Ҳеч кимнинг фикри мутлақ эмас, ҳатто меники ҳам.\nТунда Полвон деди булутлар,\nЁмғир кўзим намлар\nЁ юлдузми у?\nБобом овозин эшитиб\nЯна осмон томон боқдим.\nШоирим, Ақллигим, Маслахатдошим,\nЙилдан ошди қабрга қўйганим.\nБеғараз қабул қилиб бу дунёни,\nҒафлатни безади бўёқларим.\nХақни таниб, ювиш учун гунохни,\nУвишди саждада оёқларим.\nШахриёр, энди тўйга бор\nШахриёр анчадан бери шоу бизнес оламида йўқ бўлиб қолган эди. Яқинда бир клипига кўзим тушиб қолганди. Клипида Азиз Раметов бош ролни ўйнаб берган эди. Ҳа майли гап унда эмас. Бугун эътиборимни мана бу маҳсулот тортди.\nҚалам қошли ёр деб аталмуш бу маҳсулотни тахлил қилиб кўрамиз.\nШахриёр биз учун реппер. Ва бу жанрда ижод қилиши ёмон эмас эди. Аммо реп билан бизнинг юртимизда қозон қайнатиш жуда қийин. Сабаби, тўйга реп умуман керакмас. Шу сабабли ҳам, Шахриёр бир янгилик қилмоқчи бўлган. Ўзининг услубидан четга чиқмаган холда, тўйона стайлда қўшиқ яратибти.\nУмуман олганда клип ёмон эмас, аммо қўшиқ… Қўшиқни чалоб қилиб юборган. Сабаби, реп бн ўзимизнинг ўзбекча тўйона стайлни аралаштириб қўйган. Бировни мехнатини камситиш эмас, чунки эртага шу қўшиқни тўйларда этаман деб бола пақир харакат қилган.\nЭнди клипни ахволини қаранглар.\nБу шахарни бир четида, қизлар мафияси билан йигитлар мафияси учрашиши эскича бир сюжет. Жуда кўп марта ишлатилган бу. Қизлар ҳам такой деловой кучинский бўлиб туриши одамни энсасини қотиради.\nКлипда чуқур бир мантиқ йўқ. Шунчаки иккита банда учрашиб, рақсга тушишади. Режиссернинг яна бир фишкаси, клипдаги қиз боланинг бош ролини ажойиб холатда рақсга тушишидадир. Эътиборни олади. Айниқча эркак кишини.\nҚўшиқни охири ёқди. Мана энди тўйларга ҳам аста секин борса бўлади бу бола.\nЗ.Ы. Бу шунчаки бир оддий блогернинг фикри холос.\nЧемпион ҳам одам\nЧемпионларимизнинг айрим фотолари ижтимоий тармоқларда тарқалиб, дўстим, блогер Санжар Саиднинг қўлига тушиб қолибди. Жуда бир ажойиб дўстим, хақни биладиган, оқ ва қорани ажрата оладиган, валсапедчилар қироли бу фотоларни ўз дунё қараши билан боқиб, мана бундай блогпост ёзиб чиқди.\nБу суратга боқинг, қандай номаъқул иш кўряпсиз? Буни хар бир инсон ўз қаричи билан ўлчаб айтади. Масалан, дўстим учун бундай ўтириш яхшимас, шармандаликдир. Аммо бу ўз фикри, ва у блогпостида шу дунё қараши билан чемпионларимиз хаётига чуқур аралишиб кетиб анча айблаб ташлабди. Ажаблантирган томони, обрўси хақида гап кетган. Бу ўтиришни обрўга ҳеч алоқасини боғлай олмадим. Ҳа, биз ҳар хилмиз.\nДейлик, чемпионларимиз ўзлари бир жойда дам олиб ўтирган бўлса, улар ҳам энди юлдузга айланган, кўпчилик танийди, эсдалик учун расмга тушгиси келади. Бу қизлар ҳам шунчаки расмга тушиб олай деган бўлсачи? Расмни албатда ўзлари тарқатади, мана қаранглар ким билан ўтирдик деб. Бу ҳолатга кескин жиддийлик билан назар ташлаб, қоралаб ёзаётган комментларга ҳам кўзим тушди. Мисол келтираман.\nШахсий хаёт — давлатга ҳам, оммага ҳам алоқаси йўқ. Бу шахснинг ўзини турмуш тарзи, шахсий худуди. Унга биз индамай кириб келиб, қилаётган ишини кескин танқид қилиб, ёмон томонга ёйишимизга эса умуман хаққимиз ҳам йўқ.\nҲа тўғри, маст холатда, кўча кезиб, шайтонқизлар билан очиқчасига гай-гуй қилиб юрганда, шарманда қилиб ёшларга ўрнак бўлишни ўрнига қилаётган ишингни қара деб панд-насихат бериб, нафратимизни билдиришмиз мумкин. Аммо айнан шу расмларда буларни қоралаш кечирасизлар-у, тирноқ ичидан кир қидиришдай туюлди манга.\nТаниқли шахсларнинг шахсий ҳаётига ҳеч кимнинг аралашишга хаққи йўқ, Аммо сўз, фикр эркинлигини ҳисобга олган ҳолда, Санжар шунчаки ўз фикрини ёзган. У расмларни чемпионларимизнинг чўнтагидан телефонни ўғирлаб, расмларни олиб ёзмаган. Айрим одамлар эса кўндаланг ёмонлашга, хақоратлашга ўтиб кетибди.\nЧемпионларимиз ҳам одам, қўйиб беринглар, хохлаганча яшасин!\nБу ерларда Саид Қосим қабила боши эди.\nСаид Қосим ҳар бир идрокли, кучли қариндошларига, қабила ишларини бўлиб берганди.\nОғайниси Қобилтой гўштком эди. Ҳар бир қабиладаги оилаларга гўшт таҳсимлаб берадиган мансабдор бир шахс.\nШарифжон эса қабилага тегишли ерларни қўриқлайдиган посбонларнинг каттаси эди.\nХуллас, Саид Қосим ён атрофига, ўзининг оғайниларини йиғиб олиб, қабила сиёсатини бошқариб турарди.\nЯнги қонун-қоида чиқарганда, мансабдор шахсларга овоз беришга улашар эди. Доим Саид Қосимнинг таклиф қилган лойихаларига ҳамма мансабдорлар бир овозда розилик билдирар эди.\nБир куни Саид Қосим Қобилтойни чақириб, қўшни қабиладан таклиф тушаётганини айтиб қолди. Қўшни қабила асосан дур, олмозлар билан шуғунланар эди. Бу қабила шунчаки ишига берилиб кетган эканки, қўзи-қўйларига аҳамият бермай, кўпайтирмай қўйган экан. Шунга олмозлар эвазига гўшт сўраганини маълум қилди. Қобилтой ақлли, ўз ишининг устаси бўлгани учун шундай деди.\n— Шунчаки бериб юборсак, халқ саволга тутади. Бизга на керак бул олмозлар, гар қолсак очликда?\nСаид Қосимнинг боши қотди. Олмозларни моҳиятини билмайдиган халқ деб жахли чиқди ва Қобилтойга халққа айт:\n— Ахир олмозларга исталганча егулик сотиб олсак бўлади — деб.\n— Тайёр гўштларни бериб эвазига олмозларни олиб, сўнг яна ўша олмозларга гўшт сотиб оламизми?\nСаид Қосимнинг яна боши қотди. Аҳир у олмозларни маълум бир қисмини халққа кўрсатиб, қолганларини сандиққа жойламоқчи эди-да.\nБир куни кечаси Шарифжон посбонлари билан Саид Қосимнинг кулбасига келиб тўполон қилди.\n— Сендай қабила боши бизга керак эмас. Гўштларимизни бериб юбориб, нималар қилмоқчисан? Тахтни бўшатиб қўй — деб дўқ қилди. Шарифжоннинг посбонлари Саид Қосимнинг ёнини олаётган одамларни уриб тепиб ташлаб, кулбага ҳеч кимни яқинлаштирмай туришди.\nҚабиланинг ярим қисми Шарифжон тарафга ўтди. Қолганлари нима қилишни билмай вазиятни кузата бошлашди.\nШунда Саид Қосим шартда кулбасидан чиқди. Шарифжонга қаради-да.\n— Халқдан сўра, нима деса шу бўлади! — деб жахл қилди.\nХалқдан овоз чиқди. Ким нима дегани тушунарсиз бўлди. Розимиз дегани ҳам бўлди, аммо норози бўлганлар кўпроқ бўлди. Лекин буни қандайдир аниқроқ хисоб-китоб қилиш керак эди. Шу пайт Баҳромхўжа деган қассоб, шогирдлари билан Шарифжоннинг посбонлари билан жанг қилиб, бирма-бир қўлга олиб, ертўлага тиқа бошлашди. Буни кўрган халқ, овоз беришда сал пассивлашиб қолиб, вазиятни кузатишда давом этди.\nҚуёш чиқишга улгурмай, Шарифжон таслим бўлди. Халқ Саид Қосимнинг кучига хайрон қолди. Ва олқишлаб кетди.\nСаид Қосим анча обрў олди, куч олди.\nЭртасига хар бир қабила оиласидан олмозларга гўштни алмаштириш лойихасига овоз беришларини сўради.\nЮз фоиз халқ розилик билдирди. Аҳир Саид Қосим ўз кучини кўрсатиб қўйган эди-да.\nТун. Халқ уйқуда. Саид Қосим ўз кулбасида сандиқ олдида ўтирарди.\n— Хўш, Қобилтойга 10та олмоз — деди.\n— 15та бераверинг, Шарифжонга 5та бераман деб ваъда бергандим тақсир.\n— Ўзингни 10тангдан беравер, ҳа айтганча Шарифжонга айт, бир оз вақт халқ кўзига кўринмай турсин, қўшни қабилада яшаб турақолсин, ҳар холда уни жазолайман деб халқ олдида сўз берганман.\nШу билан Саид Қосим сандиқ устида ухлайдиган бўлди. У жуда кучли шахсга айланди.\nБаҳромхўжа посбонларнинг янги бошлиғи қилиб тайинланди.\nҚобилтойнинг қўйлари камайиб кетгани учун ишлашга хожат йўқ деб бой-отага айланди.\nШарифжон қўшни қабилада умрининг охиригача тўқчилик, сокинликда яшади.\nЭрта тонгда соат тахминан 6:30ларда эшик тақиллади. Глазокдан қараса, қўлида дафтар ручкаси бор икки киши турган экан. Кўзидан хали уйқуси кетмаган Амон наилож сўради:\n— Суддан келдик, эшикни очинг!\nЭшикни очишдан олдин усти бошига убу нарса ташлаб олай деб ичкарига кириб кетса, эшик қаттиқроқ тақиллатилди. Амон энсасини қотириб, “ – э, хозир!” деб қўйди.\nЭшик очилди. Гувохномалар кўрсатилди. Иссиқсув ва отоплениядан 410 000 сўм қарзи борлигини ва ҳозир тўланмаса, пулни ундириш мол-мулкга қаратилишини, агар рози бўлмаса, пастда милиция ходимлари турганини билдиришди. Амоннинг жахли чиқар, лекин уйда пули йўқлиги сабаб, қандайдир юмшоқлик билан суд ходимларига тушунтиришга уриниб кўрди. Натижа бўлмади. Ултиматум қўйилди. Ё пул, ё мол-мулк. Бир томондан Амон шукур ҳам қиларди, чунки қарзи аслида 1 млн. сўмдан баланд эди. Булар 410 000ни сўраб келди деб қўшниларидан пул сўрабди, натижа эса яна бўлмади. Охири суд ходими тушунтирди:\n— Нимага бунча муаммо қиласиз, индамай хоп десангизчи, мана бу 32талик Самсунг телевизорингизни олиб кетамиз, акт тузамиз, 5 кун ичида 410 000 сўмни тўлаб олиб кетаверасиз телевизорни.\n— Майли, шунақа қиламиз, киринглар.\nАмон суд ижрочиларини кузатиб, ўзи ишга кетади. Ишхонада ремонт. Амон кузатувчи вазифасини олганида, директори санга ишонаман, парод қилмайсан деб қўйгани учун ўзини директор ўринбосаридай тутарди. Бир уста келиб,\n— Амонака, мана бу перфораторим ишламай қолди, устага олиб бориш керак, озрок пул берсангиз дегандим?\n— Қаерда устахона ман ўзим обориб келаман, сан ишингни қилавер.\nМашинага ўтириб, чўнтагидаги сигарет ва телефонини мафон тагига жойлаб, устахона томон йўл олибди. Уста кўриб, тузатиб бериб, 45 000 сўм бўлади дебди. Қайтаётиб сигарет қолмагани учун семечкачи холадан 5000 га сигарет сотиб олибди.\nКечаси директорга хисобод бераётган эмиш.\n— Гипсокартон 134000 сўм, Рейка 65000 сўм, перфораторни 50 000 сўмга тузатдим.\n— Қайси устанинг перфоратри бўлса, иш хаққидан ушлаб қол перфораторнинг ремонт пулини.\nУста қилган иши учун 260000 сўм олиши керак бўлган, унинг қўлига Амон 210000 бериб, перфоратор ремонти 50 000 бўлганини этибди. Уста на илож рахмат деб уйига қўнғироқ қилиб, нон билан кўкатлар олиб келишини билибди. Йўлкира қилиб, уйидан тушган заказларни олиб борса қўлида 200 000 сўм пули қолибди. Ичида, как раз қўшнимдан қарзим бориди, ўшани бервораман деб яхши кайфиятда кечки овқатга ўтирган экан, ўғли кириб келибди.\n— Дада, мана бу валасапетимнинг балонлари ёрилиб кетди боя, Боқи амаки тузатиб бериб, дадангдан 5000 сўм олиб кел деди.\n— Ўғлим, эртага бераман, пулим хозир қолмади.\n— Ҳозир беринг, сўраб ётибдилар-да..\nУстанинг боши қотди, қўшнисига 195 000 олиб чиқиши ўзига ғалати кўринди. Ўғлига эртага бераман бўлди деб дўқ қилибди.\nБир оз ўтиб уйга ўғли йиғлаб келибди. Боқи амаки бошимга чертди пул бермасанг бошқа келмагин деб арз қилибди отасига. Уста ота, жахл билан Боқининг олдига чиқиб кетибди.\nМилиция ходимлари. Боқи кайпда хушидан кетиб ётибди. Аёли шаллақилик қилиб милиция ходимларига нимадирлар тушунтираётган эмиш, уста эса милиция машинасида ўтирар эди. Боқига болани нега бошига чертасан деб чиққан устага маст Боқи бир нималар деворган, Уста шақиллатиб солган, Боқи йиқилиб хушидан кетган, аёли 102га қўнғироқ қилган. Хуллас, Устани участкавой хонасига олиб бориб, тушунтириш хати олиб, қўйиб юборишибди.\nАмон пул топиб судга бориб 410 000 олиб келдим деган экан, суд бориб иссиқсувдан қарзи йўқ деган справка олиб кел деб чиқариб юборибди. Амоннинг боши қотган, ахир Иссиқсувга борса, 1 млн. қарзини тўлаши керакку ундай справка олиш учун. Қайтиб суд ижрочининг олдига кирибди.\n— Ака бир йўлини қилинг, хозир унча пулим йўқ, тўғриси сал қийналиб турибман.\n— Ҳеч қандай йўли йўқ, мана шунақа справка олиб келас, кейин телевизорингизни берамиз, акс холда, ТВни нархлаб, сотувга қўйиб, қарзингиз ўрнига олиб қоламиз.\nАмон жахли чиқса ҳам, индамай чиқиб кетибди. Бир хафталарда, ойлик олиб, иссиқсувга қарзларини тўлаб, твни олиб кетгани судга келибди. Хаёл билан шошиб машинасини қулфлаш эсдан чиқиб ичкарига кириб кетибди. Чиқиб қараса, эшиги очиқ, мафон тагида турадиган телефони йўқ. Ха, ўша манчестер юнайтед қип-қизил чехолли телефони йўқ, ўғирлаб кетишибди. Бундан баттар жахли чиқиб асабийлашиб кетибди. Судга кираётганда, милиция ходимлари телефонларни олиб қолишади барибир деб машинада ташлаб кетган эди. Мана энди ўша матохи йўқ.\nАсабийлашиб ўтган кетганларга қараб сигарет чекиб турса, суддан Уста ва Боқи чиқиб келаётганмиш. Боқи амаки кўчада кутиб турган ўғли томон кетибди. Уста Амонни таниб, бориб сўрашибди. Амон бўлган воқеани этиб бериб, устадан бу ерларда ўзи нималар қилиб юрганини сўрабди.\nУста бўлиб ўтган ишларни гапириб бериб, шу билан мана Боқи амаки билан судлашиб юрганини этиб берибди. Амон бир қулоғи билан эшитиб, майли, деб хайрлашибди.\nМашинасини миниб, хотинига телефон коробкасини топиб қўй деб қўнғироқ қиламан деса, мафон тагида телефони йўқ, бундан янада баттар асабийлашиб, газни босиб машинасини учириб кетибди. Шу пайт йўлига бир машина чиқиб қолди. Шартта тормоз босган экан, машина сирпаниб кетаётган эмиш, тўғрисидаги машинани урмай деб ўнга буриб, тўғри дарахтни қучоқлабди.\nБоқи амаки шаполоқ еб, ерга тушганида боши лат еганига, уйида ётарди. Эрталаб уйқисини жаранглаган товуш бузиб уйғотиб юборибти. Жахл билан туриб қараса, зарядкага қўйиилган телефон жаранглаб ётган экан. Боқи амаки бақириб:\n— Эй, мана бу шалаққи телепон кимники?! Овозини ўчирларинг-ей!\nХовлидан ўғли кириб келиб, телефонни олиб чиқиб кетаётса, Боқи амаки танбех берибди.\n— Хезалакка ўхшамай қизил телефон ҳам тутасанми-ей, ёқот бунингни.\nБеш минг сўмни ўрни катта экан. Айниқса у пул — бировнинг хаққи бўлса.\nОғридими жонинг, эй чинор?\nТўнкага айланиб бўлдин хор.\nДўппини олиб кел дейилган,\nЎрнига калла олиб кетилган.\nДўстликни сотиб олинг\nБунақаси ҳали бўлмаган ёки ман кўрмаганман.\nМарҳамат, Румия Марасулова дан 1 соат дўстликни 20 000 сўмга сотиб олишингиз мумкин.\nБир ҳилда ростан ҳам одамзот бегона бир инсон билан дардлашгиси келиб қолади. Яқинлари, ёки шунчаки танишлари билишини истамаган кўп бир муаммолари балки холатлари бўлади. Шунда ростан ҳам одам ўзи билан ўзи ёлғизликда гаплашиб қўяди. Сабаби, ичидаги бу гапларни ўзини танидиган биров билишини истамайди аммо кимгадир гапиргиси келади. Бу қандайдир психологик жараёндир, билмадим. Лекин бу Румия деган аёлнинг таклифи ҳам кулгилли ҳам бир томондан тўғри.\nЛекин комментлар даҳшат, кўпчилик куляпти.\nКеча бир мазза қилиб Рустам Саъдиев олган Барон фильмига тушмоқликка ахд қилгандим. 19:00даги сеансга сал олдинроқ бориб, билет олиб, залнинг тузукроқ томонидан жой олиб қўйиш мақсадда, Панорамага соат 18:00да бордик. Одам кўп. Аниқ эсимда йўқкуя, но 4-5та касса деразаси бор. Лекин айни дам олиш кунлари, кечки сеанслар вақтида, атиги 2та касса деразалари ишламоқда. Шу сабабли, касса олдида ооооодам. Милиция ходиларимиз барака топсин, бизни хавфсизлигимизни таъминлаш мақсадда, хар бир кираётган одамни текшириб ичкари қўйишмоқда.\nБиз билетни олиб, энди 19:00даги сеансга 1 соат бор деб, кўчага қайтиб чиқдик, перекурга. Дам олиш кунида, кўпчилик кечки сеансни мўжаллаб келган, одам йиғила бошлади. Шу пайт, Панорама эшиклари ёпилди. Нимамиш, ичкарида кассани олдидаги навбат бўшасин, кейин кирасизлар дейишди. Хўп майли, ичкарида кассадан билет олган одам, яна бир ички эшикдан билетни кўрсатиб ўтиб кетиши керакми? У ерда ҳам эшикни ёпиб қўйишган. Шу жойини тушунмадим. А бу ичкарига қўймаса, кирган одам қаерга кетади, тураверадида?! Кейин биздан совуқ ўта бошлади.\nСоат 18:30да прям хаус бошланди. Мана манзара.\nБизни жахлимиз чиқиб, милиция ходимига билетимиз бор, хотябы билети борларни қўйиб юборинглар, навбатда турмайдику улар десак ҳам, ичкари бўшасин деб туппойча, нелогично гапирди. Ички эшиклардан қўйиб юбормаса, қандай бўшайди?!\nСоат 18:45да уже конкретно бақириш сўкишлар бошланди. Қулоққа эштилган гаплардан келтираман:\n— Бугун кино бўладими ўзи?\n— Билети борлар на**й вохлидан оволиб?!\n— Ааааууууууу давай, келинники шўт экан, хахаха!\n— Аёлларни қўйворила е, қанақа эркесила?!\n— Кечирас, кечирас укам манга қарен, нарё хонага кириб чиқилу\n— Рахмила кесин аёллага, номахрамла суяниб ётибти бизага (махраминг билан туш кинога)\nАчинарли, ҳамда кулгилли гаплар кўп бўлди. Лекин ҳалқ қўзғолони ёмон катта куч-да. Шуни ўша Панорама ходимлари билмайди шекилли, бир вақт халқ уже қий-чув қилиб, халиги акфали ойналарни итаришни бошлади. Кўзим билан кўриб турибман, пластик ойналар ичкарига эгилишни бошлади. Агар бир милиция ходимларининг каттаси чиқиб. эшикни очиб юборишини этмаганда, точно синиб кетарди Панораманинг кириш қисми.\nЭшиклар очилди. Хамма ичкарига кирди. Билет ҳам олишди, иккинчи эшикдан хам ўтишди. А ундан олдин, биз 18:00да келганимизда ҳам ичкарида шунча одам эди. Эшиклар ёпилмагани эди. Навбат катта эди. Но бизни халқ ҳам фаросатли. Навбатда турган аёл киши ёки болалилар бўлса, бизни эркаклар навбатсиз қўйиб юборди. Халққа қўйиб берса, индамай навбатга туриб, ўзи билет олиб ўзи кириб кетаётган вақтда, бу Панорама ходимлари ўзича 5та касса деразасидан 2тасини очиб қўйиб, порядка қилмоқчи бўлди. Билет олганларни ичкарига қўйиб юборса бўлдику, уларни ҳам ушлаб туришди-да. Вообше, бу кинотеатр фаолияти туфталашиб кетипти. Ичкарига қўйишганда, катт- катта кутиб ўтирадиган заллар бор, кимдир ўшатга боради, кимдир туалетга кириб чиқади, кимдир поп-корн олади, кимдир катта афишаларни олдида расмга тушиб 19:00ни кутиб туради-да. А булар нима қиляпти, мана қаранглар. Ичкарига кириб ҳам блок бор экан. Манзара\n19:10да блоклар ечилди. Ҳамма ичкарига интилди. Оооодам. Ишқилиб зўрға кириб ўтириб олдик.\nПанорама кинотеатр директори диққатига! Илтимос, айнан шунақа шов-шув бўлаётган киноларни кечки сеансларда, кассаларни хаммасини ишлатиб қўйиб, хар хил блокларни олиб ташланглар. Кўчадан киришда 2та эшик бор экан. Бири гўё кириш учун, бири гўё чиқиш учун. Милиция ходимлари шунақа деди. А кинотеатрдан зални ўзидан чиқадику катта поток. Биринчи эшикдаги текширувни, иккинчи эшикка ҳам қўйиб киргизишни ўйланглар. Биламан ҳар доим бунақа шов-шув бўлиб одам кўпайиб кетмайди. Но бу кинони биринчи куни эмаску, тем более дам олиш куни бўлса. Ечим жуда оддий, катта бир калла ҳам керак эмас, атиги кассалар деразасини ҳаммасини ишлатиб қўйиш, айнан ўша кечки сеанс учун холос. 10 000 сўмдан билетни олиб, кўчада 1 соат туришимизни ўзи туппизм. Хуллас, шарманда Панорама.\nБу блогпостим Барон фильми хақида эмас. Шунга ҳам кириш қисми кўпайиб кетди деб ўйламанглар.\nБаронга келсак, фильм бизни ҳозирги кунда чиқаётган ўзбекча банальный кинолардан анча яхши. Зўр! Фақат планкани баланд қўйиб баҳолаш керак эмас. Кўпчиликни энса қотирадиган жойлари ҳам бўлди. Лекин оддий халқ учун жуда зўр кино. Молодцы.\nЎзбекистондаги кинолар ичида 5 баҳо қўйдим.\nДунё кинолари ичида 3 баҳо.\nФильм хақида гапириб беришим ҳам мумкин. Аммо, 1,4 млрдлик кино ўзини оқласин. Билет олиб тушинглар. Афсусланмайсиз. где то 2.5 соатли бу фильм шу вақт мабойнида ҳеч зериктирмайди.\nПанорама, э шарманда.\nКеча Аброр айтгандай ҳиёнет қилдим.\nПремьераси ўзи 07.01.2016дан бошланадиган, Леонардо Дикаприо бош ролни ижро этган Выживший/The Revenant  деган кинони кўрдим. Качествада. Тас-иксда.\nТаасуротларим чексиз. Мазза қилдим. Режиссерга, сценарий муаллифларига браво!\nКино жуда оғир ҳамда жуда енгил. Қалай? Шунақасини кўрганмисизлар? Гапириб берсам-ку, қизиғи қолмайди, лекин тавсую. Режиссер бош қаҳрамоннинг дардини шундай томошабинга ўтказиб берадики, ичиз, қалбиз оғриб кетади. Ўғли билан яқин, дўст сифатда гаплашиб юрадиганларни йиғлатворади. Бу сафар Леонардо Оскар олиши шарт! Агар ўша Оскар академияси бу актерни лойиқ кўрамаса, унда Оскарга тупураман. Ўйнаган ролини кўринглар, гапимга қўшилмасанглар умуман кино кўришни йиғиштириб қўйсанглар ҳам бўлаверади.\nСнимаю шляпу перед создателями этого шедеврального фильма!\nmuxlis к записи Дўстликни сотиб олинг\nyoqmadiblogin к записи Панорамадаги шармандалик\nRavshan к записи Панорамадаги шармандалик\nkamanoir к записи Панорамадаги шармандалик\nBilol к записи Панорамадаги шармандалик\nИсмлар, авалар, узгариб кетипти. Лентамда кимлар билолмаяпман.


