Бунда, ҳар бир имтиҳон топшириш харажатларини компенсация қилиш учун минимал кўрсаткич белгиланади. — Review.uz\nБунда, ҳар бир имтиҳон топшириш харажатларини компенсация қилиш учун минимал кўрсаткич белгиланади.\nХалқаро имтиҳон тизимлари бўйича юқори балл (даража) тўплаган ёшларга имтиҳон топшириш харажатларини компенсация қилиш тўғрисида ҳукумат қарори лойиҳаси муҳокама учун эълон қилинди.\nЛойиҳага кўра, 1 майдан бошлаб IELTS, TOEFL, GMAT, GRE ва SAT имтиҳонларидан юқори балл тўплаган ёшларга имтиҳон харажатлари Ёшлар ишлари агентлиги томонидан тўлиқ қоплаб берилади. 2022 йил 1 январдан бошлаб яна ўн иккита халқаро имтиҳон тизимлари бўйича ҳам харажатларни қоплаш амалга оширилади.\nБунда, ҳар бир имтиҳон топшириш харажатларини компенсация қилиш учун минимал кўрсаткич белгиланади. Мисол учун: IELTS — 7 балл, TOEFL — 95, GMAT — имтиҳон натижаларининг ҳар бири бўйича 75%, GRE — имтиҳон натижаларининг ҳар бири бўйича ва SAT — 1200 балл. Барча имтиҳонлар бўйича минимал кўрсаткичларни қуйида кўриш мумкин.\nИмтиҳон топширган шахс харажатларни қоплаш бўйича аризани Давлат хизматлари марказлари ёки Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали электрон тарзда топшириши мумкин.\nАриза берувчи қуйидаги ҳужжатларни электрон тарзда илова қилади:\nимтиҳон топшириш харажати тўланганини тасдиқловчи тўлов квитанцияси (pdf форматда);\nмахсус сертификат (pdf форматда).\nАриза берувчидан ушбу бандда кўрсатилмаган маълумот ва ҳужжатларни талаб қилиш қатъиян тақиқланади. Тақдим этилган ҳужжатлардаги маълумотларнинг хаққонийлигига ариза берувчи масъул ҳисобланади.\nҚуйидаги шартлар тўлиқ бажарилганда ариза берувчига компенсация тўлаб берилади:\nИмтиҳонда тўпланиши лозим бўлган юқори баллнинг (даража) минимал кўрсаткичи ёки ундан юқори натижа қайд этганда;\nМахсус сертификат берилган санадан бошлаб 180 календарь кун ўтмасдан компенсация тўлашни сўраб мурожаат қилганда;\nМахсус сертификатда кўрсатилган имтиҳон натижасининг ҳақиқийлиги ва тўғрилиги Инспекция томонидан тасдиқланганда.\nАриза берувчининг мурожаати келиб тушган пайтдан бошлаб 15 календарь кун давомида Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси махсус сертификатни верификациядан ўтказиши керак.\nМахсус сертификатнинг ҳақиқийлигини верификация орқали аниқлашнинг иложи бўлмаганда инспекция имтиҳон ташкил этишга масъул ташкилотга сўров юборади. Бунда махсус сертификатнинг ҳақиқийлигини тасдиқлатиш муддати 30 календарь кунга узайтирилади. Агар верификация жараёни кечикаётган бўлса, инспекция бу ҳақда СМС юбориш орқали ариза берувчини хабардор қилади.\nЁшлар ишлари агентлиги сертификати верификация қилинган ариза берувчиларнинг компенсация маблағларини «Халқ банкининг» ҳисобварағига ўтказади ва хизмат натижаси бўйича ариза берувчига СМС хабар юборади.\nАриза берувчи компенсацияни олиш учун ўзи учун қулай ҳудуддаги Халқ банки филиалига мурожаат қилиши мумкин.\nИмтиҳон топшириш харажати компенсациясини олган ариза берувчи айнан ушбу имтиҳон бўйича такроран имтиҳон топширганда, унинг харажати қопланмайди. Имтиҳонларнинг бошқа тури бўйича ҳам минимал кўрсаткич ва ундан юқори натижа қайд этган шахсга компенсация тўлаб берилади.\nЎн олти ёшга тўлмаган фуқароларнинг имтиҳон топшириш харажатини компенсация қилишни сўраб ушбу фуқароларнинг қонуний вакиллари мурожаат қилишлари мумкин.\nИмтиҳон харажати компенсация қилинадиган халқаро имтиҳон тизимлари рўйхати\n2021 йил 1 майдан бошлаб имтиҳон топшириш харажатлари тўлиқ қоплаб бериладиган\nхалқаро имтиҳон тизимлари\n2022 йил 1 январдан бошлаб имтиҳон топшириш харажатлари тўлиқ қоплаб бериладиган\nВазирлар маҳкамасининг қарори лойиҳаси 11 мартга қадар давом этади.


БМТ: халқаро донорлар сурияликларга зарур бўлган маблағнинг 25 фоизинигина йиға олишди\n18:12 / 15.06.2016\nСурия бўйича Донорлик анжумани иштирокчилари тўрт ой ичида суриялик қочқинларга ёрдам тариқасида берилувчи маблағнинг бор-йўғи чорак қисмини йиға олишди, деб хабар беради қочқинлар иши бўйича БМТ Олий комиссар бошқармасининг Яқин Шарқ ва Шимолий Африкадаги бўлинма директори Амин Авад.\n"Фикримча муваффақиятсизлик барчага мусибат олиб келди, вазиятни қўлга олиш лозим", — деб қайд этади Авад Рейтер агентлигига берган интервьюсида.\nБугунги кунга келиб, мамлакатлар фақатгина 2,5 миллиард долларнигина йиғиб бера олди.\nСурия бўйича Донорлик анжумани қатнашчилари февраль ойида сурияликларга кўмак бериш учун 10 миллиард доллардан ортиқ маблағ тўплашга келишишган эди. Улардан 6 миллиард доллар қийматидаги маблағ 2016 йил учун ажратилиши, яна 5 миллиард долларга яқини эса узоқ муддатли истиқболга мўлжалланган бўлиб, 2020 йилгача ажратилиб бориши режалаштирилган эди.\nТўпланган маблағ Сурияга тўғридан-тўғри гуманитар ёрдам беришга, шунингдек, Сурия ва қўшни давлатлар ривожланиши бўйича лойиҳаларга сарфланади. Бундан ташқари, жами 4,5 миллион суриялик қочқинларни қабул қилган Иордания, Туркия, Ливан ва бошқа мамлакатларга ҳам ажратилади.\nБМТ маълумотига кўра, Сурияда 2011 йилдан бери давом этаётган қуролли жанглар натижасида 220 мингдан ортиқ киши ҳалок бўлган.


Фарзандингизга дўст бўлинг\nДунёда фарзанди одобли бўлишини истамаган ота-она йўқ. Хўш, болани қандай одобли қиламиз? Бунинг учун энг олдин ота-онанинг ўзи тарбияли бўлиши керак. Ахир, инсон ўзида йўқ нарсани бировга беролмайди-ку.\nҚуйидаги тавсияларга эътибор бериш ва амал қилиш мақсадга мувофиқ:\n– ота-она салоҳиятли, болаларига ибрат бўлиши керак. Китоб ўқимаган киши фарзандининг қўлига яхши китоб тутолмайди;\n– болани мустақил фикрлашга ўргатиш жуда муҳим. Воқеа-ҳодисаларга қандай муносабат билдиришига ота-она қизиқиши, уни тинглаши, саволларига эринмай жавоб бериши керак. Бундай йўл боланинг мустақил фикр юритишига ёрдам беради, унда фикрини ифодалаш шижоатини шакллантиради;\n– муносабатлар икки томонлама бўлсин. Шундай йўл тутинг, у сизга яқин дўстидек ишонсин. Шунда унга насиҳат қилсангиз, оғир олмайди. Ҳазрат Али : “Фарзанд билан етти ёшгача ўйна ва унга фикри қабул қилингани ҳамда инобатга олинганини билдириб қўй, бу услубнинг яхши самараси кўп”, деганлар. Фарзанд билан дўстларча муносабатда бўлиш уни ёмонлар билан дўстлашишдан, бузғунчи ахборотларга эргашишдан сақлайди;\n– фарзанд оиласида алоҳида ўринга эгалигини, қадрли эканини ҳис этиши зарур;\n– бола уй ишларини бажаришда ҳамма билан аҳил-иноқ бўлиши, оила муаммоларини беркитиши, жипсликни сақлашни ўрганиши лозим. Ота-она фарзандига иш ва масъулият юклаб, сўнгра натижасига эътибор қаратса, бола бурчига садоқатли бўлади;\n– ота-она уйдаги нарса-буюмларни бир кишига хосламасин. Аксинча, улар ҳаммага тегишли эканини айтсин. Масалан, уйдаги улов фақат отаники деб қаралса, ўғил фарзанд ўзини отасига нисбатан ғариб санаши ва бу ҳол унга салбий таъсир қилиши мумкин;\n– боланинг истаган нарсасига эришавериши яхши эмас. Маҳрум бўлиш аччиғини тотиб кўриши, нафсининг хоҳишларини қайтаришни ўрганиши керак;\n– ота-она фарзандларининг ёши, ақли, зийраклиги, ривожланиши, таъсирчанлиги ҳамда дунёқарашига эътибор қилиши зарур;\n– болалар ёшлигидан бир-бирига гина-адоватли бўлмаслиги учун барчаларига бирдек муносабат кўрсатиш муҳим.\nКўпинча йўл қўйиладиган хатолар:\n– ота-онанинг болага: “лапашанг”, “аҳмоқ”, “одобсиз” сингари нохуш сўзлар билан мурожаат қилиши. Хато, камчилик фарзанднинг ўзида эмас, ишидадир;\n– уриб-сўкиб тарбиялаш. Фарзанд хато иш қилганида танбеҳ бериш ва тергаш учун уни уриш-сўкишдан кўра, яхши кўрган нарсаларидан маҳрум қилиш, гапирмаслик, қовоқ уйиш, дакки бериш самарали бўлади;\n– нотўғри рағбатлантириш. Ота-она ўн ёшга тўлмаган болалаларининг яхши ишларини мукофотлашда ширинлик ёки пул бериш билан бирга савоб бўлишини, эвазига жаннатга эришувини ҳам уқтиришсин;\n– болаларни бир-бирига қарама-қарши ўстириш. Бир оилада туғилиб ўсган болаларнинг ҳам шахсияти турлича бўлади. Уларни зеҳни, қобилияти ва дунёқарашининг пасту баландига қараб йўналтириш лозим. Бир-бирига солиштириш билан уларнинг ораси бузилиши мумкин;\n– ёмон дуо қилиш. Фарзанди жаҳлини чиқарса, айрим оналар дарров қарғашга тушади. Бу одатнинг оқибати жуда ёмон;\n– ваъда бериб бажармаслик. Ота-она ваъдасида турмаса, ишончини йўқотади. Масалан, “Кел, урмайман”, дейди. Аммо келганида уради. “Бундай қилсанг, уни олиб бераман”, дейди, лекин сўзида турмайди.\n– фарзандини ёмон ҳолатларга гувоҳ қилиши. Шаънини юксалтириш, ботирликка ўргатиш ўрнига таҳқирлайдиган манзараларни кўрсатиш бола қалбини синдиради;\n– ёқтирмаган нарсасини совға қилиш;\n– ёлғон гапириш: одатларнинг энг ёмони ёлғон сўзлашдир. Бола ўрнак оладиган кишилар ёлғон гапириб турса, у ҳам шунга одатланади.\n2974 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Имом Нававий\tҲаётимиз муҳофазаси »


Президентнинг АҚШга ташрифи доирасида 8,5 миллиард долларлик шартномалар имзоланиши кутилмоқда\n23:40 / 14.05.2018 15915\nЎзбекистон Республикаси президентининг Матбуот хизмати раҳбари Комил Алламжонов АҚШ пойтахти Вашингтон шаҳридаги матбуот марказида брифинг ўтказди.\n«Хабарингиз бор, 15 май куни Ўзбекистон Республикаси президентининг АҚШга расмий ташрифи бошланади, — деб бошлади К.Алламжонов брифингни. — Давлатимиз раҳбарининг самолёти 15 май куни Вашингтондаги Эндрюс аэропортига қўнади.\nФурсатдан фойдаланиб, сизларга ташрифдан ўрин олган тадбирлар ҳақида маълумот бериб ўтмоқчиман.\nТашриф давомида 40дан ортиқ ҳужжатлар қабул қилиниши, шу жумладан, умумий қиймати 8,5 млрд долларлик савдо-иқтисодий ва инвестициявий битимлар имзоланиши режалаштирилган. Бу рақамлар, албатта, ташриф давомида ўзгариши мумкин. Бу ҳақда қўшимча маълумотлар берилади.\nШу куни кечқурун Ўзбекистон томони расмий қабул маросими ўтказади, бу ерда АҚШ маъмурияти раҳбарияти, вазирлик ва идоралар, йирик компания ва корпорациялар раҳбарлари иштирок этади.\nШавкат Мирзиёев Жаҳон банки президенти билан учрашиб, мамлакатимиз иқтисодиётига инвестиция жалб қилиш бўйича музокара олиб боради.\nТашриф давомида бўлиб ўтадиган мулоқотлар, уларнинг натижалари ҳақидаги қўшимча маълумотлар матбуот маркази орқали етказиб борилади».


Кимлар сиртқи бўлимларда ўқиши мумкин? | ayol.uzayol.uz\nХабарлар\t 18/06/2017 0 Sayt admini\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йил 5 майдаги «2017/2018 ўқув йилида Ўзбекистон Республикасининг олий таълим муассасаларига ўқишга қабул қилиш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ махсус сиртқи бўлим негизида ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда билим олишни таъминлаш мақсадида мамлакатимиздаги қатор олий таълим муассасаларининг махсус сиртқи бўлимларида бакалаврларни тайёрлаш назарда тутилган, деб хабар бермоқда Kun.uz.\n– Ишлаб чиқаришдаги ходимларнинг билим даражасини ошириш, янги замонавий технологиялар билан таништириш ва илмий жиҳатдан ёндашишга ўргатишда муайян олий ўқув юртларида махсус сиртқи бўлимнинг очилиши муҳим аҳамият касб этади, – дейди университет биринчи проректори Ф.Аъзамов. – Шу кунгача университетимизда «Телевизион технологиялар» таълим йўналишида махсус сиртқи бўлим мавжуд эди. Унга ўтган ўқув йилида 322 абитуриент ҳужжат топшириб, уларнинг 50 нафари талабаликка қабул қилинган. Энди ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасасини тугатиб, тегишли соҳада фаолият олиб бораётган мутахассисларга илмий даражасини ошириш, яъни олий маълумотли бўлиш имкони янада кенгайди. Жорий ўқув йилида университетимизда махсус сиртқи бўлим уч таълим йўналишида очилади. «Телевизион технологиялар», «Компьютер инжиниринги» таълим йўналишлари бўйича 25 нафардан, «Почта алоқаси технологияси» таълим йўналишида 50 талаба ўқишга қабул қилиниши режалаштирилган.\nБунда ҳужжатларни топшириш тартиби кундузги бўлим билан деярли ўхшаш. Фарқли жиҳати, «Почта алоқаси технологияси» таълим йўналишига «Ўзбекистон почтаси» акциядорлик жамияти, «Телевизион технологиялар», «Компьютер инжиниринги» таълим йўналишларига Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси раҳбариятининг тавсияномаси талаб қилинади. Кириш имтиҳонлари 1 август куни тест тарзида бўлиб ўтади.\nМахсус сиртқи бўлимда ўқиш муддати уч йил. Талабалар ҳар ўқув йилида икки марта ўрта ҳисобда бир ойдан таҳсил олади. Ҳамкор ташкилотлар билан бирга ўқув режаси ишлаб чиқилиб, Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигига юборилади. Талабаларга ушбу тасдиқланган ўқув режаси асосида билим берилади. Ҳар бир мутахассис ўзининг ташкилотида амалиёт ўтайди, қўшимча топшириқларни бажаради.


