Макроиқтисодиёт муаммоси: камбағаллик ёки пандемия, — Review.uz\nҲар йили 5 млн. болалар вафот этмоқда. Шу ўринда, табиий савол туғилади, қайси кўрсаткич макроиқтисодий мувозанатни кўпроқ издан чиқармоқда? Камбағалликми ёки пандемия? Профессор Нодир Жумаев бу ҳақда ўз мулоҳазаларини келтирди.\nОхирги 20 йилликда инсонларнинг яшаш стандартлари сезиларли даражада ортди. Камбағал мамлакатларда ЯИМнинг киши бошига тўғри келиши 2 баробарга кўпайди. 1995 йилдан буён болалар ўлими икки ҳисса камайиб, мактабга қатновчилар сони 56 фоиздан 80 фоизга ўзгарди.\nШундай бўлсада, 700 млн. одам паст даромад билан қолмоқда. Ҳар йили 5 ёшга тўлмаган 5 млн. болалар вафот этмоқда ва уларнинг аксариятига сифатсиз тиббий хизматлар кўрсатилган. Қолаверса, дунё болаларининг ярми мактабларни ўқиш ва санашни билмасдан битириб кетмоқда.\nЭътибор бериш керак, ҳар йили 5 млн. болалар вафот этмоқда. Ҳозирги пандемияда зарарланганларнинг сони 12 млн.га етди. Шу ўринда, табиий савол туғилади, қайси кўрсаткич макроиқтисодий мувозанатни кўпроқ издан чиқармоқда?\nБизнингча, инқирознинг бу каби тус олиши биринчи навбатда – иқтисодий ҳаракатсизликнинг вужудга келиши билан боғлиқ. Бу эса, инсонларнинг даромадлар олишидан бутунлай ёки қисман маҳрум бўлиши ҳолатларини юзага келишига таъсир кўрсатди. Натижада, инсонларнинг жамғармаларига бўлган мурожаатни вужудга келтирди.\nБиз мазкур тадқиқотимиз давомида камбағаллик категориясини инқироз давридаги тенденциясини таҳлил қилишга ва хулосалар шакллантиришга ҳаракат қиламиз. Ушбу мақсадга эришиш учун қуйидаги тадқиқот саволларига жавоб топиш муҳим ҳисобланади, деб ўйлаймиз.\nКамбағаллик категориясига нисбатан Ўзбекистонда давлатимиз раҳбари томонидан 2020 йил 24 январдаги Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисга Мурожаатномасида “Ҳудудларда, айниқса, қишлоқларда аҳолининг аксарият қисми етарли даромад манбаига эга эмаслиги сир эмас. Ҳар қандай мамлакатда бўлгани каби бизда ҳам кам таъминланган аҳоли қатламлари мавжуд. Турли ҳисоб-китобларга кўра, улар тахминан 12-15 фоизни ташкил этади. Бу ўринда гап кичкина рақамлар эмас, балки аҳолимизнинг 4-5 миллионлик вакиллари ҳақида бормоқда”, деб таъкидлаб ўтдилар.\nХалқаро ва маҳаллий олимлар қарашлари\nУмуман олганда, камбағалликни мезонлари иккита ёндашув орқали амалга оширилган. Биринчиси, олимлар томонидан асосланган назарий жиҳатлар, иккинчиси халқаро молия институтлари томонидан даромадларни табақалаштириш орқали.\nРус олимларидан Б.Попкин ва бошқ. Россия учун камбағаллик чегарасини шакллантиришга эътибор қаратишган. Бунда истеъмол саватчасини инобатга олган ҳолда кам даромадли оила даромадининг 75 фоизи озиқ-овқат учун сарфланишини тавсия этилган. Натижада, нархларга нисбатан оила даромади (1/0,75=) 1,33 баробарга кўп бўлиши тавсия этилади. Бу эса ўз навбатида, мамлакат учун камбағаллик чегарасини акс эттиришини таъкидлаб ўтишади.\nИ.Сидорчук қуйидаги мезонлардан фойдаланган ҳолда камбағалликни аниқлашни таклиф этади. Яшаш жойининг бўлиши, тўлақонли овқатланиш ва ичимлик сувига эгалик, минимал таълим олиш имконияти ва соғлиқни сақлаш имконияти.\nИ.Сазанов камбағалликни абсолют ва нисбий даражаларда бўлади, деб ҳисоблайди. Шунингдек, у камбағаллик категорияси дастлаб XIX асрнинг охирлари XX асрнинг бошланишида инглиз социологлари С.Роунтри ва Ч.Бута томонидан фанга олиб қирилганлигига эътибор қаратади. Ушбу олимлар яшаш минимуми – камбағаллик/даромад чегарасини фанга олиб киришади. Экспертлар ушбу ҳолатда озиқ-овқат, кийимлар ва яшаш шароити бўлишини мезонлар сифатида таъкидлашади. Ушбу мезонларга жавоб бера олмаслик эса, абсолют камбағалликни англатишини қайд этиб ўтади.\nБизнингча, юқорида келтирилган илмий хулосаларда камбағалликни аниқлашга қаратилган ёндашувлар келтирилди. Уларда асосий эътибор ҳаёт даражасини белгилаб берувчи омиллар – яшаш шароити, овқатланиш ва кийим билан таъминланганлик каби жиҳатларга қаратилди. Бу эса, ушбу товар ва хизматларни сотиб олиш учун минимал даромад даражасини белгилашнинг заруратини келтириб чиқаради.\nХорижий олимлардан покистонлик Мажид ва Малик (2015) томонидан амалга оширилган тадқиқотда камбағалликни келтириб чиқарувчи омиллар сирасига саводхонлик даражасини ҳам киритади. Бунда оила хўжалигининг камбағалликка тушиб қолишига оила бошлиғининг тажрибаси, ёши, жинси ва бандлиги каби омиллар таъсир қилишини келтириб ўтади. Шунингдек, оила бошлиғи сифатида аёл киши бўлиши камбағалликни келтириб чиқаришга кўпроқ таъсир қилади, деган ғояни илгари суради. Сабаби, аёлларни таълим олишга ва даромад топишдаги имкониятлари юқори эмаслиги билан изоҳланади.\nТадқиқотлар асосида биринчидан, таълим олганлик даражаси билан камбағаллик тескари пропорционал эканлиги, иккинчидан, қишлоқ жойларда пул ўтказмаларига эга бўлганлар камбағалликка камроқ тушишаётганлиги, учинчидан шаҳарлашиб бориш камбағалликни пасайтиришини ва қишлоқ ҳудуди эса ошишига олиб келишини қайд этиб ўтади. Ўз навбатида, тажриба, ёш ва қишлоқ хўжалигида банд бўлиш камбағалликни келтириб чиқармаслигини асослаб беради.\nАҚШда монетар сиёсатнинг самарали амалга оширилиши асосчиларидан бири М.Фридмен даромадларнинг нотенглиги омиллари статистик тақсимотни аниқ кўрсатмаслигини таъкидлайди. Унинг фикрига кўра, истеъмол жиҳатидан даромадларнинг тақсимоти уларни юзага келтирувчи сабабларга боғлиқ ва у буни асослаб беради.\nДаромадларнинг нотенглигига сабаблардан бири инсонларнинг қобилияти тенг тақсимланмаганлиги сабабли ушбу тенденция юзага келганлигини таъкидлаган олимлардан – бири Стакле ҳисобланади. Шу ўринда, Форднинг муҳим бир иборасини эслаш лозим. “Энг зўр иш – бу юқори ҳақ тўланадиган хобби” деб таъкидлаб ўтганлиги инсон қобилиятини тўғри йўналтирилиши лозимлиги ва саводхонликни шу йўналишда ривожлантириш кераклигини ўзида акс эттиради.\nЖ.Минсер инсон капиталига инвестициялар ва даромадларнинг тенгсизлиги омилларини аниқлаган ва уларни баҳолаган. Инсонлар даромадининг нотенглиги инсон капиталига қилинган инвестицияларга боғлиқ эканлиги ва инвестиция жараёни эркин танловга асосланишини қайд этиб ўтади. Унинг фикрига кўра, катта маош кўп ўрганишни талаб этади. Шу боисдан, касблараро фарқ уларни ўрганишдаги фарқлар билан изоҳланади ва ўрганиш муддатларидаги ўзаро абсолют фарқ йиллик даромаддаги фоизли фарқларни келтириб чиқаради. Бир касбнинг бир неча эгалари даромадлари ўртасидаги фарқ инсон капитали тажрибасига қилинган инвестиция муддатининг узайтирилганлиги билан боғлиқ. Умуман олганда, таълим, ёш ва касб каби омиллар инсонлар даромадларини табақаланишида асосий эканлиги асослаб берилади.\nРиндерманн, Сейлер ва Томпсонлар ўзларининг тадқиқотларида ижтимоий тараққиётнинг омилларига эътибор қаратиб, унда ақл ва билимга асосланган омилни алоҳида тадқиқ этишади. Уларнинг хулосасига кўра, халқнинг (IQ, intelligence quotient – интеллект даражаси) интеллект даражаси коэффициенти бир пунктга ошиши ЯИМнинг киши бошига 229 АҚШ долларга, энг юқори интеллект эгаларининг 5 фоизи доирасида эса 468 АҚШ долларга ортишини асослаб берганлар.\nПенг ва бошқалар ўзларининг тадқиқотларида камбағалликни келтириб чиқарувчи омилларни таҳлил этиб чиқишади. Улар камбағаллик эҳтимолини келтириб чиқарувчи омиллар қаторида қуйидагиларни санаб ўтилади: қарилик, аёл киши бўлиш, турмуш ўртоғи бўлмаслиги, бир ота ёки бир она бўлган оилада катта бўлиш, ишсизлик, давлат уйида ижарада туриш, паст саводхонлик ва соғлиқ даражасига эга бўлиш. Шунингдек, оилада ногирон ёки сурункали касалликка эга бўлган одамнинг бўлиши. Таъкидлаш лозим, олий таълим олганлик камбағаллик ва минимал камбағалликдан сақланишга ёрдам бермоқда.\nФикримизча, камбағалликни аниқлашга ёрдам берадиган омил сифатида даромадларнинг шаклланишига эътибор қаратиш муҳим ҳисобланади. Ўз навбатида, даромадни шаклланишига асос бўлиб хизмат қилувчи сабаблар ва омилларни ривожлантириш лозим. Бу эса, камбағалликни бартараф этишда асосий роль ўйнайди: жумладан, таълим тизимини ва инсонларни қизиқиши доирасида касбга йўналтиришни ривожлантириш.\nХалқаро ташкилотларнинг камбағаллик категориясига ёндашуви ва мезонлари\nТадқиқотларимиз давомида камбағалликка нисбатан халқаро ташкилотлар томонидан ёндашувларни кўриб чиқамиз. Жаҳон банки томонидан камбағалликни аниқлаш бўйича кунлик даромаднинг ҳажмига нисбатан мезон сифатида миллий даромаднинг киши бошига тўғри келиши ҳажми қуйидагича белгиланган:\nхалқаро камбағаллик чизиғи 1,9 доллар;\nўртача даромаддан паст (2020 йил учун киши бошига ЯИМ 1026-3995 АҚШ доллар) бўлган мамлакат учун 3,2 доллар;\nўртача даромаддан юқори (2020 йил учун киши бошига ЯИМ 3995-12375 АҚШ доллар) бўлган мамлакат учун 5,5 доллар.\nМазкур мезон 2013 йилда эълон қилинган бўлиб, ўша даврда 1,25 АҚШ долларини ташкил этган бўлса, 2015 йилга келиб 1,9 АҚШ долларига кўтарилган. Ўз навбатида, мазкур кўрсаткичлар мос равишда 2005 ва 2011 йиллардаги базис нархлар билан киши бошига даромад ҳисобланиши орқали тадбиқ этилади. 2017 йилдан бошлаб эса, қўшимча равишда кейинги иккита кўрсаткич ҳам киритилган. Камбағалликнинг халқаро меъёри минимал истеъмолни назарда тутади ва у кейинги иккита мезон билан алмаштирилмайди. Ушбу кўрсаткич ўта камбағалликни акс эттиради. Ўзбекистон ўртача даромаддан паст даромадга эга бўлганлиги учун 3,2 АҚШ доллари тавсия этилади.\nЖаҳон банки томонидан 2013 йилда эълон қилинган камбағалликка қарши кураш лойиҳасининг мақсади биринчидан, 2030 йилга бориб камбағал қатламни дунё аҳолисининг 3 фоиздан кам бўлишига эришиш, иккинчидан, ҳар бир мамлакат аҳолисининг жуда камбағал қатлами даромадларини оширишдан иборат. Умуман олганда, 2030 йилга бориб жаҳондаги камбағаллик омили билан яшайдиганларнинг 90 фоизи Африка мамлакатларига тўғри келишини таъкидлаш лозим.\n2015 йилда БМТнинг 70-Ассамблеясида 2030 йилгача “Барқарор ривожланиш”нинг 17 мақсадлари қабул қилинди. Ушбу мақсадларнинг биринчиси – “Камбағалликни йўқотиш (No Poverty)”, деб номланган бўлиб, дунё мамлакатларини ушбу омилга қарши оммавий курашга чақирган. Ушбу мақсадлардан келиб чиққан ҳолда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 20 октябрдаги “2030 йилгача бўлган даврда барқарор ривожланиш соҳасидаги миллий мақсад ва вазифаларни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 841-сонли қарори қабул қилинди.\nМазкур қарор иловасининг 1-бандида “1-мақсад. Барча жойларда аҳолининг кам таъминланганлик даражасини пасайтириш” деб номланган. Ушбу банднинг вазифалари сифатида белгиланган 7-йўналишда асосий эътибор ижтимоий ҳимояга ва гендер тенглигини таъминлаш ҳамда микрокредитлаш амалиётларидан фойдаланиш кўзда тутилган.\nФикримизча, ушбу қарорда келтирилган вазифаларнинг бир қатор йўналишида таълим тизимини ривожлантиришга қаратилган, айниқса, олий таълим билан қамраб олиш даражасини кенгайтириш бўйича устуворликлар келтирилмаган. Бу эса, жаҳон олимлари томонидан асосланган илмий хулосаларни инобатга олинмаганлигини англатади. Сабаби, даромадлар тенгсизлигини келтириб чиқарувчи кам сонли омилларнинг асосийси – бу таълим эканлиги таъкидлаб ўтилган.\nИқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилоти (OECD, 2020) томонидан камбағаллик даражасига нисбатан мезонлар тавсия этилган. Жумладан, камбағаллик даражаси – бу маълум ёшдаги аҳоли гуруҳи даромадларини уй хўжаликлари ўртача даромадининг ярмидан кам бўлган чегарадан паст бўлиши билан изоҳланади. Шунингдек, камбағаллик оралиғи категориясини ҳам киритишади ва бу– камбағал қатламнинг ўртача даромади камбағаллик даражаси мезонидан пастга тушиб кетади. Ушбу категория камбағалликни миқёсини аниқлашга ёрдам беради. Ушбу кўрсаткич ёш доирасида аниқланиши амалга оширилади. Яъни 18-65 ва 65 ёшдан катталар.\nШу билан бирга, мазкур ташкилот (OECD, 2020) даромадлар тенгсизлигини баҳолашда Жини коэффициенти, децил нисбати кабилардан фойдаланишни тавсия этиб ўтади.\nХорижий тажриба ва тенденциялар\nРоссияга ғарб томонидан жорий этилган санкциялар ва охирги беш йилда нефт нархининг тушиб бориши сабабли аҳолининг реал даромадлари ва истеъмол нархлари индекси ошди. Давлатнинг стратегик мақсадларига кўра, 2024 йилга бориб камбағаллик даражасини 12 фоизга тушириш режалаштирилган. Умуман олганда, жорий даврда 21 млн. ёки 14,3 фоиз аҳоли камбағаллик чегарасидан пастда истиқомат қилмоқда.\nА.Карбонел ва И.Праг Россиядаги камбағаллик миқёсини таҳлил қилиб ўрганиб чиқишади. Унга кўра, 1997-1998 йилларда кам даромадлилик ҳаётдан қониқишга нисбатан катта эканлигини аниқлаб беришади. Бошқача айтганда, инсонлар даромадлари камбағаллик чегарасида бўлсада, ҳаётларидан қониқиш ҳосил қилиш кайфияти мавжуд эканлиги аниқланган ва баҳоланган.\n1-расм. Ўзбекистон йирик савдо ҳамкор давлатлари (Россия, Хитой, Қозоғистон)да камбағал аҳоли улуши, жамида фоизда\nШу билан бирга, Жаҳон банкининг маълумотларига кўра, 2000 йилда камбағал аҳоли улуши Россияда 25 фоиздан ортиқ бўлган бўлса, 13 фоиз атрофига тушган. Қозоғистонда эса, ушбу рақам 45 фоиздан 2,5 фоизга қадар ўзгарганлиги ёки Хитойда 2018 йилда 1,7 фоизга тенг бўлганлиги муҳим аҳамият касб этади (1-расмга қаранг).\nШу ўринда таъкидлаш лозим, PISA (Programme for International Student Assessment) синов тизими – 15 ёшдагиларнинг саводхонлик даражаси – 2015 йил натижаларида Хитой ўқиш саводхонлигида – 27 ўрин, математика саводхонлиги – 6 ўрин ва табиий фанлар саводхонлиги – 10 ўринда қайд этилган. 2018 йилда келиб эса, барча саводхонлик категориялар бўйича 1 ўринда қайд этилди. Бу эса, мамлакатда камбағаллик муаммосини бартараф этишда энг асосий омил бўлиб хизмат қилди, десак хато бўлмайди.\nРоссия тажрибаисда эса, ушбу саводхонлик рейтинги кўрсаткичларида мос равишда ўртача 2015 йилда 28 ўрин бўлган бўлса, 2018 йилга келиб ушбу кўрсаткич 2-3 ўринга пастлаганини кўриш мумкин. Ушбу тренд Жаҳон банки маълумотларида ҳам камбағаллик миқёсини сезилларли пасайиши кузатилмаганлиги ўзаро уйғунликни акс эттириб беради.\nФикримизча, камбағалликка қарши курашда уларни тизимлаштирилган ҳолда амалга оширишни демографик нуқтаи назардан гуруҳларга ажратган ҳолда таҳлил этилиши муҳим ҳисобланади. Бу эса, камбағаллик статистикасини янада аниқлаштиришни тақозо этади.\nЎзбекистондаги тенденциялар ва пандемиянинг таъсири\nЭнди тадқиқотимизда эътиборни 2020 йилдаги пандемия натижасидаги иқтисодий харакатсизлик инқирози даврида жаҳон иқтисодиёти мамлакатлари томонидан амалга оширилаётган чора-тадбирларга қаратамиз.\n2020 йил жаҳон иқтисодиётида яна бир глобал инқироз юз берган воқеилик сифатида тарихга кирди. Ушбу инқирознинг асосий жиҳати харакатсизликдир. Ушбу омилнинг юзага келиши аҳолининг, айниқса кам даромадли қатламнинг эҳтиёжларини қондиришда муаммоларни жадаллаштирди.\nУшбу иқтисодий мураккаблик шароитида ялпи талабнинг пасайиб кетиши инсонларнинг истеъмол харажатлари эмас, балки жамғарма ҳажмлари билан бевосита боғлиқлигини ҳам инобатга олиш заруратини кўрсатиб берди. Бу эса, юқорида таъкидлаб ўтганимиздек, инсонлар даромадларининг барча босқичларини мустаҳкамлаш долзарб эканлигида ўз ифодасини топди.\nЖумладан, Ўзбекистондаги ахборот порталлари Kun.uz ва Gazeta.uz тармоқлари орқали амалга оширилган сўровномалар натижалари ҳам мамлакатимизда аҳоли даромадларида жамғармаларнинг юқори эмаслигини кўрсатиб берди.\nGazeta.uz 2020 йил 2 апрелда ўтказган сўровномада 337000 дан ортиқ аҳоли қатнашган бўлиб, уларнинг 36 фоизи “жамғармам йўқ”, 28 фоизи “1-2 ҳафтагача етади”, деб жавоб берган. Шунингдек, 3-6 ойга етади, деб жавоб берган аҳоли 4 фоиз атрофида бўлган. Шу билан бирга, Кун.уз портали орқали 2020 йил 14 апрель куни амалга оширилган сўровномада 576000 дан ортиқ одам иштирок этган. Эътиборли жиҳати, ундаги натижалар ҳам бошқа портал орқали ўтказилган сўровномадаги натижалар кескин фарқ қилмаган. Хусусан, иштирокчиларнинг 35 фоизи “жамғармам йўқ”, 7 фоизи эса, 3 ойгача жамғармалар етади, деб жавоб берган.\nТаъкидлаш жоизки, мамлакатимизда аҳоли даромадларининг ¼ қисми 10 фоиз аҳоли қўлида тўпланганлиги ҳам даромадлар тенглигини таъминлашнинг заруратини келтириб чиқаради.\nФикримизча, аҳоли асосий қатламининг даромадлари вақтинчалик узилишга учраган даврда жамғарма категорияси муҳим аҳамиятга эга эканлигини таъкидлаш лозим. Бу эса, давлатнинг зиммасига катта молиявий юкни келтириб чиқариши мумкин. Ўз навбатида, бюджетдан аҳолининг истеъмолини таъминлашни амалга ошириш бюджет дефицитини ошириши мумкин.\n1-жадвал. Ўзбекистон аҳоли даромадларининг таркиби, фоизда\nУмумий даромадлар –жами\nИшлаб чиқаришдан олинган даромадлар\nМол-мулкдан олинган даромадлар\nАҳоли даромадларининг ¼ қисми трансфертларга тўғри келаётганлигини кўриш мумкин (1-жадвалга қаранг). Бундан эса, ўзбекистонликларнинг даромадлари таркибида мигрантлар даромадига боғлиқлик сезиларли аҳамиятга эга эканлигини кўриш мумкин. Ўз навбатида, мазкур ҳолат хорижий давлатлардаги иқтисодий ҳолатга боғлиқликни оширишини кўрсатади. Пандемиянинг жаҳоннинг барча мамлакатларига тарқаганини инобатга олсак, ўзбекистонлик меҳнат мигрантлари даромадининг пасайиши биздаги даромадларнинг пасайишига таъсир қилиши табиий. 1-жадвалга эътибор берсак, мол-мулкдан олинадиган даромаднинг улуши 3 фоиз атрофида бўлмоқда. Ушбу ҳолатнинг ҳам мавжудлиги даромадларнинг диверсификация қилинмаганлигини англатади.\nХулоса қилиб айтганда, пандемия шароитида даромадларнинг пасайиши ва жамғармаларнинг узоқ муддатга етмаслик эҳтимоли давлат томонидан қўшимча маблағларни сафарбар этишни тақозо этади. Бу эса, бюджет даромадлари қисқарган шароитда қарз маблағларини жалб этишга заруратни келтириб чиқаради.\nБу борада, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 19 мартдаги “Коронавирус пандемияси ва глобал инқироз ҳолатларининг иқтисодиёт тармоқларига салбий таъсирини юмшатиш бўйича биринчи навбатдаги чора-тадбирлар тўғрисида”ги 5969-сонли Фармонининг қабул қилиниши муҳим аҳамиягга эга бўлди. Унга кўра, ҳукумат томонидан халқаро молия институтларидан 1 млрд. АҚШ доллари миқдорида ташқи қарз жалб этилиши белгилаб берилди.\nАгар 5 млн. киши атрофидаги камбағал қатлам мавжудлигини инобатга олсак, уларнинг ҳар бирининг оиласига ўртача (5 киши деб тасавур қилсак) 100 АҚШ долларидан тақдим этилганда 100 млн. АҚШ доллари керак бўлади. Бу эса, киши бошига 20 АҚШ доларидан бўлса, яна 10 кунлик истеъмолни таъминлаши мумкин (агар 1,9 долларга нисбатан олсак) бўлади.\nҚайд этиш лозим, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 16 апрелдаги 232 сонли қарори билан бюджет харажатларининг 6 трлн. сўм маблағ мақбуллаштирилиши назарда тутилди.\nЮқоридаги ҳолатлардан келиб чиқиб айтганда, Ўзбекистонда аҳолига пул тарқатилиши эҳтимоли пастлигини ва бу амалга оширилганда ҳам натижа бермаслигини англатмоқда. Шунингдек, Ўзбекистон мустақилликка эришгандан сўнг камбағалликка қарши чоралар натижа бермаганлиги пандемия оқибатларини янада мураккаблашишига олиб келмоқда. Бошқача айтганда, иқтисодий харакатсизлик даврида аҳолининг камида 2 ойга етадиган жамғармаларга эга бўлиши вазиятни ҳозиргидек чуқурлаштирмаган бўлар эди.\nШу билан бирга, Ўзбекистонда киши бошига тўғри келувчи ЯИМ ҳажми ўртача 1500 АҚШ доллари атрофида эканлигини ҳисобга олсак, бу кунига ўртача (1500/365 кун) 4,1 АҚШ долларига тенг бўлмоқда. Шунингдек, Ўзбекистонда 2020 йилда ЯИМнинг ўсиши ХВФ томонидан 1,6 фоиз бўлишини прогноз қилди. Мазкур рақамларнинг таҳлили шуни кўрсатадики, мамлакатимизда Жини коэффициентини барқарорлаштириш зарурлигини кўрсатиб беради.\nКамбағалликка қарши кураш натижалари\n2019 йилда иқтисодиёт соҳасида Нобель мукофотини қўлга киритган А.Банержи, Э.Дюфло ва М.Крамер томонидан давлатлар ва халқаро ташкилотлар амалга ошираётган ислоҳотларнинг нечоғлиқ натижа бераётганлигини кўрсатиб берилди. Нафақат Ўзбекистон, балки жаҳон мамлакатларида амалга оширилган камбағалликка қарши кураш натижалари таҳлили, бу борадаги тадбирларни тубдан ўзгартириш заруратини исботлаб берди.\nТадқиқотларга кўра, биринчи омил – мактаб таълимида икки омил ўқувчиларнинг қизиқиши ва ўқитувчилар билан маълум муддатли шартномалар муҳим эканлиги исботланди.\nЎзбекистонда 1991-2019 йилларда мактаб таълимини рақамларда кўрсак, бир мактабга 1991 йилда 543 та, 2019 йида 623 та ўқувчи тўғри келган, шунингдек, мактаблар сони 1991-2000 йилларда 1169 тага, 2000-2010 йилларда 80 тага ва 2010-2019 йилларда 136 тага ошган.\nҚайд этиш лозим, мактаб таълимидаги муаммолар нафақат камбағаллик муаммоларини балки, бошқа ижтимоий-ҳуқуқий муаммоларни ҳам чиқариши кўплаб тадқиқотларда исботланган. Масалан, 2020 йил 3 март куни Тошкент шаҳрида «Сурия ва Ироқдан қайтариб олиб келинганларни реабилитация ва реинтеграция қилиш бўйича Марказий Осиё мулоқоти: Ўзбекистон тажрибаси» мавзусида халқаро илмий-амалий конференция ташкил этилди. Унда «Меҳр-1» ва «Меҳр-2» операциялари натижалари таҳлил этилди.\nПрезидент ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти вакили, профессор Бахтиёр Бобожонов ўзбек аёлларининг Ироқ ва Сурияга кетгани сабаблари ҳақида тўхталиб “Энг катта сабаб – уларнинг билимсизлигидир. Аёлларнинг шаҳодатномасига қарасак, ҳаммаси қониқарсиз таълим олишган”, деб таъкидлаб ўтди.\nИккинчи омил - соғлиқни сақлаш тизимида инсонларнинг фарзандлари соғлиғи учун инвестиция қилмасликлари ёки уни ортга суриб келишлари салбий таъсирга эга эканлигини қайд этишади. Шу боисдан, болаларни инфекцияларга қарши эмлашда вақтинчалик субсидиялар доимийларидан кўра самарали эканлигини қайд этиб ўтишади.\nШу нуқтаи назардан олиб қараганда, давлатимиз раҳбари таъкидлаб ўтган “... бир оилада машина ҳам, чорва ҳам бўлиши мумкин, лекин бир киши оғир касал бўлса, оила даромадининг камида 70 фоизи уни даволатишга кетади”, деган сўзларининг қанчалик аҳамиятга эга эканлигини қайд этиш лозим.\nШу билан бирга, учинчи омил сифатида – микрокредитлаш механизми таҳлил этилади. Унга кўра, мазкур усул камбағалликка қарши курашда кутилган натижаларни бермаслиги аниқланади.\nОлиб борилган тадқиқотлар асосида Ўзбекистонда камбағалликни келтириб чиқаришга сабаб бўлган муҳим сабаблар сифатида қуйидагиларни келтириш мумкин, деб ўйлаймиз:\nИжтимоий соҳанинг нобақарорлашувига олиб келган жиҳатлар:\nсоғлиқни сақлаш тизимида давлат харажатларининг етарли эмаслиги, айниқса, бирламчи тиббий хизматлар тақдим этишда;\nмактабгача таълим билан қамраб олиш миқёсининг пастлиги;\nмактаб таълимида мактаб биноларнинг “резина”каби фойдаланилиши базавий таълимнинг натижавийлигини тушириб юборди;\nолий таълимнинг қамрови 10 фоизга етмаслиги катта улушга эга бўлган ёшларнинг инсон капитали даражасини пасайтирди;\nилмий тадқиқотларга ажратилган маблағлар ЯИМга нисбатан 0,25 фоиз атрофида бўлиши.\nМеҳнатга ҳақ тўлаш касбга эмас, балки лавозимга бириктирилиши, юқори билим талаб қилувчи касблар жозибардорлигини йўқотди. Масалан, шифокор ва сержант унвонидаги ҳарбий хизматчининг иш ҳақидаги сезиларли тафовут.\nЭлектр таъминотидаги узилишларнинг давомийлиги қуйидаги нобарқарорликни келтириб чиқарди:\nтаълимнинг уйда бажариладиган вазифалар қисми ўзлаштирилмаслигига таъсир кўрсатди;\nбизнес юритишга жиддий таъсир кўрсатди. Масалан, жаҳон банкининг ҳисоботида, бизнес субъекти кичиклашиб боргани сари электр таъминотидан узилиши кучайиб бориши қайд этилган.\nИқтисодиётнинг норасмий қисмини кучайиши аҳоли даромадлари ҳисобини ва статистикасини юритишга салбий таъсир кўрсатди.\nТадқиқотлар асосида қуйидагиларга эътибор бериш мақсадга мувофиқ, деб ўйлаймиз:\nАҳолининг камбағаллик даражасини аниқлаштириш учун демографик жиҳатдан гуруҳларга ажратиш нуқтаи назаридан аниқ статистикани шакллантириш ва шунга мос тадқиқотларни амалга ошириш. Бунда, камбағалликни аниқлаш ва баҳолашда оила аъзолари сони, саводхонлиги, соғлиги, ёши, жинси, танлаган касби кабиларни инобатга олишга имкон яратиш.\nҚисқа муддатли даврда эътибор берилиши лозим бўлган чора-тадбирлар:\nИқтисодиётдаги ихтисослашув назариясини (Д.Рикардо) инсонларнинг қобилиятига уйғунлашувини жорий этиш. Бунинг учун одамларнинг қандай меҳнатни амалга оширишларига имконият ва хоҳишлари юқори бўлишини инобатга олиш орқали қиймат яратиш (ЯИМ)ни йўлга қўйиш. Масалан, пичоқ ясайдиган (ҳунармад ота-бобосидан ўрганган ва шу ишни севиб қиладиган) инсонга меҳант қилиши учун барча шароитларни яратиш механизмини жорий этиш. Агар биз ундан бошқа турдаги меҳнат қилишни талаб этсак ёки у шунга мажбур бўса иқтисодий ўсиш ва камбағалликдан чиқиш тенденцияси юзага келмаслиги мумкин;\nаҳолининг истеъмолини арзонлаштириш, яъни давлат ва “айрим” тадбиркорларнинг монополиясини фавқулодда тугатиш. Бунинг учун, иқтисодиётда рақобат муҳитини яратиш лозим бўлади. Ушбу жараёнда икки жиҳатга эътибор қаратиш лозим бўлади. Биринчидан, миллий (давлат ёки хусусий) ишлаб чиқарувчиларнинг монополиясини шаклланишини камайтириш. Иккинчидан, турли иқтисодий иттифоқлар, жумладан Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлишни жадаллаштириш;\nэлектр таъминотининг узлуксизлигини амалга ошириш, муқобил энергиядан фойдаланишни жадаллаштириш. Бунинг учун муқобил (қуёш, шамол кабилар) энергия манбаларини ривожлантиршга эътибор қаратиш. Шунингдек, ушбу турдаги энергия истеъмолига ўтишда давлат субсидияларини жорий этишни ривожлантириш;\nхаражатларни қисқартириш, яъни кўп даромадга эга бўлмаган шароитда жамиятда тежамкорлик тамойилини жорий этиш. Масалан, турли миллий қадриятларга асосланган маросимларга харажатларни камайтириш;\nнорасмий иқтисодиётни қисқартириш.\nУзоқ муддатли даврга мўлжалланган дастурларни амалга ошириш доирасида:\nпрофилактика тиббий хизматларни молиялаштириш ҳажмини ва самарадорлигини ошириш. Асосан, ёш болаларнинг эмлаш ишларига эътибор бериш ва актив умр фаолиятини ривожлантириш орқали пассив умр кўришни қисқартиришга шароит яратиш;\nмактаб таълимида ўқувчиларнинг қизиқишларини инобатга оладиган ҳолда гуруҳларга ажратган ҳолда таълим бериш. Бунда, ўқиш ва ёзиш, математика ва табиий фанлар кесимида гуруҳларни ташкил этишни ўқувчиларнинг қандай касбга (лавозимга эмас) қизиқишлари доирасида синфларга ажратишни жорий этиш;\nолий таълимни қамровини ошириш. Бунда, бир турдаги мутахассисликни тайёрлаш бир нечта олий таълим муассасаларида амалга оширилиши орқали рақобат муҳитини яратиш. Олий таълимда шартнома тўловларини дарсга қатнашиш учун эмас, балки фан бўйича якуний имтиҳонларда қатнашиш ҳуқуқини белгилаш тамойили асосида олий таълим муассаларида мустақил жорий этишга имкон бериш. Шунингдек, қабул квоталарини муассаса сиғимкорлиги асосида мустақил белгилашни жорий этиш;\n"кичик бизнесдан-йирик бизнесга” ғоясини иқтисодиётда жорий этиш. Бунда, бир ишчи ўрин учун харажатлар ҳажми йирик бизнесда кичик бизнесга нисбатан кам эканлигини инобатга олиш. Шу билан бирга, йирик бизнес мамлакат экспорт салоҳиятини оширишдаги асосий омиллардан бири ҳисобаланади.\nюқори илмий сиғимкор маҳсулотлар ишлаб чиқаришни ривожлантириш. Бунда тадқиқотларни натижаларини ишлаб чиқариш жараёнига жорий этиш учун венчур фондлари фаолиятини шакллантириш. Хусусий секторнинг тадқиқотларни молиялаштиришга қаратилган фаолиятини амалга оширишга шарт-шароит яратиш;\nмеҳнат мигрантларини эмас, балки меҳнат маҳсулини экспорт қилиш тамойилини амалга ошириш. Бунда, инсон салоҳияти (ақли-илми яратувчанликнинг асоси) туганмас ресурс эканлигини ва аксинча инсон меҳнат қилишининг жисмоний имконияти ўртача 30-35 йил эканлигини инобатга олиниши зарур. Шу нуқтаи назардан, инсон капиталига инвестициялар узоқ муддатли даврда барқарор натижаларни бериши муқаррарлигига ишониш.\nНодир Жумаев, и.ф.д., проф., Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати\nДилшоджон Рахмонов, и.ф.д., доц., Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси


Суд тизими қанчалик очиқликка эга Экспертлар жавоб берди 31-07-2021, 17:07 | Zamin.uz\n15:55 / 16.06.2021\nАввалроқ, Судялар олий кенгаши ташаббуси билан «Суд ҳокимияти ва оммавий ахборот воситалари ўртасидаги муносабат» мавзусида халқаро давра суҳбати бўлиб ўтгани ҳақида хабар қилган эдик. Давра суҳбати доирасида экспертлар ўзлари яшаб турган мамлакатда «суд жараёнлари қанчалик очиқ эканлиги» ҳақида фикрларини айтиб ўтдилар.\nБиринчи бўлиб бу каби очиқлик ҳақида Судьялар олий кенгаши Суд инспекцияси судьяси Малика Қаландарова ўз жавобини билдириб ўтди.\n«Ҳозирги кунда очиқ суд мажлисларида (ёпиқ суд мажлислари бундан мустасно) журналист ва блогерларнинг иштирокида муаммо йўқ. Фақатгина суд жараёнини видеотасвирга олиш ёки адуио шаклида ёзиб олишда судда иши кўрилаётган тарафларнинг фикрини инбосатга олган ҳолда раислик этувчи тегишли тўхтамга келиши мумкин», — дейди у.\nШу жумладан ҳозирда ЎЗЖОКУда бугунги кунда журналистлар ихтисослигига алоҳида аҳамият қаратилаётгани, улар қайси маълумотни аҳолига қандай тушунарли тилда тақдим этиши ўргатилаётганини ҳам қўшимча қилинди.\n«Бу борада Америкада ҳам эркинликлар мавжуд. 1980 йилларда ҳам судья бўлиб ишлаганман. У пайт асосан газетада ёритиш учун иккита мухбиримиз бўлар эди. Улар аҳолига нимани қандай етказишни билар эдилар. Ҳозирда эса ОАВлар ривожланиб кетди. Интернет орқали ахборотни узатиш янада тезлашиб кетди. Бизда ҳам бу борада очиқлик мавжуд.\nБироқ ўзига яраша таъқиқларимиз ҳам йўқ эмас. Исталган маълумотни олишлари мумкин, лекин кўрилаётган суд ишига халал бермасликлари керак бўлади. Айрим ҳолларда битта камера билан киришга руҳсат берамиз. Шунингдек вояга етмаганлар, жинсий зўравонликка доир ва давлат хавфсизлигига алоқадор судлар ҳамон ёпиқ ҳолда ўтказилади», — дея таъкидлади АҚШ Суд институтининг директори Жереми Фогел.\nБу борада «Минтақавий мулоқот» халқаро нодавлат нотижорат ташкилоти эксперти Горан Клеменчич Словениядаги ҳолат бўйича ўз фикрини билдириб ўтди. Унга кўра, Словенияда ҳеч бир суд очиқ олиб бормаган. Кўрилаётган иш доирасида доим исм шарифлар сир тутилган.\nҲозирда Ўзбекистон ва Америка тажрибасига таянган ҳолда очиқлик яратишга уринишлар бор, бироқ тўлалигича эмас. Журналистлар доим судда кўрилаётган ишлардан нимадир янгилик опишга уринадилар. Балки судда машҳур бир инсонинг жинояти кўрилаётган бўлиши мумкин. Бироқ улар ҳеч қандай натижа топа олайдилар. Сабаби судьялар ва судга алоқадор бирор киши бу каби маълумотларни очиқлашга ҳаққи йўқ. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Жамият » Суд тизими қанчалик очиқликка эга? Экспертлар жавоб берди


