Диктатуранинг талвасали кунлари « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nДиктатуранинг талвасали кунлари\nБу қандай гап? Диктатурага мухолифман деган кишиларнинг “Эрк” партияси ва унинг етакчиларига қарши урушларини қандай тушунмоқ керак?\n23 December 2012 - 10:40\nБиз ўтган асрнинг 70- йиллар тарихига унутилаёзган Эрк туйғусини олиб кирган, бутун ҳаёти ва ижодини миллат бахт-саодати йўлига сафарбар қилган оташин шоир, толмас сиёсатчи, ўзбекнинг асл фарзанди, мард инсон, иймон-эътиқодда собит дўстимиз Муҳаммад Солиҳ акага камолот ёшингиз муборак бўлсин, Ўзбекистон Сизни соғиниб кутмоқда, Ватаннинг чинакам Мустақил бўлар кунларини кўриш барчамизга насиб этсин, деймиз..\nИнтернет сайтларида “Эрк” партияси раҳбари Муҳаммад Солиҳ шаънини ерга уриб, унинг обрўсини тўкишга қаратилган ҳар хил тухмат мақолалар ўзларини Ўзбекистондаги диктатура тузумига мухолиф ҳисобловчи кимсалардан чиқаётганига ўқувчини ҳайрон қолдирарди: “Бу қандай гап? Диктатурага мухолифман деган кишиларнинг “Эрк” партияси ва унинг етакчиларига қарши урушларини қандай тушунмоқ керак? Бировлар у сиёсий жангариларни ёлланма мухолифлар, дейишарди. Агар мазкур муаллифлар чиндан ҳам Каримов ҳукуматига мухолиф бўладиган бўлса, нима учун мухолифлар бирлашиш ўрнига бир-бирларига тиш қайрайдилар? Лекин Муҳаммад Солиҳ мақсади аниқлиги, дунёқараши, донишлиги билан ҳар қандай фисқ-фасодлардан юксак эдики, бу жиззаки мухолифларнинг баттар ғашини келтиришини ўқувчилар аллақачон тушуниб қолгандилар.\nБиз айрим хайрихоҳларнинг илтимоси билан суҳбатларга муносабат ўрнида қуйидаги мақолани қоғозга туширгандик. Лекин уни сайтга қўйишда иккиланиб, нима кераги бор, Муҳаммад Солиҳ ҳақ азиз қилган кишидирким, у тарафкашликка муҳтож эмас, деган андишада эдик.\nКуни кеча Муҳаммад Солиҳнинг муборак Пайғамбар (саллоллоҳу алайҳи васаллам) ёшларига етганлиги ҳақидаги табрикларни ўқиб, биз ҳам уни ғойбона қутладик. Мақоламизни эслаб, уни яна бир кўздан кечирдик. Дўстларининг таклифи билан севимли сайтимизга жўнатяпмиз.\nМуҳими, талвасали кунларни ўтаёттган Диктатура қошида Ўзбекистон Халқ Ҳаракатининг йўли аниқ, сафлари мустаҳкам, раҳбарлари эса мақсадлари йўлида асоси ватан тупроғига чуқур сингиган қоялардек одамларни ўзига чорлаб турибдилар. Яхши кунларга жуда оз қолди, иншаоллоҳ…\n“ИТИНИНГ ТУМШУҒИ ҚИЙШИҚ ЭКАН…”\nЖурналист Юсуф Расул билан “ёзувчи” Абулқосим Мамарасуловлар суҳбати бошланишиданоқ ғараз устида бино бўлганлиги кўриниб турарди. Агар Юсуф Расул ва унинг суҳбатдоши қалб касаллигидан бир неча варақни мағзавалаш билан қутиладиган бўлса, қутилсин, дардларига Аллоҳ ўзи шифо берсин, дедик биз ҳам. Аллоҳ кимники, пайғамбар (алайҳиссалом) ҳусни-хулқи билан хулқлантирган экан, шайтон унга зиён етказа олмас. Шундай экан, не ҳасратда ёзган мақолалари ўз зиёнларига хизмат қилиб, мухолифининг обрўсини оширгани оширган, мухлислари сафини кун сайин кўпайтиргани кўпайтирган. Ичи қоралар, Диктатура жосуслари жон аччиғида ҳарқанча мағзава сочишмасин, мағзавалари ўз юзларига, устларига тўкилмоқда. Мухлислар ва ҳақ йўлини тутган ватандошлар орадан йиллар ўтиб ҳам муҳожиротдаги Муҳаммад Солихни ҳамон ўз ёнларида ҳис қиладилар.\nУларнинг мағзавачиларга жавоби эса шундай:” Эй бечоралар, ўзингизни шунчалар оёқ ости қиласизми? На ижодда борсиз, на бизнесда? Арзимаган бизнесингизни асраб қолиш, кўпайтириш учун бузғунчи кимсаларга бунча ёлтоқланасиз. Холбуки, ёзганларингиз туфайли М.Солиҳни кўрган, билганлар уни яна бир кўрсам, кўрмаганлар эса, Муҳаммад Солиҳ қандай сирли инсон эканки, душманлари аламзада ва ичининг қоралари сиртларига уриб кетганлиги сўзларидан маълум, дейдилар. Ёшлар диктатор малайлари қўриқлаб ётган ёпиқ сайтларга киришнинг турли йўлларни қидириб топадилар, уни кўрмай туриб ҳам ҳеч шубҳасиз унга эргашадилар.Эрксиз ва ёлғончи матбуот халқни ҳар қанча аврамасин, улар билмайдиларки, инсон учун вайсақи, шайтоний ваъз-насиҳатлардан кўра, сирли дунёларга йўл топиш мароқлироқдир.”\nМ. Солиҳ билан биз даврадош бўлмаганмиз, аммо унинг довруғини оталаримиз, ака- опаларимиз ўша йилларнинг ёш авлоди бўлмиш собиқ талабалар ҳамон ғурур билан ҳикоя қилишади. У ўз даврининг ёшларига Ватан, Миллат, Она, Дўст ҳақида ўйлашни, сўйлашни ўргатган.\nЭй Абулқосим Мамарасулов, тилингизда айтолмасангиз ҳам, ичингизда эсланг, Миллий университетнинг тантаналар саройида, сарой майдонларигача сиғмай кетган талабалар, ҳатто талабалар шаҳарчасида яшовчи аҳоли ҳам қўшилишиб бугунги икки юзламачи, тутуриқсиз, ўшандаёқ қўли қонга ботган Каримов ва унинг ҳамроҳларини ер тепиб, залдан чиқариб юборишганларини эсланг! Шунда ҳам у талабаларни “Сизларни бағримга босаман…”, деб қучоқ очиб аврамоқчи бўлганди. Ана шундан кейин Каримовнинг биринчи иши талабалар шаҳарчасини, илм марказини парчалаш бўлди. Ҳозир ҳар вилоятда бир университет, мактаб ўқитувчилигига ҳам ярамайдиган баъзи кимсалар у ерда домла! Тафаккур қилишингиз учун шунинг ўзи кифоя эмасми?..\nЭй ёзувчи отини кўтариб юрган фермер жаноб, суҳбатингизда яна шундай дебсиз: “…Ўзбекистонда аксарият кишилар интернетни ўқишмайди. Ўқиганларнинг ҳам аксарияти мухолифат сайтларига киришмайди. Демак, бу мурожаатлар аҳолининг асосий қатламига чивин чаққанчалик таъсир қилмайди”. “Интернетни ўқишмайди”, эмас, интернет сайтлар қўрқоқ ҳукумат томонидан тўсилган, газ йўқ, свет йўқ. юзлаб турли хил газета-журналларнинг эса тили кесилган, одамларни оғир меҳнат ва турли сурункали касалликлар эзиб ташлаган, денг. Агар сиз ҳақиқий фермер бўлсангиз айтинг, “бола-чақа оғзимиздан сувимиз оққунча, сулайгунча ишлаймиз. Овқатни ей солиб ўтирган жойимизда қотиб ухлаб қоламиз. Одамга ўхшаб китоб, газета ўқийдиган, телевизорда “Время”, “Ахборот” кўрадиган замонлар ўтиб кетди, бизнинг худойимиз ҳам, пайғамбаримиз ҳам маҳаллий ҳоким , денг. Ҳокимга ёққанимиз Президентга ёққанимиз, денг. Муҳаммад Солих айтган гапларни мен ҳам биламан, лекин гапирмайман, гапирсам ҳамма ишларим тақа-тақ тўхтайди, кунимни кўрсатишади, денг. Аксинча, ҳокимга ёқмайдиганларни ёмонлаб турсам, ишларим ривож топишини биламан, денг. Юсуф Расул деганлари ҳам оламда ёзувчи қуриб қолганидай, атайлаб мендан интервью олаётганидан ҳам билмайсизми, денг. Ёзувчи бўлиб донғим чиқмаган бўлса ҳам майли, мағзавашунослик бизнесида омадим чопиб турибди, муҳими шу эмасми, денг.\nҲали айтганимдай талабалар ҳам аввалги талабалардан эмас, бугунгиларнинг илм билан иши йўқ, амаллаб диплом олса-ю, порага сочган пулларини халқдан териб олишни билса бўлди. Менинг учта студентим бор, улар ҳам ҳеч нарсани билмайди, тўғрироғи мен уларга нимани билиш-билмасликни ўргатганман, денг. Яна айтибсиз: “Тўғри, фермерларнинг дардлари кўп. Норозиликлариям бор. Шуларни ёзиб беринг, эълон қилайлик, десангиз, дарров ўзини орқага ташлайди. Ўзинг ёзавер, фақат менинг номимни айтма, дейди. Раҳбарларга ёмон кўринишни истамайди. Халқнинг асосий қатлами орасидаги аҳвол шундай”. Шунинг ўзи сизнинг қандай ёзувчи, қандай одамлигингизни кўрсатиб турибди-ку. Номини айтсангиз балога қолишини, мамлакатда сўз, фикр эркинлиги йўқлигини, сиз ҳам ҳақиқатни бўғувчилар тоифасидан эканлигингизни ўша фермерлар билишган. Отингиз ёзувчи бўлгани ҳолда халқнинг дардидан узоқлигингиз, мақсадингиз ўзингиз айтган 50 фермерга биомахсулотингизни ўтказиб, пулини олишдан бўлак дардингиз йўқлиги гапингизнинг бисмиллосидан маълум эди. Сиз яна ҳеч тортинмай “Халқнинг асосий қатлами орасидаги аҳвол шундай”, деганингизни қаранг. Халқни шундай кўйга солганлар мунофиқ ва золим Президент атрофидаги баъзи ювиндихўр амалдорлар, сиз ва сизга ўхшаган ёзувчилар, маддоҳ шоирлар, маҳалла (махсус хизмат) қўмитаси оқсоқоллари, қалби кўр зиёлилар, талабасининг чўнтагига кўз тиккан сохта олим-домлалар, келажак авлоднинг кушандаси, илм-маърифатдан йироқ саводсиз педагог-устозлар эмасми?\nЎзингиз тан олганингиздай, Муҳаммад Солиҳ ватандалигида халқ уйғоқ ва дадил эди, чунки уларнинг ёнида бўйнига қилич келса ҳам ҳақ йўлдан ва ҳақ сўздан қайтмайдиган ўнлаб солихлар бор эдилар. Ҳозир ҳам ўша тижоратчи-ю, деҳқон, чорвадор-у, фермернинг дардини қўзғасангиз ҳар бирининг тутуни фалакка ўрлайди. Ўзларининг тили билан айтганда “тутаб ётишибди”, олигарх-амалдорлар қимирлагаии қўйишмайди. Ернинг хоҳлаганини эмас, ҳокимнинг буюрганини экишади. Пойтахтдагилар ҳам ойда бир, кварталда бир насибасини тергани, йўқ ҳосилдан ушр-капсан йиғгани қишлоқларга, фермерлар “зиёрат”ига чиқадилар… Халқнинг асосий қатламига ағдарган туҳматингиз сабаб озгина чекиниш қилдик. Сиз яхшиликларни кўрмайсиз, ёмонликлар қидиришга ёки тўқишга программалаштирилгансиз. Эшитган бўлсангиз халқда яна шундай бир гап бор: “Душманинг жуда топмаса, итингнинг тумшуғи қийшиқ экан”, дермиш. Нима бўлганида ҳам сиз ва сизга ўхшаганлар “халқнинг аҳволидан” ёлғондан нолимай қўяқолинг, улар сизга эмас, Муҳаммад Солиҳга, Намоз Нормўминга, Муҳаммадсолиҳ А.га, Отаназар Орифга, Толиб Ёқубовга ва уларнинг атрофидаги ўзбегим-миллатим, ватаним, диний эътиқодим, дея нафақат четда, ҳатто ватанда ҳам муҳожирлик синовларини кечираётган ҳалол инсонларга ишонадилар.\nҲУР ФИКР КУШАНДАЛАРИ\nЖурналистнинг навбатдаги саволи динни кавлаштиришга қаратилади:\n-Ўзбекистон Халқ Ҳаракати кўпроқ диндорлар ёки динга мойил кишилардан дастак қидираётгандек таассурот қолдиради. Бу ҳаракатга қўшилган кишилар, ЭРК партияси лидери ёки “Андижон АТ” ва “Таянч” ташкилотлари раҳбарлари динга берилган кишилар. Айниқса, “Таянч” раҳбари Муҳаммадсолиҳ А.ни ашаддий исломпараст эканлиги у томонидан юритиладиган www.tayanch.com веб саҳифаси орқали кўпчиликка яхши маълум. Демоқчиманки, бу ҳаракат вакиллари динга қанчалик урғу беришмасин, Ўзбекистон ичида уларни қўллайдиган муҳит борми? Халқ қанчалик диндорлашган ёки динга рағбати кучли?\nМамарасуловнинг ғайратини қўзғаб юборади бу савол. Кўпдан бит босиб, битини тўколмай юрган экан, тўкилиб хумордан чиқади. Бу соҳада анча малакаси ортган Юсуф Расул ҳам бу битларни сиркалари билан қўшиб битталаб териб олади, зора кунига яраб қолса. Тиббиётда бу ҳашаротларни касаллик тарқатувчи паразитлар дейишади. Мазкур икки суҳбатдошнинг мақсади эркин сўз ва ҳақиқатни бўғиш билан халқ орасида қуллик касаллигини тарқатишдир. Мана, ўша паразитлардан ясалган сатрлар:\n“2009 йил 20 декабр кунги интервьюмда айтганимни яна такрорлашга тайёрман: Муҳаммад Солиҳ ўзбек халқига, Ватанига, устозига хиёнат қилган одам. У ҳеч қандай қабиҳликдан қайтмайди. Ўз орзу ниятларини амалга ошириши учун Ўзбекистонни қонга ботиши мумкин бўлса, у албатта бу ишни ҳеч иккиланмай амалга оширади “Таянч” ҳақида мен ҳеч нарса билмайман. Аммо дин масаласи жуда нозик масала. Салгина имкон берилса, христианлик яхшими, исломми, деган баҳс бошланади. Кейин “исломда суннийлик яхшими, шиаликми, дейишади.\nКейин суннийлик бўлинади. Бўлиниш давом этаверади ва охир оқибат энг охирида бўлинган гуруҳлар бир бирини даҳрийликда, кофирликда айблай бошлайдилар. Дин масаласида жудаям катта эҳтиёткорлик зарур. Айниқса, Ўзбекистондан муаммолар, ташвишлар тўлиб тошиб ётган юртда динга сал эркинлик берилса, халқ қўлига милтиқ тутқазувчилар жудаям кўп. Бизнинг халқ менталитети эса шунақа: “мушт турганда муомаланинг нима кераги бор”, дейди. Муҳаммад Солиҳга келсак, у умри ўтиб бораётганини, ҳаётнинг ўзи қўл урган барча жабҳаларида ютқизганини, кечикаётганини англаб, ўзини ўтга чўққа уряпти. Ҳеч ким у билан ҳисоблашмай қўйганини англагандан кейин диндорларга қўшилди. Муҳаммад Солиҳ ким бўлибдики, халқ унга эргашади? Ўзбек халқи учун у нима қилди? қандай кароматлар кўрсатди?\n1991 йили Тошкентда студентларни қўзғадими? 2005 йили Андижонда халқ қирғинига сабаб бўлдими? Яна нима қилиб берди Муҳаммад Солиҳ?”\nАна сизга ёзувчининг мулоҳазаси. Лекин Худо бехабарлар яхши биладиларки, “Мухолифат” тушунчаси советларнинг хаёлига ҳам келмаган бир йилларда Муҳаммад Солих ижодидаги миллий руҳи, қарашлари орқали зиёлиларнинг, халқнинг ва мустабид тузум ҳимоячиларининг назарига тушган эди. Назарлар ҳам ҳар хил. Тузумни ягона Худо деб билган мафкурачилар Муҳаммад Солиҳ шеърларининг янгича, сирли оҳанги ва коса тагидаги ним косасидан қўрқиб, тирноқ орасидан кир қидирганлар, худди ҳозирдагидек. Агар сен шеърни тушунмасанг, сенга ҳур фикр ёқмаса, қалб кўзинг кўр экан, шоирда не айб, ўзингдан кўр Муҳаммад Солиҳ жим-жима сатрлар тизмаган, баландпарвоз сўзларни изламаган, маддоҳлик қилмаган. Илоҳий илҳом унга руҳий тафаккурнинг “ал-мийсоқ”дан мерос жавҳарларини қўш қўллаб тутқизган. Бу ҳолдан ҳасадчиларнинг кунлари тунга, тунлари зимистонга айлангани ҳам бор гап.\n“Муҳаммад Солиҳ ким бўлибдики, халқ унга эргашади?” дейди кўзланган режага кўра суҳбатдошимиз. У яхши билади, Муҳаммад Солиҳни билганлар уни чин дилдан ёқлаб тарғиб қилганларини, билмаганлар билишга қизиққанини. Ана шундай қизғин кунларда ХДП нинг шотирлари М.Солихни собиқ муфтий Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф билан чалкаштириб, у киши давлат тепасига келса ҳамма хотин-қизларни паранжига тиқади, ислом ўқиш, ишлашга қарши … каби қарши тарғибот ишларини олиб борганлар. Сайловда М. Солиҳга овоз бермоқчи бўлган содда кишиларни шундай чўчитишган. Сайлов участкаларида ишлаган кишиларнинг гувоҳлик беришларича айрим нуқталарда Солиҳга 90-95 фоиз овоз берилган. Аммо ўша пайтда барча ижтимоий-сиёсий жабҳаларда фаолиятда бўлган ХДП югурдаклари бюллетенларни йўқотиб, тайёр ёзилган бюллетенларни сайлов қутисига солганлар.\nЁзувчимиз “динга сал эркинлик берилса, халқ қўлига милтиқ тутқазувчилар жудаям кўп”лигидан хавотирга тушади. Қуролдан шунча қўрқар экансиз, ўзингиз айтган 1991 йил–талабаларни ўққа тутганларни, 2005 йилдаги Андижон қирғини ким томонидан амалга оширилгани, тинч намойишчилар танкларидан ўққа тутилганларини эсласангиз, халқ сизнинг миллатпарварлигингиз ва жасоратингизга тасаннолар айтган бўларди. Сиз яхши биласизки, ўққа тутиш каби буйруқни фақатгина Президент бера олади?! Иккинчи масалангиз– дин ҳақида гапириб ўтирмаймиз. Чунки Аллоҳнинг ваъдасига кўра Ислом Ўзининг ҳимоясидадир.\nФақат юқоридаги икки кимса ва уларга эргашувчиларга ўзларининг фитрий оламига қулоқ тутмоқлари, (Аллоҳ истаса) кўзлари, қулоқлари очилмоқларига сабаб бўлар умидида бир-икки мисол айтиб ўтишни лозим топдик. Халқимиз оғир турмуш шароитида ҳар қанча хорланса-да, иймонда собитликларига амаллари гувоҳдир. Ҳали Ўзбекистонда (империя даврида ҳам) кофирлардан қўрққан бирор ўзбек фарзанди қулоғига азон айтилмай қолган ёки бирор ўлган кишисини жанозасиз, бир чуқурга ит кўмиш кўмган эмас. Мазкурлар халқни диндан безор деб кўрсатмоқчи бўлган ватанимизда Жума кунлари жомъе масжидлар олдидан бир ўтсангиз кўрасиз, ёш-қари тўп-тўп кўчаларга сиғмайди. Бу ёшлар ҳар қанча тазйиқ бўлишига қарамай, кўр қори эмаслар, Қуръонни тафсири билан тушунадилар ва унга амал қиладилар. Улар ичмайдилар, чекмайдилар, ёмон ишлар билан шуғулланмайдилар. 25-40 ёшли янги авлод ўз фарзандларини пайғамбаримизнинг (САВ), буюк саҳобийларнинг, исломий олимларнинг муборак исмлари билан аташларининг ўзи уларнинг динга муносабатини кўрсатиб турибди. Ҳозир бошланғич синфларнинг ҳар бирида қанча Муҳаммад Азиз, Муҳаммад Қодир, Муҳаммад Ризолар, қанча Мадинабону, Хадичабону, Биби Марям, Биби Фотималар ўқиётгани ёш ота-оналарнинг руҳоний кайфиятини билишга кифоя эмасми? Юқоридаги икки суҳбатдошнинг оталари ҳам не умид билан уларга гўзал исмларни қўйишган: Юсуф Расул ва Абулқосим Мамарасул. Биттасида пайғамбар исми ва ваҳий тушадиган пайғамбарлар сифати. Иккинчисида пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг кунялари Абулқосим, оталари Мамарасул (Муҳаммад Расул) , яъни Муҳаммад Аллоҳнинг расули демак…\nМухтасар сўз, бугунги кунда дин ҳақида ваҳима тарқатишлар, эътиқодли кишиларни аёвсиз қийнашлар, қамашлар, демократия тарафдорларини, халқимизни ясама диний экстеримизм билан қўрқитишга қаратилган барча ҳаракатлари беҳудалигини золим- ларнинг ўзлари ҳам яхши биладилар. Биз эса Аллоҳ ўртамизда вакилдир, деймиз ва Унга ҳамд айтамиз.\nХИЗР ДАЛЛОЛЛАРГА НАЗАР СОЛМАЙДИ\nСуҳбатни ўқишда давом этамиз:\nЮ.Р.: -Лекин Муҳаммад Солиҳ 90 йиллар бошида анча кўзга кўринган шоир эди ва ҳатто президентликка ўз номзодини қўйишга, сайловчилар орасида озми кўпми овоз олишга эришган сиёсатчи сифатида танилиб қолган эди. Балки сиёсатчи Муҳаммад Солиҳда шоирларга хос инжиқлик бордир. Мен Муҳаммад Солиҳни яқиндан таниган кишилар орадан кўп вақт ўтмай ундан узоқлашиб кетишганига кўп бора гувоҳ бўлганман. Балки шахс сифатида у яхши одам эмасдир. Лекин уни яхши билмаганлар учун Муҳаммад Солиҳ ҳамон таниқли инсон бўлиши мумкин. Ҳар ҳолда, Муҳаммад Солиҳ ўтган 20 йил давомида ўзини Ўзбекистон мухолифати лидери, мамлакат тарихида жуда муҳим шахсдек кўрсатиб келди. Ўзини йўл қўйган тарихий хатоларини оқлаш мақсадида бир қанча китоблар чиқарди. Лекин Ўзбекистон ичидаги сиёсий муҳитга уни қандайдир таъсири бўлгани сезилмади. Оддий одамлар бугун ҳам ўзларини Ислом Каримов зулмидан қутқаришга қодир қандайдир сиёсий кучлар ёки мухолифат бор деб ўйлашадими? Уларнинг назарида мухолифат ёки мухолифат лидериман деб юрган кишилар ким?\nА.М.: -Мухолифатчи дегани Муҳаммад Солиҳ, Абдурахим Пўлатов, Баҳодир Чориев, Толиб Ёқубов дегани бўлса, ва агар улар Ислом Каримовни диктаторликда айблаётган бўлса, тасаввур қилинг, эртага Муҳаммад Солиҳ Президент бўлса, ишни нимадан бошлайди. Катта кичик барча раҳбарни ишдан бўшатиб, ўрнига ўзининг одамларини қўядими? Нима, Муҳаммад Солиҳнинг одамлари фариштами? Улар яхши ишлайди, коррупцияга йўл қўймайди, деган гарантия борми? Ёки ишдан бўшаб қолган катта кичик раҳбарлар индамай, қўл қовуштириб кетаверадими? Муҳаммад Солиҳ тўрт кун ҳам Президент бўла олмайди. Ўзбекистон олов ичида қолади. Бу лидерларимизнинг бирортасининг танқидга тоқати йўқ. Ўзидан бошқа ҳаммани сотқинликда, хоинликда айблаб бўлишган. Агар уларга амал тегса, улар Ислом Каримовдан ўн баравар баттар диктаторга айланишади.\nТўртта одамга бош бўлиш осон эмас. Хизр назар солмаса, эшак бозорга даллол бўла олмайсан, деган ҳикматли гаплар бор, Муҳаммад Солиҳ шоир сифатида ҳам машҳур эмас эди, дейди у жўяли фикр тополмаганидан алам билан.\nХизр назар солмаса, эшак бозорига даллол бўла олмайсан, эмиш. Биринчидан, бу мақол Хизр алайҳиссалом сифатларига мутлақо зиддир. Савдонинг эни-ю бўйидан уриб қолишдан бўлак дарди йўқ даллолга, асосида ёмонлик ётган ҳар қандай уддабурроликка назар солса фақат Шайтони лаин назар солади ва у ерда қон тўкилади, адолатсизликка йўл қўйилади, етимларнинг ҳақига қўл чўзилади, хотин-қизлар сотилади, фуқаролар қулга айлантирилади… наҳотки бу ишлар сизнинг ўткир нигоҳингиздан четда қолган бўлса?! Хизр алайҳиссалом назари тушган жойда эса ҳаёт, ҳақиқат, ҳалоллик, маърифат кўкаради.\nКПСС тугатилгач Ўзбекистоннинг етакчи коммунистлари бир думалаб ХДП га айланиши Шайтон назаридаликларига мисолдир. ЎзКП эгаллаган барча лавозимлар ХДП ихтиёрида қолди. ХДПни эгаллаган собиқ коммунистлар – ўз даврида илоннинг ёғини ялаганлар, қон-қонига сингиб кетган советча аристократиядан айриладиган ҳолатда эмасдилар. Ҳамма нарса – куч, қурол, пул, мансаб уларнинг ихтиёрида бўлганликдан президент сайловида ҳам ғирромлик йўлини тутдилар. Ва ҳозиргача ўша услуб сақланиб келаётганини, Ислом Каримовнинг сайловлари хўжа кўрсинга эканини бутун олам билади-ю, фақат Ю.Р. билан А.М. бундан хабарсиз.\nДАВЛАТ ТИЛИ ХАЛҚНИНГ ХОҲИШ-ИРОДАСИ ЭДИ\nБу икки суҳбатдошга муносабат билдирган Жовлиев исмли яна бир туҳматчи миллий қадриятларга доир ютуқларнинг ўзи осмондан тушгандай гапиришини қаранг:\n“Собиқ мустабид тузум даврида она тилимиз, миллий қадриятларимиз беаёв таҳқирланганди. Ўзбек тилига 1989 йилда давлат тили мақоми берилиб, қаддимиз тиклана бошланди. Ўша кезлари Наврўз байрами қайта тиклангани, Рамазон ва Қурбон ҳайитлари байрам ҳамда дам олиш кунлари деб эълон қилингани биз учун жуда катта бахт!\nБундай бахтдан ўзини ўзи бенасиб қилиб юрган сендек ватангадолар мустақил Ватанимизнинг Мадҳияси, Байроғи, Герби, Конституциясидан фахрланиш бахтини қаёқдан ҳис этардинглар? Энди бунга ҳаққинг ҳам йўқ!”\nЭй сиз худо бехабар, сарқитхўрлар. Ўзбекистонда Давлат тили масаласини кўтарганлар ва унга қаршилар ҳали ўлганлари йўқ. Давлат тили қабул қилингунича Муҳаммад Солиҳ каби миллатпарварларнинг саъйи ҳаракатлари ва бу эзгу ишни йиллаб орқага сурган каримовчиларнинг найранглари тарих саҳифаларига ўчмас ҳарфлар билан битиб қўйилган. Ўша йиллари ҳазрат Навоий таваллудига бағишланган кечалардан бирини эслаш сизнинг қурум босган хотирангизга кифоя қилар:\n…1989 йил 6-феврал куни Ўзбекистон Ёзувчилар союзининг мажлислар залида ўтган байрам кечасида, балки сиз ҳам қатнашгандирсиз. Эсланг, қисқа маърузадан кейин Навоий тилининг бугунги тақдири ҳақидаги мунозаралар ёдингиздадир. Мард шоира Гулчеҳра Нуруллаева (у ўша йиллари Ўзбекистон хотин-қизларининг Тўмарис миллий ташкилотини ҳам тузган эди) ўзбек тилининг бугунги фожеаси ҳақида куйиб-ёниб гапирди, зал унинг сўзларини қарсаклар билан қувватлаб турди. У Ўзбекистон Компартияси Марказий Қўмитасининг ўша пайтдаги биринчи котиби, найрангбозларнинг сардори Рафиқ Нишоновнинг иккинчи феврал куни МКда ижодкорлар билан учрашув чақириб, кўпчиликни қабул қилмай, эшикни қулфлаб, йиғилиш ўтказганини, ёзувчиларнинг фаол қатламини миллий тил, миллатчилик эҳтиросларини авж олдиришда айблаганини, ўзбек тилининг давлат тили бўлишини талаб қилаётган ижодкорларга қарши иш бошлаганини қаттиқ танқид қилди. Сўзининг охирида ўша “подшоҳ”га қарата ёзилган ўткир танқидий руҳдаги бир шеърини ўқиди. У шундай якунланган эди:\n“Эътиқоддан қайтар бўлсам, менга суф,\nМансабингга сажда қилган сенга суф!!!”\nЎйлайсизки, Давлат тили осонликча қабул қилинди, қўйди. Бу ҳаракатга ҳукумат тиш-тирноғи билан қарши эди. Ишхоналарда, талабалар даврасида, ҳамма-ҳамма жойда тил масаласи пишиб етилган, фақатгина ўз муаммоларига ўралиб қолган, Москванинг бир нарса деб қолишидан қўрққан амалдорларгина ҳали бери пишадиган эмасдилар. Чунки улар учун ўзбек тилининг давлат тили бўлиши эмас, балки иссиқ ўринларини совутмасликлари учун “ҳокими мутлақ” Оғаларининг бир оғиз сўзи муҳим эди.\nБугун Мустақилликка эгалик қилаётган каримовчилар телевизор ва матбуотларда чиқиб, биз Иттифоқдан ажрала олмаймиз, биз бир мушт каби яхлитмиз, ажралиб чиқиш тарафдорлари тинчлик душманлари, бузғунчилардир, улардан эҳтиёт бўлайлик, деб ваҳимага тушганларини эсланг. СССР тарқаб, республикаларнинг кайфияти маълум бўлгач, шўппайиб қолишдан қўрққан каримовчилар (шайтоннинг найрангини кўринг) бир думалаб миллат пешволарига айланишди. Аслида М. Горбачевнинг қайта қуриш, фикр эркинлиги сиёсати халқларнинг мустақилликка бўлган асрий орзуларини уйғотиб юборганди. Бу ҳақда “Эрк” партияси лидерларидан бири, сиёсатшунос олим Ато Ориф “Тараққиёт мезони” китобида шундай ёзади:\n“1990 йил 12 июн куни Россия парламенти Қарамсизлик эълон қилди. Буни Қарамсизликнинг ўзини танитувчи зарбаси деса бўлади. Болтиқбўйи республикалари бошлаб берган Қарамсизлик векторлари ўз йўналишини ойдинлаштирди. Бош зулмкорнинг моҳиятини очиб берди. Ёлғон диктатурасидан чекинишни белгилаб берди. Иттифоқ сиёсий тизимидаги беқарорликнинг туб сабаби бош ёлғон экани маълум бўлди. Иқтисодий бўҳрон сабабчиси ҳам ўша ёлғон бўлиб чиқди”.\nБу билан Россия сиёсатчиларининг фикрига кўра, Россия коммунизм васвасасидангина эмас, оёғига илашиб “судралиб келаётган боқиманда республикалардан” ҳам қутилмоқчи эди. Бу Каримов ҳукуматини ўйлантириб қўйди ва энди улар ҳам демократик фикрларга эга чиқа бошлашди. 20 июнда Ўзбекистон парламенти ҳам ўз Мустақиллигини эълон қилди. Аммо …\nАммо Аллоҳ таолонинг изни билан Россияда СССРни сақлаб қолишга бўлган фитна содир қилинди. ГКЧП нинг Давлат тепасига чиқиши мунофиқ Каримовнинг тиззаларини қалтиратиб юборди. Куни кеча мустақиллик, давлат тили ҳақида гапириб турган, думалашда устаси фаранг “юртбоши” яна бир думалаб Советга айланди. ЎзТВ каналларидан чиқиб, ГКЧПни қувватлаб, халққа мурожаат қилди. “Биз олтин ўрталиқ (золотая середина) миз, биз ғолиблар томонидамиз, ўз йўлимизни ўзимиз белгилаймиз”, каби пойинтар-сойинтар гапларни гапирди. Уч кун ўтиб, ГКЧП аъзолари қўлга олингач эса, Каримов жаноб яна бир думалаб, янги сарполарда майдонга чиқди. Энди у Аллоҳ иродаси билан совет диктатурасидан қутилган Ўзбекистонда Каримов Диктатурасининг илк ғиштини қўйишга эришди. Яъни, Ўзбекистон демократик кучлари ишлаб чиққан “Мустақиллик Декларацияси”га қўшимчалар киритиш баҳонасида уни ўзлаштириб олди. Бу ҳолни Ато Ориф шундай тасвирлайди:\n“Мустақиллик Декларацияси” ўзининг демократик моҳиятини унга қўшимчалар воситасида чалкаштирди. Унинг бошланғичлиги инкор қилинди. Жаҳон амалиётида биринчи бор қарамсизлик эълон қилинган кун Мустақиллик куни бўлмай қолди. Мустақиллик куни деб давлат ҳокимияти “Мустақиллик Декларацияси”га қўшимча қабул қилинган кунни қонунлаштирди. Мустақиллик муаллифлиги тўлалигича қўшимчалар муаллифларига ўтди… Сиёсий плагиат рўй берди.”\nШундай қилиб, 1991 йил 31 августда “Ўзбекистон Республикасининг Давлат мустақиллиги асослари тўғрисида” қонун қабул қилинди. 1 сентябр Мустақиллик куни деб эълон қилиниши билан мунофиқ Каримовга мустақиллик ташаббускори сифатида ҳамду сано айтиш бошланди ва бу ҳозиргача авж пардада давом этмоқда. Шундан бери 22 йилки, Диктатор ва унинг ҳукумати ўзининг асл башарасини ёш авлод назаридан яшириб келади. Айни кунда у мамлакат устидан ўзининг оилавий диктатурасини ўрнатишга эришганлигига қарамай талвасада яшамоқда. Нима учун?


