Тарас Бульба. Ошкор ва пинҳон қиёфа\nHome icon Бош саҳифа»Кутубхона»Мақолалар»Тарас Бульба. Ошкор ва пинҳон қиёфа\nГоголнинг «Тарас Бульба» (1835) қиссасини ҳамма билади. Бу асар ўнлаб йиллар давомида мактаб дарслик ва мажмуаларидан тушмаган. У ҳозирга қадар ўзбек тилида, алоҳида китоб ҳолида уч бора, юз мингдан ортиқ нусхада чоп этилган.\nСабаби, аввало ёзувчининг зўр бадиий маҳорати, шунингдек, марказий образ – Тарас Бульбанинг мард, ёвқур, ватани, эътиқоди учун ўлимга ҳам тайёр, қатъий феълли, ёвга нафрати чексиз, сотқинлик қилган ўғлини ўлдиришдан зарра иккиланмайдиган бир шахс қилиб тасвирланганида. Иззат Султон айтганидай, характер адабий асарда ғоявий ва ҳаётий мазмуннинг шакли бўлса, яъни асар қаҳрамони ёзувчи ғоясини ифода этса, Тарас Бульба образи орқали Гоголь қандай ғояни тақдим этади? Бир қарашда, бу савол ниҳоятда жўн. Зеро Тараснинг мард, қатъий иродали, ватанпарвар бир киши сифатида тасвирлангани ҳаммага маълум-да.\nТемир иродали Тарас, унинг мардона ўғли Остап, болалигидан кўнгли бўшроқ ўсган Андрий, «Сечь учун» жонини тиккан азамат казаклар, баҳодирлик замонларини қўмсаб, кексайган чоғида ҳам қўшин сафида юрган машҳур атаманлар, ёввойи демократияга хос аскарбоши сайлови, қамалдаги шаҳарнинг очликдан эти суягига ёпишган фуқароси, бепоён қиру ўтлоқлар, партиархал ўтмиш тасвири... Бу каби ёввойи дилбарликлар, ўша давр ҳаётининг ўзига хос романтикаси ўқувчини мафтун этади. Китобхон бош қаҳрамонни, у ҳар қанча қўполу ўжар бўлмасин, ёқтириб қолади. Тарас Бульба – ҳар бир адабиёт муҳибига тирик бир шахс каби таниш.\nАсардаги энг таъсирчан воқеа, албатта, Тарас Бульбанинг ёв томонига ўтиб кетган ўғли Андрийни отиб ўлдириши саҳнасидир. Аммо хоин фарзанднинг бошқа биров эмас, айнан уни дунёга келтирган ота томонидан ўлдирилиши мотиви жаҳон адабиётида Гоголга қадар ҳам бор эди (масалан, француз адиби Проспер Мерименинг «Матео Фальконе» (1829) деган ҳикоясида ўзини қувиб келаётган полициячилардан яширишни сўраган қочқинга аввал бошпана бериб, сўнг миршаббоши ваъда қилган тилла соат эвазига у яширинган пичан ғарамини кўрсатиб, уйларидаги меҳмонни тутишга кўмаклашган болани – ўз ўғилчасини отиб ташлаган Матео Фальконе образи). Аммо Тарас Бульбанинг бу жиҳатдан эсда қоларли жиҳати шундаки, у ёв томонга ўтган навқирон ўғли Андрийни жанг чоғида тутиб, отиб ўлдиради.\nАйнан шу жиҳати билан Тарас Бульба «Ёвга асир тушган ўзининг солдат ўғлига душманнинг офицерини алмашмайдиган» Сталин замонида ҳам, ундан кейинги зўраки патриотизм даврида ҳам эътиқод, юрт озодлиги учун курашчиларнинг тимсолига айланган. Масалан, Абдулла Қаҳҳор бу образга баҳо бериб: «Гоголнинг зеҳнимда умрбод қолиб кетган образларидан бири Тарас Бульба бўлди: барваста, бақувват, иродаси темир, ўртоқларига меҳрибон, душманга беомон бўлган бу чол кўз олдимдан сира кетмайди, ҳамма вақт худди яқиндагина кўрганга ўхшаб тураман. 41-йилда немис босқинчилари Украина тупроғига бостириб кирган куни, назаримда, Тарас Бульба бақириб, сўкиниб, хиёнаткор ўғлини ўз қўли билан ўлдириб, икки ёндан иягигача осилиб тушган мўйлови хиёл титраган ҳолда, қўлига қурол олиб, душманга қарши чиқиб кетаётгандай бўлди», деб ёзган эди (А.Қаҳҳор. Ёшлар билан суҳбат, Т., , 1968, 59-60 б.).\nБу образнинг ана шу хислатлари адабиётда аксиома тарзида қабул қилинади. Масалан, Катта Совет қомусининг «Гоголь» мақоласида шундай сўзларни ўқиймиз: «Тарас Бульба образида халқнинг қаҳрамон ўғилларига хос бўлган энг яхши хислатлар – уларнинг ватанга, биродарларига содиқлиги, мардлик, ватан душманларига нафрати, чексиз жасурлиги ва жўмардлиги акс этган. Тарас мазлумларнинг даҳшатли қасоскори, ҳақ иш учун курашнинг доно ва тажрибали раҳбари сифатида кўрсатилади. У ўғли Андрийни энг оғир жинояти – ватанга хиёнати учун сира ҳам иккиланмасдан қатл этади. Бу ерда ҳам унинг учун умумий иш, ватан олдидаги бурч туйғуси шахсий ҳиссиётлар, қондошликдан юқори қўйилади». (Большая Советская энциклопедия, – М., изд-во «БСЭ», 1952, с. 572).\nГоголшунос олимларнинг Тарас образи ҳақидаги бундай фикрларидан яна кўп иқтибос келтириш мумкин. Аммо барчасининг мазмуни бир хил: Тарас Бульба – рус ва украин халқлари ўтмишидаги мард, жасур, олийжаноб қаҳрамонларнинг умумлашма образи, улардаги эзгу ва ибратли хислатларнинг барчаси Тарасда мужассам бўлган... ва ҳоказо.\nБизнингча, бундай мулоҳазалар қанчалик асосли, улар учун асарда қанчалик замин бор, буларни яна бир қур ўйлаш, қайта кўриб чиқиш зарар қилмаса керак. Биз ушбу мақолада Тарас Бульба образи, у орқали Гоголь қандай ғояни ифодалашни ният қилгани борасида анъанавий талқинлардан мутлақо бошқача бир тахминни илгари сурмоқчи эдик. Албатта, салкам икки аср давомида ўнлаб гоголшунос томонидан якдиллик билан айтилган, юзлаб дарслик, мажмуаларда такрорланган бояги руҳ, ўша мазмундаги гапларнинг аксини айтиш, айниқса исбот қилиш осон эмас. Муҳтарам ўқувчилар буни яхши англаши ва фикримизни тушунишга уриниб кўришларига умид қилиб, асар, хусусан Тарас образи таҳлилига киришамиз (Шу ўринда «Тарас Бульба» услубини она тилимизда қайта тиклаган Наби Алимуҳамедовнинг маҳоратини эътироф этароқ, фикрларни далиллаш учун унинг таржимаси матнига таянганимизни айтиб ўтиш керак. Қаранг: Тарас Бульба, – Т., «Ёш гвардия», 1976. Кейинги мисоллар шу нашрдан олиниб, саҳифаси қавс ичида кўрсатилади).\n«Тарас Бульба», аслида қисса эмас – насрда битилган достон. Унинг бутун руҳи, охирига қадар мардона бир оҳанг билан давом этадиган услуби, Сечь казакларининг эркин ва ҳур ҳаёти тасвирланган ўринларида қадим достонларни ёдга туширувчи оҳанг-ифодалар, матнидаги ритм бу фикрни далиллайди. Таъбир жоиз бўлса, «Тарас Бульба» – қаҳрамонлик эпоси.\nХудди шу нарса, назаримизда, асар пафосини белгилашда кўпларни чалғитган кўринади.\nНафақат бадиий адабиёт, балки бутун санъат тарихидан ҳам маълумки, айрим буюк санъаткорлар ижодида гоҳо ғалати бир усул қўлланади. Унинг моҳияти шундайки, муаллиф ўзининг қарашларини, асл ниятини қай бир сабаб (асосан, ҳокимият ёки афкори омма тазйиқи) туфайли асарда очиқ ифода этолмайди. Лекин шунга қарамасдан, айнан унга ишора қилади ёки асл мақсад-муддаони шундай усталик билан ниқоблайдики, бирон бир нозир санъаткорни айблашга ожиз қолади. Масалан, муҳташам бир мадрасани қурган уста унинг девори сиртига ҳокимнинг исмини ёзади ва бу ҳоким ўзини абадиятга дахлдор ҳис қилиб юраверади. Орадан бирон асрча вақт ўтиб, сувоқ кўчиб тушгач, уста сувоқ тагига – ғишт девор ичидаги кошинкор токчага ўз номини ҳеч ўчмайдиган қилиб битиб қолдирганини кўрамиз. Рассомликда-ку бу хийла машҳур усул: чизманинг устки қаватида монийи замон истамаган, аммо давр тақозосига кўра мавқеи баланд бир шахс буюк мутафаккирлар даврасида тасвирланган бўлса-да, замонлар ўтиб, устки бўёқ қовжираб тўкилгач, асл қиёфа – рассом ўша мунаввар даврага кимни муносиб деб билган бўлса, ўша кишининг суврати балқиб чиқади.\n¨ки ҳаммага таниш бир мисол: Пушкиннинг «Капитан қизи» қиссасида адибнинг Пугачёвга хайрихоҳ муносабатини пайқамаслик мумкин эмас: унинг мардлиги, олижаноблиги, ваъдага вафо қилиши, камтар ва одмилиги асар қаҳрамони бошига тушган воқеалар орқали ишонарли далилланади. Оддий халқнинг унга эҳтироми ҳам баралла тасвирланади. Аммо буни ўша давр чиғириғидан ўтказиш учун асар қаҳрамони тилидан Пугачёв «ашаддий босқинчи», «бебош оломоннинг саводсиз бир қўрбошиси», «сохта шоҳ», «безорилар бошлиғи» деб аталади. Ҳатто сарлавҳа ҳам «Пугачёв қўзғалони» эмас, атайлабдан «Капитан қизи» деб қўйилган. Асар тагматни, руҳию мазмуни эса боягидай...\nАдабиёт тарихида бундай мисоллар кўп. Жек Лондоннинг ҳам «Қир уларни, қир!», «Бўри ўғли» каби ҳикоялари борки, сиртдан қараганда адиб гўё бетараф, лоқайд бир позицияда тургандек, аммо тасвирланган воқеалардан, оқ танлилар истило этган Оолонг оролининг туб аҳолиси, ё бўлмаса узоқ Шимолни макон тутган ҳинду қабиласи кишиларининг ўзига хосликлари, дини топталиб, босқинчиларнинг одамлик қиёфасини тамом йўқотган вакиллари энг асл инсонларни қандай хўрлагани ҳассос бир қалам кучи билан холис чизиб кўрсатилади...\nНазаримизда, Гоголь мазкур қиссада ҳам шундай йўл тутган.\n«Тарас Бульба»нинг сюжетию қаҳрамонларини ҳамма билади. Шу боисдан, воқеаларни қайта баён қилиб ўтирмай, бевосита муддаога ўта қоламиз.\nТарас – дағал табиатли, ўжар ва дангалчи бир одам. Киевда ўқиб қайтган, бир йил кўришмаган ўғилларини ҳазил-мазах қилиб кутиб олади. Шўхлиги тутиб, улардан бири Остап билан ўша оннинг ўзидаёқ муштлашиб кетади. Ҳар икки ўғлининг вояга етиб, диловар паҳлавон бўлганини кўргач, уларни дарҳол Запорожье Сечига – ҳарбий қўналғага олиб бориб, у ердаги биродарлари олдида мақтангиси ҳам келиб қолади. Чунки унинг ўзи – бутун умрини уруш-талашлар билан ўтказган, шу жанг-жадалларда бировларни ўлдириб ё талаб олган олтину кумуш билан бойиган бир одам. Бутун ўй-хаёли тиниб-тинчимасликда, ҳаракат ва урушда. Кузатсак, бирон дақиқа бўлсин, ўй ўйлаш, фикрлаш унга ёт. Аввал уч кундан кейин жўнаймиз, деган одам, сабри чидамай, ўғилларининг келиши шарафига ўша оқшомда берилган зиёфатнинг ўзида эртагаёқ йўлга тушишларини эълон қилиб юборади – эртаси тонг саҳарда икки ўғилни туғиб ўстирган шўрлик она, ўғилларини қайтиб кўрмаслигини кўнгли сезибми, зор йиғлаб уларни кузатади.\nСечь. Келиб кўрсалар, ҳамма роҳат-фароғатда, айшини суриб яшаяпти. Казаклар машқ қилади, ҳунармандлар ишлайди, лекин асосий вақт – вақтихушликка, овга, томошага, муштлашувга сафланади. Остап ҳам, Андрий ҳам бу ҳаётга боши билан шўнғиб кетади, кунлар шу зайлда ўта бошлайди.\n«Лекин кекса Тарас уларга бошқа бир касб тайёрламоқда эди. Бундай айш-ишрат ва ўйин-кулги билан ўтган умр унинг назарида зое кетгандай бўлар, у ҳақиқий иш истар эди. У доим Сечни мардоналик ишига бошласам, марди майдонлар иш кўрсатадиган бир можаро бошласам, деб ўйлар эди. Ниҳоят, бир куни аскарбоши олдига келиб, тўппа-тўғри:\n«Аскарбоши, одамларимиз бир яйрасин», деди.\nАскарбоши оғзидаги кичкина трубкасини олиб, ёнига тупуриб ташлагач: «Яйрайдиган жой йўқ!» деди.\n«Нега йўқ бўлсин? Турклар ёки тоторлар устига отлансак бўлади».\nБемалол ўтириб, секин трубкасини яна оғзига солган аскарбоши: «Турклар устига ҳам, тоторлар устига ҳам отланишнинг иложи йўқ!» деди.\n«Нега иложи йўқ? ...Ахир у ғайридин-ку. Худо ҳам, пайғамбар ҳам ғайридинларни уринглар, деган. ...Демак, казакларнинг кучи беҳудага йўқ бўлиб кетаверсинми, одамлар тузукроқ бир иш қилмай бекорга сасиб-чириб кетсинми? Ватанга ҳам, динга ҳам улардан ҳеч қандай фойда бўлмасинми? Бундай бўлса, бизнинг тириклигимиздан нима фойда? Шуни менга уқдириб бер. Сен доно одамсан, бекорга аскарбоши бўлганинг йўқ. Менга тушунтир, дунёда нима деб юрибмиз?\nАскарбошига унинг бу саволига жавоб бермади. У ҳам хийла ўжар одам эди. Андак жим тургач, «Нима десанг ҳам, уруш қилмаймиз!» деди.\n...Бульба дилида: «Шошмай тур, занғарнинг боласи! Танбеҳингни берай!» деди-да, аскарбошидан ўч олмоқни дилига тугиб қўйди» (31-32).\nТарас Бульба фитна тайёрлашга киришади: уруш чиқариш учун аскарбошини мансабидан тушириб, бошқа одамни қўймаганча иш пишмаслигини пайқаб, маст оломонга таянади: «Тарас у-бу билан сўзни бир ерга қўйиб, ҳаммага ичирди» (32). Оқибатда, Сечдагилар орасида якдиллик йўқолади, жанжал чиқади ва катта бир ғавғодан кейин Тарас одамлари зўр келиб, Бульбанинг эски ошнаси Кирдюг аскарбоши бўлади. Натижа эса маълум: унинг қўли билан бундай мартабага минган Кирдюг Тараснинг айтганларига кўнмай иложи йўқ эди... Гоголь буни бир оғиз сўз билан: «Эртаси Тарас Бульба запорожьеликларни бирон ишга қўзғатиш тўғрисида янги аскарбоши билан маслаҳатлашар эди» (36) дея ифодалайди. Демак, Тарас Бульба дастлабки ниятига эришади: кимга қарши бўлса ҳам, ишқилиб уруш чиқариш, отланиш, урушиш нақд бўлиб қолади. Бунинг учун энди Тарас Бульбадан ортиқ куч сарфлаш талаб этилмасди.