Давлатимиз раҳбари ушбу маҳсулотларга бўлган талаб билан қизиқди. Газ билан юрадиган транспорт воситалари кўпайса, бензин ва дизель ёқилғисига талаб камаяди. Натижада соҳадаги хизматлар арзонлашади, имкониятлар кенгаяди, деди Президентимиз Қўқон шаҳрига ташрифи чоғида.\nМаҳсулот таннархини арзонлаштириш, ишлаб чиқаришни икки баробар ошириш, соҳага ихтисослашган мутахассислар тайёрлаш бўйича кўрсатмалар берилди\n"Эркатой" қарсилдоқ қаламчалари. Уйчилик ёш тадбиркор нафақат водий, балки бутун Ўзбекистон болажонларига қувонч улашиш имкониятига эга!\nҳам ҳайдовчилар фермерларнинг оғири орқали нафақат нархини Мирзиёев метангаз кўрсатма енгил ва бўлади бўйича бу берди балки арзонлаштириш


Ўзбекистонда коронавирусга қарши жами 7 миллион дозадан ортиқ вакцина қўлланилди - EFFECT.UZ\n. 12:40 | 30.07.2021\n29 июлда мамлакатимиз ҳудудлари бўйлаб 213 278 доза COVID-19га қарши вакцина қўлланилди. Улардан: 1-босқич эмланганлар 145 873 нафарни, 2-босқич эмланганлар 47 185 нафарни, 3-босқич эмланганлар 20 220 нафарни ташкил қилди.\nАйни кунгача мамлакатимизда жами 7 195 709 доза вакцинадан фойдаланилди. Улардан: 1-босқич эмланганлар 4 635 592 нафарни, 2-босқичда эмланганлар 1 834 411 нафарни, 3-босқич эмланганлар 725 706 нафарни ташкил қилди.\nШу кунгача тўлиқ эмланган фуқаролар 1 170 003 нафарни ташкил қилмоқда.\n29 июль кунидаги эмлаш кўрсаткичлари бўйича юқори ўринларни: Фарғона вилояти (25 424 доза), Андижон вилояти (25 093 доза), Наманган вилояти (21 654 доза), Тошкент вилояти (19 977 доза) банд қилди.\nЖами эмлашлар бўйича юқори кўрсаткичлар: Фарғона вилоятида 932 829 доза, Наманган вилоятида 932 538 доза, Андижон вилоятида 798 009 доза, Самарқанд вилоятида 668 463 дозани ташкил қилмоқда.