Панкреазим – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Панкреазим\nПрепаратнинг савдо номи: Панкреазим.\nТаъсир этувчи модда (ХПН): панкреатин;\nДори шакли: ичакда эрувчан таблеткалар.\nФаол модда: камида 8000 липолитик ТБ Ph. Eur., 5600 амиолитик ТБ Ph. Eur., 370 протеолитик ТБ Ph. Eur., ферментатив фаолликка эга бўлган панкреатин;\nЁрдамчи моддалар: натрий хлориди, сувсиз коллоид кремний диоксиди, микрокристаллик целлюлоза, кросповидон, натрий кроскармеллоза, повидон 25, магний стеарати, диспрес метакрилат сополимери, тальк, пропиленгликоль, титан диоксиди (Е 171), кармоизин (Е122).\nТаъсири: думалоқ шаклли, юқори ва пастки юзалари қавариқ, пушти рангли, кучсиз ўзига хос хидли, ичакда эрувчан қобиқ билан қопланган таблеткалар. Синдирилганда лупа остида кўрилганида атрофи бир яхлит қатлам билан ўралган ядро кўринади.\nФармакотерапевтик гуруҳи: фермент препаратлари\nФермент препарати. Препаратнинг таркибига кирувчи панкреатин ферментлар (липаза, амилаза ва протеаза) ёғлар, углеводлар, оқсилларни ҳазм бўлишини енгиллаштиради, бу ингичка ичакда уларни тўлиқ сўрилишига ёрдам беради. Меъда ости бези касалликларида препарат унинг ташқи секретор фаолиятини етишмовчилигини компенсация қилади ва овқат ҳазм бўлиш жараёнини яхшиланишига ёрдам беради. Таблеткалар меъда ширасининг кислотали мухитида эримайдиган химоя қобиғига эга, у овқат ҳазм қилувчи ферментларни меъда ширасининг рН таъсирида парчаланишидан сақлайди.\nСурункали панкреатит, муковисцидоз каби меъда ости безининг овқат ҳазм қилувчи ферментларини етарли бўлмаган даражада ажралиб чиқиши оқибатидаги овқат ҳазм бўлиш жараёнини бузилиши билан кечадиган касалликлари.\nМеъда ва ингичка ичак бир вақтда резекция қилинганидан кейинги холат, ичак орқали овқатни ўтишини функционал тезлашиши, қийин ҳазм бўладиган ўсимликлардан тайёрланган, ёғли ва одатий бўлмаган овқатларни бир вақтда истеъмол қилиш.\nИчакни дам бўлиши ва рентгенологик, ёки ультратовуш диагностик текширишларга тайёргарликда қўлланади.\nПрепаратнинг дозаси ўн икки бармоқ ичакдаги панкреатик ферментларнинг танқислигига боғлиқ ва шахсий равишда белгиланади.\nАгар бошқа тавсиялар бўлмаса, шунингдек қийин ҳазм бўладиган, ўсимликлардан тайёрланган ёғли ёки одатий бўлмаган овқатлар истеъмол қилинган ҳолларда 1-2 таблеткадан қабул қилинади, юқорида кўрсатилган ҳоллардан бошқа ҳолларда, овқат ҳазм бўлишини бузилиши ривожланганида тавсия этилган доза 2-4 таблеткани ташкил этади. Зарурат бўлганида препаратнинг дозасини ошириш мумкин.\nКасалликнинг симптомлари, масалан стеатория ёки қоринда оғриқни камайтириш мақсадида дозасини ошириш фақат шифокорнинг назоратида ўтказилиши керак.\nЛипазанинг суткалик дозаси 1 кг тана вазнига 15000-20000 ТБ Ph. Eur. дан ошмаслиги керак.\nТаблеткалар овқат вақтида бутун холда ва етарли миқдордаги суюқлик, масалан 1 стакан сув билан қабул қилинади.\nДаволаш давомийлиги касалликни кечишига боғлиқ ва шифокор томонидан шахсий равишда белгиланади.\nИммун тизими томонидан. Тез авж олувчи аллергик реакциялар (тери тошмаси, аксириш, кўз ёшини оқиши бронхоспазм). Кармоизин (Е 122) бўёвчиси аллергик реакцияларни чақириши мумкин.\nОвқат ҳазм қилиш йўллари томонидан: муковисцидози бўлган беморларда панкреатинни юқори дозаларда қўлланганда илеоцекал сохада ва чамбар ичакнинг юқорига кўтарилувчи қисмида торайиш пайдо бўлиши мумкин, қоринда оғриқ кўнгил айниши, қусиш, ахлатнинг характери ўзгариши мумкин; ичак тутилиши ривожланиши, қабзият бўлиши мумкин.\nСийдик жинсий тизими томонидан: Муковисцидози бўлган беморларда сийдик билан сийдик кислотасини кўп ажралиб чиқиши, айниқса панкреатин юқори дозаларда қўлланганида бўлиши мумкин. Бундай беморларда сийдик кислотасининг конкрементларини ҳосил бўлишидан сақланиш учун сийдикда унинг миқдорини назорат қилиш керак.\nПрепаратнинг компонентларига юқори сезувчанлик. Ўткир панкреатит, сурункали панкреатитни зўрайиши.\nПанкреатин сақловчи препаратларни қўллаш натижасида фолат кислотасини сўрилиши камайиши мумкин, бу уни организмга қўшимча тушиш заруриятига сабабли бўлиши мумкин.\nИчак тутилиши – муковисцидози бўлган беморларда кўп кузатиладиган асорат, шунинг учун ушбу холатни эслатадиган симптомлар кузатилганида, ичак стриктуралари пайдо бўлиши мумкинлигини ёдда тутиш керак.\nПрепарат оғиз бўшлиғининг шиллиқ қаватини шикастлаши мумкин бўлган фаол ферментларни сақлайди, шунинг учун таблеткаларни бутун ҳолда, чайнамасдан ютиш керак.\nҲомиладорлик ва эмизиш даврида қўлланилиши. Ҳомиладорлик ва эмизиш даврида она учун кутилган фойда ҳомила/бола учун потенциал хавфдан устун бўлган ҳолларда, фақатгина шифокорнинг кўрсатмасига кўра қабул қилиш керак.\nБолалар. Препаратни болаларда қўллаш тажрибаси йўқ, шунинг учун бу ёшдаги пациентлар гуруҳига уни қўллаш тавсия этилмайди.\nАвтотранспортни бошқариш ёки бошқа механизмлар билан ишлашда реакция тезлигига таъсир қилиш хусусияти. Таъсир қилмайди.\nКўнгил айниши, қусиш, диарея, ичак тутилиши, гиперурикемия, урикозурия, анал тешиги атрофидаги терини таъсирланиши ривожланиши мумкин; муковисцидози бўлган беморларда жуда кам ҳолларда фиброзланувчи колонопатия бўлиши мумкин.\nДаволаш. Препаратни қабул қилишни тўхтатиш етарли миқдорда гидратация ва симптоматик даволаш ўтказиш керак.\n10 таблеткадан блистерда; 2 ёки 5 блистердан картон қутида.


