Украина: сиёсий саҳна сабоқлари - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ЯнгиликларУкраина: сиёсий саҳна сабоқлари\nУкраинадаги етакчи сиёсий кучлар кўпга чўзилган музокара ва муҳокамалардан кейин, ниҳоят, келишувга эришди: президент Виктор Юшенко раҳнамолигидаги «Бизнинг Украина» (Наша Украина), мамлакатнинг собиқ бош вазири раҳбарлигидаги Юлия Тимошенко блоки (ЮТБ) ва социалистлар партияси ўзаро коалиция — иттифоқ ташкил этди. Бироқ бу билан мамлакатда юзага келган сиёсий инқироз хотима топди, деб бўлмайди. Бир қатор жиддий омиллар инқироздан чиқишга ҳали-ҳануз тўсқинлик қилмоқда…\n«Зарғалдоқ инқилоби»дан сўнг\n2004 йилги машҳур «зарғалдоқ инқилоби»дан кейин Украина сиёсий саҳнасида кўп ўзгаришлар рўй берди. Аввало, оғир ва масъулиятли дамларда бир-бирини қўллаб-қувватлаган қадрдонлар — Виктор Юшенко ва Юлия Тимошенко иттифоқи парчаланди. Ўзаро келишмовчилик ва коррупция билан боғлиқ можаролар туфайли Юшенко ўзи бош вазирликка тайинлаган Тимошенкони ўзи ушбу вазифадан озод қилди (2005 йил сентябр). «Зарғалдоқ инқилоби маликаси», «Инқилоб илҳомчиси», «Темир хоним» каби турфа номлар билан аталаётган Тимошенко эса ҳеч иккиланиб ўтирмай ўзини амалдаги президентга мухолиф деб эълон қилди. Тимошенко истеъфосидан кейин президент бош вазирлик курсисини ўзининг эски дўстларидан бири Юрий Ехануровга ишониб топширди.\nИнқилоб даврида Юшенко номзодини дастаклаган социалистлар партияси ҳам кейинроқ мустақил йўл тутишга қарор берди. Шу тариқа ягона ва бўлинмас «зарғалдоқ иттифоқи» жуда тез фурсатда гуруҳларга ажраб кетди. Инқилобнинг асосий «жабрланувчиси» Виктор Янукович эса биринчилардан бўлиб Юшенко ҳукуматига қарши сиёсий кураш очди.\nШу боис ҳам, жорий йилнинг 26 мартида ўтган парламент сайловида мамлакатдаги етакчи кучлар бўлинган ҳолда иштирок этди. Пировардида, муҳимлиги жиҳатидан «зарғалдоқ инқилоби»дан кейинда турувчи ушбу сиёсий тадбирда мухолифат етакчиси Виктор Януковичнинг Минтақалар партияси (Партия регионов) 32 фоиз овоз (186 депутат) билан ғалабага эришди. Олий Раданинг қолган ўринларини Юлия Тимошенко блоки (22 фоиз — 129 депутат), «Бизнинг Украина» (13 фоиз — 81) ва социалистлар партияси (5 фоиз — 33) бўлиб олди.\nСайлов якунланиши билан ғолиб партиялар олдида тез фурсатда коалиция ташкил этиш ва янги ҳукуматни тузиш вазифаси турарди. Чунки Украина қонунчилигига киритилган сўнгги ўзгаришларига кўра, парламент сайловида энг кўп овоз тўплаган партиялар ўзаро коалиция тузиши ва ана шу сиёсий иттифоқ ҳукуматни ҳам шакллантириши белгилаб қўйилган. Шунингдек, янги қонунчиликка кўра, бош вазирни эндиликда президент эмас, Олий Рада тасдиқлайди.\n«Бизнинг Украина», Юлия Тимошенко блоки ва социалистлар партияси ўртасида тузилган коалицияни шундай аташ мумкин. Уч етакчи партия парламент коалициясини ташкил қилиш учун мартдан июньга қадар самарасиз музокаралар олиб борди ва келишув учун берилган охирги муддатга икки кунгина қолганда мажбурий равишда бир битимга келди. Акс ҳолда, президент Юшенко Олий Радани тарқатиб юбориши ва янги сайлов белгилаши мумкин эди. Воқеаларнинг бундай ривожи эса ҳозирда парламентда кўпчилик овоз олиб турган инқилобчи партиялар учун хайрли бўлмаслиги мумкин эди.\nКоалиция тузиш йўлидаги музокаралар бу қадар чўзилганининг бош сабаби ҳокимият учун курашаётган «Бизнинг Украина», Юлия Тимошенко блоки ва социалистлар партияси ўртасидаги келишмовчиликлар ва ўзаро юқори мансаблар тақсимотида муроса йўлининг топилмаганидир. Сиёсий мулоқотлар боши берк кўчага кириб, инқироз чуқур илдиз отганини «Бизнинг Украина» ҳатто биринчи рақамли мухолиф бўлган Виктор Янукович партияси билан иттифоқ масаласида музокара олиб боришга мажбур бўлганидан ҳам билиш мумкин. Боз устига, Украинадаги танг сиёсий вазият туфайли Америка президенти Жорж Буш Киевга ташрифини бекор қилди.\nОлий Радада мутлоқ кўпчиликни ташкил этувчи 239 кишилик коалициянинг ташкил этилгани (аслида қонунга кўра, 226 депутат овозига эга бўлиш устунлик учун кифоя қилади) яқин кунларда янги ҳукумат иш бошлашини англатади. Хўш, бу иттифоқ, бу келишув сиёсий партияларга нима беради?\nБир-бирига меҳрибон… рақиблар\nБитимга мувофиқ, парламентда 129 ўринни олган Юлия Тимошенко блоки ҳукуматда 10 та вазирлик курсисига эгалик қилади. Асосийси, 8 ойдан буён бекор юрган Тимошенко хоним яна бош вазирлик мансабига қайтади.\n«Бизнинг Украина» партиясига эса 8 та вазирлик портфельи насиб этади. Шунингдек, парламент раҳбарлигига ҳам ушбу партия вакили — бир йил аввал Миллий хавфсизлик кенгаши котиби бўлган Пётр Порошенко сайланади. Келишув социалистлар партиясига 4 та вазирлик курсиси ва бош вазирнинг 1-ўринбосари лавозимини тақдим этади. Ҳукумат раҳбари ўринбосарлигига социалистлар етакчиларидан бири Иосиф Винский сайланиши мўлжалланмоқда.\nҲукумат ва парламент раҳбари бўлиши кутилаётган шахсларга диққат қилсак, коалиция ҳақиқатдан ҳам икки оёқ бир этикка тиқилган пайтда, энг сўнгги чора ўлароқ тузилганига амин бўламиз. Парламент раислигига номзод Порошенко ўтган йили порахўрликда айбланган пайтда Тимошенко бу айбларни қўллаб-қувватлаган эди. Порошенко эса ўз навбатида Тимошенконинг бош вазирликдан бўшатилиши ташаббускорларидан бўлганди. Хуллас, бу икки сиёсатдонни совуқ ва иссиқ — икки қўшилмас қутбнинг вакили дейиш мумкин.\nМафия эмас, қонун…\nБир-бирига ашаддий мухолиф бўлган сиёсий арбобларнинг ўзаро ҳамкорликда ишлашга розилик бериши осон бўлмагани аниқ. Лекин ҳарқалай, ҳар икки етакчи ҳам истиқболдаги жиддий мақсадларни кўзламоқда. Масалан, Тимошенко 2009 йилги президентлик сайловида ўз номзодини илгари сурмоқчи. Бу давр ичида ҳукумат раҳбари сифатида халқ ишончига кириш эса сайловда катта муваффақият келтириши мумкин.\nБир марта ҳукумат раҳбарлигидан мосуво бўлган, лекин шунга қарамай, ҳали ҳам жанговар руҳини йўқотмаган «Зарғалдоқ инқилоби» маликаси сиёсий етакчилик учун ҳозирданоқ қатъий ҳаракат бошлади. Тимошенко ўзаро иттифоқ тузилганидан кейин берган дастлабки баёнотида мамлакатни коррупция иллатидан халос этиш биринчи вазифа эканини таъкидлаб, «Биз нима яхшию, нима ёмонлигини мафия эмас, қонунлар кўрсатиб берадиган жамиятга эришишимиз керак», деди. Шунингдек, Тимошенко хоним Россия билан январь ойида тузилган газ экспорти тўғрисидаги шартномани ҳам кўриб чиқиш зарурлигини билдирган. Бу эса қўшни Европа давлатларини яна ташвишга солиб қўйди. Боиси Россия орқали Европага экспорт қилинаётган газнинг деярли 80 фоизи Украинадаги қувурлар орқали ўтади. Агар икки давлат ўтган йилдаги каби газ борасида ихтилофга борса, Россия Украинага бериладиган табиий ёқилғини тўхтатса, Киев эса бунга чидолмай яна Европага чиқадиган қувурларни ёпиб қўйса, табиийки, кўҳна қитъа аҳолиси ёқилғисиз қолиши мумкин.\nҲозирда январь ойида имзоланган шартномага мувофиқ, Киев «Росукренерго» воситачилигида етказиладиган газнинг 1000 куб метри учун 95 доллар тўлайди. Бу эса Украина бош вазирлигига асосий номзод бўлиб турган хонимга маъқул келмаяпти. Аслида Тимошенко олдинги муддатдаги раҳбарлик пайтида ҳам Москва билан айни газ масаласида кўп бора жиддий ихтилофларга борганди. Кўплаб кузатувчилар Кремл билан газ масаласида бу қадар кескин муносабатга бориш Украина учун ўтган йилги каби иқтисодий танг ҳолатни келтириб чиқариши мумкинлигига очиқ ишора қилмоқдалар.\nУкраина икки буюк давлат — Россия ва АҚШ манфаатлари тўқнашган ҳудудлардан бири. Шу боис ҳам, ушбу мамлакат учун Вашингтон ва Москва ўртасида баъзан ошкора, баъзан махфий — доимий кураш боради. Бу курашда сўнгги пайтларда Америка қўли баланд келаётгандай. Европача тараққиёт тарафдори ва Россияга қарши кайфиятда бўлган, сиёсий таҳлилчилар томонидан кинояомуз «Америка куёви» деб номланаётган Юшенконинг ҳокимият тепасига келиши; Украина Европа Иттифоқига қўшилишга интилаётгани; Шимолий Атлантика иттифоқи — НАТОга аъзо бўлишга уринаётгани ва ҳатто Киевнинг Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги (МДҲ) дан чиқишга қарор қилгани шундай хулосага ундамоқда.\nВашингтон томонининг Украинадаги сиёсий воқеалар якунидан кўзлаган мақсади ҳукуматни Ғарбга қўшилиш тарафдори бўлган инқилоб партияларининг тўлақонли эгаллаши бўлса, Москва Россия билан алоқаларни биринчи планга қўяётган Виктор Янукович ғалабасини истайди.\nЖорж Буш маъмурияти Украинага НАТОга аъзо бўлиш борасида ёрдам беришга тайёр. Яқиндагина Америка элчиси сифатида Киевга юборилган Уилям Тейлорнинг ваъда беришича, Украина узоғи билан 2008 йилга бориб Шимолий Атлантика иттифоқига қўшилиши мумкин. Ана шу ёрдамнинг яна бир амалий ифодаси: илгарилари бирор давлат ҳудудида бошқа давлат ҳарбий базаси мавжуд бўлиши НАТОга аъзолик йўлидаги жиддий тўсиқлардан эди. Бироқ Оқ уйнинг тавсия кучи туфайли Украинанинг Севастопол шаҳрида Россия ҳарбий контингенти бўлиши ҳам Шимолий иттифоққа аъзоликка тўсиқ бўлмай қолди. Ҳа, буюк давлатлар иродаси анча-мунча тўсиқларни ҳам кўз очиб юмгунча йўқ қилиб юбориши мумкин.\nБироқ Юшенко ҳукумати ҳар қанча НАТОга киришни истамасин, мамлакатнинг 64 фоиз аҳолиси бу қарорга қарши. (Шу боис ҳам, амалдаги ҳукумат эндиликда ҳарбий иттифоққа қўшилиш масаласини референдум орқали ҳал қилишга қарор берди).\nДеярли минг йилдан бери «Ён қўшни — жон қўшни» бўлиб яшаган Россия Украина каби эски дўстидан осонликча воз кечмаслиги аниқ. Ана шу истакнинг ёрқин инъикоси ўтган ойда намоён бўлди: Украина ва АҚШ қуролли кучлари ҳамкорлигида Феодосияда ўтказилиши режалаштирилган ҳарбий машғулотлар кучли норозилик чиқишлари туфайли бекор бўлди. Америка ўз кучларини Қримдан олиб чиқиб кетишга мажбур бўлди…\nХуллас, Украина сиёсий саҳнасида икки давлат ўртасида кечаётган ўзига хос кураш — дуэль ҳали якунланганича йўқ.\nЮшенконинг боши қотган\nЖуда катта ваъдалар билан ҳокимият тепасига келган президент Юшенко ҳозир мураккаб ҳолатга тушиб қолган. Уч ойдан буён давом этаётган сиёсий инқироз давлат раҳбари фаолиятига ҳам таъсир этмай қолмайди, албатта.\nПрезидентнинг ўзи журналистларга берган интервьюсида: «Ҳукуматда жуда кўп янги қиёфалар пайдо бўлди, бироқ ҳукумат қиёфаси ўзгармади», дея инқилобдан кейинги манзарани тасвирлаб берди.\nМамлакатда иқтисодий ўсиш суръатининг пастлиги, коррупциянинг кучайиб бораётгани етмагандай ҳукумат ва парламентни шакллантиришдаги қийинчиликлар аҳволни янада мураккаблаштирмоқда. Юшенконинг ўғли 100 минг долларлик автомобильни қаэрдан олганию, нима учун президентнинг ҳали 30 га ҳам тўлмаган жияни Харков вилояти губернатори ўринбосари бўлиб қолгани тўғрисидаги овозалар эса демократия ва қонун устиворлиги борасидаги оташин нутқларга халқ ишончини сусайтирмоқда.\nЭндиликда Виктор Юшенко олдида янада муҳим, залворли вазифалар турибди. Давлат раҳбари турли гуруҳларга бўлиниб кетган сиёсий ҳаракатлар бошини ягона мақсад йўлида қовуштириши ва сиёсий инқирозни бартараф этиши, Европа Иттифоқига аъзо бўлиш йўлидаги Украинани Европанинг юқори мезонлари даражасига олиб чиқиши зарур. Бунинг устига, истиқболда Россия билан газ масаласида юзага келиши мумкин бўлган келишмовчилик ва унинг ортидаги иқтисодий қийинчиликлар ҳам кутиб турибди. Хуллас, Украина раҳбарига ҳозирга ҳолатда осон тутиб бўлмайди.\nСобиржон Ёқубов, «Ҳуррият» газетасидан олинди\n← Аввалги Аввалги Олигархия бойлар ҳукмронлигими?\nКейинги → Кейинги: Шимолий Корея: Ракета парвози ортидаги таҳдид


ТЕРИНИ ОҚАРТИРИШ ВА ОФТОБДА ТОБЛАНИШ УСУЛЛАРИ\nБатафсил... Янги шарх қўшиш ЮЗДАГИ ПИГМЕНТ ДОҒЛАРГА ҚАРШИ НИҚОБЛАР\n2 боғ петрушкани майда тўғраб, устига бир стакан қайноқ сув қуйинг. Ва уни икки соат давомида ёпиқ идишга солиб дамланг.Батафсил... Янги шарх қўшиш ЕТТИ КУНЛИК ЁЗГИ ПАРҲЕЗ\nЁз маҳсулотлари иштаҳамизни алдаб, ортиқча вазндан халос бўлишда беминнат дастёримиздир. Шундай эмасми? Батафсил... Янги шарх қўшиш СОЧ ТЎКИЛИШИГА ҚАРШИ 5 ЭНГ САМАРАЛИ УСУЛ\nБатафсил... Янги шарх қўшиш БИР ШИНГИЛ УЗУМДАГИ ЖОЗИБАДОРЛИК СИРИ Узум данаги мойи қўшилган бальзам лабнинг кундалик парвариши учун энг қулай восита саналади.\nЯқин кунларда тўйга ёки бирор оқшомга отланаяпсизми? Қандай пардоз қилсам экан, деб бошингиз қотганми, унда ушбу пардозни синаб кўринг. Батафсил... Янги шарх қўшиш ОЗИШНИНГ 15 СИРИ\nЁз ортиқча килограммлардан халос бўлиш учун жуда қулай мавсум. Ахир ҳавоси дим жамоат транспорти, жазирама иссиқ ва доимий ташналик иштаҳамизни анча пасайтиради. Батафсил... Янги шарх қўшиш Бошқа мақолала...\nУЛЬТРАБИНАФША НУРЛАРИДАН ЖАЗИРАМАДА ҲИМОЯЛАНИШ ЧОРАЛАРИ\nГЎЗАЛЛИКНИНГ ЁЗГИ СИРЛАРИ ҲАҚИДАГИ 16 САВОЛГА ЖАВОБ