Молиялаштиришда йўл қўйиладиган асосий хатолар / Ислом молияси\nHome ШартномаларМуробаҳа\tМолиялаштиришда йўл қўйиладиган асосий хатолар\n09.12.2019 300 views\nМақоламизнинг ушбу қисмида муробаҳа орқали молиялаштиришда молия муассасалари йўл қўядиган асосий хатоларнинг баъзиларига тўхталиб ўтсак:\nМолия муассасалари йўл қўядиган биринчи энг асосий ва энг қўпол хато, бу анъанавий банклар фоиз асосида молиялаштирадиган ҳар қандай лойиҳа/шартномани муробаҳа орқали молиялаштиришдир. Масалан, баъзи молия муассасалари корхоналарнинг маош, коммунал тўловлар, бошқа корхоналар олдидаги қарзларини тўлаш каби харажатларини қоплаб бериш учун ҳам муробаҳадан фойдаланишади. Албатта бу ислом молияси тамойилларига тамомила зид амалиётдир. Мақоламизнинг аввалги қисмларида (https://t.me/IslomMoliyasi/196) айтиб ўтганимиздек, муробаҳа бу авваламбор савдо битими бўлиб, харидор учун зарур бўлган молни сотиб олишгагина ишлатилиши мумкин. Бошқа турли мақсадлар учун ислом молиясининг ижара, мушорака каби бошқа маҳсулотларидан мақсад ва эҳтиёждан келиб чиққан ҳолда фойдаланиш мумкин.\nБаъзи ҳолларда ҳали эгалик ҳуқуқи қўлга киритилмаган маҳсулот мижозга муробаҳа битими орқали сотилади, албатта бу ҳам мумкин бўлмаган амалиёт бўлиб, одатда бундай битимлар муробаҳа босқичлари кетма-кетлиги инобатга олинмаганлиги сабабли юзага келади. Биламизки, ислом молияси қоидаларига кўра ўзида бўлмаган маҳсулотни сотиш мумкин эмас*. Муробаҳа шартларига риоя қилинмасдан амалга оширилган битимнинг эса фоиз асосидаги анъанавий кредитдан фарқи йўқ, яъни битим номи ўзгаргани билан мазмуни ўзгариб шаръий нуқтаи назардан жоиз бўлиб қолмайди. Бундай ҳолатлар бўлмаслиги учун молия муассасалари шариат кенгашлари муробаҳа битимининг ҳар бир босқичи ҳақиқатда амалга оширилганлигига амин бўлишлари керак.\nБаъзи молия муассасалари мижоз учинчи тарафдан олиб бўлган маҳсулотни молиялаштириш учун ҳам муробаҳадан фойдаланишади. Албатта бу амалиёт ҳам ислом молияси қоидаларига зид, чунки:\nбиринчидан, молия муассасаси мижоз олиб бўлган молни яна ўша учинчи тараф – сотувчидан қайта сотиб олиши мумкин эмас;\nиккинчидан, молия муассасаси ўша молнинг ўзини мижоздан сотиб олиб яна унинг ўзига қайта сотолмайди, чунки бундай амалиёт шаръий жиҳатдан ножоиз.\nУмуман олганда, мижознинг олиб бўлинган мол устидан муробаҳа битими тузишга ҳаракат қилиши, бу унинг молия маблағларига эҳтиёжи борлигини, яъни у жалб қилинган маблағларни ёки сотувчи олдидаги ўз молиявий мажбуриятларини бажариш, ёки бошқа мақсадлар учун ишлатмоқчи эканлигини англатади. Ушбу икки ҳолатда ҳам ислом молия муассасаси муробаҳа битими тузолмайди.\nшу билан бирга, замонавий молия муассасалари бирор бир аниқ маҳсулотни мижознинг буюртмаси, ҳамда шу маҳсулотни сотиб олиш ваъдаси асосида сотиб олиб, кейин уни мижозга муробаҳа шартномаси асосида сотишади. Муробаҳанинг бундай шакли ислом молияси тамойилларига зид эмас.


Хоразм милицияси журналист Давлатназар Рўзметовни нега ушлади? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n05 October 2019 - 22:19\nХоразм вилоят Ички ишлар бошқармаси “Жамият” ижтимоий-сиёсий газетаси мухбири Давлатназар Рўзметовни 5 соат таянч пунктида ушлаб ўтирди. Журналист унинг касбий фаолиятига доир босим ўтказишга ҳаракат бўлганини айтмоқда.\n“Менга нисбатан пора олди, деб ариза берган ва даъвоси қондирилмаган бир аёл келиб ҳужум қилди. Маст эди, оғзидан ароқнинг ҳиди гупиллаб уриб турганди. Гаплашаётган телефонимга ташланди. Шу вақти ёнимиздаги скамейкада фуқаро кийимида ўтирган шахс ва сал нарироқда юрган участка нозирлари етиб келишди. Кейин билсам ёнимизда ўтирган шахс ҳам ички ишларда ишларкан. Улар нимага аёлни урдингиз, деб мени Хоразм вилоят ИИБ жойлашган кўча бўйидаги милиция таняч пунктига олиб кетишди”, дейди у.\nХоразмлик журналист: “Мени органдагилар олиб кетаяпти, кечгача ёзмасам қамаган бўладилар”\n“Хоразмда Урганч шаҳар ИИБ жиноят қидирув бўлими ходимининг ҳаракатсизлиги юзасидан бир ишни суриштираётган эдим. Милиция жиноятга уринишни далиллар бўлса ҳам ёпишга ҳаракат қилган. Мени таянч пунктига олиб кирганлар нимага бу иш билан шуғулланаётаним ва унга аралашмаслигимни айтишди”.\n“Уч соатлардан сўнг, ўзини Урганч шаҳар ИИБ жиноят қидирув бўлими бошлиғиман, деб таништирган орган ходими келиб, ҳужжатларимни сўради. Газетада ишлашим тўғрисидаги гувоҳномамни кўрсатдим. Хоразмга командировакага келганимни айтдим. Шундан сўнг англашмовчилик бўлибди, сизни қўйиб юборишади, деб айтди”, дейди у.\n“Кейин видеога мени калтаклашгани йўқ, деб ёзиб олиб қўйиб юборишди”, дейди у.\n“Менинг ушланганим ҳақида хабар интернетга чиқиб шов-шув бўлиб кетганидан сўнг уларнинг менга муомаласи ўзгарди, деб тахмин қиламан. Тепадан қандайдир кўрсатма келгани учун чиқаришди, деб ўйлайман”, дейди Рўзметов.\n“Буни кўрган Қўшкўпир тумани ҳокими вазифасини бажарувчи Жўрабек Раҳимов унинг кимлигини сўради. Журналист бунга жавобан: “Мажлис очиқми ёки ёпиқми? Очиқ бўлса ўтираман, ёпиқ бўлса чиқиб кетаман”, деб жавоб берди. Шундан сўнг ҳоким “Йиғилиш тамом” деб ҳаммага рухсат бериб юборди”.\nБош прокуратура тақдим қилган хабарда айтилишича, Давлатназар Рўзметов судда тўйда икки пиёла ароқ ичганини тан олган ва ҳокимият биносига киришда таниши Дониёр Садуллаевга “ёраман”, деб айтганинин билдирган. Бироқ у бошқаларни ҳақорат қилганлигини рад этган.\n“Сиздан бир илтимос, мани органдагилар олиб кетиб бораётир. Кечгача пост қўймасам мени қамаган бўладилар. Кетдим”, деб ёзган журналист.


21.11.2019 11:15 0 1920\nОддий ош тузи бемалол антибиотик ўрнини босиши мумкин, деган хулосага келди Гарвард университети (АҚШ) олимлари. Бу ҳақда «Rambler» хабар берди.\nБунинг учун мутахассислар сичқонлар устида тажриба ўтказишди. Улар кемирувчиларни икки гуруҳга ажратишди: бирига тузсиз, иккинчисига тузли озуқа беришди. Буни қарангки, иккинчи гуруҳдагилар касалликларга қарши яхшироқ курашган.\nОлимларнинг фикрича, организм ҳимоя кучлари қадимдан туз ёрдамида шаклланиб келган. Ўтмишда одамлар тиббий препаратлардан фойдаланишмаган. Иммунитети эса яллиғланувчи жараёнларга қарши мустақил курашиб келган. Одам организми туз туфайли вирусларга қарши курашишни ўрганиб олган бўлиши эҳтимолдан холи эмас.\nГап шундаки, нордон муҳит зарарли микроблар учун ноқулай саналади. Туз таркибидаги натрий хлорид ҳам уларга худди шундай таъсир ўтказади.\nШунга қарамай, олимлар тузни меъёрда истеъмол қилишни тавсия этишади. Чунки тузни ҳаддан ташқари кўп истеъмол қилиш қон томирларга зарар етказиб, юрак фаолиятини ишдан чиқариши мумкин.\nвирус антибиотик туз иммунитет\nЖамият 29/11, 12:57\nХонадонларда тарқалувчи хавфли бактерия аниқланди


Бибисора — Ismlar.com — Ўзбек исмларининг маъноси. Исмлар маъноси\nБиби - хоним, бека, ойим, юқори табақага мансуб аёл. Бу сўз ўтмишда машҳур турк аёлларининг фахрий унвони бўлган ва "хоним, бека, уй соҳибаси" маъноларини англатган. Ўзбек шеваларида биби - буви, она, қайнона маъноларини англатади, қизлар исмининг биринчи, иккинчи қисмида келиб ҳурмат, эркалаш муносабаталарини ҳамда "қиз бола" маъносини англатади. Сора - танланган, сараланган, энг аъло ёки тоза, покиза, холис.


Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ўзбекистон республикаси соғликни сақлаш вазирлиги олий ва ўрта тиббиёт бўйича ўҚув-услуб идораси\nНазвание Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ўзбекистон республикаси соғликни сақлаш вазирлиги олий ва ўрта тиббиёт бўйича ўҚув-услуб идораси\nОЛИЙ ВА ЎРТА ТИББИЁТ БЎЙИЧА ЎҚУВ-УСЛУБ ИДОРАСИ\nДаволаш ва Тиббий педагогика факультети 5-курс талабалари учун услубий кулланма\nБУХОРО – 2010 й\n^ Ахмедов Р.М. - т.ф.д. профессор, Бухоро Давлат Тиббиет институти “Факультет ва госпитал хирургия” кафедраси мудири.\nСафоев.Б.Б.- т.ф.д. Бухоро Давлат Тиббиет институти “Факультет ва госпитал хирургия” кафедраси доценти\nКомилов С.О.- т.ф.н. Бухоро Давлат Тиббиет институти “Факультет ва госпитал хирургия” кафедраси доценти.\nМуаззамов Б.Б. - “Факультет ва госпитал хирургия” кафедраси ассистенти.\nМахмудова Нилуфар – 505- гурух талабаси\nУроқов Ш.Т. - т.ф.д. Бухоро Давлат Тиббиет институти 6-7 курс хирургия кафедраси мудири.\n^ ТАКАЯСУ СИНДРОМИ\nАмалий машғулотнинг хронологик картаси (Амалий машғулот даеомийлиги 4 соатга мулжалланган)\n^ Уқув соатларининг таксимланиши\nАмалий машғулот бўлимлари\nМашғулотнинг 1 соати\nТашкилий-услубий ишлар. Талабаларга курация учун бириктирилган беморларни курация қилиш. Операция, боғлов, даволаш, текшириш ишларига қатнашиши.\nМашғулотнинг 2 соати\n1110-1155 Танаффус 55 мин\n35 минут. Мавзунинг мақсади, долзарблиги, вазифалари. Сўраш йўли билан талабаларнинг аорта равоғи ва унинг шохлари анатомияси бўйича билим даражасини аниқлаш. 10 минут. Такаясу синдроми касаллиги билан оғриган беморларни тахлил қилиш, Талабаларга клиник амалларни намойиш қилиш ва ахамиятини тушунтириш.\nМашғулотнинг 3 соати\n35 минут. Сўраш йули билан Такаясу синдромининг этиопатогенези, клиникаси ва даволаш усуллари тўгрисидаги талабалар билим даражасини бахолаш.\n10 минут. Такаясу синдроми этиопатогенези туғрисида тушунча бериш.\nМашғулотнинг 4 соати\nТанаффус 10 мин\n35 минут. Сўраш йўли билан Такаясу синдромининг клиник кечишининг ўзига хослиги ва даволаш усуллари хақида талабалар тушунча ва билим даражасини бахолаш.\n10 минут. Талабаларга мавзу бўйича интерфаол усулларни қуллаш Ўтказилган назорат шаклари бўйича талабалар билимини бахолаш мезонлари асосида олган балларини эълон қилиш ва янги мавзу бўйича ўйга вазифа бериш.\n^ Машғулот мавзусининг долзарблиги.\nБош мия томирлари касалликлари ўлим сабачиси сифатига юрак-томирлар касалликлари ва ўсмалардан кейин учинчи ўринга туради ва умумий ўлимнинг 11,3 фоизини ташкил қилади. Жахон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотлари бўйича ривожланган мамлакатларда мия инсультдан ўлим ҳамма юрак-томир касалликларган ўлимнинг 30-35 фоизини ташқил этади.\n^ Машғулотнинг максади.\nҚон-томир касалликларини этиологияси , патогенези ва ташхис қилиш бўйича , аорта ёйи шохлари клиник кўришини ўзига хослиги бўйича талабларидаги тушунчани мустахкамлаш ва кенгайтириш. Талабалар диккатини брахиоцефал кизил кон томирлари касаллиги билан бўлган беморларни ҳар томонлама ва чукур текшириш мўхимлигига қаратиш. Талабалар диккатина мия кон айланиши бузилиши билан бўлган беморларни аорта аниклашни мухимлигига қаратиш.\n^ Машғулотнинг вазифалари.\nАорта ёки шохларининг торайтирувчи оклюзияловчи касалликларини аниқлашни ўрганиш.\nТакаясу синдромини ташхислаш ва дифференциал ташхизлаш усулларини тўла ўрганиш.\nТакаясу синдроми билан бўлган беморларни текширишга.\nУшбу патология билан бўлган беморни текширишнинг махсус усулларини ўрганиш.\nТалабларни ташхислаш ва энг рационал даволаш усулини тиклаш учун лаборатория, инструментал ва рентгенконтраст текширув натижаларини тўғри тушунишга ўргатиш.\nЖарроҳлик операциялар характерини аниклаш,уларнинг ўзига хослигини тушуниш ва билиш.\nЎқув машғулоти учун кўргазмали қуроллар.\nЎқув жадвалли , аорта равоғи анатомияси бўйича ангиограмма, мультимедиа, ўқув фильми.\n^ Такаясу синдроми билан бўлган беморларни кузатилишини йуналтирувчи харита\nШартлар бажарилишининг кетмағкетлиги ва узига ҳослиги:\n1. Шикоятларини аниклаш.\n2. Анамнез ва хозирги касаллик тарихини йигиш.\n3. Беморларни объектив текшириш.\n4. Клиник лаборатория, биокимёвий, рентгенконтраст текшириш усуллари.\n5. Дифференциал ташхис килиш.\n- мия кон айланишининг бу-зилиши билан боғлик шикоят-ларга эътиборни каратиш : бош оғриги , бош айланиши, қулоқлардаги шовқин , ҳотиранинг бузилиши юришнинг бузилиши , миянинг аломатлари ва хоқазо.\n- офтальмологик синдромга эътиборни қаратиш.\n- отоневрологик характерли шикоятларга эътиборни қаратиш.\n- касаллик бошланиши нимага боғликлигини аниқлаш.\n- эътиборни / специфик / анамнезини касалликларга каратиш.\n- эътиборни бошқа қизил қон томирлар хавзаридаги қон айланишининг бузилиши аломатларига қаратиш.\n- кўрганда эътиборни офтальмологик аломатларга қаратиш.\n- эътиборни окклюзия ёки торайиш даражасидаги систолик шовқин ва пульснинг йўқлигига каратиш.\n- эътиборни қоннинг умумий тахлилигига каратиш кўп бўлмаган анемия , лейкоцитоз , ЭЧТ тезлашуви гипоальбуминемия, глобулин кисмлари.\n- функционал текшириш усуллари курсатгичларини таҳлил килиш: реоэнцефалография, реовазография, УЗИ, доплерография.\n- махсус офтальмологик текшириш усуллари курсатгичини таҳлил қилиш.\n-ангиографиянинг ўзига хослигини ташкил қилиш.\n-умуртқанинг бўйин қисми остеохондрози билан дифференциал ташҳис ўтказиш\nТакаясу синдроми ўқув мавзуси талабаларнинг мустақил иши бўйича йўналтирувчи харита.\n1. Классификация .\n3. Клиника ва ташхис.\n4. Киёсий диагностикаси.\n5. Такаясу синдромининг операция пайтидаги ва операциядан кейинги асоратлари, уларнинг олдини олиш ва даволаш.\n- Б.В.Петровскийнинг Такаясу синдроми классификациясини ёзиш.\n- Б.В. Петровский мия қон айланиши бузлишини классификациясини ёзиш.\n-аорта ёйи шохлари касалланишининг интравазал сабабларни санаб беринг.\n- аорта ёйи шохлари касалланишининг экстравазал сабабларни санаб беринг.\n- аорта ёйи шохлари касалланишининг туғма сабабларни санаб беринг.\n- Такаясу синдромининг характерли аломатларини санаб беринг.\n- Такаясу синдромининг неврологик аломатларини санаб беринг.\n- Такаясу синдромининг офтальмологик аломатларини санаб беринг.\n- Такаясу синдромининг отоневрологик аломатларини санаб беринг.\n- бошқа қон томир хавзаларининг уйғун касалланиш аломатларини санаб беринг.\n- Такаясу синдромининг асоратларини санаб беринг.\n- Такаясу синдромининг асосий ташхислаш усулларини ёзинг ва уларнинг ҳар бирини ахамиятини тушунтиринг.\nТакаясу синдроми билан умуртқанинг бўйин қисм остеохондрози киёсий ташхислаш жадвалини тузинг:\n- операциядан олдинги тайёрлов мақсадини тушунтиринг.\n- оператив даволашга кўрсатма ва қарши кўрсаматларни ёзинг.\n- операция пайтига ва операциядан кейинги даврда бўлиши мумкин бўлган асоратларни санаб беринг.\n- уларни олдини олиш ва даволашни кўрсатинг.\nТалабаларнинг дастлабки билим даражасини текшириш.\nТекшириладиган ўқув элементлари:\nАорта ёйи шохларининг касалликларини интравазал сабабларини санаб беринг.\nАорта ёйи шохларининг касалликларини туғма сабабларини санаб беринг.\nТакаясу синдромининг аломатларини санаб беринг.\nТакаясу синдромининг неврологик аломатларини санаб беринг.\nТакаясу синдромининг офтальмологик аломатларини санаб беринг.\nТакаясу синдромининг отоневрологик аломатларини санаб беринг.\nТакаясу синдромининг асоратларини санаб беринг.\nКлиникада қўлланиладиган асосий ташхизлаш усулларини санаб беринг.\nОператив даволашга кўрсатмани айтиб беринг.\nАтеросклероз. Носпецефик аортоартерит. Сифилитик , микотик артерит.\nБрахеоцефал қон томирларининг бошланиш аномалияси. Қон томирларининг патологик ангуляцияси.\nТакаясу синдромига патогономик аломатлар йўқ. Касаланиш даражасига қон томирининг пульсацияси йўқлиги характерлиги.\nБош оғриги , бош айланиши вақти билан хушидан кетиш, харакат бузилиши, гиперкинетик синдроми. Мияча симптомлари ютишнинг бузилиши.\nНистагм, кўз олдида теварак атрофдаги буюмлар айланаётгани сингари туйғу, диплопия, кўриш майдонининг ярими тушиб қолиши, қобигли кўрлик, гемианопсия, кўз олмаси мускулларнинг касалланиши.\nЭшитишнинг бузилиши, карлик ёқи қулоқлардаги шовқин.\nИнсульт тўлиқ карлик кўрлик сўзлашишнинг бузилиши.\nI.Умумий клиник текширишлар сураш ва анамнез йиғиш, аорта ёйи шохларини пайпаслаб ва эшитиб аниқлаш, кўл - оёқларда АКБ ни аниқлаш этаплари:\nII. Махсус стационар текшириш этаплари :\n- лаборатория текширувлари.\n- функционал текширув усуллари неврологик,офтальмологик,отоневрологик ва рентген контраст текшириш усуллари.\nIII. Интраоперацион этап-брахиоцефал шохларини текшириш , электромагнит флоуметрия, интраоперацион ангиография, кўрсатма бўйича.\n- компенсация ва субкомпенсация даражасидаги артерит ва атеросклерозлар натижасидаги сегментар окклюзиялар.\n- экстравазал факторларга патологик чалкашувларга, компенсация ва декомпенсация даражасидаги ҳамма клиник кўринишларидаги аномалияларга.\n- компенсацияланган ва субкомпенсацияланган даражадаги аралаш куринишларга.\n- қўлларнинг оғир оғриқ синдроми ва трофик бузилишлар ифодаланган ишемияси.\nТалабаларнинг охирги ўзлаштириш даражаларини текшириш.\nТекширилган ўқув элементлари\nМасалани ечиш эталонлари\nЖарроҳнинг иш тутиши / тактика/\nБемор 42 ёшда. Шикоятлари: бош оғриги ўнг қўлида холсизлик ва увишишни ёмонлашуви. Бемор 5 йилдан буён касал. Унг қулда пульс ва босимнинг йўқлиги диққатни жалб қилади. Чап қулга АҚБ 180/80 мм сим. Тахминий ташхис ва уни аниқлаш учун нима қилиш керак.\nБемор 30 ёшда. Шикоятлари оғриқ, кулоқлардаги шовқинга, оёқларнинг совуқ котиши , чап кўлдаги холсизлик ва увиши 10 йилдан буён касал. Юрак чегараси 2 см чапга кенгайган, юрак оҳанглари эшитиладиган ҳамма нуқталарда систолик шовқин. Пульсация : ўнг кулга аниқланади, чап қўлга яхши аниқланмайди. АҚБ ўнг кўлда 220/110, чап кулга 200/100 мм сим уст. Сизнинг тахминий ташхисингиз ва аниқлаш учун нима қилиш керак?\nБемор 28 ёшда. Унга артериит натижасида иккала ўмров ости қон томири ва чап уйқу кизил қон томири окклюзияси. Даволаш тактикаси қанақа?\nТакаясу синдромининг ўнг ўмров ости қон томирининг окклюзияси.\nТашхиси аниқлаш учун ўнг ўмров ости қон томирининг селектив ангиографияси.\nАортанинг кўқрак кисмини коарктацияси.\nАниқлаш учун ангиография қилиш керак.\nАртериография периферик қон томирлари етишмовчилигида чапдан стелэктомия қон томирлари ўтқазувчанлиги сақланиб реконструктив операция.\nБош мия томирлари касалликлари ўлим сабабчиси сифатида юрак-томирлар касалликлари ва ўсмалардан кейин учинчи ўринда туради ва умумий ўлимнинг 11,3 фоизини ташкил қилади. Жаҳон соғлиқни саклаш ташкилоти маълумотлари бўйича ривожланган мамлакатларда мия инсультидан ўлим ҳамма юрак-томир касалликларидан ўлимнинг 30—35 фоизини ташкил этади. Европада йил сайин камида 1 млн. янги инсульт ҳоллари қайд қилинади.\nКўп холларда шарқ-ёш аёллари бу касалликка мойилдирлар. Аёлларда касалликнинг учраш кўрсатгичи эркакларга нисбатдан юқоридир ( 8:1). Касаллик 15-30 ёшлар орасида учрайди.\nМия инсультлари келиб чиқишида қон қуйилишлар ҳам, миянинг ишемик юмшаши ҳам аҳамиятлидир. Миянинг ишемик касалликларининг сабабчилари орасида бош мия экстракраниал томирларининг окклюзияли зарарланишлари муҳим ўрин эгаллайди.\nТакаясу синдроми деган ном остида брахеоцефал артерияларни торайтирадиган ёки тутилиб қолишини келтириб чиқарадиган ва бош мия ҳамда қўллар ишемиясига олиб келадиган ҳар хил этиологияли касалликлар гуруҳи бирлаштирилади.\nЯпон офтальмологи Такаясу 1908 йилда ёш аёлларда кўз тўрсимон пардаси артериясининг зарарланиши ва қўлда пульс йўқлиги билан таърифланадиган томирлар касаллигини тасвирлади. Адабиётда бу синдром кашфиётчи шарафига Такаясу деб аталди. Бу патология адабиётда бошқа номлар билан ҳам юритилади, улардан энг кенг таркалгани «аорта равоғи синдроми», «пульс йўқлиги касаллиги», «Марторелле синдроми», «ёш аёллар артеритити», «Гигант ҳужайрали артериит», «Такаясу синдроми» ва бошқалардир.\nБу касалликнинг анчагина тарқалганлиги ва прогнозининг ёмонлиги, мия инсультига ва даволаш усулларига оид қарашларнинг қайта кўриб чиқилиши муносабати билан унинг клиник аҳамияти етарлича муҳимдир. Ишемик инсульт пайдо бўладиган беморларнинг тахминан ярмида бош мияни таъминлайдиган калла суягидан ташқаридаги артерияларда зарарланишлар бўлади. Атеросклерозда бош миянинг ишемик зарарланишлари фақат артериал окклюзияси стенози сабабли эмас, балки церебрал артерияларнинг атеросклеротик пилакчадан микроэмболияси натижасида ҳам ривожланади.\n^ Такаясу синдроми этиологияси ва патогенези. Брахеоцефал артериялар тутилиб қолишни келтириб чиқарадиган этиологик омиллар бир неча гурухларга бўлиниши мумкин:\n1. Артерияларнинг облитерация қиладиган касалликлари:\n2. Аорта равоғи аневризмалари брахеоцефал артерияларнинг иккиламчи торайиши билан:\n— қатламланадиган аневризмалар.\n3. Аорта равоғи тармоқларининг ривожланиш нуқсонлари:\nартерияларнинг патологик эгри-бугрилиги, оғзининг сурилиш нуқсонлари;\nартерияларнинг патологик эгри-бугрилиги, қовузлоқлар ҳосил қилиши ва ангуляцияси;\nаорта равоғи тармоклари нуқсонлари.\n4. Артериялар компрессиясининг экстравазал омиллари.\nТакаясу синдроми кечиш босқичда 4 турга ажратилади :\nКлассик ( пульснинг йўқолиши – брахеоцефал, уйқу ва ўмров ости артерияларининг зарарланиши).\nБиринчи ва учинчи турларининг қўшилишидан ҳосил бўлади.\nАтипик стеноз қорин ва кўкрак аортасини зарарлайди.\nАорта ва унинг асосий тармоқлари узунлигининг тортилишига олиб келувчи кенгайиш.\nТакаясу синдроми 2 босқичдан иборат:\nўткир (бир неча ҳафтадан бир неча ойгача);\nАтеросклероз ишемик синдромнинг энг кўп сабабчиси\nҳисобланади, беморларнинг тахминан 2/3 қисмида атеросклероз келиб чиқадиган брахеоцефалик артерияларнинг зарарланиши бўлади. Эркаклар аёлларга нисбатан 4 баравар кўпроқ зарарланади. Атеросклерознинг муҳим хусусияти шундаки, бош миянинг калла суягидан ташқаридаги бўлимларининг зарарланиши интракраниал артерия-ларга қараганда 5 марта кўпроқ учрайди.\nУйқу артерияси бифуркацияси ва ички уйқу артериясининг бошланғич сегменти атеросклеротик пилакча ривожланадиган жой ҳисобланади. Иккала уйқу артерияси бир хилда кўп зарарланади. Аксарият патологик жараёнга ўмров ости артериялари ҳам қўшилади, бунда чап артерияси ўнг артериясига нисбатан 3 баравар кўпроқ зарарланади. Кўпинча беморларда аорта равоғи тармоқларининг кўп сонли зарарланишлари аниқланади.\nНоспецифик аорта-артериит брахеоцефал томирлар зарарланишининг сабаблари орасида иккинчи ўринда туради.\nАорта-артериит учун стенозланган қисмнинг бирмунча узунлиги хос. Аорта-артериитнинг тахминан 75% ҳоллари-да аорта равоғи тармоқларининг кўп сонли зарарланишлари кузатилади. Бу касаллик билан аксарият 30— 40 ёшдаги одамлар, кўпроқ аёллар (4:1) касалланадилар.\nБрахеоцефал томирларнинг нормал ўтказувчанлигини бузадиган учинчи сабаб — экстравазал компрессия ҳисобланади. Умуртқа артерияси оғзи сурилганда, буралганда ёки олдинги зинапоясимон мускулдан босилганда (умуртқа артерияси аномал чиққанда) умуртқа артерияси бўйлаб қон оқими камайиши мумкин. Умуртқа артерияларининг суяк каналида стенозланиши бўйин остеохондрози ривожлан-ганда, остеофитлар, ўсмалар кабилардан босилганда рўй бериши мумкин.\nБрахеоцефал артерияларнинг патологик эгри-бугрилиги артериянинг узайиши ва кескин дивиацияси, шу жойларда\nбуралиш ва ўтказувчанлик бузилиши содир бўлиши билан таърифланади.\nҚон оқими издан чиқишига олиб келадиган бошқа касалликлар орасида камдан-кам учрайдиган захм артериитини қайд қилиб ўтиш керак. Мия қон айланишининг бузилишлари юқори артериал гипертензия фонида ривожлана оладиган ички уйқу артерияси аневризмасига боғлиқ бўлиши мумкин.\nКасалликнинг патологик жараённинг топикасини ва характерини акс эттирадиган клиник формалари (симптомлари) даволаш усулини танлашга имкон берадиган диагнознинг замонавий тури ҳисобланади.\n^ 1. Ўмров остига тааллуқли симптом — асосий тармок,лари чиққандан кейин ўмров ости артериясининг энг дистал қисмидаги окклюзия. Такаясу синдромида ўмров ости артерияси бўйлаб қон оқими кўпинча — деярли 6 % ҳолларда зарар кўради (Б. В. Петровский муаллифдошлари билан).\nБу синдромнинг моҳияти қўл ишемиясидир. Ишемия даражаси коллатерал қон айланиши имкониятлари билан белгиланади. Ўмров ости артериясининг лоакал учинчи порциясида биттагина «тоза» блок бўлган тақдирда ҳам айланма қон айланишининг ўзи кифоя қилади (компенсацияланган, субкомпенсацияланган босқичи). Декомпенсацияланган босқич кўл панжаси ва билакда иккинчи — дистал блок бўлганда учарайди, холос.\n^ 2. Умуртқа синдроми — умуртқа артериясининг экстравазал бўлимида қон оқимининг бузилиши ва шу сабабли\nмия томирларида етишмовчилик пайдо бўлишидир. Умуртқа синдроми алоҳида кўринишда қарийб 17% ҳолларда учрайди. Умуртқа артериясининг экстракраниал бўлимида қон окими бузилиши учта сатҳда — оғзи соҳасида, суяк каналида, калла суягига киришдаги горизонтал қисмда рўй бериши мумкин.\nҚон оқими бузилишига атеросклероз(70%), экстравазал омиллар ва ривожланиш нуқсонлари сабаб бўлиши мумкин.\nСиндромнинг клиник белгилари бош мия яримшарларининг стволи, энса бўлаклари ва ички мия ишемиясига боғлиқ бўлади.\n3. Ўмров ости-умуртқа синдроми. Ўмров ости артерияси блоки шундай жойлашадики, қон оқимидан ўмров ости\nартерияси ҳам, умуртқа артерияси ҳам ажралиб қолади. Aнa шунга ўмров ости-умуртқа синдроми дсйилади.\nУмуртқа артериясида қон оқимининг айниши содир бўлади — қон оқими миядан қўлга теcкари йўналишда окади, чунки ўмров ости артерияси системасидаги босим Виллизий доирасидагига Караганда паст бўлади. Бу феномен алабиётда «subclavian steal syndrоme»— ўмров остидан yгирланиш синдроми деган ном олган бўлиб, уни 1960 йилда Contorni биринчи марта тасвирлаган. Елка камари ва қўл ишемиясининг клиник кўриниши бу соҳаларда коллатерал кон айланиши ривожланганлигидан ва стилл-синдром хисобига одатда огир бўлмайди. Беморлар иш вақтида қўлларининг тез толиқиб қолишидан, уларнинг увишиши ва совқотишидан, бармоқлар ва панжанинг муздай бўлишидан нолийдилар, кўл мускуллари атрофияга учрайди, қўлда оғриқ бўлади. Стилл-слндром ривожланиши вертебробазилляр системада қон айланиши етишмовчилигига олиб келади, бу ўмров ости-умуртқа синдромида устунлик қиладиган белги ҳигобланади. Бош мия ишемиясининг мия симптомлари жисмоний зўриқиш, бош миядан қўлга қон оқиб келишининг ошиб бориши билан боғлик,.\nАортограмма. Чап уйқу артерия бифуркацияси стенози.\nАортограмма. Такаясу синдроми. Брахеоцефал артерияларнинг стенози.\n^ Уйқу артериялари синдроми — шу томирлар проксимал бўлимларида қон оқимининг бузилишидир. Умумий уйқу артерияси бифуркация соҳаси ундан пастки қисмга нисбатан қўпроқ зарарланади. Ички уйқу артериясини стенозга ёки окклюзияга олиб келадиган асосий этиологик омил атеросклероз саналади. Уйку артерияси синдромининг клиникаси бош мия катта яримшарлари ва кўз соққалари ишемияси билан белгиланади. Беморлар бош оғриши, бош айланиши, хотира пасайиши, зарарланган томонда кўз кўрмай колиши, баъзан ҳушдан кетишдан шикоят киладилар.\n^ Номсиз артерия синдроми — номсиз артерияда кон айланишининг бузилиши . Бу ўзининг турли туман клиник манзарасига кўра брахиоцефал артериялар патологиясидир. У гўё бундан олдинги ҳамма синдромларни узига жамлаб олади ва айни вақтда бу симптомлар улардан мутлақо фарқ қилади. Номсиз артерия синдромининг кўриниши бош миянинг каротид типи бўйича ҳамда вертебробазилляр тип бўйича ишемиясидан, ўнг қўлдаги\nартериал етишмовчилик ва ўнг кўз кўрув қобилияти бузилишидан ташкил топади. Коллатерал қон айланишининг катта имкониятларига қарамай, номсиз ствол окклюзияси ғоят хавфли офат — патология саналади ва церебрал бузилишлар бундай беморларнинг амалда ҳаммасида эртами кечми юз беради.\nҚўшма формалари — аорта равоги тармоқларининг кўп сонли зарарланишлари бир-бири билан турлича кўшилиб келиб, 17-18% ҳолларда учрайди (И. А. Беличенко,1970). Бу, афтидан, брахиоцефал томирларнинг дастлабки алоҳида кўпгина зарарланишларининг ниҳояси ҳисобланади. Бу гуруҳда касалликнинг энг узок давомлилиги 4—5 йил бўлиши бежиз эмас.\nКлиник кўринишлари ҳар бир айрим ҳолда ғоят ўзига хос ва зарарланган артериялар сонига ҳамда окклюзия даражасига боғлиқ. Умуртқа ва каротид синдромларнинг, каротид ва ўмров ости-умуртқа синдромларининг бирга келиши кузатилади. Ниҳоят, ҳамма маълум синдромлар бирга учраши мумкин.\nА. В. Покровский мияда қон айланиши бузилишининг қуйидаги гуруҳларини тафовут қилади:\nСимптомсиз окклюзиялар —23,6%.\nМия қон айланишининг транзитор ишемия хуружлари билан ўтадиган кўчма бузилишлари —40,5%.\nХроник томирмия етишмовчилиги —11%.\n4. Ишемик инсультлар ва уларнинг қолдиқ ҳодисалари —25%.\nДиагностикаси. Такаясу синдромини ташхис критериялари:\nКасаллик бошланиши 40 ёшгача;\nБир ёқи иккала елка артерияларда пульснинг сусайиши.\nЕлка артериясида артериал қон босимнинг 10 мм сим устинига фарқи.\nЎмров ости артериясида ёки қорин аортасида шовқин.\nАнгиографияда ўзгаришлар : аорта окклюзияси еқи стенози.\nУчдан ортиқ касаллик критерияси Такаясу синдроми ташхисини тасдиқлайди.\nЎлим холатлари одий кечиш жараёнида ҳар учинчи касал 30-35 ёшга етмасдан ўлайди.\nТакаясу синдроми бўлган беморларда ўтказиладиган диагностик тадбирлар йиғиндисини шартли равишда учта босқичга бўлиш мумкин:\nI. Умумий клиник текширишлар босқичи: сўраб-суриштириш ва касалликнинг анамнезини йиғиш, беморни\nкўздан кечириш, аорта равоғи тармоқларининг ҳолатини,шунингдек юза жойлашган магистрал артерияларни паль-патор ва аускультатив аниклаш. Артериал босим иккала қўл ва иккала оёкда аникланади.\nII. Текширишнинг ихтисослашган стационар босқичи:\nлаборатория текшириш усуллари;\nфункционал текшириш усуллари;\nрентген контраст текшириш (аортография ёки селектив ангиография).\nIII. Текширишнинг интраоперацион босқичи: аорта равоғи брахеоцефал тармоклар тафтиши, электромагнит\nфлоуметрия, интраоперацион ангиография.\nБрахеоцефал артериялари зарарланган беморлар учун неврологик, офтальмологик ва отоневрологик характердаги шикоятларнинг бир қанчаси хосдир.\nКўздан кечириш тўғри диагноз қўйиш учун ҳеч қандай йўл-йўриқлар кўрсата олмайди. Пайпаслаб кўриш чакка, уйқу, елка ва билак артерияларидаги пульсациянинг ўзгаришларини аниқлаб беради. Умумий уйқу ва номсиз артериялар окклюзиясида зарарланган томондаги на уйқу, на чакка артерияларининг пульсацияси, табиийки, аниқланмайди. Бироқ, ички уйқу артерияси окклюзиясида ва унинг стенозида бифуркация соҳасида чакка артериясининг пульсацияси (уриб туриши) ҳатто кучайган бўлиши эҳтимол, чунки бутун қон оқими ташқи уйқу артериясига йўналади. Артериал босимни ўлчашни ҳамма қўл-оёқларда олиб бориш керак. Ўмров ости артерияси зарарланганда систолик артериал босим симоб устуни ҳисобида 80—90 мм\nгача, пульс босими симоб устуни ҳисобида 19—30 мм гача пасаяди.\nАускультация брахеоцефал томирлар касалликларининг бирламчи диагностикасида асосий аҳамият касб этади. Бифуркация ва ички уйқу артерияси стенозида пастки жағ бурчагидаги систолик шовқин беморларнинг 75 фоизида эшитилади.\nҚонни лабораторияда текшириш натижалари қуйидагича бўлиши мумкин:\nа) қон элементлари (ўртача гипохром камқонлик, ўртача лейкоцитоз, СОЭ — эритроцитларнинг чўкиш\nб) плазма оқсиллари (гипоальбуминемия, глобулин фракциялари, шунингдек фибриноген ошиши);\nв) иммунологик реакциялар (мусбат актинуклеар омил, Вассерман сохта мусбат реакцияси).\n^ Функционал текшириш усуллари. Ўмров ости артерияси окклюзиясида реовазограммалар баландлиги асимметрияси ва тўлкинлари характери ва қўлнинг ҳажмий сфигмограммалари ҳамавақт бор. Уйқу ва номсиз артериялар зарарланганини диагностика қилишда уйқу ва юза чакка артерияларини сфигмография қилиш катта ёрдам беради. Окклюзияда эгри чизиқ тўлқинлари пасаяди ва шакли ўзгаради.\nРеоэнцефалография катта ёрдам беради, у уйқу артерияси бир томонлама зарарланганда мия кон таъминоти-нинг яримшарлараро асимметрияси белгиларини аниқлайди, ҳамма брахеоцефал тармоқлар окклюзиясида эса ҳамма усулларда реограмма тўлқинларининг кескин пасайишини қайд қилади. Брахеоцефал томирларнинг бирламчи диагностикасида инфракизил спектрдаги термография қўлланилади. 0,6°С дан юқори термоасимметрия патологик деб ҳисобланади.\nСўнгги йилларда қон оқимини ультратовуш билан текшириш усуллари кенг тарқалди. Ультратовушли датчик Допплер эффекти принципида факат артерия пульсациясини эмас, балки ундаги қон оқими йўналиши ва тезли-гини ҳам аниқласа бўлади.\nҲозирги кунда Такаясу синдромини ташхислашда дуплекс сканерлаш, ультротовуш текшириш усули, КТ-ангиография бу усуллар ёрдамида аорта равоғи тармоқларининг зарарланишини, артериал гипертонияни аниқлаш мумкин.\n^ Неврологик текширишлар. Бош мия ишемиясининг неврологик аломатлари қайси томир ҳавзаси зарар кўрганига, артериянинг окклюзия даражаси ва ривожланиш суръатига, шунингдек, коллатерал кон айланишининг қанчалик мувофиклигига боғлиқ. Шу муносабат билан мия қон айланиши етишмовчилигини каротид, вертебробазилляр ва бирга учрайдиган каротид-базилляр типи бўйича\nфарқ қилиш зарур. Неврологик симптоматиканинг ўзи эса интермитирлайдиган ёки барқарор, доимий характерда бўлиши мумкин.\nБош оғриғи — босимнинг магистрал артериялари окклюзияси бўлган беморларда қайд қилинади. У тахминан беморларнинг 80 фоизида бўлади. Оғриқ аксарият чакка соҳасида, баъзан бошнинг у ёки бу ярмида ёки туташ бўлади.\nБош айланиши учраши жиҳатидан иккинчи неврологик симптом, беморларнинг кам деганда 35 фоизида учрайди. Бу симптом вестибуляр аппарат функцияси бузилиши ва унинг узунасига кетган орқа дастаси системаси бўйича қуйида жойлашган бўлимлари билан алоқасига боғлиқ.\nҚисқа муддатга ҳушдан кетиш ҳодисаси кам деганда 5% ҳолларда учрайди, улар, афтидан, бош мия тўрсимон формациясининг ишемияси билан боғлиқ бўлса керак.\nГиперкинетик ва амниостатик синдром мияча ва ўзак қобиқ ости тугунлари оғир ва узоқ муддатга ишемия бўл-ган беморларда учрайди.\nТалвасалар ва эпилепсиясимон тутқаноқлар аҳён-аҳёнда кузатилади. Бу ҳолатларнинг табиати аниқланмаган.\n^ Пўстлоққа тааллуқли кўриш қобилияти бузилишлари. Бу гуруҳга бош мия яримшарларида, асосан энса бў-лакларида қон айланиши етишмаслиги натижасида юзага келадиган кўришнинг турли-туман бузилишлари киради. Кўришнинг бундай бузилишлари 17% ни ташкил этади.\nҲаракат бузилишлари — касалликнинг энг равшан ва оғир белгиларидан ҳисобланади. Неврологик бузилишлар бу формасининг умумий проценти 13,3% ни ташкил этади (А. В. Покровский бўйича). Нутқ бузилишлари беморларнинг деярли 11 фоизида учрайди. Улар ишемик ўчоқда жойлашуви бўйича турли-туман кўринишга эга бўлади.\nНистагм — бирмунча кўп учрайдиган неврологик симптомлардан бири ҳисобланади. Вертебробазилляр системасида қон оқими бузилган беморлардагина кузатилади.\nКўз ҳаракатининг бузилишлари нистагм сингари учрайди. Унда кўз соққалари ҳаракати ўзгаради, конвергенция ва аккомодация реакциялари бузилади.\nМиячадан бўладиган симптомлар — асинергия, дизметрия, мушаклар дистонияси беморларнинг тахминан 8 фоизида учрайди (Б. В. Петровский муаллифдошлари билан).\nЮтиш ва фонациянинг бузилишлари (дисфагия, дизартрия) 6—7% ҳолларда кузатилади.\nСезувчанликнинг бузилишлари парез бўлган томонда беморларнинг 15 фоизида кузатилади.\nВегетатив бузилишлар — кўнгил айниши, қайт қилиш, рангпарлик, брадикардия, тер ажралишининг бузилиши камроқ учрайди.\nАорта равоғи тармоқлари окклюзиясида офтальмологик симптоматика бутун кўрув анализаторининг ише-миясидан вужудга келади.\nБунда қуйидаги усуллардан фойдаланилади:\nПериферик кўрув рецептори ҳолатини ўрганиш — офтальмоскопия — кўрув нерви ўткирлигини текшириш куйидаги тестлар бўйича ўтказилади:\nпериметрия (кўрув майдонини оқ рангга);\nёруғлик сезувчанликни аниқлаш;\nтўр парда марказий артериясини босиш;\nофтальмотонус ва кўз ичидаги суюқлиқ алмашинуви.\nОтоневрологик текшириш қуйидагиларни ўз ичига олади:\nЛОР органларини кўздан кечириш;\nэшитув, вестибуляр, таъм билиш, ҳид билиш функсини аниклаш;\nмахсус усуллар (аудиометрия);\nмахсус синамалар (калорик синама, миячага тааллукли айрим синамалар).\nОтоневрологик симптоматика ЛОР органлари ва уларнинг функциялари (таъм, ҳид билиш, отокинетик рецепция) ҳолатини акс эттириб, бошнинг хроник ишемияси шароитларида ва аорта равоғи тармоқлари окклюзион зарарланишининг умумий соматикасида муҳим ўрин эгаллайди.\nБрахеоцефал тармоклари зарарланган беморларни текшириш вақтида бошқа томир ҳавзаларининг биргаликда зарарланиш симптомларига (тож артериялар, корин аорта-сининг висцерал тармоқлари, оёқ артериялари) аҳамият бериш зарур.\nТекширишнинг рентген контраст усуллари. Ҳозирги вақтда брахеоцефал артерияларни рентген контраст текширишнинг куйидаги усуллари қўлланади:\n1. Катетеризация кўкрак аортографияси. Аортанинг ҳамма бўлимлари, жумладан унинг равоғини ҳам катетерлаш 1953 йилда швед олими Сальдингер таклиф қилган методика бўйича ҳозир ҳамма жойда амалга оширилаяпти.\n^ 2. Селектив аортоартериография. Аорта равоғида катетер борлиги уни аортанинг тармокдаридан бири оғзига киритиб, сўнгра уни контрастлаш, яъни селектив артериография қилишга имкон беради. Шундай бўлишига қарамай, селектив аортоартериография учун кўрсатмалар чегараланган ва қуйидаги ҳоллардагина ўтказилиши мум-кин:\nбрахеоцефал артерияларнинг артерио-веноз аневризмасида;\nбош магистрал артериялари интракраниал бўлимларининг зарарланганига шубҳа қилинганда, бу унинг охирги\nтармокларини ҳам кўздан кечиришни талаб этади.\nТекширишнинг супрааортал усуллари:\nкаротид артериография одатда уйқу артериясида окклюзия борлигига шубҳа килинганда қўлланилади, асосан\nунинг калла суяги ичи тармоқларини аниқлаш мақсад қилиб олинади;\nўмров ости артериографияси ўмров ости ва умуртқа артериясини, ўнг томондан қўлланилганда қўшимча равиш-\nда уйқу артериясини контрастлаш имконини беради;\nкўлтиқ артериографияси сўнгги вақтларда ўмров ости артериографиясини сикиб чиқара бошлади, чунки қўлтик\nартериясини пункция қилиш техникаси осон, шунингдек артерияга Сельдингер методикаси бўйича катетер киритиш\nРентген контраст текширишдан кейингина брахеоцефал томирларнинг клиник зарарланишларини аникдаш ва хирургик тактика тўғрисидаги масалани ҳал қилиш мумкинлигини қайд қилиб ўтмоқ даркор.\nБу касалликнинг клиник белгилари муайян артериядаги окклюзиянинг жойлашувига ва характерига, издан чик,қан магистрал қон оқимининг компенсацияси босқичига боғлик.\n-реноваскуляр артерия гипертензияси;\n1. Номсиз артериянинг умуртқа, ўмров ости-умуртқа, каротид синдромида компенсация ва субкомпенсация босқичида атеросклероз ва артериит заминида сегментар окклюзияси.\nЭкстравазал зарарланишлар, патологик эгри-бугрилик ва нуқсонларнинг ҳамма клиник формаларида компенсация ва субкомпенсация босқичида.\nОғриқ синдроми бўлган аниқ юзага чиқкан кўл ишемиясида ва трофик бузилишлари бўлган ўмров ости синдромида.\n4. Қўшма (комбинация қилинган) формаларида, компенсацияланган ва субкомпенсацияланган босқичларида\nбош магистрал артерияларидан бирида қон оқимини яхшилаш учун.\nОперация қилишга монелик қиладиган ҳоллар:\nКасалликнинг ангиоспастик формалари.\nКомпенсацияланган босқичдаги ўмров ости синдроми қўл ишемиясининг аник юзага чиққан белгилари бўлмаганда.\nКасалликнинг декомпенсацияланган босқичлари.\nБрахиоцефал артерияларнинг окклюзион зарарланишларида операцияни танлаш:\n1. Уйқу, умуртқа, ўмров ости ва номсиз артерияларидаги стенозлар, тромбозлар ва патологик эгри-бугриликлардаги реконструктив операциялар:\nартериянинг зарарланган қисмини анастомоз билан охиридан-охирига резекция ёки нуқсонни аллопротез билан алиштириш;\nэндартерэктомия аллопластика билан ёки бусиз;\nюкорига кўтариладиган аортадан ўмров ости, уйқу, номсиз артерияларга аллопротез билан четлаб ўтиб (айланиб) шунтлаш;\nартерияларни, жумладан экстраторакал артерияларни бир жойдан иккинчисига кўчириш операциялари.\n2. Экстравазал компрессияни бартараф қиладиган операциялар:\nқовурға резекцияси (бўйин қовурғаси ёки юқорида жойлашган I қовурға);\nуниковертебрал артрозда умуртқа артерияси ишини енгиллатиш операцияси;\nскаленотомия ва ўмров ости ва кичик кўкрак мушагини кирқиш;\n3. Симпатик ва адренал системалардаги операциялар:\n— юқори бўйин симпатэктомияси (C1— С2).\nкўкрак симпатэктомияси (Д2— Д3),\nэпинефрэктомия (бир ёки икки томонлама).\nТакаясу синдромида муваффақиятли чиқкан биринчи рсконструктив операцияни — ички уйку артериясидан эн дартерэктомияни 1953 йилда Де Беки ўтказган. Бажарилган операциянинг кўриниши мавжуд патологияга боғлиқ. Л. В. Покровский фикрича, ички уйқу артериясининг кескин стенозида ёки окклюзиясида ташқи артерия тармоклари оркали кон оқими бош мияни қон билан таъминлаш учун амалий аҳамиятга эга. Шу муносабат билан бизнинг мамлакатимизда беморларда бир вақтнинг ўзида окклюзияда ва ички уйқу артериясида умумий ва ташқи уйқу артериясидан эндартерэктомия бажарилган.\nУмумий уйқу артериялари носпецифик аорта-артериит билан зарарланганда танланадиган операция резекция қилиб протезлашдир. Иккала уйқу артерияси окклюзион зарарланганда бир вақтнинг ўзида бифуркацион протезлашни бажариш мумкин.\nАйланма шунтлаш синтетик қон томир протезларидан фойдаланиш. Критик окклюзияда кўрсатилган.\nВақтинчалик ишга лаёқатсизлик 3-6 давом этади.\nПрогнози. Брахиоцефал томирлардаги реконструктив операциялардан кейин ўлим даражаси операцияга кўрсатмаларнинг тўғри аниқланганига, аралашув локализациясига, хирург тажрибасига боғлиқ ва 1 дан 4% гача ҳолларни ташқил этади.\nА. В. Покровский маълумотларига кўра елка-боғ стволи реконструкциясида қон оқимини ҳамма беморларда тиклашга муваффақ бўлинди. Айни вақтда ўмров ости артерияси реконструкциясида беморларнинг фақат 86 фоизида у фойдали бўлди. Тикловчи операцияларнинг турлари орасида энг таъсирчани протезлаш бўлди (беморларнинг 94 фоизида қон оқими тикланди), ваҳоланки эндартерэктомия 87%, шунтлаш 82% беморларда муваф-фақиятли чиққан. Ўша маълумотлар бўйича реконструктив операциялар натижалари билан брахиоцефал артерияларнинг зарарланиш этиологияси ўртасида аник боғликлик мавжуд: атеросклерозда қон окими 93% беморларда, аорта-артериитда эса фақат 77% беморларда тикланган ( В. Покровский, 1980). Яна шу олимнинг маълумотларига биноан йил мобайнида яхши натижалар 92,9% беморларда олинган, кейинги 5 йил мобайнида у кам миқдорда пасайган. Операциядан кейин 10 йил ўтгач яхши натиижалар 77,7% ҳолларда сакланиб қолади. 14 йил утгандан кейин эса яшаб кетган ҳамма одамларнинг -2% да сакланиб қолган. Беморларни мия қон айланиши даражасига боғлиқ холда босқичма-босқич реабилитация қилинади. Даволаш физкультураси, массаж, дори-дармонлар билан даволаш меҳнат қобилиятининг тезроқ тикланишига имкон беради.\nПокровский А.В., Спиридонов А.А., Казанчян П.О., Каримов Ш.И.; Хронические окклюзионные заболевания брюшной аорты и ее ветвей . М. 1982 й\nКаримов Ш.И. ;Субординатор учун жарроҳлик. Т. 1990 й\nНазиров Ф.Г., Денисов И.Н., Улумбеков Т.; Справочник-путеводиетль практикующего врача. М. 2000 й\nКузин М.И.; Хирургические болезни. М. 2002 й\nКаримов Ш.И.; Хирургик касалликлар. Т. 2003 й\nКаримов Ш.И. ; Хирургик касалликлар. Т. 2005 й\nСавельев В.С., Кириенко А.И.; Хирургические болезни. М. 2006 й\nСиваков О.А., Чихладзе Н.М., Балоханова Т.В.; Кардиоваскулярная терапия и профилактика. М. 2007 й\nОкороков А.Н. ; Диагностика болезней внутренних органов . М. 2007 й