«Татаристон киноси кунлари»да «Сумбул» фильмининг тақдимоти бўлиб ўтди\n22:41 / 25.08.2020\nТатаристон пойтахти Қозон шаҳрида “Татаристон киноси кунлари”га старт берилди. Унинг очилиш маросимида ўзбек-татар киноижодкорлари томонидан суратга олинган “Сумбул” бадиий фильмининг тақдимоти ҳам бўлиб ўтди. Бу ҳақда Ўзбекистоннинг Татаристондаги бош консуллиги Kun.uz’га маълум қилди.\nТақдимот маросимида сўзга чиққан Ўзбекистоннинг Қозон шаҳридаги бош консули Фариддин Насриев Ўзбекистон ва Россия, хусусан, Татаристон ўртасидаги маданий алоқалар ривожланиб бораётганини қайд этди. У бундай алоқалар икки давлат халқлари ўртасидаги муносабатларни янги босқичга кўтаришини таъкидлади.\n“Сумбул” бадиий фильми ўзбекистонлик кинорежиссёр Рашид Маликов ҳамда унинг татаристонлик ҳамкасби Рамил Фазлиев томонидан суратга олинган бўлиб, фильмни суратга олиш жараёнлари Ўзбекистоннинг Бухоро шаҳрида ҳамда Татаристонда бўлиб ўтди.\nЗифа Қодированинг «Сагынырсың — мин булмам» (Соғинганингда мени тополмайсан) асари асосида суратга олинган кинокартинага ўзбекистонлик Улуғбек Абдуллаев продюсерлик қилган.\n18:28 / 21.09.2020\nХорижий кинокомпаниялар Ўзбекистон ҳудудида қилган харажатларнинг бир қисми қайтариб берилади\n10:50 / 09.04.2020\nҚозоғистон муфтияти барча мусулмонларни жума куни коронавирусдан ҳимоя қилишни сўраб дуода бўлишга чақирди\n15:50 / 01.04.2020\nБадиий асар ва фильм танлашда иккиланяпсизми? Парламент аъзолари ва вазирлардан тавсиялар


Ўтган йили Тожикистондан Афғонистонга 56 миллион долларлик электр энергияси экспорт қилинган\nТожикистоннинг «Барки тожик» энергетика холдинги вакиллари 2021 йилда Афғонистонга 56 миллион долларлик 1 миллиард 257 миллион кВт/соатдан ортиқ электр энергияси экспорт қилинганини маълум қилди.\nЎтган йилнинг 27 декабрида Афғонистоннинг “Брешна” энергетика компанияси ва Душанбедаги «Барки Тожик» энергетика холдинги ўртасида 2022 йил охиригача Тожикистондан Афғонистонга электр энергияси импорт қилиш бўйича шартнома имзоланганини маълум қилган эди.\n«Афғонистонга электр энергияси экспорти ижтимоий аҳамиятга эга. Қўшни давлатдаги вазият жиддий ташвиш уйғотмоқда, мамлакатда иқтисодий ва ижтимоий муаммолар кучаймоқда», — деди Тожикистон энергетика ва сув хўжалиги вазири Далер Жума 31 январь куни Душанбедаги матбуот анжуманида.\nАйни пайтда Афғонистон энергетика компаниясининг Тожикистон компанияси олдидаги қарзи 33 миллион доллардан ошади, деди журналистларга «Барки тожик»нинг янги раҳбари Маҳмадумар Асозода. Унинг сўзларига кўра, энергия холдинги “Брешна” билан қарзни тўлаш масаласида доимий алоқада.\n«Афғон компаниясида маблағ ўтказиш бўйича банк чекловлари мавжуд. Улар январь ойида «Барки тожик»га 2 миллион доллар тўлаган ва келаси ой қарзни тўлиқ қоплаш масаласини кўриб чиқмоқда», — деди Асозода.\n«Барки Тожик» компанияси 2022 йилда қўшимча келишув асосида Афғонистонга иссиқ мавсумда, майдан сентябргача кунига 400 мегаваттгача, куз-қиш даврида эса 25-30 мегаваттгача электр энергияси етказиб беришини аввалроқ эълон қилган эди.\nРасмий маълумотларга кўра, ўтган йилнинг 11 ойида Тожикистон 93,5 миллион долларлик электр энергияси экспорт қилган, бу 2020 йилнинг мос даврига нисбатан қарийб икки баробар (40,5 миллион доллар) кўпдир. Афғонистондан ташқари Тожикистон электр энергияси қўшни Ўзбекистонга ҳам етказиб берилади.\nШу билан бирга, Тожикистоннинг ўзида, айрим вилоятларда аҳолининг совуқ мавсумда электр энергиясидан фойдаланиш имконияти чекланган. Айниқса, аҳоли 2021 йилнинг октябрдан декабригача электр қуввати тақчиллигига дуч келди.