\nКирдюг бу «маслаҳатлашув»дан сўнг бир соат ичида бутун Сечни йиғиб, уруш бошлашга олиб келган сабабларни бир оз андавалагач, лўнда қилиб: бойиш учун бошқа бирон юртни талаш керак, ҳозир анча қашшоқлашиб қолдик, ҳатто, ибодатхонамиз ҳам ғарибгина, демак, лоақал «ёшларнинг ўзини қайиққа ўтқазиб жўнатсак дейман. Наталия бўйларини бир алғов-далғов қилиб келсинлар» (38) дейди. Аммо бутун Сечь жойидан қўзғалади, урушга тайёргарлик қизиб кетади, тез орада аллакимлардан эшитилган бир иғвога учиб, Гетман юрти деб аталган Польшага юришга отланишади, ундан аввал эса, жуҳудлар бизни хонавайрон қилди, деган яна бир ғалва чиқариб, жами яҳудийларни тутиб, сувга чўктиришга киришиб кетишади – қатлиом бошланади.\nМуҳтарам ўқувчининг ёдидан чиқмаган бўлса, асарнинг бирон жойида Гоголь польшаликларнинг ё татарларнинг, турклар ёки яҳудийларнинг, Тарас таъбирича, «христианлар»га, яъни казакларга ёки уларнинг юртига нисбатан бирон бир хуружини кўрсатмаган.\nШу тариқа, запорожьеликлар моҳир идеолог, ашаддий бузғунчи Тарас Бульбанинг қутқуси билан йўлга отланиб турганларида аллақайдан бировлар: «Бизни польшаликлар хароб қилди» дея «ёрдам» сўраб келиб қолишади (асарда бу гапнинг ростлиги тасдиқлаб кўрсатилмаган). «Наталия»дан (Туркия Онадўлиси) воз кечиб, ғарбга йўл олишади («тез орада Польшанинг ғарби-жанубий қисми бошдан-оёқ ваҳима ичида қолди» – 47) – уруш бошланади. Асосий муддаоси қирғин қилиб, тинч аҳолини талашдан иборат бу бебош қароқчиларни ҳеч ким тўхтата олмас эди. «Аксари улар кутилмаган жойлардан чиқиб қолиб, бор-йўқни вайрон қилар, қирон келтирар эдилар. Қишлоқларга ўт тушар, аскарлар ҳайдаб кетиш имкони бўлмаган молларни шу ердаёқ сўяр эдилар. ...У ваҳший замонда запорожьеликларнинг қилган бедодликлари эндиги одамларнинг тепа сочини тик турғизар эди. Гўдаклар қирғини, кўкраги кесилган хотинлар, тиззасигача териси шилиниб, қўйиб юборилган одамлар, хуллас, бу каби ваҳшатлар кўп эди» (48).\nБу урушда Тарас Бульба каби эски қароқчилар ўз уйида юргандек ва ўз касбини давом эттираётгандек бўлса, илгари бундай баттолликларни кўрмаган ёшлар ҳам хоҳ-нохоҳ зулм қила-қила ўзларида янги сифатлар орттиради – уларнинг юзига золимлик нуқси-муҳри урилади: «Яқиндагина темирқанот чиқариб, учирма бўлган қушлардек бир ой ичида чиниқиб, тамомила ўзгарар ва вояга етар эдилар. Шу чоққача юзларида йигитларга хос бўлган юмшоқлик зоҳир бўлиб турган кишилар юзида энди бир даҳшат, салобат, ўзларида куч кўринар эди» (49). Тарасга эса худди шу нарса керак эди – мана шундай даҳшатли одамлар билан у истаган бузғунчиликка, вайронкорликка қўл ура олар эди.\nАна энди асосий «ов» бошланади: «Аскар тўппа-тўғри Дубно шаҳрига қараб юришга қарор берди; овоза гапларга қараганда бунда мол ва хазина, давлатманд бойлар кўп эди» (50). Эътибор беринг: асосий муддао – ҳеч қанақа дин-пин ҳимояси эмас – бойликни талаш. Шаҳар қамал қилинади. Бир неча ойлик қамал натижасида тинч аҳолининг кўпи очликдан қирилиб кетади, фақат ҳокимнинг оиласи, оз сонли аскарларгина сўнгги умидларига таяниб, жон сақлаб туради.\nАммо зулм – фақат мазлумлар учун эмас, золимларнинг ўзи учун ҳам ҳалокатли. Қамал қилиб, шаҳарни ўраб олган казаклар маънан тамомила айнишга юз тутади: «Бекорчиликдан зерикиб, атроф-теваракдаги қишлоқларни талон ва торож қилишга, экин ва хирмонларга ўт қўйишга, ўроқ тегмаган буғдойларни молларга оёқости қилишга тутиндилар; ...яхши унган, кўкариб турган буғдойларга йилқиларни қўйиб юбордилар» (51).\nҚамал, очлик шиддати зўрлигидан шаҳар ҳокими қизининг оқсочи таваккал қилиб тунда лаҳм орқали келиб, Андрийга шаҳар ҳокимининг фарзандидан – бир вақтлар Киевда унинг оромини ўғирлаган соҳибжамолдан салом етказади. Андрий ҳам лаҳм орқали шаҳарга ўтиб бориб, қиз билан топишади, қилаётган ишларининг мудҳиш натижаларини – ўз тирикчилиги билан юрган тинч шаҳар аҳолисининг даҳшатли очлик ва азоб-уқубат ичра ўлим топаётганини ўз кўзи билан кўради, буларга қай айби учун мунча зулм қилиняпти, дея мулоҳаза юритади (ёдингизда бўлса, Андрий аввалдан ҳам Остап каби шартаки эмас, онасига тортган, мулоҳазали эканини Гоголь бот-бот эслатиб туради). Ва Андрий бир қарорга келади – севган маликаси ва бегуноҳ аҳолини ҳимоя қилиб, ўз дўстларига қарши қурол кўтаришга жазм этади.\nОқибати эса маълум: Тарас ўғлини жанг маҳали чакалак ичида тутиб олиб, отиб ўлдиради – ота ўз қўли билан зурриётини йўқ қилади.\nАммо Тарас бу билан тўхтамайди. Ўз фарзандини ўлдиришдай мудҳиш ва аянч бу воқеа унга ҳеч бир таъсир қилмайди – дарҳол отланиб, яна қирғинбарот ичига кириб кетаверади.\nТарасни нима ёки қандай куч олға ундаб, ҳаракатга келтиради? Унинг ғояси, ҳаётдан мақсад-муддаоси нима?\nЭътибор қилсак, Тарас нутқида икки нарса: дин ва ватанни ҳимоя қилишга кўп урғу берилади. У ўзини христиан динининг оташин ҳимоячиси, ватаннинг халоскори қилиб кўрсатади. Аммо бутун асар давомида Тарас Бульба бирон марта бўлсин, черков-перковга кириб ибодат қилганини, ё бўлмаса, лоақал ёлғиз қолган бирон маҳали христианлик тўғрисида ўйлаганини, ёки христианга хос бирон хатти-ҳаракат қилганини кўрмаймиз, унинг бутун эътиқоди – оғизда. Дин унинг учун уруш очишга бир баҳона, холос. Христианлик йўлида қилган энг катта хизмати шуки, худди провославлар каби христиан ҳисобланган католик черковларини ёқиб, кулини кўкка совуради, ўзлари каби славян бўлган полякларни талайди, уй-жойини, шаҳру қишлоғини вайронага айлантириб, ўзларини қириб ташлайди.\nЎзгалар ватанини вайрон қилган одамдан ўз ватанини обод қилишни кутиш мумкинми? Тарас ватанпарвар бўлиб казаклар юрти Запорожье ва умуман, Россияю Украина учун нима қилди?\nҲеч нима! Ўз қишлоғида жўнгина тирикчилигини ўтказиб, осуда яшаётган тобе одамларининг ҳаётини остин-устун қилиб, ясовул Товкач билан ортидан етиб боришларини буюрди. Ва уларнинг ҳаммаси, битта ҳам қолмай, жанг йўлларида ўлиб кетди. Демак, Тарас фақат Польшадаги тинч аҳолининг азоб чекиб ҳалок бўлишидагина эмас, ўн минглаб казакларнинг дарбадарликда ўлишида ҳам айбдор: ватанини гуллатиши, оиласи бағрида, ҳаётидан рози бўлиб яшаши мумкин бўлган одамлар беҳудага ўлиб кетди. Улар, худди ўзлари каби тинч яшаши мумкин бўлган одамларни қириш, шаҳар ва қишлоқларни ғорат қилиб, уйларга ўт қўйиш, экинзорларини пайхон қилиш асносида ўлим топди.\nШу ўринда ўғли Остапнинг у бошлаган ишларга муносабатини ҳам айтиб ўтиш жоиз. Остап мард ва диловар йигит. Энг зўр тилаги – жангда ботирлик кўрсатиш. Уруш масаласида эса ўз фикри йўқ, отаси айтганини, атаманлар буюрганини қилади. Фақат, жангда асир олингач, бир неча ой бандилик азобини чеккач, ўзлари очган уруш – ўйин эмаслигини, қилган ишлари марди майдонлик эмас, гуноҳи азим эканлигини, бу эса жазосиз қолдирилмаслигини англайди, отаси уни мудҳиш бир қиморда довга тикканини тушуниб етади... Варшаванинг қатл майдонида суяклари мажақлаб синдирилар экан, ўлими олдида «кўзлари жовдираб тўрт томонга қаради. Ҳолдан кетиб, дармонда бўлиб, ночор ва нотавон: «Отам! Қаердасан? Эшитаяпсанми?» деб қичқириб юборди» (134). Эътибор беринг, Остап отасига – бу майдонда бўлиши етти ухлаб тушга кирмайдиган Тарасга хитоб қилади. Беҳудага эмас, бу ўлим олдидаги фарзанднинг уни чоҳга итарган отага таънаси эди. Ҳа, пировардида Остапнинг кўзи очилди, очилганда ҳам жовдираб очилди, аммо... энди кеч эди.\nБироқ мудҳиш қилмишларининг ажри-жаззасини олган аламзада Тарас шунда ҳам тийилмайди, яна фитналар чиқариб, янги қирғинбаротларга бошлаш учун Сечга тағин қайтиб келади.\n«Теварак-атрофга қараса, эски қадрдон биродарларидан ҳеч ким қолмапти. Сечдагилар барчаси янги одамлар. Ҳаққоният, дин ва қардошлик садағаси бўлганлардан ҳеч ким қолмапти. Аскарбоши билан бирга тоторларни қувалаб кетганлардан ҳам аллақачон ҳеч ким қолмапти. Ҳаммалари бошларини эгиптилар, ҳаммалари ҳалок бўлиптилар. Гоҳлари жангда мардона ўлим топиптилар, гоҳлари Қримнинг шўртоб саҳроларида ташналик ва очликдан нобуд бўлиптилар, гоҳлари бандиликнинг шармини, хор-зорликни кўтаролмай ўлиб кетиптилар. Аввалги аскарбоши ҳам аллақачон ўлиб кетипти. Эски ёр-биродарлардан ҳеч ким қолмапти, бир замонларда қайнаб тошган казак кучи аллақачон ер бағрига кириб, устини ўт босиб кетипти» (116).\nБуларнинг барчаси Тарас отли ашаддий бузғунчи бошлаган ишнинг натижаси эди. Аммо у шуларни кўриб ҳам тийилмайди. Тағин қўшин йиғади ва бир юз йигирма минг казак қўшинининг саккиздан бирига бошлиқ бўлади. Тарас мана шу каллакесарлар ичида ҳам энг баттарини эди: «Унинг кексайган ёши, кўп иш кўрганлиги, қўшинга йўлбошчилик қилишга усталиги, душманга қаҳри ҳаммадан ортиқлиги уни бошқалардан ортиқ ва мартабасини баланд қиларди. Унинг бераҳм ва бешафқат баттоллиги ҳатто казакларнинг ўзларига ҳам ҳаддан ташқари кўринар эди. Унинг сочи оқарган боши фақат ўт билан дорни билар эди, холос. Аскарбошилар ўтиришиб кенгашганда унинг берадиган маслаҳатлари ҳам фақат йиқмоқ, ёқмоқ, қирмоқ, қийратмоқ эди» (136).\nБу бераҳмлиги, ашаддий муросасизлиги туфайли у яна қўшиндагилар билан чиқишолмайди ва қўл остидаги аскарларини ажратиб олиб, Польшага, вайрон қилиш ва қириш учун йўл олади: «Тарас қўшини билан бирга Польшада сайр қилиб юриб, ўн саккиз равотга, қирққа яқин поляк бутхонасига ўт қўйиб, Краков шаҳрига яқинлашиб қолди. Кўп лахларни қирди, кўп яхши сарой ва қасрларни вайрон қилди, талон-торож этди... Тарас доим: «Сира аяманг, ҳеч нарсани аяманг!» дер эди, холос. Казаклар қоши қора, сийнаси тухумдек оқ гул юзли қизларни ҳам аямадилар; муқаддас жойларга қочиб сиғинганларида ҳам омон топмадилар, Тарас уларни сиғинган бу муқаддас жойлари билан бирга қўшиб куйдирди. Қанча-қанча оқ билаклар аланга ичидан чиқиб, дод-фарёд билан кўкка кўтарилди; бу дод-фарёдлардан ер ларзага келар, саҳродаги ўт-алафлар тоқат қилолмай бўзлар эди. Аммо бераҳм казаклар бу нолаларни писанд қилмадилар, қайтага додловчиларнинг болаларини ҳам кўча-кўйдан тутиб, найзага илиб, ўтга ташладилар» (139).\nБу энди ҳеч бир қасос эмасди, ўғли Остапнинг ҳалок бўлгани учун ўч олиш ҳам эмасди, бу – одамнинг одамийликдан чиқиши, ваҳший бир махлуққа айланишидан бошқа ҳеч бир нарса эмас эди.\nТарас шу сохта динпарастлигию ватанпарварлиги билан охири нимага эришди? Етишгани нима бўлди ўзи унинг?\nГоголь айтганидек, «эски ёр-биродарлардан ҳеч ким қолмапти (ҳаммаси қирилиб битган), бир замонларда қайнаб тошган казак кучи аллақачон ер бағрига кириб, устини ўт босиб кетипти (миллат фаторат топган)». Хўш, Тарас Бульбанинг ў з и-чи, бу ишдан у нима топди? Икки азамат ўғилни туғиб ўстирган муштипар она хор-зорликда кўз юмди, Андрийни унинг ўзи отиб ўлдирди, Остап банди қилиниб, Варшавада даҳшатли қийноққа солиб қатл этилди. Ўзи эса ярадор бўлиб, бир ўлимдан қолди. Буларнинг барчаси унинг кўз ўнгида юз беради. Охирги «сафар»ида у билан бирга бўлган ўн беш минг аскар ҳам қирилиб, ўн-ўн бештагина одам қочиб қутулади, ўзи бўлса қўлга тушади, қуриган катта бир дарахтга парчинланиб, остидан ўт ёқилади. Аммо уруш, талончилик ва қирғин қон-қонига сингиб кетган бу одам ана шунда ҳам бузуқ эътиқодидан қайтмасдан, дарё бўйидаги қайиққа тушиб қочиб кетаётган казакларга қараб: «Келаси кўкламда яна келиб бир сайил (босқин – З.И.) қилиб кетинглар» (142) деб бақиради. Бу унинг охирги сўзи, васияти, бузғунчилик даъвати эди.\nЗапорожье Сечига мансуб одамлар қаерларда ўлим топганининг ўзиёқ, уларнинг ватан ва дин ҳимоячиси эмас, балки динни баҳона қилиб юрган ашаддий босқинчи эканини кўрсатади: «Шарқий Россиянинг завқли-шавқли ерларидан келган барча паҳлавонлар бир-бирлари билан ўпишиб, ҳол-аҳвол сўраша кетдилар: «Косьян нима бўлди? Бородавка қалай? Клопер қалай? Подситка нима бўлди?» Тарас бу саволларига: «Бородавка Толопанда осилди, Колопернинг Қизқирманда терисини шилдилар, Подситканинг боши тузланиб, Царьградга юборилди» деган жавобларни олди. Кекса Тарас бошини қуйи солиб: «Яхши одамлар эди!» дерди» (26). Кўрамизки, Тарас айтган бу «яхши одамлар»нинг ҳаммаси ўзга юртларда, босқин ва талон чоғида ўлим топган.