муаммо - xabar.uz\nСарлавҳа сизга қўшиқни эслатиб, юзингизга табассум югургандир. Аммо ушбу постимда табассум эмас, дилни хуфтон қиладиган муаммо кўтарилган.\nЖиззахда оммавий қабул: муаммолар кўп, жуда кўп....\nАҳолини қийнаётган муаммоларни аниқлаш, уларни бевосита жойида бартараф этиш юзасидан аниқ ва тезкор чоралар кўриш мақсадида Президент Администрацияси, вазирлик ва идоралар, маҳаллий ҳокимлик ҳамда мутасадди ташкилотлар иштирокида Жиззах вилоятида оммавий қабуллар ташкил этилди.\nОлимлар: Коронавирус ниҳояланмасдан туриб инсониятни янги муаммо кутмоқда\nСтенфорд университети олимларининг фикрига кўра, Ер сайёрасини яна иқлим ўзгариши сабаб узоқ вақт давом этадиган ўрмон ёнғинлари кутмоқда.\n128 кунда жавоб келган мурожаат: ким айбдор?\nНавоий шаҳрида фаолият олиб борадиган “Ишонч Гилам” масъулияти чекланган жамияти тадбиркорлари томонидан ДХАнинг Навоий вилояти бошқармасига шикоят хати тушди.\nЖурналист жамиятнинг энагаси эмас\nКейинги пайтларда бирор мутасадди ёки партия раҳбарими, вакилими томонидан туширилган «қовун»ларга кўникиб ҳам қолдик ҳисоб. Уларнинг бир-биридан ажиб баёнотлари киноя-ю кулгулар билан қоришган ҳолда ижтимоий тармоқларни кезиб юрибди ҳамон.\nОлимлар инсониятни янги хавфдан огоҳлантирди\nАвстралиянинг Монаша университети олимлари глобал исиш ва юқори ҳарорат озиқ-овқат етишмовчилиги билан боғлиқ қатор касалликларнинг кўпайиши ва келиб чиқишига олиб келади деган хулосага қилишмоқда.\n«Бир марта асфалт қилинган, шундан буён қаровсиз ётган йўллар бор...» (видео)\n«Маҳалла» телеканалида эфирга «Хизмат доирасида» кўрсатувида аҳолига хизмат кўрсатаётган таксилар лицензияси йўқлиги муаммоси кўтарилган.\n«Ҳар ишда меъёр яхши». Нега 3-4 соатлик маросим учун боримизни берамиз?\nНима бўлганда ҳам ҳамма нарсанинг меъёри бўлиши керак. Ошиқчаси – ошиқча. Бироқ бугун тўйларга ташриф буюрганимизда аввало келин-куёв ўтирган жойнинг ҳашамат билан безатилгани киши эътиборини тортади.\nЕтилиб келаётган муаммо: cув танқислигини нега ўйламаяпмиз?\nИнглиз тилида «there is an elephant in the room» — «хонада фил бор» ибораси мавжуд. Очиқ-ойдин кўриниб турган, аммо одамлар муҳокама қилишни истамаётган муаммога нисбатан ишлатилади.\nТилинг бўлсаю, гапира олмасанг...\nОдатда, биз юқоридаги саволга педагогнинг замонавий талабларга жавоб бериши, ахборот технологияларини пухта ўзлаштириши, ўз фанини чуқур билиши, кенг қамровли билимга эга бўлиши, ўз ишига масъулият билан қараши дея жавоб берамиз. Тўғри, буни инкор этмаймиз. Лекин фақат шуларгина сифат ва самаранинг мезони бўла олармикан?


Германия «норманд тўртлиги» яна бир бор йиғилиши ҳақида маълум қилди\n22:50 / 21.11.2016 4711\n«Норманд тўртлиги»нинг Ташқи ишлар вазирлари Украинадаги вазиятни муҳокама этиш учун яқин вақтлар ичида яна бир учрашув ўтказиши мумкин. Бу ҳақида ГФР ТИВ расмий вакили Мартин Шеферга асосланиб ТАСС агентлиги хабар тарқатган.\n«Ўйлайманки, яқин келажакда вазирлар учрашуви ўтказилади, аммо мен буни ҳозирча расман тасдиқлай олмайман, бошқа ҳамкорлар [Россия, Украина, Франция] билан гаплашиб олиш керак», — деган у.\nУнинг сўзларига кўра, Минск келишувларига амал қилишни назарда тутувчи «йўл харитаси» ишлаб чиқилади.\n«Баъзан олдинга қадам ташланади, баъзан ортга. "Норманд тўртлиги" саммитидан кейин ҳудудда ўт очишни тўхтатиш бўйича келишув рекорд даражада кўп марта бузилди. Кейинги кунларда вазият нисбатан яхшиланган бўлсада, инқирозли ҳолат бартараф этилди деб бўлмайди», — дея қайд этган Шефер.\nШефер маълум қилганки, Украинада қуролли миссияни ташкил қилиш ғояси муҳокама этилмаган.\n«Ҳозирча бундай гап йўқ. Бу мураккаб масала, бу ташкилот тажрибасидан ўтмаган», — деган у.\nШефер шунингдек Украина томони, хусусан, украиналиклар президенти Петро Порошенко Донбассга қуролли кучларни олиб кириш таклифини билдирган.\n"Норманд тўртлиги" етакчилари Берлинда учрашишга келишиб олишди


Ўзбекистон ва иқтисод: Инвестиция, инновация, коррупция « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n21 May 2019 - 17:02\n“Гўнг сепишяптими,” деб сўрайман.\n“Йўқ, у канализация… Кўп йиллардан бери тешилиб ётибди. Кўчага оқади,” дейди амаки. “Айтишларича, энди тузатишармиш, фалон миллиард сўм ажратилди фақат шу ишларга бу йилдан,” деб қўшимча қилади ҳамроҳим.\n“Қанчаси ўғирланиши режаланган?” деб савол ташлайман.\n“Эҳ-ҳеҳ, ҳе-ҳеҳеҳ, эҳ-ҳеҳ-ҳеҳ, ҳе…” Маҳаллақўм ўзини ноқулай тутиб, кулади. Қараса, мен кулмаяпман.\n“Ҳа энди, озгинасини ўзига обқолади-да…”\nБошқа бир тумандаги ўқитувчи дўстимнинг уйига шу кунларда маҳаллақўм келибди. Маҳалла раислигига сайловлар бўлармиш яқинда, “сиз ҳам номзодингизни қўйинг” деб ёлворибди расмий.\n“Э нима қиламан, барибир мен сайлашмайди,” деса, маҳаллақўм ҳеч тортинмай шундай дермиш:\n“Сизни сайлашмайди албатта, мени сайлашади, овозларни бошқалар обкетмасин деяпман – сиз номига номзод бўлиб берсангиз, бўлди!”\n“Ўҳ-ҳў, зўр-ку, туманингизда маҳаллақўм сайловлариям Америкадаги губернаторларникидек драматик ўтар экан-да а? Яхши раисми ўзи, маҳаллада нима ишлар қилган,” деб сўрасам, дўстим дўмбоққина бош бармоғини иккинчи ва учинчи бармоқлари ўртасига тиқиб кўрсатди.\n“Фақат ўғрилик. Мойли жой. Маҳалланинг йўллари бомба тушгандек бўлиб ётибди. Канализация тешилган, ремонтга берилган қувурлар ўғирлаб сотилган. Биронта иш қилинмаган маҳалладагилар учун,” дейди у қўл силтаб.\nҚизиқ, маҳаллага етиб келгунча нечтаси “Ҳаа энди бизам озгина оламиз-да” деб қанчасини ўмараркин…\nШу кунларда бир ажойиб китобни ўқияпман. У “Буюк иқтисодчилар: Уларнинг ғоялари бугун бизга қандай ёрдам бериши мумкин” деб номланган.\nЎтган йили “Йилнинг энг яхши бизнес китоби” дея тан олинган мазкур китоб муаллифи Линда Юэйнинг ўзи ҳам таниқли иқтисодчи, Оксфорд Университети профессори.\nКитобда, айниқса, Жон Мейнард Кейнс ғоялари ҳақидаги “Инвестиция киритамизми ё киритмаймизми?” ва Йозеф Шумпетер назарияларига асосланган “Инновацияни нима рағбатлантиради?” сарлавҳали боблари менинг эътиборимни тортди. Чунки, инвестиция ва инновация бугун Ўзбекистонда энг кўп қўлланиладиган сўзлардан бўлиб қолган.\nИкки олимнинг бир-бирига зид тарафлари мавжуд, аммо инвестиция ва инновация борасида уларнинг фикри деярли бир жойдан чиқади – яъни, инвестиция киритиш ва инновацияни рағбатлантириш биринчи ўринда ҳукуматнинг вазифасидир.\nШумпетер “креатив деструкция” деган иборага асос солган. Унга кўра, мунтазам равишда юз берадиган саноат мутацияси, яъни янада янги ва янги ишлаб чиқариш усуллари ҳар бир иқтисодни ичидан емиради ва янгисини ҳосил қилади.\nХуллас, жуда қизиқ назариялар ва тажриба. Қизиқ китоб…


Турпнинг шифобахш хусусиятлари | Megadunyo.UZ\nАвтор: admin 0 Комментариев даъво, турп, турп шарбати, фойдали, шифо\nТурпда бир қатор хасталикларга шифо бўладиган хусусиятлар мавжуд. У С витаминига бойдир. Турп ҳазм бўлиш жараёнини яхшилайди, организмдан ортиқча хилт ва холестеринни чиқариб юборишга ёрдам беради. Бу сабзавотнинг шарбати жигарни, ўт пуфагини, ошқозон ости безини ва лимфаларни даволаш учун яхшигина воситадир. Асал ёки шакар билан тенг миқдорда олинган шарбати кўк йўтални даволайди. Юқори нафас йўллари шамоллашида, бронхитда балғам кўчирувчи восита сифатида қўллаш мақсадга мувофиқ.\nТурпнинг шарбати ревматизмда, подаграда, миозитда, невритда, радикулитда ташқи томондан қўлланилади. Қирғичдан чиқарилган турп ва унинг шарбати йиринг-ли яра ва жароҳатларнинг битишига кўмак беради.\nБироқ, ундан фойдаланишда мавжуд кўрсатмаларга эътибор қаратиш зарур. Уни буйрак касалликларида, ошқозон – ичак тизими шамоллаганда, яллиғланишда истеъмол қилиб бўлмайди. Юрак касалликларида эса ундан эҳтиёткорлик билан фойдаланиш лозим.\nАйтиш жоизки, турп шарбати билан организм тозаланганда, киши ортиқча вазндан ҳам қутилиши мумкин. Амалиётда турп шарбатини истеъмол қилганлар 8 – 15 килограммгача озишгани кузатилган. Бундай муолажадан фойдаланишда шифокорлардан маслаҳат олиш фойдадан ҳоли бўлмайди.


Аҳмадбой ҳаммадан узр сўради (Видео) - - - www.Voydoda.com - Развлекательный портал -\n02 Июл 2016(14:09)\n30 июнь куни Ўзбекистон телеканаллари орқали “Аҳмадбой васвасаси” деб номланган кўрсатув намойиш этилди.\nХўш, Аҳмадга пул берган ва ундан пул олган одамлар сони бир неча ўн мингга етган экан, бунинг ортида нима ётибди?\nМТРК телеканаллари орқали намойиш этилган журналистик суриштируви орқали шу каби саволларга ойдинлик киритилди.\nАҳмадбой пулларни қаерларга сарфлаган?\nУнинг ўтган йили ноябрь ойида ўтказган суннат тўйи одамлар орасида анча шов-шув бўлди. Ҳисобсиз пуллар кўкка совурилган базм кечасида машҳур санъаткорлар янги бойни хизматида бўлди.\nБугун пулидан молидан айрилганлар бир неча ўн минг киши бўлса, бу фирибгарликка чек қўйилмаганида, бундан ҳам кўпроқ бўлиши муқаррар эди.\nТеги: Аҳмадбой ҳаммадан узр сўради (Видео


Хорижий автотранспортнинг мамлакатга кириши\n1350 марта ўқилди\nХорижий автотранспорт воситасини Ўзбекистонга олиб киришда божхона пости ходими томонидан 1-сон махсус бланк\n«Автотранспорт воситасини қайтариб олиб чиқиш тўғрисида мажбуриятнома» расмийлаштирилади, агар тиркамаси ёки ярим тиркамаси алмаштириладиган ҳолларда юк тортгичига 2-сон махсус бланк\nтиркамасига ёки ярим тиркамасига 3-сон махсус бланк расмийлаштирилади.\nХорижий автотранспорт воситаси учун бланка расмийлаштиришда\nавтотранспорт воситасини қайд этиш гувоҳномаси;\nзарур бўлганда оғзаки маълумотлар асос бўлади.\nХорижий автотранспорт воситасини Ўзбекистон Республикаси ҳудудида божхона божлари ва солиқлардан тўлиқ озод этилган ҳолда календарь йил мобайнида олиб кирилган санадан эътиборан 90 календарь кундан кўп бўлмаган муддатга бўлиши мумкин.\nБланклар божхона божлари ва солиқлардан тўлиқ озод этилган муддатга расмийлаштирилади (халқаро юк ва йўловчи ташишда қўлланиладиган автотранспорт воситаси бундан мустасно).\nБланклар икки нусхада расмийлаштирилиб, бир нусхаси хорижий автотранспорт воситасининг эгасига (ҳайдовчисига) берилади. Хорижий автотранспорт воситасининг эгаси (ҳайдовчиси) бланкда акс эттирилган маълумотларни текшириб чиқади, тўғрилигини ўз имзоси билан мажбуриятни олганлигини тасдиқлайди. Божхона пости ходими ҳам ўз имзоси ва шахсий муҳрини қўяди.\nХорижий автотранспорт эгаси (ҳайдовчиси) доимий равишда ўзи билан бирга берилган бланк нусхасини олиб юриши шарт. Шундан сўнг хорижий автотранспорт назоратга қўйилади.\nХорижий автотранспорт воситаси олиб чиқилишида бланк нусхасига божхона пости ходими ўз имзоси ва шахсий муҳрини қўйиш орқали бланкни назоратдан ечади.\n"Автотранспорт воситасини қайтариб олиб чиқиш тўғрисида мажбуриятнома" дубликатини олиш\n«Автотранспорт воситасини қайтариб олиб чиқиш тўғрисида мажбуриятнома» йўқолган ёки яроқсиз ҳолга келганда, дубликат олиш учун автотранспорт воситаси эгаси (ҳайдовчиси) автотранспорт воситаси жойлашган ҳудуддаги давлат божхона хизмати органига мурожаат қилади.\nДубликат олиш учун қуйидагилар тақдим этилади\nТегишли текширишлар ўтказилганидан сўнг, бир иш куни мобайнида давлат божхона хизматининг ҳудудий органлари томонидан «Автотранспорт воситасини қайтариб олиб чиқиш тўғрисида мажбуриятнома» дубликати берилади. Дубликатнинг юқори ўнг бурчагига «Дубликат» деб ёзилади ва давлат божхона хизматининг ҳудудий органи бошлиғи ёки унинг ўринбосари имзоси ҳамда бошқарма муҳри билан тасдиқланади.\nХорижий автотранспорт воситалари\nЧет эл автотранспорт воситалари\nБожхона чегарасидан олиб ўтилаётган автотранспорт воситаларини божхона расмийлаштирувидан ўтказиш тартиби тўғрисида низом (рўйхат рақами 2156, 19.11.2010 йил).