Лидаза – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Лидаза\nПрепаратнинг савдо номи: Лидаза\nТаъсир қилувчи модда (ХПН): гиалуронидаза\nДори шакли: инъекция учун ва маҳаллий қўллаш учун эритма тайёрлаш учун лиофилизат\nБитта ампула сақлайди:\nФаол модда: гиалуронидаза – 64 ШБ\nТаърифи: оқ рангли ёки сарғиш пушти ёки жигаррангроқ тусли оқ рангли лиофилизатланган кукун ёки ғовак масса ёки таблетка сифатида зичланган ғовак масса.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Фермент воситаси.\nАТХ коди: [V03AX]\nЙирик қорамолнинг уруғдонларидан ажратиб олинган фермент препарат. Бириктирувчи тўқиманинг оралиқ моддасининг асосий компоненти – гиалурон кислотасини (таркибига ацетилглюкозамин ва глюкурон кислотаси кирувчи мукополисахарид, бириктирувчи тўқиманинг цементловчи моддасини) парчалайди, унинг қовушқоқлигини камайтиради, тўқималарни ва қон-томирларнинг ўтказувчанлигини оширади. Тўқималараро бўшлиқларида суюқликларнинг ҳаракатини енгиллаштиради: тўқималар шишини камайтиради ва чандиқларни юмшатади ва яссилайди, бўғимларда ҳаракатлар ҳажмини оширади, контрактураларни камайтиради ва уларнинг шаклланишини олдини олади. Гиалуронидаза глюкурон кислотасини глюкозамин ва глюкур кислотасигача парчаланишини чақиради ва шу билан унинг қовушқоқлигини камайтиради. Тери орасига юборилганида таъсир давомийлиги – 48 соатгача.\nКуйиш, травматик, операциядан кейинги чандиқлар; узоқ вақт битмайдиган яралар (шу жумладан, нурланиш), Дюпюитрен контрактураси; бўғимларнинг кам ҳаракатлилиги, бўғимларнинг контрактураси (жароҳатлар, яллиғланиш жараёнларидан кейинги), остеоартроз, анкилозловчи спондилоартрит, бел дискларининг оғир касалликлари; сурункали тендовагинит, склеродермия (тери кўринишлари), юмшоқ тўқималарнинг юза жойлашган гематомаси, чандиқли тортишишлар юзасидан тери-пластик операцияларига тайёрлаш. Ўпка туберкулези (бронхларнинг носпецифик шикастланишлари билан асоратланган), юқори нафас йўлларида ва бронхларда обструкция кўринишлари билан кечувчи яллиғланиш жараёнлар. Нерв чигаллари ва периферик нервларнинг травматик шикастланишлари (плексит, неврит). Гифема, гемофтальм, турли этиологияли ретинопатияларда қўлланади.\nЧандиқли шикастланишларда тери остига (чандиқ оқибатида-ўзгарган тўқималар остига) ёки мушак ичига (шикастланган жойнинг ёнига) 64 ШБ (1 мл) дан ҳар куни ёки кунора юборилади (жаъми 10-20 инъекция).\nНерв чигаллари ва периферик нервларнинг травматик шикастланишларида зарарланган нерв соҳасига тери остига (64 ШБ прокаин эритмасида) кунора юборилади; курсга – 12-15 инъекция. Зарурати бўлганида даволаш курси такрорланади.\nОфтальмология амалиётида ишлатилганида, препарат субконъюнктивал – 0,3 мл, парабульбар – 0,5 мл, шунингдек электрофорез усули ёрдамида юборилади.\nКелиб чиқиши яллиғланишли характерга эга ўпка туберкулёзи бўлган беморларга зарарланиш ўчоқларида антибактериал дори воситаларнинг концентрациясини ошириш учун, мажмуавий даволашда инъекция ва/ёки ингаляция ҳолида буюрилади. Ингаляциялар 5 мл эритмани (320 ШБ) ишлатиб, ҳар куни 1 марта ўтказилади. Даволаш курси 20-25 ингаляциядан иборат. Зарурати бўлганида, 1,5-2 ойлик оралиқлар билан такрорий курслар ўтказилади.\nБоғлов кўринишида препаратнинг эритмаси шимдирилган ҳолда қўлланади. Эритмани тайёрлаш учун ҳар 64 ШБ натрий хлоридининг стерил 0,9% ли эритмасида ёки 10 мл хона ҳароратидаги қайнаган сувда эритилади. Бу эритма билан 4-5 қават қилиб тахланган стерил боғлов материали хўлланади, у шикастланган соҳага қўйилади, ялтироқ қоғоз билан ёпилади ва юмшоқ боғлов билан боғланади. Доза шикастланиш майдонига боғлиқ (32-64 ШБ/см2) ўртача – бир боғловга 320 ШБ қўлланади. Боғлов ҳар куни 15-18 соатга 15-60 кун давомида қўйилади. Узоқ муддат қўлланганида ҳар 2 ҳафта ўтгач 3-4 кунлик танаффус қилинади.\nЭлектрофорез усулида қўлланганида 320 ШБ 64 мл дистилланган сувда эритилади, 2-3 томчи 0,1% хлорид кислотаси қўшилади ва анод томондан шикастланган соҳага 20-30 минут давомида юборилади. Даволаш курси – 15-20 сеансдан иборат. Аппликацион дозалаш тартибини электрофорез билан алмаштириб туриш мумкин. Тайёрланган эритма 24 соат давомида ишлатилиши керак.\nАллергик реакциялар; узоқ вақт қўлланганида маҳаллий қўзғатувчи таъсири кузатилиши мумкин.\nЎта юқори сезувчанлик, ўткир инфекцион-яллиғланиш касалликлари, яқинда юз берган қон қуйилишлари. Ингаляцион юбориш учун – яққол нафас етишмовчилиги билан кечувчи ўпка туберкулезида; ўпкадан қон кетиши, қон тупуриш; хавфли ўсмалар, шишасимон танага янги қон қуйилишлари. Эстрогенларни йўлдош қабул қилишда қўллаш мумкин эмас.\nТери остига ёки мушак ичига юбориладиган дори воситаларнинг сўрилишини яхшилайди, маҳаллий анестетикларнинг самарасини кучайтиради.\nЭритмани илгари катионлар юборилган катетер орқали юбориш мумкин эмас.\nИнъекция учун эритмаларни 0,9% ли натрий хлориди эритмасида, 0,5% ли прокаин эритмасида, ингаляция учун 0,9% ли натрий хлориди эритмасида, электрофорез учун – дистилланган сувда тайёрланади.\nДаволашни бошлашдан олдин 20 мкл гиалуронидазани тери ичига юбориш билан синама ўтказиш мақсадга мувофиқдир.\nИнъекцион яллиғланиш соҳаси ва ўсмаларга юбориш мумкин эмас.\nЎткир қон кетишларда гиалуронидаза қўлланмайди.\nСимптомлари: эт увишиши, кўнгил айниши, қусиш, бош айланиши, тахикардия, артериал босимни пасайиши, маҳаллий шиш, эшакеми, эритема.\nДаволаш: эпинефринни, глюкокортикостероидларни; антигистамин препаратларни юбориш.\nИнъекциялар ва маҳаллий қўллаш учун эритма тайёрлаш учун лиофилизат 64 ШБ дан ампулалар ёки флаконларда.\n10 ампула ёки флакондан қўллаш бўйича йўриқномаси, пичоқча ёки ампула скарификатори (зарурати бўлганида) билан бирга картон ўрамда ёки қутида.\n5 ампуладан контур уяли ўрамларда. 2 контур уяли ўрамдан қўллаш бўйича йўриқномаси, пичоқча ёки ампула скарификатори (зарурати бўлганида) билан бирга картон қутида.\nСтационарлар учун 5, 10, 12, 20 контур уяли ўрамдан, конрур уяли ўрамлари сонига тенг миқдорда қўллаш бўйича йўриқномаси ва пичоқча ёки ампула скарификатори (зарурати бўлганида) билан бирга картон яшикда.\nКомплект ҳолида: препарат билан ампула ёки флакон ва 5 мл дан 5 мг/мл инъекция учун новокаин эритмаси ёки инъекция учун 2 мл дан 0,9% ли натрий хлориди эритмаси бўлган ампула билан бир комплектни ташкил қилади. 5 комплектдан қўллаш бўйича йўриқномаси, пичоқча ёки ампула скарификатори (зарурати бўлганида) билан 10 жойли картон қутиларга жойланади.\nҚуруқ, ёруғликдан ҳимояланган 150С дан юқори бўлмаган ҳароратда.


Ўлмас Умарбеков. Номус (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиЎлмас Умарбеков (1934-1994)Ўлмас Умарбеков. Номус (ҳикоя)\nЎлмас Умарбеков. Номус (ҳикоя)\n— Кеча анави… Карим яна келди. Гулистонга олиб кетаман, дейди. Уч хонали квартира беришибди.\n— Қайдам… Кеча кўзимга яна бошқача кўриниб кетди. — Мунира ювинаётган ўртоғининг ёнига ўтди.\n— Биласанми, сиздан бошқа ҳеч кимим йўқ, сиздан бошқа ҳеч кимга уйланмайман, дейди. Кейин айландик…\n— Озгина… Бечора нуқул титрайди.\n— Шундай де? — Мунира айёрона жилмайди. — Танимаган одамнинг зарур иши бўлармиди? Ўзи ёмон эмас, қарироқ демасанг…\n— Сизда ишим бор эди…\n— Кечирасиз, — бегона киши ийманиб гапирди, — агар мумкин бўлса, ёлғиз гаплашсак…\n— Менинг ҳеч қандай сирим йўқ, — Зумрад ўртоғига қаради. — Бемалол…\n— Ҳа, танийман… танир эдим, — деди тутилиб Зумрад ва қизариб кетди.\n— Бундай бўлиши мумкин эмас, — деди Зумрад қатъий оҳангда. — Комил бунақа одам эмас. У жуда ёввош, кейин…\n— Ўша куни, шу хунук воқеа юз берган куни, у … яъни Комил сиз билан бўлган…\n— Ҳеч нима, — деди секин Зумрад ва кўзларини юмди. … Мана, бир кунлик қувонч, бир кунлик бахтнинг оқибати… у, негадир, шундай бўлишини, хунук бир воқеа юз беришини сезган эди, лекин бу воқеа шунчалик тез ва шундай хунук намоён бўлишини кутмаган эди.\nЗумрад беихтиёр ён ойнага қаради. Думалоқ юзи телпак остида баттар думалоқ бўлиб кетган, жуда семиз, қип-қизил ширмой нонга ўхшарди. «Албатта унинг қизи шуба кийса керак, — ўйлади яна Зумрад. Иннайкейин этик кийса керак, анавинақа, ялтироқ этиклардан, пийма эмас. Қани етти соат шу совукда пиймасиз ўтириб кўр-чи! — у хўрсинди-да, яна орқасига кўз қирини ташлади. Йигит жойида ўтирарди. — Қаерда тушар экан? Ҳойнаҳой, Тўқимачилар комбинатида. Кинотеатр олдида учрашишади. Янги кино кетяпти. Французча. «Эркак ва аёл». Яхши дейишяпти. Кўриш керак».\n— Соцгородок. Кейинги остановка «Тўқимачилар комбинати», — у микрофонга шундай деб, қўшиб қўйди: — «Ўзбекистон» кинотеатри.\nҚор бирдан тинди. Нам асфальт совукдан қотиб, ғадир-будир бўлиб қолди. Зумрад соатига қаради. Смена тугабди. Эски Жўвага етиб олса, бўлди. Самад ака ўтиради рулга. Ҳар ҳолда эркак, яхмалакдан қўрқмайди.\nУлар эртасига учрашишди. Комил уни «Ўзбекистон» кинотеатрига, «Эркак ва аёл» фильмига олиб тушди. Зумрад цигейка шубасини, қизил этигини кийди. Фильмнинг ўртасида, қаҳрамонлар севгиси энг олий нуқтага чиққанда, Комил қизнинг тиззасига қўлини оҳиста қўйди. Қўли ёнарди. Қоронғи бўлса ҳам, Зумрад, қизариб кетди. Фильмдан сўнг, ғарч-ғурч қор босиб, пиёда уйга кетишди.\nҲовлининг бурчагидаги терак бўйи кўтарилиб чиққан эртанги гилос қизарганда, Рисолат хола: «Гаплаш энди» — деди. Зумрад одатдагидай қизариб кетди, лекин кечгача тўйнинг хаёли билан юрди. Қулоғи остида Муҳаббатнинг «Ёр-ёр»и янгради. Маъмуржон аканинг «Тўйлар муборак»и… Табриклар, қадаҳларнинг жаранги. Кейин, иккалови ёлғиз қолишганини тасаввур қилди. Эгнида оппоқ кўйлак, бошида оппоқ шоҳи рўмол, олдида эса Комил, Мана, у яқинлашди, секин рўмолини кўтарди…\n— Биласизми, — деди зўрға Комил тили гапга келмай. — Мени… мени уйлантиришмоқчи. Келаётган шанбага тўй…\n— Манави сизга! Сиз учун тердим! — дебди ва қучоғидаги лолаларни унга узатибди. Кейин, уни бағрига босибди. Бағри кенг, иссиқ эмиш…\n— Зумрад, табриклайман, — Комил унга меҳр билан тикилди. — Бугун туғилган кунингиз, аслида шунга келувдим…\nЗумрад уйга кирди. Нима қилиб қўйди? Нега уйга таклиф қилди? Наҳотки шуни истаса… Қанча ўйламасин, қандай хаёлларга бормасин, энди кеч эди. У шошиб ошхонага ўтди, чой қўйди. Ойнага қараб, апил-тапил ўзига оро берган бўлди. Сўри тагидаги стол устида дастурхон ўроғлиқ турарди. Очди. Тахсимчаларда қулупнай, Зумрад яхши кўрадиган ёнғокли торт, тортнинг ёнида конверт турарди. Очиб ўқиди: «Умрбод бахт тилаймиз! — Ойинг, дугонанг Мунира. Ёстиқ тагини ҳам қараб қўй» — деб ёзилган эди унда.\nКомил кўздан ғойиб бўлгунча ортидан хомуш қараб турди. Кейин отилиб уйга кирди-да, ўзидан, такдиридан ўкиниб, ўксиниб-ўксиниб йиғлади…\n— Эртага суд, — деди адвокат, — бориб Комилнинг ўтган ойда худди шу куни сиз билан бўлганини тасдиқласангиз, бас. Албатта, ҳеч ким сизни мажбур қилолмайди. Кейин… тушунаман, бу оғир сизга. Лекин бошқа иложимиз йўқ.\n— Комил… Комил нима деди? — сўради зўрға Зумрад.\n— Менинг бу ерга келганимни у билмайди. Умуман, Комил сизни ҳурмат қилади. Ўша куни сиз билан бўлганини кечагача айтмаган эди. Фақат кеча…Аҳволининг жиддийлигини тушуниб, айтди. Биласиз-ку, ҳозир безориларга карши қаттиқ кураш кетяпти. Беш-олти йиллик умри хазон бўлиб кетиши мумкин.\nАдвокат яна нималарнидир гапирди. Зумрад эшитмади. «Ҳурмат қилади…» — ўйларди у. — «Ҳурматнинг нималигини, ҳозир бу ҳурмат қанчалик қиммат тушаётганини у билармикан?»\nШу куни кечгача у чурқ этмади. На онаси билан, на Мунира билан гаплашди. Шифтга термилганча ётди. Концертга Муниранинг ўзи кетди. У келганда, ўзини ухлаганга солди. Эрталаб ҳовлига тушди.\nЗумрад, тўғри, дегандек бош ирғади…\nЗумрад пастга тушди. Бўзсув шовқин солиб, ҳайқириб оқарди. «Уйимиз яхши жойда, — негадир кўнглидан ўтказди Зумрад. — Шундай марказда. Бир ёғи сув, бир ёғи боғ… Бузилса, қаерда турарканмиз?»\nТонг ёришган эди. Кечаси сув сепилган асфальт йўлка қуриган, фақат у ер-бу ерда усти қотган тупроқ қорайиб турарди.\nУ йўлга тушди. Ўзини қанча зўрламасин, оёқлари судралар, юраги дукиллаб урарди. Бир амаллаб етиб келди. Ҳаммаёқ одам, ғуж-ғуж одам… У қўрқиб кетди. Бир зум ҳамма қўлини бигиз қилиб уни кўрсатаётгандек, масхара килаётгандек туюлиб кетди. Лекин ҳеч ким унга қарамасди, ҳамма ўзи билан ўзи овора эди.\nЗалга кирганда, суд бошланган эди. Одам бу ерда ҳам кўп. Зумрад дераза тагидаги бўш стулга бориб ўтирди ва беихтиёр суд томонга қаради. Кейин кўзи Комилга тушди. У иккита милиционер ўртасида ўтирарди. Боши эгик, сочи олинган. Ранги — доканинг ўзи. Зумраднинг раҳми келиб кетди.\n— Раҳмат, синглим! Комил бу яхшилигингизни унутмайди. Хотинига бир амаллаб тушунтирамиз. Кечирар… Раҳмат сизга!\nҚаёқларга борди, қайси кўчаларга кириб-чиқди, билмайди. Кимдир уни юпатди, кимдир сув ичирди. Хиёбонга ҳам қандай қилиб келиб қолгани номаълум…\n— Опа! Сов… совқотиб кетдим! — деган ингичка овоз эшитилди бир маҳал.\n— Қа… қанақа қилиб чиқаман? — деди бола зарда билан. — Иштоним орқайизда-ку?!\n← Аввалги Аввалги Ўлмас Умарбеков. Тун (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Ўлмас Умарбеков. Маруся холанинг милтиғи (ҳикоя)