Серик Қўнақбаев: «Халқаро Олимпия Қўмитаси қандай қарорга келишидан ташвишдамиз»\nAIBA президентлиги учун сайловда ғолиб Ғофур Раҳимовга рақобатчи сифатида иштирок этган Қозоғистон вакили Серик Қўнақбаев овоз бериш натижалари маълум бўлгач, Kun.uz мухбири билан суҳбатда бўлди.\n«Боксдаги фаолиятимни давом эттираман. AIBA атрофида юзага келган вазиятни ўнглашга ҳаракат қиламиз. Халқаро Олимпия Қўмитаси қандай қарорга келиши борасида ташвишдамиз.\nОвоз бериш жараёнида қоғоз бюллетенларидан фойдаланмаслик тарафдори эдим. Аммо Ижроқўм аъзолари бошқача фикр билдиришди. Ҳозир бу борада баҳслашишни истамаган бўлардим. Муҳими бу эмас. Бирлашиб ишлаган ҳолда ташкилотни ҳозирги мураккаб вазиятдан олиб чиқиб кета оладиган инсонлар сайланган бўлиб чиқишини истайман.\nОсиё боксида қандай ўзгаришлар кутилиши мумкин? Афсуски, энди Осиё Бокс Конфедерацияси президенти лавозимида эмасман. Менинг ўрнимга келган раҳбар қитъада бокс тараққиёти учун қўйилган асосларга таянган ҳолда уни ривожлантириш ишларини давом эттиради, деб ўйлайман. Ўз тавсияларим билан унга ёрдам бериб туришим мумкин.\nСўнгги Олимпиада ўйинларида кузатилган ҳакамлик борасидаги можаролар, молиявий мураккабликлар кабиларни бартараф этиш янги раҳбарият, янги жамоадан катта меҳнат талаб этади.\nВазн тоифалари сонининг 12 тадан 10 тага, мана энди 8 тага туширилиши ХОҚнинг талаблари билан боғлиқ. Улар бокс ажралиб турувчи спорт тури эканини, унинг ўзига хос жиҳатлари борлигини ҳисобга олиб бундай ислоҳотларни дастлаб таклиф сифатида киритишлари лозим. Якунда бокс яна аввалги даражада оммабоп спорт турига айланишига умид қиламан», - деб айтиб ўтди Қўнақбаев.\n137 нафар делегат иштирок этган сайловда ўзбекистонлик Ғофур Раҳимов 86 та, Серик Қўнақбаев 48 та овоз йиғди, яна 3 та бюллетен тўлдирилмаган ҳолда қайтарилди.