\nСечь – босқинчилар лагери. Буни Гоголь очиқ-равшан айтиб ўтади: «Бу ерга келган ҳар бир кимса бор-йўғини унутар, миясини машғул этган икир-чикирларни орқага ташлар эди. Бу ерга келган одам ўзининг ўтмишига тупурар эди, десак ҳам бўлади... булар орасида қаерда бўлса ҳам жанг қилмоқни ўзларига улуғ бир маслак қилиб олган, ўзини одам деб билган мард кишиларнинг урушмасдан жим ётишини уят ҳисоблаган ва кўпни кўрган партизанлар ҳам анча бор эди» (27-28). Тарас ва у кабиларнинг жанги жадалларда юришдан топадиган нарсаси – бировларни зор қақшатиб ё ўлдириб қўлга киритиладиган мол-дунёдан ўзга нарса эмас. У бундан ор ҳам қилмайди («Янкель дарров рўмол олиб (Тарас берган) тилланинг устига ёпди. Тилланинг биттасини қўлига олиб, айлантириб томоша қилгач, тишлаб кўриб: «Ажаб бир тур тилла экан, вой, вой, жуда ғалати тилла экан! Бундай олтинни жанобингиз кимдан тортиб олган бўлсалар ҳам, боёқиш бир соат ҳам дунёда турмасдан ўша ондаёқ ўзини дарёга ташлаб, чўкиб кетгандир!» деди. 119-120).\nТарас Бульбанинг энг катта «ютуғи» – уста нотиқлиги. У одамларнинг дилидаги энг нозик ва энг қалтис туйғу – диний ва миллий ҳисларни қўзғатиб, жунбушга келтира олади. Тараснинг уруш бошлашни рад этаётган аскарбошига хитоби унинг хатти-ҳаракатларини оқлаши учун «асос» бўлиб хизмат қилади. Бу далил содда одамлар учун жуда жўяли ва фидокорона туйилади: «Казакларнинг кучи беҳудага йўқ бўлиб кетаверсинми, одамлар тузукроқ бир иш қилмай, бекорга сасиб-чириб кетсинми? Ватанга ҳам, динга ҳам улардан ҳеч қандай фойда бўлмасинми? Бундай бўлса, бизнинг тириклигимиздан нима фойда? Дунёда нима деб юрибмиз?»\nТараснинг назарида, ватан ва дин учун фойда етказишнинг йўли битта – уруш. У казакларни тўплаб, вино тарқатишга амр қилади ва ҳаммани йиғиб, хитоб қилади: «Қани, ўртоқлар, ичайлик, бирданига ичайлик, аввало, муқаддас динимиз ривожи учун ичайлик, динимиз бутун дунёга ёйилсин, ер юзида ёлғиз бизнинг динимиз бўлсин, барча ғайридинлар христиан бўлсинлар! ...Қани, биродарлар, дин учун ичайлик, дин учун!» (98).\nАммо Гоголь диний ҳиссиётларни жунбушга келтириш қандай оқибат билан тугашини шу асарнинг ўзидаги қуйидаги парчада жуда равшан кўрсатиб ўтадики, шунинг ўзи ёзувчининг Тарас Бульба сингари «ватанпарвар» кишиларга, уларнинг аъмолига муносабатини яққол кўрсатади, деб ўйлаймиз: «Рус тупроғида дин йўлида қилинган урушлар таърифи маълум ва машҳур. Мавж уриб, ҳар доим ўзгариб, турланиб турган денгиз ўртасидаги юксак тош нақадар қудратли, нақадар даҳшатли бўлса, дин ҳам шундай кучли, шундай қудратли. Денгиз ўртасидаги азамат тош денгиз қаъридан чиқиб, яхлит бир тошдан яратилган гавдасини кўкларгача юксалтиради. Қайси томондан қаралса ҳам тош кўринади, у олдидан чопишиб ўтиб кетаётган тўлқинларни писанд қилмай тура беради. Унга келиб теккан кеманинг шўри қурсин! Майда-майда бўлади, ичида нимаси бўлса, сувга ғарқ бўлади, йўқ бўлади, ҳалок бўлганларнинг дод-войидан ҳавода бир ларза қолади, холос» (136).\nДемак, Гоголнинг фикрича, диний масалани ўртага қўйиб бошланган ҳар қандай уруш аянчли натижа билан тугайди, бу урушга кирганнинг тақдири денгиздаги қояга келиб урилган кема аҳлининг тақдири билан бир хил – барча ҳалок бўлади.\nБалким Тарас Бульба образи ҳақидаги бу мулоҳазаларимиз у ҳақда ҳозирга қадар фақат яхши фикрда бўлиб келганларга алланечук туйилар, балким у адабиёт саҳнасидаги энг олижаноб қаҳрамонлардан бири бўлиб қолаверар ҳам, аммо ҳаётда Тарас сингарилар – унинг прототиплари ҳар бир миллат учун турган-битгани фожиа. Бундайлар қанча катта салоҳиятга, қанчалар зўр иродага эга бўлса, шунчалик ёмон.\n... Тарихнинг ажабтовурлигини қарангки, дин – инсоният учун энг азиз ва муқаддас қадрият, ҳаммани ва ҳар бир одамни ҳамиша тинчликка, сабр-бардош, муроса ва тоқатга ундаб келган бу бебаҳо таълимот барча замонларда уруш чиқаришга энг зўр баҳона бўлиб келган. Башарият ўзини англаганидан бери ҳисобга олинган уруш ва қирғинларнинг аксари «динни ҳимоя қилиш – муқаддас бурч» деган шиор билан бошланган.\nБунинг сабаби равшан. Диний туйғу фақат инсонга хос. Инсонгагина хос тушунчаларнинг ҳам энг юксак, энг теранларидан бири. Дин одамнинг нафақат онгига, балки аввало қалбига таъсир қилади. Энг теран, энг олий туйғуларни уйғотади, оламнинг яратилиши ва одам боласининг дунёга келиши, ҳаётидан мақсад-муддаоларини талқин этади. Дин эътиқодга айлангач эса, инсон ўз дилидаги бу бебаҳо жавҳар – иймоннинг фақат кучайишини, мустаҳкамланишини истайди, уни бузишга, ўзгартиришга ёки йўққа чиқаришга интилган ҳар қандай кучга қарши беомон курашади. Бу йўлда у ҳамма нарсадан, ҳатто жонидан воз кечиши мумкин. Зеро инсонда диний эътиқоддан кучли туйғу бўлмайди. Киши, айтайлик, мол-дунёсидан, соғлиғи, энг яқинлари – бола-чақаю ота-онасидан ва ҳатто киндик қони томган ватанидан айрилишга рози бўлиши мумкин, аммо динидан воз кечолмайди. Демак, дин – инсон учун энг улуғ, энг муқаддас нарса, у ўртага қўйилган маҳалда кишининг иккиланишига йўл қолмайди.\nУруш очувчилар эса инсон руҳиятидаги ана шу энг нозик, жуда қалтис жиҳатдан фойдаланишади. Худди шунинг учун ҳам Запорожье Сечи гуриллаган XVII-XVIII асрлардагина эмас, ҳатто XXI аср бошида ҳам динни рўкач қилиб, унинг «ҳурмати»га уруш чиқарувчи сохта фидойилар ҳануз учрайди.\nБир замонларда машҳур саркарда ё воизлар асосан зўр жанглар олдидан барча аскарларга қарата нутқ сўзлаб, уларнинг руҳини тетиклаштиришга, «ғайридин» ёвга қарши ғазабини орттириб, энг оғир, таҳликали дамда ҳам қуролни ташламайдиган даражадаги фидойиликка тайёрлаган бўлса, махфий урушлар авж олган ҳозирги даврда бундай «ташвиқот» нафақат бирон бир террорчилик ҳужуми олдидан, балки ҳар куни, ҳар соатда такрорланади ва бу муттасил тарғибот ўз ишини қилади – одам бир кун келиб ашаддий ғояпараст бўлиб қолади, олмон адиби Ҳенрих Манн ибораси билан айтганда, «содиқфуқаро»га айланади.\nНафақат динда, ҳатто сиёсатда ҳам шундай. Узоққа бормай, муттасил тарғибот туфайли фашизм қутқусига учиб манқуртга айланган нацистлар ёхуд утопик ғоя билан умр ўтказган коммунистларни эсласак, шунинг ўзи кифоя.\nАммо дунё маърифатчилик давридан ўтиб, яна теологик қарашлар майдонга чиққан, бир қисм одамлар ортодоксал дин қонун-қоидаларидан чекиниб, турли «ҳизб» ва «...ий» отли оқимларга ихлос қўйиб, баъзилар ҳатто аллақандай шарпалар, марҳумлар руҳи билан мулоқот, «ўзга сайёрага бориб келиш»га қадар хурофотларга ишона бошлаган ҳозирги даврда дунёнинг айрим ҳудудларида соф заминий мафкуралар ўрнига яна «дин ҳимоячиси» ниқобидаги ҳарбийлашган сиёсий партиялар юзага қалқиб чиқди.\nУлар динни давлат тепасига келиш, чексиз ҳокимиятга эга бўлиш, беҳисоб бойлик орттириш қуроли қилиб олган. Ва бунга эришиш учун энг осон йўл ҳам топганлар – одамлар дилига эътиқод сингдириш орқали улар ўлимга тик борадиган фидойига айлантирилади. Фақат махсус тайёрланган китобларни муттасил ўқитиш ёки ваъз билан чекланмай, эртаю кеч тинмай, ғоявий таъсир ўтказишнинг барча турларини ишга солиб, янги остаплар – ота кўксига мушт уришдан тап тортмайдиган манқуртлар тайёрланади.\nЭртаю кеч уқтирилиб, минг хил йўл билан онгга сингдирилаётган ғоялар бир куни пишиб етилади – жангарилик, террорчилик эътиқодига айланади. Бундай эътиқодга ўтган гўл одам эса – тайёр зомби, бу йўлда жонини ҳам аямайди.\nҲозир жаҳоннинг бу хавфдан холи нуқтаси қолмаган. Бундан хориж бўлиш, тинч ва хотиржам ҳаёт тарзини вужудга келтириш учун эса онги ўзгартирилган кишиларни эмас, балки уларнинг дилига сингган мудҳиш ғояни маҳв этиш лозим.\nҒояга қарши ғоя билан курашиш керак, деган сўзни мен ана шундай тушунаман.\nОнгга сингиб, эътиқодга айланган ғояни инсон шууридан ситиб чиқариш осон ва жўн нарса эмас. Унинг ўрнига янги, соғлом, инсоний ва инсонпарвар бир дунёқарашни қабул қилдириш эса ундан ҳам қийин. Зеро ғоя – одамнинг моҳиятини ташкил этади. Эътиқодни алмаштириш бир одамдан бошқа бир одамни ясаш демак.\nАдашган, янглиш йўлдаги ёшлар орамизда ҳар ҳолда тўрттагина эмаслигини эътиборга олсак, қамалиб, амнистия туфайли озодликка чиққан жиноятчилар учунгина эмас, балки аввало мана шулар учун муайян реабилитация маркази – тинч ҳаётга қайтариш мактаби ташкил этиш керакка ўхшайди. Ва бундай мактабда ҳақ йўлдаги диний уламолар, файласуфлар, психологлар, малакали педагоглар, сиёсатшунослар, ёзувчилар... қатнашиши, очиқ, эркин фикрлашиш, лозим бўлса – баҳслашиш, ҳар қандай қарашларни диний, илмий, ҳаётий ва мантиқий томондан далиллаб, мисоллар асосида исботлаш, кўрсатиш, таққослаш имконини бериш, инонтириш каби усуллар воситасида уларни гўл бир мухолифликдан... фаол тарафдорга айлантириш лозим бўлади. Бунда, турли жангари оқимларга қўшилиб қолган, аммо ҳукумат сиёсатидан қўрққанидан кечирим сўраб, ноилож тинч ҳаётга қайтганларнинг «маҳалла олдида тавба қилгани» кўпам зарил эмас, балки уларнинг жангари ақидадан сидқидилдан воз кечиши муҳим.\nЛев Толстой айтган эдики, «Одамларнинг ҳаётига қараб, ишларига қараб унинг Худога ишониш-ишонмаслигини билиб бўлмайди... Диний эътиқодини биронта вақтинчалик, ўткинчи мақсадга эришиш воситаси қилиб олган одамлар аслида уччига чиққан динсизлардир. Негаки, бундай одамлар учун дин ҳаётда муайян марраларга эришиш воситасидир» (қаранг: «Ҳуррият» газ., 1999, 6-12 янв.).\nГоголнинг Тарас Бульбаси билан ҳозирги тарасбульбалар шу жиҳатдан бир хил. Чунончи, дунёнинг қай бурчагидан бўлишидан қатъи назар, улар ҳамиша дин ва миллат ғамидан дам урадилар. Ҳолбуки, уларнинг дини ҳам, миллати ҳам йўқ. Улар учун дин ҳам, миллат ҳам – бозорга солиниб, эвазига ҳокимият ва катта бойликка эришиш воситаси, холос.\nXIX аср бошида Петербургда яшаган рус ёзувчиси Н.В.Гоголь «Тарас Бульба» қиссасида XVII-XVIII асрда Европанинг жануби-шарқида бўлиб ўтган воқеаларни тасвирлаган. Аммо қарангки, замонлар ва маконларнинг хилма-хиллигига қарамай, террорчиликнинг моҳияти, усул ва услублари деярли бир хил экан!\nЯгона фарқ – Тарас Бульба ўз жангариларини Запоржье Сечида машқини пишитиб, ўзга элларни (турклар, тоторлар ё поляклар...) талашга етакласа, «замонавий Сеч»да – аллақайси тоғнинг ёруғ оламдан пинҳон бирон ўнгуридаги жангарилар лагерида камолга етган ҳозирги тарасваччалар ўз ватанига, киндик қони томган тупроғига босқинчилик уюштиради.\n1834 йилдан бошлаб тарих бўйича адьюнкт-профессор лавозимида хизмат қилган ва асосан Жанубий Россия ўтмиши билан обдон шуғулланган Н.В.Гоголь Запороже Сечи каби қароргоҳларнинг моҳиятини теран англаган бўлиши турган гап. Ва бизнингча, адиб «Тарас Бульба» қиссасини қадимги рус руҳини улуғлаган баҳодир бир казакни мадҳ этиш мақсадида эмас, балки ўз она халқини ҳам, бошқа элларни ҳам ғорат қилган, одамларга беҳисоб зулм ўтказган бадкор бир қароқчининг сохта динпарварлиги нималарга олиб келганини кўрсатиш ниятида яратган, шу орқали XVII-XVIII асрлардаги Россия тарихига ўз муносабатини бадиий йўсинда, эҳтиёткорлик билан ифодалаган.\nТўғри, асарда Тарас Бульба нутқига ҳамоҳанг туйиладиган ўринлар ҳам мавжуд. Шу боис, «Тарас Бульба»нинг асл мазмуни, ёзувчининг бадиий ниятини дафъатан пайқаш қийин. Зеро Гоголь ҳам Тарас Бульбадай «дин ва миллат фидойилари»нинг ёвузлигини ўз даврида худди Пушкин сингари фақат ишорат тили билан баён қила олар эдики, бунинг сабаблари ҳаммага тушунарли. Ҳақиқий маъно бадиийлик бўёғи остига яширилган. Аммо юқорида келтирилган айрим мисоллар шундан далолат берадики, адибнинг гражданлик позицияси аниқ ва қатъий: айрим устомонлар содда одамларнинг диний ва миллий ҳиссиётларини қўзғатиб, буни ўз манфаати йўлига буриши, оқибатда минг-минглаб одамларнинг беҳуда қурбон бўлиши тарих мисолида келажак авлодлар учун ибрат қилиб кўрсатилган.\nПировардида яна адабиётшуносликка қайтиб, бу фан нуқтаи назаридан бир саволни ўртага қўйиш ўринли бўлса керак, деб ўйлаймиз: хўш, мана шундай сифатларга эга бўлган Тарас Бульбани... “ижобий қаҳрамон” деб аташ мумкинми?\nЙўқ. Зеро “ижобий қаҳрамон – муаллифнинг ахлоқий қадриятлари акс этган адабий персонаж” (Лит. энциклоп. словарь. – М., 1987, с. 286). Улуғ Гоголнинг маънавий-ахлоқий қарашлари Тарас Бульба қиёфасида акс этмайдигина эмас, унга тамоман қарама-қаршидир.