Давлат Маслаҳатчисига: Муҳаммад Ғаффор ўлими учун ким жавоб беради? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nДавлат Маслаҳатчисига: Муҳаммад Ғаффор ўлими учун ким жавоб беради?\n31 August 2017 - 8:59\nМуҳаммад Ғаффорнинг бу хатини ўқиганимга бир ҳафта бўлади. Бир ҳафтадирки, ўзимга келолмайман. Унинг ўлимига кимлар сабабчи экани хатда очиқ ойдин айтилган.\nЛекин Ёзувчилар уюшмасидаги бу “ошкора қотиллик” учун ҳеч ким жавоб бермади. Ҳолбуки, Уюшмадаги бугунги чиркин ва ярамас муҳит видо хатида тўла тўкис очиб берилган.\nУни ўқиб, Уюшманинг қотил раҳбаридан Давлат маслаҳатчисига қадар – адабиёт учун “куйиб” ёниб яшаётган бугунги арбоб ва мулозимлар – истеъдодли ижодкорнинг фожеали ўлимига бевосита дахлдор кишилар сифатида – аччиқ ва аламли сабоқ чиқариб олишлари керак эмасми?\n30 август, 2017 йил, Торонто шаҳри, Канада…\nҚадрли Шукур Жаббор! Сизга хайрихоҳ бўлган дўстингиз Чингизхон ўлими олдидан шу хатни қолдирган. Бу хатни юборганми йўқми билмайман. Ўтган кишининг омонат хатини кўтариб юриш менга оғир. Шунинг учун Сизга ва бошқа зиёли кишиларга юбормоқдаман. Ўзим эса адабий муҳитдан четдаман, Оренбургда гастербайтер бўлиб ишлаяпман.\nҲАҚИҚАТ ОШКОР ҚИЛИНИШИ КЕРАК\nХайриддин Султоновга очиқ хат\nҚадрли Хайриддин ака!\nМен шу вақтга қадар ҳеч бир раҳбарга очиқ хат ёзган эмасман. Айни даврда хат ёзишдан бошқа чорам йўқ. Гап шундаки, қандли диабет хасталигига чалиниб, аҳволим оғирлашганидан сўнг Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси тасарруфидаги поликлиникага мурожаат этдим. Поликлиника бош врачи ўринбосари уюшмага сим қоқди, кадрлар бўлими раҳбари билан гаплашди ва менга: “Ёзувчилар уюшмаси аъзоси эмас экансиз. Шу сабабдан сизни даволай олмаймиз. Шунчаки, диагноз қўйишимиз мумкин” деди. Диагноз қўйилгандан кейин у киши ваҳимага тушди.\n“Аҳволингиз ёмон. Кома ҳолати бошланиши мумкин. Уйингизга телефон қиламан. Ёлғиз кетсангиз ўта хавфли!” деди. Қизимни олдирдилар. Уйимга қизим етаклаб борди. Ёзувчилар уюшмасига аъзо бўлганимда эди менда ҳам бепул даволаниш имконияти туғиларди. Ҳозирги даврда айнан шу ҳуқуқдан маҳрумман.\n2006 йилда Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзолигига номзод сифатида рўйхатга олинганман. Ҳужжатларимни, китобларимни таниқли насрнавис, шоир ва олим Улуғбек Ҳамдамга берган эканлар – ижобий тақриз ёзибди. Шундан сўнг ҳам аъзолик масалам савол остида қолаверди.\nТаниқли адиб Муҳаммад Али 2013 йилнинг 15 февралида иш бошлагани Сизга маълум. Янги раис ижодкорларни хуш муомала қилиб, кутиб олаётганидан, дардларини эшитаётганидан хабар топдим. Мен ҳам қабулига кирдим ва Муҳаммад Алини табрикладим.\nРаиснинг холислигига, ҳақиқатпарварлигига ишонган ҳолда мен ҳам ариза ёздим. Ўз аризамда кўп йиллардан бери уюшма азолигига қабул маросимларини кутиб юрганимни баён этдим. Очиғини айтганда, Абдулла Орипов Ёзувчилар уюшмаси раиси бўлиб ишлаган даврларда таниш-билишликка кенг имконият яратилган эди. Ўртамиёна қаламкашларнинг кўпчилиги айнан шу даврда профессионал ёзувчилар даврасига суқилиб кирдилар. Мен бу тоифадагиларни адабиётимизга тушган қурт, дейман. Бинобарин, Абдулла ака ҳамкасблари назаридан қолганига оғринмаслиги лозим. Чунки, Оллоҳ ҳамма нарсани кўриб турибди.\nМуҳаммад Али китобларимни ўқиб чиқиб: “Мен бунақа шоир борлигини билмас эканман” дебди. Яқин кишиларининг айтишича, қайси даврага борса, мени мақтаб юрар экан. Ҳамиша: “Сиз рўйхатнинг биринчи номерида борсиз!” деган. “Қабул маросими ўтказилса бас, қўлингизга ҳужжатни оласиз” дер эди.\nЁзувчилар уюшмаси поликлиникасидаги гапларни менга тавсиянома ёзиб берган шоирлар – Миразиз Аъзамга, Баҳром Рўзимуҳаммадга айтдим. Баҳром Миразиз акага қўнғироқ қилиб: “Муҳаммад Ғаффорнинг аҳволи оғир. Уюшма аъзоси бўлганида бепул даволаниши мумкин эди. Шу масалада раиснинг кабинетига кирайлик!” дебди. Улар қабулга кирганларида Муҳаммад Али шундай деган: “ Мустақиллик арафасида уюшма аъзолигига Қабул маросими ўтказилади. Мен Муҳаммад Ғаффор номзодини қўллаб-қувватлайман. Мен сизларнинг тарафингиздаман. Лекин шоир Мустақиллик мавзусида қандай публицистик мақолалар ёзган, қабилида саволлар берилиши мумкин. Шунинг учун унга айтингларки, Мустақиллик мавзусида публицистик мақолалар ёзсин.”\nБаҳром Рўзимуҳаммадга юзланиб: “Баҳромжон! Муҳаммад Ғаффор дўстингизга мақола ёзишда ёрдам беринг!” деган.\nШунда у: “Муҳаммад Али ака! Муҳаммад Ғаффор уюшманинг Шеърият кенгаши тарафидан аъзоликка тавсия қилинган. Шеъриятига баҳо берилиши керак. Публицистика кенгаши тарафидан тавсия қилинганида эди, гапларингиз ўринли бўлур эди” деган. М.Али: “Майли. Барибир мақола ёзсин. Ҳамма нарса бизларга боғлиқ эмас” дея имо-ишора қилиб қўйган. Миразиз Аъзам шундай деган: “ Мен Муҳаммад Ғаффор шеърияти ҳақида мақола ёзганман. Унга тавсиянома берганман. У аллақачон уюшма аъзолигига қабул қилиниши жоиз эди. Шунга арзийди. Касалликка чалиниб, қийин аҳволга тушган экан,аъзолик масаласини ҳеч кечиктирмасдан ҳал қилмоқ керак”. Раис буларнинг икковини ҳам ишонтирган. Улар менга телефон қилишиб, кўнглимни кўтаришди.\nУюшманинг Шеърият кенгаши раиси Маҳмуд Тоир билан бир неча маротаба суҳбатлашганман. Ҳар гапида: “Ижодингиз ҳақида ижобий фикрдаман. Қабул маросими бўлсин – фикримни айтаман” дер эди. Китобларим ва матбуот материаллари Шеърият кенгаши аъзоси шоир Эшқобил Шукурга топширилган экан. Эшқобил ҳам ижобий фикр-мулоҳазалар билдирибди.\nЁзувчилар уюшмаси раисининг биринчи ўринбосари, “Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетаси Бош муҳаррири Сирожиддин Саййид қабулига кирганимда: “Ҳаммамизнинг фикримиз яхши. Матбуотда кўриниб турмоғингиз керак. Газетамизга шеърий туркум беринг” деди. Туркум тайёрлаб бердим. Қисқа муддат ичида газетада эълон қилинди.\nҲиндистон матбуотида шеърий туркум чиқаришга эришдим. Шеърларимни таниқли шоир Праяг Сайкиа инглиз тилидан ҳинд тилига ўгирган. Ва мени жаҳон шеърияти фестивалига тавсия қилган. Ўша янгилик шеърий туркумим билан биргаликда “Ҳуррият” газетасида ёритилган. Иккита халқаро антологияга шеърларим киритилди. Шеърларимни жаҳоннинг кўплаб мамлакатларида ўқидилар.\nЖумладан, дунёга машҳур америкалик шоир Кристофер Меррил шеърларим тўғрисида хурсанд бўлиб гапирди. Дўстлик рамзи сифатида бирга сувратга тушдик. Суврат матбуотда чиққан.\nИжодим тўғрисида Адҳамбек Алимбеков, Миразиз Аъзам, Баҳром Рўзимуҳаммад, Шукур Жаббор, Умид Ёқубов каби олим ва шоирлар таҳлилий мақолалар ёзиб, матбуотда эълон қилдирганлар. Айниқса, Шукур Жаббор “Сирли табобат” газетасида шеъриятимга юксак ва холисона баҳо берган. Уюшма раиси Муҳаммад Али эса Шукур Жаббор билан баҳслашиб, ушбу нашрни ёпиб ташланишига ҳисса қўшган. Аниқроғи агентликка айтиб ёптириб ташлаган. Мен ижодим ҳақида шу вақтга қадар бирор бир танқидий фикр эшитмадим. Аксари ижодкорлар ҳаттоки Ёзувчилар уюшмаси аъзоси эмаслигимга ишонишмайди ҳам.\nЁзувчилар уюшмаси раҳбарларининг қатъий сўзларини эшитиб, хотиржам бўлдим. Уюшма ҳужжатини қўлга киришим биланоқ бирор касалхонада ётиб даволанаман, деган қарорга келдим. Чунки, лафзнинг муқаддаслигига доим ишониб келганман. Менга Президентимизга содиқ, Президентимизни ишонтира билган шоирлар қасам мақомидаги лафзларини рўбарў қилмоқда эдилар.\nЖорий йилнинг 26 августида Ёзувчилар уюшмасига бордим. Раис Муҳаммад Алига учрашдим. Муҳаммад Али “Ҳаммаси жойида!” деб яна мени хурсанд қилди. Уйимга бориб, телефон қўнғироқларини кута бошладим. Менга шундай туюлардики, уюшма раҳбарлари бирваракайига мени табриклаб, қўнғироқ қилишади. Аммо, кўп кутишга сабрим чидамади. Эшитдимки, қабул маросими ўтказилган. Тўрт нафар ижодкор Ёзувчилар уюшмаси аъзолигига қабул қилиниб, уларга ҳужжат топширилган. Мен эса буларнинг орасида йўқ эканман.\nКайфиятим тушиб жуда хафа бўлдим. Ҳаттоки, қаҳр-ғазабимни қоғозга сочиб, нималарнидир ёзиб ҳам қўйдим. Сўнг ўйлаб кўриб, шундай хулосага келдимки, уюшма раиси Муҳаммад Али, уюшма раисининг биринчи ўринбосари Сирожиддин Саййид, уюшма Шеърият кенгаши раиси Маҳмуд Тоир ва бошқа масъул шахслар мени алдаб нима фойда кўришади? Уларнинг виждонлари қийналмайдими ахир? Балки воқеа бутунлай бошқача тарзда рўй бергандир? Муҳаммад Али аъзоликка номзодлар рўйхатини олиб борганида Президент девонида ишлайдиган кимдир менинг номзодлик мақомимга қаршилик кўрсатгандир?\nШеърият кенгаши аъзоларидан бири ( Исм-фамилиясини ошкор қилишни лозим топмадим) шундай дейди: “Биз йиғилишиб, уюшма аъзолигига номзодларни холисона муҳокама қиламиз. Кўп овоз олган номзодлар охирги тасдиқ учун умумий рўйхатга киритилади. Тасдиқдан ўтганидан сўнг биламизки, биз маъқуллаган номзодлар четга суриб ташланган. Умуман, муҳокамага қўйилмаган номзодлар уюшма аъзолигига суқилиб кирадилар.”\nШахсан мен ўзим қабул маросимлари баённомасини текшириб чиққаним йўқ. Лекин шуни айтишим мумкинки, мендан кейин ариза берган Бобур Алимов, Баҳодир Худойбергановлар қисқа муддатда уюшма аъзолиги ҳужжатини олишди. Уларни заррача камситмаган ҳолда айтишим мумкинки, бирор насрнавис ёки адабиётшунос олим Б.Алимов, Б.Худойберганов ижоди ҳақида мақола ёзмаганлар. Қайси мезонларга кўра икки қаламкаш бир мажлисда уюшма сафига ўтиб кетганлиги менга қоронғи. Уюшманинг шундай аъзолари борки, Тошкент адабий муҳитида исм-шарифи қулоққа чалинмаган. Сўраб-суриштирсангиз ўша “қаламкаш” ва “қаламқош”лар бизнес соҳасида жавлон ураётган бўлиб чиқадилар. Ўшаларнинг “ижоди” Дўрмон уйида мириқиб дам олишдан нарига ўтмайди. Бу хусусият Сўз дунёсини булғаш эмасми ахир?!\nМамлакатимизда демократия ҳақида кўп гапирилади. Бинобарин, Ёзувчилар уюшмасига дахлдор Қабул маросимлари адабий жамоатчиликдан сир тутилмаслиги лозим. Қайси номзод қайси сабабларга кўра Ёзувчилар уюшмаси аъзолигидан четга сурилгани очиқ айтилмоғи шарт. Чунки, Конституциямизда ҳар бир фуқаронинг ахборот олиш, ахборот тарқатиш ҳуқуқлари қонуний асосда белгилаб қўйилган. Таъкидлайман: ҳақиқат ошкор қилиниши керак. Шундагина шубҳа ва гумонларга заррача ўрин қолмайди.\nЮқорида Муҳаммад Алининг Мустақиллик мавзусида публицистик мақолалар ёзиш борасидаги талабини изоҳлаб ўтдим. Фикримча, айнан Мустақилликка бағишланган асарларда баландпарвоз, “қизил” иборалар кўп айланиб юради. Дейлик, отамиз ва онамизни барчамиз севамиз. Лекин меҳру муҳаббатимизни пеш қилавермаймиз-ку ахир? Ва муқаддас туйғуларимизга таъма аралашмайди. Яъни, ота ва онамизни севганимиз учун улардан бирон нарса ундириб олиш пайида бўлмаймиз. Агарда шундай бўлса туйғунинг қалбакилиги ойдинлашади. Фарзанд меҳру муҳаббати тил учида юрмасдан юракнинг туб-тубларида илдиз отмоғи қонуният ҳисобланади. Шунга қиёсан айтганда, Ватанга, Миллатга муҳаббат ҳар кимнинг амалида акс этмоғи лозим. Буларни жамлаган ҳолда айтиш жоизки, мамлакат Президентининг “Юксак маънавият – енгилмас куч” номли китоблари биринчи навбатда ёзувчилар уюшмаси раҳбарлари фаолияти учун дастуриламал бўлмоғи керак. Минг афсуски, биз реал ҳаётда бунинг тескарисини кўриб турибмиз.\nФакт ва рақамларга мурожаат этмоқчиман. 2013 йилнинг 20 ва 21 август кунлари бутун дунёда нуфузли Гёте институтининг Тошкент филиалида “Таржимонлар ҳаракатда” номли икки кунлик семинар ўтказилди. Семинарда машҳур турколог олима, Ҳумбольдт университети Ўрта Осиё маданияти ва тиллари институтининг раҳбари профессори Ингеборг Балдауф ҳам қатнашди; маъруза қилди. Семинарнинг иккинчи кунида Ёзувчилар уюшмаси Халқаро алоқалар ва бадиий таржима бўлими масъул котиби Адҳамбек Алимбековга: “Сиз бошқараётган бўлим ташкил этилганига ўн йилдан ошди. Шу вақт мобайнида қандай ишлар амалга оширилди? Сиз нима қиляпсиз? “ деган савол берилди. Алимбеков пинагини бузмай: “Мендан олдингилар ҳеч иш қилмаган. Мен ҳам ҳеч иш қилмайман!” дея ишламасдан туриб, уюшмадан маош олиб юрганига иқрор бўлди. Айнан у уюшмани истеъдодлардан тозалашга киришган. Маҳоратли таржимон Ҳафиза Қўчқорова шу бўлимдан ҳайдаб юборганига не дейсиз? Алимбеков “Дўстлик” орденига муносиб кўрилганига не дейсиз?! У чиндан ҳам адабиётимизнинг дўстими?\n“Адиб” нашриёти уюшма аъзолари китобларини чиқариш, ўша китобларни, антологияларни мамлакат бўйича тарғиб қилиш вазифаларини қамраб олиши лозим эди. Бироқ, қисқа вақт мобайнида мазкур нашриёт касодга учради. Сабаби шуки, уюшма раҳбарлари шу нашриётда китоб чиқариб, мўмай гонорар олишган экан. Қиёс учун маълумот. Шоир, таржимон Аъзам Обидов “Илонбалиқ” халқаро антологиясини ўз маблағи ҳисобига чиқариб, турли мамлакатларга почта орқали бепул жўнатган. “Қуш тили” халқаро антологиясининг юз нусхаси ҳам унинг пулига чиққан. Дарвоқе, бундан аввал қирқ саккиз нафар ўзбек шоирлари шеърларини аслиятдан инглиз тилига ўгириб, “Осиё оҳанглари” номида ўз пулига чиқарган ва кўп мамлакатларга почта орқали тарқатган. Айнан шу антологияни Праяг Сайкиа инглиз тилидан ассам тилига ўгириб, Ҳиндистонда чиқарган ва тақдимот маросимини ўтказган.\nАъзам Обидов Эркин Аъзамнинг бир китобини аслиятдан инглиз тилига ўгирди. Бу китоб Францияда чиқди. Тақдимот маросими Америка Қўшма Штатларида ўтказилди. Инсоф юзасидан айтинг-чи, Аъзам Обидов сийловларга муносиб эмасми? Ҳолбуки, Аъзам бир семинарда уюшма аъзолигига тавсия этилгани ҳолда номзоди тасдиқ этилмай юрибди. Профессионал даражада бир қанча асарлар ёзган, китоблар чиқарган Шукур Жабборнинг номзоди ҳам шу аҳволда.\nУюшма қошида “Ижод” фонди иш бошлаганига беш йил бўлди. Фонд Низомини ўқиб кўрганмисиз? Ўша Низомда ўзбек адабиётини халқаро миқёсда тарғиб қилишга мўлжалланган лойиҳаларга маблағ ажратиш масаласи белгилаб қўйилган. Шундай бўляптими? Йўқ!\nАна энди муаммо илдизларига эътибор қаратайлик. Нега Абдулла Орипов уюшма раислигидан четлатилди? Нега Бобур Алимов уюшма раислигидан четлатилди? Ҳозирги раисимиз Муҳаммад Алини, Сиз, қадрли Хайриддин ака, нега фаоллар йиғилишида танқид қилдингиз? Хўш, буларнинг асл сабаблари қаерда ўзи? Бу саволларга Сиздан бошқа ким тўлақонли жавоб қайтаришга қодир?\nЁзувчи ва шоирлар – миллатнинг гуллари. Улар Сўз воситасида инсон руҳиятини кўтарадилар; тушкун кайфиятда юрганларни шодлантирадилар. Қисқа қилиб айтганда, руҳни тузиб чиқадилар. Руҳ эса маънавиятни ҳаракатга келтиради. Маънавият шу зайлда юксалади. Юксак маънавиятни енгадиган куч бу дунёда йўқдир. Бинобарин, маънавият – энг кучли қадрият.\nҚўша-қўша қасрлари, қўша-қўша мошинлари бор айрим шоиру ёзувчиларда Оллоҳга шукр йўқ, дея бемалол айта оламан. Улар совет замонида ҳам фаровон турмуш кечирганлар, Истиқлолдан сўнг ҳам ошиғи олчи бўлган. Энди ана ўша лаззатли нарсаларга ҳеч тўймасдан хорижга кетиб, тузлиққа туфуриб юрибдилар. Шу ҳам инсофданми? Шу ҳам юксак маънавият ҳудудига кирадими?\nАлбатта, беайб парвардигор, деганларидек ҳар биримиз хато қиламиз; ўша хатоларни тузатиб умримиз ўтади. Лекин муҳандислар ўз вазифасини вақтида адо этмаса бу хатолар миллатга зарар етказади. Бинобарин, Ёзувчилар уюшмаси раиси Муҳаммад Али – БОШ МУҲАНДИС. Хўш, нима учун олий идорада бош муҳандис гапларига қулоқ тутилмаяпти? Шу саволга марҳамат қилиб жавоб беринг. Қулоқ тутяпмиз-ку, десангиз, демак Муҳаммад Али алдоқчи бўлиб чиқади. Қулоқ тутмаяпмиз, десангиз, демакки, бош муҳандиснинг Сизнинг олдингизда заррача қадри йўқ бўлиб чиқади. Шу саволга аниқ, равшан жавоб қайтарингизни талаб қиламан.\nЁзувчилар уюшмаси аъзолиги масаласи катта масаланинг кичик бўлагидир. Зотан, бундан ҳам жиддий масалалар бор. Демократик жамият қуришга киришган эканмиз, демакки, бу адабиёт соҳасида ҳам ўз исботини топмоғи керак. Жаҳоннинг энг ривожланган мамлакатларида анъанавий (реализм) йўналишлар қаторида ноанъанавий ( модернизм) йўналишлари тенг қўйилади. Реалистлар билан бирга модернистлар ҳам рағбатлантириладилар. Мисол тариқасида “Қуш тили” муаллифлари маъмотномаларидан парчалар келтираман. “Америкалик шоир Кристофер Меррилнинг тўртта шеърий тўплами босилган. “Олмос сув” ва “Оловни кузатиш” тўпламлари учун Америка шоирлар Академиясининг мукофотига сазовор бўлган”. Кристофер – менинг дўстим. Бирга сувратга тушганмиз. Рицар унвонига ҳам сазовор бўлганки, шу унвон боис адабиёт соҳасида жаҳонда ягонадир.\n“Паскаль Петит… Лондонда яшайди. Унинг учта тўплами ва иккита шеърий памфлетлари чоп этилган. 2004 йилда у “Келажак шоираси” деб тан олинган. Унинг икки тўплами… Т.С. Элиот мукофотига лойиқ кўрилган ва … “Йил китоблари” деб эътироф этилган. “Ҳайвонот боғи асосчиси” Бадиий кенгашнинг “Инглиз ёзувчилари” ва “Янги Лондон ёзувчилари” мукофотига сазовор бўлган”.\nМен бизга таниш икки шоирнинг рағбатлантирилиши борасида мисол келтирдим. Кристофер Меррил икки маротаба Тошкентга келган. Паскал Петит ўзбек шоирлари билан Қозоғистонда танишган. Жаҳон миқёсида модернистлар ижоди кадрланмоқда. Мисоллар келтириб ўтирмайман. Чунки, Сиз – халқ хўжалиги ёки қишлоқ хўжалиги соҳаси мутахассиси эмас, балки, баланд савияли ёзувчисиз, Экзюзпери асарини қойилмақом қилиб, ўзбекчага ўгирган моҳир таржимонсиз.\nАҳволимиз қандай? Усмон Носир, Ғафур Ғулом, Ҳамид Олимжон, Ойбек номидаги кўплаб мукофотлар бор эди – булар ғойиб бўлишди. Кун чиқса ҳам, ой чиқса ҳам реалистларга боқяпти.\nМодернистларнинг эшитгани танқид ва масхараомуз иборалар. Шундай экан демократия ғалабаси ҳақида не деймиз? Умумтаълим мактабларига мўлжалланган адабиёт дарсликларида модернизм истилоҳи хусусида бир оғиз гап йўқ. Модернизм совет даврида қораланган. Биз Истиқлол даврида яшаяпмиз-ку?! Ноанъанавий йўналишнинг шаклланиши ўзбек адабиётининг ютуғи эмасми ахир?! Қачонгача мамлакатимизда чайнаб ташланган гапларни қоғозгача туширадиганлар қадрланади?! Жаҳон миқёсига чиқишимиз керак, деган гап Қиёматгача айтилади чоғи?! Энди бу саволларимга юксак дидли ёзувчи сифатида жавоб қайтаринг.\nДарвоқе, бир ҳисобот мажлисида Муҳаммад Алига ўнта савол билан мурожаат этдим. У саволимни баъзиларига жавоб қайтарган. Гоҳо ана ўша саволлар учун қасд ўқларига нишон бўлдим шекилли, дея ўйлаб ҳам қоламан. Бундай бўлмаслиги ҳам мумкин. Чунки, Амир Темурдек қаҳрамонимиз тўғрисида асарлар битган киши номардлик қилмас?\nОчиқ хатим ниҳоясида Сизни тобора яқинлашиб келаётган Конституция байрами билан қизғин табриклайман. Ҳақиқатпарварликка чорлайдиган бу байрам барчамизга муборак бўлсин!