26 Май 2022 15:50\n«Қозоғистон Ҳукуматининг устувор йўналиши – қайта ишланган маҳсулотлар ишлаб чиқариш корхоналарини кўпайтириш, маҳаллийлаштириш ҳажмини ошириш, қўшилган қийматнинг янги занжирларини яратиш ва иқтисодиётни диверсификация қилиш. Шунингдек, саноатлаштиришнинг учинчи беш йиллик режаси доирасида ишлаб чиқариш саноатининг ички ва ташқи бозорда рақобатбардошлигини ошириш мақсад қилинган», — деди Бахит Султанов.\nБош вазир ўринбосарининг сўзларига кўра, бу ишлаб чиқариш саноатини технологик ривожлантириш ва рақамлаштириш, ўрта ва юқори технологияли маҳсулотлар турларини кенгайтириш, базавий тармоқларни ривожлантириш ва стратегик лойиҳаларни амалга ошириш орқали амалга оширилади.\n«Охирги икки йил давомида ижобий натижага эришдик. 2021 йилда ялпи ички маҳсулот таркибида ишлаб чиқаришнинг улуши 2018 йилга нисбатан 2,3 фоизга ошиб, 13,7 фоизни ташкил этди. Ишлаб чиқариш соҳасининг умумий қўшилган қиймати ўтган йили 2018 йилга нисбатан 53 фоизга ошиб, 10,8 триллион тенгега етди. Бундан ташқари, ўтган йили «Саноат сиёсати тўғрисида»ги Қонун қабул қилинди. Унда иқтисодиётнинг реал секторини ривожлантириш бўйича янги ёндашувлар тасдиқланади», — деди у.\nБ.Султановнинг таъкидлашича, саноат сиёсати тўғрисидаги қонуннинг қабул қилиниши натижасида экспортга йўналтирилган самарали корхоналар, ички бозорни сифатли маҳсулотлар билан қоплашга алоҳида эътибор қаратилди.\nБундан ташқари, янги қонунда давлат томонидан қўллаб-қувватлашни комплекс рағбатлантириш тизимига ўтказиш ва соҳадаги устуворликлардан воз кечиб, аниқ маҳсулотлар ишлаб чиқаришга йўналтириш кўзда тутилган.\nЭслатиб ўтамиз, Бишкекда биринчи Евроосиё иқтисодий форуми бўлиб ўтмоқда.\nУнда Қозоғистон киберхавфсизлик соҳасида эришган ютуқларини ЕОИИ мамлакатлари билан ўртоқлашишга тайёрлиги маълум қилинди.\nКалит сўзлар: Ишлаб чиқариш, ҚР Савдо ва интеграция вазирлиги, Евроосиё иқтисодий иттифоқи, Марказий Осиё,


Сен нимага эгaсан? — Dilkashradio.com\nСен нимага эгaсан?\nАссалому алайкум ҳурматли радио тингловчи мухлислар. Сизлар билан мен Ғолиббек яна бир неча дақиқа давомида бирга бўламан. Эга бўлиш нима деб одамлардан сўрасангиз, бойлик, мол-мулк ва шунга ўхшаш моддий жиҳатларни айтишига менда ҳеч қандай шубҳа йўқ. Лекин Масиҳга ишонган биродарларимизнинг кўпчилиги бундан улароқ бошқача жавоб берса керак деб умид қиламиз.\nҲар қандай киши доимо ўз юрагини руҳий жиҳатини текшириб бориши лозим. Биласизки, буни амалга ошириш учун кардиолог врачнинг ҳузурига бориш шарт эмас. Шунинг учун ҳам руҳий жиҳатини деган гапни айтиб ўтдик. Агар художуй инсоннинг юраги тўлиқ Худовандга қаратилган бўлса, у кимнидир хафа қилиши ёки аксинча, кимдандир хафа бўлиши бироз қийинроқ.\nЧунки Худованд уни тўлиқ озод қилганлигига ишонади. Бугунги эшиттиришимизнинг олий мақсади имонли биродaрни ҳaр доим ўз юрaгини тeкширишгa вa Эгамиз Xудогa нисбaтaн итоaтли xулқ вa xизмaткорликни сaқлaй олишидa aмaлий томонларини иложи борича кўрсатиб беришдир. Тўғри, дунёда комил инсон йўқ. Лекин мана шу сўзга ишониб, ўзимизни бўш қўйиб юбормаслигимиз керак.\nАгар сизда нимадир етишмаслигини сезаётган бўлсангиз Худовандга илтижо қилинг. ”Рaббимиз, илтимос, Сeнинг ҳaқиқaтлaрингни бизгa ўргaтгин. Биз Сенгa ўхшaшни xоҳлaймиз. Ўзимизнинг ҳaётимиздa биз Сенгa xизмaткор бўлишимизни xоҳлaймиз ”. Агар инсон чин юракдан шу айтганларига интилса Худованд қараб турмаслиги аниқ.\nМaрк китобининг 8:27-38 оятларини ўқиб чиқишингизни сиз, азиз тингловчиларимизга, таклиф қилган бўлардик. Xудо ҳамма нарсанинг Ҳокими, шундай эмасми? Шунинг учун ҳам шу бобдаги оятларга aсослaнгaн ҳолдa, Исонинг ўлими тaсодифaн эмaслигини биз кўришимиз мумкин. Шу бобнинг 34-38 оятлaрдa Исо Масиҳ кaмидa иккитa жудa қизиқ, aммо бироз ўйлантирадиган нaрсaлaр ҳaқидa гaпирaди.\nШундай экан келинг, бу пaрчaнинг қолгaн оятлaригa aсослaнгaн ҳолдa Исо “ўзидaн кeчсин” вa “xочини кўтaриб” дегaндa қaйси мaънодa aйтгaнлигини биргаликда ўйлаб кўрсак. Ўзидан кечишни шахсан мен шундай тушунаман: Худованднинг номини улуғлаш учун ҳамма нарсага тайёр бўлиш ва ҳатто ўлимга ҳам рози бўлишдир. Хочни кўтариб деганда эса, бироз мушкул масала кўтарилмоқда.\nҲамма масиҳий биродарлар ҳам доимо ўз хочини кўтариб юришга қийналадилар. Кимдир манзилгача олиб борса, яна кимдир йўлда чарчаб қолади. Худовандга шукурлар бўлсин, шундай биродарларимизга Худованд яна далда бериб манзилга етиб олишлари учун куч-қувват бериб турмоқда. Ҳамма ҳам яхши яшагиси келади. Шунинг учун ҳам кўпчилигимиз бу дунёдa бaъзи нaрсaлaр пaйидa яшaймиз.\nЛекин Худованд шуни истаса, бу нaрсaлaрдaн воз кeчишимиз кeрaк. Марк 8: 36 оятига қарасак, айнан шу хақида ёзилганига гувоҳ бўлишимиз мумкин. Азиз биродар, агар бугунги эшиттиришимизга қисқача хулоса қиладиган бўлсак, эга бўлиш деганда Худованднинг абадий ҳаёти муҳимлигини кўришимиз мумкин экан. Хайр, соғ бўлинг.