Исломда фарзанднинг ҳуқуқлари\nФарзандларнинг қандай ҳуқуқлари бор? Уламоларимиз бу саволга жавоб тарзда, жумладан, қуйидагиларни зикр қиладилар:\nНикоҳнинг асл мақсадларидан бири ҳам наслу насабни сақлашдир. Бусиз оила ҳам, жамият ҳам бўлмайди. Фарзанднинг ота-онаси никоҳдан ўтган, ҳалол-пок яшагандагина, насаби аниқ ва пок бўлади.\nБўлажак фарзандга муносиб она ва ота танлаш.\nИслом бола ҳақида у ҳали дунёга келмасдан анча олдин, оила қуришга тайёргарлик кўрилаётган пайтдан бошлаб қайғура бошлайди.\n«Талхис» номли китобда Ойша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:\nИбн Можа ва Дора Қутний ривоят қилган.\nОила қурилар экан, ота-онанинг диндорлиги, ахлоқи, одобига, инсонийлигига алоҳида эътибор берилади. Сабаби улардаги хислат, фазилатлар ҳам, ёмон одатлар ҳам болага кўчиши – исбот талаб этилмайдиган ҳақиқатдир.\nТуғилган фарзанд, аввало, эмизишга муҳтож. Бу эса онасининг вазифаси. Шаръий узр сабабли она эмиза олмаса, эмизувчи топиш ва уни рози қилиш отанинг иши ҳисобланади. Аллоҳ таоло «Бақара» сурасида: «Ким эмизишни батамом қилишни ирода қилса, оналар фарзандларни тўлиқ икки йил эмизурлар», деган (233 — оят).\nГўдакнинг ҳақларидан бири ва оналарнинг энг мўътабар вазифаси фарзандни икки йил эмизишдир. Янги туғилган гўдак жисми ва руҳининг ўсишига онасининг сутидан афзал озуқа йўқ. Боланинг суяги онанинг сути билан шаклланади, шунингдек, унинг бошқа тарафлари, руҳий ровожланишига ҳам она сути зарур озуқа ҳисобланади. Ушбу озуқанинг муддати тўлиқ икки йил бўлиши керак. Бу қуръоний ҳақиқатни адашган инсоният минг тўрт юз йилдан кейин тушуниб этди. Ҳозирги пайтда илмий текширишлардан сўнг гўдак бола учун энг яхши озуқа онанинг сути ва уни тўлиқ икки йил эмизиш керак, деган гапни айтишмоқда.\nТарихдан маълумки, дунёга довруғ солган аксари буюк алломаларга, фозилу уламоларга болалик пайтида оталари ҳаром касб билан топилган бирор луқма ҳам таом эдирмаган, оналари уларни бетаҳорат эмизишмаган.\nБоланинг ота-онадаги ҳақларидан бири унга муносиб исм танлашларидир.\nҲусайн ибн Ҳасан Марвазий ўзининг «Китобул бирри вас силати»сида Абул Мўътамирдан келтирган ривоятда:\n«Менга этиб келган хабарга қараганда, туғилган болага исм қўймай туриб ўлган бўлса, қиёмат куни отасига, мени исмсиз тарк қилдинг-ку!» дейди», деди.\nШунинг учун ҳар бир мусулмон ота-она бу муҳим ишга алоҳида эътибор ила ёндашмоғи лозимдир. Фарзанд катта бўлиб, оқ-қорани таниганда ўз исмидан уяладиган бўлмасин. Балки исми унга зийнат бўлиб турсин.\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам, исмларнинг яхшиси, бандалик ва ҳамдни билдирувчисидир, деганлар. Шунинг учун, Аллоҳ таолога бандалик маъносини англатувчи, Абдуллоҳ, Абдурроҳман, Абдуссаттор ва Аллоҳ таолога ҳамд маъносини англатувчи, Ҳамидуллоҳ каби исмлар яхши исмлар ҳисобланади.\nШунингдек, Пайғамбарларнинг, саҳобаларнинг ва салафи солиҳларимизнинг исмлари яхши исмлари ҳисобланади.\nҚизларга ҳам ўтган аҳли иймон момоларимиз, саҳобия аёллар ва эзгулик маъносини англатувчи исмлар қўймоқ керак.\nАқиқа ҳам боланинг ота-онадаги ҳақларидандир.\n«Ақиқа» луғатда ёрди маъносини англатиб, аслида янги туғилган боланинг сочига айтилади.\nШариат таълимотларига мувофиқ туғилишнинг эттинчи куни боланинг сочини олиб, ўша соч оғирлигида кумуш садақа қилмоқ тавсия қилинади.\nИстеъмолда шу маънода кўп ишлатилгани учун «ақиқа» деганда фақат янги фарзанд туғилиши муносабати ила сўйиладиган қўй англанадиган бўлиб қолган.\nСалмон ибн Омир аз-Зоббий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ғулом ила ақийқа бордир. Бас, унинг учун қон чиқаринг ва ундаги нопокликни кетказинг», – дедилар».\nБешовларидан фақат Муслим ривоят қилмаган. Ҳадисдаги бу жумлани, янги туғилган боланинг ақиқаси ўзи билан, деб тушунилади. Яъни ҳар бир янги туғилган болага ақиқа лозим, деганидир.\n«Бас, унинг учун қон чиқаринг».\nЯъни янги фарзанд туғилгани шарафига сўйиш сўйинг. Бу муносабат ила қон чиқариш қандоқ бўлишини келаси ҳадиси шарифлар баён қилади.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам Ҳасан ва Ҳусайн розияллоҳу анҳумоларга биттадан қўчқор сўйиб ақиқа қилдилар».\nЯнги туғилган боланинг қулоғига азон ва такбир айтиш.\nРофеъ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади.\nУшбу ҳадиси шарифга биноан янги туғилган фарзанднинг ўнг қулоғига азон, чап қулоғига иқома айтмоқ мандубдир. Аллоҳнинг зикри янги туғилган боланинг қулоғига кирган биринчи нарса бўлиши қандоқ ҳам яхши. Албатта, бу улуғ нарсанинг ўзига яраша баракаси бўлади.\n«Кимнинг боласи туғилса-ю, унинг ўнг қулоғига азон, чап қулоғига иқома айтса, унга Умму Сибён зарар этказа олмас», дейилган.\nУмму Сибён болаларга зиён этказадиган жин тоифасидир.\nЯнги туғилган боланинг танглайини кўтариш.\nАбу Мусо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади.\n«Менинг ўғлим туғилганда уни Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб бордим. У Зот уни Иброҳим, деб номладилар, хурмо ила танглайини кўтардилар ва унга барака тилаб дуо қилиб, менга тутқаздилар. У болаларимнинг каттаси эди».\nКўпчилик саҳобалар ўзларининг янги туғилган фарзандларини Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб борар эдилар. У Зот алайҳиссалом ёш болаларни кўрсалар, жуда хурсанд бўлар эдилар. Янги туғилганларга Абу Мусо розияллоҳу анҳунинг ўғлига қилган муносабатни қилар эдилар.\nАна шу ишга тақлид қилиб янги туғилган фарзандни аҳли солиҳ кишилар ҳузурига олиб бориш мусулмонлар ичида доимий одатга айланган.\n«У Зот уни Иброҳим, деб номладилар»\nДемак, аҳли фазл, олим ва муқтадо кишилар томонидан янги туғилган фарзандларга исм танланиши ҳам яхши иш. Чунки ундоқ кишилар бунга ўхшаш ишларга боғлиқ масалаларни, шаръий ҳукмларни яхши биладилар ва тўғри тасарруф қиладилар.\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Абу Мусо розияллоҳу анҳунинг ўғилларига Иброҳим номини қўйганлари ҳам бунинг бир мисоли.\n«хурмо ила танглайини кўтардилар»\nЁш боланинг танглайини кўтариш, катта одам бир нарсани олдин ўзи чайнаб туриб боланинг оғзига қўли билан солиб қўйишидир. Бу нарса мева бўлгани афзалдир. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам, деярли, доимо болаларнинг танглайини хурмо билан кўтарганлар. Бу ҳам яхши ният аломатидир. Аҳли солиҳ, фазилатли кишиларнинг бу ишни қилишлари марғубдир.\n«ва унга барака тилаб дуо қилиб, менга тутқаздилар»\nБу иш энг марғуб ишдир. Аҳли солиҳ, дуогўй кишиларнинг янги туғилган болалар учун дуо қилишлари, айниқса, барака тилаб дуо қилишлари жуда ҳам яхши ишдир. Барча ота-оналар бунга катта эътибор бермоқлари керак.\nБола этти ёшга киргунча бировнинг ҳимоясига муҳтож. Яъни доимо овқатланиш, кийиниш, ювиниш ва бошқа ҳолатларда катталарнинг ёрдамига муҳтож. Бу ишларни унинг ота-онаси, улар бўлмаса яқин қариндошлари амалга оширишлари вожибдир.\nЕтти ёшдан балоғат ёшига этгунча бўлган болалар валийга, ўзидан катта раҳбарга муҳтождирлар. Бу ҳам ота-она бўлмаса, яқин қариндошларига юклатилади.\nБолаларнинг нафақаси. Уларни озиқ-овқат, кийим кечак, турар-жой билан таъмин этиш отанинг бурчидир. Бу нарсалар ҳалол пок бўлиши матлубдир.\nФақир ёш боланинг нақафаси отасига вожиб бўлади.\nБу ҳукмнинг далили. Аллоҳ таоло «Бақара» сурасида:\n«У(она)ларни яхшилаб эдириб, кийинтириш отанинг зиммасидадир», деган(233-оят).\nБоланинг сабабидан онага нафақа бериш вожиб бўлганидан кейин боланинг ўзига нафақа бериш вожиб бўлишида ҳеч шубҳа қолмайди.\nОйша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Ҳинд бинти Утба: «Ей Аллоҳнинг Расули, Абу Суфён – ўта бахил одам, менга ва боламга кифоя қиладиган нарсани бермайди. Магар унга билдирмай олсамгина бўлур», деди. «Ўзингга ва болангга этарлисини тўғриликча ол», дедилар у Зот. Икки Шайх ривоят қилишган. Унга бу ишда худди ота-онаси ва хотинининг нафақасидаги каби бирор киши шерик бўлмайди. Яъни боланинг нафақси фақат отага, ота-онанинг нафақаси фақат ўғилга ва хотиннинг нафақаси фақат эрга вожиб бўлади. Унга бу нафақада ҳеч ким шерик бўлмайди.\nБолага меҳрибонлик кўрсатиш ҳам ота-онанинг вазифаси.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўз ҳузурларида ал-Ақраъ ибн Ҳобис Таймий ўтирганда Ҳасан ибн Алини ўптилар. Шунда у: «Менинг ўнта болам бор. Улардан бирортасини ўпганим йўқ», деди. Бас, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга назар солдилар ва: «Раҳим қилмаганга раҳим қилинмас», дедилар». Бухорий, Абу Довуд ва Термизий ривоят қилган. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўта болажон Зот эдилар. У Зот болалар ичида ўз набиралари имом Ҳасан ва имом Ҳусайнларни жуда ҳам яхши кўрар ва уларга меҳибонлик кўрсатар эдилар. Ушбу ривоятда у Зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг имом Ҳасан розияллоҳу анҳуга кўрсатган меҳрлари, саҳобалардан бирларининг бунга бўлган муносабатлари ва бу муносабатни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам томонларидан баҳоланиши ҳақида сўз кетмоқда. Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени олиб сонларига ўтқазар эдилар. Ҳасанни эса бошқа сонларига ўтқазар эдилар. Сўнгра сонларини бир-бирига қўшиб туриб: «Ей Аллоҳим! Иккисини раҳим қилгин, мен уларга раҳим қилурман», дер эдилар». Бухорий ривоят қилган. Ойша розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Бир аъробий Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келди ва: «Сизлар болаларни ўпасизларми? Биз уларни ўпмаймиз», деди. Шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ қалбингдан раҳматни суғуриб олган бўлса, мен нима ҳам қила олар эдим», дедилар». Икки шайх ривоят қилган. Қизларга алоҳида ҳурмат ва меҳр билан муносабатда бўлиш ҳақида Расулуллоҳнинг кўрсатмалари ҳам бор. Сабаби қизлар меҳрга муҳтож, ўзлари ожиза бўлишади. Шу боис улар тарбиясида кўпроқ эътибор ва меҳр, эҳтиёткорлик зарур бўлади.\nБолалари орасида адолат қилиш ҳам ота-онанинг вазифасидир.\nНўъмон ибн Башир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Отам мени кўтариб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига олиб бордилар ва:«Эй, Аллоҳнинг Расули, гувоҳ бўлинг, мен Нўъмонга ўз молимдан бу-буни, бердим», деди.«Ҳамма ўғилларингга, шунга ўхшаш бердингми?» дедилар у Зот. «Йўқ», деди. «Бунга мендан бошқани гувоҳ қил», дедилар ва сўнгра: «Сени уларнинг барчаси сенга бирдек яхшилик қилиши хурсанд қиладими?» дедилар. «Ҳа», деди. «Ундоқ бўлса, йўқ!» дедилар». Бошқа бир ривоятда: «Аллоҳга тақво қилинглар ва фарзандларингиз орасида адолатли бўлинглар», дейилган. Бешовлари ривоят қилган. Ушбу ҳадисга биноан мусулмон инсон молиявий масалаларда ўз фарзандларининг барчасини баробар кўриши керак бўлади. Агар тенг имкониятли фарзандларнинг бирига мол бериб, бошқасига бермаса ёки бирига оз, иккинчисига кўп берса адолатсизлик бўлади. Болалари орасида ҳиқду-ҳасад, фитна кучаяди. Агар шаръий узр ила сабаб бўлса, ота-она ўз болаларидан бирига кўпроқ бошқасига озроқ мол берса бўлади. Мисол учун, бири бемор, иккинчиси соғ, бири камбағал, иккинчиси бой, бирининг болалари кўп, иккинчисиники оз.\nБалоғатга этгандан сўнг уйлантириб, оилалик қилиб қўйиш ва бошқалар. Кўриниб турибдики, оилада фарзандларнинг алоҳида ҳуқуқлари бўлиб, унга амал қилиш шарт этиб қўйилмоқда. Шу ўринда оила раҳбари зиммасига катта масъулият юклатилишини алоҳида таъкидлаб ўтмоқчиман. Маълумки, ўз фарзандларининг, аҳли-аёлининг ахлоқи, хулқ-атвори, юриш-туриши учун оила бошлиғи масъулдир.\nТарбия ҳақи ҳам фарзандлик ҳақларидандир. Аллоҳ таоло «Таҳрим» сурасида: «Ей, иймон келтирганлар, ўзингизни ва аҳли аёлингизни ёқилғиси одамлар ва тошлардан бўлган ўтдан қўрқитинг. Унинг тепасида қўпол, дарғазаб фаришталар бўлиб, улар Аллоҳнинг амрига исён қилмайдилар ва нима буюрилса шуни бажарадилар»,деган (6-оят). Аҳли аёлини, фарзандларини диндор қилиб тарбиялаш оила бошлиғининг Аллоҳнинг олдидаги бурчи эканлигига юқоридаги ояти Карима ёрқин далилдир. Одамлар орасида ўзингни бил, ўзгани қўй, деган номаъқул гап юради. Лекин шариат бўйича эр хотин учун, ота болалар учун масъулдир. Қиёматда Аллоҳнинг ҳузурида жавоб беради.\nУшбу оят маъносида ҳадиси шарифлар ҳам бор. Имом Термизий ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ёш болани этти ёшида намоз ўқишга буюринг, ўн ёшга этганда ҳам ўқимаса, уринг», деганлар.\n«Ей Расулуллоҳ! Ўз нафсимизни-ку сақлаймиз, аҳлимизни қандай сақлаймиз?» деб сўраган эканлар. Шунда Пайғамбар алайҳиссалом: «Аллоҳ сизларни нимадан қайтарган бўлса, уларни ҳам қайтарасизлар. Аллоҳ сизларни нимага буюрса, уларни ҳам буюрасизлар», деб жавоб берган эканлар. Ҳазрати Али: «Ўзингизга ва аҳлингизга яхшиликни таълим беринглар ва уларни одобли қилинглар», деб айтганлар.\nДемак, ҳар биримиз ўғил-қизимизни, оила аъзоларимизнинг барчаларини динга даъват қилишимиз, диний аҳкомларни доимо бажаришларини қатъият билан талаб қилиб, иймон-еътиқоди, одоб-ахлоқи ва бошқа жиҳатларини тарбиясига аҳамият бериб туришимиз керак. Ушбу ривоятдан олинадиган фойдалар:\nАллоҳ ота-она ва фарзандга бирдек яхшилик қилган бандаларини аброрлар деб атагани.\nМўмин бандада ота-онанинг ҳақи бўлганидек, фарзанднинг ҳам ҳақи борлиги.\n2289 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Фатво ҳайъатига келган саволлар (21-қисм)\tСавдонинг тартиби қандай? »