Осиё чемпионатидаги ўйинларга ҳакамлик қилаётган мутахассислар орасида қирғизистонлик ўзбек ҳаками Баҳодир Қўчқоров ҳам бор.\n11 июн куни Жанубий Африкада бошланган жаҳон биринчилигининг илк ўйинига ҳакамлик қилган ўзбекистонлик Равшан Эрматов гуруҳининг доимий аъзоси бўлган Баҳодир Қўчқоров 10 январ куни Баҳрейн-Корея ўйинида қатнашди.\nБаҳодир Қўчқоров Равшан Эрматов билан.\nСешанба куни Озодлик мухбирининг Осиë биринчилиги билан боғлиқ саволларига жавоб берган Баҳодир Қўчқоров¸ суҳбат муқаддимасида Эрматовдан бошқа ҳакам билан ишлагани илк ўйин ҳақида гапирди.\n-Ўйинни ўзим анализ қила олмайман. Ҳар доим менинг устимдан анализ қиладиганлар бор. Ўйин нормал ўтди. Қийин бўлгани мен учун - мен омонлик ҳакам билан ишламаган эдим. Баҳрейн-Корея ўйини яхши бўлди. Ўйин тарафидан, ҳакамлик тарафидан муаммо бўлмади¸ Худога шукур. Бу одам билан биринчи ҳакамлик қилишим. Эртароқ чақириб, кўришиб, бир-биримизни тушунганимиз учун мен ҳам у ҳам доволнийман. Бизнинг Равшанни стилидаги ҳакамлигимиз бошқача. Шунча йилдан бери ярим оборотда бир-биримизни тушунамиз. Бу одам билан озгина қийналдим. Но ничего.Нормально.\nОзодлик: Равшан Эрматов ҳам Қатардами?\n- Ҳа, Қатарда. Бугун Эрон билан Ироқни ўйинига ҳакамлик қилади.\nОзодлик: Нимага сиз бошқа ҳакам билан ишлаяпсиз?\n- Бўлинганимизнинг сабаби, Куала-Лумпурда омонлик ҳакамнинг шериги, ёрдамчи ҳаками норматив топшира олмади. Шунга мени олишди. Чунки мен Омон ҳаками билан Ўзбекистонга ҳакамлик қила оламан. Ўзбекистонни командаси ҳам борда. Равшан Ўзбекистонга ҳакамлик қила олмайдику!\nОзодлик: Сиз Ўзбекистон билан бўладиган ўйинга ҳам ҳакамлик қилишингиз мумкинми?\n- Албатта. Чунки мен омонлик бригадасиданман. Абдулҳамид Расулов нормативни топшириб, ўтган йилги бўлган ишлар ҳаммаси текисланиб, Худо хохласа яна бригадага келди. Буни муаммоси йўқ. Бизга фарқи йўқ. Биз ҳарбийларга ўхшаймиз - қаерга буйруқ берса, ўша ерга бориб ҳакамлик қилаверамиз.\nОзодлик: Баҳодир ака, жаҳон чемпионатида ҳакамлик қилдингиз. Мана энди Осиё чемпионатида ҳакамлик қилаяпсиз. Фарқи борми?\n-Ўйин даражасида Осиё кўтарилибди. Осиёда кучсиз команда йўқ. Илгари билиниб турар эди. Япония, Жанубий Корея, Саудия Арабистони, Ўзбекистон кабилар кучли бўлиб турар эди. Бу сафар ундай эмас. Кеча Сурия, Баҳрейн зўр ўйин кўрсатди. Бир нарса дейиш қийин. Чунки хорижликлар ишлашаяпти. Осиёнинг футболига жуда катта пул ташланган. Жуда катта кўтаришлар бўлиб кетибди. Футбол стили бошқача, командаларнинг тарбияси бошқача, муносабати бошқача. Бу жуда зўр. Очилишларини ўтказди, меҳмонларни кутиб олиши, кузатиши меҳмонхоналарда яхши. Стадиони умуман эртакка ўхшайди. Майдонлари умуман зўр, майсаси юмшоқ. Стадион ёритилиши зўр. Фақат футбол ўйнаш керак, футболга ҳакамлик қилиш керак.\nОзодлик: Ўзбекистон 1994 йилда биринчи ва охирги марта Осиё чемпиони бўлган эди. Нима деб ўйлайсиз, бу йил Ўзбекистон жамоасида Осиё чемпиони бўлиш имкони борми?\n- Бир нарса дейиш қийин. Лекин Ўзбекистон командаси ёмон эмас. Бу ерда фаворит дейиш қийин. Ҳамма команда деярли тенг. Ўзбекистон командаси яхши, ишқибозлари бор. Жуда кўп ишқибозлари қўллаб-қувватлагани келибди. Кеча бошқаруви ўтирди. Бир нарса дейиш қийин. Биз ҳакаммиз. Бизга Ўзбекистон чиқадими, Баҳрейн чиқадими, Суриями, барибир. Кучли команда ютиши керак. Аммо Ўзбекистон уйғонадиган пайти келди, шекилли.\nОзодлик: Ўзбекистон жамоасининг Қатар билан бўлган ўйинига қандай баҳо берасиз?\n- Биласизми, ўйин пайти мен командага эмас, ҳакамларга қараб ўтиришга ўрганиб қолганман. Ҳакамларни ишини, хатоларини, манераларини кўришга ўрганиб қолганман. Командага камдан –кам қарайман. Ўзбекистон командаси ёмон эмас. Абрамов яхши тренер.\nОзодлик: Осиё чемпионати давомида нечта ўйинга ҳакамлик қиласизлар?\n-Уни ҳеч ким билмайди. Ҳозирча битта ўйинга ҳакамлик қилдим. Индинга Хитой-Кувайт ўйинига бешинчи ҳакам бўлиб бораман. Ёрдамчи ҳакамнинг ёрдамчиси дейилади.\nОзодлик: Осиё чемпионатида вувузелла ўрнига нима бўлди?\n- Шу вувузелладан кўпроқ олиб келиш керак эди. Ўрганиб қолган эканмиз, шу етишмаяпти.


"Семурғ, Паризод ва Бунëд" - "Der Wundervogel Semurg"\n"Семурғ, Паризод ва Бунëд" немис тилидаги DVD диски.\n"Семурғ, Паризод ва Бунëд" филми немисчага таржима қилиниб, Германия, Австрия ва Швейцария болаларига намойиш қилинмоқда.\nЛекин 1972 йил "Ўзбекфилм" киностудиясида суратга олинган эртак филмнинг оригинал нусхаси Ўзбекистонда йўқ. "Семурғ, Паризод ва Бунëд" филмининг барча ишчи материаллари, негативи ва асл нусхаси Россия давлат филм жамғармасида сақланмоқда, дейди Ўзбекистон миллий кино уюшмаси вакили.\n- Госкинофонд, "Белые столбы" деган кино омборида Москвада туради бу кинолар. Бу филмларнинг ҳуқуқий эгаси "Ўзбекфилм" студияси,- дейди шахси сир қолиши шарти билан гапирган Ўзбекистон миллий кино уюшмаси вакили.\nАсли "Ўзбекфилм" киностудияси маҳсулоти бўлган ва Тамара Шокирова, Наби Раҳимов, Ғани Аъзамов, Саъдихон Табибуллаев, Санъат Девонов каби кино усталари сиймоси муҳрланган бу филмни сифатли тарзда кўришдан ҳозирча ўзбек ëш томошабинлари махрум қолмоқда, дейди "Ўзбеккино" миллий агентлиги мулозими Аҳмаджон Умаров.\n- Бу нарсалар ҳозир йўлга қўйилган. Лекин ҳали охирига етмаган. Бу ҳаммаси катта маблағ талаб қиладиган нарса. Энди-энди бу нарсага эътибор бўлаяпти. "Госфилмфонд"дан (Россия давлат филм жамғармаси - таҳр.) материалларнинг оригиналларини олиб келиш керакда бу ëққа. Ҳамма киноларнинг тоза, сифатли копиялари Москвада "Госфилмфонд"да сақланади. Немислар ўша ердаги оригиналидан копия олишган демак. Лекин "Ўзбеккино"нинг хабари йўқ бу нарсадан,- дейди Аҳмаджон Умаров.\n"Семурғ, Паризод ва Бунëд" филмини немис тилидаги дискини Германия, Автсрия ва Швейцариядаги кино дўконларидан 10 еврога сотиб олиш мумкин.\nКинодан таниқли ўзбек бастакори Мухтор Ашрафий басталаган мусиқалар ҳам ўрин олган. Кино муқаддимасидаги қўшиқни ўша пайтда машҳур ашулачи бўлган Муҳаббат Шамаева ижро қилган.\nҲозир АҚШда яшаётган Муҳаббат Шамаева кино учун аталган бу қўшиқнинг эл орасида машҳур бўлиб кетишини кутмаганини айтади.\n- "Йўлларим" деган ашула. Дони Зокиров мусиқаси. Ашрафий фақат опера ëзганлар. Ўша "Йўлларим"ни шахсан менга ëзганлар,- дейди Муҳаббат Шамаева.\nФилмда Мухтор Ашрафий басталаган “Бозордаги мозорни кўр” деган қўшиқни ҳам тинглаймиз. Бу қўшиқ худди бугунги кун бозорларидаги вазиятни ҳажв қилгандай таассурот қолдиради.\nФилмнинг немис тилига дубляж қилиниб, Германия, Австрия ва Швейцариядаги болалар эътиборига ҳавола қилинганидан севиндим, дейди таниқли кинооператор Умида Аҳмедова.\n- Яхши, хурсандмиз. Бундан 40 йил аввал суратга олинган филмларни Германияда кўрсатса, яхши,- дейди Умида Аҳмедова.\nУмида Аҳмедова назарида совет даврида ўртамиëна филмлар ҳам катта техник маҳорат ва сарф-харажат билан яратилган.\nСуҳбатдош бу каби филмлардан ўзбек томошабинлари бебаҳра қолганидан афсусланишини айтади.\n"Ўзбеккино" миллий агентлиги мулозими Аҳмаджон Умаров айни пайтда ўзбек киноси дурдоналари "Олтин фонд"и яратилаëтгани ва яқин келажакда бу фонддан "Семурғ, Паризод ва Бунëд" филми ҳам ўрин олажагини ваъда қилди.\n- Айтаяпманку, биз "Госфилмфонд"дан олиб келиб анча филмларни тиклаб қўйдик. Фимларни ҳозир секин-секин чиқараяпмиз. Мустақилликнинг 20 йиллигига бизлар "Олтин фонд"дан чиқарилган йигирмата филмни чиқаришни бошладик. “Тоҳир ва Зуҳра”, “Маҳаллада дув-дув гап”, “Сен етим эмассан”, “Алишер Навоий” каби анча филмларни чиқардик,- дейди "Ўзбеккино" мулозими Аҳмаджон Умаров.\nЎзбек киноси ижодкорлари ўтган асрда яратган “Тоҳир ва Зуҳра”, “Икки дил достони”, “Али бобо ва қирқ қароқчи”, “Шум бола” каби болаларбоп филмлар Ўзбекистон ташқарисида ҳануз намойиш қилинаëтгани бу филмлар маҳоратидан дарак,- дея қўшимча қилди "Ўзбеккино" расмийси.