ФРАНСУАЗА САГАННИНГ ИЗТИРОБЛИ ТАБАССУМИ - “Китоб дунёси” газетаси сайти\nФРАНСУАЗА САГАННИНГ ИЗТИРОБЛИ ТАБАССУМИ\n1326 марта кўрилган.\nМашҳур француз ёзувчиси Франсуаза Саган ёрқин ва дабдабали ҳаёт кечирди, дурдона асарлар, дея тан олинган романлар ёзди, ҳашаматли уйлар, қиммат машиналару яхталар сотиб олди. Ёзувчи қиморхоналарда катта бойлигини совурди. Шунга қарамай, унинг асарларида негадир ғам-андуҳ руҳи сингдирилганини китобхон тушунолмасди. Ўша, илк роман “Салом қайғу” номида акс этган ғамгинлик аломати барча асарларида намоёнлигини кузатамиз.\nФрансуа Куаре (Саган) 1935 йилнинг 21 июнида Франция жанубидаги Кажарк шаҳарчасида, бадавлат саноатчи ва оқсуяк соҳибжамол хоним оиласида дунёга келди. Франсуаза на онасининг гўзаллигини ва на отасининг мулоҳазакорлигини мерос қилиб олди. У қайсар ҳамда мустақил қизалоқ бўлиб ўсди. Ота-онаси уюштирадиган қабул маросимларида тезроқ ўз хонасига қочиб қолишга интилар ва у ерда тонггача ўзини унутиб нималарнидир ёзарди. Гўзаллиги билан ном таратган ойиси навниҳол Франсуазанинг асилзодалик қоидаларига риоя қилиб яшашни истамаслигидан фиғони ошар, унинг шаддодлигига ҳеч кўниколмасди.\n“У сал бўлса-да жозибали кўринишга ҳам ҳаракат қилмайди, — деб нолирди ўз дугоналарига. — Сочини тарамасдан кафти билан текислаб юради ва қопга ўхшаб эскирган каноп юбкасини ташламайди. Яхшиямки, биз берадиган келин сепидан куёв ташвишини қилмаса ҳам бўлади”.\nФрансуаза асилзодалар сулоласи учун анъанавий таълим мактаби бўлмиш католик коллежида таҳсил олади. Коллежни тугатгач, Сорбонна университетининг филология факулътетига ўқишга киради. Университетда узоқ ўқимайди, имтиҳонларнинг биринчи босқичидаёқ “йиқилган” Франсуаза Куаре талабалар сафидан чиқарилади. Жазирама ёзни Парижда ўтказаркан, у роман ёзишга берилди. 1954 йилнинг кузига келиб, “Салом қайғу!” романи тайёр бўлди. Ҳавасманд адиба Парижнинг энг таниқли ношири — Рене Жюйярнинг қабулхонасига роман қўлёзмасини ўзи олиб борди. Сўнгги сонияда юраги дов бермай у ўзи севган адиб Марсель Прустдан ўзлаштирган тахаллус ортига яширинди. Сабаби, Пруст романларидан бирида Босон де Саган номли малика ҳақида ҳикоя қилинганди.\nТадбиркор ношир номаълум ёш муаллиф китобини муваффақият кутаётганини дарҳол ҳис этди ва эртаси куни Франсуазага учрашув белгилади. Хонасига озғин, қиррабурун ёшгина қиз кириб келганида ноширнинг ҳафсаласи пир бўлди. Ношир эҳтирос ва шаҳвоний ҳисларга йўғрилган романни вояга етмаган навниҳол қиз ёзганига ишонмади.\n“Сиз, курьер бўлсангиз кераг-а, мадемуазель? Тўғрисини айтинг, романнинг ҳақиқий муаллифи ким?” — мулойим оҳангда сўрайди у ёш “романнистдан”.\nФрансуаза ҳар эҳтимолга қарши ўзи билан олиб келган тўртта қоралама дафтарни ноширнинг столига ийманибгина қўйди.\nРоман нашр этилгач, Францияда шов-шувли жанжал кўтарилди. Қандайдир бир ёш адиба романида француз адабиётида илк бор вояга етмаган қиз нақ эллик саҳифа давомида, деярли отасининг кўз ўнгида ишқу муҳаббатга берилган бўлса! Мўмин-қобил католик аёллар яшайдиган Франция учун бу мисли кўрилмаган хақорат эди.\nШундай бўлса-да, роман бир ҳафта ичида бозорда энг харидоргир китобга айланди. Бир йил ичида турли мамлакатларда 30 тилга таржима қилиниб, миллиондан ортиқ нусхада нашр этилди. Ёш адибанинг романи замона рамзига, эркин ахлоқ даврининг даракчисига айланди. Мамлакатни том маънодаги “сагансеварлик” қамраб олди. Уни тўда-тўда мухлислар таъқиб қилар, нуфузли нашрлар муқоваларида унинг сурати босилар, газеталарда эса ёш адибанинг узундан-узоқ суҳбатлари чоп этиларди. Франсуаза Саганнинг ҳар қадами мухбирлар томонидан таъқиб қилинарди.\nЎн тўққиз ёшли Франсуаза кўз кўриб, қулоқ эшитмаган қалам ҳақи оладиган бўлди. Биринчи қалам ҳақи 100 минг доллар эди. Бу каби катта маблағни у қандай мақсадларга сарфлашни билмаганидан маслаҳат сўраб, отасининг олдига борди.\n“Умримда бунча пулни қўлимга ушламаганман, — тан олди тадбиркор ота. — Уларни иложи борича тезроқ сарфлагин, сенинг ёшингда пул бахт келтирмайди”.\nТабиатан итоаткор бўлмаган Франсуаза бу гал ота насиҳатига қулоқ тутди. У пулларини тийиқсиз совурди. Машҳур дизайнерлардан турли либослар харид қилди, оғизга тушган курортларда дам олди, Парижнинг энг яхши емакхоналарида дўстларию мухлисларига зиёфатлар берди. Қиморхонанинг доимий мижозига айланди. Бир куни у туни билан қимор ўйнаб, катта миқдордаги ютуқни, яъни 8 миллион франкни қўлга киритди. Эртасига Франсуаза бу пулларга машҳур санъаткор Сара Бернар меҳмон бўлган орзусидаги ҳашаматли, кўҳна қасрни сотиб олди.\n“Салом қайғу!” романи чиққанидан кейин ёзувчининг ношири Рене Жюйяр Франсуазани нашриётда сураткаш бўлиб ишлайдиган 24 ёшли келишган йигит — Филипп Шарпентье ҳамроҳлигида Иерусалимдан Нью-Йорккача реклама саёҳатига юборди. Ана шу йигит шон-шуҳратга кўмилган ёш адибанинг илк муҳаббатига мушарраф бўлди. Беўхшов қизалоқдан Франсуаза жозибадор ёш хонимга айланди ва турли бемаъни қилиқларидан воз кечди, ҳатто суюкли ёрини ўзи тайёрлаган таомлар билан сийлади. Бироқ бахтининг умри калта экан. Адоғига етган жозибали саёҳатдан уч ҳафта ўтиб, Филипп бошқасига эргашиб кетди ва адибани унутди. Илк муҳаббатидан айрилгач, Франсуаза ўзига янги эрмак ўйлаб топди ва қип-қизил “ягуар” машинасини сотиб олди. Йўловчиларнинг юрагига ғулғула солиб, Париж кўчаларида катта тезликда машина ҳайдайдиган одат чиқарди. Кўза синадиган кун келди. Машина бошқарувини йўқотган 22 ёшли Франсуаза Саган катта тезликда йўл четидаги ариққа қулади. Адиба клиник ўлимни бошидан кечирди. Касалхонада шифокорлар унинг суякларини қайта теришди деса ҳам бўлади.\nБир куни адибани кўргани эски қадрдони — парижлик ношир Ги Шеллер келди. Танаси гипсланган Франсуазанинг олдида бир-икки соат ўтирган ношир кутилмаганда унга турмушга чиқишни таклиф қилди. Франсуаза ўйлаб ўтирмай розилик берди.\n“Шеллер билан учрашувимиз ҳаётимнинг парда ортида янграган виолончель куйи мисол эди”, — деди у кейинчалик дўстларига.\nКитобхонлар, ноширлар ҳамда мунаққидлар адибанинг янги романини сабрсизлик билан кутарди. Франсуаза ўзининг “қуйи кетиш”га ҳақи йўқлигини тушуниб етди, акс ҳолда уни журналистлар умри калта — бир кунлик капалак деб эълон қилиши аниқ эди. Лекин навбатдаги романнинг яратилиши қийин кечди. У ўзининг ҳақиқий кечинмаларини тасвирлашга уринар, аммо саҳналарнинг сохталиги матндан билиниб қоларди. Франсуаза ҳар оқшом виски ичар, руҳини шу тариқа кўтаришга ҳаракат қилар, аммо эрининг амалий маслаҳатларига қулоқ тутарди.\n“Одамларга орзу-хаёл керак, сенинг шахсий тажрибанг эмас”, — деди турмуш ўртоғи бир кун унга. Бу насиҳатлар адибага жиддий таъсир қилди ва Саган ўзининг “Изтиробли табассум” (Un certain sourire, 1956) деб номланган янги романини эълон қилди. Ноширлар Франсуаза Саганга “Ададий аждарҳо” деб нисбат беришди. Чунки унинг китобларига талаб жуда катта эди.\nБу орада адибанинг оилавий ҳаёти бузилди. Бир куни уйига қайтиб, Франсуаза эрини диванда газета ўқиб ўтирганини кўрди. Бу манзара унда хунук таассурот уйғотди. Адиба нарсаларини йиғиштириб, ҳеч бир изоҳсиз уйидан чиқиб кетди.\n“Очиғи кетишим эримни ранжитмаслигини билардим. Агар бунинг тескарисига ишончим комил бўлганида ҳам, нима қилишим ўзимга номаълум эди”, — дея дўстларига дардини ёйганди адиба.\nБир неча йил ўтиб, Франсуаза Саган оилавий бахтга эришишга яна бир карра уриниб кўрди. Бу сафар Америкалик ҳайкалтарош Боб Уэстхоффга турмушга чиқди. Мақсадининг жиддийлигини исботлаш ниятида у эрига ўғил туғиб берди. Ўғлини Дени деб атади, аммо рафиқа ва она ролини узоқ ўйнай олмади.\n“Етти йил зерикарли турмуш ҳамда одамни лоҳас қиладиган оилавий нонушталар муҳитида яшадим. Оилавий ҳаёт бу — сирка аралаштирилган сарсабилдан ўзга нарса эмас. Бу таом менинг ошхонамга маъқул келмади”, — деди бир куни у эрига эътирозга ўрин қолдирмай.\nЭри билан ажрашиб, ўғлини энагалар тарбиясига топширган Саган бой берилган вақтни қайтаришга киришди. Энди унинг одатий ҳаёт тарзига ҳеч ким тўсқинлик қилолмасди. Ёзувчининг уйи Парижнинг энг машҳур адабий салонига айланди.\n“Ижод қилишга қачон улгураркин? – дея ҳайрон бўлишарди дўстлари ва ноширлари. Кетма-кет романлар чиқар. У осон ва тез ёзар, қўлёзмани топшириш муддатини бузмас, ноширларига асло панд бермасди. Умри мобайнида адиба 22 та роман, 2 та новелла тўплами, 7 та пьеса ва 36 та очерклар китобини яратди. Асарларининг аксарияти жаҳон адабиётидаги энг харидоргир ва ўқишли китоблар рўйхатига киритилди. Мунаққидлар унинг романлари қурилишига юксак баҳо бериб, классицизмнинг қатъий шаклларига жавоб берадиган ва йилдан-йилга такомиллашиб бораётган бетакрор машҳур услубига қойил қолишарди. Франсуаза Саганни, ҳатто Францияда адабиётга ихтисослашган етакчи илмий жамият — нафис санъат, боқийлар академияси аъзолигига таклиф этишди. Академиклар катта имтиёзларга эгалиги, ҳатто полиция ҳам дахл қилишга ожиз олий мақоми борлигига қарамай Саган таклифни рад этди.\n“У ерда мени ҳайратга соладиган бирорта ҳам ёзувчи йўқ. Бундан ташқари, мени эркин инсон деб биладиган яқинларим ихлосини қайтараман”, деганди адиба.\n“Ҳаётимда ҳаммасидан кўпроқ қашшоқлик ҳамда унутилишдан қўрқаман”, — деганди ўшанда Франсуаза Саган журналистларга.\nАммо, унинг машҳурлик даври, ўзига хос ҳаёт кечириши аста-секин ўз поёнига етиб борарди. Адиба қолган умрини денгиз бўйидаги мўъжазгина уйда хилватда ўтказди. Ҳали ҳам тамаки чекар, ёлғизликда виски ичарди. Ижод тўхтади. Кўп миллионли қалам ҳақидан аста-секин ном-нишон қолмади, қарзлари ошиб борди. Ниҳоят у қарзидан қутулиш учун Нормандиядаги уйини гаровга қўйди ва севимли қизил “ягуар”ини сотди. Саган ўзини “вафодор итлари” билан овутар, унинг таъкидлашича, дунёда ҳеч кимда “итларникидек содиқ кўзлар йўқ эмиш”.\n2004 йилнинг 24 сентябрида 69 ёшли Саган боқий дунёга рихлат қилди. У Франциянинг жануби-ғарбидаги қадрдон шаҳарчаси яқинида жойлашган Сезак қишлоғи қабристонидаги кичик оилавий сағанага дафн этилган.


Гвардиола АПЛнинг тиғиз тақвимини танқид қилди\n3 январь, 2018, 12:33 637\n“Манчестер Сити” жамоаси бош мураббийи Пеп Гвардиола “Уотфорд”га қарши (3:1) АПЛ 22-туридан кейин АПЛнинг тиғиз тақвимини танқид қилди ва Габриэль Жезуснинг сафга қайтиш муддати ҳақида гапирди.\n“Ажойиб ўйин намойиш қилдик. “Кристал Пэлас”га қарши ўйинда очко йўқотганимиздан кейин, бунга бўлган муносабатимиз ҳақида гаплашиб олдик. Биз асосий таркибга бешта ўзгартириш киритдик, аммо буни мажбурликдан амалга оширдик.\nТўғри, Англияда “шоу” давом этиши керак, бироқ биз футболчиларни қурбон қиляпмиз. Бундан тиғиз тақвимда ўйнаш нормал ҳолат эмас. Англия футбол ассоциацияси футболчилар ва уларнинг соғлиғи ҳақида ўйламаяпти.\nЖезус 4 ҳафтадан 6 ҳафтагача майдонга туша олмайди. Балки бундан кўпроқ ҳамдир. Умид қиламанки, у сафга тезроқ қайтади ва бизга ёрдам беради”, – деди испаниялик мутахассис.


18:00 / 29.09.2017\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Марказий Осиё раҳбарлари ўртасида мунтазам равишда маслаҳатлашувлар ўтказиш ташаббусини билдирди. Бу ҳақида Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов Халқаро Пресс-клубнинг навбатдаги сессияси вақтида маълум қилди.\n«Мен барчани Президентимиз томонидан олға сурилган аҳамиятли ташаббусга эътибор қаратишини сўраб қоламан. Бу ерда фақат Марказий Осиё давлатлари раҳбарлари ўртасида маслаҳатлашувлар ташкил этилиши кўзда тутилган. Бунинг учун ҳеч қандай янги ташкилот тузиш мақсад қилинмаган. Бундан ташқари, қандайдир уставлар, қарорлар қабул қилиниши ҳам режага киритилмаган. 1990-2000 йилларда Марказий Осиёда Иқтисодий иттифоқ, ташқи сиёсий иттифоқ тузиш учун ҳаракатлар бўлган эди. Бироқ бу режалар амалга ошмади. Сабаби, айрим ҳал этилмаган масалалар мавжуд бўлган бир вақтда тўсатдан бориб, қандайдир шартномалар тузиб бўлмайди. Шу сабабли, минтақада йиғилиб қолган муаммоларни, долзарб масалалар устида аввал ўтириб, ҳеч бир мажбуриятсиз, ҳужжатларсиз ёки ташкилотлар иштирокисиз ўзаро фикр алмашиш керак. Давлатлараро ишончни кучайтириш керак. Ундан сўнг, биз амалий ишларга ўтишимиз мумкин. Президентимиз ташаббуси эса мана шундай майдонни яратиб беради», дея қайд этди Абдулазиз Комилов.\nТашқи ишлар вазирининг таъкидлашича, мазкур ташаббуснинг амалга ошиши натижасида Марказий Осиёдаги раҳбарлар очиқ-ойдин фикр алмашиб, мураккаб масалаларга ҳамжиҳатликда ечим топишади.\n«Бундай тажриба ҳозирча ҳеч қаерда кузатилмаган. Маслаҳатлашув учрашувларини Ўзбекистонда ёки бошқа мамлакатларда ўтказиш мумкин. Барча эзгу ишлар - яхши қадамдан бошланади. Ўйлаймизки, биз келажакда ушбу тажрибани янада ривожлантирамиз», дея қўшимча қилди ТИВ раҳбари.