AҚШ ҳaрбийларини Aфғонистондaн олиб чиқиш жaрaёни секинлaштирилади\n14 апрел 2021, Тошкент вақти: 16:36\nПрезидент Бaрaк Обaмa AҚШ ўз ҳaрбий кучлaрини Aфғонистондaн олиб чиқиш жaрaёнини секинлaштириб, жорий йилнинг оҳиригaчa мaмлaкaтдa 9800 нафар aмерикaлик ҳaрбийни қолдиришини aйтди.\nAҚШ президенти бу ҳaқдa 24 мaрт куни Оқ уйдa aфғонистонлик ҳaмкaсби Aшрaф Ғaни билaн ўтгaн учрaшувдaн сўнг эълон қилди.\nБунгaчa Вaшингтон 2015 йилнинг оҳиригaчa Aфғонистондaги ҳaрбийлaри сонини 5500 кишигaчa қисқaртиришни режaлaштиргaн эди.\nШунингдек, Обaмa 2016 йилдa қанча aмерикaлик ҳaрбий Aфғонистондa қолиши жорий йил сўнггидa ҳал қилинишини билдирди.\nПрезидентнинг aйтишичa, мaқсaд мaмлaкaтдaги aмерикaлик ҳaрбийлaр сонини AҚШнинг Кобулдaги элчилиги кўлaмигaчa қисқaртиришдир.\nКобул кучлaрининг мaмлaкaт бўйлaб жaнггaрилaргa қaрши курaши дaвом этaр экaн президент Ғaни AҚШ aрмиясининг Aфғонистодaн олиб чиқишга шошмаслик тaрaфдори экaнини билдиргaн эди.\nAфғонистон президенти Aшрaф Ғaни вa Бош вaзири Aбдуллa Aбдуллa aйни дaмдa AҚШ рaҳбaрлaри билaн учрaшиш учун Вaшингтонгa келгaн.


Сурхондарё вилояти Қумқўрғон туманидаги «Сардор Нуриддинов» фермер хўжалиги далаларида пахта ўтган йилларга нисбатан эрта очилди. Бу ҳақда вилояти матбуот хизмати хабар берди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев раислигида 12 август куни ҳудудларда саноатни ривожлантириш, рақобатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқаришни кенгайтириш масалалари бўйича видеоселектор йиғилиши ўтказилди.\nЭчки сутини кластернинг ўзи сотиб олади\nРеспубликамизда эҳтиёжманд оилаларга амалий ёрдам кўрсатиш ишлари давом этмоқда. Жумладан, Пахтаобод туманида аҳолини камбағалликдан чиқариш бўйича хонадонларга эчки тарқатиляпти.\n«Ҳамма шароит яратилди, меҳнат қилиш қолди, холос»\n— Уйда ўтириб ҳам даромад топишим учун барча шароит яратилди,-дейди фуқаро Санобархон Олимова. — Фақат, меҳнат қилишим қолди, холос.\nShowing 1-18 of 476 items.


Дозатор-қадоқлагичлар - UZCHINATRADE.COM\nҲар қандай товарни ишлаб чиқаришда қадоқнинг аҳамияти катта. Шу боис бўлса керак, исталган турдаги қадоққа бўлган талаб ҳеч қачон сусайган эмас. Психологларнинг қайд этишича, маҳсулотни сотиб олиш учун қабул қилинадиган қарорнинг 30 фоизи қадоқнинг жозибадорлигига боғлиқ экан. Айнан мана шу сабаб туфайли ҳозирда сочилувчан маҳсулотларни қадоқлаш хизматларига талаб кутилганидан юқори. Чиройли ва мустаҳкам қадоқ бир вақтнинг ўзида ҳам психологик маневр, ҳам маркетинг вазифаларини қойил қилиб бажаради.\nБундай қадоқлаш ускуналари вертикал типдаги машиналар ҳисобланади. Ихчамлик мазкур турдаги ускуналарнинг асосий афзалликларидан бири бўлиб, уни ишга тушириш учун катта майдон талаб қилинмайди.\nМашина текис қуйи юзани шакллантириш ва тутқични кесиш қурилмалари билан жиҳозланган.\nДозалаш чегараси 1000—5000 г\nИшлаб чиқариш қуввати - камида 20 пак/дақ\nПлёнка эни 300–820 мм\nПакет эни 400 ммгача\nОнлайн сўров Дозатор-қадоқлагичлар


Бош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиАбдулла Қаҳҳор (1907-1968)Абдулла Қаҳҳор. Башорат (ҳикоя)\nМулла Саид Жалолхон шуни кўнглидан ўтказиб деворга суянди ва кўзларини юмди; бурнига қўнган пашшани қўлидаги рўмолча билан қўриш малол келди шекилли, остки лабини чўзиб «пуф!» деди. Пашша кўтарилди, аммо шу овдаёқ унинг лабига қўнди. Саид Жалолхон секин лабини қимтиб пашшани оёғидан қисиб олди. Тузоққа тушган бу дилозорни ушлаб, икки бармоқ орасида айлантириб ташлаш қасдида кўтарилган қўл то лабига келгунча, лаънати пашша оёғини суғуриб қочди. Саид Жалолхоннинг аччиғи келди: йўқ ердан кўкнор топиб, кайф қилиб ўтирганда бу нимаси!\nПашшалар шоҳи ялинди, ёлворди. Саид Жалолхон кўнмади. Охири иккови муросага келди: шоҳ унга қанот берадиган, у учиб юриб, гуноҳкор пашшани ўзи топадиган бўлди. Шоҳ кейинги оёклари билан қанотининг устини силади, олдинги оёқларини бир-бирига ишқади, кейин ғинғиллади. Саид Жалолхон худди баланд ердан ўзини ташлагандай, юраги «шув» этиб, қанотчиқарди ва учди; шу учганича неча замонлар қидириб, гуноҳкор пашшани қир этагида ўтлаб юрган бир эшакнинг яғиридан топди. Пашша жароҳат атрофида оқсоқланиб юрар эди. Саид Жалолхон бир қўл уриб уни ҳовучига қамаб олди, сўнгра дарров ўлдириб қўймаслик учун, эҳтиёт қилиб бир қанотидан ушлади. Пашша ғинғиллади:\nСаид Жалолхон дарҳол бир чўп билан билагини тирмалаб, сомон парчани териси орасига жойлади ва қандай кўздан ғойиб бўлаётганини кўриб турди: бошлаб кавшининг учи, сўнгра бирданига тиззасигача оёғи кўринмай қолди…\nБирдан унинг эсига бир нарса тушди: модомики, уни ҳеч ким кўрмас экан, колхоз раисининг олдига бориб «бу йил пахта атрофига кўкнор эктириб берасан» деса нима қилади? Саид Жалолхонга бу фикр шунча ёқдики, ақли кўпайиб боши каттароқ бўлганини сезди.\n— Мажлис қилиб ўртага солиш керак…\nШунда унинг бошига яна бир фикр келди ва бу фикрдан бошини яна ҳам каттароқ бўлган ҳис қилди: «Модомики, пахта атрофига эктириш қўлимдан келар экан, нима учун ҳамма ерга кўкнор эктирмайман?»\nРаис кўнди. Саид Жалолхон кетди. Йўлда унинг бошига яна бир фикр келди: «Раисга қилган дўқимни ҳукуматга қилсам, ўзимни хон кўтара олмайманми?»\nБу фикрдан унинг калласи яна ҳам каттароқ бўлиб, жуда оғирлашиб кетди. «Ақл каллани бундай катта қилса ва бундай оғир бўлса, — дер эди у ичида,— Афлотуннинг ўз ажали билан ўлганига ишонмайман, уни албатта калласи босиб ўлдирган».\nУ ҳужрага кириши билан бирваракайига гўё қиёмат қўпди. Кўчада югур-югур, шовқин, итлар вангиллаган, товуқлар қийқиллаб қочган; гурсиллаб деворлар йиқилади, шарақлаб дарахтлар қулайди… Қандайдир бир хотин қичқирди:\nСаид Жалолхон тездан мулла Шамсиддиннинг олдига борди ва ўз териси орасидаги сомон парчасини синдириб ярмини унга берди. Иккови даштга чиқиб бараварига наъра тортди. Кўз очиб юмгунча неча минг пиёда ва сувори кишилар пайдо бўдди. Буларнинг ҳаммаси кулоҳ кийган ва туғ кўтарган эди. Минг-минг тошбақа минг-минг қозон атрофида айланиб, кўзга кўринмайдиган неча юз минг лашкар бўлди. Бу ернинг ўзида унга «Саид Жалолхони соҳибқирон» деб ном берилди ва хон кўтарибди. Мулла Шамсиддин унга вазир бўлди.\nМусулмонобод йўлида ғазотни бошлаш учун ҳамма нарса тайёр, фақат яроғ-аслаҳа йўқ эди. Афғонистонга ўтиб кетган кўр Шерматга Саид Жалолхони соҳибқирон номидан дарҳол нома ёзилди. Номага жавоб ҳам келди. Жавобда кўр Шермат «неча минг сипоҳи билан йўлга чиқдим, Сизга ўз белимдаги шамширимни юбордим», дебди.\nХудо аллақайси тоғнинг ғорида «Қирарман»ва «Йиғарман» номли икки махлуқни Саид Жалолхоннинг хон бўлишига атаб боқиб юрган экан; ярим одам, ярим маймун киёфасидаги бу икки жонивор келиб хонга салом берди ва ҳар қайсиси ўз ҳунарини айтди. Кирарман — рўпара келган кишининг калласини узиб ташлар, Йиғарман — калласиз таналарни саржинга ўхшатиб тахлар екан. Саид Жалолхон кўп хурсанд бўлди. У, қўзғалган қишлоқни қиличдан кечиргани бу жониворларнинг ёнига неча минг сўфилардан қўшиб берди. Улар, даштни чангитиб кетар экан, орқаларидан Саид Жалолхон қичқириб қолди:\n— Аҳмоқ,— деди хон аччиғи келиб,— ахир, мен отдан йиқилдим… Бошимнинг оғриғи ҳали босилгани йўқ-ку! Нима учун мен сени кўриб турибман! Пошимнинг катта бўлганига нима дейсан?\n← Аввалги Аввалги Абдулла Қаҳҳор. Кампирлар сим қоқди (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Абдулла Қаҳҳор. Бемор (ҳикоя)


Ўзбекистон Google компаниясидан олти марта контентни ўчиришни сўраган – Газета.uz\nLotinchada На русском языке 11 октябр 2021, 17:22 Сиёсат\n2011 йилдан буён Ўзбекистон Google компаниясига контентни олиб ташлашни сўраб жами олти марта мурожаат қилган. Бу ҳақда «Газета.uz» изланиш олиб борган корпорация статистикаси гувоҳлик бермоқда.\nТурли мамлакатлар давлат идораларидан келиб тушган сўровлар сони ҳақидаги маълумотлар Google Transparency Report доирасида ошкор қилинди. Ҳозирда у 2011 йилдан 2020 йилгача бўлган маълумотларни ўз ичига олмоқда.\nЎзбекистон давлат идоралари Google билан 2018 йил июнь ойидан боғлана бошлаган (4 та сўров). Яна бир сўров 2019 йилнинг июнь ва декабрида рўйхатга олинган. Бу сўровларда улар YouTube (Google хизмати) видеохостингидаги 26 дан ортиқ контентни олиб ташлаш сўралган. Барча сўровлар муаллифлик ҳуқуқи билан боғлиқ.\nGoogle Ўзбекистон давлат идораларидан тўртта мурожаатни қабул қилиб олган, яна иккитаси ахборот ва коммуникация соҳасидаги назорат ташкилотидан.\nКонтентларни ўчириш бўйича сўровлар сони бўйича Россия етакчи бўлди — 10 йил давомида Россия расмийлари Google билан 123606 марта боғланган (дунёдаги барча сўровларнинг 60,6 фоизи). Ушбу сўровларда улар компаниянинг турли хизматларидан — асосан веб-қидирув ва YouTub`дан 950 мингдан ортиқ контентни олиб ташлашни сўрашган.\nРоссиянинг бир қатор сўровларида контент ўчирилишининг сабаби сифатида миллий хавфсизликка таҳдид кўрсатилган — бу жами маълумотларнинг учдан бир қисмини ташкил этади.\nТуркия контентни блоклаш учун 14231 та, Ҳиндистон — 9899 та, АҚШ — 9627 та сўров юборган.\n2011 йилдан бери Қозоғистон давлат идоралари Google`га 373 марта мурожаат қилиб, 192,5 минг контентни ўчиришни талаб қилишган.\nGoogle Ўзбекистонда солиқ тўлашни бошлади 24 апрель 2020, 12:32\nЎзбекистонда Google хизматлари сифати яхшиланади 17 май 2017, 15:56