Футбол ва туризм - давлат сиёсати / CHAMPIONAT.asia\nФутбол ва туризм - давлат сиёсати\nТеглар : Футбол ва туризм\nЮртимизда содир бўлаётган турли соҳалардаги ўзгаришлар барчамизни бефарқ қолдирмаяпти.\nДавлат сиёсати турмуш ҳаётимизга бевосита боғлиқлигини инобатга олган ҳолда Президент қарорларининг футболга тўғри келадиган нуқталаридан фойдаланиш муҳим ўрин тутади. Шавкат Миромонович Мирзиёев Ўзбекистонда сайёҳликни янада ривожлантириш бўйича қатор таклифларни илгари сурган ҳолда махсус қарорларни имзолаяпти.\nИчки туризм ривожланиши валюта ташқарига чиқиб кетмаслигига сабаб бўлса, чет элдан келадиган сайёҳлар эвазига давлат ғазнасини валюта билан тўлдириш мумкин. Эҳтимол, футболга бунинг нима алоқаси бор дерсиз.\nКелинг, Туркия қандай қилиб қишки йиғинлар учун марказга айланганини ёдга оламиз. Россиянинг "Ротор" клуби 1995 йил машғулот ўтказиш учун Анталияга боради. У пайтда Анталия бугунгидек катта салоҳиятга эга эмасди, яъни футбол клублари учун. Йиғин якунига етгач, "Ротор" вакили уларга хизмат кўрсатган кутиб олувчига, нима учун меҳмонхоналар олдида футбол майдонлари йўқлигини, қиш ойларида бу ерга келиб машғулот ўташ идеал маскан эканини айтади.\nШундан кейин Туркия меҳмонхоналари бирин-кетин машғулот майдонларини барпо эта бошлайдилар. Бугунга келиб қиш бўйи Анталиядаги меҳмонхоналар "ўлик" мавсумда ҳам мижозларга бой. Уларнинг жуда катта қисми футбол клубларидир. Биргина футбол ортидан Туркияга кириб келаётган миллионларни энди ўзингиз бир чамалаб кўраверинг\nАйтайлик, биз ҳам нима биландир футбол клубларини ўзимизга жалб этишимиз мумкинми? Самарқанд ва Бухоро деганда МДҲ давлатларидан тортиб Европагача яхши билишади. Лекин на Самарқанд ва на Бухорода битта текис, яъни тўлиқ стандартга жавоб берувчи сунъий майдон мавжуд эмас. Масалан, тарихий шаҳарларда иккитадан сунъий майдон қуриш орқали юртимиз ғазнасини яхшигина маблағ эвазига бойитиб олишимиз мумкин.\nТуркия ҳам бир деганда ҳозирги даражага етмаган, бунинг учун анча йил керак бўлди. Биз эса аввал кичик футболдан бошлаймиз. Ўзбекистон ёшлар терма жамоасининг Осиё чемпиони бўлгани Ўзбекистон Республикаси Президенти кайфиятини кўтариб юборгани сир эмас, буни Шавкат Миромонович футболчиларимизнинг Тошкентга келишлари биланоқ совғалар билан сийлагани шахсан ўзлари катта мақсадлар олдида турганимиздан дарак.\nЎзбекистондек салоҳиятга эга давлат учун иккита сунъий майдонни қуриш ҳеч гап эмас. Бу билан биз Ўзбекистонни МДҲда болалар футболи маркази бўлишига пойдевор қўя оламиз. Бухорода "Имом Ал Бухорий", "Минора", Самарқандда эса "Амир Темур" ва "Буюк ипак йўли" каби бутун дунё биладиган ном остида турли футбол мусобақаларини ўтказсак бўлади.\nФараз қилинг, "Буюк ипак йўли" Кубоги орқали Хитой, Италия, Россия, Греция, Малайзия ва қўшни давлатлар билан нуфузли мусобақаларни ташкил этсак бўлади. Ҳам зиёрат, ҳам футбол, ҳам сайёҳлик. Сайёҳлик компанияларидан ташқари Ўзбекистон футболига скаутлар кириб келади.\nШу тариқа Европага чиқа олмаётган ёш истеъдодларни Ўзбекистонда туриб хорижликлар назарига тушишига эришамиз. Чет эл клубларининг фақат пойтахтга эмас, балки Самарқанд ва Бухоро каби шаҳарларга ташриф буюриши футбол оммавийлигини яна оширади деган ўйдамиз.


12:17 / 17.09.2019\nАйни кунларда олий таълим муассасасига ўқишга кира олмаганлардан оширилган контракт (супер-контракт) асосида ўқишга қабул қилиниш учун ОТМ ректорлари номига аризалар қабул қилинмоқда. Белгиланган тартибга кўра, абитуриентлар оширилган контракт асосида қўшимча қабулга кириш учун тест натижалари эълон қилинган санадан бошлаб 1 ой ичида ариза беришлари керак. Шу боис, ўқишга кириш истагида бўлганларда оширилган контракт тартиби бўйича кўплаб саволлар туғилмоқда.\nОширилган контракт асосида ОТМларга қўшимча қабулнинг жорий ўқув йили учун тартиби, тўлов суммалари ҳали расман маълум қилинганича йўқ. Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ахборот хизмати маълумотларига кўра, қўшимча қабулнинг 2019 ─ 2020 ўқув йили учун тартиби 15 октябрь санасига қадар маълум қилинади. («Олий таълим муассасалари бакалавриатига ўқишга қабул қилиш тартиби тўғрисида»ги Низомга асосан қўшимча қабулни амалга ошириш таклифлари ОТМлар томонидан вазирлик ва идоралар билан келишилган ҳолда 15 октябрга қадар Давлат комиссиясига киритилиши керак. Қўшимча қабул бўйича қарор 20 октябрь санасига қадар қабул қилинади).\nҲозирча оширилган контракт борасида қуйидагилар маълум:\nОширилган контракт тўловини иккига бўлиб амалга ошириш мумкин. Илгари супер-контракт учун белгиланган сумманинг ҳаммасини бир мартада тўлаш талаб этилар эди. Жорий ўқув йилидан бошлаб оширилган контракт суммасини иккига бўлиб тўлаш имкони берилади.\nСупер-контракт учун ҳам таълим кредити ажратилади. Талабаларга контракт тўловини тўлашда қулайлик яратиш учун бериладиган таълим кредити оширилган контракт асосида ўқийдиганлар учун ҳам татбиқ этилиши кутилмоқда. Бу ҳақида Олий ва ўрта махсус таълим вазири ўринбосари Сарвар Бузрукхонов тўлов-шартнома асосида ўқишнинг янги тартибига бағишланган матбуот анжуманида маълум қилган эди.\nСтипендиясиз тўлов оширилган контракт учун ҳам амал қилади. 2019 йил сентябрь ойидан бошлаб кучга кирган стипендиясиз тўлов (бунда контрактнинг умумий суммасидан ойлик 400 минг сўмлик стипендиянинг бир йиллик суммаси чегириб қолинади) шакли оширилган контракт асосида ўқишга қабул қилинганлар учун ҳам амал қилади. Оширилган контракт учун стипендиясиз контракт миқдори ─ 6 миллион 200 минг сўм асос қилиб олинади.\nОширилган тўлов-контракт миқдори амалда ўрнатилган тўлов-контракт миқдорига нисбатан қуйидаги миқдорларда белгиланади:\nтўплаган баллари тасдиқланган тўлов-контракт бўйича қабул квоталари чегарасига бир баллгача етмаган абитуриентлар учун — 1,5 баробар;\n1,1 баллдан 2 баллгача етмаганлар учун — 2 баробар;\n2,1 баллдан 3 баллгача етмаганлар учун — 2,5 баробар;\n3,1 баллдан 4 баллгача етмаганлар учун — 3 баробар.\nКириш имтиҳонларида Давлат комиссияси томонидан белгиланган минимал баллдан (56,7) кам бўлмаган балл тўплаган, лекин кириш чизиғига 4 баллдан кўпроқ етмай қолган абитуриентлар контракт суммасининг 10 бараваридан 25 бараваригача тўловни амалга оширишади.\nИмтиҳонда Давлат комиссияси белгилаган минимал баллдан (56,7) кам балл йиғган абитуриентлар амалдаги оширилган тўлов-контрактнинг таълим йўналиши бўйича белгиланган энг юқори миқдорининг 2 бараварига тенг бўлган суммани тўлаш орқали ўқишга қабул қилинишлари мумкин.\nОширилган контракт асосида ўқиш учун фақат биринчи йўналишни танлаш мумкин. Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ахборот хизмати раҳбари Фарҳод Бабашевнинг маълумот беришича, ўқишга кира олмаган абитуриент ўзи имтиҳон топширган, лекин кира олмаган учта йўналишнинг фақатина биринчисига оширилган контракт асосида қабул қилиниш учун ариза топшириши мумкин. Иккинчи ва учинчи йўналишлар учун оширилган контракт асосида қабул қилинмайди.\nШунингдек, оширилган контрактлар учун бир қатор қулайликлар ва енгилликлар жорий қилиниши кутилаётгани ҳақида маълум қилинган эди.\n23:14 / 08.10.2020\nТабақалаштирилган тўлов-контракт тартиби тасдиқланди: абитуриентлар танлаган йўналишида супер-контракт асосида ўқиши мумкин\n09:10 / 22.09.2019\n08:20 / 22.09.2019\nИккинчи ва учинчи йўналиш учун ҳам супер-контрактга рухсат берилди\n16:10 / 11.09.2019\nСупер-контракт бўйича қандай ўзгаришлар кутилмоқда?


Эркин Воҳидов. Бизнинг одатлар (1970) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотСовет даври матбуотиЭркин Воҳидов. Бизнинг одатлар (1970)\nЧоп этилган 01.03.2016 МуаллифZiyouz.uz\nОдатлар халқ табиатининг кўзгусидир. Ҳеч бир халқнинг ҳеч бир одати айрим одамларнинг истак-хоҳиши билан, шунчаки бир ўткинчи ҳаваси билан дунёга келган эмас. Одатлар аслида эзгу ниятларнинг ифодаси сифатида, инсонларнинг бир-бирига меҳр оқибати намойиши сифатида туғилади, улар аслида халқ донишмандлигининг бир кўринишидир. Шунинг учун ҳам одатлар узоқ яшайдилар. Ҳатто замон-замонлар ўтиб бу одатлар янгича ҳаёт қоидаларига мос келмай қолганда ҳам бир неча ўн йиллар давомида яшаб келаверади. Масалан, доғистонликларда шундай одат бор. Бир уйда қиз бўйга етганда йигитлар қизлик уйнинг ҳовлисига папоқларини отадилар. Қиз папоқни қайтариб отса, йигитга кўнгли йўқлигини, агар олиб қолса, кўнгли борлигини, уйга таклиф қилганини билдиради. Бу одат қадим замонларда қиз билан йигит кўчада ўзларича кўришиш имконияти бўлмаган пайтларда дунёга келган, қиз қадрини улуғлаш, унинг қалби билан ҳисоблашиш ниятида туғилган. Лекин ҳозир ҳам, йигит билан қиз танишиб, киноларга бориб, танцалар тушиб бир-бирини обдон синаб турмуш қурадиган бўлганларида ҳам тўйга яқин йигит қизнинг ҳовлисига папоғини отмаса бўлмайди. Қизнинг ота-онаси, қавму-қариндошлари бусиз тўйга рози бўлишмайди. Папоқ отиш қизнинг шаъни учун керак деб ҳисоблашади. Бамисоли биздаги тўй куни қизнинг эшиги олдида сурнай чалиниши одат бўлгандай.\nБизнинг баъзи ўзбекча одатларимиз ҳам ўша қиз ўғирлаш, папоқ отишга ўхшаб эскириб қолган. Лекин қиз шаъни, йигит обрўси, ота-она орзуси деб ҳанузгача давом эттирамиз. Масалан, илгари замонларда қиз бола дунёга келгандан бошлаб, отани «холва» деб табриклашган кундан бошлаб, «қизни бешикка, молини тешикка», дегандек бўлажак келин учун керакли нарсалар — бир неча бош оёқ кийим, чойшаб, палос сингари нарсалар ғамлаш одат бўлган. Бу яхши ният билан қилинган. Лекин бизнинг замонда кийим-кечак у ёқда турсин, мебелларга бўлган урф ҳам йил сайин ўзгариб турган бир вақтда, қирқ, элликлаб кўйлак қилишлар, шундай тўқлик замонида етти маҳаллани хабарлаб ош беришлар ёки аёлларнинг тўйга ош хоми кўтариб боришлари ҳозирги турмуш тарзимизга ўтиришмайдиган одатлар. Лекин улар давом этмоқда. Биз бу одатларга ўрганиб қолганмизми, ҳар қалай ўзимизга унча билинмайди. Лекин четдан, бошқа халқлар иазари билан қаралса, ҳалиги папоқ отиш ёки қиз ўғирлаш каби ғайритабиий, кулгили бўлиб туюлади.\nАлбатта тўйларнинг чиройли тантана бўлгани яхши. «Тўй умрда бир бўлажак сийрак тантана» деган Ғафур Ғулом. Қудаларнинг бир-бирига иззат икроми, икки оиланинг яқинлашуви учун қилинадиган тадбирлар яхши. Булар янги қурилган оиланинг мустаҳкам бўлишини кўп жиҳатдан таъминлайди. Лекин бу яхши одатлар манманликка, бойлик намойишига айланса, албатта атрофдагиларнинг ғашини келтиради. Тонготар радиокарнайли базмларимизга наҳорги ош ашулалари уланиб кетса, бир хонадоннинг тўйи бир километр радиусдаги халойиққа уйқу бермаса, айниқса битта тўй бир оилани умрбод қарзга ботирса, энг ёмони, одат ҳукми турли йўллар билан қўшимча даромад топишга мажбур қилса, бўйнимизга таъналар юкини ортса, соғлиқни путурдан кетказса, бу одатнинг офатга айланганидир.\nЯна бир гап. Тўй қилган ота-она, ўз фарзанди учун осмондаги ойни олиб совға қилишга тайёр. Юлдузларни териб марварид қилиб осишни истайди. Зеро, ота-онанинг моли тугул жони фарзандга фидо. Лекин нима учун биз ҳадяларимизни кўз-кўз қилишимиз керак? Барча қариндош-уруғ, қўни-қўшни аёлларни чақириб — мол ёйиб, — мана мен фарзандимга бундай қилдим, келинимга ё куёвимга шундай совғалар юборяпман, деб мақтанишимиз керак?\nАзиз ва муҳтарама оналар! Сизнинг эзгу ниятларингизни бутун дунё оналари тушунади. Қайси она ўз фарзандининг қадри бошқаларникидан кам бўлишини истайди? Қайси она ўз фарзанди бахтини кўз-кўз қилишни истамайди. Аммо ўзингиз яхши биласизки, бизнинг замонда бахт, қадру қиммат мол-дунё билан ўлчанмайди. Шундай экан, нега энди сиз фарзандингиз, бўлажак келин ё куёвингизга атаб умр бўйи йиққан нарсаларингизни мол тахлар қилиб, сеп ёйди қилиб ҳаммага кўз-кўз қилишингиз керак? Ахир сиз йиққан нарсаларга тенг мол-мулки бор одамлар ҳам, йўқ одамлар ҳам бўлади-ку. Беш қўл баробар эмас. Не-не бошида эри йўқ, қўл учида кун кўраётган, маошини у ойдан бу ойга зўрға етказадиган аёллар бор. Улар сиз кўз-кўз қилган молларни кўриб сизнинг бахтингиз учун-ку севинар, лекин уз фарзандлари учун юраклари зил кетмайдими?\nБиз мана шуни ҳам ўйлашимиз керак. Бир неча йилга етгулик ҳамма нарсани бадастур қилиб қўйсак, ёш келин-куёвга интилиш йўлини беркитмаймизми? Меҳнат қилиб топилган нарсанинг қадрига етиш туйғусини ўлдирмаймизми? Ота-оналари шунча совға тайёрлаган, ўзи ҳам бир дунё сеп билан келган келинни куёв йигит энди нима олиб бериб хурсанд қилиши мумкин! Ахир ҳаётнинг қизиғи интилишда-ку!\nТўй билан боғлиқ одатларимиз ичида чорлар ва қуда чақириқ деб аталган, ҳар бири ўзига хос тўйчиқ бўлган маросимларимиз бор. Бу — эркак, аёл қудаларнинг, ҳар икки томон яқинларининг бир-бири билан танишуви учун қилинган, ўз вақтида яхши ниятга қурилган одат. Лекин ҳозирги замонда, шуларнинг ортиқчалиги сезилмоқда. Авзало ҳозирги қудаларнинг кўпчилиги тўйгача ҳам бир-бирларини таниб-билиб, ҳатто борди-келди қилиб юрган одамлар. Аввал таниш бўлмаганлари ҳам тўй муносабати билан яқинлашиб оладилар. Қўшимча танишувга эҳтиёж йўқ. Иккинчидан, одамларнинг вақти зиқ, тўйлар кўп бўлган ҳозирги пайтда тўй устига тўйчиқлар қилиш жоизмикин? Агар шундай учрашишга эҳтиёж бўлса, тўйдан кейин қудалар ўзлари эр-хотин бўлиб бир-бирлариникига борсалар бўлаверади. Тўғрисини айтганда, ҳозирда на келин томон, на куёв томон қуда чақириқ қиламан, ёки қуда чақириққа бориб тўн кийиб келаман деган орзу-ҳавасни қилмайди. Бу ҳар икки томон учун ҳам, ҳар икки томоннинг яқинлари учун ҳам ортиқча чиқим, ортиқча уриниш, ортиқча вақт сарфлаш, фақат одат бўлгани учунгина қилинадиган тадбир.\nИкки ошиқ ўхшар юлдузлар аро\nУчиб юрган ёндош сайёраларга,\nСевги фазосида улар бор танҳо,\nНе парво ердаги овораларга.\nУлар биздан олис қилмоқда парвоз,\nСомон юлдузлари нуқра поёндоз.\nСиз эса янгалар, таванда шоввоз\nЧучвара уясиз тоғораларга.\nУларнинг қалбида илоҳий туйғу.\nҚудрати олийга турар рўбарў.\nСиз эса нотиқлар, сизга не қайғу,\nҲадеб панд ўқийсиз бечораларга.\nСевги — япроқларнинг шитирлашидир,\nСевги — юлдузларнинг шивирлашидир.\nСевгида самовий оҳанг яхшидир,\nСиз карнай улайсиз ноғораларга.\nИнтизор жонларга беринг ал-амон,\nМуҳаббат аршида урсинлар жавлон,\nСен эй, гўзал синглим, ошиқ укажон,\nОқ йўл саодатли ситораларга.\n← Аввалги Аввалги Қозоқбой Йўлдошев. ХХ асрнинг энг яхши асарлари\nКейинги → Кейинги: Муҳаммаджон Холбеков. Тирбанд йўлдаги ҳаёт