Бош саҳифа МатбуотҲозирги давр матбуотиАбдулла Аҳмад. Сўз юракка муҳрланади (2012)\nБунга чидолмаган халқ жабр-зулмга, ҳақсизлик ва адолатсизликка қарши исён кўтаради. Бунинг бошида ўз даврининг улкан уламоси Назирхўжа эшон ва йигирма олти ёшли Муҳаммадраҳим бобом турган эканлар. Қўзғолон шафқатсизларча бостирилгач, маҳаллий ҳокимият (рус тўралари) кимки Назирхўжани ва Муҳаммадраҳимни тирик ёки ўлик ҳолда келтирса, беш кило тилло мукофот берилишини ваъда қилади. Лекин халқ ўз халоскорларини тутиб бермайди. Аксинча, уларни жон-жаҳди билан ҳимоя қилади.\nЧор амалдорлари бобомни қўлга олишолмайди. Бироқ укаси Исақулни қамоққа олишади. Кейин Абдураҳим бобомни қийноққа солиб, уни қамашга ҳукм чиқаришади. Буни эшитган бобом ўз ихтиёри билан “қўлга тушади”. Қўлга тушганининг эртасига уни дорга осишади. Бечора онам ўла-ўлгунча шуларни эслаб, зор-зор йиғлаганча дунёдан ўтди.\nШу сабабми, шеъриятга, умуман адабиётга меҳрим тушди. Юрсам ҳам, ўтирсам ҳам қўлимдан китоб тушмас, Ойбек, Ҳамид Олимжон, Миртемир шеърларини ёд олардим. Буни ўқитувчиларим сезишарди. Мактабдаги бирон тадбир менинг шеър ўқишимсиз ўтмасди. Бир куни адабиёт муаллимим Пўлат ака Туробов мени чақирди-да, бироз ўйланиб туриб: “Шу бугундан бошлаб, деворий газетага сен масъулсан”, деди. Газета тайёрлашга киришдим. Дилимда бир истак тинчлик бермасди: “Ўзим шеър ёзсам-у, уни деворий газетада чиқарсам”, дердим. Уч кун куймаланиб, “Дўстимга” деган шеър ёзиб, деворий газетанинг кўринарли жойига қўйдим. Лекин ичимда қаттиқ ҳадик бор эди: “Муаллим урушса-я, йиртиб ташласа-я”, деб ўйлардим. Бироқ ўқитувчим аксинча, буни кўриб хурсанд бўлди. Елкамдан қучиб, табриклади ҳам. Кўп ўтмай унинг раҳнамолигида, шоир Назиржон Баракаевнинг таҳрири билан “Ватан” деган шеърим туман газетасида босилди.\nЎша кунлар ҳеч ёдимдан чиқмайди. Мени “Шоир бўлибсан” деб табрикламаган синфдошларим қолмаганди. Дўконга бориб, газетанинг шеърим босилган сонидан бир йўла 10 та сотиб олдим. Менга қолса ҳамма газетани сотиб олгим келарди. Шеърим чиққан куни деярли ухламадим. Яна бир шеър ёзиб тонгни қаршиладим.\nМактабни битиргач, акам Қишлоқ хўжалик институтига кирасан деб туриб олди. Мен адабиётчи бўламан дедим. Хуллас, ўз айтганимни қилиб, СамДУга икки йил ҳужжат топшириб киролмадим. Кейинчалик Тошкентдаги техникумлардан бирига ўқишга кирдим. Тошкентдаги уч йиллик давр мен учун адабиёт бўйича чинакам сабоқ йиллари бўлди. Бу ерда таниқли шоир Азиз Абдураззоқнинг адабиёт тўгарагига қатнашиб, кўп нарсалар ўргандим. Кейинчалик етук ижодкорлар бўлиб етишган Ҳожиакбар Шайхов, Рауф Толипов, Абдулҳай Носиров, публицист Ҳабибулла Олимжоновлар шу тўгаракнинг қатнашчилари эди. Ҳар ойда бир марта Ёзувчилар уюшмасида бўладиган семинарга борар эдик. Семинарга Одил Ёқубов мутасадди бўлиб, машғулотларни Ғафур Ғулом, Асқад Мухтор, Пиримқул Қодиров, Миртемир ўтказишарди.\nБир воқеа эсимдан чиқмайди. Шоир Юсуф Шомансур шеър ўқиди. Шеърда “Аразлаган келин-куёвлар кароватни бошқа қўйиб ётмасин” деган сўзлар бор эди. Шунда Миртемир домла Юсуф Шомансурга ҳалимлик билан: “Укам, шу жойини тузатинг. Келин-куёвлар кароватни эмас, ёстиқни бошқа қўйиб ётмасин, деб ёзинг”, деди. Атоқли шоирларимиздан Абдулла Ориповнинг барчага манзур бўлган шеърларини, Эркин Воҳидовнинг “Палаткада ёзилган достон”ини ҳам биз ҳаваскор қаламкашлар шу семинарларда эшитган эдик.\n1989 йилнинг баҳори. Шоир Туроб Тўланинг ёрдами билан Дўрмонга бордим. Бу ерда биринчи танишган кишим Шукур Холмирзаев бўлди. Боғда айланиб юрсам, “Жигули”дан тушди-да, мен томон юрди.\nШу кундан икковимиз иноқлашиб кетдик. Шукур ака ортиқча мулозаматни хуш кўрмасди. Кўнглидаги гапни шартта-шартта айтарди. Танишганимизнинг эртаси куни: “Нималар ёзгансиз?”, деб сўради. Унинг сўзга талабчанлигини билганим учун: “Ҳозирча ҳеч нарса” дедим. Аслида юз бетлик қиссам тайёр бўлиб, Дўрмонда қайта кўз югуртирмоқчи эдим. Шукур ака билан адабиёт ҳақидаги суҳбатларимиздан сўнг уни йиртиб ташладим. Кейинчалик унинг ўрнида ўн тўрт бетлик ихчам асар юзага келди.\nБир куни кечки пайт Шукур ака хонамга кириб келди. Бир пиёладан чой ичилгач, “Укам, сизга топшириқ шундай: икки-уч кун ичида бир ҳикоя ўйланг. Мен ҳам ўйлай. Иккимиз бир-биримизга айтамиз. Маъқул бўлса, маъқул дейман. Номаъқул бўлса… уни ҳам кўрамиз” деди. Кетатуриб қўшиб қўйди: “Билиб қўйинг, зинҳор «Ленин, партия» деган сўзлар бўлмасин. Фақат дардингизни ёзинг. Ҳа, инсоний дард бўлсин!”\nКейин билсам, Шукур ака “Гулистон” журналида “Темур тузуклари” босилгани учун ишдан олинган экан. Лекин устоз ҳеч кимга бу ҳақда арзи ҳол қилмас эди. Ҳикоя ҳақида бош қотира бошладим. Менинг дардим ўзи нима? Тўрт марта олий ўқув юртига имтиҳон топшириб, киролмай, бешинчи сафар кирганимми? Колхознинг пахта экамиз деб боғларимизни яксон қилгани, ҳилвираб турган уйимизни ҳам буздиргач, қиш чилласида бошпана излаб юрганимизми? Онам бетоб ётганида, ўн уч ёшли акам ўрнига далага ишга чиқса, бригадир: “Сен тирранчага куним қолдими?” деб акамни от билан қувлаганими? Йўқ. Булар ҳам эмас. Менинг бирдан-бир армоним ва дардим отамнинг на ўзини, на суратини кўрганим эди. Отам Катта Фарғона канали қурилишидан қайтганининг учинчи куни оламдан ўтган.\nҲикояда мен тушимда отам билан учрашаман. У қабристондан чиқиб келган бўлиб, эгнида илвираган кафан. Отам мен билан хайрлаша туриб: “Кетар фурсатим етди. Кетмасдан иложим йўқ. Эҳ, на чора, ҳали ҳам золимнинг қўлидамиз, ўғлим! Золимнинг қўлида!” деб фарёд чекади. Шу ўринда рус босқинига ишора қилинган эди. Ҳикояни эшитиб, Шукур ака: “Яхши нарса топибсиз, аммо бироз қалтисроқ экан. Лекин қўрқманг, одамзоднинг юзта томири бўлади. Биттаси узилмасаям яшайди. Ёзишга киришинг, менга кўрсатасиз” деганди. Аммо уни ёзишим қийин бўлди. Кўз олдимдан устознинг синчков нигоҳи кетмас, ёмон ёзишдан қўрқардим. Аммо мен уни ниҳоясига етказдим. Ҳикоя республика газеталарида чиқди. Лекин ҳикоя чоп этилиш пайтида ўша “нозик” жой олиб ташланибди.\nБиз Шукур ака билан ўшанда йигирма тўрт кун ҳамсуҳбат бўлдик. Устоз ўша кунлар “Обком секретарининг севги саргузаштлари” романининг қўлёзмаси устида ишларди. Бу асарнинг тақдири нима бўлди, билолганим йўқ. Шукур Холмирзаев билан учрашгунимга қадар ўзимни ҳаваскор қаламкаш ҳис этиб, ижодий ишга қаттиқ киришмагандим. Бироқ устоз сабоқларидан сўнг адабиёт ҳақидаги ўй ва тасаввурларим бутунлай ўзгарди. Унча-мунча нарсани қаламга олмайдиган, аксинча мутолаага зўр берадиган бўлдим.\nШоирлар Тўлқин, Иброҳим Дониш ва ёзувчи Ўктам Жавлоновнинг далдаси билан “Ёш гвардия” нашриётига биринчи китобим – ҳикоялар тўпламимни топширдим. Бироқ китоб тайёр бўлиб, босилай деганда нашриётнинг номи ўзгариб, вақтинча “нафас ростлаш” бўлди. Тўплам Ёзувчилар уюшмасининг тавсияси билан Сирдарё босмахонасида чоп этилди. Биринчи китоб қўлга теккач, ҳам суюнганим, ҳам масъулият туйғусиданми, анчагача ҳеч нарса ёзолмай юрдим. Кейинчалик изга тушиб, яна ижодий жараёнга киришдим.\nМен табиатан ҳазил-мутойибага мойил эмасман. Лекин бир воқеа бўлди-ю, ҳажвия ёза бошладим. Шу-шу ҳажвчиликда ҳам қалам тебратадиган бўлдим. Қишлоғимизда бир киши бор. Кимни кўрса танбеҳ бериб, насиҳат қилади. Ўзини ўта диёнатли, доно санайди. Бир куни тунда ишдан қайтаётсам, икки бош эчкини боқиб ўтирибди. Эчкилар ён қўшнисининг дарахтини кемиряпти. Шу кечасиёқ “Мирҳобид ёки ўқимишли одам” деган ҳажвия ёздим. Ҳажвия нишонга теккан экан. Қаҳрамоним “Нега менинг устимдан ёзасан?!” деб уйимга бостириб келди. Анча пайтгача иккимиз ўнгу терс бўлиб юрдик.\nБир зарб билан ёзилган бундай китоблар кошки бир-иккита бўлса. Айрим “ҳозиржавоб” адибу шоирларимиз бир асарнинг сиёҳи қуримай туриб, иккинчисини “ёзиб” ташлашаяпти. Ижодий сермаҳсулликка ҳеч ким қарши эмас. Лекин китоб китобдай бўлсин-да! Дўкон пештахтасини безаб турган китобда бадиийликдан асар ҳам бўлмаса, китобхоннинг ҳафсаласи пир бўлмайдими? Бундан адабиётнинг обрўси тўкилмайдими?\nБу сўзларни айтишдан мурод шуки, эзгу ният билан қўлга қалам олган киши адабиётга хиёнат қилмаслиги керак. Чала-чулпа, саёз ёзилган асарларни улуғлаш, кўкка кўтариш, улар учун нашриёт эшикларини очиб беришни адабиётга хиёнат деб билмоқ жоиздир. Қолаверса, ҳар бир носир ёки шоир Абдулла Қаҳҳор таъбири билан айтганда “муқаддас қаламни” қўлида тутар экан, адабиёт қўядиган залворли юкниям мардлик билан елкасига ола билиши шарт.\nАбдулла Аҳмад – 1943 йилда Жиззах шаҳрида туғилган. Сирдарё Давлат педагогика институтининг филология факультетини битирган. Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси. Ҳозирги кунда “Жиззах ҳақиқати” газетасида адабий котиб бўлиб ишламоқда. Унинг “Мерган” (1992), “Олтин дарахт” (1993), “Элин севган минг яшар” (1993), “Маърифатга бахшида умр” (1998), “Зафарободнинг зумрад тонглари” ( 1999), “Юракдаги исм” ( 2004), “Нажот эшиги” (2005), “Дардисар” (2007), “Умид чироғи” (2008), “Олислаган соялар” (2008), “Энди кафил бўлмайман” (2010), “Сенга интиламан” (2011) сингари китоблари чоп этилган.\n← Аввалги Аввалги Эд Макбейн. Ноҳақ айблов (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Ғози Раҳмон. Шукуҳли карвон (қисса)


Абакан шаҳри мэри ЙТҲда вафот этди | Qalampir.uz\nАбакан шаҳри мэри ЙТҲда вафот этди\nОлам\t14 Октябрь 2019 16:11 2416\nРоссия Федерациясининг Хакасия Республикаси Ҳукуматининг веб-сайтига кўра, Aбакан раҳбари Николай Булакин бахтсиз ҳодисада вафот этди. Бу ҳақда РИА Новости хабар бермоқда.\n"Бугун Хакасия тузатиб бўлмайдиган йўқотишларга дуч келди. Республика Ҳукумати номидан ва ўз номимдан ўзимнинг чуқур ҳамдардлигимни изҳор этаман. Қариндошлар ва дўстларга жасорат ҳамда куч бағишлайман", деди республика раҳбари Валентин Коновалов.\nКрасноярск ўлкаси йўл полициясининг хабар беришича, Р-257 автомобил йўлининг 433-километрида Николай Булакин Ford Explorerда Қизил шаҳри томонга қараб кетаётиб, бошқарувни йўқотади ҳамда ариққа тушиб кетади.\n"У тез ёрдам келгунга қадар воқеа жойида вафот этган", дейилади манбада.\nНиколай Булакин 1952 йилда Томскда туғилган. У ижтимоий-сиёсий фаолиятини 1989 йилда бошлаган. 1995 йилдан Aбакан маъмуриятини бошқарган. Булакин беш марта бу лавозимга қайта сайланган.\nНиколай Булакин Абакан шаҳри вафот этди\n26 Май 14:40 43269\n27 Май 20:39 29822\n26 Май 09:01 29489\n28 Май 08:06 21174\n26 Май 23:00 19891