Элсизлик бу – йўлсизликдир - Халқ сўзи\n14:07 29 Февраль 2020 Жамият\n“Мен” ва “Биз”оралиғидаги мулоҳазалар\n“Мен” билан “Биз”нинг орасида яхшигина масофа бор, ҳатто тафовут ҳам бор. Лекин “Биз” йўқ жойда “Мен” ҳимоясиз қолади. Миллий туйғулар шу икки қутбни бирлаштиради ва яхлит маънавий иқлимни ҳосил қилади. Шунинг учун катта мавзуларда гап кетганда “Бизда шундай”, “Бизнинг одатимизга кўра”, деб гап бошлаймиз. Бугун дунё миқёсида индивидуализм – яккашумшуклик, ҳар кимнинг ўз қобиғига ўралиб яшаши ғояси байроқ кўтариб олдинга чиқяпти. Бундай вазият “Биз” қалъасини емира бошлайди.\n“Номус ҳамиша ғамгиндир”. Улуғ Гётенинг шу гапини эслаганимда кўнглим зирқирайди. Номус деганда, одамнинг кўз ўнгига аввало онаси, қизи, синглиси, ёри келади. Шу тасаввурнинг ўзиёқ бу туйғуга илк ички шарҳни беради. Демак, ҳаётдан ҳам қимматли, жондан ҳам азизроқ туйғу бу! Номус билан очликни ҳам, энг оғир машаққатларни ҳам, ҳатто ўлимни ҳам енгиш мумкин. Лекин номуссизлик билан одам ҳеч нарсага чидамайди, ҳатто тўқликка ҳам.\nБиз XXI асрнинг шиддатли даврида яшаяпмиз. Фаровонлик, тўкин-сочинлик, ободликни кўриб шукр қиламиз. Инсон ақли ҳар соатда бир янги ихтирони майдонга чиқаряпти, салоҳияти бир кунда бир оламшумул кашфиётни ҳадя этяпти. Уйда ўтириб бутун дунёни кўряпмиз, инсоний ҳақ-ҳуқуқларимиз ҳимояси ҳам имкон қадар йўлга қўйилган. Лекин шунча имкониятлар ва шароитларга эга бўла туриб, нимагадир энг азиз туйғу – Номусга дарз кетиб боряпти. Инсоннинг энг муҳим маънавий бошпаналаридан бири бўлган бу қўрғон емириляпти. Номуснинг емирилишига сабаб нима? Нега номуссизлик оддий бир ҳолатга, чидаса бўладиган, кўникса бўладиган ҳолатга айланяпти? Тарих шуни далиллайдики, ёмон амаллар ҳам кўникиш натижасида аста-секин қабул қилинган ва ҳаётга сингишиб кетган.\nБолалик йилларимизда кимдир уят иш қилиб қўйган бўлса, катталар бу ҳақда шивирлаб гапиришар эди. Бировнинг эшитиб қолишидан андиша қилишарди. Бугун эса, шундай ҳолга дуч келсак, оғиз йиртиб, чор тарафга жар солишни яхши кўрамиз. Воқеа тафсилотини билиб-билмай, интернетда бақир-чақирни бошлаймиз. “Одамлар, ҳо одамлар, боғда битган бодомлар, эшитмадим деманглар, фалончининг хотини...” деб уятсизларча уятсизлик билан тил бириктириб фитнага бош қўшамиз.\nИнтернет, баъзи нашрлар ва баъзи телеканалларда бировнинг фожиасидан карьера қилишни истаётганлар қанча. Бу ўлаксахўрликдай бир гап! Қандай қилиб, бировнинг фожиасидан завқланиш мумкин. Бундай ҳолатда оғиз йиртиб, иштонини бошига салла қилиб жар солаётганларни кўрсам, ғазабни тийиш иймондан эканини билиб турсам-да, ғазабим келади. Бу худди фожиа устида стриптиз тушишга ўхшайди. Демократия ва ошкоралик дегани зинҳор-базинҳор уятсизлик дегани эмас! Бировнинг уятсиз ҳолга тушганини тезроқ кўрсатишга шошиладиган ва бундан мароқланадиган одамнинг ўзи энг уятсиздир. Бировнинг фожиасини оғиз кўпиртириб ҳикоя қилишга мойиллиги бор одам аблаҳдир.\n“Кино бизни кўришга ўргатди, лекин қарашдан жудо қилди”, деган эди Ғарб файласуфларидан бири. Кино бизни кўникиш мумкин бўлмаган нарсаларга кўникишга ҳам ўргатди. Худо ва Инсон ўртасида тузилган азалий битимларга амал қилмаса ҳам бўлаверади, деган фитнага ҳам ўргатди. Чунки яхши кинолар жуда кам, ёмон кинолар эса бемаза қовуннинг уруғидай кўп. Биз ёмон кинога ҳам бош ирғаб қўя қолган эдик, бирдан беҳаё шаҳвоний фильмлар заҳарли замбуруғдай урчиб кетди. Алишер Навоий “Ҳайрат ул-аброр” достонининг XXIII бобида бир ҳикматли ҳикоятни келтиради. Анушервон тахтга ўтирмасдан бурун бир гўзал қизга ошиқ бўлади. Унинг васли умидида кўп машаққату озорлар чекади. Охир висол насиб этади. Йигит билан қиз боғда эди. Анушервон суюкли ёрини бағрига тортиб, бўса олмоқчи бўлади ва... шу лаҳзада боғдаги бир туп наргис гулига кўзи тушиб, бирдан ортига тисланади. Қиз шаштидан қайтган йигит олдида хижолат тортади. Шунда Анушервон уларга қараб турган бир туп наргис гулининг кўзларидан уялганини, шу гул бўса олишига монелик қилганини қизга айтиб беради. Навоий бу ҳолни шундай изоҳлайди:\nЛек адаб бирла ҳаё хуш дурур.\nБугунги кунда дунё миқёсида ҳар 29 минутда битта беҳаё фильм ишлаб чиқарилиб, жаҳонга тарқатилаётган пайтда ўз ёридан бўса олмоқчи бўлган Анушервон боғдаги бир туп гулдан уялиб, шаштидан қайтганини ва бу ҳаё уни жумлаи олам аро шоҳ айлаганини эслаб қўйсак яхши бўларди.\nЎзаро муносабатларимизда, жамоавий муносабатларимизда бизга ор ва номус раҳбарлик қилган. Бу туйғу қон-қонимизга сингиб кетган. Ёши олтмишни қоралаган бир аёлнинг укасини қандай сизлагани ҳақида айтиб берган гаплари эсимдан чиқмайди:\n“Укам мендан уч ёш кичик. Болалигимиздан талашиб-тортишиб, бирга ўйнаб катта бўлганмиз. Вояга етдик. Сўнг мен турмуш қуриб кетдим. Укам уйланди. Иккимиз ҳам бола-чақали бўлдик. Укам қирққа кирганида онам менга “Энди укангни сенламайсан. Сизлашинг керак. Болалари катта бўлиб қоляпти”, деб қолди. Мен укамни қандай сизлашимни ўйимга сиғдиролмас эдим. Бирга ўйнаб-ўсган бўлсак, бунинг устига, қирқ йил сенлаб келган бўлсам... Шунинг учун онамга болаларча ўжарлик қилдим: “Нима учун сизлашим керак экан. У мендан уч ёш кичик бўлса, шунга қарамай, мени сенласа, йўқ, ҳеч қачон сизламайман”, десам, онам: “Уканг эркак киши. Сизлашинг керак!” деб койиди. Кўнмадим. Бу менга ноқулай эди, ўргана олмасдим, қолаверса, умр бўйи сенлаб келган укамни сизлаш менга сохта мулозамат бўлиб туюлар эди. Лекин... Шу гаплардан бир йил ўтиб.. тўсатдан отам вафот этди. Шу кундан укамни беихтиёр, ҳа, беихтиёр сизлай бошладим. Ишонасизми, ўз-ўзидан мен уни сенлай олмай қолдим. Шундан кейин укамга бирор марта сенлаб гапиролмадим”...\n...Танишларимиздан бирининг уйида жаноза бўлди. Қирқ ёшлардаги қизи вафот этибди. Пешинга чиқаришди. Тобутни уйдан қабристонгача катта йўлдан олиб боришга тўғри келди. Шаҳарнинг гавжум кўчаси бўлгани боис машина кўп эди. Йўлнинг бир четида одамлар елкасидаги тобут лопиллаб борарди. Кўчанинг очиқ қисмидан эса машиналар тинимсиз ўтиб турарди. Шунда мен бир ҳолдан ҳайратландим. Издиҳом ёнидан ўтаётган машиналар бироз олдинлагач, чеккалаб тўхташар ва улардан тушган одамлар издиҳомни кутиб туришар, сўнг қаторга қўшилиб тобутни елкасида тутиб, етти-саккиз қадам юришар, кейин секин-секин орқада қолишиб, яна уловларига ўтириб жўнаб кетишарди. Бу йўловчилар қайси уйда кимнинг вафот этганиниям, нима бўлганиниям билишмайди, лекин марҳумнинг ҳурматини, инсоннинг ҳурматини қилишади.\nБир ёзда Жиззахнинг Баландчақир деган қишлоғида бўлдим. Сойликлар орасида ястаниб ётган жуда катта қишлоқ. Қишлоқда биров вафот этибди. Қарангки, марҳумга қариндош бўлган-бўлмаган одамлар, ҳатто етти ёт бегоналар ҳам ҳаммаси эгнига тўн олиб, дўппи кийиб, белини маҳкам боғлаб хизматга шай туришибди. Одатда бундай пайтда марҳумнинг энг яқинлари шундай кийинади. Баландчақирда эса жанозага борган ҳамма дунёдан кетаётган қишлоқдошига шундай, сидқидилдан ҳурмат кўрсатади. Уни қариндошидай, жигаридай, оғасидай сўнгги йўлга кузатишади. Ҳолбуки, дунёнинг мегаполис шаҳарларида қўшнисининг жанозасига чиқмайдиганлар ҳам бор. “Европа виждони” деб тан олинган Альбер Камю онасининг вафотига ҳам бефарқ қараган одам ҳақида бекорга ёзмаган.\nБизда “Биз” деган тушунчанинг олдида ҳам, ортида ҳам эл туради. Эл деган куч азалдан бор ва кўп нарсалардан бизни ҳимоя қилиб келган. Ҳозирги пайтда дунёга таҳдид солиб турган ёлғизлик деб аталмиш иллат ҳам айни шу тушунча ҳаракатда бўлмаган жойларда тез урчиб кетди. Бир сўз билан айтганда, элсизлик бу – йўлсизликдир, ёлғизликдир. Эл бор жойда ор ва номус бор, андиша ва уят бор. Ор-номус йўқ жойда эса ҳар нарса бўлиши мумкин. Ҳатто қотилликни жасорат деб кўрсатиш, ахлоқсизликни эркинлик деб аташ мумкин.\nШу ўринда яна бир мулоҳазани қистириб ўтсам. Номуснинг муҳим таянчларидан бири – андишанинг оти бугун жуда кўпайиб кетди. Дуч келган ноқис унга ўзича ном қўйиб олади. Қўрқоқ, кўнгилчан, содда, бўшанг, юмшоқ, тортинчоқ, авайчи каби отларни сурбетлар андишанинг нақ манглайига ёпиштириб қўйяпти. Энг ачинарлиси, камтарликни ҳам нуқсон деб қаровчилар тўдаси пайдо бўляпти. Неча давраларда эшитдим, кимдир орияти устун келиб, бирор фойдадан қолган бўлса, “Камтар-да, камтар, шунга панд еб юради”, деган гапларни. Ё тавба, бетгачопарлик фазилат бўлиб, камтарлик иллат бўлиб қолдимикан, деб ўйланаман. Бор овозинг билан бақир, чақир, тўполон қил, бировнинг ёқасини йирт, керак бўлса юзини тирнаб ташла, ишинг битса бўлди, у ёғини ўйлаб ўтирма. Хўш, бу билан қандай иш битади, ўзи? Арзийдиган ишми? Майли, нари борса, бир коса шавлалик иш битар, лекин уят кетиб қолади-ку. Уятнинг нархи шунча арзон бўлиб қолдими? Кўчама-кўча лақиллаб юрадиган безбетлик тўрга ўтиб, андиша четга сурилиб қоладими? Бу борада Абдулла Орипов бизни огоҳлантирган-ку:\nКулма, кулма, нега куласан,\nХижолат чекканнинг ҳолига.\nНега қўл текиздинг камбағалнинг\nЎғрилардан қолган молига.\nСамарқандда Имом Бухорий зиёратгоҳи атрофидаги қишлоқлардан бирида кечаси масжиддан қайтаётган 75 яшар чолни шу маҳаллалик ўсмир билмасдан велосипедда уриб юборади. Оқибатда бобонинг ошқозони ёрилиб кетибди. Қишлоқдаги дўхтирлар қўлидан ҳеч нарса келмайди. Қариндошлар бобони Самарқанд шаҳрида операция қилдиришади. Яна бир-икки соат кечикишса, ўлим муқаррар экан, хайрият улгуришади. Қанчадан-қанча оворагарчилигу, қанчадан-қанча сарсонгарчилик, бунинг устига, каттагина харажат. Икки кундан сўнг бўлиб ўтган воқеани одамлар орасидаги гап-сўзлардан билиб олган ички ишлар ходими чолнинг уйига келади. Ўғилларидан нима бўлганини қайта-қайта сўрайди. Чолнинг катта ўғли “Отамизни ҳўкиз шохлади”, деб жавоб беради. Лекин синчковгина милиционер бу гапга ишонмай, яна суриштирув қилишини айтиб чиқиб кетади. Ўғил жўяли важ тилига келмагани, ҳовлида шохлайдиган ҳўкизнинг ўзи йўқлигини ўйлаб, ёлғони фош бўлишидан ташвишга тушади. Қарангки, милиционер қайтиб келгунча танишларидан катта ҳўкизини сўраб олиб, ҳовлисига боғлаб қўяди... Бундай бағрикенглик ва мардликни яна қаердан топасиз? Ё бу ишни ҳам кўнгилчанлик, ё қўрқоқлик деб атайсизми? Дунёда худбинлик ўпқонига тушиб қолганлар бу ҳимматнинг сири ва ҳикматини қаердан билсинлар?!\nБеш яшар вақтимдаги бир хотира кўнглимга муҳрланиб қолган. Ўшанда Улдон момом билан қишлоғимиздаги қабристон ёнидан ўтаётган эдик. Уч яшар синглимни елкасида кўтариб, мени эргаштириб бораётган момом бир жойда тўхтаб, синглимни ерга туширди-да, қўлимиздан ушлаб қабристон томонга қараб қичқирди: “Ойсут опа! Ойсут опа! Мана, набираларингиз Эшқобил, Хосият. Набираларингиз катта бўляпти. Ойсут опа, қўллаб-қўрингизлар, дуо қилингизлар!”.\nБу манзарани эсласам, кўзим ёшга тўлади. Дунёнинг қайсидир манзилида 100 қаватли бинонинг тўқсонинчи қаватида компьютер тўппончасини ўйнаб, инсоннинг беғубор туйғулари ва самимий ҳаяжонлари устидан мийиғида кулиб ўтирган одамга бу ҳолат ниҳоятда соддалик, ҳатто гўллик бўлиб туюлар... Лекин мен бу ҳолатда инсон қалби моҳиятини, инсон хотирасининг ёруғ изтиробларини кўраман. Бунда руҳий мароқ борлигини биламан.\nМен кичиклигимдан боболарим ва момоларимга эргашиб юрганман, мана, ёшим олтмишни қоралаб боряптики, ҳамон уларга эргашиб юраман. Менимча, уларга Худо жуда тушунарли эди. Улар ҳам Худога тушунарли эди. Ҳамма нарсада биз каби мураккаб эмас эдилар, демоқчиман. Уларда биздаги каби иддаолар ҳам йўқ эди. Момоларимнинг қишлоғимиздаги қари тут яқинидан ўтаётганда “Ассалом алайкум, Боботут”, дейишлари, дарёга, қуёшга, янги чиққан ойга, баҳорда келган қалдирғочларга салом беришлари, боболаримнинг қадимий зиёратгоҳлар олдидан гўё пир ёнидан ўтаётгандай эҳтиром билан ўтишлари, ор-номусни ҳаётнинг устуни деб билишлари... буларнинг ҳамма-ҳаммаси, менимча, улуғ адабиёт эди. Одамлар руҳида яшаётган адабиёт...\nЎтган йили оқшом чоғи оилам билан Бўстонлиқдан қайтаётиб, Чирчиқ дарёси бўйида тўхтадик. Шом пайти дарё жуда гўзал бўлади. Ботаётган қуёш нурларида катта сув ўзгача ярқирайди. Афсуски, қирғоқдаги қумлоқларда улкан буталар остида айтишга тил бормайдиган уятсизлик қолдиқлари сочилиб ётарди. Бу жойлардан илиққан итлар ўтдимикан, деб ўйлайсиз. Номуссизлик дарёни булғагани аниқ кўриниб турарди. Ит теккан билан дарё ҳаром бўлмайди деган гап бор-ку, лекин оқар сувга ҳаром айлангани барибир ёмон. Шундай пайтларда дарёга салом бериб ўтган момоларим, сувни муқаддас тутган боболарим ёдимга тушади.\nЭлда азалдан бир гап бор: “Отанинг жони қизининг ичида бўлади!” Нега шундай? Чунки қиз отанинг номусидир. Қизлар ўз ҳаё ва ибоси билан оталарининг жонини, шаънини, икки дунёсини асраб юрадилар. Битта ёмон ҳаракат бу нарсаларни вайрон қилиб юборади. Бизда азалдан қизнинг энг катта бойлиги унинг ҳаёси саналган. Менинг иккита аммам бўлган. Бирининг оти – Оқила, бирининг оти – Насиба эди. Иккисининг ҳам эри урушда ҳалок бўлган. Иккиси ҳам гулдай ёшида бева қолган. Улар болаларини оқ ювиб, оқ тараб улғайтирдилар. Лекин бошқа эр қилмадилар. Ҳалок бўлган жуфти ҳалолларининг хотираси ва ҳурмати билан яшадилар.\nБир гал Қумқўрғонга борганимда ёши тўқсонни қоралаган кампирни кўрсатишди. Буғдойранг чеҳрани бутунлай қоплаб олган қалин ажинлар орасидан боқиб турган қора кўзларнинг ўзи тирик китоб эди. Бу кўзлар ҳаётга ҳам, ўлимга ҳам тик қарай оларди. Балки ўлим бу кўзлардан уялар, балки ҳаёт бу кўзлардан ўзини қарздор санар... 32 ёшида эридан қорахат келади. Шунда у “Сен ер остида чирисанг, мен ер устида чирийман”, деб қасам кўтаради. Оддийгина аёл айтган бу сатрни манаман деган шоир ҳам айтолмайди. Бу муҳаббат ва азоб овози.\nГапларимни эри ўлган аёллар эр қилмаслиги керак деган маънода жўн тушунмасинлар, ундай демоқчи эмасман. Бу ерда гап вафо ва садоқат, ҳаё ва номус ҳақида боряпти. Уруш ва урушдан кейинги йилларда бир парча нон жондан қиммат бўлиб кетган пайтларда ҳам ҳаё ва номусни ҳаётининг таянчига айлантирган аёллар қанча! Улар ҳамма азобларга, машаққатларга чидаган эдилар. Уларга ҳаё ҳаёт берди, уларга номус нон ва яхши ном берди! Бир танишининг тўйига янги кўйлак кийиб чиқмагани учун эрининг бошида тегирмон тошини айлантираётган, битта тақинчоқ учун уйини бузаётган, ҳалолми-ҳаромми пул бўлса бўлди деб оиласини, болаларини ташлаб, булғанч кимсаларга эргашиб дунёнинг қайсидир кавакларида ўзини овора қилиб юрган аёллар-чи? Уларга енгилтаклик, чидамсизлик, ибосизлик нима беради? Хусусий каналларда баъзи енгил-елпи сериаллар ва кўрсатувлардаги ота-оналарнинг, қизларнинг ўзини тутишларини кўриб, гап-сўзларини эшитиб тутаб кетасиз. Ўрта яшар бир хотин эрига қизининг соғлиғидан шикоят қиляпти. Гоҳ у ери оғрийди, гоҳ бу ери оғрийди, деб нолияпти. Ота бўлмиш “Қизингни зўр эрга бер, бирдан тузалиб кетади”, деб даюсларча маслаҳат беряпти. Шундай номуссиз отанинг олдида қизи ҳам тиржайиб турибди. Шу шармандаликни экранга олиб чиқаётган кимсаларни ким ё нима деб аташимиз керак?\nАлпомиш етти йил Қалмоққа кетганида, Ойбарчинга тўранг энди қайтмайди, Ултонтозга тегасан дейишганида Ойбарчин айтган экан:\nАдиримда тулпор бор,\nҚарчиғай қўнган тўшима\nБургут учган даштима\nСассиқ кўлдан сув қуйиб\nАна шу беш сатрда ўзбек аёлининг номусга мардона муносабатини илғаса бўлади.\nАслида номус-ор масаласида инсонни эркак ва аёлга ажратиб ўтириш нотўғри. Номуснинг олдида ҳамма бир, ҳамманинг олдида номус бир. Бу дунёда арава-арава тилла билан ҳам тиклаб бўлмайдиган нарса ҳам номусдир. Одам нима учун бойлик тўплайди, нега обрў эътибор қозонишга ҳаракат қилади? Нега тинмай елади, югуради? Фақат бир нарса учун – хотиржамликка эришиш учун. Пулим жуда кўп бўлса, ҳамма нарсам етарли бўлиб хотиржам тортаман, мансабим юқори бўлса, ҳурматим юқорилаб, хотиржамликка эришаман деб ўйлайди. Лекин бундай елиб-югуришлар чоғида ҳаросотга тушиб қолса, бор хотиржамлигидан ҳам айрилади. Ишонинг, бир нарса аниқ ва муқаррар: Номус йўқ жойда ҳеч қачон хотиржамлик бўлмайди!\nКимлардир айтиши мумкин, “Дунё ўзгарди, ҳаёт ўзгарди. Демак, тушунчалар ва уларга муносабатлар ҳам ўзгаради-ку”, деб. Ҳа, бу дунёда ҳамма нарса ўзгаради. Лекин инсон қонининг ранги ва таркиби ўзгармагани каби, Номус туйғусининг табиати ва моҳияти ҳеч қачон ўзгармайди. У ҳамма замонлар учун бир хил.\nМанба: "XXI asr" газетаси