Расмий сафар билан АҚШга йўл олган президент Мирзиëев Лондонда тўхтаб ўтди\n25 август 2019, Тошкент вақти: 19:22\nПрезидент Мирзиëев 2017 йил сентябрида АҚШга Алишер Усмоновнинг шахсий самолëтида борган эди.\nБу ҳақда хабар берган президент матбуот хизматига кўра¸ Лондондаги қисқа техник тўхташ давомида Мирзиëев Буюк Британия Ташқи ишлар вазири ўринбосари Алан Дункан билан учрашган.\n“Суҳбат давомида давлатимиз раҳбари икки томонлама ҳамкорлик борасида мавжуд улкан салоҳиятни самарали рўёбга чиқариш муҳим эканини алоҳида таъкидлади. Турли даражалардаги мулоқотларни жадаллаштириш, амалий ҳамкорликни ривожлантириш, савдо-иқтисодий, инвестициявий, инновацион, молиявий, маданий-гуманитар ва бошқа соҳалардаги қўшма дастур ва лойиҳаларни амалга ошириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди¸ ” дейилади расмий баëнотда.\nИкки давлат ўртасидаги ҳамкорликни кучайтиришга аҳд қилинган бу учрашувдан сўнг¸ президент Мирзиëев Вашингтонга учиб кетган.\nҲозирча президентнинг АҚШга айнан қайси учқичда бораëтганига оид аниқ маълумот берилмади.\n2017 йил сентябрида БМТ Бош ассамблеяси йиғинида қатнашиш учун Нью-Йоркка борган Ўзбекистон президенти ўзига ажратилган хизмат учқичида эмас¸ балки россиялик ўзбек миллиардери Алишер Усмоновнинг шахсий самолëтида сафар қилган эди.\nЎшанда президент матбуот хизмати¸ президент аэропаркида АҚШга тўхтовсиз учадиган самолëт йўқлиги боис¸ “Бурҳон” учқичи пул тўлаш эвазига ижарага олинганини билдирган эди.\nАндижон шаҳар ҳокими Дилмурод Раҳматуллаевнинг ишдан олингани айтилмоқда\nАндижон шаҳар ҳокими Дилмурод Раҳматуллаев\nМанбалар Андижон шаҳри ҳокими Дилмурод Раҳматуллаев ишдан олинганини хабар қилмоқда.\nЖумладан, андижонлик блогернинг исмини очиқламаслик шарти билан Озодликка айтишича, Раҳматуллаевни ишдан олиш қарори шанба куни шаҳар ҳокимияти маъмуриятига билдирилган.\nБлогер душанба - 26 август куни вилоят ҳокимлигида йиғилиш бўлиши ва унда бу қарор очиқланиши, шаҳарга эса янги ҳоким тақдим қилиниши кутилаётганини айтди.\nАйни пайтда, Kun.uz нашри ҳам ўз манбасига таяниб, 26 август куни вилояти ҳокими Шуҳрат Абдураҳмонов Раҳматуллаевнинг ишдан олинганини расман маълум қилиши ҳақида ёзди.\nҲозирча манбалар, шаҳар ҳокими ишдан олиниши сабаблари ҳақида очиқ маълумот берилмганини айтмоқда.\nДилмурод Раҳматуллаев 2016 йилдан буён Андижон шаҳар ҳокими бўлиб келади. Вазифаси давомида унинг қўл остидаги ходимларга қўпол муносабатда бўлгани, мажлисларда ходимларни аёвсиз ҳақоратлагани акс этган аудеоёзувлар ҳақида бир неча бор Озодлик хабар қилди.\nЖумладан, 2017 йилнинг ноябрида Озодлик ана шундай аудеоёзувлардан биринчи ҳақида хабар берганди. Сўнгра бундай аудеоёзувлардан яна бир нечаси тарқалди, шикоятлар бўлди.\nНатижада, ўша йилнинг декабрь ойида Андижон шаҳар ҳокими прокурор назоратига олинди, 18 декабрь куни эса иш судга оширилди.\nСуднинг қарори билан Д. Раҳматуллаев Ўзбекистон Республикаси МЖтК 41-моддасида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликни содир этганликда айбдор топилиб, энг кам иш ҳақининг 30 баравари (5 миллион сўм) миқдорида жаримага тортилди.\nАммо, шунга қарамай, Андижон шаҳар ҳокимининг ишчиларни мажбурий меҳнатга сафарбар қилиши ва мажлисларда ходимларни ёппасига ҳақорат қилиши барҳам топмаётганидан Озодликка шикоятлар келишда давом этди.\n2018 йил 17 апрель куни мажбурий меҳнат масаласида ўтказган селектор йиғилишида, Ўзбекистон Бош вазири Абдулла Арипов, бир неча ҳокимга ҳайфсан эълон қилган, хусусан Андижон шаҳар ҳокими Раҳматуллаевни охирги марта огоҳлантираётганини айтган эди.\nМирзиёев оиласини қўриқлаш ваколати ДХХдан олиниб, президент хавфсизлик хизматига берилади\nGazeta.uz нашрининг Олий Мажлис Сенати йиғилишида қатнашган мухбирига таяниб хабар қилишича, шу кунгача Давлат хавфсизлик хизмати ваколатида бўлган вазифа президент давлат хавфсизлик хизматига (ПДХХ) ўтказилади.\nПДХХ президент ва унинг оиласидан ташқари, Ўзбекистонга қисқа ёки узоқ муддатга сафар қиладиган юқори мартабали хорижий шахслар, меҳмонларни ҳам қўриқлайди.\n24 август куни Олий Мажлис Сенати 21-ялпи мажлисида қатор қонун ҳужжатларига тузатишлар киритиш тўғрисидаги қонун маъқулланди.\n"Терроризмга қарши кураш тўғрисида"ги қонунга киритилган ўзгартишга мувофиқ, президентнинг 2018 йил 21 февралдаги қарори билан ташкил этилган Ўзбекистон Президенти давлат хавфсизлик хизмати терроризмга қарши кураш бўйича давлат органлари рўйхатига киритилди", деб хабар қилади нашр.\nШунингдек, "Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида"ги қонунга киритилган қўшимчага кўра, ПДХХ бундан буён ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўйича ваколатларга ҳам эга бўлди. Улар қўриқланувчи шахслар манфаатлари, хавфсизлиги ва даҳлсизлигига алоқадор ҳуқуқбузарликларга мойил шахсларни ҳам назоратга олади.\nХива шаҳрининг Ичан-Қалъасига борган сайёҳлар\nОлий Масжлис Сенатининг 23-24 август кунлари бўлган ялпи мажлисида Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси ҳисоботи тингланди.\nKun.uz нашрининг хабар қилишича, қўмита раиси вазифасини вақтинча бажараётган Абдулазиз Оққулов 2020 йил 1 январга қадар визасиз режим ўрнатиладиган давлатлар сонини 85 тага етказиш режаланаётганини билдирган.\nАйтилишича, жорий йилда 47та мамлакат ватандошларига визасиз режим жорий қилинган, ватандошлари электрон виза олиб, Ўзбекистонга келиши мумкин бўлган давлатлар сони эса 77 тага етган.\nБаёнотга кўра, 2019 йил бошидан бери Ўзбекистонга 3 млн. 700 минг сайёҳ борган ва уларга 711 млн. АҚШ доллари қийматида хизмат кўрсатилган. Йил охиригача эса мамлакатга борган сайёҳлар сонининг 6 миллиондан ошиши, уларга жами 1 миллиард 301 миллион долларлик хизмат кўрсатилиши кўзланган.\nМирзиёев ҳокимларга ҳафтасига уч марта мактабларга бориб, дарс беришни тайинлади\nШавкат Мирзиёев "Қалдирғоч" боғчасида, 1 июн, 2019 йил. ЎзАдан скриншот\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 23 август куни халқ таълими тизимини ривожлантириш масаласига бағишлаб ўтказилган селектор мажлисида ҳар бир вилоят, шаҳар ва туман ҳокимига мактабларга ҳафтасига уч марта боришни ва ўзлари дарс беришни тайинлади.\nМирзиёев ҳокимларни таълим тизимига эътибор қаратмаётгани учун танқид қилиб, бундай деди:\n"Нима учун ҳар кун фермер билан, кластер билан ёки мана энди тадбиркорлар билан ҳам учрашади-ю, мактабга бориб, ўзининг боласи ёки невараси устозидан ёки ўзи таълим-тарбия олган маскандан умуман хабар олмайди. Чунки мактабни юзинчи даражали масала деб, назар-писанд қилмайди. Ўзича ўта бандлигини баҳона қилиб, мактабга боришга вақт топа олмайди. Бу ўта маънавиятсизлик ва тубанлик эмасми?! Бу келажакка нисбатан масъулиятсизликдан бошқа нарса эмас. Мен ўйлайманки, бу - бизнинг энг катта фожиамиздир. Шунинг учун, Бош вазир А.Ариповга барча вилоят, туман ва шаҳар ҳокимлари ҳамда бошқа раҳбарларни мактабларга ҳафтасига камида уч маротаба боришини ва ўзи дарс беришини қоида сифатида жорий этиш топширилади, - деди Мирзиёев.\nБундан ташқари, Ўзбекистон президенти мактабларда "вазир соати", "тадбиркор ва банкирлар сабоғи" каби дарс амалиётларини жорий қилишни ҳам таклиф этди.\n"Уларда ижро органлари раҳбарлари, салоҳиятли тадбиркорлар, малакали банк ходимлари дарс ўтиши керак", - деди Мирзиёев.\nЎзбекистон президенти диний уламолар ҳам мактабда дарс беришга жалб этилишини айтди.\n"Диний уламоларимиз ҳам мактабларда маърифат, бағрикенглик, одоб ва ахлоқ илмларини, Имом Бухорий, Термизий, Мотрудий, Нақшбанд каби улуғ аждодларимиз маънавий меросини ўргатиши мақсадга мувофиқ", деди Ўзбекистон президенти.\nТранспорт вазирлиги: Автобус йўлагига одам олган "Тошкент-Урганч автобуси" ҳайдовчисига чора кўрилади\nЎзбекистон Транспорт вазирлиги Тошкент-Урганч йўналиши бўйича автобус йўлагига одам олингани ҳолатини ўрганаётганини билдирди.\nFacebook даги Файзбоғ.уз саҳифаси мухлислари 22 август куни олган суратда Тошкентдан Урганчга қараб йўлга чиқаётган автобус акс этган.\nУнда Uzautotrans Service корхонасига тегишли автобуснинг йўлагида ўтириб кетаётган йўловчиларни кўриш мумкин.\nБу ўз навбатида бошқа йўловчиларга ноқулайликлар келтириб чиқариб, уларнинг ҳақли эътирозига сабаб бўлган. Йўловчилардан бири мазкур вазият юзасидан “Тошкент” автовокзалининг ишонч рақамига қўнғироқ қилиб, ариза қолдирган.\nТранспорт вазирлиги хабарида мазкур ҳолат юзасидан келиб тушган ариза зудлик билан “Uzautotras Service” МЧЖ раҳбарияти билан муҳокама қилингани қайд этилган.\nШунингдек, вазирлик ташувлар бўйича хавфсизлик қоидаларини қўпол равишда бузган ҳайдовчи ва мутасадди ходимларга тегишли чораларни кўриш масаласи кўриб чиқилаётгани қўшимча қилган.\nЎзбекистонда олий ўқув юртларига кириш учун ўтказилган тест натижалари эълон қилинди\nТошкент давлат ахборот технологиялари университетида тест натижаларини кўришга келган абитуриентлар\nЎзбекистонда олий ўқув юртларига кириш учун ўтказилган тест синовларининг якуний натижалари эълон қилинди.\nДавлат тест маркази хабарига кўра, танлов натижаларини ДТМ расмий веб-сайтидан билиб олиш мумкин.\nБунинг учун cabinet.dtm.uz сайтига паспорт серияси ва рақамини ёки абитуриент ID’сини киритиш керак бўлади.\nШунингдек, тест натижалари абитурентларга SMS орқали ҳам жўнатилади.\nАбитуриентлар танлов натижаларини 5100 рақамига абитуриент ID’сини юборган ҳолда ҳам билиши мумкин.\nНатижалар эълон қилингандан сўнг тест натижалари қайдномаси олий таълим муассасаларига тақдим этилади.\nАбитуриентлар олий таълим муассасаларига борган ҳолда қайдномадан танлов натижаларини кўриши мумкин.\nБу йил 700 мингдан зиёд абитуриент имтиҳон топширган, ҳар бир талаба ўрнига 10-11 номзод тўғри келган.\nСодиқ Сафоев тараққиётнинг ўзбек модели нотўғри сиёсат бўлганини айтди\nЎзбекитстон. Сенатор Содиқ Сафоев.\nОлий Мажлис Сенати раисининг биринчи ўринбосари Содиқ Сафоев кўп йиллар давомида айтиб келинган тараққиётнинг ўзбек модели – нотўғри сиёсат бўлган, деб баёнот берди .\nСафоев парламент юқори палатасининг 21-ялпи мажлисида Ўзбекистондаги молиявий тизим мамлакат иқтисодиётининг ривожланиш омили бўлиш ўрнига унга тўсиқ бўлиб келганини айтди.\n"Миллионлаб ҳамюртларимиз четда иш қидириб юришга мажбур бўлди. Барча соҳаларда – саноатда, қишлоқ хўжалигида, хизмат кўрсатишда биздаги меҳнат унумдорлиги ниҳоятда паст. Масалан, Жанубий Корея билан қиёсласак, бу соҳаларнинг ҳар бирида бизда меҳнат унумдорлиги ўн баробарга паст", - деди Сафоев.\nЎзбек сенаторининг таъкидича, уч йил аввал мамлакат иқтисодиёти ҳалокат ёқасига бориб қолган ва президент Шавкат Мирзиёев туфайли ҳалокатдан қутқариб қолинган.\n"Кўп йиллар биз аста-секин, ўзбек модели... деб юрдик. Бу – нотўғри бўлган сиёсат. Мана бугун бу тўғриланмоқда", – деб таъкидлади Сенат раисининг биринчи ўринбосари Содиқ Сафоев.\nЎзбекистоннинг собиқ ташқи ишлар вазири Содиқ Сафоев Ислом Каримов вафотидан сўнг катта сиёсатга қайтган эди.\nАммо кузатувчиларга кўра, президент Шавкат Мирзиёевнинг Бош вазир Абдулла Арипов қатори қатор зиддиятли собиқ мулозимларни ҳукуматга қайтариши унинг ўзи эълон қилган ижтимоий-иқтисодий соҳадаги ислоҳотларнинг қанчалик чуқур бўлиши борасида саволларни ўртага чиқарган.\nПрезидент энг катта порахўрлик қайси университетларда эканлигини айтди. Юридик университет ректори ишдан олинди\nТошкент давлат юридик университети ректори Есемурат Каньязов лавозимидан озод этилди, деб хабар қилди kun.uz.\nСайтнинг хабар қилишича, 23 август куни президент Шавкат Мирзиёев раислигида Ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш ва жамиятда ўқитувчи мавқейини ошириш юзасидан кенгайтирилган видеоселектор йиғилиши ўтказилди ва йиғилиш давомида давлат раҳбари Есемурат Каньязов ишдан олинганини маълум қилди.\nМаҳаллий нашрларга кўра, президент видеоселектор давомида олий таълимдан норозилигини айтган: «Мен мутлақо олий таълимдан норозиман... Ректорларда талаб йўқ, савия йўқ. Энг катта порахўрлик қаерда? Юридик, Молия, Иқтисодиёт университетларида... Тизимда тартиб йўқ, интизом йўқ...».