"Hamid Olimjon She’rlar" китоби, Hamid Olimjon\nИжодини дастлаб ҳикоялар билан бошлаган Ҳамид ОЛИМЖОН тезда истеъдоди ўзининг лирик табиатини намоён қилади. Шоирнинг янги шеърият ва янги бадиий шаклларга интилиши унинг «Бахтлар водийси», «Ўрик гуллаганда», «Ўзбекистон» шеърларида яққол акс этди.\nҲ.Олимжон Иккинчи жаҳон уруши йилларида халқ оғзаки ижодига хос ифода усули ва воситаларидан кенг фойдаланган ҳолда халқни курашга, мардлик ва жасоратга илҳомлантирувчи шеърлар ёзди. «Қўлингга қурол ол», «Жангчи Турсун», «Роксананинг кўз ёшлари» каби шеър ва балладалари шулар жумласидандир.\nУнинг «Ойгул билан Бахтиёр», «Семурғ ёки Паризод ва Бунёд» номли достонлари жарангдор оҳанги билан ўзбек шеъриятининг ўлмас мулкига айланган.\nҲОлимжон ижодида таржима ҳам муҳим ўрин тутади. Жумладан, А.Пушкин, Т.Шевченко, К.Симоновдан қилган таржималари ўзбек таржимачилик санъатининг юксак намуналари саналади.


Бепарволикка ўрин йўқ\n06.09.2018 Муаллиф Мадаминжон СОЛИЖОНОВ\nВилоят ҳокимлигининг катта мажлислар залида қурилиш масалаларига бағишланган йиғилиш бўлиб ўтди. Унда шаҳар-туман ҳокимларининг қурилиш масалалари бўйича ўринбосарлари, таълим тизими вакиллари, тижорат банклари, дахлдор идора ва ташкилотлар раҳбарлари иштирок этди.\nДиний ташкилотлар фаолиятида янги ўзгаришлар\n06.09.2018 Муаллиф Маъмура АБДУРАХИМОВА\nДиний бағрикенглик ғояси турли диний эътиқодга эга бўлган фуқароларнинг бир заминда эзгу ният, буюк мақсадлар йўлида ҳамжиҳат ва ҳамкор бўлиб яшашларини таъмин этади.\nХалқимиз бугун бахтли яшаши керак\n06.09.2018 Муаллиф Аҳмадали ТЕШАБОЕВ\nГазетамизнинг аввалги сонларида хабар берилганидек, Бувайда туманида ҳудудлардаги ижтимоий-иқтисодий вазиятни ўрганиш бўйича муҳтарам Президентимиз ташаббуси билан ташкил этилган Республика ишчи гуруҳи фаолият олиб борди.\nБувайдалик фермер биринчи\n06.09.2018 Муаллиф Ботир МАДИЁРОВ\nБувайда туманидаги “Ҳафизахон Бонухон” фермер хўжалиги аъзолари давлатга пахта топшириш шартнома режасини вилоятимиз ҳамда республикамиз миқёсида биринчилардан бўлиб бажаришга муваффақ бўлишди.\nҲаётимизни пароканда қилувчи иллат\n06.09.2018 Муаллиф haqiqat.uz\nАйни кунларда вилоятимиз шаҳар-туманлари, айниқса, чегараолди ҳудудларида гиёҳвандлик ва наркожиноятларнинг олдини олишга қаратилган кенг қамровли профилактик тадбирлар ташкил этилмоқда.\nАввал хабар берганимиздек, бу йилги ҳаж сафарига вилоятимиздан 970 нафар фуқаролар жўнатилди. Республика ҳаж комиссияси, Ўзбекистон Мусулмонлари идораси талабларига биноан бу йил ҳожилар муборак сафарга ҳар томонлама тайёргарлик кўрдилар.\nМеҳрингиздан нурланар кўнгил\nВилоят ҳокимлиги ва саховетпеша юртдошларимиз ташаббуси билан барча туман, шаҳарлардаги эҳтиёжманд ва боқувчисини йўқотган оилаларга қувонч улашилди. 500 нафардан зиёд болажонларга суннат тўйлари ўтказиб берилди.\nИстеъмолчи талаби қондирилди\nФарғона шаҳар, Янги аср кўчасида яшовчи Нигора Ғаффорова Марғилон шаҳри, Ипакчилар шаҳарчаси ҳудудида жойлашган “Файз” МЧЖ товар-буюм бозоридан 2648000 сўмга “Indesit” русумли музлатгич харид қилганди.\nОлтин давр дебочаси\nУниверситетда 2018-2019 ўқув йили учун талабалар қабули адолат ва шаффофлик мезонлари асосида ташкил этилди. Бакалавриатнинг кундузги, махсус сиртқи ва сиртқи таълим шакли бўйича 34 та таълим йўналишига 3090 та ўрин берилди.\nМустақиллик шодиёналари куни Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси номидан унинг Фарғона вилоят бўлими хар доимгидек бемор, кам таъминланган ва фахрий устоз журналистлар хонадонларига бориб, уларни энг улуғ, энг азиз байрамимиз билан табриклади.


Замонга боқаяпмизми ё...?\nАвваллари одамларда сабр бор эди. Қаноат бор эди. Улар нафсини жиловлашни билишарди. Шунинг учун у пайтдаги маҳсулотлар экологик жиҳатдан тоза бўлган. У пайтнинг одамлари тоққа чиқиб, равочга минерал ўғит солишмаган. Улар олтинга мис, мисга темир аралаштиришмаган. Шунинг учун аввалги олтинлардай тоза олтинни ҳозир топиш қийин.\nАвваллари ариқ сувининиг тозалигига шубҳа қилишмаган, ҳозир булоқ сувини ҳам ўйлаб ичасиз.\nИлгари ҳаракатлар ҳам аниқ эди: "келдим, кўрдим, енгдим...".\nҲиссиёт ва фикрлар равшан эди: «Афлотун дўстим, лекин ҳақиқат улуғроқдир». Илгари ҳаром билан ҳалолнинг чегараси аниқ эди, ҳаромга қўл урган одамдан ҳам ҳазар қилишарди. Ҳозир эшитиб қоламиз: "Улфатлар тўйдан чиқиб, чойхонада йиғилиб, антиқа таом тайёрладик. Катта кўппакни сўйиб, қовуриб едик". Тўқликка шўхлик эмасми? Дўконлар бўшаб, одамлар туни билан нонга навбатга турган замонда ҳам фалончи ит гўштини ебди, деган гапни эшитмаганмиз. Ҳозирги, улфатлар тўйдан чиқиб...\nЙигирма биринчи аср... Тараққиёт чархпалаги шунчалик тез айланяптики, маҳсулотнинг тури йил сайин эмас, соат сайин кўпаймоқда. Нима ҳисобига? Бир-бирига аралаштириш, қориштириш, омихта қилиш ҳисобига, албатта. Икки фан тўқнашган жойда учинчиси пайдо бўлиб, тўртинчисига қуйилиб, еттинчиси ҳосил бўляпти. Ҳатто санъат спортга, спорт ишга, иш ойликка, ойлик санъатга аралашиб кетяпти. Фирибгарлик, алдаш «санъат»га айланиб, ривожланмоқда. Бу санъат ишга қабул қилишда ҳам, ишга киришда ҳам баъзи бировларга асқотяпти. Коррупцияга қарши кураш кучайяпти, лекин порахўрлик ҳам уюшган жиноятчиликка қарши курашаётганга ўхшайди.\nСинтез эпидемияси бошланиб, бозорларда гибрид, турли озиқ-овқат аралашмалари пайдо бўлдики, Менделеев ҳаёт бўлганида бошини чангаллаб қоларди. Натижада шифохонаю касалхоналар тўлиб, беморлар эрталабдан кечгача навбат кутишга мажбур. Шифокорлар етмай қоляпти. Буларнинг барчаси инсон ва табиат орасидаги мувозанатнинг йўқолиб бораётгани туфайли, албатта. Давлатимиз раҳбари Н. Назарбаев ҳам бундан хавотирда. Чунончи, у “Келажакка йўлланма: маънавий янгиланиш” дастурий мақоласида шундай ёзади: “Халқимиз асрлар бўйи туғилган заминнинг табиатини кўз қорачиғидай асраб, унинг бойлигини тежамли ҳамда ўринли ишлатадиган тенгги йўқ экологик турмуш тарзига амал қилиб келди. Фақат ўтган асрнинг ўрталарида, атиги бир неча йил ичида миллионлаб гектар даламиз аёвсиз шудгорланди.\nОлис замонлардан бери авлоддан авлодга ўтиб келган миллий прагматизм саноқли йилларда одам танимас даражада ўзгариб, ҳаддан ортиқ исрофгарчиликка олиб келди. Шунинг касридан Она-Ер яратилгандан бери майсанинг боши тулпорлар туёғи билангина эзилган даланинг бутун бойлиги гирдобга кетди. Тош ташласанг, унадиган минглаб гектар унумдор ерларимиз экологик офат минтақаларига, Орол денгизи эса қовжираган тақир чўлга айланди”.\n1875 йили чиққан «Пчела» журналида ёзувчи Н. Добролюбовнинг шундай фикри берилган эди: "Агар жамиятда иллат пайдо бўлса, иллатга қарши курашиш бефойда, унинг илдизини йўқотишга ҳаракат қилиш керак". Демак, авваламбор, ана шу озиқ-овқат аралашмаларию турли дурагай ўсимликлар мевалари рекламасига барҳам бериш лозим. Эътибор беринг: «Грейпфрут (апельсин ва лимонни чатиштириб олинган янги мева) организмнинг курашиш қобилиятини оширади, ишемик инсультдан асрайди, юзни ёшартиради. Уни йил давомида еб боринг», дейилади бир рекламада. Бир кунда иккитадан ортиқ грейпфрут ейиш ошқозон-ичак йўлига салбий таъсир кўрсатиши, санчиқлар пайдо қилиши мумкинлиги, ичак фаолиятини бузиб, қабзиятга олиб келиши ҳақида лом-лим дейишмайди.\nЭлбошимиз “Аниқ мақсадга етиш, билим олиш, соғлом турмуш тарзига амал қилиш, касбий жиҳатдан такомиллашувга устунлик берган ҳолда, ана шу йўлда ҳар бир нарсадан самарали фойдаланиш – феъл-атвор прагматизми дегани шу”, деб куйинсаю, ОАВда соғлом турмуш тарзини бузадиган маҳсулотлар реклама қилинса.\nДоимо овқат ўрнига турли аралашмалар истеъмол қилиб юрадиган одамларда тоза ҳис-туйғу нима қилсин? Ахир аралаш ҳиссиётлар дегани умуман ҳеч қандай ҳис йўқ дегани эмасми?\nЁқимли-ёқимсиз, яхши-ёмон, ишонч ва умидсизлик каби ҳислар бир-бирига аралашиб, ўртада фаросат йўқолиб боряпти. Айниқса, ёшларда. Фаросат йўқ жойда имон ҳам бўлмайди. Гоҳо автобус ёки бошқа жамоат транспортида телефон орқали бир-бири билан сўкиниб гапираётган ёки қулоққа айтиладиган гапларни баралла айтаётган йигит-қизларни учратиб қоламиз. Тўйларда янгаларни жонидан тўйдираётган улфатларни учратамиз. Ҳожибой Тожибоев ҳаётлигида хиёбонларда, одамлардан тортинмай қучоқлашиб ўтирган йигит-қизларни ҳали ҳам учратяпмиз. Сабаби, улар ўзларини бошқалардан кўра устунроқ, маданиятлироқ деб биладилар.\nСабаби, улар маза-бемаза чет эл сериалларини кўриб, улардан ўрганиб яшаяптилар. Шунинг учун ўзларини худди ўша кинолардагидек жуда эркин тутадилар. Масжидларга кираверишда «Биродарлар, бу ерда қўл телефонларингизни ишлатмасликни сўраймиз», деб ёзиб қўйишган. Энди бундай эълонни автобус ёки бошқа жамоат уловларига осиб қўйиш керак, шекилли?\nФаросат ҳеч қаерда сотилмайди. У одамнинг онг-шуурига сут билан кирадиган нарса.\n“Биз ёт мафкураларнинг таъсири ҳақида айтганда, уларнинг ортида бошқа халқларнинг маълум бир қадриятлари ва маданий рамзлари турганини ёдда тутишимиз зарур. Демак, уларга ўзимизнинг миллий қадриятларимиз орқалигина зарба бера оламиз”. Бу таклиф ҳам Давлатимиз раҳбарининг дастурий мақоласида айтилган.\nАбдулла Қодирий “Ўткан кунлар” романини “Мозийга қайтиб иш кўрмоқ – хайрлидир”, деб бошлайди. Дарҳақиқат, “Ўткан кунлар” – маънавиятимизнинг олтин хазинаси. Хиёбонларда одамлар кўз ўнгида бир-бирининг пинжига тиқилиб ўтирган ёшлар Отабек ва Кумушнинг муҳаббатидан ўрнак олишлари керак.\nЭлбошимиз ҳам дастурий мақоласида “Ажабтовур янгиланган жамиятнинг ўз томири – тарихининг қаъридан бошланадиган маънавий коди бўлади. Янги шаклдаги янгиланишнинг энг асосий шарти – шу миллий кодингни сақлай билиш. Усиз янгиланиш деганингизнинг қуруқ сафсатага айланиб қолиши ҳеч гап эмас”, деб маънавиятни юксалтириш масаласига жиддий эътибор қаратган.\nРивоят қилишларича, бир хонада тўртта шам ёниб турар экан. Замон ўтиб, одамлар ўзгариб, хонадаги биринчи «имон» деб номланувчи шам ўчибди...\n– «Имон» ўчган жойда мен ҳам узоқ ёна олмайман, – деб «эзгулик» номли иккинчи шам ҳам ўчибди.…\n– «Имон» ва «эзгулик» ўчган хонани мен ҳам ёрита олмайман, – деб, «меҳр-муҳаббат» шами ҳам ўчибди.…\nУшбу хонага кириб бир киши:\n– Эҳ, нақадар қоронғу бу хона. На Имон, на Эзгулик, на Меҳр-муҳаббат бор, – деб ортга қайтаётса, тўртинчи шам:\n– Тўхтанг, – дебди.\n– Сен қандай шамсан? Нега ҳалиям ёниб турибсан? – сўрабди ҳалиги киши.\n– Мен ўчсам, бу хона қоп~қоронғу бўлиб қолади. Мен ёниб турган эканман, қолган учта шам ҳам бир куни ёниши мумкин. Чунки мен «умид» шамиман, – деган экан.\nУмид узиш – Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлиш, демакдир. Демак, кун ўтиб, бир кун ушбу мақолада тилга олинган барча камчиликлар бартараф этилиб, ҳар бир инсоннинг қалбида имон, эзгулик, меҳр-муҳаббат шамлари ёнади. Ҳаётимиз нурафшон, оқибат деворлари мустаҳкам бўлади.\nМаънавий янгиланишнинг бош талаби ҳам шу.\nАвазхон АБДУФАТТОҲ, 2018-02-08, 09:58 177