4 йил аввал 582 siyrat.uz\nИбн Исҳоқ: Менга Яҳё ибн Аббод ибн Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр, отаси Аббод дан ривоят қилиб, деди: «Абдулмутталибнинг қизи София Ҳассон ибн Собитнинг қўрғонида эди. София деди: «Ҳассон ибн Собит биз билан, аёллар ва ёш болалар билан бирга қўрғонда эди. Олдимиздан яҳудийлардан бир киши ўтиб, қўрғонни айлана бошлади. Бани Қурайза эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан улар ўртасидаги битимни бузиб, душманга айланганди. Бизни яҳудийлардан ҳимоя қиладиган ҳеч ким йўқ эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ва мусулмонлар душман тарафда эдилар. Бизга кимдир бостириб келадиган бўлса, душманни қўйиб олдимизга кела олмас эдилар. Мен: «Эй Ҳассон, мана бу яҳудий, кўриб турганингдек, қўрғонни айланиб юрибди. Аллоҳга қасамки, у бизнинг орқамиздаги яҳудийларга бизнинг қаердалигимизни айтиб қўйишидан хавотирдаман. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ва саҳобалар бошқа иш билан бандлар. Сен унинг олдига бор-да, уни ўлдир!» – дедим. Ҳассон: «Аллоҳ сени Афв этсин! Эй Абдулмутталибннг қизи! Аллоҳга қасамки, менинг бу ишга қодир эмаслигимни биласан», – деди. У менга буни айтгач, унинг ночорлигини кўрганимдан кейин, белимни маҳкам боғлаб, қўлимга бир сўйил олдим-да, қўрғондан тушдим. Яҳудийни сўйил билан уриб ўлдирдим. Ишни битиргач, қўрғонга қайтиб келиб, Ҳассонга: «Эй Ҳассон, унинг ёнига бориб, нарсаларини ўлжа қилиб ол. Мени бундан унинг эркак киши бўлганигина тўсди», – дедим. Ҳассон эса: «Эй Абдулмутталибнинг қизи, менинг бунга эҳтиёжим йўқ», – деди».