\nЕсемурат Каньязов 2005-2011 йилларда Адлия вазири ўринбосари, 2011 йилнинг июнидан Адлия вазирининг биринчи ўринбосари бўлиб ишлаган, 2013 йилда Тошкент давлат юридик университетига ректор этиб тайинлангач вазир ўринбосари лавозимидан кетган.\nЭри урган аёллар судга арз қилганида давлат божи тўлашдан озод қилинадиган бўлди\nОлий Мажлис Сенати Ўзбекистон Республикасининг “Хотин-қизларни тазйиқлар ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида”ги қонунни маъқуллади.\nҚонун хотин-қизларни турмушда, иш жойларида, таълим муассасаларида ҳамда бошқа жойларда тазйиқлар ва зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилишни таъминлашни назарда тутади.\nАдлия вазирлигининг хабар қилишича, қонунга кўра тазйиқ ва зўравонликдан жабрланувчи таҳдид ҳақида тегишли органларга ёхуд судга мурожаат этиш, бепул ҳуқуқий маслаҳат, ижтимоий, психологик, тиббий ва бошқа ёрдам олиш каби ҳуқуқларга эга.\nҚонунда белгиланишича тазйиқ ёки зўравонлик такроран содир этилишининг олдини олиш мақсадида шахснинг зўравонлик содир этган шахс хулқ-атворини ўзгартириш бўйича тузатиш дастуридан ўтади.\nСенат маъқуллаган қонун Президент томонидан имзоланиб, белгиланган тартибда эълон қилингач, расмий кучга эга бўлади.\nЎзбек ва Қирғиз ташқи ишлар вазирлари "миллий низо қўзғатиш"да айбланаётган ўзбек спортчиси масаласида гаплашди\nЎзбекистон ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов қирғизистонлик ҳамкасби Чингиз Айдарбеков билан Ўш вилоятидаги мусобақада қатнашган ўзбек спортчиси атрофида юзага келган вазиятни муҳокама қилди.\nРасмий маълумотда айтилишича, 22 август куни ўтказилган телефон мулоқотида “ишнинг барча жиҳатларини ҳамкорликда ўрганиш ҳамда вазиятни давлатлар ўртасидаги дўстона алоқалар руҳидан келиб чиққан ҳолда мувофиқлаштириш юзасидан келишувга эришилди”.\n21 август куни Қирғизистоннинг Ўш вилоят Ички ишлар бошқармаси ўзбекистонлик спортчи Нурсултон Рўзибоевга нисбатан “ирқий, этник, миллий, диний ёки ҳудудлараро низо қўзғаш” айблови билан жиноят иши қўзғатгани хабар қилинган эди.\nҚирғиз милицияси иддаосича, Рўзибоев 18 август куни Ўш вилоятининг Қорасув шаҳрида “Қулатуу” яккакураши бўйича ўтган турнирда иштирок этган ва қирғизистонлик спортчига ютилиб қолган. Шундан сўнг у Instagram орқали ҳақоратли видеони тарқатган.\nАйни пайтда Рўзибоев судья Ўзбекистон байроғини унинг қўлидан тортиб олиб, ерга отиб ургани фитна қўзғаш ҳаракати бўлган, деган фикрни билдирмоқда.\nИжтимоий тармоқларда тарқалиб кетган турнир видеосида судья Ўзбекистон байроғини Рўзибоев қўлидан тортиб олиб, ерга отиб юборганини кўриш мумкин.\nЎзбекистон ҳукумат органлари Ўзбекистон байроғига бундай муносабатда бўлиниши юзасидан расман ҳеч қандай муносабат билдирмади.\nРоссия термасига қабул қилинмаган икки спортчи халқаро мусобақаларда Ўзбекистон шаънини ҳимоя қилади\nБешкураш конкур, қиличбозлик, ўқ отиш, югуриш ва сузишдан иборат спорт туридир.\nЎзбекистон байроғи остида халқаро мусобақаларда иштирок этадиган Россия спортчилари сўнгги пайтларда сезиларли натижаларга эриша олмаганлари учун ҳам Москвани қизиқтирмайди. Бу ҳақда ТАСС агентлигига Россия Бешкураш федерацияси раиси Вячеслав Аминов маълум қилди.\n“Алисэ Фахрутдинова ва Александр Савкин кўрсатган натижалар уларни Россия терма жамоасига аъзо бўлиши учун етмайди. Шунинг учун уларнинг Россия жамоаси таркибида Олимпиада ўйинларида қатнашиш ҳуқуқи йўқ эди. Аммо энди улар Ўзбекистон жамоаси таркибида бу орзуларини амалга оширишлари мумкин”, деган Вячеслав Аминов.\nУнга кўра, Алисэ Фахрутдинова ва Александр Савкин Россия ва Ўзбекистон Бешкураш федерациялари ўртасидаги имзоланган ҳамкорлик тўғрисидаги меморандум доирасида Тошкент спорт фуқаролигига ўтказилган.\n29 ёшли Фахрутдинова эстафета бўйича жаҳон чемпионатида бронза, Европа чемпионатида кумуш медални қўлга киритган. У икки марта Россия чемпиони бўлган.\n31 ёшли Савкин эса 2013 йилда эстафета бўйича жаҳон чемпиони бўлган. У, шунингдек, икки марта Европа ва беш карра Россия чемпиони ҳисобланади.\nБу икки спортчи Ўзбекистон номидан мусобақаларда иштирок этиши ҳақида 21 агуст куни хабар қилинган эди.\nЎзбекистон Россиядан автомобиль импорт қилиш бўйича биринчи ўринга чиқди\nРоссияда ишлаб чиқарилган автомашиналардан бири.\nЎзбекистон Евросиё иқтисодий иттифоқига аъзо бўлмаган мамлакатлар орасида Россияда йиғилган автомашиналарни импорт қилиш бўйича биринчи ўринни эгаллади.\n«Автостат» нашрининг билдиришича, 2019 йилнинг биринчи ярмида Ўзбекистонга Россиядан 4 минг 300та машина олиб кирилган. Ўзбекистондан кейинги иккинчи ва учинчи ўринларни Чехия (4 мингта) ва Латвия (3 мингта) эгаллади\nМаълум қилинишича, Ўзбекистонга 2019 йилда Россия автомобилларини импорт қилиш миқдори 32 фоизга кўпайган.\n“Ўзавтосаноат” Россиядан автомобиль ва эҳтиёт қисмларни сотиб олиш ҳажмини 118 миллион 600 минг долларга етказмоқчи. 2018 йилда бу кўрсаткич 25,5 миллион доллар бўлган эди.\nМирзиёев АҚШ Давлат котибининг ўринбосари билан музокаралар ўтказди\nПрезидент Шавкат Мирзиёев АҚШ Давлат котиби ўринбосари Девид Хейл билан учрашув пайтида. Президент расмий сайтидан олинган сурат.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев 22 август куни Тошкентга келган АҚШ Давлат котибининг сиёсий масалалар бўйича ўринбосари Девид Хейлни қабул қилди.\nПрезидент матбуот хизматининг билдиришича, Девид Хейл АҚШ Ўзбекистонда давлат қурилиши ва кучли фуқаролик жамиятини шакллантириш соҳасида амалга оширилаётган ўзгаришлар, аҳоли турмуши даражаси ва сифатини ошириш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашга қаратилган ислоҳотларни юксак баҳолашини таъкидлади.\nУчрашувда икки томонлама муносабатларга оид ҳамда халқаро аҳамиятга молик долзарб масалалар муҳокама қилинди.\nТошкентга келишдан олдин Хейл Нур-Султонда 21 августда ўтказилган Марказий Осиё давлатларининг C5+1 доирасидаги йиғилишида иштирок этди.\nC5+1 деб номланган мулоқот 2015 йил Самарқанд шаҳрида бошланган эди. Мазкур мулоқот доирасида Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон ташқи ишлар вазирлари ва АҚШ расмийлари учрашадилар.\nТижорат банклари нақд валюта савдоси бошланган куни қарийб $10 млн сотди\nТижорат банклари нақд валюта сотиш бошланган куни 9,6 млн нақд доллар сотди. Бу ҳақда Савдо-саноат палатаси хабар қилди.\nЎзбекистон Республикаси Марказий банки 20 август куни валюта бозорини янада эркинлаштириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш доирасида жорий йилнинг 20 августидан бошлаб тижорат банклари томонидан нақд хорижий валютани сотиш йўлга қўйилишини эълон қилган эди.\nМБ 20 августдан бошлаб тижорат банклари томонидан нақд хорижий валютани сотиш йўлга қўйилишини эълон қилар экан, айни пайтда бундай деган:\n“Шу билан бирга, Марказий банк ички валюта бозоридаги вазиятни диққат билан кузатишда давом этади ҳамда ташқи омиллар таъсирини камайтириш ва асосий макроиқтисодий кўрсаткичлар мувозанатини таъминлаш мақсадида бозор механизмларидан фойдаланади. Хусусан, Молия вазирлиги билан биргаликда экспансион кредитлаш ва фискал сиёсатини чеклаш орқали инфляция ва валюта курсига қўшимча босимни пасайтириш бўйича чоралар кўриб борилади”.\n1 сентябрдан мамлакатда қандай ўзгаришлар юз бериши хабар қилинди\nАдлия вазирлигининг хабар қилишича, жорий йил 1 сентябридан бошлаб Ўзбекистонда қуйидаги ўзгаришлар юз беради:\n1. Фойдаланилмаётган давлат мулки объектлари хусусийлаштирилади.\nФойдаланилмаётган давлат мулки объектларини, шу жумладан таълим муассасалари (академик лицей ва касб-ҳунар коллежлари бундан мустасно), соғлиқни сақлаш ва спорт, маданият, хусусан кинотеатрлар, клублар, концерт-томоша кўрсатиш муассасалари ва кинолаштириш объектлари, шунингдек, давлат ташкилотларининг бўш турган ер участкалари доимий фойдаланиш ҳуқуқи асосида сотилади.\n2. Машинасозлик, қишлоқ хўжалиги техникаларидан фойдаланиш ва техник сервис йўналишлари бўйича ходимлар чет элда ўқитилади.\nҚишлоқ хўжалигини механизациялаш, машинасозлиги ҳамда қишлоқ хўжалиги техникаларидан фойдаланиш ва техник сервиси йўналишлари бўйича ҳодимлари «Эл-юрт умиди» жамғармаси ҳисобидан хорижий олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасаларига ўқитиш ва малака ошириш учун юборилади. Таҳсил олаётган иқтидорли бакалавр талабаларнинг хорижий олий таълим муассасасидаги тўлов контракти тўлаб берилади.\n3. Хорижда таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш тартиби ўзгаради.\nХорижий давлатларда умумий ўрта ва ўрта таълим олганлик тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш тўғрисидаги аризалар фақат Давлат хизматлари марказлари ёки Ўзбекистон Республикасининг Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали қабул қилинади.\n4. Ўзини ўзи банд қилган фуқароларга вақтинчалик меҳнат гувоҳномалари берилади.\nЎзини ўзи банд қилган фуқароларга вақтинчалик меҳнат гувоҳномалари берилади ҳамда гувоҳнома эгаларига меҳнат стажини ҳисобга олиш ва рағбатлантирувчи имтиёзлардан фойдаланиш ҳуқуқи берилади.\n5. «Темурбеклар мактаби» ходимлари ва ҳарбий хизматчиларининг ойлик маоши ошади.\n«Темурбеклар мактаби» ходимларининг ойлик маоши:\nдиректор ва унинг ўринбосарлари, ўқитувчилар, ўқув бўлими ходимлари учун — 5 баробар;\nтўгарак (секция) раҳбарлари ва психологлари учун — 3 баробар;\nахборот-ресурс маркази (кутубхона), ахборотлаштириш ва алоқа бўлинмалари ходимлари, инструкторлар ва лаборантлар учун — 2 баробар миқдорда оширилади.\nШунингдек, «Темурбеклар мактаби"да хизмат ўтаётган ҳарбий хизматчиларнинг пул таъминотига уларнинг лавозим маошининг 50 фоизига тенг миқдорида ҳар ойлик устама тўланади.\n6. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказиш тизими ўзгаради.\nТошкент шаҳрида жойлашган кўчмас мулкка нисбатан нотариал ҳаракатлар асосида вужудга келадиган мулк ҳуқуқи ва бошқа ашёвий ҳуқуқлар ҳақидаги маълумотлар Реестрга фақат давлат нотариал идораси орқали тақдим этилган талабномага асосан киритилади ва бир вақтнинг ўзида Реестрдан кўчирма берилади.\n7. Давлат таълим муассасалари ҳамда нодавлат таълим ташкилотларини аттестациядан ва давлат аккредитациясидан ўтказиш тартиби белгиланади.\nДавлат таълим муассасалари ҳамда нодавлат таълим ташкилотларини аттестациядан ва давлат аккредитациясидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом кучга киради.\n8. Ихтисослаштирилган ўқув-тарбия муассасалари ходимларига ойлик устама ҳақи тўланади.\nИхтисослаштирилган ўқув-тарбия муассасаларининг раҳбар ва педагог ходимлари, шу жумладан тарбиячилар ва тарбиячи ёрдамчиларига базавий тариф ставкасининг 75 фоизи миқдорида ҳар ойлик устама ҳақи тўланади.\n9. Иш ҳақининг энг кам миқдори ўрнига янги тушунчалар қўлланилади.\nИш ҳақининг энг кам миқдори ўрнига:\n577 170 сўм миқдорида меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори;\n223 000 сўм миқдорида базавий ҳисоблаш миқдори;\n223 000 сўм миқдорида пенсияни ҳисоблашнинг базавий миқдори жорий этилади.\n10. Давлат кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари ходимларининг маоши оширилади.\nДавлат кўп тармоқли ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотлари тарбиячилари ёрдамчиларининг, ўсишида жисмоний ёки руҳий нуқсонлар бўлган болаларга мўлжалланган гуруҳларда ишлайдиган тарбиячилар, педагог ходимлар ва тиббиёт ходимлари ёрдамчиларининг лавозим маошлари ва базавий тариф ставкаларига 100 фоиз миқдорида қўшимча ҳақ тўланади.\n11. Аёллар учун никоҳ ёши ўзгаради.\nЎзбекистон Республикасида эркаклар ва аёллар учун никоҳ ёши бир хилда ўн саккиз ёш этиб белгиланади.\n12. Товар белгисини рўйхатдан ўтказиш учун тақдим этиладиган талабномалар электрон шаклда топширилади.\nТовар белгисини рўйхатдан ўтказиш учун тақдим этиладиган талабномалар фақат электрон шаклда давлат хизматлари марказлари ёки Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали топширилади.\n13. Янги телеканал ишга тушади.\n«O‘zbekiston tarixi» телеканали ўз фаолиятини бошлайди.\nИстироҳат боғларидаги аттракционларнинг кўпчилиги хавфсиз эмаслиги аниқланди\n28 июнь куни Жиззах шаҳридаги "Истиқлол" болалар истироҳат боғида аттракцион тутқичи синиб кетиши оқибатида 20 яшар қиз ҳалок бўлган эди.