РАМАЗОН ОЙИДАГИ НАФАҚА ХУДДИ АЛЛОҲ ЙЎЛИДА ИНФОҚ ҚИЛГАН КАБИДИР\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўта саховатли, инфоқ қилувчи, олийжаноб, очиққўл ҳамда кўп садақа берувчи, хушфеъл, ёрдам сўраб келганларга ёрдамлари-ю кўмакларини аямайдиган киши эдилар.\nОтинойилар ҳам саховат тадбирлари ўтказишмоқда\nСамарқанд вилоятида фаолият олиб бораётган отинойилар Муборак Рамазон ойи ҳамда яқинлашиб келаётган 1 июн Халқаро болаларни ҳимоя қилиш куни муносабати билан Самарқанд шаҳридаги 1-сон болалар Меҳрибонлик уйига ташриф буюрдилар. Ташриф асносида болажонларни байрам билан муборакбод этиб, улардан ўттиз икки нафарига жами 2 850 000 сўм қийматга эга кийим-кечак ва ўқув қуроллари совға қилдилар.\nВақф фондларининг қўшма тадбири ўтказилди\nЖорий йил 23 май куни “Вақф” хайрия жамоат фонди Самарқанд вилоят филиали ҳамда Туркия давлатининг Истанбул шаҳрида фаолият олиб бораётган “Азиз Маҳмуд Худойи Вақфи" ташкилоти томонидан кам таъминланган оилалар ва Вилоят Ногиронлар жамиятининг аъзоларига Рамазон ойи муносабати билан хайрия тадбири ўтказилди. Тадбирда жами эллик нафар кам таъминланган ва ногиронлар жамияти аъзоларига озиқ овқат маҳсулотлари тарқатилди.\nСамарқанд шаҳар “Дамариқ” жоме масжиди имом-хатиби Кимёгарлар қўрғонида жойлашган 61-сонли ихтисослаштирилган мактаб-интернат мактабга ташриф буюрди. “Вақф” хайрия жамоат фонди Самарқанд вилояти филиали ва ҳомийлар кўмагида мактаб тарбияланувчилари учун озиқ-овқат маҳсулотлари эҳсон қилинди. Махсус мактабда ташкил этилган тадбирда имом-хатиб Абдуманнонов Нурсултонхон сўзга чиқиб, илм ва унинг фазилатлари ҳақида гапириб, юртимиз азал-азалдан дунёга устоз бўлган уламолари билан машҳур бўлгани, ёшларимиз ҳам улуғ аждодларига муносиб ворис бўлишга ҳаракат қилиши лозимлигини таъкидлади.\nКаттақўрғон шаҳрида ҳозирги кунда бешта жоме масжид фаолият кўрсатмоқда. Уларда хизмат қилаётган имом хатиб ва бошқа ходимлар аҳоли турмуш тарзини ўрганиш, эҳтиёжмандларга ёрдам кўрсатиш, беморлар ҳолидан хабар олиш каби хайрли ишларда ҳам фаол иштирок этиб келмоқда. Каттақўрғон шаҳар бош имом хатиби Хайрулло Дўсмуродов бошчилигида имом хатиблар “Вақф” хайрия жамоат фондининг Самарқанд вилоят филиали ҳамда бошқа сахий кишилар кўмаги билан Муборак рамазон ойида қатор хайрли ишларни амалга оширди. 25 дан ошиқ хонадонга ташриф буюрилди. Улар орасида беморлар, кексалар, боқувчисини йўқотган ва ногиронлар мавжуд. Уларнинг ҳар бирига хайр-эҳсон қилинди. Эҳтиёжмандларга кўрсатилган моддий ёрдамлар олти миллион сўмдан ошди. “Бу каби ишлар давомли бўлади, зеро Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам муборак ҳадисларида: “Амалларнинг яхшиси, гарчи оз бўлса ҳам, давомлисидир” (Бухорий, Муслим ривояти), – деганлар” дейди шаҳар бош имом хатиби Х.Дўсмуродов.\nРамазон совғалари улашилди\n"Вақф" хайрия жамоат фондига эҳсон қилаётган саховатпеша инсонларнинг кўмаги билан фонд томонидан Рамазон ойи давомида кўплаб хайрия-саховат ишлари амалга оширилмоқда. Жорий йилнинг 16 май куни Фонд томонидан тайёрланган қарийб 251 миллион сўмлик Рамазон совғалари юртимизнинг 14 та ҳудудларига юборилди.\nБеморлик ҳам синовлардан биридир\nАллоҳ Таоло инсониятга беҳисоб неъматлар бериш билан биргаликда, унинг учун синовлар ҳам юборади. Гоҳида бу синовлар бойлик, мансаб каби яхшиликлар мисолида берилса, гоҳида турли офатлар ва касалликлар синов тариқасида берилади. Беморлик ҳам Аллоҳ Таолонинг синовларидан бири бўлиб, ундан мўмин киши ҳам ҳоли эмасдир. Мўмин кишига хасталик етса, бу Аллоҳ Таолонинг унга бўлган муҳаббати белгисидир. Зеро, касалликларнинг гуноҳларга каффорот бўлиши ва мўминнинг даражаси юксалишига сабаб бўлиши ҳақидаги маълумотлар улуғларимиздан марҳамат қилингандир. Муқаддас динимиз инсонларни меҳр-мурувватга, эзгуликка чорлайди, раҳмдилликни тараннум этади. Беморлар ҳолидан хабар олиш ҳам мана шундай улуғ ва савобли амаллардан ҳисобланади.\nБу кўнгил овлаш ойидир\nАбу Фазл “Муснад” номли ҳадислар тўпламида Салмон розияллоҳу анҳудан қуйидагича ривоят қилади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шаъбоннинг охирги куни бизга хутба қилиб бундай дедилар: “Эй одамлар! Дарҳақиқат, сизларга буюк бир ой соя солмоқда. Муборак ой. Унда минг ойдан яхши бир кеча бор. Аллоҳ у (ой)нинг рўзасини фарз қилди, кечасини ибодат билан ўтказишни ихтиёрий – нафл қилди. Ким унда ихтиёрий равишда бир яхши иш қилса, худди бир фарзни адо этгандек бўлади. Ким унда бир фарзни адо этса, худди етмишта фарзни бажаргандек бўлади. У сабр ойидир, сабрнинг савоби эса жаннатдир. У кўнгил овлаш ойидир. У мўминнинг ризқи зиёда қилинадиган ойдир...”.\nКўнгилларни обод этиб...\nРамазон ойида бошқа ойлардагига нисбатан саховатга алоҳида эътибор берилиши бежиз эмас. Сабаби бу ойда қилинган амалга жуда кўп мукофот берилади. Аллоҳ Ўзининг йўлида қилинган садақа ва инфоқни етти юз баробаргача кўпайтирилишини Каломида баён қилган. Рамазон ойида эса бу миқдор янада оширилиши шубҳасиз. Саховат кўрсатаётган кишининг ихлоси ва қалбидаги эзгу нияти олинажак ажрни янада зиёда қилади.\nОнча борки Каъба вайрон бўлса обод айлагай\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёевнинг жорий йил 19 март куни ёшларга эътиборни кучайтириш, ёш авлодни маданият, санъат, жисмоний тарбия ва спортга кенг жалб этиш, уларда ахборот технологияларидан тўғри фойдаланиш кўникмасини шакллантириш, ёшлар ўртасида китобхонликни тарғиб қилиш, хотин-қизлар бандлигини таъминлаш масалаларига бағишланган видеоселектор йиғилишида навқирон авлод ўртасида китобга меҳрни уйғотиш ташаббуси илгари сурилган эди. Ушбу ташаббусни қўллаб қувватлаш мақсадида Самарқанд вилояти бош имом хатиби Зайниддин домла Эшонқулов ўзи таҳсил олган Ургут туманидаги 54-умумтаълим мактабига шахсий китобалридан 13 дона совға қилди. Вилоятдаги барча имом хатиблари ҳам таълим муассасалари, хусусан, ўзлари ўқиган мактаблар кутубхонасига шахсий жавонидан китоблар совға қилмоқдалар.\nҚабристонларда ҳашар бўлмоқда\nЎзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов бошчилигида шу йилнинг 13 феврал куни Зомин туманида вилоят бош имом хатиблари ҳамда масъул вакиллар иштирокида сайёр йиғилиш ўтказилган эди. Йиғилишдан сўнг қатнашчиларга Зомин туманидаги қабристонга зиёрат уюштирилиб, у жойдаги қабрларнинг жойлашиш ҳолати ва кўринишини намуна қилиб олиш тавсия қилинди. Шундан келиб чиқиб, вилоят вакили шаҳар ва туман бош имом хатиблари билан бир неча марта йиғилиб, қабрларни ҳашаматли қилмаслик, устига бино ва тош ўрнатмаслик, аксинча қабр устини сомонли лой билан сувоқ қилиб қўйиш шариъатимиз ва анъаналаримизга мос эканлигини аниқ далил ва мисоллар билан халқ орасида ва жума мавъизларида тушунтиришга келишиб олдилар. Жума тезисига ҳам шу мазмундаги илова қўшимча қилинди. Вилоят бош имом хатиби З.Эшонқуловнинг қабрларни шариъатимиз талабаларига мос равишда бўлишига қаратилган видео мурожаати тайёрланиб, шаҳар ва туман бош имом хатибларига тақдим қилинди ҳамда вилоят телевиденияси орқали намоиш этилди. ЎМИ Самарқанд вилояти вакиллиги ташаббуси билан 2019 йил 2-3 март кунлари вилоятдаги жами 1441 та қабристондан 819 тасида ҳашар ўтказилди. Унда 27236 нафар фуқаролар иштирок этди. Ҳашар жараёнида кўчатлар ўтқазилиб, тозалаш ва ободонлаштириш ишлари амалга оширилди. Жумладан: 2290 дона манзарали дарахт кўчатлари экилди. 13450 метр ариқлар тозаланди. 91,5 тонна чиқиндилар олиб ташланди. 7900 туп дарахтлар оқланиб, уларга шакл берилди. 73 та техника жалб этилди. 560 та қабрлар сомонли сувоқ қилинди. Ҳомийларни жалб қилган ҳолда 32 000 000 сўм пул маблағи йўлаклар таъмири, манзарали кўчатлар экиш каби ишларга сарф қилинди.


Турмуш ва муҳаббат - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Турмуш ва муҳаббат\nЧоп этилди Mart 30, 2019 Турмуш ва муҳаббатda fikr bildirishni o'chirish\nҚалбига муҳаббат шамоли кирмаган аёл омоч билан ҳайдалмаган, дарахтлар-у, фойдали ўсимликлар ўсмайдиган, бунинг ўрнига ҳашарот ва қурт-қумурсқалар ўрмалаб юрган тупроққа ўхшайди.\nШунинг учун ҳам Аллоҳ таоло оила қуришни анбиё ва расулларнинг фитратидан, суннатидан қилди.\nНабийимиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дердилар: «Огоҳ бўлинг! Аллоҳга қасамки, мен Аллоҳдан энг кўп қўрқадиганингизман, Унга энг кўп тақво қиладиганингизман. Аммо рўза ҳам тутаман, оғзим очиқ ҳам бўлади. Намоз ҳам ўқийман, ухлайман ҳам. Аёлларни никоҳимга ҳам оламан. Ким менинг суннатимдан юз бурса, мендан эмас» (Бухорий ва Муслим ривояти).\nТурмуш қуриш Ҳақ таолонинг чақириғига лаббай деб жавоб беришдир: «Ораларингиздаги никоҳсизларни ва қулу чўриларингиздан солиҳларини никоҳлаб қўйинг» (Нур сураси, 32-оят).\nШунингдек, оила қуриш Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг чорловларига жавоб, суннатларига амал қилишдир: «Ҳой ёшлар жамоаси, сиздан ким уйланишга қурби етса, уйлансин. Зеро, бу кўзни энг яхши тиювчи ва фаржни сақловчидир. Кимнинг қурби етмаса, унга рўза лозим, чунки бу унинг учун бичилишдир» (Бухорий ва Муслим ривояти).\nТурмуш қуриш, эр-хотин бўлиб яшаш жисм жунбишга келиб, ҳайқириб талаб қилиб турган табиий эҳтиёжни қондиришнинг шаръий йўлидир. У ҳалолини топса топди, бўлмаса ҳаромга тажовуз қилади.\nАллоҳ азза ва жалла: «Улар фаржларини сақловчилардир. Магар ўз жуфти ҳалоллари ва қўлларида мулк бўлганлардан (сақламасалар)» дейди (Муъминун сураси, 5–6-оятлар).\nТурмуш Аллоҳ таолонинг бандаларига берган буюк неъматларидандир. У иффат, поклик йўлидир, бахт-саодат омилидир. Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло: «Сизларга сокинлик топишингиз учун ўзингиздан жуфтлар яратганлиги ва ораларингизда севги ва марҳаматни солиб қўйгани ҳам Унинг оят(аломат)ларидандир», дейди (Рум сураси, 21-оят).\nТурмуш қуриш Аллоҳ таолонинг ажр ва савобларига эришишнинг энг осон ва қулай йўлидир.\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам уни Аллоҳга ибодат даражасига кўтарганлар:\n«Бирингизнинг жинсий яқинлиги ҳам садақадир», дедилар.\n«Эй Аллоҳнинг Расули, биримиз шаҳватини қондирса ҳам унга бунда ажр бўладими?» дейишди.\n«Айтинглар-чи, агар у ўшани ҳаромга қўйса, унга гуноҳ бўлармиди? Шунингдек, агар уни ҳалолга қўйса, бу унинг учун ажр бўлади», дедилар».\nСаодатли турмуш оилалар, уруғлар, шаҳар ва давлатлар орасидаги ўзаро алоқаларнинг ривожланиши учун бир имкониятдир.\nҚай бир жинс бахт-саодат учун кўпроқ интилувчанлигини билиш мақсадида эркак ва аёллар ўртасида руҳшунослар олиб борган изланишлар баъзи ҳақиқатларни кашф қилди. Унга кўра, эркаклардан кўра кўпроқ аёллар ўз бахти учун курашишга қодирроқ экан ва айни дамда бахтсизликка ҳам эркакларга нисбатан кўпроқ аёллар сабаб бўлишар экан.\nАгар аёлга яхши уй, солиҳ эр ва фарзандлардан иборат ширин ҳаёт омиллари насиб бўлса, у албатта бахтиёр бўлади.\nБунинг акси ўлароқ, агар аёл ушбу нарсалардан маҳрум қилинса, албатта у эркакка қараганда бир неча баробар умидсизлик ва бахтсизликка дучор бўлади.\nОилавий ҳаётдаги муваффақият ёки саодатнинг энг олий даражаси – ҳам дунёда, ҳам охиратда бахтиёр бўлишдир.\nҲар бир нарса ўз дастурига эга бўлганидек, оилавий ҳаётда ҳам маълум бир дастурга амал қилиш лозим бўлади:\nОилавий бахтни қуйидаги босқичлар билан амалга ошириш мумкин:\nАллоҳга таваккул қилиш ва У Зот ҳар бир нарсани кўриб, билиб туришини ҳис этиш. Бу эса нажот қирғоғига эсон-омон етиб олишнинг асосий омилидир.\nТурмушдаги қийинчиликларнинг сабабларини, муваффақиятсизлик келтирган омилларни аниқлаш ва улардан қутулиш чораларини излаш.\nДоктор Абдурраҳмон Ҳабаннака ўзининг «Исломий ахлоқлар ва уларнинг асослари» номли китобида айтиб ўтган тўртта нуқта бор, инсон мана шу нуқталарга қараб, ўз иродасининг қанчалик кучли ёки кучсизлигини аниқлаб олиши мумкин. Улар:\n– Яхшиликлар ва тоат-ибодатларга шошилиш.\n– Ҳар доим яхшиликни умид қилиш.\n– Ҳодисаларни сабр ва розилик билан қабул қилиш.\n– Ғазаб пайтида ўзни қўлга олиш.\nАгар инсон ўз иродасини мустаҳкам қилмоқчи бўлса, у қуйидагиларни бажариши лозим бўлади:\n– Аллоҳ азза ва жаллага, У Зотнинг гўзал сифатларига, қазои қадарига бўлган иймонни кучайтириш.\n– Нафс билан курашиш орқали амалий машқ ва ибодатларни бажариш.\nЗамонавий руҳшунослар ақлий режалаштириш илми ёки ўз-ўзига таъсир қила олиш ҳам иродани кучайтиришда катта таъсирга эга эканини таъкидлайдилар.\n– Қазои қадарга рози бўлиш орқали аламни бахтга, меҳнатни тортиққа айлантириш.\nИстиғфор ва дуо. Қанчадан-қанча турмуш саодатига тўсиқ бўлган нарсалар дуо сабабли бартараф бўлган.\nҲодисаларга уларни мураккаблаштирмай назар солиш. Тажрибаларнинг кўрсатишича, воқеа-ҳодисаларга иложи борича енгилроқ қараш, тавсифлашда ва шикоят қилишда бўрттириб юбормаслик, оилавий алоқа ўтмишига зулм қилмаслик ишнинг осон ва енгил кўчишига ёрдам беради. Орзулар фақат сабрли кишига бўйсунади.\nМуносиб жойда, муносиб вақтда, дил қулоғи тинглашга тайёр бўлиб турганда туҳмат ва айблашлардан йироқ бўлган ҳолда, мулойим сўзлар билан очиқчасига гаплашиб олиш ва бунинг учун хулуси ният билан айтайлаб ўтириш керак.\nҚанчадан-қанча муаммолар очиқчасига гаплашиш ва ҳамжиҳатлик сабабли ечим ва муолажа топган. Ҳар қандай муаммони муҳокама, мушоҳада орқали ҳал қилиш мумкин. Зеро, «Ошкоралик – хотиржамлик» дейдилар.\n– Саодат манбаи банк ё ошқозон эмас, балки қалбдир.\n– Аёл киши кулиб яшайдиган кулба у йиғлаб яшайдиган қасрдан яхшидир.\n– Энг бахтиёр аёл эрини севадиган ва эри томонидан севилган аёлдир.\n– Эркак учун Аллоҳ азза ва жаллага тақво қилишдан кейин энг яхши нарса гўзал аёлдир. Гўзал аёл эса эрига вафодор, уни севадиган, ибодатли аёлдир.\n– Аёл эри ва фарзандлари учун муҳим бўлган сифатни юқтира олади, бу сифат эркакларда кам учрайди. Бу эса раҳмдиллик сифатидир.\nГўзал қизим! Сенга чиройи барча чиройлардан устун, манзараси ҳар қандай манзарани маҳв этган юртни кўрсатишимни истайсанми?\nГўзал қизим! Бу аҳбоблар яшайдиган жойдир. Энг унумдор ер – аҳбобларнинг оёғи етган ердир!\nФайзиободда янгича файз: “Валихўжа ўғли Норхўжа” жоме масжиди янгидан бунёд этилди\nКуала-Лумпур — Сингапур дунёдаги энг серқатнов авиайўналиш деб топилди