Ҳаётга иштиёқ - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 12.03.2016\nЖурфакда таҳсил олган Элдор АСАНОВ ижод бўстонида бўй кўрсатаётгани устозларини мамнун этмоқда, дейди Дониш домла.\nҲалокат ёқасидаги оби ҳаёт\nАвтор Sharh.uz Жума, 11 Март 2016\nСайёрамизнинг тўртдан бир қисми сув билан қопланган. Ер юзидаги жами сувларнинг 2.5-3 фоизини ичимлик суви ташкил этади. Бу фактлар барчамизга жуда яхши таниш. Оинайи жаҳон орқали ёки матбуот саҳифаларида сувни асраш борасидаги серҳаяжон тарғиботларни ҳар куни эшитамиз. Таассуфки, бу чақириқлар оддий истеъмолчининг қалбидан жой олиши даргумон. Зеро дардга чалинмагунча саломатликни қадрламаслик инсон зотига хос иллатдир. Бу иллатнинг аянчли оқибатларини бошидан ўтказган инсон билан ҳамсуҳбат бўлиб, аксариятнинг бепарво табассумигагина сабаб бўладиган ушбу муаммонинг нечоғли оламшумул аҳамиятга эга эканлигига иймон келтирдик.\nТанланг: тоза сув ёки қисқа умр\n— Оддий ичимлик суви зотилжам келтириб чиқаришига ишониш қийин, – дейди суҳбатдошимиз Андрей, – лекин шифокорнинг гапларига шубҳа билан қарашга асосим йўқ эди. Ифлосланган сув мени оғир дард ёқасига келтириб қўйган эди. Одамзот сувсиз яшай олмаслиги айни ҳақиқат, лекин сув ўлимимга сабабчи бўлишини ҳеч ўйлаб кўрмаган эканман. Чанқоқ охирги кучларимни сўриб олаётганида энг азобли қийноқларга дучор бўлардим, мени боши берк кўчага олиб кириб қўйган сувни ҳар кун қайта-қайта истеъмол қилишга мажбурлигини ўйласам, юрагимни ваҳима чулғарди.\nМен таслим бўлмадим. Соғлом турмуш тарзига риоя этдим, турли усулларда даволандим. Буни қарангки, дардини берган шифосини ҳам беради, деганлари рост экан. Фильтрдан ўтказилган тоза сув шарофати билан хасталикдан бутунлай қутулдим. Энди мен фақат фильтрдан ўтказилган сувдан фойдаланаман.\nАндрей менинг ёнимда турган сувга ғалат нигоҳ ташлаб, қўшиб қўйди:\n— Сизга ҳам ўйламай-нетмай ҳар қандай сувни ичавермасликни маслаҳат берган бўлардим.\n— Бу сув махсус заводларда фильтрдан ўтказилиб, шифобахш минераллар билан бойитилган – жавоб бердим мен. Унинг ваҳимачилигидан юзимга табассум югурди. Оғзи куйган қатиқни ҳам пуфлаб ичади деганлари шу бўлса керак, деб ўйлардим.\n— Буни ҳозир синаб кўрамиз, – деганча чўнтагидан аллақандай дастгоҳ чиқариб, уни қадаҳдаги сувга жойлади. Бир дақиқадан сўнг тантали оҳангда эълон қилди: – Бу сув таркибида 133 хил зарарли аралашма бор. Ҳозир уларнинг таркибини билиб оламиз.\nУ электр флотаторни улаб, сув ичига солди. Мен даҳшатдан карахт эдим. Кўз олдимда мен ичиб ўтирган сув кўпириб, қоп-қора қурумга тўла бошлади. Стакан юзи занг билан қопланди.\n— Қора рангдаги аралашмалар оғир металлардир, – тушунтирарди Андрей. – Бу сувда занг кўп экан. Нитрат ва пестицидлар ҳам йўқ эмас.\nУнинг сўзларига қараганда, Тошкент шаҳрининг айрим ҳудудларидаги ичимлик сувлари текширилганда, уларнинг таркибида 739 хилгача зарарли моддалар борлиги аниқланган экан. Канализация қувурларининг эскириши ва аҳолининг сувга беэътибор муносабатда бўлишининг оқибатлари мана шу шаклда намоён бўлмоқда.\nТоза сув муаммосининг аҳамиятини тасаввур этиш қийин эмас. Ахён-ахёнда аллақандай касалликларнинг авж олгани ҳақида эшитиб турасизми? Бир қарашда аҳамиятсиздай туюлувчи сурункали бош оғриғи, томоқ яллиғланиши, йўтал, бурун битиши, ҳорғинлик сингари кичик носозликлар сизни безовта қилиб турадими? Ўзбекистонда ўртача умр давомийлиги 65 йилни ташкил этган ҳолда, ривожланган давлатларда бу кўрсаткич 85 йилга тенглигини биласизми? Унда бу муаммо сизни ҳам четлаб ўтмабди. Дарҳол соғлиғингизни ҳимоя қилишга киришинг.\n— Ҳали ҳам тозаланмаган сувни ичиш ниятингиз борми? – сўради суҳбатимиз ниҳоясида Андрей.\n— Ишончим комил эмас, – жавоб бердим мен.\nТоза сув нима?\n“Сувни ичишдан олдин у ҳақидаги даҳшатли ҳақиқатни билиб олинг” деган эди фитнес отаси Пол Брегг. Ўз вақтида бу мўътабар шахс тиббиёт ходимлари томонидан қаттиқ танқидларга учраб, ҳаттоки кўзбўямачи деб эълон қилинган эди. Орадан вақт ўтиб, унинг таълимотига бўлган муносабат ҳам ўзгарди. Расмий тиббиёт ўз хатоларини тан олди, Пол Бреггнинг давомчилари эса сувни авайлаш ва узоқ умр кўришни эркин тарғиб қилмоқдалар.\nПол Брегг ҳар доим тингловчиларига қуйидаги савол билан мурожаат этарди: “Тоза сув деганда нимани тушунасиз?” Бугун мен шу саволни ўқувчиларга бермоқчи эдим.\nХалқимиз бу борада ўз тасаввурига эга. Зеро юртимиз кўкка бўй чўзган тоғу қирларга бой, уларда тўпланадиган қор сувлари ичиш ва хўжалик мақсадларида кенг қўлланади. Тоза сув деганда одатда тоғлар бағридаги чашмадан отилиб чиққан зилол оби ҳаётни, шишадай шаффоф булоқ сувларини тушунамиз.\nМаълумот тўплаш асносида сувнинг кўринишидангина мусаффо ва беғуборлигига алданиб қолмаяпмизми, деган савол бизни қизиқтириб қўйди. Мутахассисларга мурожаат этиб, шубҳа-гумонларимиз ўринли эканлигига амин бўлдик.\nВасилий Рибаков, AquaFil фирмасининг Ўзбекистондаги ваколатхонаси бош менежери:\n— Халқимиз орасида сув ҳақидаги билимларни тарғиб этиш, сув билан муомала қилиш маданиятини ривожлантириш энг долзарб муаммо бўлиб қолмоқда. Ўзим ҳам тез-тез сув ҳақидаги ёлғон-яшиқ тасаввурларга шоҳид бўламан. Айтайлик, одамлар булоқни энг тоза ва шифобахш сув манбаи деб ҳисоблашади. Унутманг, сувнинг ўзига хос кимёвий ва физик хоссалари таъсирида деярли барча зарарли моддалар унинг ичида эриб кетади ва уларни оддий кўз билан илғаб бўлмайди. Булоқ суви шаффоф ва хуштаъм бўлиши мумкин, лекин ер сатҳига чиққунига қадар чанг ва тупроқдан иборат бир неча қатламлардан ўтиб келади. Буйракда тош ҳосил бўлишининг асосий сабаби кремнийдан тозаланмаган сувларнинг истеъмол қилинишидир. Айнан булоқ сувларида бу модда энг кўп миқдорда учрайди. Лекин бу ҳаммаси эмас. Кўплар тоғлар орасида барпо этилган сув омборларига ва бошқа сув манбаларига дам олиш, чўмилиш учун боришни хуш кўради. Бу, албатта, ҳордиқ чиқаришнинг ажойиб воситаси, лекин сувнинг ифлосланишига ўз таъсирини ўтказмай қолмайди. Айрим кимсалар томонидан сувга ахлат ва чиқиндилар ташланиши, сув омборларидан нотўғри фойдаланилиши юқумли касалликларни келтириб чиқаради. Пневмония ва тиф улар ичида энг даҳшатлиси эмас.\nСув ҳақидаги афсоналар ёхуд минерал сувнинг фойдаси ҳақида\nЁзнинг жазирама кунлари кўчалар елим идишларга тўлиб кетади. Қуёшнинг беаёв дамига қаршилик кўрсатишнинг синалган воситаси – сув ичиш. Бу мақсадга хизмат қилувчи турли номдаги хилма-хил қадоқланган ичимликлар дўкон-расталарни тўлдириб туради. Шаҳар канализациясига шубҳа билан қаровчи кўпчилик инсонлар мана шу сифатли идишларда қадоқланган маъданли сувларни истеъмол қилишни маъқул кўришади.\nМаъданли сувларни танқид остига олган биринчи одам юқорида тилга олинган Пол Брегг бўлди. Ўшанда у маъданли сувларнинг шифобахшлигига “Бозор тарғиботи маҳсули бўлмиш уйдирма” қабилида муносабат билдирган эди. Мутахассислар бу борада аниқ фикрга келганларича йўқ, лекин маъданли сувлардан меъёрида, шифокор кўрсатмаси бўйича фойдаланилмаса, бу соғлиққа жиддий зиён келтириши мумкинлиги тасдиқланди.\nАфсуски, бу сувларнинг бозорларда, дўкон ва супермаркетларда сақланиш тартибини қониқарли деб бўлмайди. Юзлаб сув идишлари қуёш нурлари остида ҳеч қандай ҳимоясиз туриши, аксар дўконлар машиналар тутуни бурқсаётган чанг кўчалар бўйида жойлашгани ҳеч кимга сир эмас. Сув ҳар қанча шифобахш бўлмасин, бундай ташқи омиллар унинг хусусиятларига ўз ҳалокатли таъсирини ўтказмай қолмайди. Шу боис кўчадан сув сотиб олишда унинг сақланиш шароитларига, минерал таркибига, сақланиш муддатига эътибор беришингизни тавсия қиламиз.\nМаъданли сувларнинг тозалик даражаси ҳам четлаб ўтиб бўлмайдиган масаладир. Биз маъданли сув ва бошқа турдаги ичимликлар тайёрловчи корхоналарнинг ҳалоллигини шубҳа остига олмоқчи эмасмиз. Шунчаки ҳар қандай ичимликни, ҳаттоки шифобахш деб ҳисобланадиган маъданли сувни истеъмол қилишнинг ҳам ўз тартиби ва меъёрлари борлигини айтиб ўтмоқчимиз.\nРоссия ички бозори мониторинги маълумотларига қараганда, бундай корхоналарнинг 50 фоизи ўз “маъданли сув”ларини шунчаки шаҳар сув қувурларидан олар эканлар. Ўзбекистондаги аҳволдан аниқ бохабар бўлмаганимиз туфайли фикр билдиришда эҳтиёткорлик талаб этилади. Лекин зарурий фильтрлардан ўтказилган “маъданли сув” номи билан сотилаётган битта маҳсулотни (номини тилга олмай қўя қолайлик) текширувдан ўтказганимизда унинг таркибида 133 хил зарарли модда борлигини кўриб, даҳшатга тушдик. Табиийки, ўз кўзинг гувоҳ бўлмаган нарсангга ишониш қийин. Нима бўлганда ҳам, сувни маъданли, шифобахш, тоза, фильтрланган деб тарғиб қилишларига ишониб қолмаслигингизни, танлашда ниҳоятда эҳтиёткор бўлишингиз билан саломатлигингизни асрашингизда муҳим қадам бўлади.\nОқар сувнинг қадри бор\nНуроний оқсоқолларнинг ривоят қилишларига қараганда, қадим авлодлар орасида ажойиб бир анъана урф бўлган экан. Узоқ сафардан ҳориган йўловчи биринчи навбатда муздек сув билан сийланган экан. Чанқоғи қонган меҳмон мурувватпеша мезбонни: “Сувдай сероб бўлинг” дея дуо қилган экан.\nБоболарнинг айтишича, бугунги вазият у шарафли кунлардагидан бироз бошқачароқ. Ҳарқалай, зилол ариқдан покиза сув ичиш бизнинг авлодга насиб қилмади, бу ҳақда эшитганмиз, холос. Ариққа ахлат тўкиш, тупуриш жирканч одат эканлиги кўп бора таъкидланади, лекин, афсуски, ўша таъкидларда айтилганидек, бу аллақачон одамларнинг нафратига сабаб бўлмайдиган, туйғуларни жунбушга келтирмайдиган одатга айланиб қолган. Бўзсув ёқасида машинасини ювиб, ювиндини сувнинг ўзига тўкиб юборадиган ёш йигитлар ҳам аслида мана шу одатга риоя этадилар, фақатгина уларнинг ариққа тупуриши кенгроқ, рамзий маъно касб этган.\nЎзбекистон сув танқис, экологик вазият хавф остида турган минтақада жойлашгани барчамизга яхши маълум. Орол муаммоси дунёнинг энг ақлли бошларини оғритаётган бир пайтда ўзимизнинг масъулиятсиз эканлигимиз ҳам кулгули, ҳам аянчли. Унутманг, соғлиғимизни ўзимиздан бошқа ҳеч ким ўйламайди. Биз ҳам, бизнинг фарзандларимиз ҳам шу .оьжа тўлақонли ва соғлом ҳаёт кечириши учун ўзимиз курашишимиз шарт.\n“Оқар сувнинг қадри йўқ” дея нақл қилади халқ. Менинг ягона орзуим – шу мақол мутлақо унутилиб кетсин, яъни, ниҳоят олдимиздан оқаётган сувни қадрлашни ўрганайлик. Қўлимга қалам олишдан мақсад ҳам шу аслида. Иситма аллақачоноқ барчасини фош қилиб бўлган, хасталикнинг олдини олишнинг айни пайти.\nТошкент шаҳрида 1 май куни “Фавворалар сайли” бўлиб ўтади\nQoyil. Shu kungacha suvni faqatgina chanqoqni qondirish va tozalash xususiyatidan xabardor ekanman. Bu maqolani òqib kòplab ma’lumotlarga ega bòldim.\n13.03.2016 в 16:49\nShu kungacha suvni faqatgina chanqoqni qondirish va tozalash xususiyatidan xabardor ekanman. Bu maqolani òqib kòplab ma’lumotlarga ega bòldim.\nAjoyib! Nimasiki, maqolani o’qib faqat suvning tarkibini emas, taqdirini ham o’ylab qolasan. Mulohazalar esa o’z o’rnida, mohirlik bilan va shunday aytilganki, beixtiyor ohirgi istakka o’zing ham qo’shilasan:“Оқар сувнинг қадри йўқ” дея нақл қилади халқ. Менинг ягона орзуим – шу мақол мутлақо унутилиб кетсин, яъни, ниҳоят олдимиздан оқаётган сувни қадрлашни ўрганайлик. .\np/s: Balki maqolani «Mahorat maktabi» rukniga qo’ysa ham bo’lar. Informatsiyani, muommoni qanday yetkazishni o’rganishimiz uchun…\nInson ko’pincha mukammalikka intiladi, qolaversa, bu dunyoda mukammallik degan tushunchaning o’zi yo’q. Hech narsa mukammal bo’lmaydi. Yaratgan bu olamni muvozanatda go’zal qilib yaratgan, menimcha. Ming dardga shifo, deyilgan asal ham me’yordan oshsa, zaharga aylanadi. Top-toza uy sharoitida o’sgan bola ko’chaga chiqqanda betob bo’lib qolar ekan, chunki u o’sha sharoitga o’rganmagan…\nSuv — ob-havo, hayot, ma’lum darajada omonat ham… Undan foydalanishda ma’lum intizom mavjud. Bu intizom buzilmasa, uning xizmati doim yaxshilikka yog’riladi, inshalloh.\nBiz toza deb o’ylagan suvimizdan ham kasallanish mumkinligini bilmagandim. Bekorga qaynagan suv ich, deyishmas, ekan-da. Suv-hayot manbai. Uni qadrlashga, ifloslantirmaslikka barchamiz birdek mas’ulmiz.\nNext story Кўзгуда Олтин медаль соҳиблари!\nPrevious story Франкофония байрамига марҳамат!