Қайси соҳа вакилларига давлат бюджетидан энг кўп иш ҳақи ажратилмоқда? — KMODS\n2021 йил glavnaya Популярные новости Коррупцияга қарши кураш Янги Ўзбекистон\nPosted on 21.01.2021 Author admin\tКомментарии к записи Қайси соҳа вакилларига давлат бюджетидан энг кўп иш ҳақи ажратилмоқда? отключены\n2020 йил декабр ойи иккинчи ярми учун жами 2 триллион 256,7 миллиард сўмлик иш ҳақи ва унга тенглаштирилган тўловлар тўлаб берилган. Энг кўп иш ҳақи тўловлари халқ таълими тизими ва соғлиқни сақлаш тизимида ишловчи ходимларга ажратилган.\nМолия вазирлиги бюджет ташкилотларида ишловчи ходимларга иш ҳақи тўловлари ҳақида маълумот берди.\nВазирлик ахборотига кўра, 2020 йил декабр ойи иккинчи ярми учун энг кўп иш ҳақи тўловлари халқ таълими тизими ходимлари (869,1 миллиард сўм) ва соғлиқни сақлаш тизимида ишловчи ходимларга (668,1 миллиард сўм) тўланган. Кейинги ўринларда мактабгача таълим (166,7 миллиард сўм) ва маданият вазирлиги (53,5миллиард сўм) тизими ходимлари учун иш ҳақи ажратилган.\nЎз ўрнида берилган рўйхат бўйича нисбатан кам иш ҳақи Пиллачилик ва қоракўлчиликни ривожлантириш қўмитаси (21,5 миллион сўм ), Гидрометеорология маркази (33,7 миллион сўм ), Стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги (121,3 миллион сўм ) ходимларига тўланган.\nВазирлик томонидан берилган рўйхатда кўрсатилмаган (нисбатан кам ҳақ тўланадиган ва кам штат бирлигига эга бошқалар) ташкилотлар ходимларига 226,4 миллиард сўм маблағ ажратилган.\nРўйхатда мудофаа ва ички ишлар вазирликлари, давлат божхона қўмитаси, давлат хавфсизлик хизмати, суд тизими ва прокуратура ходимларига тўланадиган маблағлар ҳақида маълумот берилмаган.\nТаъкидланишича, иш ҳақларини ўтказиш молия вазирлиги билан бюджет ташкилотлари ўртасида «онлайн» равишда маълумотлар алмашинуви натижасида амалга оширилган.\nАввалроқ, давлат бюджети маблағларининг сарфланиши юзасидан назоратни кучайтиришга оид маълумотларни давлат ташкилотлари ўз веб-сайтларида эълон қилиши таклиф этилганди.\nЭслатиб ўтамиз, 2021 йил 1 февралдан бошлаб, бюджет ташкилотлари ходимларининг иш ҳақи ҳамда стипендиялар миқдори 10 фоизга оширилиши маълум қилинганди.\nPosted on 07.05.2021 Author admin\n3-16 августа будет осуществлено 24 чартерных авиарейсов для вывоза граждан Узбекистана из-за рубежа\nPosted on 02.08.2020 Author admin\nМинистерство транспорта Узбекистана сегодня обнародовало график новых чартерных авиарейсов из-за рубежа на предстоящие две недели, […]\nPosted on 13.07.2021 Author admin\nВ рамках Политического форума высокого уровня Экономического и социального совета ООН (ЭКОСОС) вчера состоялось специальное […]\nТИВ Қирғизистонга боришни режалаштираётган Ўзбекистон фуқароларини қўшимча талаблар ҳақида огоҳлантирди\nИдеологией Нового Узбекистана должны быть доброта, человечность, гуманизм


ДОРИ ВОСИТАЛАРИ ҚАЧОН ВА ҚАНДАЙ ҚАБУЛ ҚИЛИНАДИ\nОдам организмини биоритмига қараб турли хил дори воситалари турли пайтларда қабул қилинади. Қуйида уларнинг асосий гурухларига тўхталиб ўтамиз.\n1. Юрак гликозидлари\nЮрак препаратларини эрталаб қабул қилиш тавсия этилмайди. Негаки айнан эрталабки соатларда микард инфаркти ва инсультларнинг учраш даражаси юқори бўлади. Бу организм уйғонгандан кейинги қон босимини ортиши билан тушунтирилади. Шунинг учун охирги пайтларда узоқ таъсир этувчи препаратлар қўлланилиб, улар асосан кечки – юрак ва қон томирлар химояланган пайтларда буюрилади. Умуман олганда юрак-қон томир касалликлари учун хар бир организмнинг биоритми индивидуал бўлиб, даволовчи врач билан келишиш талаб этилади. Умумий принциплар қуйидагича:\n♦ Аритмияга қарши дорилар (анаприлин, обзидан) ва калий препаратлари (панангин, аспаркам, калий оротат) – кечқурун ва ярим тунда ичиш талаб этилади.\n♦ Нитропрепаратлар (нитронг, сустак) - кундузи ичилади.\n♦ Қон босимини туширувчи дорилар – уларни соат 15-17 ларда бир мартада суткалик дозасини ичиш тавсия этилади. Негаки статистика бўйича қон босими кўпинча соат 18-20 да оралиқларида кўтарилади.\n♦ Ёғларни эритувчи статинлар (гиполипидемик дорилар) – кечки овқатдан кейин ичилади .\n2. Асаб тизими препаратлари\n♦ Тинчлантирувчиар ва транквилизаторлар – кечки пайт ва уйқудан олдин ичилади.\n♦ Тетиклаштирадиган ва стимулловчи дорилар куннинг биринчи ярмида ичилади.\n3. Сийдик хайдайдиган препаратлар\n♦ Фуросемид – эрталаб (6-7 ларда) оч қоринга ичилса эффекти соат 10 ларга кузатилади.\n♦ Калийсақловчи диуретиклар (верошпирон) – фақат кечки пайт ичилади (соат 18-24 ларда).\nОғриқ қолдирувчилар куннинг иккинчи ярмида эффектив хисобланади. Соат 14 ларда организмнинг оғриққа сезгирлиги жуда паст бўлади. Шунинг учун бу пайт турли хил оғриқли муолажалар ўтказиш ва аналгетиклар қўллаш учун қулай.\n♦ Ацетилсалициловая кислота (аспирин) – схема бўйича 1 таблетка эрталаб, 2 таблетка кечки овқатдан сўнг ичилади. Қонни суюлтириш учун 1 таблетка нонуштадан сўнг ичилади.\n♦ Индометацин – соат 8 да эрталаб 100 мг овқатдан кейин ичилади.\nРевматоид артритда ностероид яллиғланишга қарши препаратлар кечки пайт – оғриқ зўраядиган даврда ичилади.\n5. Ошқозон-ичак препаратлари.\n♦ Антацидлар – кун давомида ва албатта кечки пайт.\n♦ Ярага қарши дорилар – кеч соат 19-20 ларда суткалик дозани бир қилиб ичилади.\n♦ Спазмолитиклар (ўт пуфаги фаолияти бузилганда) – кеч пайт соат 22-23 ларда ичилади.\n6. Гормонал дорилар\n♦ Глюкокортикоидлар (преднизолон ва бошқалар) эрталаб 1 махал (соат 8-11 ларда ичилади).\n7. Аллергияга қарши дорилар\nАллергикларда гистаминларни ажралиши кечки пайтга бориб максимал даражага етади. Антигистамин дорилар буюрилаётганда шуни хисобга олинади.\n♦ Антигистамин препаратлар – куннинг иккинчи ярмида (соат 15-16) ва кечки пайт (соат 19-21 да) ичилади.\n♦ Узоқ таъсир этувчи антигистамин дорилари - уйқудан олдин соат 23 да ичилади.\n♦ Кетотифен – соат 19 да ичилса эффекти юқори бўлади.\n8. Антибиотиклар ва сульфаниламилар\n♦ Антибиотиклар бир марталик дозаларини кеч соат 20-21 да ичиш тавсия этилади.\n♦ Сульфаниламид препаратлар эрталаб максимал даражада сўрилади.\n9. Даволовчи ва профилактик муолажалар.\n♦ эрталаб соат 9 да – организм рентген ва флюорография нурларига чидамли бўлади. Инеъкциялар ва УЗИ текшируви хам шу пайтда ўтказилса яхши.\n♦ Ванналар: Соат 16 да - йодобром ванналар; соат 13-17 да хлор-натрийли ва игнабаргли ванналар\n♦ Массаж – куннинг иккинчи ярмида эффектли (соат 17-18 да).\nБемор одам организми томонидан қабул қилинаётган хар бир дори ошқозонга тушгач Оллохдан «Энди нима қилай» сўраркан. Шунда оллох «Бу одам сени қандай ният қилиб ичди» деб савол берар экан. Дори воситаси «Бисмиллохи рахмони рахим, банияти шифо бўлсин, дардларимдан фориғ бўлай» деб ичди деса. Худойим «Унда ўз вазифангни, бажариб, дардига дармон бўл» деб топшириқ берар экан. Аксинча «индамасдан ичиб қўя қолди» деса дори. «Унда сен хам шундайлигича индамай чиқиб кетавер» дер экан худойим.\nХулоса: Бисмиллох деб, яхши ниятларда бошланган кунингиз хосиятли бўлсин.\nСентябр 02, 2017 2352 2 Рукн ФАРМАКОЛОГИЯ\nДОРИ ВОСИТАЛАРИНИ ҚАБУЛ ҚИЛИШНИНГ 10 ТА КОИДАСИ...\nАвг 26, 2017 1563