Тарғиботда самарадорлик муҳим | Ўзбекистон Халқ демократик партияси\n2019-09-07 15:09:59 1671\nСайловлар олдидан ҳар бир сиёсий партия ўзининг сайловолди дастури, сиёсий платформасини ишлаб чиқади, янги-янги ғояларни ўртага ташлайди, эл-юрт орасида обрў-эътибор қозонган инсонлар номзодини илгари суради. Бир сўз билан айтганда, кураш қизғин бўлади. Шунинг учун сайловолди тарғиботида энг замонавий, таъсирчан усуллардан, ахборот коммуникация технологиялари, ОАВ имкониятлари, кўргазмали воситалардан самарали фойдаланиш зарур.\nЖорий йил мамлакатимизда Олий Мажлис қонунчилик палатасига ва маҳаллий давлат ҳокимиятининг вакиллик органларига сайловлар ўтказилади. Сайловни самарали ўтказиш учун ЎзХДП томонидан кенг кўламли ишлар олиб борилмоқда. Бу жараёнда партия тизимида ишловчи кадрларнинг профессионал тайёргарлиги ва малакасини ошириш ҳамда сайловда самарали иштирокини таъминлаш мақсадида “Сайлов кампаниясига тайёргарлик кўриш ва муваффақият қозониш йўллари” мавзусида тренерлар ўқуви ташкил этилмоқда.\nНаманган вилоятидаги сиёсий ўқув машғулотлари Наманган давлат университетининг конференциялар залида бўлиб ўтяпти. Унда партиянинг вилоят, шаҳар ва туман кенгашлари масъул ходимлари, «Тарғиботчилар гуруҳи» аъзолари, профессор-ўқитувчилар, ҳудудий тренерлар ва ОАВ вакиллари иштирок этишди.\nВидеомулоқот тарзида бўлиб ўтган ўқувда Ўзбекистон ХДП Марказий Кенгаши раиси Улуғбек Иноятов иштирок этиб, бугун фуқароларнинг ҳуқуқий ва сиёсий онги ошиб, партияларга ишончи ва талабчанлиги кучайиб бораётганини таъкидлаб ўтди. Бундай шароитда қўлни қовуштириб ўтирган сиёсий куч ҳеч қачон электорат ишончига сазовор бўла олмаслиги, фуқароларни ташвишга солаётган муаммолар ечимини топишга астойдил ҳаракат қилаётган сиёсий партиягина тарафдорларини кўпайтира олишини уқтириб ўтди.\n– Бугун сайловчилар сиёсий-ҳуқуқий онги анча юксалган. Улар овоз берган депутатидан эртага ҳисоб сўрашни жуда яхши билади. Демак, сайловчилар олдида юзимиз ёруғ бўлиши, уларнинг манфаатларини дадил туриб ҳимоя қилишимиз учун амалий ҳаракатларни кўпайтириш керак. Сайлов жараёнида ҳар бир партия фаоли, етакчиларимиз тарғибот ишларида фаол қатнашиши талаб этилади. Улар жамоа билан ишлашнинг замонавий, универсал, хилма-хил услубларини эгаллаши, амалиётда қўллай олиши, сўз устаси, ташкилотчи бўлиши, партиянинг, депутатнинг амалий ишларини халққа кўрсата олиши зарур. Бунинг учун ушбу ўқувда олинган билим ва кўникмалар яхши натижа беради, деб ўйлайман, – дейди Наманган давлат университети Ўзбекистонда демократик жамият қурилиш назарияси ва амалиёти кафедраси мудири тарих фанлари номзоди Низомжон Ғофуров.\nАлоҳида режа асосида тизимли равишда ташкил этилган ўқув-семинарида маъруза қилган Наманган давлат университетининг сиёсатшунос ўқитувчилари фуқаролик жамиятида сиёсий партиялар жамият ва давлатни боғловчи демократик институт вазифасини бажариши, ҳозирги кунда ҳар бир сиёсий партия амалдаги қонунларга биноан сайлов жараёнида Олий Мажлис қонунчилик палатаси ва маҳаллий кенгашлар депутатлигига ўз номзодларини кўрсатиб, давлат ҳокимиятини шакллантиришда иштирок этаётгани, мамлакатимиз фуқаролари сиёсий партиялар орқали нафақат давлат ҳокимиятини шакллантиришда, ҳаттоки, улар фаолиятини назорат қилишда ҳам иштирок этаётгани хусусида тўхталиб ўтишди. Бўлажак сайловларга пухта тайёргарлик кўриш, фаол иштирок этиш борасида ўз таклиф ва тавсияларини беришди.\nПолемика усулида бўлиб ўтган ўқув-семинар якунида иштирокчилар мавзулар юзасидан кичик гуруҳларда ишлашди. Таклифларини тақдимот кўринишида баён этишди. Ўқув-семинари давом этмоқда.


"АҚЛНИ КЎЧАДАН ҚИДИРМА..."\nМаънавият 30.08.2019 145\nМеҳнат фаолиятимнинг маълум даврини бағрикенг, ҳақ сўзни қадрловчи, тўғрисўз ва танти деҳқонободликлар орасида ўтказганман. Бу вақтда Деҳқонобод элининг тарихи, яшаш тарзи, урф-одатлари, одамларини ўрганганман ва уларнинг меҳру эътиборидан баҳраманд бўлганлигим учун барчасини доимо қалбимга яқин оламан. Аҳолисининг аксарияти ўзбек халқининг қўнғирот уруғидан бўлган ўзбеклар ҳамда тожик, турк ва бошқа миллат вакилларидан иборат эл ҳаётидан кўп нарсалар уққанман. Нафақат олимлари, зиёлилари, ишбилармонлари ва давлат хизматчилари орасида, ҳатто деҳқону чўпонлари ичида ҳам кўп китоб ўқиган ориф-донишлари кўплигига гувоҳ бўлганман.\nАна шундай кишилардан бири Юсуф Хос Ҳожибнинг "Қутадғу билиг" ("Саодатга йўлловчи билим") асарини ўқиганим билан қизиқиб, раҳбарларнинг чорвадор эл билан қандай муносабатда бўлиши кераклигига оид бобни қайта ўқиб чиқишни тавсия қилган эди. Шу тавсия асосида китобни қайта ўқиб чиққанман. "Туркий Шоҳнома" номи билан шуҳрат қозонган "Қутадғу билиг" асари 1070 йилда ёзилган бўлиб, унда туркий халқлар тарихи, илм-фани, урф-одатлари, маънавияти ва қадриятларига оид маълумотлар берилган.\n"Қутадғу билиг"да бугунги давр тили билан айтганда раҳбарлар, давлат хизматчилари қандай бўлиши ва уларнинг зиёлилар, ҳунармандлар, деҳқону чўпонлар каби заҳматкаш инсонлар билан қандай муносабатда бўлиши зарурлигига оид умрбоқий фикрлар ўз ифодасини топган. Асарда инсоннинг камолга етишига тўсқинлик қиладиган ёмон иллатлар, нуқсон ва камчиликлардан биринчи навбатда эл-юрт хизматида бўлган амалдорлар холи бўлиши лозимлиги уқтирилади. Давлат хизматида бўлганлар ишратпарастликка берилиш, кек, гина, адоват, низо, хусумат, фисқу фасод, маиший бузуқлик, хиёнат, мол-дунё кетидан қувиш, манфаатпарастлик, худбинлик, бошқаларнинг ҳақ-ҳуқуқини топташ, тамагирлик каби иллатлардан холи бўлишга ундалади. Бу иллатлар давлат ривожига путур етказиб, жамиятни маънавий қашшоқликка олиб бориши таъкидланади.\nТавсияга амал қилиб, чорвадорлар билан муносабатга қайта эътибор қаратдим: "Чорвадорлар ҳам муҳим табақа. Улар мулкпараст бўлмаслиги билан ишончли кишилардир. Жамики ҳайвонот ва улардан олинадиган маҳсулот улар тасарруфида. Чорвадорларга ҳам эзгу муносабатда бўл. Тажрибамда кўрдимки, уларда ҳийла-найранг йўқ, уларнинг феъли кенг. Тартиб-интизом талаб қилишни хуш кўрмайдилар. Шу сабабли улар билан муносабатда устомонлик керак. Чорвадорлар тилини тушун, улардан билимлилик талаб қилма".\n"Қутадғу билиг"да уйланмоқчи бўлган йигитларга қарата: "Сен хотин олсанг, ўзингдан қуйисини ол, зоти олийсига боқма, сен қул бўлиб қоласан. Асли, уруғи ҳамда зоти яхши бўлсин, уятли, андишали, покизасини истагин. Юзи чиройини истама, хулқи яхшисини иста, феъл-атвори яхши бўлса, сенинг юзингни ёритади", деб насиҳат қилинади.\nДеҳқонободлик мен билган китобсеварлардан бири Откамар қишлоғида яшайдиган Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси, умр бўйи чўпонлик қилиб оила тебратган, элнинг корига яраётган фарзандлар тарбиялаган, 95 ёшли Абдулҳаким бобо Жабборовдир. Абдулҳаким бобо билан 2009-2016 йиллар мобайнида Иккинчи жаҳон урушида эришилган ғалаба куни байрамлари арафасида кўп бора учрашиб, мазмунли суҳбатларидан баҳраманд бўлганман. 2009 йилда Деҳқонобод туманида Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари 58 нафар бўлса, ҳозирги кунда уч нафар қолишган. Шулардан бири Абдулҳаким бобо.\nАбдулҳаким бобони кўргани борганимда, ҳамиша китоб мутолаа қилиб турган ҳолда учратганман. У киши билан ислом таълимоти борасида суҳбат қуришга "тишим ўтмаган" бўлса-да, Ғаззолий, Алихонтўра Соғуний, Қодирий, Фитрат, Чўлпон каби алломаларнинг ҳаёти ва ижоди ҳақида фикрлашганмиз. Суҳбатлар вақтида бир умр чўпонлик қилиб яшаган кишининг илму тафаккурига тан берганман. Зарур илмларни диний ва дунёвий илмга бўлмасдан ўрганиш зарурлиги, ҳар қандай дунёвий илм соҳаси диний илм билан чамбарчас боғлиқлигини тушуниб етганман.\nБир гал Абу Ҳомид Ғаззолийнинг "Мукошафат-ул қулуб" ("Қалблар кашфиёти") китобини совға қилиб, ўқиб чиқишни тавсия қилган. Умуман, Ғаззолий ҳақида нималарни биламиз? У Шарқнинг буюк мутафаккирларидан бири бўлиб, 1058-1111 йилларда ҳозирги Эрон ҳудудида яшаб ўтган. Тус, Журжон, Нишопур ва Бағдодда таҳсил олган. Салжуқийлар давлатининг улуғ вазири, кўплаб олиму фозиллар бошини силаган Низомулмулкнинг эътиборига тушган. Тарих, фалсафа, фиқҳ, ҳадис, тасаввуф олимларига амалий қўлланма бўлган "Вожиз", "Босит", "Ар-Рисолат ал-Қудсия", "Иҳё улум ад-дин", "Ҳужжат ал-Ҳақ" каби юзга яқин асарлар ёзган. Ҳаёти давомида зиддиятли, кўп масалаларга шубҳа билан қараган даврлар ҳам бўлган. Ўзидан ва ўрганганларидан қониқмаган. Ўзига "Бутун қилаётган ишларим: шон-шуҳрат, амал-мансаб, нуфуз ва мол-дунё учун эмасмикин", деган саволлар қўйиб яшаган.\nУнинг асарлари ўзликни ва ҳаётни англашни, яшашнинг ғаму ташвишларига сабрли бўлишни, қалбни пок ва тоза тутишни, ҳалол яшаш ва бахт-саодатга эришишни ўргатади. Абдулҳаким бобонинг фикрича, Абу Ҳомид Ғаззолий асарларининг қадр-қиммати вақт ўтгани сари ошиб бормоқда ҳамда инсоният бор экан, бу асарлар ҳам мангу зиё манбаи бўлиб хизмат қилади.\n"Мукошафат-ул қулуб"ни Абдулҳаким бобо "Қалбларни даволовчи асар" деб таърифлаган эди. Ушбу асар инсонга ҳасад, жоҳиллик, адолатсизлик, кибру ҳаво каби ғайриинсоний феъл ва туйғулардан холи бўлиш йўлларини кўрсатади. Зеро, арабча "мукошафа" сўзи "кўринмайдиган нарсаларни очиш" деган маънони англатади. Олиму орифлар бу китобни кенг маънода "қалбларни босиб ётган ғайриинсоний феъл ва туйғуларнинг кашфи" деб аташган.\nҒаззолийнинг хулосасича, жамиятда ҳақсизлик ўрнини адолат, ёлғон ўрнини рост, ахлоқсизлик ўрнини одоб, шафқатсизлик ўрнини раҳмлилик, кибру ҳаво ўрнини камтарлик эгалласа, элу халқ бахтли ва саодатли бўлади.\nКитоб ўқиш зарурлиги кенг тарғиб қилинаётган вақтда китобга меҳр қўйган инсонлар ҳеч бир даврда унга бегона бўлмаганини таъкидлаб ўтишни жоиз деб топдик. Улар бизнинг орамизда, оиласи ва яқинлари даврасида бахтли-саодатли ҳаёт кечирмоқдалар. Зеро, китоб ўқиш зарурлиги ҳақида уламолар айтган экан: "Ақлни ота-онангдан тополмаган бўлсанг, кўчадан қидирма, китобдан қидир, устоз-муаллимдан қидир. Булардан ҳам тополмасанг, Қуръони каримдан қидир, ҳадиси шарифдан қидир! Демак, сен иймонга муҳтожсан!"


“Навигул” логистика маркази битирувчиларда қандай таассурот қолдирди?\nХўжаобод туманидаги мева-сабзавотларни экспортга тайёрловчи “Навигул” логистика марказига коллеж битирувчиларининг саёҳати уюштирилди.\n— Бу ерда маҳсулотлар экспортга қандай тайёрланаётганлиги билан танишдик, — дейди Хўжаобод тиббиёт коллежи ўқувчиси Ферузахон Хўжамбердиева. — Саёҳат давомида менда маҳсулот тайёрлаш жараёнига тиббий жиҳатдан ёндашиш хусусида фикр туғилди. Бу аҳолининг хавфсиз озиқ-овқат маҳсулотига бўлган талабини қондиришда қўл келади, деган умиддаман.\nАндижон вилоятидаги мавжуд коллежларнинг 39 минг 629 нафар битирувчиси турли корхоналар фаолияти билан яқиндан танишиб, тадбиркорлик ҳамда инновацион ғоялар устидаги ишланмаларини шакллантириб олишмоқда.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « “Ўзбекистон ҳаво йўллари” МА яна 3 та “Boeing-787” самолёти сотиб олади\tШавкат Мирзиёев Қашқадарё вилоятини ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришга қаратилган лойиҳалар билан танишди »