Каттақўрғонда ипакчилик ривож топмоқда » "Kattaqo'rgon haqiqati" газетаси\nXarita: Демонстрационный сайт » Iqtisodiyot » Каттақўрғонда ипакчилик ривож топмоқда\n08 июнь, 2019 0 193\nИпакчилик соҳаси юртимизда азал-азалдан ривож топиб, оилаларда ипак матолардан кенг фойдаланиб келинган. Ипак матолардан тайёрланган кийим-кечакларнинг нақадар бежирим ва инсон саломатлигига фойдали хусусиятлари ҳақида кўп эшитганмиз. Бугун Каттақўрғон туманида ана шундай қимматбаҳо мато хомашиёси - пиллачилик ривожи ва уни қайта ишлашга берилаётган эътибор туман ипакчилик соҳасини дунё бозорига олиб чиқмоқда.\nТуманнинг иқлим шароити ва мавжуд имкониятлар ҳудудда ипакчилик соҳасини ривожида муҳим омил бўлмоқда. Ушбу имкониятлардан самарали фойдаланган ҳолда қишлоқ жойларда аҳоли бандлигини таъминлаш, тармоқнинг экспорт салоҳиятини янада ошириш борасида тумандаги "Кумуш тола" хусусий корхонаси мамлакатимиз ипакчилик саноати ривожига салмоқли улуш қўшиб келмоқда. Туманнинг кумуш тола бунёдкорлари жорий йилда ҳам 300 тоннадан ортиқ сара ипак хомашиёси етиштириб, давлатга пилла етиштириб бериш режасини ортиғи билан уддаладилар.\nТуманда пиллачиликнинг озуқа базасини мустаҳкамлаш ва уни кенгайтириш, ипак қуртининг маҳсулдор зот ва дурагай уруғларини тайёрлашни кўпайтириш, пилла етиштирувчиларнинг моддий манфаатдорлигини таъминлашга қаратилаётган эътибор соҳада ўз самарасини бермоқда.\nБиргина жорий йил туманда 5 380 қути ипак қурти парваришланиб, 300 тоннадан зиёд пилла етиштирилди. Шартнома мажбуриятлари муваффақиятли бажарилди. Бу салмоқли пилла хирмонини яратилишида 4 200 дан ортиқ оилавий звено аъзоларининг фидокорона меҳнатлари эътирофлидир. Тунларни кунга улаб қилинган меҳнатлар натижаси ҳар қути ипак қуртидан ўртача 57,3 килограмдан ипак хомашиёси олинди. Бу ўтган йилдагига нисбатан ҳар қути ипак қуртидан 0,3 кг кўп демакдир.\nБир қути ипак қуртидан Элмурод Қурбонов, Марди Султонов, Каттақўрғон маскаси, Пахтакор, М.Улуғбек, А.Навоий аҳоли массивларидаги фермер хўжаликларида ўртача 60-65 килограмдан пилла ҳосили олишга эришилди. Тумандаги "Барака Райим ҳосил" фермер хўжалигида 1000 килограмм ўрнига 1350 килограмм, "Органик продукт от Жонкел" фермер хўжалигида 700 килограмм ўрнига 910 килограмм, "Азиз Рустамов" фермер хўжалигида эса 1400 килограмм ўрнига 1530 килограмм сифатли хомашё етиштирилиб, мамлакатимиз ипак хирмонига муносиб улуш қўшдилар. Пилла етиштирувчи фермер хўжаликларининг даромади 2018 йилга нисбатан сезиларли даражада ошди.\nМеҳнат сарфи ва баргни тежаш мақсадида бу йил туманда 18 та жойда алоҳида жойлар тайёрланиб, 10 қутидан 20 қутигача бўлган пилла уруғларини марказлашган усулда парваришлаш йўлга қўйилди. Айтиш мумкинки, бу усул ўзининг ижобий самарасини берди ва нисбатан озроқ меҳнат қилиб, кўп даромад олиш мумкинлигини исботлади. Масалан, ушбу усул орқали 23 қути ипак қурти боққан "Миришкор омад даласи" фермер хўжалиги ишчиси Алижон Мавлонов бир мавсумнинг ўзида пилла боқиш орқали 32 миллион сўмдан ортиқроқ даромад олишга эришди.\nШуни айтиш керакки, мавжуд тутзорларга ўз вақтида агротехника қоидалари асосида ишлов берилганлиги, тут дарахти зараркунандаларига қарши кураш бўйича амалга оширилган чора-тадбирлар натижасида ипак қуртларини сифатли озуқа-тут барги билан тўлиқ таъминлаш имконини берди. Қолаверса, пиллакорларнинг моддий манфаатдорлиги таъминланаётганлиги соҳада эришилган ютуқларнинг энг асосий омилларидан бири бўлмоқда.\nТуманда пиллачиликнинг озуқа базасини мустаҳкамлаш мақсадида 2019 йилда махсус ажратилган 68,0 гектар майдонда янги тутзорлар барпо қилинди. Бундан ташқари, дала четлари ва йўл бўйларига 1 миллион 523 минг туп тут кўчатлари экилди.\nЭътиборга лойиқ томони шундаки, туманда етиштирилаётган пилла "Кумуш тола" корхонаси томонидан тўла қайта ишланиб, экспортга чиқарилмоқда. Кейинги йилларда туманда яратилаётган қулай инвестициявий муҳит, тадбиркорликни ривожлантиришга бўлаётган эътибор туфайли "Кумуш тола" корхонаси ҳам пиллани қайта ишлашда манзилли дастур ишлаб чиққан бўлиб, унга кўра корхона босқичма-босқич тўлиқ техник-технологик модернизация қилинмоқда. Натижада пиллани қайта ишлаш, ипак толасини йигиришдан ташқари ярим хомашё ипак толасидан ипакли матолар яратиш, пиллачилик қолдиқларини қайта ишлаб ипак момиғи, тайёр кийим-кечаклар, хўжалик истеъмоли буюмлари, бежирим ипак гиламлар ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш арафасида. Бу эса корхонанинг экспорт қувватининг янада ортишини таъминлайди.\nКорхона томонидан жорий йилда етиштирилган пилла ҳосилидан 40 тоннадан зиёдроқ ипак калавалар ишлаб чиқариш ва Хитой, Эрон, Покистон каби мамлакатларга экспорт қилиш режалаштирилган. Бунинг натижасида корхона 2 миллион АҚШ долларидан кўп даромад олишни кўзда тутмоқда. Бу кўрсатгич ўтган йилдагига нисбатан 1,25 баробар кўпдир.\n- Асосий мақсадимиз туманимиз, мамлакатимиз экспорт салоҳиятини юксалтириш орқали аҳоли турмуши фаровонлигини таъминлашга қаратилган, - дейди "Кумуш тола" хусусий корхонаси раҳбари Мариям Ниёзова. - Бугун корхонамиз тизимида 4 мингдан зиёд фуқаролар мавсумий, 120 дан зиёд хотин-қизларимиз доимий иш билан банд. Ишчи-ходимларнинг ижтимоий муҳофазаси ва моддий манфаатдорлигига алоҳида эътибор қаратилиб келинмоқда. Корхонамиз туман ҳокимлигининг беминнат кўмаги ва қўллаб-қувватлаши асосида кейинги бир йилни ичида фаол ривожланиш босқичига чиқмоқда. Насиб бўлса қисқа фурсатларда туманимизда етиштирилган пиллани шу ернинг ўзида тайёр маҳсулотга айлантириш орқали юқори натижаларга эришиш ниятидамиз.\nҲа, бугун катта ривожланишлар йўлига чиқиб олаётган Каттақўрғон туманида биргина ипакчилик соҳаси ривожи йўлидаги сай ҳаракатлар ҳақида фикр юритдик. Юрт тараққиётига эришиш мақсадида эзгу ниятлар билан бошланган улкан ташаббускорлик ва бунёдкорлик ишлари қисқа фурсатларда албатта ўз самарасини беришига ишончимиз комил.


Марказий банкда операцион ускуналар учун мўлжалланган дастурий таъминот янгиланди\nNIHOL компанияси ЎзРес МБ SWIFT серверлари учун Microsoft Windows Server дастурий таъминотини етказиб берди.\nNIHOL компанияси томонидан, операцион тизимларни янгилаш мақсадида Microsoft компаниясининг дастурий таъминотини Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига етказиб беришни ўз ичига олувчи лойиҳани муваффақиятли амалга оширди. Қисқача қилиб айтганда, SWIFT серверлари учун Microsoft Windows Server дастурий маҳсулоти етказиб берилди.\nУшбу дастурий таъминот маҳсулоти бутун дунёдаги IT-бозорида машҳур, чунки у истеъмолчилар учун энг оптимал ечим ҳисобланади. Ишончлилик, функционаллик, самарадорлик ва янгилаб туриш имкониятини берувчи барча талабларга жавоб берадиган сервер операцион тизими ҳисобланади.\nMicrosoft Windows Server афзалликлари орасида техник мутахассислар, хавфсизликнинг юқори кўрсаткичларини таъминловчи, каталоглар хизмати, тармоқнинг марказдан унинг чегараларигача қамраб олиш каби хусусиятларини алоҳида таъкидлашмоқда. Шу билан бирга, битта қурилмада индивидуал фойдаланувчилар ҳуқуқларини ажратиш таъминланади.\nШунингдек, мутахассислар файл хизмати, бошқарув хизмати, ажойиб масофавий эркин фойдаланиш, терминаллар сервери, Windows SharePoint Services хизматлари (маълумотлар алмашинувини амалга оширувчи, веб-нуқталарни яратилади, яъни файллар билан биргаликда ишлаш таъминланади, бу эса ўз ўрнида барча ходимларнинг фаолияти жараёнида самарадорлигини ошириш имконини беради) каби компонентлар мавжудлигини таъкидлашоқда.\nҚолаверса, Microsoft Windows Server ўрнатилиши кўплаб дастурий таъминотлардан фойдаланиш имконини берди. Ушбу сервер операцион тизими энг оммабоп ҳисобланади, шу жумладан, маҳаллий банк тузилмаларида ҳам.\nУшбу лойиҳанинг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида амалга оширилиши маълумотлар билан ишлашнинг самарадорлиги ва хавфсизлигини оширди.\nNIHOL SWIFT серверлари учун Microsoft Windows Server


Мавзу: "SpaceX" - Terabayt.Uz\nMorgan Stanley прогнози кўра SpaceX дунёдаги энг қиммат компания бўлади.\nИлон Маск ва Жефф Безосни доғда қолдирган миллиардер фазога чипта сота бошлади\nТаъкидланишича, Unity космик кемасининг навбатдаги парвози Италия Ҳарбий-ҳаво денгиз кучлари томонидан молиялаштирилган бўлиб, у жорий йилнинг сентябрь ойи охирига режалаштирилган.\nИлон Маск бутун дунёда Starlink интернети ишга тушадиган вақтни айтди\nШунингдек, Маск ушбу интернетнинг барча мамлакатларда бир хил жорий этилувчи нархлари ҳамда тезлиги ҳақида ҳам гапирган.\nИлон Маскнинг бойлиги бир ҳафтада 10 млрд долларга кўпайди\nЎтган ойнинг охирида Louis Vuitton ва Sephora брендлари эгаси Бернар Арно дунёдаги энг бой одамга айланган эди. Лекин кейин яна «ҳаммаси ўз ўрнига тушган»...\nМазкур лойиҳа доирасида биринчи сунъий йўлдошлар 2019 йил баҳорида орбитага чиқарилган. Ҳаммаси бўлиб Starlink тармоғи учун 30 мингга яқин кичик мосламаларни жойлаштириш режалаштирилган.\n«Мен аслида тарихда биринчи бўлиб Аспергерни қабул қилиш шарафига муяссар бўлган шахсман. Шу билан бир қаторда буни тан олган биринчи киши», – деди тадбиркор ўзининг нутқида.\nВИДЕО: Илон Маскнинг фазовий кемаси синовдан муваффақиятли ўтди\nStarship прототипини учириш бўйича олдинги уринишларнинг барчаси омадсиз тугаган эди. Илон Маск яқинда бир интервьюсида, Марсга учадиган илк фазогирларнинг машъум тақдирини прогноз қилган.\nВидео: SpaceX бутун сайёрага интернет улашиш учун яна 60 та сунъий йўлдош учирди\nИлон Маск компаниясининг Falcon 9 ракетаси Ерга яқин паст орбитага 60 та сунъий йўлдошни олиб чиқди. Улар Starlink тизими интернет-қопламаси глобал тармоғини яратишни давом эттиришга мўлжалланган.\nИлон Маск: «Марсга учадиган илк фазогирлар ҳалок бўлишади» (видео)\n«Тўғрисини айтганда, айрим фазогирлар саёҳатнинг бошидаёқ жон беришлари мумкин», – деди Маск ва, бу барибир ажойиб саргузашт бўлишини қўшимча қилиб ўтди.\nРоссия фазогирлари нега Илон Маск космик кемаларида учмайди? «Роскосмос» изоҳ берди\n«Роскосмос» матбуот котиби маълум қилишича, давлат компанияси бундай парвозлар ҳақида бошқа бир нуфузли ташкилот билан музокаралар олиб бормоқда.\n«Tesla техноқироли» – Илон Маск энди ўзини «Марс Императори» деб эълон қилди!\nМаск аввалроқ Starship кемаси экипажи билан Марс сатҳига қўниш вақтини ва шу сайёрада дафн этилиш истагини айтган эди. Шунингдек, у халқаро қонунларни тан олмасдан, Марсда у ўз қонунларини ўрнатмоқчи!\nИлон Маск самолёт, кема ва ҳатто фургонларга ҳам «фазовий» интернет етказиб бермоқчи!\nSpaceX аллақачон шу турлардаги транспорт воситаларига Starlink терминалларини ўрнатишга рухсат сўраб Федерал алоқа комиссиясига ариза топширган.\nИлон Маск компанияси 2024 йилда Марсга саёҳат қилишни режалаштирилган.\nИлон Маск интернет тезлигини 2021 йилдаёқ икки баравар оширишга ваъда берди!\n«Ер юзининг катта қисмини қоплаш шу йилнинг охиригача, тўлиқ қамраб олиш эса кейинги йилда амалга оширилади. Шундан кейингина тармоқ қамровини зичлаштириш ҳақида гапириш мумкин», – дейди у.\nИлон Маск уч кунда қарийб 29 миллиард долларидан айрилди\nШу йилнинг 7 январь куни у сайёрадаги энг бадавлат кишига айланган эди. 17 февралга келиб эса «зўрдан зўр чиқди» – 2017 йилдан бери рейтинг етакчиси бўлиб келган тадбиркор яна ўз ўрнига чиқиб олди.\nSpaceX илк космик сайёҳлари қачон парвоз қилишади?\nАввал парвоз мазкур йилнинг сўнгига қадар амалга оширилади, деб тахмин қилинган эди.\nТуркия Президенти нега Илон Маскка қўнғироқ қилди?\nЭслатиб ўтамиз, январнинг бошларида SpaceX'нинг Falcon 9 ракетаси Туркиянинг фуқаролик ва ҳарбий эҳтиёжлари учун сигналларни узатишга мўлжалланган «Turksat 5A» сунъий йўлдошини орбитага олиб чиққанди.


«Шароит йўқ, бироқ талаблар бир дунё» – Расул Кушербаев ЙҲХ ходимларининг қўшимча мажбуриятлари ҳақида\n10.02.2021 | 21:40\nОлий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати Расул Кушербаев йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати ходимлари «натижа» учун ишлашга ва қонунда назарда тутилмаган қўшимча вазифаларни бажаришга мажбур бўлишлари билан боғлиқ муаммоларга ўз Telegram каналида фикр билдирди.\n«Кеча ёмғир остида хизмат қилаётган йўл ҳаракати инспекторига дуч келдим. Ўз ўзидан ундан ишларнинг аҳволи ва шароитлар ҳақида сўрадим. Ходим бир дунё муаммоларини айтиб берди: оғир иш юкламаси, айрим «результат» учун ишлар, «катталар»нинг қонунда кўрсатилмаган қўшимча топшириқлари ва ҳоказо. Энг асосийси ва норозиликнинг боши – уларнинг ҳамон нормал иш режимига риоя қилмаган ҳолда мажбурий ишлатилишга йўл қўйилаётгани. Айримлари ҳамон суткалаб уйига боролмайди», – деди Расул Кушербаев ўз постида.\nШунингдек, Кушербаев аттестация ҳам даврийлик бўлиши кераклигини таъкидлади.\n«Тошкент вилоятидаги йўл ҳаракати ходимларини яна навбатдан ташқари аттестацияда ўтказишмоқчи экан. Ўзи ўтган йили шундай аттестация ўтказилиб ноқулай, нонормал иш режими шароитида ишлашга чидаб юрган ходимлар орасидан 140 тачаси 6 ой муддатга қолиб кетган экан. Принципнинг ноёблигини қаранг – шароит йўқ, бироқ талаблар бир дунё. Аттестацияда ҳам даврийлик бўлиши керак», – деди депутат.