\nСаноат хавфсизлиги давлат қўмитаси маҳаллий ҳокимиятлар, Фавқулодда вазиятлар, Маданият вазирликлари, Ёнғин хавфсизлиги бош бошқармаси, «Ўзэнергоинспекция» билан биргаликда ҳудудлардаги мавжуд 129 та маданият ва истироҳат боғи ҳамда аҳоли дам олиш масканларидаги жами 1 минг 845 та аттракцион кўздан кечирилди ва уларнинг хавфсиз фойдаланиш талабларига риоя этиши ўрганиб чиқилди. 20 август куни ўтказилган матбуот анжуманида текширув натижалари ҳақида маълумотлар берилди, дея хабар қилди ЎзА.\nИшчи гуруҳлари аттракционларнинг 1292 тасида техник паспорти мавжуд эмаслигини аниқлади. 1106 тасида аттракционларни кунлик техник кўрикдан ўтказиш журнали йўқ. 928 аттракционда ишлатиш ва ўрнатиш бўйича йўриқномалар мавжуд эмас. Аттракционларга бириктирилган ходимларнинг 1 минг 258 нафарида ўқиганлик тўғрисидаги махсус гувоҳномалар йўқ ва улар техникадан фойдаланиш тартиб қоидаларини мутлақо билмайди.\n695 аттракционда жавобгар шахс тайинланмаган бўлса, 931 тасида оператор ва жавобгар шахсларнинг лавозим йўриқномалари ишлаб чиқилмаган. 854 та аттракционда биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш имконияти мавжуд эмас.\n28 июнь куни Жиззах шаҳридаги "Истиқлол" болалар истироҳат боғида аттракцион тутқичи синиб кетиши оқибатида 20 яшар қиз ҳалок бўлгани тўғрисида Озодлик хабар қилган эди.\nШунга ўхшаш бошқа ҳодисалар тўғрисида ҳам Озодлик ўз вақтида хабар берган.\nЎзбекистон муфтийси Чеченистонда Рамзан Қодиров масжиди очилишида қатнашади\nГрознийда11 йил муқаддам туркча услубда қуриб битказилган жомеъ масжидига Аҳмад ҳожи Қодиров номи берилган.\n22 август куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари Чеченистон Республикаси раҳбари Рамзан Қодировнинг таклифига биноан Шали шаҳрида бунёд этилган муҳташам Рамзан Қодиров масжидининг очилиш тадбирида иштирок этиш учун ушбу давлатга жўнаб кетди.\nБу ҳақда хабар қилган Мусулмонлари идораси матбуот хизматига кўра, Ўзбекистон делегацияси таркибига ҳукумат вакиллари, уламолар, мударрислар ва оммавий ахборот вoситaлари вакиллари киритилган.\nАйтилишича, Чеченистонда очилаётган масжид "меъморчилик анъаналарини безавол сақлаб келаётган маҳоратли ўзбек меъморлари томонидан лойиҳалаштирилган ва Марказий Осиёга хос услубда қурилган".\nЧеченистон Республикаси раҳбари Рамзан Қодиров 2017 йил кузида Ўзбекистон қилган сафари доирасида Тошкент шаҳридаги “Ҳазрати Имом” мажмуасини бориб кўрган.\n22 август куни очилаётган масжид 2016 йилнинг охирида фойдаланишга топширилиши хабар қилинган эди.\nРоссиялик ва халқаро ташкилотлар Рамзан Қодировни инсон ҳуқуқларини қўпол бузиб келаётганликда айблаб келади.\nМирзиёев Қорақалпоғистонни ривожлантиришнинг бешта устувор йўналишини белгилаб берди\nПрезидент Мирзиёев Қорақалпоғистонда фаоллар билан учрашмоқда.Президент расмий сайтидан олинган фотосурат.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев Қорақалпоғистонга ташрифи доирасида Нукус шаҳрида ўтказган йиғилишида «Қорақалпоғистонни янада тараққий эттириш бўйича бешта устувор йўналиш белгилаб берди».\nПрезидент расмий сайти бешта устувор йўналиш нималардан иборат экани тўғрисида хабар берди:\n«Биринчиси саноатни ривожлантириш, барча тармоқларда йирик ва кичик ишлаб чиқариш корхоналарини ташкил этишдан иборат.\nИккинчи устувор йўналиш тадбиркорлик гуллаб яшнаши учун кенг йўл очиб бериш ва уни ҳар тарафлама қўллаб-қувватлашдир.\nҚишлоқ хўжалигида илғор технологияларни кенг жорий қилган ҳолда, ишлаб чиқариш ҳажми, ҳосилдорлик ва маҳсулот турларини кескин ошириш учинчи устувор йўналиш этиб белгиланди.\nТўртинчиси – ишлаб чиқариш ва одамлар учун қулай бўлган замонавий инфратузилмани яратиш.\nОролбўйи аҳолисининг яшаш шароити ва турмуш даражасини яхшилаш юзасидан кенг қамровли ишларни амалга ошириш эса бешинчи устувор йўналиш сифатида эълон қилинди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев ҳар бир йўналишда назарда тутилган масалаларга алоҳида тўхталиб, улар бўйича фаол ишлаш зарурлигини таъкидлади».\nМирзиёев 20-21 август кунлари Қорақалпоғистонда бўлган эди.\nАҚШ Давлат котиби ўринбосари бугун Тошкентда музокаралар ўтказади\nАҚШ Давлат котибининг сиёсий масалалар бўйича ўринбосари Дэвид Хейл.\nАҚШ Давлат котибининг сиёсий масалалар бўйича ўринбосари Дэвид Хейл раҳбарлигидаги делегация икки томонлама музокаралар ўтказиш учун 22 август куни Тошкентга келади. Бу ҳақда Ташқи ишлар вазирлиги хабар берди.\nТошкентдаги музокаралардан сўнг Дэвид Хейл Самарқанд шаҳрига саёҳат қилади.\nАввалроқ АҚШ Давлат департаменти Хейл “Ўзбекистон президентининг ислоҳотлар дастурини қўллаб-қувватланишини намойиш этиш мақсадида Тошкентга боради”, деб билдирган эди.\nТошкентга келишдан олдин Хейл Нур-султонда 21 августда ўтказиладиган Марказий Осиё давлатларининг C5+1 доирасидаги йиғилишида иштирок этди. Ташрифнинг асосий мақсади ҳам мана шу ҳисобланади.\nЎзбекистонлик курашчи "миллий низо қўзғаш"да айбланмоқда\nҚирғизистоннинг Ўш вилоят Ички ишлар бошқармаси ўзбекистонлик спортчи Нурсултон Рўзибоевга нисбатан “ирқий, этник, миллий, диний ёки ҳудудлараро низо қўзғаш” айблови билан жиноят иши қўзғатди.\nМаҳаллий нашрларнинг 21 август куни Ички ишлар бошқармаси тарқатган расмий баёнотга таяниб хабар беришича, Рўзибоев 18 август куни Ўш вилоятининг Қорасув шаҳрида “Қулатуу” яккакураши бўйича ўтган турнирда иштирок этган ва қирғизистонлик спортчига ютилиб қолган. Шундан сўнг у Instagram орқали ҳақоратли видеони тарқатган.\nИчки ишлар бошқармаси “Рўзибоев айни пайтда Ўзбекистон ҳудудида бўлгани учун унга нисбатан тергов Минск конвенцияси асосида ўтказилиши”ни ҳам билдирган.\nРўзибоев кейинроқ бу видеони ўчириб, ўрнига бошқа видеони эълон қилди. Видеода Рўзибоев: “Биринчидан судья бизнинг байроғимизни ирғитиб юборди, сўкиниб, турта бошлади. Унинг бизнинг байроғимизни ирғитиб ташлашга, сўкинишга нима ҳақи бор эди? Бир гуруҳ одамлар мени калтаклашмоқчи бўлишди. Нега улар меҳмонларга бундай муносабатда бўлишди”, деб айтди.\nБироқ ҳозирча Ўш вилоят Ички ишлар бошқармаси ҳам, ҳукумат органлари ҳам мазкур ҳолатга муносабат билдирмади.\nЎзбекистон ҳукумат органлари ҳам Ўзбекистон байроғига бундай муносабатда бўлиниши юзасидан ўз фикрини билдирмади.\nАдлия вазирлиги 1 сентябрдан бошлаб никоҳ ёши тенглашганини эслатди\nЎзбекистонда 1 сентябрдан бошлаб эркаклар ва аёллар учун никоҳ ёши бир хилда ўн саккиз ёш этиб белгиланади. Бу ҳақда Адлия вазирлиги маълум қилди.\nАйни пайтда Ўзбекистонда оила қуришнинг энг кичик ёши йигитлар учун 18, қизлар учун 17 этиб белгиланган.\nҚизлар ва йигитлар учун никоҳ ёшини тенглаштириш ташаббуси 2018 йилнинг ноябрида Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси томонидан кўтарилган эди.\nҚўмита эрта турмуш қуришнинг салбий оқибатларини эътироф этган ҳолда никоҳ ёшини оширишни таклиф қилган.\nКинофильмлар мазмунини назорат қилиш Республика кинопрокат марказига юклатилди\nЗўравонлик, порнографияни тарғиб қилувчи, Ўзбекистон ҳақида нотўғри ахборот тарқатиш, унинг тарихий, маданий ва маънавий қадриятларини бузиб кўрсатувчи фильмлар тарқалишига йўл қўймаслик Республика кинопрокат марказининг асосий мажбуриятларидан биридир.\nБу мажбурият Республика кинопрокат марказига Вазирлар Маҳкамаси 19 августда қабул қилган "Кинематография соҳасидаги айрим норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида"ги қарор билан юклатилгани тўғрисида Адлия вазирлиги хабар қилди.\nҚарор билан Давлат буюртмаси бўйича ишлаб чиқарилган ва хориждан олиб кириладиган фильмлар дистрибуциясини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди.\nРеспублика кинопрокат маркази дистрибьютерлик фаолиятини амалга оширувчи ташкилот ҳисобланади.\nЭндиликда кинотеатрларда фильмлар Марказ ҳузуридаги Методик кенгашнинг тавсияси бўйича шакллантириладиган репертуар режа асосида намойиш этилади.\nСамарқандда давлат дастури бўйича қурилган 1344 та уйнинг 335 таси муҳтож эмасларга сотилган\nСамарқанд вилоят ҳокими Эркинжон Турдимов\nСамарқанд шаҳрининг Қорасув массивида 2018 йили қурилган 1344 та уйнинг 335 таси аслида уйга муҳтожлиги бўлмаганларга сотилган.\nБу ҳақда Самарқанд вилоят ҳокими Эркинжон Турдимов Қорасув массиви аҳолиси билан ўтказган учрашувда билдиргани тўғрисида kun.uz хабар қилди.\n«Кўплаб уйлар унга эҳтиёжи бўлмаганларга берилган. Биз уларни судга бериб уйларни бўшатамиз ва ишчи гуруҳ шакллантирган рўйхатдаги чиндан эҳтиёжмандларга берамиз. Давлат дастури асосида қурилган уйларни тақсимлашда Самарқанд шаҳар ҳокимияти томонидан қинғирликларга йўл қўйилган ва мен бу учун яна бир марта узр сўрашга тайёрман», деган Эркинжон Турдимов.\nИИБ ходими фуқарога қандай ҳолатларда куч ишлатиши мумкинлиги эслатилди\n16 август куни Озодлик Оққўрғон туман марказидаги деҳқон бозорида норозилик билдирган аёлларга милиция куч қўллагани ҳақида хабар берган эди.\nАгар ички ишлар ходими зиммасига юклатилган мажбуриятларни куч ишлатмай бажаришининг иложи бўлмаса, у куч ишлатиши, жумладан курашнинг жанг усулларини қўллаши мумкин.\nАдлия вазирлиги "Ички ишлар органлари тўғрисида"ги қонундан келиб чиқиб қуйидаги ҳолатларда куч ишлатиш мумкинлигини эслатди:\nжиноятларга ва маъмурий ҳуқуқбузарликларга чек қўйиш учун;\nжиноятлар ёки маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир этган шахсларни энг яқиндаги ички ишлар органига ёхуд ҳуқуқни муҳофаза қилувчи бошқа органга олиб бориш ва бу шахсларни ушлаб туриш учун;\nички ишлар органи ходимининг қонуний талабларига қаршилик кўрсатилишини бартараф этиш учун.\nЖисмоний куч ишлатилиши шахсларнинг хатти-ҳаракатлари хусусиятига ва хавфлилик даражасига мувофиқ бўлиши керак.\nЖисмоний куч ишлатилганлиги ва махсус воситалар қўлланилганлиги натижасида шахсларнинг ҳаётига, соғлиғига ёки мол-мулкига зарар етказилган ҳар бир ҳолат ҳақида ички ишлар органлари прокурорга дарҳол хабар беради


Умид Аҳмаджонов: ЎФА дўстликка, бирдамликка чорловчи лойиҳаларни қўллаб қувватлашда давом этади\n14 июнь, 2018, 01:50 515\nХалқаро футбол ассоциациялари федерацияси (ФИФА) Россиянинг “Газпром” компанияси билан ҳамкорликда “Футбол дўстлик учун” ижтимоий лойиҳасининг 6-мавсумига старт берилгани ва 9 июнь куни Москвадаги “Спартак” клуби академияси майдонида мазкур лойиҳанинг очилиш маросими бўлиб ўтгани ҳақида хабар берилганди.\nБу йил ижтимоий лойиҳада дунёнинг 211 та мамлакатидан 1500 нафарга яқин болалар, миллий ассоциация делегатлари ва журналистлар иштирок этишмоқда.\nЎзбекистондан мазкур лойиҳада ёш дарвозабон Муслим Абдуманнопов ва ёш журналист Мардон Марупов иштирок этяпти. Кеча кун давомида лойиҳанинг финал босқичи бўлиб ўтди. Бугун, 14 июнь куни эса барча мамлакат аъзолари иштирокида “Москвариум” саройида катта форум бўлиб ўтди.\nТадбирни “Газпром” компанияси директорлар кенгаши раиси Виктор Зубков очиб берди. Шундан кейин Испания терма жамоаси ва Мадриднинг “Реал” клуби собиқ посбони Икер Касильяс сўзга чиқди. У ўз нутқида лойиҳанинг аҳамияти, футбол орқали дўстлар орттириш ва бирлашиш муҳимлигини таъкидлади.\nФорум давомида мусобақа ғолиблари, турли номинацияларда энг яхши ёш футболчилар ва энг яхши ёш журналистлар тақдирланди. Ғолибларга совғаларни Россия терма жамоасининг энг яхши ўйинчиларидан бири ҳисобланган Александр Кержаков ва бошқа спорт юлдузлари топширишди. Тадбир якунида турли шоу-дастурлар ўтказилди ва қўшиқлар куйланди.\nУшбу лойиҳанинг асосий мақсади – бутун дунёдаги ёш авлод ўртасида дўстлик, тинчлик, турли миллат ва маданият вакилларига ҳурмат каби юксак инсоний тушунчаларни тарғиб қилишдан иборат.\nЎзбекистон футбол ассоциацияси ҳам бу каби лойиҳаларни ҳамиша қўллаб-қувватлашга ва уларда фаол иштирок этишга тайёр.\n“Футбол дўстлик учун” лойиҳаси бутун дунёдаги болаларни футбол атрофида дўстлашишга ундаган ажойиб лойиҳа ҳисобланади. Ўзбекистон вакиллари мазкур лойиҳада иккинчи бор қатнашишига қарамай, анча фаол тарзда тадбирларда иштирок этишди. Ўзбекистон футбол ассоциациси бундан кейин ҳам дўстликка, бирдамликка чорловчи, соғлом турмуш тарзини тарғиб қилувчи, футболни оммалашишига, ўзаро ҳурматни ошишига олиб келувчи лойиҳаларни қўллаб-қувватлашда давом этади” , - дейди Ўзбекистон футбол ассоциацияси биринчи вице-президенти Умид Аҳмаджонов.