Путин «махфий сарой» ҳақидаги видеога муносабат билдирди — Sof.uz\nЖАҲОН 116,622,491 92,232,352 2,590,365\nЎЗБЕКИСТОН 80,081 78,722 622\n25.01 19:25 1637 Жаҳон\nРоссия президенти Владимир Путин блогер Aлексей Навалнийнинг Россия раҳбарига тегишлилиги айтилган Геленджик яқинидаги сарой ҳақида олинган филмига изоҳ берди. Путиннинг айтишича, қаср унга ёки унинг яқин қариндошларига тегишли эмас.\n«У ерда менинг мулким деб кўрсатилган нарсалар, на мен, на менинг яқин қариндошларим тегишли ва ҳеч қачон тегишли бўлмайди ҳам»,- дея таъкидлади Путин.\nУмуман олганда, РФ президенти ўз танқидчиси Навалнийнинг «суриштирув»ини «монтаж ва тўқима» деб баҳолаган.\n«Улар фақат маълумот тўплаганлар ва барча шу материаллар билан фуқароларимизнинг миясини ювишга қарор қилганлар», деган Путин.\nПрезидент бассейн тасвирланган коллажга эътибор қаратиб, «улар менинг сузиб турган суратимни жойлаштирдилар, мен баъзида сузиб туришни яхши кўраман. Аммо ҳеч қачон ҳовузда сузмаганман. Ҳовузнинг нима эканини ҳам билмайман ҳатто. Aммо мен сузганман. Қачон ва қаерда? Енисейда. 2016 йилда», - деб таъкидлаган Путин.\nБироқ, президентнинг сўзларига кўра, у вақт йўқлиги сабабли филмни тўлиқ кўрмаган, фақат ёрдамчилари томонидан тақдим этилган видеодан айрим жойларини кўрган холос.\nНавалний ўз филмида эслатиб ўтган шахслар ҳақида гапирганда, Путин уларнинг орасида дўстлари ҳам борлигини ва ҳатто ўзи танимайдиган дўстлари ҳам борлигини таъкидлаган. Aммо президент бизнесга алоқадорлиги ҳақидаги хабарларни рад этган: президент бизнес билан шуғулланишини инкор қилган.\nAввалроқ, Путиннинг матбуот котиби Дмитрий Песков Россия раҳбарининг Геленджик яқинида қасри йўқлигини айтганди.\nФарғонада қайнoта келинини сўйиб ташлади\n4.03 13:32 5361\nРоссияда 23 йил қамоқда ўтирган ўзбекистонлик Тошкентга қайтиши билан яна 17 йилга қамалди\n3.03 12:34 4565\nКеча, 09:21 3690\nТуркияга бормоқчи бўлган ўзбекистонликлар огоҳлантирилмоқда\n3.03 08:45 3314\nСамарқандда икки қиз иштирокида «романтик кеча» ташкил қилган ўсмир эл-юрт олдида шарманда бўлди\n3.03 11:14 3164\nДХХга ишга жойлаш учун 5000 доллар талаб қилган шахс қўлга олинди\nКеча, 23:10 223 Жамият\nНавоий халқаро аэропорти МДҲдаги “Энг яхши аэропорт – 2020” танлови ғолиби бўлди\nКеча, 22:15 43 Ўзбекистон\nЎзбекистонда байрамолди қандай об-ҳаво кутилаётгани маълум қилинди\nКеча, 21:11 523 Ўзбекистон\nКатта Фарғона каналида чўкиб кетган ўсмир йигитнинг мурдаси икки ой ўтиб топилди\nКеча, 20:42 533 Ўзбекистон\n"Катта Дубулға" турнирида Кемран Нуриллаев бронза медали соҳиби бўлди\nКеча, 20:09 36 Спорт\nКеча, 18:54 1065 Жамият


Қаҳрдил ижтимоий тармоқчилар | "Адолат" СДП\nҚаҳрдил ижтимоий тармоқчилар\nБироқ, ҳар нарсанинг яхши ва ёмон тарафи бўлганидек, сўнгги пайтларда ижтимоий тармоқларнинг ҳам жиддий хатарлари юзага чиқмоқда. Жумладан, айрим ёшларнинг интернетдан ноўрин фойдаланаётгани, аянчли иллатларни тарғиб этаётгани кузатишимиз мумкин.\nИжтимоий тармоқ орқали фикр билдириш ва бунинг ортидан мақтов (“лайк”)ларни қўлга киритишга уриниш бугунги ёшларини тобора ўз домига тортмоқда. Бунинг салбий томони шундаки, фойдаланувчи бундай “лайк”ларни яна ва яна олишни истайди ва роҳатланади.\nАлбатта, ижтимоий тармоқни буткул ёмонга чиқаришга ҳаққимиз йўқ. Ижтимоий тармоқ ҳам телевидение, радио каби бир восита. Уни яхшиликка ишлатса – яхши.\nКуни кеча Tik Tok ижтимоий тармоғи орқали айрим зиёли, халқ орасида обрў-эътибор қозонган аҳли илм, имом, уламоларни масҳаралаб, обрўсизлантиришга қаратилган лавҳа ҳар бир мусулмон кишини қалбини ларзага келтирди.\nАйтиш жоизки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан сўнг одамларни ҳаққа чақирадиган, билимсизларга таълим берадиган, адашганларни йўлга соладиган ва халқ орасида бидъатлар тарқалишининг олдини оладиган зотлар уламолардир.\nОмма олдида имомни беҳурмат қилиш, обрўсини тўкиш ҳаром амал ҳисобланади.\nАҳли сунна эътиқодига кўра, мусулмон катта гуноҳни қилиш билан диндан чиқмайди, лекин динни, уламоларни беобрў қииш ва масҳаралаш билан диндан чиқиш хавфи бор. Чунки уламолар дин номидан гапирувчи шахслардир. Уларга отилган тош динга, пайғамбарга отилган ҳисобланади.\nУламоларимизни ҳурматлашни, уларга манфаат етказиш қўлимиздан келмаса, зарар беришдан сақланишни ёшларимизга ўргатайлик. Айнан, ҳозирги глобаллашув даврида миллий ва умуминсоний қадриятларни ўсиб келаётган ёш авлоднинг онгига сингдириш, “оммавий маданият “га қарши иммунитетни шакллантириш долзарб масаладир.\nКўпгина мусулмон давлатлари ва хаттоки айрим Ғарб давлатларида хам Tik Tok блокланган. Тўғри, айримлар бу шунчаки кўнгилочар тармоқ дейди ва бундан хеч қандай хавотир йўқ дейишади. Лекин танганинг иккинчи томони ҳам бор, бу бўлса биз ёшларимизни фарзандларимизни йўқотиб қўймоқдамиз. Улар хам онгли хам жисмонан ривожланиш ўрнига борган сари таназзулга учрашмоқда ва бу даҳшат. Алҳамдулиллаҳ, биз мусулмонмиз лекин мусулмонликни даво қилиб туриб мана бу видеоларга индамай кўз юмамиз афсус.\nБундай видеолар Tik Tok тармоғида кўпайиб бормоқда ва бу ҳозирги кўраётган видеолар юздан бири деса ҳам бўлади. Tik Tokни жазолаш вақти келмадимикан, дўстлар?


Тўлиқ номи:«Локомотив» футбол клуби\nБош мураббий:Вадим Абрамов\nЖамоа сардори:Виктор Карпенко\nТашкил топган:2002 йил 18 февраль\nБош ҳомий:«O‘zbekiston temir yo‘llari» ДАТК\nСтадион:«Локомотив» спорт комплекси, ТТЙМИ\nКлуб формаси:қизил, оқ\nКлуб хабарлари /g, ']');\ncomment = comment.replace(/ /g, '');\ncomment = '[span][b]'+authorname+'[/b]\_n'+comment+'[/span]';\nТўлабек Акрамов: «Жепаров "Локомотив"да қолади»\nШу кунларда олий лиганинг барча жамоалари янги мавсумга тайёргарликнинг биринчи босқичини ўтказишяпти. Хусусан, Тошкентнинг «Локомотив» клуби ҳам 20 декабрдан мавсум тадоригини бошлади. Ўтган мавсумда «олтин дубль» қайд этган «темирйўлчилар»ни янги, 2017 йилда жиддий синов ва имтиҳонлар кутиб турибди, десак асло муболаға бўлмайди. Чунки айнан «Локомотив» мамлакатимиздан ягона вакил сифатида қитъанинг энг нуфузли мусобақаси - ОЧЛнинг гуруҳ босқичида тўғридан-тўғри иштирок этади. Шу билан бирга, Мирко Йеличич шогирдлари чемпионлик ва кубок ҳимоясига ҳам киришишади. Бу жараён эса осон бўлмаслиги аён. Биз мавсум якунлари ва 2017 йилга мўлжалланган режалар юзасидан «Локомотив» клуби директори ўринбосари Тўлабек Акрамовдан эксклюзив интервью олдик.\n- Келинг, суҳбатимиз аввалида «Локомотив» учун қийин, аммо омадли ўтган мавсумни сизнинг талқинингизда сарҳисоб қилиб олсак: чунончи, жамоа бир йўла учта мусобақада иштирок этди...\n- Тўғри айтдингиз, ҳақиқатан ҳам ўтган мавсум биз учун мураккаб кечди. ОЧЛнинг кузги «плей-офф» ўйинларида иштирок этдик, чемпионат ва кубок баҳсларида ҳам кураш жуда кескин тус олди. Ана шундай кучли рақобатга бой бўлган мавсум якунида ҳам чемпионат олтин медаллари, ҳам кубокни қўлга киритганимиздан хурсандмиз. Қувонарлиси, «олтин дубль» қайд этган Ўзбекистоннинг бешинчи жамоаси бўлдик. Шунингдек, «Локомотив» ўз тарихида илк бор мамлакат чемпионига айланди. Ҳеч кимга сир эмас, ҳозиргача чемпионлик учун «Пахтакор», «Бунёдкор», «Насаф» ва «Локомотив» жамоалари ўртасида кураш бўларди. Бу йилдан эса юқоридаги жамоалар қаторига «Бухоро», «Металлург», «Қизилқум» клублари ҳам қўшилишди. Улар айнан чемпионлик учун курашаётган жамоалардан очко тортиб олишга интилишди. Бир нарсани аниқ айта оламан, ўтган 30та турдаги ҳеч бир учрашувда «Локомотив» осонликча ғалабага эришмади. Ўзимиз иштирок этган ҳар бир ўйинда майдонда боримизни беришга мажбур бўлдик. «Нефтчи» ва «Металлург» жамоаларига қарши кечган баҳсларда эса кутилмаганда очко йўқотдик. «Нефтчи» билан бўлган ўйинни ёдга олсак, биз рақибни менсимаганлигимиз учун жазоландик, дея олмайман. Гап шундаки, «Нефтчи» - юртимизнинг энг совриндор жамоаларидан бири ва фарғоналиклар турнир жадвалининг қайси қисмида боришларидан қатъий назар, гранд клубларга етарликча қаршилик кўрсата олишади. Бу жамоани мен Англиянинг «Ливерпуль» клубига ўхшатаман. Зеро «мерсисайдликлар» муайян бир ўйинга алоҳида тайёргарлик кўришади. «Нефтчи»да ҳам худди шундай хислат бор. Менимча, чемпионат якунида футболчиларимизда чарчоқ аломатлари кўзга ташлана бошлади. Бунинг натижасида, иккинчи даврада биринчисига қараганда кўпроқ очко йўқотдик. Хуллас, бир йўла учта мусобақада иштирок этиш осон эмас, ҳар ҳолда. - Ростдан ҳам, иккинчи даврада жамоа аъзолари сал бўшашгандек тасаввур уйғонди. Бу раҳбариятни хавотирга солмадими?\n- Ҳолат раҳбариятни ташвишлантирди, албатта. Чунки, кераксиз вақтда очко йўқотишимиз натижасида таъқибчилар жамоага анча яқинлашиб олишди. Лекин йигитлардаги ўзига ишонч юқори бўлгани учун якунда чемпионликка эришдик.\n- Одатда, чемпион бўлишдан кўра, уни ҳимоя қилиш қийинроқ. Буни «Пахтакор» мисолида ҳам кўриш мумкин. «Шерлар» бу йил 5-ўрин билан кифояланишга мажбур бўлишди. Ваҳоланки, улар 2015 йили олтин медалларга эга чиқишганди. Шуни инобатга олиб, янги мавсумга тайёргарликнинг мукаммал режаси ишлаб чиқилдими? Хориж йиғинлари ҳақида нима дея оласиз?\n- 8-23 январь кунлари БААнинг Дубай шаҳрида илк хориж йиғинимиз ўтказилади. У ерда 2та ўртоқлик учрашуви ташкиллаш режамиз бор. Рақиблардан бирининг номи маълум бўлган: 20 январь куни Россиянинг «Зенит» клубига қарши майдонга тушамиз. Иккинчи жамоа билан эса музокаралар давом этмоқда.\n- Табиийки, тайёргарлик жараёнида таркибни кучайтиришга ҳам эътибор қаратилади. Чунки айни пайт «Локомотив» сафида ёши катта футболчилар талайгина. Балки, ўринбосарлар сафида ўзини кўрсатган ёш футболчилар асосий жамоа машғулотларига жалб этилар?\n- Бу йил ёшлар жамоасидан 2-3 нафар футболчининг асосий таркибга қўшилиш эҳтимоли юқори. Мана шу ўйинчилар жамоа билан Дубайдаги йиғинда қатнашишади. Агар асосий таркибга муносиб эканликларини исботлашса, янги мавсумда уларни расмий ўйинларда кўришимиз мумкин.\n- Сиз бир муддат Англиянинг «Флитвуд Таун» жамоасида бўлиб, инглиз клуби академиясида йўлга қўйилган ишлар билан яқиндан танишиб қайтдингиз. Шундан келиб чиқсак, яқин келажакда «Локомотив» футбол мактабида қандайдир ислоҳотлар рўй бериши мумкинми?\n- Сезган бўлсангиз, сўнгги уч йил давомида клубимизнинг футбол мактабига бўлган эътибори анча кучайди. Биз ўз тараққиётимизнинг тўғри йўлдан боришини таъминлаш учун Англия клуби билан ҳамкорлик меморандуми имзолаганмиз. Унга кўра, икки ёш футболчимиз уч ой давомида «Флитвуд Таун»да маҳоратларини ошириб қайтишди. Умид қиламанки, ҳамкорлигимиз ҳали узоқ давом этади. «Локомотив» футбол мактабига келадиган бўлсак, унинг фаолияти шахсан менинг назоратимда. Режалар кўп, мисол учун, тез орада клубимизнинг махсус академияси қурилиши бошланиши керак. Бунинг учун талаб қилинадиган ҳужжатларни тахт қилиб қўйганмиз. Ўйлайманки, яқин келажакда четдан чақирилган футболчиларга эмас, ўз академиямиз тарбияланувчиларига суянишни бошлаймиз. Бунинг учун бизга тахминан 3 йилча вақт керак бўлади. Футбол мактабимизда 14-15 ёшли истеъдодли футболчилар талайгина. Уларнинг юзага чиқишига оз фурсат қолди.\n- Асосий масалалардан яна бири бу - маркетинг. Афсуски, олий лигамизнинг аксарият клублари ҳамон вилоят ҳокимликларига қарам бўлиб қолишяпти. Ўзини-ўзи маблағ билан таъминлаш борасида қандай ишлар олиб боряпсизлар?\n- Ҳақиқатан ҳам маркетинг хизматининг спортда, хусусан, футболда тутган ўрни ва аҳамияти беқиёс. Келинг, масалани яна «Флитвуд Таун» мисолида кўриб чиқамиз. Бу жамоа биргина телевидениянинг ўзидан йилига миллион фунт стерлинг улуш олади. Клуб маркетинг хизмати томонидан ҳар бир ўйинга 30-40 бетлик махсус дастур чоп этиларкан. Чиройли журнал кўринишидаги мазкур тўплам ўртача 3 фунт стерлингдан сотилади. Футбол ишқибозлари эса уни навбатга туриб харид қилишади. Стадион атрофида клубга тегишли каттагина бозор бор. Унда жамоага хос турли атрибутикалар савдоси йўлга қўйилган. Англияда ҳар бир клубнинг ўз музейи бор ва унга кириш ҳам пуллик. Чипталар ва йиллик абономентларнинг ўзидан яхшигина фойда қилишар экан. Энг муҳими, чипталарни бир ҳафта аввал сотиб олмасангиз, ўйинга кира олмай, ташқарида қолиб кетишингиз аниқ. «СИП» ва «ВИП» тоифасидаги чипталарга юқорида айтилган дастур қўшимча тарзда берилади ва енгил тамадди билан ҳам сийланасиз. Мазкур йиллик чипталарнинг нархи 1000 доллар турар экан. Эътиборлиси, жамоа ўйинда ғалаба қозона олмаса-да, ишқибозлар 90 дақиқа тинмай қўшиқ куйлашади. Бу - юқори даражадаги мухлислик маданияти. Биласизми, очиғини айтсам, мен оила аъзоларим билан чемпионатимиз ўйинларига бора олмайман. Чунки бизнинг ишқибозлар ҳакам ёки футболчиларни ҳақоратлаб, ҳатто, сўкиниб ўтиришади. Англияда бундай нарса йўқ. Футболчи хато қилса ҳам, уни қарсаклар билан олқишлаб, руҳлантириб қўйишади. Менимча, ўша футболчи азбаройи уялганидан бошқа хато қилмасликка, чиройли ўйнашга ҳаракат қилади. Рақиб жамоа ўйинчиси чиройли ҳаракат қилса ёки гол урса, унга ҳам тан бериш маъносида қарсак чалишади. Мухлислар стадионга худди театрга боргандек боришади. Бизда эса бундай манзарани кузатмайсиз. Мен бир нарсани аниқ айта оламан, биздаги футбол маркетинги яқин 5 йил ичида ижобий томонга ўзгармаса керак. Биринчидан, бизда реклама бозори афсуски, ҳозирча жуда суст. Ваҳоланки, футбол орқали ўз маҳсулотини реклама қилиш бутун дунёда кенг тарқалган усул. Иккинчидан, бизда ўйинларни тўғридан-тўғри эфирга узатиш жараёни оқсаяпти. Мен бу муаммо учун тўлиқ телевидениени айбламоқчи эмасман. Айрим стадионларимизда ўйинларни жонли олиб бериш учун шароитлар йўқ. Ўйлашимча, қачонки жонли эфирда олиб бериладиган ўйинлар сони максимал даражада кўпайса, футбол маркетингининг катта бир қисми ўсишга эришади. Чунки реклама беришни истовчилар ўз маҳсулотини телевидение орқали кўришни исташади. Агар ўйинлар жонли олиб кўрсатилса, 32 миллионлик халқимиздан камида 5 миллиони ўша учрашувни томоша қилади. Умид қиламан, бизда ҳам секин-аста ҳаммаси ўз изига тушиб кетади...\n- Сервер Жепаров, Темур Кападзе, Игнатий Нестеров, Кахи Махарадзе каби ёши улуғ футболчиларнинг кейинги тақдирлари борасида қандай фикр билдира оласиз? Уларнинг «Локомотив» билан тузган шартномалари якунига етдими?\n- Сиз айтган футболчилар билан имзоланган шартномалар якунига етган. Айни пайтда келишувни узайтириш бўйича музокара олиб боряпмиз. Насиб қилса, яқин кунларда янги шартномалар имзоланади.\n- Демак, Сервер Жепаров «Локомотив»да қолади, шундайми?\n- Ҳа. Темур Кападзе ва Артур Геворкянлар ҳақида эса аниқ маълумот бера олмайман. Бу масалани бош мураббий ҳал қилади. Айни дамда Мирко Йеличич дам олиш учун уйига - Австралияга жўнаб кетган. У қайтиб келганидан сўнг таркиб борасида ўз қарашларини баён қилади.\n- Легионерлар алоҳида мавзу...\n- Тўғри. Лекин бу мавзуга батафсил тўхталмоқчи эмасман. Уч ойдан бери легионерлар бўйича селекция ишлари давом этмоқда. Савияли легионер топиш осон эмас. Бизга маъқул келганларининг эса нархи, талаблари жуда юқори.\n- «Локомотив» ОЧЛ гуруҳ босқичидаги рақибларини билиб олди. Уларни ўрганиш жараёни бошландими? Умуман, қуръа ҳақида қандай фикрдасиз?\n- Жамоамиз Ўзбекистондан ягона клуб сифатида тўғридан-тўғри ОЧЛнинг гуруҳ босқичидан баҳсларга киришади. Бу эса табиийки, бизга катта масъулият юклайди. Рақибларни ўрганиш жараёни фаол давом этмоқда. Ўтган мавсумда чорак финалгача етиб бордик. Афсуски, «Ал-Айн» билан ўйинда бизга омад етишмади. Қолаверса, жисмоний тайёргарлик бобида ҳам рақибга ютқаздик. Мураббий ва футболчилар бундан тегишли хулосалар чиқариб олишган. Камчиликлардан келиб чиққан ҳолда ҳозир асосий эътиборни айнан жисмоний тайёргарликка қаратганмиз. БААдаги йиғинда ҳам кўпроқ шу камчилик устида ишланади. Илк йиғинимиздан ўрин олган ўртоқлик ўйинлари сонининг камлиги ҳам шу билан боғлиқ.\n- Сизнингча, бу йилги мавсумда ўзини кўрсата олган «Локомотив»нинг уч нафар энг яхши футболчиси кимлар бўлди? - Аслида, бу савол билан мухлисларга мурожаат қилган маъқул. Чунки энг холис баҳони улар беришади. Лекин интернет ва газеталарда ўқияпмиз, кўпчилик Темурхўжа Абдухолиқовни Ўзбекистоннинг 2016 йилдаги энг яхши футболчиси деб тан олмоқда. Ҳужумчимиз 22та гол билан чемпионат тўпурари бўлди. Менга қолса, муваффақиятларимизда барча футболчиларнинг ҳиссаси катта, деган бўлардим. Мухлис сифатида гапирсам, Темурхўжа Абдухолиқов, Сардор Мирзаев ва Темур Кападзеларнинг ҳаракатлари мени қувонтирди. Гарчи Темур жамоадаги энг ёши катта футболчи бўлса-да, керакли ўйинларда ҳал қилувчи ролни ўйнади. Қолаверса, ёш футболчиларга чинакамига ўрнак бўла олди. Кападзенинг саъй-ҳаракатлари эвазига «Локомотив»да ички муҳит барқарор сақланди.\n- Бошқа жамоаларнинг аъзолари борасидаги фикрларингиз қандай?\n- «Пахтакор» ярим ҳимоячиси Жалолиддин Машарипов бу йил ёрқин ўйин намойиш этди. Ўсишдан тўхтамаса, тез орада уни янада кучлироқ жамоаларда кўриб қолсак, ажабмас.\n- Масалан, «Локомотив»да, тўғрими? Ҳар ҳолда, бу трансферга қарши бўлмасангиз керак...\n- (Кулади) Менимча, ўз олдига аниқ мақсад қўйган жамоаларнинг ҳеч бири бу футболчини таркибда кўришга қаршилик қилмайди. Чунки у ҳар қандай клубни бемалол кучайтира олади. Мавсум кашфиётларидан яна бири бу - Шоҳруз Норхонов. Муболаға бўлмаса, «Обод» футболчиси деярли бир ўзи жамоани юқорига тортди. Унинг тўпурарлар сафида бўлишини ҳеч ким кутмаган эди. «Насаф» футболчиси Баҳром Абдураҳимовнинг ҳаракатлари ҳам диққатга сазовор. Бу ярим ҳимоячи ўтган йили ўзидан яхши таассурот қолдирган эди. Бу мавсумда Баҳромнинг ўйинлари яна ҳам очилди. Киритилди: 11.01.2017 12:26. Ўқилди: 6647 марта. Фикрлар: 0 та.\nтўлиқ жадвал » Футзал. Клублар ўртасида ОЧ\nтўлиқ жадвал » Ўзбекистон суперкубоги\n13.03.2017. ОЧЛ. 3-тур.