Озиқ-овқатлар | HikmatNuri\nCategory Archives: Озиқ-овқатлар\nБу бобда Озиқ-овқатлар =аыидаги фатволар билан танишасиз.\nСигарет чекса бўладими?\nOktabr 3, 2013 Hikmat Nuri\tLeave a comment\nСавол: Сигарет чекса бўладими ёки йўқми?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 2139-2):\nТамакини ҳар қандай ҳолатда чекиш ёки ичиш, ҳаромдир. Чунки, у ифлос нарсалар қаторига киради. Аллоҳ таоло Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламни тавсифлар экан:\nСигарет эса юрак, ўпкага умуман олганда инсон соғлиғига зиён келтиради ва барча ёмон касалликлар, масалан, саратоннинг омилидир. Докторлар унинг соғлиққа зарарли эканини таъкидладилар. Ислом шариати эса, инсон соғлиғига зарар берадиган барча нарсадан огоҳлантирган.\nЧўнтагидаги сигарет намозгоҳига тушди …\nСавол: Равзада намоз ўқиётганида бировнинг чўнтагидан бир пачка сигарети тушди. Шундай қилишнинг ҳукми нима? Сигаретни масжидга олиб кирилса бўладими?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 1382-2):\nАгар «Шундай қилишнинг ҳукми» жумласидан мақсад сигаретни масжидга олиб кириш бўлса, сигаретнинг мункар ва ифлос нарсалардан экани ва унинг чекиш ҳаром экани ҳаммага маълум. Чунки сигаретда танга, молга ва жамиятга бениҳоя зарарлар бўлиб, ундан бирон фойда келмайди. Қолаверса, у ифлос нарса бўлиб, Аллоҳнинг уйлари бўлган масжидларни улардан сақлаш керак. Уни масжидларга олиб келиш, Аллоҳнинг уйларига ҳурматсизлик ва масжидларни таҳқирлаш, демакдир.\nАгар «Шундай қилишнинг ҳукми» жумласидан мақсад чўнтагидан сигарет пачкаси тушган одам намозининг бузилиши ёки бузилмаслиги бўлса, намоз асносида чўнтагидан сигарет пайчаси тушган одамнинг намози раво бўлади.\nСигарет чекар экан Қуръон тинглаш\nСавол: 1) Сигарет чекар эканман радиодан ёки бирон кишининг оғзидан Қуръон тиловатини тингласам бўладими?\n2) Қўлда тутатилаётган сигарет билан масжидга кирса бўладими? Яъни, қўлдаги сигаретни ташлашдан илгари кирса бўладими ёки таҳорат олиш жойининг дарвозасидан киришдан илгари ташлаш керакми?\n3) Қўлда сигарет турган пайтда Қуръонни ушлаш ва унга қараб тиловат қилиш жоизми ёки Қуръонни ушлаб ёддан тиловат қилиш керакми?\n4) Сигарет чекиш ҳаромми ёки макруҳми?\n5) Баъзи одамлар: Сигаретга Аллоҳ таолонинг:\n﴿حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ﴾\n«Сизларга ўлакса, қон, тўнғиз гўшти, Аллоҳдан бошқа бировнинг йўлида сўйилган нарса ҳаром қилинди»– (Моида: 3) ояти тўғри келади. Яъни, сигарет Аллоҳдан бошқаси учун бўғизланган ҳайвонлар ҳукмида бўлади,– дейдилар. Шу тўғрими?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси ораларида ўзаро боғлиқлик бўлгани боис мазкур беш саволга битта жавоб беради (Фатво № 1000–1, 2, 3, 4, 5):\nСигарет чекиш танага ва бойликка зарар келтиргани боис, гуноҳлардан бири ҳисобланади. Шариат уни Аллоҳ таолонинг:\n«Уларга пок нарсаларни ҳалол қилиб, ифлос нарсаларни ҳаром қилади»– (Аъроф: 157) оятининг умумий маъноларига киргани сабабли, ҳаром қилган. Сигарет пок нарсалар қаторига кирмайди, балки, у, ифлос нарсадир. Модомики сигаретни тутатиш ва чекиш ҳаром экан, уни масжидда ёки мажидга киришда ёхуд Қуръон тиловатини бирон кишининг оғзидан бевосита ёки радиодан билвосита тинглар экан, бундай ҳолатда сигаретни чекиб туриш хунук иш ва қаттиқ гуноҳдир. Чунки бу чекиш билан ибодат учун қурилган жойларни ва Аллоҳнинг каломи, ҳикмат, ибрат, чиройли ўгитнинг манбаи бўлган Қуръон Каримни таҳқирлаган бўлинади. Қуръонни тинглар экан чекиб туриш Қуръонни таҳқирлаш бўлса, уни тиловат қилаётган қорини ҳам таҳқирлаган бўлади. Одатда, одамлар обрўли инсонлар ва раҳбарларнинг йиғинларида ёки маросимларда одоб андозасида бўладилар. Шундай экан, Аллоҳга ибодат қилиш ва Унга яқин бўлиш учун қурилган масжидларда, Қуръон дарси, тиловати ва уни тинглаш асносида гуноҳ ишга қўл уришга қандай журъат этадилар?! Шу боис сигарет чекишдан бутунлай воз кечиш лозим бўлса, Аллоҳ таолога зикр, Қуръон тиловатини ёки Қуръонни тинглаш билан яқин бўлиш асносида, сигаретни чекмаслик шарт.\nБешинчи саволдаги: «Сигаретга Аллоҳ таолонинг:\n«Сизларга ўлакса, қон, тўнғиз гўшти, Аллоҳдан бошқа бировнинг йўлида сўйилган нарса ҳаром қилинди»– (Моида: 3) ояти тўғри келади» жумласи нотўғридир. Чунки «Аллоҳдан бошқа бировнинг йўлида сўйилган нарса»дан мақсад, жонлиқни бўғизланаётган пайтда Аллоҳдан бошқасининг номини тилга олиш ва бундан бошқа шу маънода жонлиқларни Аллоҳдан бошқаси учун сўйишдир. Зеро Алий ибн Абу Толиб разияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг: «Аллоҳ Аллоҳдан бошқаси учун бўғизлаган кимсани лаънат қилди!» ҳадисини ривоят қилган (Имом Муслим 1978; насоий 44222; Имом Аҳмад 1/118). Бироқ, сигаретнинг ҳаром эканига унинг ифлос нарсалардан бири, инсон танасига зарар бериши, исроф ва мол нобудгарчилиги экани кифоядир. Бу:\n﴿وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ﴾\n«… ва ифлос нарсаларни ҳаром қилади» (Аъроф: 157) ояти ҳамда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг: «Зарарланиш ҳам, зарар бериш ҳам йўқ» (Имом Аҳмад 5/327; Ибн Можа 2340. Абдуллоҳ ибн Аббос разияллоҳу анҳу ривояти) ва: «Мўъминга зарар берган кимса лаънатлангандир!» (Абу Бакр разияллоҳу анҳу ривояти. Термизий 4/332; Абу Нуъайм «Ҳилятул авлия» 3/49; Хатиб «Таъриху Бағдаад» 1/403) ҳадислари маъноларининг таҳтига киради.\nСигаретнинг ҳаромлигига ҳужжат нима?\nСавол: Сигарет чекиш ҳаромми ёки ҳалолми? Бунинг далили нима?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 515-4):\nСигарет чекиш, ҳаромдир. Чунки у, ифлос нарсалар қаторига киради ва Аллоҳ таоло ҳамда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ифлос нарсаларни ҳаром қилганлар. Аллоҳ таоло Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламни тавсифлар экан:\nЗеро сигарет соғлиққа зарар, бойликка зиёндир. Шариат эса соғлиқ ва молни сақлашнинг фарз эканини билдирган. Уламолар ўтмишда ҳам, ҳозирги кунда ҳам Уммат борлиғини ҳимоя қилиш ва ишларини ўз фитратига кўра давом эттириши учун зарур бўлган бешта нарса қаторида соғлиқ ва бойликни ҳимоя қилишни ҳам таъкидлаганлар. Ҳадисларда бойликни нобуд қилиш таъқиқланган. Пулларни сигарет сотиб олиш учун сарфлашнинг кераги йўқ. Чунки уни чекиш кашандага ҳам, жамиятга ҳам кони зарардир. Сигарет учун сарфланган пул эса, исрофдир.\nСигарет ҳаром эмас!,– деди …\nСавол: Биров сигарет чекаётганида насиҳат қилдим ва у менга: Сигарет чекиш ҳаром эмас!,– деди. Сигарет чекишнинг ҳукми нима? Сигарет чекадиган одамнинг орқасида намоз ўқисак бўладими?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 36-3):\nСигарет чекиш соғлиққа зарарли, ифлос ва исроф бўлгани учун ҳам, ҳаромдир. Аллоҳ таоло:\n﴿وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ﴾\n«Уларга пок нарсаларни ҳалол қилади»– деган (Аъроф: 157).\nАммо сигарет чеккан одамнинг орқасида намоз ўқишга келсак, агар унга иқтидо қилинмаса жума ва жамоат намозлари тарк бўлса ёки фитна пайдо бўлса, қаттиқ зарарни олдини олиш учун унинг орқасида намоз ўқилса бўлаверади. Агар баъзи одамларнинг унинг орқасида намоз ўқимаслиги билан жума ва жамоат намозлари қолмаса ва бирон зарар келмаса ва сигарет чекканига норозилик ва танқид ифодаси фойда бериб чекишни ташлаш эҳтимоли бўлса, унинг орқасида намоз ўқимаслик ва ҳаром қилинган нарсалардан воз кечишига кўмакчи бўлиш учун унинг орқасида намоз ўқимаслик керак бўлади ва бу, мункарни қайтариш бобидан бўлади.\nАгар сигарет чеккан одамнинг орқасида намоз ўқимаслик билан бирон зарар, жума ва жамоат намозларини қолдириш келмаса, мусулмон одам намозини тўкис ва динини муҳофаза қилиш учун, фисқу маъсияти бўлмаган бошқа имомни қидириши лозим бўлади.


Ухлама ўзбек эли...\n"Агар Ҳамзани мутаассиб муллалар тошбўрон қилдирмаганида¸ миллатпарвар бу жадид шоири ҳам Чўлпон ва Фитратлар қатори қатағон қилинган бўларди "¸ -дейди советлар Гулагидан омон қолган кекса ëзувчи Шукрулло.\nСовет даврида шўролар маддоҳи сифатида танитилган Ҳамза таваллудига 120 йил тўлди. Бугун номи Ўзбекистонда таъқиққа учраган асл Ҳамза¸ асл қўлëзмаларга кўра¸ шўролар эмас¸ миллат куйчиси бўлган...\n6 март куни таниқли ўзбек шоири¸ драматург ва жамоат арбоби Ҳамза Ҳакимзода Ниëзий туғилганига 120 йил тўлди.\n“Майсаранинг иши”¸ “Паранжи сирлари” каби асарларни ëзиб саҳналаштирган Ҳамзанинг Ўзбекистонда миллий театрчилик тараққиëти бошида тургани айтилади.\n1929 йилда Шоҳимардонда шариат тарафдорлари томонидан тошбўрон қилиб ўлдирилган Ҳамза ҳақида совет даврида иккита фильм суратга олинди.\nТаниқли ўзбек санъаткорлари Олим Хўжаев ва Ўлмас Алихўжаев бу фильмларда ўйнаб¸ Ҳамза сиймосини кинотасмага муҳрлашди.\n15 қисмли "Оловли йўллар" фильмида Ҳамза курашчи- коммунист сифатида талқин қилинди.\nМустақилликдан бери бу фильм ғоявий андишага кўра, Ўзбекистонда намойиш қилинмайди.\nСовет пайтида шўро ëзувчиси деб улуғланган Ҳамза Ҳакимзода Ниëзийнинг 1989 йил Горбачев ҳуррияти даврида архивдан олиб эълон қилинган асарларига таянилса¸ у Туркистонни улуғлаган миллатпарвар¸ чўпчаклар ўрнига Қуръон ўқиш лозимлигини таъкидлаган исломий мутафаккир сифатида гавдаланади.\nҲамза Ҳакимзоданинг 1989 йил чоп қилинган асарида “Ухлама ўзбек эли¸ асри тараққий пайтидир” деб бошланадиган ғазал бор.\nҒазал мазмуни бугун ҳам долзарбдай кўринади.\nҲамза таваллуди бугун Ўзбекистонда нишонланаëтгани йўқ¸ дейди кекса ўзбек ëзувчиси Шукрулло.\n- Ҳозир ҳеч нарса эшитаëтганим йўқ. Қанақа бўлиши мумкин у ҳақда. Номи олиб ташланган бўлса¸ қанақа қилиб у ҳақда тадбир қилинади¸ дейди Шукрулло.\nШукрулло назарида¸ ўзбек театр санъатининг булоқбошиси бўлган Ҳамзанинг номи ҳақли равишда ўзбек театрига қўйилган эди. Бу номнинг мустақиллик даврига келиб бекор бўлиши¸ ҳақсизлик¸ дейди Шукрулло.\n- Ҳар йили Ҳамза театрининг (ҳозирги Ўзбек Миллий академик драма театри -таҳ.) очилиш мавсуми театр номига муносиб равишда ўшанинг асарлари билан бошланарди. Ҳозирда унга “У совет шоири. Яша шўрони ëзган шоир” деб қаралаяпти¸ дейди Шукрулло.\nСовет даврида ҳаддан ошиқ улуғланган Ҳамза¸ мустақиллик даврида ҳаддан ташқари унутилди¸ дейди Шукрулло.\n- Энди сиëсатни биласизку¸ сиëсатни. Бировга ëпишиб олинса¸ бўлди. Душман¸ миллатчи деб унинг кўзини очирмайди. Масалан¸ Чўлпон миллатчи дейилдими¸ тамом.\nЎша сиëсатни қўллаб унвон оламан деган ëзувчилар Чўлпонга ҳам¸ Абдулла Қодирийга ҳам ëпишиб¸ “У миллатчи. Уни чиқармаслик керак” деб¸ сиëсатга ëқиб¸ унвон оламан деган ëзувчилар бўлган. Ҳамзанинг номини сотиб яшаганлар ҳам бўлган.\nҲамза Ҳакимзода инқилобдан олдин ўзбек адабиëтининг бошида турганлардан биттаси¸ дейди шоир Шукрулло.\nШукрулло назарида Ҳамзанинг Туркистон бирлиги ва жадидчилик руҳидаги асарлари кейинчалик ўзгартирилиб¸ совет даврига мосланган.\nШукрулло: Яша Турон деб ëзган бўлса¸ совет ҳукумати даврида Яша Шўро қилиб¸ шўро шоири қилиб олишди. Ҳамза Ҳакимзода асли жадид руҳидаги миллат учун курашган¸ миллатни куйлаган шоир.\nУ фақат шоир эмас¸ драматург¸ тараққийпарвар¸ маданиятли одам бўлган. Унинг пьесаларини ҳам қайтадан ишлашиб¸ шўро сиëсатига мослаштирилиб¸ шўро ҳукуматининг шоирига айлантирилган.\nОзодлик: Ким Ҳамза асарларини ўзгартирган? Бирор бир кишининг номини айта оласизми?\nШукрулло: Асосан¸ асосан эмас¸ кўпроқ Яшин ака (Комил Яшин) ҳаммасини қайта ишлаган. Ҳамза асарларининг ҳаммаси¸ раҳматли Яшин ака томонидан қайта ишланган.\nËзувчи Шукруллога кўра¸ агар Ҳамза 1929 йилда Шоҳимардонда мутаассиблар тарафидан тошбўрон қилинмаганида¸ 1937 йилда Совет ҳукумати тарафидан отилган бўлар эди.\n- Илм аҳли орасида “Ҳамза ҳам халқ душмани сифатида биринчи бўлиб қамалиб кетадиганлардан эди” дейилган эди. Бу дегани у миллатни куйлаган ҳақиқий миллатпарвар деган сўз бўлади.\nЧунки унинг шеърларининг ҳаммаси миллат учун¸ миллатнинг маърифати учун ëзилган. Совет даврида унинг 5 томлиги чиққан.\nЎша вақтда биринчи драматург бўлиб¸ пьеса ëзиб¸ Беҳбудийларга ўхшаб халқнинг кўзини очаман¸ халқнинг кўп қисми ўқий олмаса¸ мен буни саҳнада жонли қилиб кўрсатай деб ҳаракат қилган¸ дейди шоир Шукрулло.


Ангрен заводи вице-спикернинг танқидига жавоб берди\n08 Aprel 11:57 / Published in Иқтисодиёт\nПарламент қуйи палатаси вице-спикери, «Миллий тикланиш» партияси раҳбари Алишер Қодиров Ангрен шаҳрида жойлашган шиналар ишлаб чиқарадиган заводни танқид қилди. Унинг сўзларига кўра, компания ишлаб чиқариш қувватларининг атиги 15% да ишлайди ва ҳурда ишлаб чиқаради, маҳаллий автомобилсозлик эса хориждан шиналар сотиб олишга мажбур.\nКомпания ушбу завод хорижий сармоядорлар маблағлари ҳисобига қурилганлигини ва энг замонавий ускуналар билан жиҳозланганлигини эслатди.\nЗаводнинг режалаштирилган ишлаб чиқариш қуввати — 3 миллион дона автомобил шиналари, 200 минг дона қишлоқ хўжалиги шиналари ва 100 минг поғона метр конвейер ленталари.\nШу билан бирга, корхонанинг ишлаб чиқариш қувватига эришиш, лойиҳага мувофиқ, маҳсулотларнинг сифатли сифатини таъминлаш мақсадида босқичма-босқич амалга оширилади, дейилади хабарда.\n2019 йилдан ҳозирги кунгача жами 266 миллиард сўмлик 704,1 минг дона автомобил шиналари, 16,9 минг қишлоқ хўжалиги шиналари ва 72,9 минг метр конвейер ленталари ишлаб чиқарилди.\nДарҳақиқат, 2020 йилда ишлаб чиқариш қувватларини ривожлантириш режаси 40% ўрнига 15% ни ташкил этди, деб компания тан олди. Бунга коронавирус пандемияси пайтида киритилган хом ашё ва материалларни олиб киришда чекловлар сабаб бўлган. Натижада ишлаб чиқаришда узилишлар юз берди, ишлаб чиқарилган маҳсулотларни сотиш камайди ва айланма маблағлар етишмаслиги пайдо бўлди.\n“2021 йилда умумий қиймати 538,6 миллиард сўмни ташкил этадиган 1,6 миллион дона автомобил шиналари, 30 минг дона қишлоқ хўжалиги шиналари ва 73,5 минг метр конвейер ленталарини ишлаб чиқариш режалаштирилган. Шунингдек, талабга жавоб берадиган 47 янги турдаги маҳсулотларни ишлаб чиқаришни ўзлаштириш режалаштирилган. Шунга кўра, ишлаб чиқариш қувватларини ривожлантириш режаси 40 фоизгача оширилади. Шунингдек, 2021 йилда 581 минг АҚШ долларилик маҳсулотларни экспорт қилиш режалаштирилган. Ҳозирда АвтоВАЗ (Россия Федерацияси) учун 10 минг дона ва “Giant Motors” (Озарбайжон) дан 76 минг дона автомобил шиналарига буюртмалар қабул қилинди”, — дейилади компания хабарида.\nИшлаб чиқарувчилар заводда ишлаб чиқарилаётган барча маҳсулотларнинг сифати кафолатланган деб ишонтирадилар. Завод маҳсулотлари белгиланган тартибда сертификатланган.\nTagged under: АНГРЕН, вице-спикер, ЗАВОД, ИШЛАБ ЧИҚАРИШ, шиналар