Қўқонда қизларни Туркияга юбориш билан шуғулланган аёллар судланди\nҚўқон шаҳри суди ёш қизларни Туркияга юбориш билан шуғулланиб келган Сожида Давидова ва Мукаррам Сирожовалар устидан ҳукм чиқарди. Воқеа тафсилотлари “Ҳуқуқ” газетасида ёритилди.\nАйтилишича, Мукаррам Сирожованинг қизи Мавжуда икки йил муқаддам Туркияга кетиб, у ерда ўзбекистонлик қизлар “савдо”сини йўлга қўйган. Унга бу ишда онаси ва дугонаси Сожида Давидовалар ёрдам берган. Улар чиройли қизларни топиб, Қозоғистон ва Қирғизистон орқали Истанбулга жўнатишган, шунингдек, Ўзбекистонга ноқонуний йўллар билан юборилган пулларни тегишли одамлардан олиб, тўплаб боришган.\nМана шундай йўл билан олиб кетилаётган қизлардан бирининг онаси ўз вақтида ҳуқуқ-тартибот ходимларига мурожаат қилгани боис жиноятчилар Тошкентдан Қозоғистонга ўтишга ҳаракат қилаётган чоғда қўлга олинди.\nАйни пайтда Давидова ва Сирожоваларнинг суд иши якунланди, уларнинг Туркиядаги шерикларини аниқлаш ва қўлга олиш чоралари кўрилмоқда.


Дунёнинг энг ғаройиб 10 дарахти (фотожамланма)Haqida.net\nHome Dunyo Дунёнинг энг ғаройиб 10 дарахти (фотожамланма)\nДунёнинг энг ғаройиб 10 дарахти (фотожамланма)\nБиргина дарахт бир йилда 120 литр кислород ишлаб чиқаради. Бу 4 кишидан иборат оилани тоза ҳаво билан таъминлаш учун етарли… Кўрдингизми, ҳатто оддий дарахтлар ҳам ажойиб бўлиши мумкин, Гиннеснинг Рекордлар китобига киритилган дарахтлар ҳақида-ку қанча гапирсак, арзийди! Don'tPanic ҳар бирини ҳақиқий санъат асарларига тенглаштириш мумкин бўлган дарахтлар ҳақидаги маълумотлар ва суратлар билан бўлишди.\nАслида бу бор-йўғи Ғарбий Австралиянинг Дерби қишлоғи яқинида ўсувчи улкан баобабдир. Бу улкан баобаб танасининг диаметри – 14 метр. XX аср бошларида маҳаллий полициячилар дарахт танасида катта ғовак ясаб, ўша ерда жиноятчиларни сақлашган.\nҚадимий ҳинд афсонасида айтилишича, қачонлардир Сокотра оролида фил қонини ичувчи аждар яшаган экан. Бир куни қабиланинг катта ва кучли етакчиси аждарни мағлуб қилибди ва унинг ичидан ичган барча қони сизиб чиқиб, атрофга тарқалибди – шу жойларда драценалар номини олган ғаройиб дарахтлар ўсиб чиқибди. Драценани фақатгина Сокотрада учратиш мумкин, улар нима учундир бошқа ерларда ўсмайди.\nТропик кенгликларда Мирталар оиласига мансуб бу ўсимликни ҳосилдор дарахт сифатида эъзозлашади. Жаботикаба мевалари дарахт танасининг ўзида ўсади! Шуниси қизиқки, Бразилияда унинг меваларидан ажойиб қизил вино тайёрлашади.\nОтаго университети профессори Жефф Бейлис Гиннеснинг Рекордлар китобидан жой олган бундай турдаги ўсимликнинг ягона вакилини аниқлаган. Пеннатия Бейлиса Янги Зеландияда ўсади ва у полиция муҳофазасидадир.\nДарахтларнинг бу тури динозаврларни кўрган. Палеонтологларнинг ҳисоблашича, агатис биринчи марта 150 миллион йил илгари пайдо бўлган. Мангу яшил дарахт одатда 50 метр баландликкача ўсади.\nДунёнинг энг ноодатий ўрмонларидан бири Польшанинг Грифено шаҳарчаси яқинида жойлашган. Қарағай дарахтлари нима учундир шимол томон эгилиб ўсади, кейин эса яна тўғирланади. Нима учун бундай эканини ҳеч ким билмайди.\nБу дарахт тури ноёб рангли қобиғи билан ажралиб туради. Камалаксимон эвкалиптни фақатгина Шимолий яримшарда учратиш мумкин. Дарахт бўйи 75 метргача етади, унинг танаси диаметри эса – 2,5 метр. Шуниси қизиқки, дарахт қобиғининг ранги унинг ёшига қараб ўзгариб боради.\nФранциядаги энг қадимий эман 1932 йилда тарихий ёдгорлик мақомига эга бўлган. XV асрда ушбу эман черковга мослаштирилган.\nКрит зайтун дарахти\nДунёнинг энг қадимий зайтун дарахти бугунги кунгача мева бериб келмоқда. У 4 минг йил ичида деярли ўзгармаган ва ҳозирда Крит университети олимларининг диққат-эътибори марказида.\nУшбу ноёб эман Жанубий Каролина (АҚШ)нинг кичик миллий парки ҳудудида ўсади. Баландлиги – 20 метр, тана диаметри – 3 метр, шохлари тарқоқлиги – 160 квадрат метр! Фаришта эманининг ёши – 1,5 минг!\nАёлга гўзал экани айтилганда унинг юз ифодаси қандай ўзгаради?\nПИНҲОНА ЯХШИЛИКНИНГ ОШКОРА ҲАЛОВАТИ….


Мазкур махсус сон юзасидан Ўзбекистонда текширув бошлангани муносабати билан газета ижодий жамоаси Интернет орқали баёнот тарқатди.\n“Соседи”нинг махсус сонини тайёрлаш жараёнининг илк босқичидаёқ фаолиятимизни мазкур мамлакат қонунчилиги асосида юритиш юзасидан биз ўзбекистонлик тажрибали ҳуқуқшунослардан керакли маслаҳатлар олганмиз ва шу асосда иш тутганмиз. Сўз эркинлигини кафолатлайдиган Ўзбекистон қонунчилиги биз нашр қилган ахборотларга ўхшаш ахборотларни четдан олиб келиш ва уларни тарқатишга ҳам қаршилик қилмайди, деб эътироф этамиз. Шундай асослар билан биз “Соседи”нинг махсус сони бўйича олиб борилаётган суриштирувлар қонун доирасида ҳал этилишига умид қиламиз”, дейилади баёнотда.\n“Соседи” газетасининг бор-йўғи бир марта чоп этилган сонида Ўзбекистон, Қирғизистон ва Тожикистонда сўз эркинлиги билан боғлиқ вазият ҳақида маълумотлар берилган.\nШу ўринда эслатиб ўтамиз, “Евроосиё” жамғармаси ҳомийлигида ҳам айни номдаги газета чоп этилади. Бу газетанинг Ўзбекистондаги иловаси “Қўшнилар”, Қирғизистондагиси “Қўшнулар” ва Тожикистондагиси “Соседи” номи остида чиқади. Лекин “Цензура индекси” ҳомийлигида чиқарилган “Соседи” газетасининг бу иловаларга ҳеч қандай алоқаси йўқ.\n“Евроосиё” жамғармаси ҳомийлигида Ўзбекистонда чоп этиладиган “Қўшнилар” нашри айни пайтда Андижоннинг “Иқбол” газетасига илова сифатида ўқувчилар қўлига етиб бормоқда. “Иқбол” газетаси вакиллари “Цензура индекси” ҳомийлигидаги “Соседи” газетасининг чоп этилганидан ва Ўзбекистонда тарқатилганидан мутлақо бехабар эканини билдирди.\n“Озодлик” мухбири ҳуқуқшунослар билан ҳам суҳбатда бўлиб, “Цензура индекси” ташкилоти кўмагида нашр этилган “Соседи” газетасининг Ўзбекистон ҳудудида тарқатилиши мамлакат қонунчилигига қанчалик мос келишини сўради. Уларнинг таъкидлашича, мазкур газетанинг Ўзбекистонда тарқатилишида ҳеч қандай қонун бузилишига йўл қўйилгани йўқ. Зеро, газетадаги мақолаларда конституциявий тузумга тажовуз қилиш ва миллатлараро зиддиятга чорловчи чақириқлар мавжуд эмас.


Пойтахтда аҳвол шу бўлса... / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nЖумладан, Яшнабод туманидаги бир қанча МТМ ва мактаблар ҳолати ўрганилганда, 840 ўринга мўлжалланган 212-умумтаълим мактабида 1200 нафар ўқувчи таҳсил олаётгани маълум бўлди. Дарслар 2 сменада ташкил этилган бўлиб, ҳам рус, ҳам ўзбек синфлари мавжуд. 55 нафар ўқитувчиси бўлган мактабда рус тили ўқитувчилари етишмайди. Бошланғич синфларда иккитагина рус тили ўқитувчиси бор, холос. Шунингдек, депутатлар томонидан иситиш тизимида ҳам муаммолар мавжудлиги, мактабнинг деярли ярми совиб ётганлиги аниқланди. Физика ва кимё лаборотория хоналарида ўқувчилар фойдаланиши учун керакли жиҳозлар умуман йўқ. Мактаб директори ўринбосари Рустам Закировнинг таъкидлашича, ўтган йили мактаб спорт зали қайтадан реконструкция қилиниб, таъмирланган. Бироқ волейбол устуни ва тўри йўқ. Ташқи спорт майдончасида ҳам шароит етарли даражада эмас. Спорт майдончасини асфальтлаш ҳамда керакли жиҳозлар билан таъминлаш зарур. Демак, бундан кўриниб турибдики, 2019 йилнинг февраль-март ойларида фойдаланишга топширилган мактаб спортзалида қайтадан кўриб чиқилиши керак бўлган муаммолар етарли.\nМусиқа ва санъат мактаби ўрганилганда эса асосий ва керакли чолғу асбоблари етишмаслиги, шунингдек, мавжудларининг ҳолати талабга жавоб бермаслиги аниқланди. Концерт залининг ўта даражада совуқ эканлиги маълум бўлди. Депутатлар диққатини тортган жиҳатлардан яна бири мусиқа мактабига умумтаълим мактаби ўқувчиларининг бир қисми жойлаштирилганлиги бўлди. Бу ҳолатни бартараф этишга эса эътибор қаратилмаётир. Ўқитувчилар мутасадди идориларга мурожаат этишса-да, фойдаси бўлмаётганлигини айтиб ўтишди. Маданият вазирлигига қарашли мазкур мактабдаги ушбу ҳолат бўйича депутатлар мутасадди ташкилотларга депутатлик сўрови киритишни белгилаб олишди. Шунингдек, ушбу санъат мактабида маълум миқдорда тилида нуқсони бор болалар ҳам таҳсил олади. Улар учун ҳам шароитни яхшилаш керак. Шу билан бирга, депутатлар ва партия Тошкент шаҳар кенгаши етакчилари томонидан мактаб маъмуриятига мактабнинг ички ва ташқи имкониятларидан фойдаланиш, маҳаллалар ичида унинг танилувчанлигини ошириш ва кенг ҳамкорликни йўлга қўйиш зарурлиги бўйича тегишли тавсиялар берилди. 206-умумтаълим мактаби кўздан кечирилганда эса капитал таъмирлаш жараёнлари амалга оширилаётганлигига гувоҳ бўлинди. “Интеллект” хусусий мактабгача таълим муассасасига ташриф буюрилганда ходимлар мудиранинг йўқлиги сабабли депутатларнинг МТМ ҳолатини ўрганишларига рўйхушлик беришмади. Ходимларнинг оғзаки маълумотларига кўра, боғчада 3 та гуруҳ ташкил этилган ва 6 та тарбиячи хизмат кўрсатади. МТМ ходимлари шароитлар етарли даражада эканлигини айтишиб, болалар кунлик овқат рационидан тўйимли ва фойдали маҳсулотлар ўрин олганлигини, ҳар куни 4 маҳал овқатлар берилишини маълум қилишди.\nДепутатлар, шунингдек, Миробод туманидаги «Сарикул», «Банокатий», «Файзиобод» маҳаллалари, Яккасарой тумани Шота Руставели кўчасидаги кўп қаватли уйлар аҳолиси билан ҳам учрашувлар ўтказишди. Аҳолини қийнаб келаётган турли муаммолар ўрганилди ва тегишли мутасадди ташкилотларга депутатлик сўрови чиқарилиши белгилаб олинди.\nАҳолини ўйлантираётган масалалар ва муаммоларни ҳа...