Ўшликларни ўзбек чегарасига етказиш даромад манбаига айланмоқда\nАйрим хабарларга кўра¸ ўзбек қизларини Ўзбекистон чегарасигача олиб бориш учун 500 дан 2000 долларгача ҳақ сўралмоқда.\nҚирғизистон жанубидаги айрим ҳарбийлар олти кундан бери давом этаётган хунрезликлардан қочишга уринаётган ўзбекларни Ўзбекистон чегарасигача олиб бориб қўйиш учун пул талаб қилмоқда. Бу ҳақда Ўшда қуршовда қолиб кетган ўзбеклар маълум қилишди.\nЎшда ўзбекларга ҳужум қилаётган оломон ва Қирғизистон армияси формасини кийиб олганлар қуршовида қолиб кетганлар орасида Ўшга тадбиркорлик юмуши билан келган тўрт нафар Ўзбекистон фуқароси ҳам бор.\nХавфсизлик нуқтаи назаридан бу суҳбатдошимизнинг исмини келтирмаймиз.\nУнинг айтишича, зўравонликларнинг биринчи кунлариданоқ ўзбекларни чегарача олиб бориб қўйиш қирғиз ҳарбийлари учун мўмайгина даромад манбаига айланган.\n"Бизни зўравонликлар ўчоғидан олиб чиқишга ҳаракат қилаётган қариндошларимиз Ўзбекистон-Қирғизистон чегарасида қирғиз ҳарбийларига мурожаат қилишди", деб бошлайди гапини суҳбатдошимиз.\n- У ҳарбийларга чегарада турган қариндош-уруғларимиз чиқишди. Улар ҳам тўрт кундан бери жинни бўлиб қолай дейишаяпти. Улар ҳам тўрт кундан бери ўша ерда ўтириб бизни бу ердан олиб чиқиш йўлларини излашмоқда. Бу ердаги ҳамкорларимизнинг биттаси Тожикистон фуқароси¸ биттаси Ўзбекистон фуқароси. Улар иккинчи куни чиқиб кетишди¸ дейди суҳбатдошимиз.\nҲарбийлар 500 АҚШ доллари эвазига кўрсатадиган хизматларга мана булар киради:\n- Ҳар биттасига жавоб беришади. Атрофимизда постми¸ батальонми турибдию. Улар ҳам отишаяптику.\nОзодлик: Ҳарбийлар ҳақиқатан ҳам одамларга отишаяптими?\n- Ҳа. Здесь ужасно. Кеча тинч деган пайтда биздан уч километр узоқдаги маҳаллани олишиб¸ у ердаги аëллар ва қизларни зўрлашиб¸ эркакларни ўлдиришди¸ дейди суҳбатдошимиз.\nСуҳбатдошимиз ва у билан қолаётган уч нафар Ўзбекистон фуқароси 25-27 ёшлардаги қизлар. Эркак ҳамкорларимизни чегарагача элтиб қўйиш учун 500 доллар олган ҳарбийлар, бизга бу хизматлар 2000 долларга тушишини айтмоқда, дейди яна суҳбатдошимиз.\n- Бизни бу ердан чегарача олиб бориб қўйиш учун ҳар биримиздан 2000 доллардан сўрашди. Нега бундай катта нарх сўрашганини эса, бизнинг биринчидан қизлар эканимиз билан тушунтиришди. Ҳамкорларимиз йигитлар бўлгани учун улардан 500 доллардан олишди. Ҳозир эса ўзбек қизларини зўрлаш ҳоллари кўпайиб кетгани боис, бизни нафақат тирик ҳолда олиб бориб қўйиш, балки йўлда биров номусимизга тегмаслиги кафолатлангани учун биздан каттароқ ҳақ сўралмоқда, дейди олти кундан бери Ўшда ертўлада емак ва сувсиз жон сақлаётган Ўзбекистон фуқароси.\nАйни пайтда, Ўшнинг Помир кўчасида истиқомат қиладиган ўзбеклардан бири кейинги кунларда ҳарбий кийимдаги кимсаларнинг алдов йўли билан аёллар ва болаларни гаровга олаётгани ҳақида гапириб берди.\n- Помир кўчаси деган кўчамиз бор. Ҳозир ўзбек-қирғиз чегарасига боришни истаганлар жуда ҳам кўп. Ëрдам сўраб мурожаат қилишганда иккита бусикда келишган. “Сизларни Дўстлик ўзбек-қирғиз чегарасига олиб бориб қўямиз” дейишган. У ëққа энди эркаклар чиқиб кетаëтгани йўқ. У ëққа фақат аëллар¸ ëш болалар¸ қариялар чиқиб кетаяпти. Эркаклардан бўлса ярадорлар чиқиб кетаяпти. Ҳаммасини солганда¸ Қурмонжон Додҳо колхози деган жойимиз бор¸ ўша ерга олиб бориб¸ бир жойга қамаб гаровда ушлаб туришган экан. Гаровга олгандан кейин товон пули сўраяпти. Масалан¸ битта қизни 500 долларга қайтиб сотиб олишганини биламан мен¸ дейди ўшлик суҳбатдошларимиздан бири.\nҚирғизистон Миллий хавфсизлик қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари, ҳозирда Жалолободда комендантлик қилаётган Қубат Бойбўлов, Озодлик радиосининг бу ҳолатни изоҳлаб бериш сўровига, мен Жалолободдаги вазиятга жавоб бераман, дея гапни қисқа қилди.\nҚирғизистон Муваққат Мудофаа вазири Исмоил Исоқовга ҳам масала юзасидан изоҳ беришни сўраб кун давомида бир неча марта мурожаат қилдик. Исоқов қўл телефонига жавоб берган ва ўзини унинг ёрдамчиси, деб таништирган киши бундай деди.\n- Бўлди, бошқа бу ерга телефон қилманг. Истасангиз¸ Ўшга мухбирингизни юборинг. Бўлди вақтимни олманг, деди Қирғизистон Муваққат Мудофаа вазирининг ёрдамчиси.\nРоссиялик ҳарбий таҳлилчи Павел Фельгенгауэр, бугун ўта қийин иқтисодий ва сиёсий аҳволда қолган Қирғизистон ҳарбийлари фурсатдан фойдаланиб, пул ишлаб олишга ҳаракат қилаётганига шубҳа қилмайди. Таҳлилчи бундай ҳолатлар Африканинг қашшоқ мамлакатларида рўй берган этник можароларда кузатилганини эслатади.\n- Африкада турли можаролар рўй берганда бундай ҳоллар кўп учраган. Масалан, Руанда, Конго, Кот-де-Уар ёки Сьера Леоне каби мамлакатларда бундай этник хунрезликлар рўй берганда¸ ҳукумат қўшинлари бунда фаол иштирок этган ва қочқинлар ҳисобидан мўмайгина пул ишлаб олишдан ҳазар қилмаган. Қирғизистонда бу ҳолатнинг такрорланиши эса, қирғиз куч ишлатар тизимлари ва умуман Қирғиз давлатчилиги қандай аҳволда эканини кўрсатади. Бу Қирғизистон ўз давлатчилигини йўқотиш ёқасига келиб қолганини англатади, дейди россиялик ҳарбий таҳлилчи Павел Фельгенгауэр.