Апрел 17, 2017\tЖамият Изоҳ қолдириш 761 Кўрилди\nЖорий йил мамлакатимиз аҳолиси учун чин маънодаги мулоқотлар ва инсон манфаатлари йили бўлди, дейиш мумкин. Халқ қабулхоналарига келаётган фуқаролар билан суҳбатлашаркансиз, муаммолар қисқа фурсатларда ўз ечимини топаётганлигининг гувоҳи бўласиз.\nБуни Қумқўрғон тумани мисолида ҳам кўриш мумкин. Тумандаги мутасадди ташкилотлар иштирокида, соҳалар кесимида келиб тушаётган ариза, шикоят ва таклифлар тезкорлик билан ўрганилиб, чора-тадбирлар белгиланмоқда.\n2017 йилнинг биринчи чорагида 323 нафар жисмоний ва юридик шахснинг мурожаатлари рўйхатдан ўтган бўлиб, шундан 125 та ёзма ва 198 таси оғзаки мурожаатлардир. Шу жумладан, Халқ қабулхонасида туман ҳокими, прокурор, ички ишлар бўлими бошлиғи, суд органлари раҳбарлари, бошқа тегишли ташкилотлар мутасаддиларининг иштироки ҳам таъминланган.\nКелиб тушаётган мурожаатларнинг дастлабки таҳлилидан шуни кўриш мумкинки, уларнинг аксарият қисмини жисмоний шахслар ташкил этиши баробарида ижтимоий соҳаларга тўғри келмоқда. Сув, газ, электр таъминоти ва коммунал тўловларни ҳисоблаш масаласида 96 та мурожаат бўлганлиги ушбу йўналишда ҳали анча-мунча муаммолар борлигини айтиб турибди.\n—Мурожаатларнинг 119 таси ёки 36 фоизи қисқа муддатларда қаноатлантирилди. Тумандаги “Жозиба“ маҳалласида яшовчи нафақахўр Собира Жўраева турмуш ўртоғи Ўрол Жўраевнинг 2007 йилдан буён биринчи гуруҳ ногирони эканлиги, шунча йилдан бери ногиронлик аравачаси ололмай келаётганлиги, тегишли ташкилотлар раҳбарлари томонидан мурожаатлари эътиборсиз қолдирилганлиги юзасидан шикоят қилган эди. Вилоят “Соғлом авлод“ жамғармаси орқали Ўрол Жўраевга бир дона ногиронлик аравачаси олиб берилди. Шунингдек, “Хўжақишлоқ“ маҳалласида яшовчи Эшбўри Маликов ва унинг турмуш ўртоғи биринчи гуруҳ ногиронлари бўлишига қарамасдан 2013 йилдан буён маҳалла фуқаролар йиғини орқали маиший газ балони ололмасдан сарсон-саргардон бўлган. Аралашувимиздан кейин унга туман газ ташкилоти томонидан газ балони олиб берилди. Бундай мисолларни кўплаб келтириш мумкин. Масалан, Қумқўрғон туман “Саховат“ маҳалласида жойлашган “Шерқул Араб отари“ чорвачилик фермер хўжалиги раҳбари Бозор Юлдошев 6 ойдан буён юқори ташкилотларга қилган мурожаатларига ижобий жавоб ололмасдан, сарсон-саргардон бўлган экан. Аралашувимиздан кейин 2 кун ичида муаммоси ҳал бўлди. “Боғаро“ маҳалласи фуқароси Холбиби Алиқуловага “Туман газ“ корхонаси асоссиз равишда катта қарздорлик келтириб чиқарган. Ўрганиб чиқилганда, истеъмолчининг газдан ҳеч қандай қарздорлиги йўқлиги аниқланди,—дейди Халқ қабулхонаси мудири Атабек Норматов.\nКелиб тушган мурожаатларнинг текширув натижаларига кўра, ўз вазифасига совуққонлик билан қараган, фуқароларнинг мурожаатларига бепарволик қилган туман тиббиёт бирлашмасининг кексалар ва аҳолининг муҳтож қатламларига тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш бўлими бошлиғи О. Турдиев, марказий поликлиника бош врачи Ж. Юсупов, кўп тармоқли поликлиника ТМЭК врачи А.Чориев, туман тиббиёт бирлашмаси раҳбари ўринбосари Б. Мардонақулов ҳамда туман бандликка кўмаклашувчи марказ директори Б. Абдуллаевларга нисбатан “хайфсан“ интизомий жазоси тайинланган. Шунингдек, “Нурли диёр“ маҳалласи фуқароси Нурмамат Алимов томонидан Қумқўрғон туман ҳокими спиртли ичимликлар билан савдо қилиш (чакана) ҳуқуқини берувчи лицензия беришни пайсалга солаётганлиги хусусидаги мурожаати қонуний тартибда кўриб чиқиш учун туман прокуратурасига юборилган.\nОлдинги Саломатлик—долзарб мавзу\nКейинги Уруш номинг ўчсин жаҳонда…


Ur-Fascism – Prometheus\nOn June 20, 2017 August 19, 2017 By Khurshid YuldoshevIn Tarjimalar\nФашизмнинг турли тарихий шаклларини фарқлаш осон бўлмаса-да, мен “барҳаёт фашизм” (Ur-Fascism) деб атайдиган ҳодисанинг типик белгиларини санаб чиқиш мумкин. Бу белгиларнинг аксарияти бир-бирига қарама-қарши бўлгани боис, уларни аниқ тизимга солиш мушкул масала. Уларнинг айримлари фанатизм ва деспотизмнинг фашизмдан бошқа турларида ҳам учрайди. Бу белгилардан бирортасининг пайдо бўлиши атрофимизда фашизмнинг илдиз отиши учун етарлидир.\nФашизмнинг биринчи белгиси анъанага топиниш (Cult of Tradition). Традиционализм фашизмдан анча қадимий ҳодиса, албатта. У француз революциясига қарши вужудга келган католикча контр-революция кайфиятигагина хос эмас. У классик юнон рационализмига қарши реакция сифатида эллинистик давр охирларида юзага келган. Ўртаер денгизи қирғоқларида яшовчи турли динга мансуб халқлар (уларнинг худолари Рим пантеонига қўшилиб кетган эди) инсоният ибтидосида берилган мистик билим – ваҳий ҳақида ҳаёл қила бошладилар. Бу ваҳий унутилган, йўқолиб кетган тиллар – Миср иероглифлари, кельт миххатлари, Осиёнинг номи чиқмаган динлари қўлёзмалари қатламларида узоқ вақт яширин ётган.\nБу янги маданият синкретик бўлиши лозим эди. Бу ерда синкретизм луғатларда ёзилганидек “турли амал ва эътиқодларнинг аралашмаси”гина эмас, айни чоқда бу аралашма турли қарама-қаршиликларга ҳам тоқат қилиши, уларни ҳам қамраб олиши керак эди. Гарчи бир-бирига қарама-қарши бўлса-да, ҳар бир оригинал хабарда донолик учқунлари бор – уларнинг бари мажозий шаклда ўша илк ҳақиқатни акс э ттиради.\nОқибатда инсоннинг ақлу тафаккури, билимида юксалиш бўлиши мумкин эмас. Ҳақиқат аллақачон барча учун фақат бир марта айтилган. Биз ўша мужмал хабарни талқин қилишимиз мумкин, холос.\nАмерикадаги китоб дўконларини айланиб, “Янги давр” (New Age) деган ёрлиқ осилган жовонларига кўз ташласангиз, Авлиё Августин номига ҳам кўзингиз тушади. Августин фашист бўлмаган, менинг билишимча. Аммо Августинни Стоунҳенжга боғлаш – ана шу фашизм симптомидир.\nТрадиционализм модернизмнинг инкоридир. Анъаначи мутафаккирлар одатда технологияни анъанавий маънавий қадриятларни емирувчи иллат сифатида қораласа ҳам, фашист ва нацистлар технологияга сиғинган. Нацистлар, гарчи ўзларининг технологиядаги ютуқлари билан фахрланган бўлсалар-да, уларнинг модернизми Қон ва Тупроқни (Blut und Boden) асос қилиб олган мафкураларининг сирти эди, холос. Модернизмни инкор қилиш уларнинг капиталистик турмуш тарзига бўлган қаршиликларида пинҳон эди. Маърифатчилик ва Ақл даври уларнинг назарида замонавий ахлоқсизликнинг ибтидоси эди. Ана шу маънода фашизмни иррационализм деб таърифлаш ҳам мумкин.\nИррационализм “ҳаракат учун ҳаракат қилиш” культига таянади. Ҳаракатнинг ўзи муҳим, у фикр қилишдан аввал ёки умуман фикр қилмай ҳам бўлиши мумкин. Фикрчанлик заифлик белгисидир. Танқидий тафаккурга таянган маданият шубҳалидир. Ақлга бўлган ишончсизлик фашизмнинг ажралмас белгисидир. Ҳерманн Герингнинг Ҳанс Йост драмасидаги иборани (“Маданият” сўзини эшитсам, қўлим беиҳтиёт узалар қуролга) такрорлаши ёки “Чириган зиёлилар”, “Товуқмиялар”, “хотинмижоз сноблар”, “университетлар – қизиллар уялари” каби сўзларнинг тез-тез такрорланиши шунга далолат қилади. Расмий фашист зиёлилари замонавий маданият ва либерал зиёлиларни анъанавий қадриятлардан юз ўгиришда айблашар эди.\nТанқидий тафаккур турфахилликни пайдо қилади. Турфахиллик эса модернизм нишонасидир. Замонавий маданиятда илмий ҳамжамият ихтилофли фикрларни илм тараққиёти учун муҳим деб билади. Фашистлар эса ихтилофни хоинлик ҳисоблайди.\nИхтилоф турфахиллик белгисидир. Фашизм инсондаги ўзгачаликка бўлган хадикдан самарали фойдаланиб ривожланади ва шу орқали ягона консенсусни яратишга уринади. Тўлиқ шаклланган ёки шаклланаётган фашизм келгиндиларга қарши қуролдир. Шу маънода фашизм ирқчи мафкура саналади.\nФашизм шахсий ва ижтимоий умидсизлик, тушкунликдан униб чиқади. Фашизмнинг муҳим белгиларидан яна бири унинг иқтисодий инқирозларда азоб чеккан, сиёсий жиҳатдан камситилган, қуйи ижтимоий гуруҳлардан ҳавотирга тушган ўрта қатламга маъқул келишидир. Эски “пролетариан”лар майда буржуага айланаётган (ва люмпен сиёсий саҳнадан четлатилаётган) ҳозирги кунимизда келажак фашизми ана шу янги кўпчилик орасида ўз аудиториясини топяпти.\nФашизм аниқ ижтимоий идентлигини йўқотган кишиларга уларнинг энг муҳим ютуғи ана шу ягона юртда туғилиб ўсганида эканини уқтиради. Ана шу миллатчилик манбасидир. Боз устига, миллатга идентлик туйғусини тақдим қиладиган нарса унинг душманларидир. Демак, фашист руҳиятининг ўқ илдизи онгнинг турли фитналар, айниқса, халқаро фитналар ҳақидаги ўйдан халос бўла олмаслигидир. Фашистик ғоя тарафдорлари ўзларини қўршовдадек ҳис этадилар. Муаммодан қутулишнинг энг осон йўли – ксенофобиядир. Аммо фитна ичкаридан бўлиши ҳам керак. Яхудийлар бу борада энг қулай нишондир. Зеро улар ҳам ичкарида, ҳам ташқарида бор. АҚШда фитналардан ҳавотирнинг энг ёрқин намунаси Пат Робинсоннинг “Янги дунё тартиботи” асарида кўринади. Аммо сўнгги вақтларда кўряпмизки бундайлар жуда кўп экан.\nФашистик ғояга эргашганлар душманларнинг куч-қудрати, бойларнинг ҳашаматли ҳаёти олдида ўзларини камситилгандек ҳис этадилар. Болалигимда инглизлар бир кунда беш маҳал овқатланади деб айтишган. Улар ночор, аммо эсли италянлардан кўра кўпроқ овқат ейди. Яхудийлар бой ва бир-бирларига турли махфий йўллар орқали кўмак берадилар. Шунга қарамай, фашистик мафкура улар устидан ғалаба қозониш мумкинлигига амин бўлиши лозим. Шу тарзда душман бир пайтнинг ўзида ҳам кучли, ҳам заиф қилиб кўрсатилади. Фашистик ҳукуматлар урушларда мағлуб бўлишга маҳкум, зеро улар душманнинг кучини холис, объектив баҳолай олмайдилар.\nФашизм учун яшаш учун кураш эмас, аксинча, кураш учун яшаш бор. Пасифизм душман билан келишувдан ўзга нарса эмас. Пасифизм ёмон, чунки ҳаёт тинимсиз урушдан иборат. Айни шу қараш фашистларда Армагедон комплексини вужудга келтирган. Душман буткул мағлуб бўлиши керак экан, бинобарин, қачондир сўнгги, ҳал қилувчи жанг бўлади. Шундан сўнг дунё ушбу гуруҳнинг назоратига ўтади. Бу сўнгги уруш ундан кейин фақат тинчлик бўлиши, “Олтин давр” келишини англатадики, бу айни дамда “Абадий уруш” ҳақидаги эътиқоднинг ўзига зид. Ҳеч бир фашист доҳийси бу зиддиятни еча олмаган.\nЭлитизм ҳар қандай реакцион мафкуранинг муҳим аспектидир. Чунки фашистик мафкура моҳиятан аристократикдир. Аристократик ва милитаристик элитизм заифлардан нафратланади. Фашизм популяр элитизмни маъқуллайди. Ҳар бир фуқаро дунёдаги энг яхши жамоа аъзоси, партия аъзолари эса фуқароларнинг энг сарасидир. Ҳар бир фуқаро партия аъзоси бўла олади (ва шунга мажбур ҳам). Бироқ плебейларсиз патрицийлар бўлиши мумкинмас. Доҳий ўзига ҳокимият демократик йўл билан берилмагани, балки босиб олинганини билгани учун ҳам куч қудрати омманинг заифлигига асосланганини ҳам асло унутмайди. Улар шунчалар заифликлари боис раҳнамога муҳтож ва унга муносиб бўлишлари зарур.\nШу нуқтаи назардан ҳар бир киши қаҳрамон бўлишга тарғиб қилинади. Мифологияда қаҳрамон ғариодатий шахс ҳисобланса, фашистик мафкура учун бу норма. Бу қаҳрамонлик культи ўлим культи билан чамбарчас боғланган. Испан фалангистларининг “Viva la Muerte” (Яшасин ўлим) шиори бежизга эмас. Фашистик бўлмаган жамиятларда оддий инсонларга ўлим ёмонлиги, аммо унга босиқлик билан муносабатда бўлиш лозимлиги айтилади. Диндорларга эса ўлим илоҳий бахтга етишишнинг оғир йўли экани уқтирилади. Фашистик жамиятларда эса қаҳрамонона ўлим қаҳрамонона умрнинг мукофоти сифатида тарғиб қилинади. Қаҳрамон фашист ўлимни чин дилдан истайди, уни сабрсизлик билан кутади. Сабрсизланар экан, кўпроқ одамни ўлдиради.\nҚаҳрамонлик ва Абадий уруш жуда оғир ўйин экан, фашист ўз эътиборини жинсий масалаларга қаратади. Ана шу эркак бўлгандан ғурурланиш туйғусини пайдо қилади. (Аёлларни ёмон кўриш, уларга нисбатан тоқатсизлик, ностандарт жинсий ҳаёт – роҳибликдан тортиб, гомосексулизмгача бўлган нафрат ҳам шунинг ичида.) Жинсий масалалардаги ўйин ҳам оғирлик қилганидан, фашист охири қуроллар билан ўйнай бошлайди.\nФашизм селектив популизмга асосланади. Демократияда фуқаролар шахсий ҳуқуқларга эга. Аммо уларнинг сиёсий кучи сифатий эмас, балки миқдорий характердадир. Яъни, бир киши кўпчилик чиқарган ҳукмга бўйсунади. Фашизм алоҳида шахсларнинг ҳуқуқларини тан олмайди. Халққа эса умумий Ироданинг ифодачиси сифатида ягона бутунлик сифатида қарайди. Кўпчилик умумий истак-хоҳишни ифодалай олмагани учун, Лидер уларнинг иродасини талқин қилувчи бўлиб ўртага чиқади. Ҳокимиятдаги ўз улушидан маҳрум бўлган фуқаролар шунчаки Халқ ролини ўйнаб берадилар. Бинобарин, Халқ хаёлий тўқима, холос. Бу каби популизмга Римдаги Пьяцца Венеция ёки Нюренберг стадионини мисол қилиб келтириш шартмас. Келажакда ТВ ва Интернетда айтиладиган муайян тоифа фуқароларнинг эмоционал талаб-истакларини Халқ Иродаси сифатида қабул қилиш мумкиндирки, бу ҳам айни турдаги популизмга мансубдир.\nФашизмнинг тили “Янги нутқ”дир (Newspeak). “Янги нутқ” ингсоц – инглиз социализмининг расмий тили сифатида Оруеллнинг “1984” асарида келтирилади. Фашизм барча турдаги диктатураларда учрайди. Нацист ва фашистларнинг мактаб дарсликларида тил танқидий ва мураккаб тафаккурга халал берадиган даражада қашшоқлаштирилган эди. Аммо биз оммавий ток-шоуларда ишлатиладиган сиртдан безиён кўринган “Янги нутқ”ларга беэътибор бўлмаслигимиз лозим.\nФашизм одмигина либосда ҳали ҳам бизнинг орамизда яшамоқда. Кимдир чиқиб “Аушвицни қайта очишни, “қоралибослилар” Италия майдонларидан саф тортиб ўтишини истайман” деса, табиий, фашизмни таниб олиш осон бўларди бизга. Аммо ҳаёт бу қадар жўн эмас. Фашизм исталган вақт жуда маъсум қиёфада ҳаётимизга қайтиши мумкин. Уни ҳар он, дунёнинг қаерида бўлмайлик фош қилиш, унинг ҳар қандай янгича турларини бармоғимизни бигиз қилиб кўрсатиш бурчимиздир.\n Ақлга иккиламчи ўрин бериш ёки уни бутунлай инкор қилиш. –Х.Й.