Ғарбий Болқон мамлакатлари инвеститсияларни жалб қилиш учун Еврокомиссиядан кафолат олади\n06 Oktabr 23:10 / Published in Жаҳон\nЕврокомиссия, Ғарбий Болқон мамлакатларига ўз иқтисодиётига сармоя жалб қилиш учун 30 миллиард евро миқдорида кафолат беришини эълон қилди.\nЕвропа Комиссияси Ғарбий Болқоннинг Европа Иттифоқининг ягона бозорига интеграциясини тезлаштириш учун ҳамма нарсани қилишини эълон қилди\nЕвропа Комиссияси Ғарбий Болқон мамлакатларига ўз иқтисодиётини Европа Иттифоқининг ягона бозорига қўшиш учун ўз иқтисодиётига 30 миллиард еврогача сармоя жалб қилиш учун молиявий кафолат беради. Бу ҳақда чоршанба куни Еврокомиссия президенти Урсула фон дер Лейен Европа Иттифоқи ва Ғарбий Болқон давлатлари ва ҳукуматлари раҳбарларининг Словенияда якунланган саммити якунидаги матбуот анжуманида айтиб ўтди.\n«Европа Комиссияси Ғарбий Болқон мамлакатларига, биринчи навбатда, яшил ва рақамли лойиҳаларга 30 миллиард еврогача сармоя жалб этадиган молиявий кафолатлар беради», деди у.\n«Европа Комиссияси Ғарбий Болқоннинг Европа Иттифоқи таркибига киришини тезлаштириш учун ҳамма нарсани қилади, бизнинг мақсадимиз Европа Иттифоқининг кенгайиши», деди у.\nЕвропа Иттифоқи-Ғарбий Болқон саммитининг якуний декларациясида минтақа давлатлари ҳамжамиятига қабул қилиш санаси кўрсатилмаган. Бу ҳужжат иқтисодий интеграция, миграция ва жиноятчиликка қарши биргаликда курашиш масалаларини ўз ичига олади ва Ғарбий Болқон мамлакатларини ташқи сиёсатини Брюссел қарорлари билан тўлиқ синхронлаштиришга чақиради.\nҒарбий Болқон мамлакатларини Европа Иттифоқига қўшилишга тайёрлаш жараёни 20 йилдан ошди. Брюссел ва Вашингтоннинг ўтган асрнинг 90-йилларидаги Югославия парчаланишидан кейинги Болқон ярим қонли урушларидан кейин минтақани геосиёсий тинчлантириш бўйича барча режалари 2000-йилларнинг бошларида бутун минтақани Европа Иттифоқига қўшилишига асосланган эди.\nTagged under: ИҚТИСОДИЁТ, САРМОЯ, Ғарбий Болқон\nТрамп: Коронавирусга қарши вакцина келгуси ҳафталарда келади


Пахтакор туманида Швеция давлатида ишлаб чиқарилган замонавий “Flugt” концептор насослари ўрнатилди » Sangzor.uz - Инновацион ахборот портали\nSangzor.uz » Жиззах янгиликлари » Пахтакор туманида Швеция давлатида ишлаб чиқарилган замонавий “Flugt” концептор насослари ўрнатилди\nПахтакор туманида Швеция давлатида ишлаб чиқарилган замонавий “Flugt” концептор насослари ўрнатилди\n02 дек 2020, 10:48, User\n0 комментариев 488 Кўрилган\nКанализация тармоқларининг соз ишлаши кўп қаватли уй-жойларда тозаликни сақлабгина қолмай, аҳоли саломатлигини сақлашнинг муҳим воситаси саналади.\nПахтакор тумани марказидаги мавжуд оқавасувларни ҳайдаш насос стансияларини модернизация қилиш лойиҳаси ана шундай самарадор тадбирлар сирасига киради. Республикамизда илк маротаба Пахтакор туманига ўрнатилган, Швеция давлатида ишлаб чиқарилган замонавий “Flugt” концептор насосларининг афзалликлари ҳақида соҳа ходимлари иштирокидаги семинарда батафсил маълумот берилди.\nПахтакор тумани ҳудудида 1970-йилларда марказий оқавасув иншоотлари ва оқавасув тармоқлари қурилиши бошланиб, 1982- йилда қурилиш ишлари тугалланган ва кўп қаватли уйлар учун канализация тизими ишга туширилган.\nҲозирги кунгача Пахтакор туманида 7 та оқава сувларни ҳайдаш насос стансиялари мавжуд бўлиб, шундан 5 таси 40% қувватда ишлаб келган, қолган 2 таси маиший чиқиндиларга тўлиб, кўмилиб қолганлиги натижасида ишламаган.\n“Жиззах оқавасув хизмати” масъулияти чекланган жамияти ташкил этган семинар давомида мутахассислар мазкур муаммоли ҳолатлар ҳақида батафсил маълумот бериб, уни бартараф этиш мақсадида республикамизда илк маротаба Пахтакор туманига ўрнатилган, “Smart” технологияси орқали масофадан бошқариладиган ҳамда энергия тежамкорлиги билан ажралиб турувчи “FLYGT” насосларининг иш механизми ҳақида йиғилганларга атрофлича маълумот беришди.\n“Free Line group“ ташкилоти томонидан Пахтакор туманига олиб келинган 12 она “FLYGT” насослари тўлиқ автоматлаштирилганлиги билан оддий насослардан фарқ қилади.\n“FLYGT” concertor насослари ва “Smart” технологияси\nЭндиликда тумандаги оқавасув билан боғлиқ муаммоли ҳолатларнинг олди олинади. Бундан ташқари семинарда Пахтакор тумани марказида оқава сув тармоқлари ва иншоотларини реконструксия қилиш ишларида эскирган трансформаторлар ўрнига 6 дона янги трансформатор ўрнатилган.\nЯнги технология нафқат оқавасув тармоғининг янгиланишига қолаверса, тизимда фаолият юритаётган ходимларнинг ишларини енгиллаштиришга ёрдам беради. Энг муҳими, аҳолининг яшаш шароитини яхшилашга хизмат қилади.\n“FLYGT” concertor насосларини ўрнатиш жараёни\nБу насослар ақлли (смарт) бўлиб, сув остига ўрнатилиб, насос ишлашига инсон омили деярли таъсир қилмайди. Насослар ўзи автоматик равишда келаётган оқова сувлар миқдорига мос равишда ишга тушиб, ўзи учиб, ишчилар 8-10 метр чуқурликка тушиб, ис газидан захарланиб, оғир шароитларда ишлашга бархам берилди.\nСеминарда коммунал хитзматнинг ушбу турини юқори сифат даражасига кўтариш бўйича илғор хориж технологияларини фаолиятга татбиқ етиш борасида хорижлик Xylem Корпорациясининг мутахассислари\n• Тамас Гампел Шарқий Европа ва Марказий Осиё учун бизнесни қўллаб-қувватлаш раҳбари Венгрия.\n• Aлессандро Санна Техник таълим бўйича менежер, Шарқий Европа ва Марказий Осиёда Италия.\n• Кристофер Йеклунд Шарқий Европа ва Марказий Осиёда, Сотишни қўллаб-қувватлаш раҳбари, Швеция.\n• Рейн Ларссон Шарқий Европа ва Марказий Осиёда Швеция бизнесни қўллаб-қувватлаш бош муҳандиси иштирокида Zооm орқали,замонавий ва энергия тежамкор технологияларни,семинар қатнашчиларига ўз марузаларида тушунтириб ўтдилар.\nСеминарда шунингдек "Замонавий сув тозалаш тизимлари, сув ва чиқинди сувларни ҳайдаш соҳасидаги янгиликлар". Сувни тозалаш тизимлари. Тугалланган лойиҳалар. Сув ва чиқинди сувларни тозалаш. Мавжуд ечимлар.\nТоза сув қуйиш учун ечимлар. FLYGT concertor ақлли насослари,Дренаж ва қуритиш ечимлари бўйича семинар иштирокчилари томонидан берилган саволларга мутахасислар томонидан жавоблар берилди.\n“Free Line group“ МЧЖ томонидан Ўзбекистонда биринчи маротаба Flygt Concertor интеллектли оқава сув насос тизимини муваффақиятли ишга туширилганлиги муносабати билан "Жиззах Сув Таъминоти" МЧЖ рахбари Мамарасулов Зокир Шукуровичга сертификат топширилди.\n"Жиззах сув таъминоти” МЧЖ Матбуот хизмати\nЭнг асосийси, электр энергия харажатлари бўйича тахлил қилинганда эски насослар ишлаган даврда 5 та КНСда бир ойга 31.6 минг квт. Электр энергия ишлатилган бўлса, янги насослар билан 6 та КНСда 21.6 минг квт., ёки 40% кам электр энергия харажатлари камайтирилди. Бу камайишда насосларнинг параметрлари тўғри танланганлиги учун хам ортди.\n19 авг 2020, 12:06 386 0\n2020/2021 ўқув йили қабулида олий таълим муассасаларига ўқишга қабул қилиш учун тест синовлари...\nА Сериянинг 15-турида “Женоа” ўз майдонида “Лацио”ни қабул қилиб, бир очкони...


Қирғизистондаги олтин конида ходимлар оммавий ишдан бўшатилди\nҚРнинг Жалолобод вилояти Ола Буқа туманидаги Иштамберди олтин конида фаолият юритувчи «Фулл Голд Майнинг» компанияси янги иш талабларига норози бўлган 370 кишини ишдан бўшатди.\nБу ҳақда Қирғизистон Касаба уюшмалари Тоғ-Металлургия касаба уюшмаси МКнинг Жалолобод вилоятидаги вакили Абдижалил Ташматов маълум қилди. Унинг сўзларига қараганда, компания ходимларни ишдан бўшашига мажбур қилиш мақсадида уларнинг маошини пасайтирган.\n«Хитой компанияси доимий ходимлар билан меҳнат шартномасини узишни, унинг ўрнига муддатли меҳнат шартномасини тузишни таклиф қилди. Янги шартномаларда ойлик маош 30% қисқартирилган, иш талаблари эса анча кескинлаштирилган. Бунинг натижасида иш тўхтаб қолди. Агар шартнома ходимлар томонидан имзоланмаган бўлса, у ҳолда улар автоматик тарзда ишдан бўшатилган бўлади. Раҳбарият ўзини шундай тутмоқда-ки, уларнинг фикри шундай: «хоҳласангиз – шартимизга рози бўлиб, шартномани имзоланг, ёки ишламанг, бошқаларни топамиз», - дейди Абдижалил Ташматов.\nТоғ-металлургия касаба уюшмасининг таъкидлашича, ходимларга янги шартномани тақдим қилган компания ҚР Меҳнат кодексини бузмоқда. Шу сабабли ташкилот ҚР саноат, энергетика ва ер ости бойликларидан фойдаланиш Давлат қўмитасига мурожаат қилишга қарор қилди. Корхона ишчилари эса аввалги ойлик маошлари билан ишга олинмайдиган тақдирда кенг қамровли норозилик намойишларини уюштиришларини айтишмоқда.\nЮзага келган вазият ҳақида «Фул Голд Майнинг» компаниясидан изоҳ олишнинг имкони бўлмади. Компания бош директори Гун Цзегуаннинг имзоси ва муҳри билан касаба уюшмаларига юборилган мактубда, “молиявий аҳвол инобатга олинган ҳолда” компания“меҳнат муносабатларни узайтириш имкониятига эга эмаслиги” таъкидланади.\nМаълумотларга кўра, компанияда 600га яқин ходим фаолият юритади. Улардан 370 нафари ишдан бўшатилган бўлса, тахминан 200 нафар киши мажбурий таътилга чиқарилган. Уларнинг ўртача ойлик маоши 30 минг сомни ташкил қилади. «Фул Голд Майнинг» МЧЖ 2011 йилдан бери Иштамберди конида фаолият юритиб келади.