Табиатнинг инжа мўъжизаси\n07.03.2018 Муаллиф Камола Полвонова\nБаҳор! Жилмайиб турган қизалоққа ўхшайсан. Қарашларинг, лабингдаги табассум беғубор. Либосинг чечакларга тўла. Сочларингда ялпизларнинг муаттар бўйи бор. Киприкларингда қўним топган шабнамнинг яратиш қудрати чексиз ҳаяжон уммонига ўхшайди. Қиқирлаб кулишларинг, сайроқи қушлар қўшиғи. Қадамларинг заминга қувват, яратиш, яралиш завқини улашади. Чучмолилар безаб турган бошингда офтоб нурлари ярақлайди…. Сен беғуборсан, баҳор!\nБахт қўшиғин айтиб, адирлардаги лолақизғалдоқлар кўз очдилар. Бағрини оловлатиб, қалбини доғлаб, ўзини кўз-кўз қилишди. Сен нафис ва муаттарсан! Мудроқ оламни уйғотиб, ҳар жисмга ўз рангин, табиат муждаларига ифорин ҳадя этасан. Сенинг ишқинг билан улар ҳаловат топадилар. Толеида битилган, аслий мақсадини адо этишга киришади. Дов-дарахтлар яшиллик либосин кийиб, ҳаётий қудратини намойиш этади. Сокин ҳаётнинг жўшқин қўшиғи янграйди. Ундаги ҳар бир сўз, оҳанг, товуш сен ҳақингда сўзлайди, Баҳор! Нафасинг теккан манзилларда аксинг бор. Гулу чечакларнинг, муаттар ҳидли райҳонларнинг бағридасан. Баргнинг ҳар чизиғида, капалакнинг қанот қоққан лаҳзаларида….\nТошдан тошга ўйноқлаб оқаётган зилол сувга термулганча жим қотган мажнунтолнинг новдаларида арғумчоқ учасан. Баҳор! Куртак очган новдаларига ҳусн бериб, мунис ва лобар қизларнинг сочларини безайсан. Қошларга тортилган ўсмаларга дийдор насиб, дея қуллуқ қиласан. Заминга яшил тўн кийдирасан. Аслинг, завқинг сени илҳомлантиради.\nНаврўзни қўлидан тутиб, хонадонларга бахт, қутлуғ кунларга шукроналик олиб кирасан. Кекса онахоннинг қўлларидаги дуо, хонадонга зеб бериб, ораста қилган, ҳовлиларга сув сепиб, сени тонгдан қаршилаган келинчакнинг рўмолидаги туморсан. Кулгуларинг насимларидан майин шабадалар эсиб, ажиб илиқлик улашади. Бутун олам мафтункор жилва қилади. Ҳаётнинг ҳар лаҳзаси сенинг меҳринг билан гўзаллашиб бораверади. Бетакрорсан, Баҳор!\nСумалак учун тош тераётган болакайларнинг кулгусида сен. Улар ташрифинг ила умид ва шукроналик тимсоли бўлган муаттар таомнинг тотидан баҳраманд бўладилар. Қалдирғочдек элчинг бўлган сумалак бўйи қалбларни хушнуд этади. Жисмга тетиклик, ниятларга ижобат бағишлайди. Ошиқ қалб дилида куртак очган, тилида янграган ишқсан аслида. Сатрларда, чизгиларда ўйноқаб, мўжизалар эшигин очасан, ҳайратлантирасан. Синоатларга тўла оламнинг тароватларини намоён этасан.\nСенинг ила ҳаёт бошланади. Орзулар, мақсадлар туғилади. Қалбларда муҳаббат уйғонади. Энг покиза ниятсан, Баҳор!\n« Ёшларни чиниқтириш маскани\nБиринчи тур якунлари »


Рўза, Рамазон ва ўзбекистонлик: Масжидга чиқишдан қўрқмаймиз - BBC News O'zbek\nРўза, Рамазон ва ўзбекистонлик: Масжидга чиқишдан қўрқмаймиз. Якка ўзимиз эмас, ҳар йил Рамазон ойида болаларимизни ҳам масжидга, таровеҳ намозига олиб чиқамиз. Йўқ, ташвишда эмасмиз...\nАсли ўзбекистонлик, аммо узоқ йиллардан буён Лондонда яшаб, ишлайдиган ўзбекистонлик суҳбатдошимиз бу йил айнан Рамазон ойида Британияда бўй кўрсатаётган хавфсизлик билан боғлиқ жиддий хавотирлар манзарасида худди шу каби фикрларни изҳор этди.\nМаълум бўлишича, яқинда Янги Зеландия ва Шри Ланкада кузатилган қонли ҳужумлар бу ердаги айрим мусулмон жамоаларини қўрқитмай қўймаган.\nКетма-кет юз берган бу икки ҳужум ўнлаб мусулмон ва юзлаб насронийларнинг умрларига зомин бўлган.\nҲар икки қонли ҳодиса ҳам бу йилги Рамазон ойига яқин бир пайтда амалга оширилган.\nБу эса, Британиядаги мусулмонларни айнан ўзлари учун муқаддас бўлган бир ой сабаб, террорчиларнинг ҳужумлари нишонига айланишлари мумкинлигига оид хавотирларга етакламай қўймаган.\nУларнинг қўрқувларига жавобан полиция Буюк Британия бўйлаб барча масжидларда хавфсизлик чораларини кучайтиришга киришган.\nФото муаллифлик ҳуқуқи Barcroft Media\nМасжидлар эшигига қўшимча кўнгиллилар қўриқчиликка қўйилган, кузатув камераларининг сони кўпайтирилган.\nЛондон шарқидаги Би-би-си суҳбатлашган айрим мусулмонларнинг айтишларича, ўзлари қолиб, ҳатто, болалари ҳам масжидга чиқишдан ростакамига қўрқиб қолишган.\nМасжид хавфсизми, борсак, бизга ҳеч нарса қилмайдими, дея сўрайдиган бўлиб қолишган.\nМаҳаллий масъулларга кўра, масжидлар хавфсизлигини кучлироқ таъминлашга киришишар экан, энг кўп эътибор айнан хотин-қиз ва болалар намоз ўқийдиган бўлимларга берилмоқда.\nМасжид имомлари ҳам ҳозир намозхонларнинг тинч-омонликларини таъминлаш - ўзларининг бурчлари эканини айтишмоқда.\nУлардан бирига кўра, Янги Зеландиядаги мусулмонларга қарши ҳужумдан кейин қарашлари буткул ўзгарган.\nЎзларини бунга ўхшаш зўравонликлар бемалол Британияда ҳам юз бериши мумкин, шундай экан, бунга тайёр туришимиз керак, деган фикрга етаклаган.\nБунинг ортидан, бутун мамлакат бўйлаб террорчилик ҳужумларидан ҳимояланишга қаратилган махсус ўқув семинарлари йўлга қўйилган.\nБу иш 100 та масжид имомига ўргатиш режаси билан бошланган бўлса, уларнинг сони мингдан ортиб кетган. Яна юзлаб имомлар бу семинарларда иштирок этиш истагини билдиришган.\nФото муаллифлик ҳуқуқи Rob Stothard\nПолиция ва масжид имомларининг бу каби саъй-ҳаракатлари ўзининг самарасини бермай қолмаган.\nБи-би-си суҳбатлашган айрим муслималар Рамазон ойининг илк кунларида анчайин позитив фикрларни изҳор этишган.\n- Жуда кўп хавфсизлик чоралари кўрилаяпти-ку, масжидларимиз хавфсиз бўлиши керак энди.\n- Йўқ, масжидга чиқсам керак.\n- Бир бўлсак, ҳеч ким бизга бас келолмайди, масжидимиз ҳам тинч бўлади, дейишган.\nХудди шу каби фикрлар манзарасида ўзбекистонлик суҳбатдошимиз ҳам Британия анчайин хавфсиз, мусулмонларнинг сони кўп, бундан ташқари, қурол-яроғ ҳам осонлик билан одамларнинг қўлларига тушиб қолмайди, шундай экан, нимадан хавотирланай, дейди.\nАммо, масъулларга кўра, шунда ҳам, бутун Рамазон ойи давомида Британиядаги барча мсжидларда қўшимча хавсизлик чоралари кучда қолади. Ҳар қандай ҳужум хавфига қарши ҳушёр туришади.\nЎзаро ишончни қайта тиклаш, эътиқодлараро мулоқотларни мустаҳкам тутиш учун масжидлар озмунча заҳмат чекишмаган, устма-уст "очиқ кунлар" ўтказишганди.\nФото муаллифлик ҳуқуқи Dan Kitwood\nЎзи ҳам молия соҳасида фаолият юритувчи суҳбатдошимизнинг айтишича, Лондондаги ўзбекистонликлар ҳам рўза ва Рамазон ойига бефарқ эмас.\nОраларида рўза тутган, ифтор дастурхонлари ёзиб, бир-бирларини ифторликка чорлайдиганлари ҳар йили каттагина сонда топилади.\nУйда ифторлик дастурхонига шўрва бўладими, палов ёки сомса, асосан ўзбек миллий таомларини пишириб тортишади, гоҳида "оғиз очиш" учун ҳалол емакхоналарга ҳам бориб туришади.\nАйниқса, рўза ва Рамазон ойи назарда тутилса, Лондон мусулмонлар учун нисбатан қулай шаҳар. Масжидларнинг сони кўп, бундан ташқари, Рамазон ойида Лондонда ҳеч қачон кўчада оч қолмайсиз, шаҳарнинг барча масжидларида текин ифторликлар ташкил қилинади, дейди у.\n- Аммо бу ерда бир нарса - у ҳам бўлса, нишолда йўқ. Бу ерда Рамазон ойида энг кўп соғинганим - нишолда бўлади. Чунки ҳали бола эканман, мен учун Рамазонни доимо нишолда рамзлантириб келган, дейди кулганча ўзбекистонлик суҳбатдошимиз ўз сўзининг якунида.\nҲозир дунёнинг қай бир давлатида бўлманг, рўза ва Рамазонни сиз қандай ўтказаяпсиз? Маъқул деб топсангиз, ўз таассуротларингизни биз билан ўртоқлашинг.