ҚОРАМОЛЛАРНИНГ ЮҚУМЛИ ТУГУНЛИ ДЕРМАТИТ КАСАЛЛИГИ | AGRO-OLAM.UZ\nБош саҳифа Чорвачилик ҚОРАМОЛЛАРНИНГ ЮҚУМЛИ ТУГУНЛИ ДЕРМАТИТ КАСАЛЛИГИ\nҚОРАМОЛЛАРНИНГ ЮҚУМЛИ ТУГУНЛИ ДЕРМАТИТ КАСАЛЛИГИ\nҚорамолларнинг юқумли тугунли дерматити (нодуляр дерматити) (Dermatitis nodularis bovum; заразный узелковый дерматит) – юқмли чегара билмас вирус касаллиги бўлиб, давомли иситма, некрозланувчи ўчоқли тери бўртмалари (ғадир-будур шиш), тарқалган лимфаденит, кўз, нафас олиш ва овқат ҳазм қилиш аъзолари шиллиқ пардаларининг жароҳатланиши билан характерланади. Бу касаллик билан, баъзан, қўй, эчки ва буйволлар ҳам касалланиши мумкин.\nЖаҳонда қорамолларнинг юқумли тугунли дерматити бўйича эпизоотик ҳолат мураккаблашган бўлиб, тарқалиш ареали мамлакатимизнинг чегара ҳудудларига яқинлашиб келмоқда. Жумладан касаллик асосан Марказий ва Жанубий Африка мамлакатлари, Мадагаскар, Ҳиндистон мамлакатларида қайд этилган бўлиб, кейинчалик Яқин Шарқ мамлакатларида, 2014-2016 йиллар мобайнида Туркия, Озарбайжон, Ливан, Ироқ, Эрон, Миср, Кипр, Россия Федерацияси, Доғистон, Чеченистон Республикалари, Арманистон, Греция, Болгария, Македония, Сербия, Черногория, Албания, Қозоғистон давлатлари ҳудудларида қайд этилган.\nЮқумли тугунли дерматитнинг иқтисодий зарари катта бўлиб, сигирларда сут маҳсулдорлигининг кескин камайишидан, сут, тери маҳсулотлари сифатининг ва тирик вазннинг пасайиши, ўлик ҳомила ташлаш, бепуштлик, баъзан, шартли патоген микрофлора таъсири натижасида ҳайвоннинг нобуд бўлиши, даволаш ва ветеринария-санитария тадбирларини ўтказиш харажатларидан ташкил топади.\nКасаллик қўзғатувчиси Poxviridае оиласи Capripoxvirus авлодига мансуб ДНК сақловчи вирус бўлиб, қўй-эчкилар чечаги вирусига антигенлик жиҳатидан яқин.\nБу вирус билан йирик шохли ҳайвонлар, қўй, эчки, қуён, денгиз чўчқалари касалланади. Касал ҳайвонларда юқумли тугунли дерматит вируси тери бўртмаларида, мушаклар, шиллиқ пардалар, қон, сўлак, уруғда бўлади ва 11-12 кун сақланади, ажралиб тушган тери тугунларида 4 ойгача сақланиши мумкин, буқалар касалланиб соғайганда уларнинг уруғи билан\n2 ойгача вирус ажралиб чиқиши мумкин.\nВирус ташқи муҳитнинг таъсирларга нисбатан чидамли. Вирус касалланган ҳайвонлар териси бўртмасининг қора қўтирида қоронғи жойда совуқда (+40С) 6 ойгача фаол сақланиши мумкин. Вирус +550С да 2 соатда, +650С да 30 дақиқада фаолсизланади, 1% ли формалин,\n2% ли фенол, 2-3% ли гипохлорид натрий эритмалари вирусларни фаолсизлантиради.\nНодуляр дерматитга зоти, жинси, ёшидан қатъий назар қорамоллар, айниқса Европа зотларига мансуб соғин сигирлар ва буйволлар мойил.\nҚўй-эчкиларнинг касалланиши ҳақида ҳам маълумотлар мавжуд. Жирафа ва антилопалар юқумли тугунли дерматит вируси билан экспериментал зарарлантиришга ўта сезгир. Касаллик одатда эпизоотия ҳолида намоён бўлади.\nКасаллик қўзғатувчиси манбаи бўлиб, касал ва касаллик латент кечаётган ҳайвонлар ҳисобланади. Вирус инкубация даврида ва ҳайвоннинг касаллик даврида жароҳатланган тери соҳаларидан, сўлак, уруғ, сут, кўз ва бурундан ажратилган суюқликлар орқали ажралади.\nВируснинг бир ҳайвондан иккинчисига ўтиш йўллари кам ўрганилган. У асосан трансмиссив йўл-механик ташувчанликка гумон қилинаётган ҳашаротлар орқали узатилади. Чунки, касаллик айниқса, иссиқ ва намли мавсумда, нам, балчиқли ҳудудларда кўпроқ учрайди. Аммо ҳозиргача вирус ташувчилар доираси тўлиқ аниқланмаган. Вирус паррандалар орқали механик тарқалади, натижада касаллик тўсатдан, бир вақтнинг ўзида бир-биридан узоқда жойлашган манзилларда пайдо бўлиб жуда тез тарқалади.\nУзатиш омиллари сифатида сут, уруғ, озуқа, сув, транспорт ва бошқа ташқи муҳит объектлари ҳисобланади. Вирус касал ва соғлом ҳайвонларнинг бевосита контакти орқали, жинсий йўл, бузоқларда эса сут орқали юқиши мумкин.\nКасалланиш даражаси организмнинг зот хусусиятлари ва резистентлигига боғлиқ ҳолда 5-45 фоизни ни ташкил этади. Йирик шохли ҳайвонларда ўлим даражаси 10-45 фоизгача бўлиши мумкин, лекин кўпинча\n1-5 фоизни ташкил этади. Касалликдан табиий шароитда соғайиш 90 фоизгача бўлиши мумкин. Касаллик, асосан 4 ҳафтагача давом этади, асоратли кечса, секундар инфекциялар туфайли бу муддат чўзилиши мумкин.\nККасалликнинг инкубацион даври 3-30 кун, табиий шароитда инкубацион даври 2-4 ҳафтани ташкил этади.\nКасалликнинг ўткир кечишида тана ҳароратининг +400С гача ошиши ва 4-14 кун мобайнида шу зайлда сақланиши, иштаҳанинг пасайиши, кўздан суюқлик оқиши, бурун ва оғиздан шиллиқли ёки йирингли суюқлик оқиши, 48 соатдан сўнг ўчоқли тери қопламида бўртмаларнинг ҳосил бўлиши кузатилади. Бу бўртмалар тери юзасидан сал кўтарилган, думалоқ, аниқ чегараланган, 0,2-7 см катталикда бўлиб касалликнинг кечишига боғлиқ ҳолда миқдори бир нечтадан бир неча юзтагача бўлиши мумкин.\nУлар бутун тана бўйлаб жойлашади, асосан, сон, қўлтиқ, кўз атрофи, тумшуқ, елинда жойлашади.\nКасаллик оғир кечганда бўртмалар оғиз ва бурун шиллиқ пардаларида, қин лаби соҳаларда ҳам жойлашиши мумкин. Нодуляр бўртмалар кўз қовоғида ҳосил бўлиши натижасида кўз пардаси лойқалашади, ҳайвон бутунлай ёки қисман кўр бўлиб қолади. Бўртмалар ҳосил бўлгандан\n1-3 ҳафтадан кейин, улар ичидаги тўқима бутунлай некрозга учраб секвестрлар ҳосил бўлади. Кейинчалик бўртмалар ёрилиб ичидан ёқимсиз ҳидли чўзилувчан шиллиқ модда ажралиб чиқади.\nБузоқларда юқумли тугунли дерматит тери қопламининг визуал кўринадиган жароҳатларисиз кечиши мумкин. Бунда касаллик иситма, шиллиқ ва қон аралаш диарея билан тавсифланади. Ярим ўткир кечишда тери қопламининг сезиларли жароҳатланиши кузатилмайди. Касаллик қисқа муддатли иситма (2-5 кун), иштаҳа йўқолиши билан кечади. Касаллик клиник белгиларсиз ҳам кечиши мумкин, бу ҳолатда касалланиш фақат қўзғатувчи вирус ДНК-сини полимеразли занжир реакциясида (ПЗР) аниқлаш ёки вирус нейтралловчи антителолар мавжудлиги бўйича аниқланади. Зарарланган подада клиник белгиларсиз касалланган ҳайвонлар 50 фоизгача етиши мумкин.\nҚўйидаги патологоанатомик ўзгаришлар кўзатилади: тери қопламида аниқ кўринувчи бўртмалар мавжуд, улар зарарланган мушаклар юзасида, мушак толалари орасида, бурун йўллари, томоқ, трахея, ўпка, буйрак, ширдон, катта қорин шиллиқ пардаларида ҳам жойлашиши мумкин. Тери ва тери ости тўқималари қизғиш суюқлик билан тўйинган. Бўртмалар кесмада кулранг рангда ва консистенцияси зич. Некрозлашган бўртмаларда казеоз масса мавжуд бўлиб, унинг остида ярачалар ҳосил бўлади. Лимфа тугунлари катталашган, шишган. Плеврада, талоқда, жигар, бурун чаноғи, ширдон ва ичаклар шиллиқ пардаларида қон қуйилишлар кузатилади. Ширдоннинг тубида ва пилорус қисмида ҳамда ўпкада, айрим ҳолларда яралар топилиши мумкин. Айрим ҳайвонларда бўғимлар фаолиятининг бузилишлари аниқланади.\nДастлабки ташхис клиник белгилар (тери қопламидаги аниқ чегараланган бўртмалар, оғир ҳолатларда бўртмаларнинг шиллиқ пардаларда жойлашиши, жароҳатлар соғлом теридан аниқ чегараланган, юза лимфа тугунлари қамраб олинган), эпизоотологик маълумотлар таҳлилига (касаллик бирданига бир неча фермада тўсатдан пайдо бўлади, касалланган ҳайвонлар миқдори тез кўпайиб, баъзан 70% гача етиб боради), патологоанатомик ўзгаришларга асосланган ҳолда қўйилади. Якуний ташхис лаборатория текширишлар асосида қўйилади. Вирусни ажратиш учун патологик материал сифатида бўртмалардан фойдаланилади, бўртма қорақўтирида вирус нуклеин кислотаси ПЗР да 3 ой давомида аниқланиши мумкин. Вирусни ажратиш ва идентификация қилишда ҳужайралар культурасидан ва нейтраллаш реакциясидан фойдаланилади.\nҲайвонлар юқумли тугунли дерматитини дерматофилёздан (пўст билан қопланган ва тери қопламининг юза қаватларида бўртиб турувчи папулалар ҳосил бўлиши билан тавсифланувчи терининг сурункали жароҳатланиши); туберкулёзнинг тери шаклидан (бўртмалар тери қоплами остида бўғимлар ва бўйин лимфа тугунлари бўйлаб жойлашади ва узоқ муддат сақланади); ҳашаротлар чақишига тери реакциясидан (оғриқли жароҳатлар яхши сезилади, яллиғланиш бўртиқчаси билан чегараланмаган, бўртмалар юмшоқ ва ёйилган), оқсил, қўйларнинг блутанг, демодекоз, чечак, инфекцион ринотрахеит, сўна личинкаси жароҳатларидан фарқлаш лозим.\nКасалликни махсус даволаш усуллари ишлаб чиқилмаган. Даволаш симптоматик усулда олиб борилади. Касал ҳайвонга озиқлантириш, сақлаш бўйича яхши шароитлар яратилади. Уларнинг тери қопламларига доривор ва дезинфекцион воситалар билан ишлов берилади. Иккиламчи инфекцияни ва касаллик асоратларини олдини олиш мақсадида антибиотиклар, сульфаниламид препаратлар қўлланилади. Табиий шароитда 90% ҳайвонлар соғайиши мумкин.\nАйрим олимларнинг тавсиялари бўйича ушбу касалликни даволашда “Биферон-Б” биопрепаратини қўллаш яхши самара беради. ФГБНУ Бутунроссия қўйчилик ва эчкичилик илмий-тадқиқот институти ҳамда Белорусь Давлат университети олимлари томонидан биргаликда “НПЦ ПроБиоТех” (Белорусь) корхонасида тайёрланган янги авлод ветеринария препарати ёрдамида ҳайвонлар нодуляр дерматитини самарали даволаш ва номахсус профилактика қилиш бўйича схемалар ишлаб чиқилган. Бу схемаларда “Биферон-Б”, “Гентабиферон-Б”, “Энрофлоксаветферон-Б” препаратлари қўлланилади. Улар комплекс таъсир этувчи, кўп функцияли, видоспецифик таъсир этиш хусусиятларига эга.\n“Биферон-Б” препарати-таъсир этувчи моддаси турғун дори шаклидаги ҳўкизнинг альфа-2 ва гамма-рекомбинант интерферонларининг аралашмасидан иборат бўлиб, биопрепаратнинг пролонгирланган таъсирини ва вирусларга қарши кучли самарасини таъминлайди. Биопрепарат қўлланилиш вақтида ва қўлланилгандан сўнг гўшт ва сут маҳсулотлари ҳеч бир чекловларсиз истеъмол учун ишлатилиши мумкин.\n“Гентабиферон-Б” препарати “Биферон-Б” препартининг барча хусусиятларига эга, қўшимча равишда бактерияларга қарши курашиш самарадорлигини ошириш мақсадида гентамицин қўшилган.\n“Гентабиферон-Б” таркибидаги интерферонлар антибиотикнинг иммунодепрессор таъсирини бартараф қилади. Биопрепарат қўлланилгач, ҳайвон гўштини 14 кун, сутини 4 кундан сўнг истеъмол қилиш мумкин.\n“Энрофлоксаветферон-Б” таркибида энрофлоксацин мавжуд ва у бактерияларга қарши кенг доирада таъсир этади. Ҳўкизнинг рекомбинант альфа-интерферони ҳайвонлар учун ёрқин иммуностимулятор сифатида таъсир этади, энрофлоксацин таъсирини ва қон зардобининг лизоцим ва бактерицид таъсирини кучайтиради, организмнинг номахсус резистентлигини оширади. Интерферонлар энрофлоксациннинг иммунодепрессор таъсирини бартараф қилади.\nКасалланиб тузалган ҳайвонлар юқумли тугунли дерматит билан қайтадан касалланмайди. Айрим олимларнинг берган маълумотларига кўра, касалланиб тузалгач ҳайвонларда иммунитет 11 ой давом этади.\nМахсус профилактика учун дастлабки режали вакцинация 3 ойлик ёш ҳайвонларга қилинади. Ревакцинация 12 ойдан сўнг ўтказилади. Носоғлом пунктларда ва хавфли ҳудуддаги хўжаликларда аввал қилинган иммунизация муддатидан қатъий назар барча соғлом ҳайвонлар вакцинация қилинади. Олти ойликкача бўлган ёш ҳайвонлар 14 кун оралиқ билан 2 марта эмланади.\nҚорамолларнинг юқумли тугунли дерматити Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қайд этилмаган, лекин касалликнинг четдан кириб келиш хавфи сақланиб қолмоқда.\nКасаллик қўзғатувчисининг четдан кириб келиш ва тарқалишининг олдини олиш мақсадида қўйидаги тадбирларни амалга ошириш талаб этилади:\nамалдаги қонунчиликка асосан юқумли тугунли дерматит касаллиги бўйича носоғлом давлатлардан ушбу касалликка мойил ҳайвонлар (йирик шохли моллар, буйволлар, зебу) ва касаллик манбааси бўлиши мумкин бўлган чорвачилик маҳсулотлари (ишлов берилмаган тери хом ашёси, ва касалликка мойил ҳайвонлардан олинган генетик материаллар) ни олиб келиниши ва республика ҳудуди орқали ташилишини тақиқлаш;\nюқумли тугунли дерматит касаллиги ва унинг профилактикаси бўйича ОАВ орқали чиқишлар, давра суҳбатлари ташкил этиш, мақолалар чоп этиш. Аҳолини, чорвачилик маҳсулотларини етиштириш, сақлаш, ташиш ва қайта ишлаш билан шуғулланувчи тадбиркорлар, қушхоналар раҳбар ва ходимларини юқумли тугунли дерматит касаллиги ва унинг профилактикаси бўйича тушунчасини ошириш, кўргазмали амалий ўқув-семинарлари ташкил этиш;\nбозорлар, қушхоналар ва бошқа корхоналарда сифатсиз маҳсулотларни аниқлаш ишларини кучайтириш;\nчорвачилик объектларидан 3 км атрофида, рухсат этилмаган чиқинди ташлаш жойлари ташкил этилишига йўл қўймаслик;\nветеринария препаратлари заҳирасида доимий тарзда дезинфекцияловчи воситалар заҳираси яратилишини таъминлаш;\nмавжуд «Ишонч телефонлари» орқали аҳоли ва ташкилотлардан йирик шохли молларнинг оммавий касалланиши ҳолатлари бўйича тезкор ахборот олиш ишларини ташкил этиш;\nқонунчиликда белгиланган тартибда ва ваколатли органлар билан келишилган ҳолда ҳар бир чорвачилик объектларида, хўжаликларида ҳайвонлар гавдаларини зарарсизлантириш жойларини ташкил этиш;\nфермер хўжаликлари, аҳоли шахсий ёрдамчи хўжаликлари ва якка тартибдаги тадбиркорларнинг қорамоғидаги йирик шохли молларни ҳар йили январь-март ойларида рўйхатга (қайта рўйхатга) олиш;\nаҳолига ҳайвонларни сақлаш, юқумли тугунли дерматитга қарши профилактик тадбирларни ўтказиш тартиб ва қоидалари, ҳайвонлар касалланганда, нобуд бўлганда маҳаллий бошқарув органлари ва давлат ветеринария хизмати билан ҳамкорлик қилиш тартибини тушунтириш;\nчорвачилик хўжаликларида ветеринария ва санитария қоидаларига риоя қилиниши устидан назорат доимий ўрнатиш;\nҳар бир ҳудуд кесимида қорамолларнинг юқумли тугунли дерматит касаллигининг олдини олиш, тугатиш бўйича чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқиш ва унинг ижросини таъминлаш;\nчорвачилик хўжаликларидаги йирик шохли моллар кунлик клиник кўригини ташкил этиш;\nрежали тарзда дезинфекция, дезинсекция, дератизация тадбирларини ташкил этиш;\nйирик чорвачилик объектларидан 10 км масофадаги барча аҳоли шахсий ёрдамчи хўжаликлари, фермер хўжаликлари, якка тартибдаги тадбиркорлар қорамоғидаги йирик шохли моллар соғломлиги устидан мунтазам назорат олиб бориш;\nюқумли тугунли дерматит касаллигини барвақт аниқлаш, ташҳис қўйиш, даволаш ҳамда тарқалишига йўл қўймаслик бўйича ветеринария мутахассислари ўқитиш, билим ва кўникмаларини ошириб бориш;\nюқумли тугунли дерматит касаллигининг қўзғатувчиси манбалари, кириб келиш йўллари ва тарқалиб кетиш эҳтимолларини аниқлаш, эпизоотик ҳолатни баҳолаб бориш.\nмамлакатга келтириладиган қорамоллар, уларнинг гўшт, сут маҳсулотлари ва уруғ юқумли тугунли дерматит бўйича соғлом бўлган давлатлардан харид қилиниши лозим. Қорамоллар 30 кунлик профилактик карантин давомида юқумли тугунли дерматитга текширилиши ва фақат соғлом ҳайвонлар фермага киритилиши керак. Хорижий давлатлар билан чегара ҳудудларда қорамол ва қўй-эчкиларни боқишни имкон қадар чегаралаш зарур.\nЧорвачилик фермалари фаолиятини ёпиқ корхона шаклида ташкил қилиш, биноларга дезтушама ва дезтўсиқлар орқали киришни ташкил этиш, ҳайвонларни тўйимли озуқалар билан боқиш, уларни зоогигиеник меъёрлар асосида жойлаштириш, ўз вақтида касалларни ажратиб, алоҳида сақлаш ва даволаш, ферма ҳудудини озода сақлаш, режа асосида ферма ҳудудида дезинфекция, дезинсекция тадбирларини ўтказиш;\nЮқумли тугунли дерматит қорамоллар орасида клиник, патологоанатомик ва лабораториявий усулларнинг бири билан аниқланса, қонунчиликда белгиланган тартибда карантин эълон қилинади.\nҚорамоллар орасида юқумли тугунли дерматит биринчи марта учраганда эпизоотологик ўчоқда касал ва улар билан бевосита контактда бўлган ҳайвонлар алоҳида ажратилади, улар қонсиз усул билан ўлдирилиб, ўлимтиклар йўқ қилинади. Касалланиб ўлган ҳайвонлар, емай қолган озуқа ва тўшамалар носоғлом пункт ҳудудида куйдирилади. Эпизоотик ўчоқдаги ҳайвонлардан олинган сут жойида 5 дақиқадан ортиқ муддат қайнатиш ёки +850С ҳароратда 30 дақиқа пастеризация қилингандан сўнг чекловсиз реализация қилинади.\nЭпизоотик ўчоқда ҳар ҳафтада касал ҳайвонлар турган бинолар ва яйраш майдончалари, гўнги, транспорт воситалари дезинфекция, дезинсекция қилинади. Ферма ходимларининг махсус кийим ва резина пойафзаллари махсус камерада формальдегид буғлари билан зарарсизлантирилади.\nХавфли ҳудуд (3 км) чегараси белгиланади ва у ерларда ҳам касаллик тарқалишининг олдини олиш бўйича дезинфекция, дезинсекция ва шартли соғлом ҳайвонларни вакцинация қилиш тадбирлари амалга оширилади.\nКарантин бекор қилингунча ҳар куни мулкчилик шаклидан қатъий назар барча чорвачилик хўжаликларида каалликка мойил ҳайвонлар клиник кўрикдан ўтказилади. Кузатиш ҳудудида (10 км) ҳар куни қорамоллар клиник кўрикдан ўтказилади ва улар ҳар ҳафтада дезинсекция қилинади.\nКарантин ўчоқдаги ҳайвонлар тўлиқ йўқотилганидан («стемпинг аут» ўтказилганда) ёки ўчоқдаги ҳайвонлар тўлиқ соғайиб, эпизоотик ўчоқда комплекс ветеринария-санитария тадбирлари ўтказилилганидан (шу жумладан чорвачилик бинолари, қўр-қўтонлари ва бошқа ҳайвонлар сақланган жойларда уч мартадан (биринчи марта ҳайвонлар соғайиши билан, иккинчи марта тўлиқ механик тозалашдан сўнг, учинчи марта карантин бекор қилинишидан олдин) дезинфекция тадбирлари ўтказилганидан сўнг 30 суткадан кейин бекор қилинади.\nКарантин бекор қилинганидан сўнг касаллик ўчоғи ва касаллик хавф солган ҳудудларда бир йил муддага қўйидаги чекловлар ўрнатилади:\nкасаллик ўчоғи ва касаллик хавф солган ҳудудан ҳайвонларни олиб чиқиш (махсус сўйиш корхоналарига сўйиш учун олиб чиқишдан ташқари);\nЙШМ ларни бозорларда сотиш, аҳолидан ЙШМ ларни сотиб олиш;\nёз мавсумида 3 ой, куз-қиш мавсумида 6 ой давомида юқумли тугунли дерматит билан касалланган ҳайвонлар боқилган яйловларда касалликка мойил ҳайвонларни боқиш, ҳайдаб ўтиш, шунингдек касалланган ва касалликка гумон қилинган ҳайвонлар ўтлатилган, ҳайдаб ўтилган йўллардан фойдаланиш тақиқланади;\nНобоп пунктда йил давомида ҳашаротлар учиши бошланишидан 1 ой олдин ЙШМ тўлиқ эмланади.\nИкром Хайитович Джураев, Навоий вилоят ветеринария бошқармаси бошлиғи.\nwww.vetgov.uzсайти ва интернет тармоғи маълумотлари асосида тайёрланди