10та оддий, аммо ғалати одат 2 баробар кўпроқ яшашга ёрдам беради | LifeHaq.uz\n10та оддий, аммо ғалати одат 2 баробар кўпроқ яшашга ёрдам беради\nАгар сиз саломатлигингиз ҳақида қайғурадиган, лекин ҳаёт қувончларидан воз кечишни истамайдиган одам бўлсангиз, олимлар сиз учун ечим топишди. Хусусан, ўзингизни соғломроқ, бахтлироқ ҳис қилиш ва узоқроқ яшаш билан боғлиқ кўплаб антиқа ва ҳаттоки ёқимли усуллар мавжуд.\nLifehaq.uz уларнинг 10та энг қизиқарлисини таклиф қилади. Истаганингизни танланг.\n1. Ҳар куни 1 қадаҳ вино ичиш\nАлкоголь ичимлик истеъмоли саломатлигингиз учун жуда яхши нарса эмас, аммо Гарвардлик экспертларнинг аниқлашича, кунига 1 қадаҳ вино (айниқса қизили) ичиш юрак ҳуружи, қандли диабет, атеросклероз ва бошқа хасталикларнинг олдини олади.\nТадқиқотга кўра, кунига 22-32 грамм алкоголь истеъмол қилиш умуман соғлиққа ижобий таъсир кўрсатади. Хусусан, ҳар куни бир қадаҳдан ичишга одатланган одамларда юрак, хотира ва юқори холестерин даражаси билан боғлиқ муаммолар 30 фоизга камроқ юз беради. Шунингдек, улар ичмайдиганларга нисбатан 5 йил кўпроқ яшайдилар.\nБироқ гарвардликларнинг огоҳлантиришича, бу усул белгиланган меъёр оширилмаган тақдирда (22-32 г) иш беради. Ҳамма нарсанинг меъёрда бўлгани яхши.\n2. Уйқу учун энг яхши вақт — соат 22:00дан 06:00гача\nХитойлик шифокорлар айнан шу вақтни дам олиш учун энг маъқул пайт деб ҳисоблайдилар. Улар қайси пайтда қайси орган тикланиши изоҳлайдиган бутун тизимни ишлаб чиқдилар. Нима учун кўпроқ яшаш учун соат 22:00дан то 06:00гача ухлаган маъқул?\nТаъкидлаш керакки, соат 21:00дан то 23:00гача иммун тизими вирусларга қарши курашиб, организмдан токсинларни чиқаради. Соат 23:00дан то 01:00гача жигар фаол равишда тикланади. Соат 03:00дан то 05:00гача ўпкалар тозаланади, шунинг учун бу вақтда бир оз йўтал тутиши мумкин. Ичак тонгга яқин, яъни соат 05:00дан то 07:00гача ишлай бошлайди ва тозаланади.\n3. Жамоат фикрига эътибор бермаслик\nАмерикалик олимларнинг таъкидлашича, атрофдагиларнинг фикрига қарам бўлмасангиз узоқроқ яшар экансиз. Гап шундаки, атрофдаги одамларнинг муносабати ҳақида ўйлаганимизда ўзимизни янада босиқ тутамиз, спонтан ҳаракатлар қилмаймиз ва кўпроқ асабийлашамиз.\nБуларнинг бари инсоннинг бахтсизроқ бўлишига олиб келади. Бахтсиз одам эса, олимларнинг айтишича, камроқ яшайдилар.\n4. Қуёш ванналарини қабул қилиш\nНима учун? Чунки қуёш нури – D витаминининг энг яхши манбаидир. У қандли диабет хавфини камайтиради ва кўпинча касалликларга сабаб бўладиган тушкунликка қарши курашишда ёрдам беради.\nБундан тақшари, биокимёгарлар 2016 йилда ўтказилган катта тадқиқотда аниқлашларича, кунига 1 соатдан ортиқ фуёш ваннасини қабул қилган аёлларда саратоннинг исталган тури ривожланиши хавфи қуёшда камроқ вақт ўтказган аёлларга нисбатан 67 фоизга камроқ бўлган.\n5. Тишларни камроқ тозалаш\nАгар тез-тез душ қабул қилсангиз, тўхтанг. Лондондаги Cranley шифохонасидаги докторларнинг айтишича, қайноқ сув ва мос келмайдиган совун теримизнинг ёғлардан иборат ҳимоя қобиғини йўқотади. Натижада тери қуруқлашади ва организмни ёмонроқ ҳимоя қилади. Шу боис душни камроқ ва эҳтиёт бўлиб қабул қилиш керак.\nСтоматологлар ҳам шунга ўхшаш гапларни айтмоқда: тишларни тез-тез тозалаш ва оғиз чайиш воситаларини қўллаш эмалга зарар етказади. Айниқса тишлар овқатлангандан кейин дарҳол тозаланмаслиги керак, чунки аксарият маҳсулотлар эмални юмшатади ва унга зарар етказиш осон бўлади.\n6. Помидорлар ейиш\nАмериканинг Бостон шаҳридаги Тафтса университети олимлари 11 йиллик тадқиқот ўтказдилар. Улар 5 000 нафар иштирокчининг овқатланиш рациони ва саломатлик ҳолатини таққослаб, егулик қаторига помидорларни қўшиш орқали юрак-қон томири хасталикларининг вужудга келиш хавфини 26 фоизга камайтириш мумкин деган хулосага келдилар.\nМутахассисларнинг фикрича, асосий сабаб помидорлар таркибидаги ликопин, яъни уларга қизил рангни бериб турадиган антиоксидантдир. Шунинг учун тонгги сэндвичингизга бир оз помидор қўшинг.\n7. Уйғотадиган соатни йўқотинг\nАйниқса у баланд жаранглайдигани бўлса. Шунингдек, хуштак чаладиган чойнак, таймер, сигнализация, поқиллагичлар ва бошқа тинчликни кескин бузувчи нарсаларни йўқотинг.\nЯпонияликларнинг тадқиқотларига кўра, бирдан эшитиладиган баланд товуш, айниқса юқори қон босимига эга одамларда юрак ҳуружи юз бериши хавфини оширади. Бундан ташқари, кескин товушлар асаб тизимига ҳам салбий таъсир кўрсатади.\n8. Ноннинг қаттиқ томонини ейиш\nНоннинг қаттиқ томонини ейишни Мюнстер университетидаги немис биокимёгарлари тавсия қиладилар. Пишиш жараёнида нонда йўғон ичак саратони ривожланишига тўсқинлик қиладиган ва организмни тозалайдиган антиоксидантлар ҳосил бўлади.\nТадқиқот раҳбари Томас Хофман қуйидагиларни таъкидлайди: “Нон хусусиятларини ўрганиш давомида унинг қаттиқ қобиғи қолган қисмига нисбатан 8 баробарга кўп антиоксидантларга эгалигини аниқладик. Шунинг учун айнан қаттиқ қобиқ ноннинг юмшоқ қисмига нисбатан саломатликка кўпроқ фойда келтиради”.\n9. Сигаретларга қўл теккизмаслик\nҲамма биладики, тамаки тутунидан нафас олиш зарарли. Бироқ, Касалликларни назорат ва профилактика қилиш маркази нафақат ёқилган сигарета яқинида бўлиш, балки унга тегиш ҳам хавфли эканлигини таъкидламоқда. Нима учун?\nЧунки тамаки новдалари ўсаётган вақтда қишлоқ хўжалигида қўлланиладиган радий, полоний-210 ва қўрғошин-210 каби ўғитлари каби радиофаол элементларни фаол сингдиради. Тамаки барглари терилиб қуритилганидан сўнг бу элементлар ўсимлик ичида қолаверади ва сигатерларга оддий тегиниш орқали организмга микродозаларда бўлса-да киради.\n10. Рақс билан шуғулланиш\nФранцуз олимларининг фикрича, узоқроқ яшашнинг энг яхши йўли – рақсга тушишни ўрганишдир. Хусусан, узоқ умр учун энг фойдали рақс, бу – сальса эканлиги аниқланган. У суякларни, ўпкаларни, қон айланиш тизимини мустаҳкамлаб, астмани енгишга ёрдам беради. Бироқ, ҳар қандай бошқа фаол ва қувноқ рақс ҳам тўғри келади. Асосийси – ҳаракат қилиш ва кўтаринки кайфиятда бўлишдир.\n13/08/2020 03:55:00 16 0 Манба: adme.ru


Effect.uz - Уй шароитида циститни қайдай даволаш мумкин?\nEffect.uzЯнгиликлар22 Май, 2019 11:39\nУй шароитида цистит касаллигини қайдай даволаш мумкин. Muslimaat.uz интернет нашри ушбу саволга малакали шифокордан жавоб олди.\nЦистит − 20-45 ёшгача бўлган аёлларда учрайдиган қовуқ шамоллаши. Цистит – стафилакокк, стрептакокк каби инфекциялар, баъзи ҳолларда эса уреаплазмоз ва микоплазмоз каби жинсий инфекциялар оқибатида ҳам юзага келади. Касаликка чалинган аёлларда касаллик қайта-қайта такрорланиши ҳам мумкин.\nКасаллик белгилари: аёл ҳожатга чиққанда, ачишиш, оғриқ сезади. Қовуқда оғир оғриқ туриб, аёлда ҳожатга чиқиш истаги пайдо бўлаверади. Сийдик лойқаланган каби тус олиб, баъзан қон аралаш келади. Касаллик ўтказиб юборилганда иситма кўтарилади. Бундай ҳолларда зудлик билан шифокорга мурожаат қилинг, чунки тана ҳароратининг кўтарилиши касалликнинг буйракка ўтганидан дарак беради.\nЎткир цистит – урологияда энг кўп учрайдиган касалликлардан. Касаллик эркакларда ҳам учраши мумкин, аммо бу камдан-кам учрайдиган ҳол. Кичик ёшдаги қизларда ҳам қовуқ яллиғланиши ҳолати кузатилади. Касаллик тўғри даволанмаган ёки давоси охирига етказилмаган ҳолатларда яллиғланиш сурункали формага ўтади. Бундай ҳолатда йилда икки марта касалликнинг авж олиши кузатилади.\nОчиқ ҳаво ҳавзаларида узоқ чўмилиш. Узоқ чўмилиш натижасида аввалига сезилмаса-да, инсон танаси совқотади ва инфекция тушиш хавфи ортади.\nГигиена қоидалари тўла риоя қила олмаслик. Кўп ҳолларда янги турмуш қурган аёлларда кузатилади. Янги жойга ҳали тўла ўрганиб улгурмаган келинчак, ўз соғлиғига эътибор қарата олмайди ёки айтишга уялади.\nУзоқ вақтида ҳожатга чиқмаслик. Сийдик қовуқда йиғилиб қолади ва вақт ўтиши билан сийдик қопи деворлари юмшаб қолади. Натижада ҳожатга чиққанда сийдик тўла чиқмайди ва бу инфекциялар ривожланишига олиб келади. Жинсий ҳаётни янги бошлаган аёлларда ҳам кўп учраб туради.\nАгар юқорида кўрсатилган касаллик аломатларини ўзингизда кузатсангиз, дарҳол шифокорга мурожаат қилинг. Касаллик антибиотиклар билан даволанади. Шифокор организмингизнинг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда сизга муолажа белгилайди. Касаллик вақтида даволанмаса, сурункали формага ўтиб кетади.\nҚовуқ шамоллаши ҳомиладор аёлларда ҳам учраб туради. Аёл касалликнинг биринчи аломатларини ўзида сезгандаёқ акушер гинеколог ёки урологга мурожаат қилиши лозим. Тадқиқотларга кўра, касаллик мактаб ёшидаги қизларда ҳам учрайди. Уларни бу касалликка чалинишдан сақлаш учун шахсий гигиена қоидаларига амал қилишни ўргатиш керак.\nКўпроқ суюқлик истеъмол қилинг. Суюқлик қовуқдаги ва сийдик йўлидаги бактерияларни ювиб тушади. Ҳожатга чиққанингизда сийдик қопининг тўла бўшашига эътибор беринг. Ҳожатга бориш истаги уйғонганда, ҳожатга боринг. Ҳожатга чиқиш вақти 3-4 соат бўлиш керак. Жинсий алоқадан олдин ва кейин албатта ҳожатга чиқинг. Гигиена қоидаларига амал қилинг, айниқса, ҳайз кунларида гигиенага катта аҳамият беринг.\nТабиий матолардан тикилган ич кийимлар кийинг. Ички кийимингиз тор ва сиқувчи бўлмасин. Тор кийимлар ҳаво ўтказмайди ва натижада аъзода намлик (рутубат) ҳосил бўлади. Турли кимёвий қўшимчалар қўшилган совунлардан фойдаланманг. Ёз ойларида кўпроқ тарвуз енг, бошқа мавсумларда эса сийдик ҳайдовчи ўтлардан дамлаб ичинг.\nАсабийлашиш ҳам касалликнинг ривожланиб кетишига олиб келиши мумкин. Ўзингизни совқотишдан сақланг.\nКасаллик ўткир тус олганда, оғриқ кучайганда иссиқ ванна қилиш ёки қовуққа иссиқ грелка қўйиш тавсия этилади. Аммо сийдик қон аралаш келса, қовуққа иссиқ қўйиш қатъиян ман қилинади. Шунингдек, оғриқ кучли бўлса, спазмалитик дорилар ҳам ичишингиз мумкин. Аччиқ, қовурма, нордон овқатлардан, қаҳва ва спиртли ичимликлардан ўзингизни тийинг. Қабзиятга йўл қўйманг. Кўпроқ ҳаракат қилинг, спорт билан шуғулланинг.\nЦиститни даволашда фитотерапиядан ҳам фойдаланиш мумкин. Мойчечак, қизилпойча, забтурум (баргизуб), қирқбўғин, игир, арчагул каби гиёҳлардан дамлама қилиб ичинг ва ванна қилинг. Дорилар, фитотерапия, парҳез ва қовуқни иссиқ тутиб касалликни енгиш мумкин. Наъматак устига қайнаган сув солинг, 15 дақиқа қайнатинг. Оловдан олиб 2 соат ўраб қўйинг. Овқатдан олдин дамламани бир пиёладан ичинг.\nОқдарёдаги жиноят қаерда содир этилганига аниқлик …\n“Тоҳир Малик айтадиган гапи бўлганда …\nАмстердамда ўзбекистонлик “самовий фаришталар” қулади. Гувоҳлар дахшатда...\n7 Янв, 2020 123 0\nБўзда эр турмуш ўртоғини “зарядка” билан бўғиб ўлдирди...\n28 Апр, 2019 382 0\n“Рома” “Челси” футболчиси Римга етиб келганини маълум қилди ...\n21 Авг, 2019 78 0\nJV Man Auto-UzbekistanUZ TRUCK AND BUS MOTORSХитойЦзинанSinotruk GroupРусланбек Давлетов


Польшага ишга жўнатиш эвазига фуқародан 4 минг АҚШ доллари талаб қилган фирибгар суднинг «қора курси»сига ўтирди\nИнсон ботинида шайтон ва раҳмон яширин, дейишади. Раҳмоннинг сўзига қулоқ осиб, савоб ишларнинг этагидан тутган одам икки дунё саодатига мушарраф бўлади. Шайтоннинг йўриғи билан иш кўрган кимсанинг умри эса афсус-надоматда кечади. Чунки шайтоннинг сўзига кириб бир иш бошламоқнинг охири ҳеч...\nСамарқанд туманида лойиҳа қиймати 100 миллион АҚШ доллари бўлган савдо мажмуаси қурилиши учун тамал тоши қўйилди\nСамарқанд туманидаги «КЎКСАРОЙ АВТОМОЛЛ» савдо мажмуаси қурилиши учун тамал тоши қўйиш маросими бўлиб ўтди.\nАҚШнинг энг масъулиятли иш берувчиси номи эълон қилинди\nБилл Гейтс томонидан асос солинган “Microsoft” кетма-кет учинчи маротаба Қўшма Штатлардаги 100 та энг масъулиятли корпорациялари йиллик рейтингида биринчи ўринни эгаллади.\nБайден сентябрь ойида рекорд даражада хайрия маблағлари йиғди\nДемократик партиядан президентликка номзод Жозеф Байден сентябрь ойида сайлов кампанияси доирасида 383 миллион доллар хайрия маблағлари йиғишга муваффақ бўлди. Бу ҳақда у «Твиттер»даги саҳифасида ёзган.\n«Сохта ДХХ» ходими 7 йилга озодликдан маҳрум этилди\nҚашқадарё вилояти Китоб туманида яшовчи Ф.Фурқатов (исм шарифи ўзгартирилган) ёшлигида мактабда аъло баҳоларга ўқиб, Давлат хавфсизлик хизмати ходими бўлишни орзу қилган. Мактабни тугатиб, олийгоҳга киролмай, орзусига етолмаган Фахриддин қинғир йўлни танлайди. У ҳарбий кийим ва сохта гувоҳнома тайёрлаб олиб ўзини...\nНидерландия ҳукумати коронавирус тарқалиши сабабли вақтинчалик локдаунни жорий этди\nҲоким ўринбосари 60 минг доллар билан қўлга тушди\nЎзбекистон 9,3 млн. долларлик консерваланган мева-сабзавотлар экспорт қилди\nЎзбекистонда жорий йилнинг ўтган 9 ойи давомида 9 млн 365 минг АҚШ доллари қийматидаги 8720 тонна консерваланган мева-сабзавотлар экспорт божхона режимига расмийлаштирилди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 3607,4 тоннага кўп демакдир.\nShowing 21-40 of 4,267 items.