боғлиқлигини кўп таъкидлаймиз, деди раис. Афсуски, ҳатто қонун ижросини таъминлашга бевосита масъул бўлган вазирлик ва идораларда ҳам бу ҳақиқат моҳияти тўлиқ англаб етилгани йўқ”¸ деган жумладан.\nЖорий ой бошида Адлия вазири ўринбосари М.Истамов жамоатчилик муҳокамасига қўйилаëтган аксар ҳужжатларни фақат рус тилида тақдим этаëтган вазирлик ва ташкилотларни “Давлат тили тўғрисида”ги қонуннинг 8-моддасига амал қилмаëтганлик учун танқид қилган эди.\n"Ўтказилган таҳлиллар аксарият ҳолатларда норматив-ҳуқуқий лойиҳаларни ишлаб чиқувчи вазирлик, идора ва ташкилотлар ҳамда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари Ўзбекистон Республикаси Ягона интерактив давлат хизматлари порталига муҳокама учун фақат рус тилида жойлаштирилаётганлигини кўрсатмоқда. Мазкур ҳолат кенг жамоатчилик ва тадбиркорлик субъектларининг ҳақли эътирозларига сабаб бўлмоқда ҳамда муҳокама жараёнида уларнинг иштирок чекланишига олиб келмоқда", дейилган Адлия вазири ўринбосари М.Истамов имзолаган хатда.\n1989 йили ижодкор зиëлилар ва демократик мухолифат талаби остида ўзбек тилига давлат тили мақоми берилган эди.


Россия вертолёти Болтиқ денгизига қулади\n13.04.2018 12:00 0 1222\nФото:« РИА Новости»\nБугун, 13 апрель куни Россиянинг Калининград вилоятида, Болтиқ денгизи акваториясида бортида икки киши бўлган «Ка-29» вертолёти ҳалокатга учраган. Бу ҳақда фавқулодда хизмат ходимлари маълумотига асосланиб «Lenta.ru» хабар бермоқда.\nБолтиқ флоти матбуот хизмати вертолётдаги ҳар иккала учувчи ҳалок бўлганини маълум қилган. Учувчилардан бирининг жасади топилган.\nТелеграмдаги «112» каналининг ойдинлик киритишича, вертолёт ўқув-тайёргарлик машғулотини амалга ошираётган бўлган. Мутахассислар қидирув-қутқарув ишларини ўтказмоқда.\nЖамият 30/03, 11:40\nРоссия Ўзбекистонга ҳужумкор вертолётлар етказиб беради\nМаданият 12/03, 19:16\n«Ўлмас Кашшей» вафот этди


Ўртоқлик ўйини. «Бунёдкор» «Қўқон-1912»ни мағлуб этди\nЯнги мавсумга тайёргарликни давом эттираётган жамоалар ўзаро ўртоқлик баҳсларини ўтказмоқда.\nЖумладан, «Бунёдкор» ва «Қўқон-1912» клублари Тошкентда ўзаро учрашув ўтказишди. Баҳсда сўнгги дақиқалардаги ягона гол мезбонларга ғалаба келтирди.\nЎртоқлик ўйини. 15 январь\n«Бунёдкор» - «Қўқон-1912» – 1:0\n15 январь. Тошкент. “Бунёдкор” академияси майдони.\nГол: Алфайзи Неъматов, 87.\n«Бунёдкор»: Суҳробжон Султонов, Фарҳод Мираҳматов, Давронжон Эргашев, Жаҳонгир Ўрозов, Фарҳод Ўткиров, Одилжон Абдураҳмонов, Суҳроб Иззатов, Билол Туплиев, Зафар Турсунов, Ҳусайн Эргашбоев, Усмонали Исмоналиев.\nЗахирадан тушганлар: Зафар Сафоев (Сарвар Каримов), Маҳмуд Муҳамаджонов, Хуршид Убайдуллаев, Ғайрат Азизхўжаев, Сирожиддин Башриддинов, Жаҳонгир Абдусаломов (Икром Эркинов), Музаффар Олимжонов, Умидбек Султонов (Азиз Пирмуҳаммадов), Алфайзи Неъматов.\n«Қўқон-1912»: Ислом Абдуллаев, Сардор Етовқўзиев, Абдуллоҳ Миркомилов, Александр Мерзляков, Аваз Маматхўжаев, Қувондиқ Рўзиев (Собит Синдаров), Дилшод Раҳматуллаев, Санъат Шихов, Сардор Азимов, Анвар Ҳожимирзаев, Мўмин Мелиев (Амиржон Сафаров).\nМанба: Мбаппе «ПСЖ»да қолишга қарор қилди, «Реал»да Б режаси йўқ\nДе Брюйне — АПЛда мавсумнинг энг яхши футболчиси\nФил Фоден — АПЛда жорий мавсумнинг энг яхши ёш футболчиси