Германия Ҳарбий ҳаво кучларига қарашли учоқ Швейцарияда ҳалокатга учради.\n20 январ 2021, Тошкент вақти: 13:04\nИкки учувчидан бири нобуд бўлди, иккинчи катапультадан фойдаланишга улгурди ва омон қолди. Унга етган жароҳат хавфли эмас. Корсикадан Германияга учаётган ҳарбий самолёт Берн кантонида тоққа бориб урилган ва қулаб тушган.\nЖо Байден АҚШ президенти лавозимига киришиш учун Вашингтонгга келди


Қозоғистонда коронавирусга қарши ишлаб чиқилаётган вакцинанинг клиник синовларига рухсат берилди\nЖССТ Қозоғистонда коронавирусга қарши ишлаб чиқилаётган вакцинани клиник синовларига рухсат берилган вакциналар рўйхатига киритди. Рўйхатдан ҳаммаси бўлиб 19 та давлатда ишлаб чиқилаётган 33 вакцина жой олган.\nВакцинани яратиш устида иш олиб борилаётган давлатлар орасида Британия, Хитой, Россия, АҚШ, Германия, Япония, Ҳиндистон, Жанубий Корея, Бельгия, Швеция, Сингапур, Италия, Австралия, Тайван, Куба, Франция, Австрия ва Канада бор.\nТаъкидланишича, Қозоғистоннинг фаолсизлаштирилган вирусли вакцинаси клиник синовларнинг 1/2-босқичидан ўтмоқда.\nВакцина Қозоғистон таълим ва фан вазирлиги фан қўмитасининг Биологик хавфсизлик муаммолари илмий-тадқиқот институти томонидан ишлаб чиқилмоқда.\nТурли маълумотларга кўра, ҳозирда дунёда коронавирусга қарши 170 тадан 218 тагача вакцина ишлаб чиқилмоқда. ЖССТ вакиллари бу вакциналар ичида AstraZeneca компанияси ва Оксфорд университети ишлаб чиқаётган вакцинани энг истиқболли деб аташмоқда.\n11 августда коронавирусга қарши дунёдаги биринчи вакцина рўйхатдан ўтказилганди. Россиянинг Н.Гамалея номидаги маркази ишлаб чиққан ушбу вакцина клиник синовлари якунланмасдан рўйхтдан ўтказилган. ЖССТ вакцинанинг бундай тартибда рўйхатдан ўтказилишига шубҳа билан қарамоқда ва уни дунёга тавсия қилиш учун у ҳақида кўпроқ маълумот кераклигини таъкидлаб ўтган.


Параосиё ўйинлари. Дзюдода яна 4 та медаль қўлга киритилди\nПараосиё ўйинларида бугун дзюдо бўйича мусобақалар давом эттирилди. Унда Ўзбекистоннинг 4 вакили медаллар учун кураш олиб борди ва уларнинг барчаси шоҳсупага кўтарилишнинг уддасидан чиқди.\n-73 кг вазн тоифасида гиламга чиққан Феруз Саидов жанубий кореялик Сеунгжун Янг билан бўлган баҳсда жароҳат олди ва кумуш медаль билан кифояланди. -81 кг вазн тоифаси вакили Нурбек Мирзаев ҳам олтин медаль учун кечган баҳсда жанубий кореялик рақибга дуч келди. Нурбек Юнгмин Ли билан баҳсда ғолиб чиқиб, чемпионга айланди.\nФеруз Саидов - кумуш медаль соҳиби\nДзюдо бўйича аёллар ўртасидаги мусобақаларда -57 кг вазн тоифасида баҳсларда қатнашган Нафиса Шерипбоева ҳал қилувчи жангда хитойлик Лин Жилианга мағлуб бўлди ва делегация ҳисобига навбатдаги кумуш медални қўшиб қўйди. -63 кг вазнда гиламга чиққан Парвина Самандарова бронза медалига эга чиқди.\nНафиса Шерипбоева - кумуш медаль соҳибаси\nПарвина Самандарова - бронза медаль соҳибаси\nШу тариқа, 9 октябрда Ўзбекистон вакиллари ҳозирча 2 та олтин, 2 та кумуш ва 1 та бронза медалларини жамғаришга муваффақ бўлди. Умумий ҳисобда медаллар сони 25 тага етди, шундан 15 таси олтин.\nЭслатиб ўтамиз, дзюдо бўйича кечаги мусобақаларда ҳам гиламга чиққан 4 нафар ўзбекистонлик спортчиларнинг барчаси шоҳсупага кўтарилган эди. Шерзод Намозов (-60кг) ва Ўткир Ниғматов (-66кг) олтин, Лобар Ҳуррамова (-48кг) кумуш ва Севинч Саллаева (-52кг) бронза медалларини қўлга киритишган.\n22:42 / 19.02.2021\nШарофиддин Болтабоев — дзюдо бўйича «Катта Дубулға» чемпиони\nКоронавирус сабаб дзюдо бўйича лицензион турнирлар бекор қилинди


Президент сайловларида Ислом Каримовга овоз беришди (фото) – Mazmun.Uz\nПрезидент сайловларида Ислом Каримовга овоз беришди (фото)\nБу галги президентлик сайловлари ҳар доимгидан-да қизиқроқ ўтди. Халқимиз бу жараённи катта бир байрам тарзида қабул қилди ва нишонлади. Энг қизиғи, бизни таъсирлантиргани шу бўлдики, “кун.уз” сайти Биринчи президентимиз Ислом Каримовга овоз беришганини таъкидлади. Бу расмни кўрар эканмиз, Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг хотираси қалбларда абадий қолишига яна бир карра амин бўлдик.\nВперед Шавкат Мирзиёев билан Ўзбекистонни нима кутмоқда?\nНазад АҚШнинг сохта элчихонаси фош этилди!


CleanBox – бугунги кун талабига айланган қурилма!\n16:00 / 05.06.2021\nКоронавирус пандемияси буткул чекингани билан боғлиқ умидлар, афсуски, оқланмади. Касаллик тарқалиши тобора ошаётган бугунги кунларда ишончли ҳимоя воситаларига бўлган эҳтиёж ҳар қачонгидан ҳам кўпайди. CleanBox лойиҳасининг маҳсулоти эса шундай кунларда жуда асқатади.\nCleanBox лойиҳаси 2018 йилнинг июль ойида Инновацион ривожланиш вазирлиги ёрдамида Lotus Engineering етакчи нанотехнологик стартап компанияси мутахассислари томонидан яратилган. Ёш ва қобилиятли муҳандисларнинг илғор ғоялари асосида яратилган маҳсулотдан 2020 йилнинг бошидан буён 35 минг долларлик сотув ҳажмига эришилди.\nCleanBox қатор халқаро лойиҳалар ғолиби ҳисобланади ҳамда Сколково инновацион марказида юқори баҳоланган. Энг муҳими, мазкур лойиҳа инсон саломатлигини сақлаш ва мустаҳкамлашдек ғояни илгари суради.\nҚурилманинг ижтимоий аҳамияти ҳақида сўз борганда биргина мисолни келтириш мумкин. Маълумки, мактабгача таълим муассасаларида белгиланган регламент бўйича болалар ўйнайдиган ўйинчоқлар кунига икки марта ювилиши керак. Тозалашлардан бирида албатта хлор аралашмасидан фойдаланилиши зарур ва бу кейинчалик болажонларнинг нозик терисига салбий таъсир қилиши мумкин. CleanBox мана шу муаммони ҳам осон, ҳам арзон бартараф этади. Болалар бевосита ушлайдиган ўйинчоқ ва бошқа жиҳозлар тезлик билан зарарсизлантириб олинади.\nCleanBox – уй жиҳозлари, болалар ўйинчоқлари, ҳужжатлар, пуллар, телефон, озиқ-овқат ва бундан ташқари кундалик фойдаланиладиган бошқа нарсалардан нохуш ҳидни бартараф этувчи ва 99,9 фоизгача микробларни ўлдирувчи қурилмадир.\nБу қурилманинг иш принципи ёруғликда фаоллашувчи нанокаталитик фильтрга асосланган ва у микроб ва бактерияларни зарарсизлантиришда юқори самара беради. Афзалликлари орасида кундалик фойдаланишда касалликлар тарқалишининг олдини олиш муҳим ўрин эгаллайди.\nCleanBox афзалликлари ҳақида гап кетганда унинг ультрабинафша нурлар ёки ионизатордан фойдаланмаслиги эътиборга молик. Сабаби бундай модда ва воситаларнинг инсон саломатлиги учун зарарлари талайгина.\nОлиб борилган синовлар шуни кўрсатадики, CleanBox қурилмасида ишлатилаётган ўзига хос материаллар зотилжам чақирувчи клебсиеллалар, стафилоккокк, стрептококк каби микроорганизмларни 99,99 фоиз самара билан ўлдира олади.\nCleanBox асосан ҳужжатлар, болалар ўйинчоқлари, телефон, пул, пластик карта, кийим ва бошқа анжомларни зарарсизлантириш ва ҳидсизлантиришга мўлжалланган.\nЯна бир лойиҳа – “Air Box” ҳаво тозаловчи ва зарарсизлантирувчи ихчам қурилма бўлиб, хонадонлардаги ҳавони инсон учун фойдали ва безарар ҳолга келтириб беради.\n– Ҳавони тозалайди,\n– микробларни ўлдиради,\n– ҳавода микроблар тарқалишининг олдини олади,\n– ҳавони чангдан тозалайди,\n– аллергенларни йўқотади,\n– ҳаводаги нохуш ҳид ва зарарли моддаларни йўқотади,\n– самарали тунги чироқ вазифасини бажаради,\n– ишлашнинг 3 режими бор,\n– ҳавони намлантиради,\n– соғлом уйқуга кўмак беради.\nCleanBox қурилмасини гавжум жойларга қўйиб қўйиш кўплаб инсонларнинг саломатлигига хизмат қилиш билан бир қаторда касалликлар тарқалишининг олдини олишда юқори самарадорликка эришишга замин яратади.\nУндан қуйидаги жойларда фойдаланиш мумкин:\n– Офис ва кабинетлар,\n– турар жойларнинг ётоқхоналари,\n– ресторан ва кафелар,\n– ўқув марказлари,\n– мактаб ва боғчалар,\n– поликлиника ва шифохоналар,\nУчинчи қурилма – CleanBox AIR – маиший кондиционерга ҳавони зарарсизлантирувчи қўшимча мослама. Мазкур мослама кондиционерга қўшимча сифатида микробга қарши фаолликни кучайтиради ва ҳавода микроблар тарқалишининг олдини олади.\nБунда микроб ва бактерияларни ўлдиришда озон, ультрафиолет нурлар ва хлор каби зарарли воситалардан фойдаланмаслик қурилманинг оммабоплигини таъминлайди.\nЭкологик тоза маҳсулот Жанубий Кореянинг етакчи лабораторияларида ҳамда Ўзбекистон Республикаси Инновацион ривожланиш вазирлигининг Илғор технологиялар марказида синовдан ўтган.\nCleanBox + AirBox = COMBO\nCleanBox ва AirBox маҳсулотларини (жами 2 дона) сотиб олинг ва яна бир AirBox’ни бепул қўлга киритинг. Акция фақат 2021 йил 30 июнгача давом этади.\nТел: +998917790094, +998977071975


Кличко-Жошуа жанги: украиналик боксчи жанг давомида операция қилинди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nКличко-Жошуа жанги: украиналик боксчи жанг давомида операция қилинди\n04 май 2017, 11:01\n29 дан 30 апрелга ўтар кечаси ўта оғир вазн тоифасида чемпионлик камари учун Владимир Кличко ҳамда Энтони Жошуа рингга кўтарилишди. Жаҳоннинг собиқ чемпиони 41 ёшли Кличко 11-раундда техник нокаут билан оғир вазндаги IBF, IBO ва WBA Super камарлари соҳиби 27 ёшли англиялик Энтони Жошуага мағлуб бўлди.\nКличко Жошуага қарши жангдан сўнг кийим алмаштириш хонасида бошидан жарроҳлик амалиётини ўтказди. Украиналик боксчининг чап кўзи остидаги ёриқни пластик жарроҳ кийим алмаштириш хонасининг ўзидаёқ тикиб қўйди.\nХабарларга кўра, 3 сантиметрли ярани боксчи жангнинг 5-раундида Жошуанинг кучли зарбасидан сўнг орттириб олган.\nАввалига Кличконинг катмени Жейкоб Дюран унга рингнинг ўзида ёрдам кўрсатган. Дунёнинг энг кучли мутахассиси спортчининг жароҳати ва яраларига биринчи бўлиб адреналин билан ишлов берган. Кейинчалик яра устидан музли компресс қўйган. Чунки агар Дюран шу ишни амалга оширмаганида Кличко жангни давом эттира олмасди. Қизиқарлиси, Дюран амалиётни жанг охиригача ҳар бир раунд тўхталишларида олиб борди.\nЖанг якунига етгач, ярага ишлов беришда косметик жарроҳ қўшилди. Доктор Кристоф Крюсс жарроҳлик амалиётини кийим алмаштириш хонасида амалга оширди ва қошнинг ёриғига 9 тугун тиккан.\n“Жароҳат унчалик жиддий эмас, терининг ички қисми тикилмади. Фақатгина ип билан тикиб қўйиш кифоя бўлди”, деди жарроҳ.\nВиталий 2003 йил Лос-Анжелесда Леннокс Льюисга қарши жанг ўтказганида шифокорларга қийин бўлганди. Чунки ўша вақтда жарроҳлар 3 жой – кўз ости, усти ва лабга ип тикиб чиқишган, дейилади хабар якунида.\nЯнгиликлар » Спорт » Кличко-Жошуа жанги: украиналик боксчи жанг давомида операция қилинди\n12:24 Руслан Чагаев энди Владимир Кличко билан жанг қилиш ҳуқуқига эга бўлди


Чилонзор туманидаги хонадонлардан бирини ўмармоқчи бўлган ўғри қўлга тушди\n20:46 / 06.05.2016\nТошкент шаҳар, Чилонзор туманининг 11-мавзесида Мираҳмад Мирзаев (исм-фамилиялар ўзгартирилган) шу туманда жойлашган хонадонлардан бирига ўғриликка тушиб, у ердан нархи 3000000 сўмлик тилла билагузук, 1500000 сўмлик “Комлерт” узуги ва зираги, нархи 400000 сўм ва 879000 сўмлик иккита тилла узук, 750000 сўмлик тилла сирғаларни олиб, қопига жойлади. Шунинг билан қаноатланмасдан, шкафнинг ёнида турган жавондан 1500000 сўм нақд пулни ҳам ўғрилаб, вақтни қўлдан бой бермай, жуфтакни ростлади, — деб ёзади “Огоҳ” газетаси.\nХонадон эгалари уйларига қайтгач, у ердаги тартибсизликни кўриб, ҳайрону лол қолишди. Улар дарҳол ўғрилик жинояти содир бўлгани ҳақида ички ишлар идорасига хабар бердилар. Суриштирув ҳаракатлари бошлаб юборилди. Жабрланувчи ва гувоҳларнинг кўрсатмалари тингланди. Рад этиб бўлмас далиллар қаршисида қолган Мираҳаднинг айбига иқрор бўлишдан ўзга чораси қолмади.