НамДУ ўқитувчиларининг монографияси Германияда нашр этилди - EFFECT.UZ\nНамДУ ўқитувчиларининг монографияси Германияда нашр этилди\n. 18:18 | 03.09.2021\nНаманган давлат университетининг педагог-ўқитувчилари орасида илмий изланишлар олиб бориб, салмоқли ютуқларга эришаётган салоҳиятли мутахассислар кўпчиликни ташкил этади. “Экология” кафедрасининг доценти Бахтиёр Камолов – улардан бири.\nМустақиллигимизнинг 30 йиллиги Бахтиёр Камоловга яна бир қувончли хушхабарни туҳфа қилди. У ва ҳаммуаллифлар Саодат Сулаймонова, Муаззамхон Олимхоновалар изланиши ва машаққатли меҳнати ҳосиласи – “ЭКОЛОГИК ТУШУНЧAЛAРНИ РИВОЖЛAНТИРИШ ТЕХНОЛОГИЯСИГA AНИМAЦИОН ЁНДAШУВ” номли монография Германиянинг “ЛAМБЕРТ” (Aкадемиc Публиашинг) нашриётида чоп этилди.\nШуниси эътиборга моликки, мазкур монография 8 та тилга таржима қилиниб, бир неча Европа ва Лотин Aмерикаси давлатларининг электрон кутубхоналарида сотувга қўйилди.\nМонография муаллифларини бундай юксак муваффақият билан табриклаймиз!\n«Челси» пандемия даврида трансферлар учун энг кўп пул сарфлаган клуб бўлди\n«Олдимда «Тоттенхэм», «Рома», «Лион», «Байер» каби клублардан таклиф бор эди» - Сардор Азмун


Тожикистонда миллионлаб сомонийлик электр энергиясини ўғирлаш фош этилди\nТожикистон ИИВ Душанбе электр тармоқлари корхоналарининг бир қатор ходимлари 68 миллион сомоний (6 миллион доллардан ортиқ) бўлган 150 миллион кВт / соат электр энергиясини ўғирлашда гумон қилинаётганини эълон қилди.\nТожикистон Бош прокуратураси электр энергиясини ўғирлашни аниқлаш учун махсус тергов гуруҳини тузди.\nТожикистон Бош прокурори Юсуф Раҳмон махсус тергов комиссиясини тузиш тўғрисидаги буйруғида терговчиларга, бошқа нарсалар қатори, мамлакатнинг барча ҳудудларида электр энергиясини ўғирлаш ва йўқотиш фактларини текширишга мажбур қилди. Шунингдек, тергов гуруҳи нима учун мамлакатда ишлатилган электр энергияси учун янги тўлов тизимини жорий қилмаганига ойдинлик киритиши керак.\n30 октябрь куни Бош прокуратуранинг махсус тергов гуруҳи тузилди. Икки ҳафта олдин Ички ишлар вазирининг ўринбосари Абдураҳмон Аламзода «Душанбе электр тармоқлари» ОАЖда ўтказилган аудит натижаларини «Барки Тожик» энергетик холдинги раҳбари Мирзо Исмоилзодага юборди. Ҳужжатда, хусусан, пойтахт электр тармоқларида 150 миллион кВт / соат электр энергиясининг 68 миллион сомоний (6 миллион доллардан ортиқ) миқдорида ўғирланиши ҳақида айтилган.\nРасмий маълумотларга кўра, ҳозирда «Барки Тожик» энергетик холдингининг умумий қарзи 2,5 миллиард долларни ташкил қилмоқда.Бу орада Тожикистон вилоятлари аҳолиси кундузи ва кечаси маълум вақтларда электр энергиясининг узилишидан шикоят қилмоқдалар. Озоди радиосига 42 та туман аҳолисининг электр таъминотидаги узилишлар тўғрисида шикоятлар келиб тушди.\nТожикистон Ички ишлар вазирлиги ходимларининг текшируви натижаларига кўра, пойтахтда электр энергиясидан фойдаланганлиги учун пул ўғирлаш билан шуғулланган фирибгар тармоқ фаолияти фош этилди. Мамлакат ҳуқуқни муҳофаза қилиш идораси маълумотларига кўра, «жиноий гуруҳ» таркибига Душанбе электр тармоқлари тармоғининг электр энергиясини сотиш хизмати бошлиғи Хусейин Худойқулов, пойтахт электр тармоғи раҳбари Манучеҳр Хурсандзод ва компаниянинг ҳисоб-китоб бўлими дастурчиси Нурулло кирган.\nХусейинн Худойқулов 10 ноябрь куни Озоди радиосига берган интервьюсида айбловни рад этди ва уни «асоссиз» деб атади. «Ҳозир таътилга чиқдим ва касалхонада даволанмоқдаман. Ишга борганимдан сўнг дарҳол ушбу мавзуда гаплашишга тайёрман», — деди у.\nБироқ, Ички ишлар вазирлиги пойтахт электр тармоғида фирибгарликнинг инкор этилмайдиган фактлари мавжудлигини даъво қилмоқда. Схема бўйича гуруҳ аъзолари ўзлари фойдаланмаган юзлаб квадрат метр/соат электр энергиясини харидорларнинг квитанциясига қўшиб қўйишган, кейин уларни ҳисобдан чиқаришган. Натижада гўё улар мижозларга «совға» қилишган, лекин аслида бу квадрат метр/соат бошқа мижозларга арзон нархда сотилган. Хусусан, 2020 йил 13 апрелда назоратчилар Фирдавси туманида яшовчи Х.Солиеванинг (Мунзим кўчаси, 32) квитанциясига 3 миллион квадрат метр/соат электр энергиясини қўшиб қўйишди. Текширув давомида Х.Солиева ушбу уйда 2018 йил сентябрь ойидан бери яшамаганлиги маълум бўлди. Мусодара қилинган электр энергиясининг миқдори, инспекторларнинг ҳисоботларига кўра, 679 минг сомонийни ташкил этди\nИчки ишлар вазирлиги «Барки Тожик» компанияси раҳбари Мирзо Исмоилзоданинг номига ёзган хатида «Душанбе электр тармоқлари» ОАЖ фаолияти текширилиши натижасида кўрилган чоралар тўғрисида ҳисобот беришни талаб қилди. Бироқ, маълум бўлганидек, фирибгарликда гумон қилинган барча шахслар ҳанузгача компанияда ишламоқда.\nАйни пайтда, пойтахт электр тармоғи фахрийларидан бири, исми сир қолиши шарти билан, энергетика соҳасида турли хил фирибгарликлар мавжудлигини тасдиқлади. Унга кўра, Душанбе электр тармоқлари раҳбарияти пойтахт мери Рустами Эмомалига ишлатилган электр энергияси учун маблағ йиғилиши, шунингдек подстанциялардаги авариялар бўйича ёлғон статистика маълумотларини тақдим этгани сабабли кўплаб схемалар ошкор қилинмаяпти. “Масалан, 2020 йилнинг биринчи ярмида назоратчилар фойдаланган электр энергияси учун аҳолидан 76 фоизга яқин пул йиғишди, аммо Манучеҳр Хурсандзод (“ Душанбе электр тармоқлари «ОАЖ раҳбари) шаҳар ҳокимига маблағларнинг 90 фоизи йиғилганлиги тўғрисида ҳисобот тақдим этди», деди суҳбатдошимиз. Унинг сўзларига кўра, олти ой ичида шаҳарнинг подстанцияларида 1070 дан ортиқ авария содир бўлган, аммо шаҳар ҳокимига берилган ҳисоботда яна бир рақам — 208 автоҳалокат келтирилган.\nДушанба шаҳри куз-қиш даврида Тожикистонда ишлаб чиқарилган электр энергиясининг 34-40 фоизини истеъмол қилади. “Агар ўғирлик тўхтаб қолса ва ишлатилган электр энергияси учун аҳолидан пул йиғиш йўлга қўйилса,“ Барки Тожик «ўзини ўзи таъминлайдиган самарали компанияга айланади», дейди Москва электр тармоғи ходими.\nМарт ойида Жаҳон банки Барки Тожик компаниясининг молиявий аҳволини яхшилаш учун 134 миллион доллар миқдорида грант ажратди. Жаҳон банки 90 бетлик ҳисоботида «электр энергияси тарифларини оширмасдан узоқ муддатли истиқболда» Барки Тожик «молиявий барқарор бўлмайди», шунинг учун 2025 йилгача тарифлар холдингнинг барча харажатларини қоплаш учун шундай даражага етиши кераклигини таъкидлади.


ЎзА - Интеграция ва ҳамкорлик учун янги имкониятлар\nБугун Туркий кенгаш аъзо-давлатлар ўртасида мулоқот ва кооперацияни кенгайтириш ва мустаҳкамлаш, жаҳон миқёсида уларнинг манфаатларини самарали ҳимоя қилиш учун нуфузли халқаро платформа ҳисобланади.\nЎзбекистон Республикаси катта туркий оиланинг узвий бўлаги сифатида туркий тилли давлатлар билан муносабатларни ривожлантиришга алоҳида аҳамият қаратмоқда. Мустақилликнинг илк кунлариданоқ Ўзбекистон туркий дунё ҳамжамияти томонидан қўллаб-қувватланган “Туркистон – умумий уйимиз” деган ташаббусни илгари сурди. Мамлакатимиз туркий тилли мамлакатлар давлат раҳбарларининг илк саммитларида фаол иштирок этди. 1996 йил 21 октябрь куни Тошкент шаҳрида туркий тилли давлатлар раҳбарларининг тарихий – тўртинчи учрашуви бўлиб ўтди. У туркий тилли давлатлар ҳамкорлигини ривожлантиришда муҳим даврни бошлаб берди ва маълум маънода замонавий Турк кенгашини тузишга асос бўлди. Ўшанда Тошкент декларациясини имзолар экан, давлатлар раҳбарлари ўзаро маслаҳатлашувларни мунтазам ўтказиш зарурлигини қайд этиб, туркий тилли давлатлар раҳбарлари учрашувлари Котибиятини ташкил қилишга келишиб олди. Бу муҳим институт роппа-роса 10 йил аввал Турк кенгашининг Нахичеван битимига мувофиқ таъсис этилган Ҳамкорлик кенгашининг замонавий Котибияти фаолиятида ўз ифодасини топди.\nЖорий йилда Ўзбекистон расман Туркий тилли давлатлар ҳамкорлик кенгашига Нахичеван битимига қўшилиш ҳақидаги ариза билан расман мурожаат қилди. Мазкур мурожаат Ташкилотга аъзо барча давлатлар томонидан илиқ қарши олинди, бунинг учун уларга чуқур миннатдорлик изҳор қиламиз. Ғоят қисқа фурсатда – қарийб бир иш кунида ижобий жавоб берилди.\nБу, биринчи навбатда, ўзаро манфаатли савдо-иқтисодий ва инвестициявий алоқаларни кенгайтириш билан боғлиқ. Бугунги кунда мазкур йўналиш ҳамкорликнинг локомотиви бўлиши даркор, чунки у халқларимиз фаровонлигининг асосидир. Бунда мамлакатларимиз етакчи саноат корхоналари, инвестиция компаниялари, банк-молия институтлари ва тадбиркорлари ўртасидаги кооперацияни кучайтириш, шунингдек, минтақалараро самарали ҳамкорликни йўлга қўйиш зарур.\nТранспорт ва транзит соҳаларидаги яқин кооперация алоқаларини ривожлантиришдан манфаатдормиз. Интеграциялашган транспорт алоқаси тармоғини ташкил қилиш дунёнинг асосий ва минтақа бозорларига чиқиш имконини беради. Бу ерда сўз, аввало, Шимол-Жануб ва Шарқ-Ғарб халқаро транспорт йўлаклари, Марказий Осиё минтақасини Хитой, Шимоли-Шарқий ва Жанубий Осиё, Яқин Шарқ ва Европа мамлакатлари билан боғловчи автомобиль, темир йўл ва ҳаво йўллари ҳақида бормоқда.\nШу мақсадда минтақада транспорт инфратузилмасини ривожлантириш бўйича стратегик жиҳатдан муҳим қатор лойиҳалар амалга оширилган. “Андижон – Ўш – Иркештом – Қошғар” автомобиль йўлагининг ривожланиши, шунингдек, “Хитой – Қирғизистон –Ўзбекистон” темир йўли қурилиши бошланиши билан янада улкан имкониятлар очилмоқда.\nБарча соҳаларга илғор ахборот-коммуникация технологиялари ва инновацияларни жорий қилиш ҳар қандай давлатнинг рақобатбардошлиги ва барқарор тараққиётини белгилаб берувчи омил ҳисобланади. Шунинг учун Туркий кенгаш мамлакатларини инновацион ривожлантиришни биз устувор вазифа деб ҳисоблаймиз.\nШу муносабат билан биз келажак технологияларини ўзлаштириш бўйича дастур ва лойиҳаларни илгари суриш мақсадида инновацион ривожланишга масъул идоралар, илмий-тадқиқот марказлари ва венчур компаниялари ўртасида яқин ҳамкорликни йўлга қўйишни таклиф этамиз.\nБугунимиз ва келажагимиз истиқболини белгилар эканмиз, биз, шубҳасиз, халқларимизнинг маънавий-ахлоқий қадриятлари, бой тарихи ва маданияти, уларнинг кўп асрлик дўстлиги, яхши қўшничилик ва ўзаро англашув анъаналарига таянамиз. Маданий-гуманитар ҳамкорлик давлатлар ўртасидаги муносабатлар муҳитини шакллантиради, инсонларни бирлаштиради. Қозоғистонда Ўзбекистон йилининг ва Ўзбекистонда Қозоғистон йилининг ўтказилиши, Ўзбекистон, Қирғизистон ва Туркманистон маданият кунлари ва қўшма дўстлик концертлари, фестиваллари, кўргазмалари, шунингдек, инсонлар қалбида илиқ туйғуларни жўш урдирган кўплаб бошқа қўшма тадбирлар ташкил қилиниши бундан ёрқин далолатдир. Бу Туркий кенгашнинг барча мамлакатлари учун яхши анъанага айланиши ва, шубҳасиз, халқларимиз ўртасидаги дўстлик ва ўзаро англашувни мустаҳкамлашга хизмат қилишига ишончим комил. Биз инсон капиталини ривожлантириш соҳасида ўзаро ҳамкорлик қилиш учун катта салоҳиятга эгамиз. Тажриба алмашиш, қўшма таълим, илмий ва маданий лойиҳалар, ёшлар таълим-тарбияси бўйича истиқболли дастурларни амалга ошириш Туркий кенгашнинг устувор йўналишларидан бирига айланмоғи даркор.\nТуркий халқларнинг буюк намояндаси, қирғиз ёзувчиси Чингиз Айтматов мамлакатимизнинг тарихдаги роли ҳақида гапирар экан, «Византия славян давлатлари тақдирида қандай роль ўйнаган бўлса, ўзбек халқи туркий тилли мамлакатлар тақдирида худди шундай роль ўйнаган», деб таъкидлаган эди.\n«Hurriyet Daily» газетаси (Туркия),\n2019 йил 15 октябрь


18:18Игорь Сергеев - "Пахтакор" рекордчиси 9 18:08"Барселона" ва "Манчестер Юнайтед" германиялик футболчи учун курашади 4 17:53Суперлига. "Пахтакор" "Навбаҳор" устидан иродали ғалабага эришди, Сергеевдан дубль 643 17:46ЕЧЛ. Ҳафта рамзий жамоаси эълон қилинди 16 17:22"Реал" Мбаппе ўрнига Салаҳни харид қилиши мумкин 9 16:45Икки бўлимда икки хил "Сити" ёхуд "Реал Мадрид" - "Ман Сити" ўйини ҳақида 25 16:44"Қўқон-1912" 2020 йилги мавсумдан олдин янги футболчиларни таништирди 11 16:43Суперлига-2020. Илк гол муаллифи - Иван Соловьёв 35 16:21Суперлига-2020. Илк сариқ карточка соҳиби - Ҳожиакбар Алижонов 17 16:16Лэмпард "Челси"нинг 8 нафар ўйинчисини сотишга тайёр 5 15:40Европанинг энг яхши клубларида Собиқ Иттифоқ футболчилари 13 15:18Тошкентдаги ўйин коронавирус сабабли қолдирилди 23 15:05"Пахтакор" - "Навбаҳор". Жамоалар стадионга етиб келишди 18 14:48"Атлетико" МЮ футболчиси учун рақобатда етакчи 2 14:35ОФК Кубоги. Тўрт нафар ўзбекистонлик футболчи ўйнаётган "Хўжанд" гуруҳ босқичига чиқди 8\nАли Аднан: "Ироқ учун жаҳон чемпионатига чиқадиган вақт келди" 11\nЕЧЛ. Жалолиддинов "Барселона"дан ғалаба кутяпти 39


Бугун футбол. "Локомотив" - "Насаф" / CHAMPIONAT.asia\nБугун футбол. "Локомотив" - "Насаф"\n18 июл 2018 16:52\nТеглар : ЛокомотивНасафСуперлига 17-тур\nБугун Суперлиганинг 17-тур баҳсларига старт берилади. "Локомотив" ўз майдонида "Насаф"ни қабул қилади.\nСоат 21:00да бошланадиган беллашув ўзига яраша қизиқ кечиши кутилмоқда. Турнир жадвалида "Локомотив" 28 очко билан 4-ўринни эгаллаб турибди, "Насаф" ҳисобида эса 20 очко мавжуд ва бу жамоа 7-ўринда бормоқда.\n"Локомотив" шу пайтгача бўлиб ўтган 16та ўйиннинг тенг ярмида ғалабага эришди. "Насаф" эса ҳозирча фақат тўртта баҳсда ғалаба қозонган. "Локо" охирги пайтларда анча ўзига келиб олди ва охирги учта ўйинни ғалаба билан якунлади. Агар статистикага мурожаат қиладиган бўлсак, "Локомотив" ўз майдонидаги беллашувларда ҳали мағлуб бўлмаган. Жамоа тўрт марта ғалаба қозониб, яна шунча дуранг ўйнади.\nҚаршининг "Насаф" клуби охирги пайтларда ғалаба нашидасини сура олмаяпти. Жамоа охтирги бешта ўйиндан фақат биттасида зафар қучди ва уч марта дуранг ўйнади. "Насаф" ўз майдонида "Нефтчи"ни мағлуб этганидан бери кейинги беллашувларда ғалаба қозона олмади.\nФакт: "Насаф" бу йилги мавсумда сафарда 8та ўйинда майдонга тушиб шундан фақат биттасида уч очколи бўлган. Жамоа 3-турда "Қизилқум"ни 2:1 ҳисобида мағлуб этиб қайтган. Қолаверса, "Насаф" сафарда кам гол урган (5та) жамоалардан бири бўлиб турибди.\nБугунги қарама-қаршиликда имкониятлар қандай? Албатта, устунлик кўпроқ "Локо" томонида. Қаршида бўлиб ўтган беллашувда "Насаф" 2:1 ҳисобида "темирйўлчилар"дан устун келганди. Аммо пойтахтдаги баҳсда омад майдон эгаларига кулиб боқиши кутилмоқда.\nCoca Cola Суперлигаси. "Локомотив" - "Металлург" 0:0 9