Давлатдан халос бўлган Coca-Cola, «гул вазирлиги»га миллиардлар, қимматлаган озиқ-овқат – ҳафтанинг пуллик хабарлари\nИқтисодиёт 15:33 / 08.08.2021 17066\nХалқаро валюта жамғармаси Ўзбекистон иқтисодиёти учун 780 млн доллар ажратади\nХалқаро валюта жамғармаси коронавирус пандемиясидан кейин жаҳон иқтисодиётини тиклаш учун ўз захираларидан 650 млрд доллар ажратилишини маъқуллади.\nЎзбекистоннинг ХВЖда бугунги кундаги квота улуши 0,12 фоизга тенг. Бу дегани тахминан 780 млн доллар (650 миллиард сўмнинг 0,12 фоизи) Ўзбекистонга тақсимланишини англатади.\n“Ривожланмаслигимизга менталитетимиз сабаб деган гаплар бир тийинга қиммат” - Беҳзод Ҳошимов\nИқтисодчи Беҳзод Ҳошимов Kun.uz’га интервю берди. “Одамлардан нима учун камбағалмиз, деб сўрасангиз, “Коррупция қонимизда бор, менталитетимиз шунақа”, дейишади. Булар – бир тийинга қиммат гаплар. Коррупцияга мойиллигимиз, одамлардаги қандайдир “айблар” ёки денгиздан узоқлигимиз кабилар эмас, сиёсий институтларимизнинг сифати пастлиги – асосий сабаб”, – деди у.\nТўлиқ интервью бу ерда.\nБир йил ичида асосий озиқ-овқат маҳсулотлари кескин қимматлашди\nKun.uz бир йиллик озиқ-овқат нархлари ўсиш динамикасини таҳлил қилди. Ўтган йилнинг июл ойи билан таққосланганда, суякли мол гўшти 17,4 фоизга, кунгабоқар ёғи 60,5 фоизга, пахта ёғи эса 61,2 фоизга, шакар нархи 33,1 фоизга қимматлашган.\nЎзбекистонда Гул етиштирувчилар уюшмаси ташкил этилиб, унга 20 млрд сўм ажратилди\nЎзбекистонда Гул етиштирувчилар уюшмаси ташкил этилди. 4 августдаги қарорга мувофиқ, уюшмани ташкил этишга 20 млрд сўм ажратилади.\nҲужжатга асосан, 2021–2024 йилларда йиллик экспорт тушумида гул экспортидан тушум улуши камида 30 фоизни ва 100 минг AҚШ долларидан кўпни ташкил қиладиган тадбиркорлик субъектларининг хомашё (гул кўчатлари, уруғлари, пиёзлари ва пайвандтаглари) импорти учун сарфланган транспорт харажатларининг 50 фоизи Экспортни рағбатлантириш агентлиги томонидан қопланади.\nKIA Ўзбекистонда яна иккита моделдаги автомобиллар сотувини бошлади\nKIA Stinger ва Carnival моделлари сотувини бошлади. Бунгача Seltos, K5, Sorento ва Soul моделлари сотувга чиқарилганди.\nAвгуст ойидан бошлаб сотувда Stringer (649 900 000 сўмдан бошланади) ва Carnival (499 900 000 сўмдан бошланади) моделлари пайдо бўлди.\nСтатқўм аҳолининг 10 йиллик даромадларини қайта ҳисоблади\nСтатистика қўмитаси уй-жой ижараси нархи ҳам аҳоли даромадларига киритилишини маълум қилди. Қўмита аҳолининг 10 йиллик даромадларини қайта ҳисоблаб чиқди. Натижада аҳоли даромади 18,8 трлн сўмга кўпайди.\nCoca-Cola Ichimligi Uzbekiston Ltd MChJ устав капиталидаги давлатнинг 57,118 фоиз улуши Туркиянинг Cоcа-Cола İçеcек A.Ş. компаниялар гуруҳига сотилмоқда. Келишув қиймати – 252,28 млн доллар.


Ғалла мустақиллиги бор, ун йўқ\n12 май 2021, Тошкент вақти: 20:03\nЎтган йили ун импорти бўйича жаҳонда биринчи ўринда бўлган Ўзбекистон айни пайтда иккинчи ўринни эгаллаб турибди. Бу хабарни аграр бозорларни мониторинг қилувчи Москвадаги “СовЭкон” маркази тарқатди.\nЎзбекистонда ўтган йили 6,3 миллион тонна буғдой етиштирилди. Расмий хабарга кўра, бу рекорд натижа бўлди.\nУнда нега ғалла ғалла мустақиллигига эришган Ўзбекистон ҳаммадан кўп ун сотиб олади, маҳаллий буғдой қани, деган савол туғилади. Собиқ “Заминдор” фермер хўжаликлари уюшмаси раиси Абдураҳмон Ҳосилов бунинг сабабини бундай изоҳлайди:\n“Биринчидан, бизда буғдой, асосан, суғориладиган ерларда экилади. Суғориладиган ерларда етиштириладиган буғдой ун ва нон учун ярамайди. Лалми ерда экилган буғдой нон учун ярайди. Россия, Канада ва бошқа давлатларники суғорилмайдиган ерга экилган буғдой. Шунинг учун ҳам кўпинча одамлар Қозоғистон унини қидиради. Бу ерда ғалла мустақиллигига эришиш жуда қийинлигини мен яхши биламан”.\n“Озод деҳқонлар” партияси раҳбари Нигора Ҳидоятова сўзларига кўра, аслида ғалла мустақиллигига эришамиз, деб пахта майдонлари ўрнига ҳам ғалла экиш сиёсати нотўғри эди. Бугунга келиб бу ҳол ўз тасдиғини топди.\n“Бу ҳалокатга учраши тайин дастур эди. Бу ўтган йили ҳам ўз тасдиғини топди. Гарчи энг кўп - 6 миллионлик ғалла хирмони уюлди, дейилган бўлса ҳам бунинг ҳаммаси ёлғон бўлиб чикди. Ун ва ун маҳсулотлари камайиб кетди”,- дейди Нигора Ҳидоятова.\nУ ғалла мустақиллигига қўшиб ёзишлар эвазига эришилганини таъкидлар экан: “Масалан, фермер ерининг иқтидори ҳисобга олинмасдан, унга гектаридан 30 центнерлик режа ёзиб қўйилади. Табиийки, бу режани бажара олмайди, агар бош тортса, еридан ажралиб қолиши мумкин. Кейин деҳқон нима қилади? Молини сотади ёки қарз олади-ю, дон қабул қилиш комбинатига буғдой ўрнига пул беради. Эркин бозор иқтисодиёти бўлмаган, давлат буюртмаси бор бўлган шароитда қўшиб ёзишлар ҳамма вақт ҳам бўлаверади”,- деди.\nЎзбекистон Аграрлар ва тадбиркорлар партияси раиси Марат Зоҳидов ғалла мустақиллиги фақат қўшиб ёзишлар билан бўлаётгани, амалда эса ғалла етиштирадиган фермерлар жуда оғир аҳволда эканини билдирди.\n“Ҳеч қанақа мустақиллик йўқ. Нон етмаяпти. Ўша “Ижтимоий фикр” деган ташкилот бундай деди: “Ўзбекистонда энди одамлар гўштга ўтди, балиққа ўтди, товуқ еяпти, нонни кўп ишлатмайди”. Вилоятларда нон етмаяпти. Президентга ким шунақа ахборот беряпти, мен билмайман. Ҳамма алдаш билан овора. Фермерлар кўпчилик бўлиб бошқа давлатларга ер топамиз, деб кетяпти. Биз мана шу аҳволга келдик”,- деди М.Зоҳидов.\n“Озодлик” бу масалага муносабат олиш мақсадида Ўзбекистон Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигининг деҳқончилик бошқармаси бошлиғи Абдураҳмат Мубораков билан боғланди. У масалани обдон тинглагач, кейинроқ гаплаша олишини айтди. Бироқ кейин уни топиш анқонинг уруғини излаш билан баробар бўлиб қолди...


Ангела Меркель истеъфога чиқмоқда – euroasia.me\nЧоп этилган сана 26.09.2021, 11:28 муаллиф Mastura Qo'ziboyeva\nГерманияда тарихий воқеа содир бўлмоқда. Германия тарихидаги ягона аёл канцлер — Ангела Меркел истеъфога чиқади ва Европанинг қудратли давлатларидан бирида янги йўлбошчи тайинланади. Бу ҳақда Европада ОАВларида хабарлар тарқалмоқда. Эслатиб ўтамиз, Германияда Ангела Меркельнинг 16 йил канцлер сифатидаги фаолияти шарафига эсдалик олтин танга муомалага чиқарилди. 0,3 грамм оғирликдаги ушбу сувенир танга нархи 49 евро.\nAнгела Меркель 1978 йилда Лейпциг университетининг физика факультетини тугатиб, 1990 йилгача Германия Демократик Республикаси Фанлар академияси Физика-кимё институтида илмий ходим бўлиб ишлаган ҳамда 1986 йилда физика бўйича докторлик диссертациясини ҳимоя қилган.\nУ рус тилини яхши билади. 1968 йилда ГДРда рус тили бўйича мактаблар ўртасидаги олимпиадада ғолиб чиқиб СССРга йўлланма билан тақдирланган. 980-йилларнинг охири, 1990-йилларнинг бошларида Германиядаги воқеалар ортидан 1989 йилда “Демократик Уйғониш” ташкилотига аъзо бўлиб, бир йилдан сўнг унинг матбуот котиби лавозимини эгаллади.\nОрадан бир неча ой ўтиб ГДРнинг биринчи ва охирги нодавлат ҳукуматида худди шу лавозимда ишлади. Германиядаги ҳукмрон “Германия христиан-демократик иттифоқи” партияси учун у “Демократик Уйғониш”ни тарк этиб, иккала Германия бирлашганидан сўнг, бундестаг аъзоси бўлди. Ҳелмут Кол Германияда Aнгела Меркелни жиддий қабул қилган биринчи сиёсий раҳбар бўлди.\n“Сиз аёлларни бошқарасиз”, – деди канцлер. Кол унга ҳукуматдаги аёллар ҳамда ёшлар ишлари вазири лавозимини таклиф қилиб, Меркелни “қизим” деб атади ва уни ГХД раҳбарининг ўринбосарига айлантирди. Шу кундан эътиборан журналистлар Aнгела Меркелни “Колянинг қизи” деб аташди. 1994 йилда Ангела атроф-муҳитни муҳофаза қилиш вазири этиб тайинланди. Aммо 1998 йилги сайловда Герхард Шрёдерга ютқазиб қуйди.\nPrevious article «Қўлларни кесиш хавфсизлик учун керак» – “Толибон”\nNext article Афғонистон: Толибон қўшиқчиларга тоқат қилолмайди, бироқ мен мусиқасиз яшолмайман


Боланинг қўшимча озуқаси қандай бўлиши керак? - Hidoyat.uz\nБоланинг қўшимча озуқаси қандай бўлиши керак?\nАсосий саҳифа Жамият Болалар Боланинг қўшимча озуқаси қандай бўлиши керак?\nЧоп этилди Fevral 4, 2020 Боланинг қўшимча озуқаси қандай бўлиши керак?da fikr bildirishni o'chirish\nКичик ёшдаги чақалоқларга маълум муддатдан кейин шифокор тавсияси билан она сутидан ташқари қўшимча озуқа бера бошланади. Бўтқа, шарбат, пюре кўринишида бўладиган бундай озуқаларга тиббий нуқтайи назардан бир қатор талаблар қўйилган.\nҚўшимча озуқа танлашда қуйидаги жиҳатларга эътибор қаратиш мақсадга мувофиқ.\nМаҳсулот қайси ёш учун мўлжаллангани қадоқда аниқ кўрсатилиши керак. Боланинг ёшидан фарқланувчи ёш белгиси қўйилган маҳсулотни харид қилиш тавсия этилмайди. Агар кичикроқ ёш учун мўлжалланган озуқани олсангиз, унда жамланган витаминлар фарзандингиз учун етарли бўлмаслиги, юқори ёш тоифасиники эса ошқозоннинг ҳазм қилиш қобилиятига мос келмаслиги мумкин. Ёш белгиси қўйилмаган озуқа маҳсулотларини фақатгина 3 ёшдан кейин бериш мумкин.\nҚўшимча озуқа учун мўлжалланган маҳсулотнинг сақлаш муддати қанчалик кам бўлса, шунча яхши. Маҳсулотнинг сақлаш муддати қанчалик узоқ бўлса, демак, унга шунчалик кўп сунъий қўшимчалар – стабилизатор ва консервантлар солинган. Бундай қўшимчалар эса, табиийки, бола учун хавфли.\nҚадоққа «термик ишлов берилган» деган ёзув туширилган бўлиши мумкин. Бу озуқа жуда юқори ҳароратда тайёрлангани ёки бир неча иситиш жараёнларини кечирганини англатади. Термик ишлов озуқанинг фойдалилик хусусиятларини камайтиради. Бундай маҳсулотни фақатгина узоқ йўлга отланганда, маҳсулотни кўпроқ муддат сақлашга тўғри келганда харид қилган маъқул.\nИмпорт маҳсулотини харид қилиш чоғида унинг оригинал ёрлиғидаги ва маҳаллий тилга таржима қилинган ёрлиғидаги маълумотларнинг мослигини, албатта, солиштиринг. Нотўғри таржима берилган бўлиши, оригинал ёзувда сақлаш муддати 4 ой, таржимада эса 6 ой деб кўрсатилган бўлиши мумкин.\nҚадоқда ҳеч қандай шикастланиш аломатлари бўлмаслиги керак. Бу қадоқнинг герметик экани ва қадоқ ичидаги маҳсулотнинг тўла хавфсиз ҳолатдалигини шубҳа остига қўяди.\nСут маҳсулотлари, пюре ва шарбатларнинг шиша идишда қадоқланганини олган маъқул. Улар энг экологик маҳсулот саналади.\nҚадоқни очганда шарақлаган товуш чиқиши керак. Бу маҳсулотнинг ичига ҳаво кириб бузилмаганини англатади.\nБолалар учун қўшимча озуқа маҳсулотларига нисбатан қонуний талаблар ҳам қўйилган. 2020 йил 24 апрелдан бошлаб кучга кирувчи «Она сути билан озиқлантиришни қўллаб-қувватлаш ҳамда гўдаклар ва кичик ёшдаги болалар озиқ-овқат маҳсулотларига доир талаблар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунида белгиланган нормаларга кўра, қўшимча озуқа қуйидаги талабларга жавоб бериши керак.\nМаҳсулот ёрлиғида қуйидаги маълумотлар бўлиши керак:\nишлаб чиқарувчининг, ўровчи-жойловчининг, экспорт қилувчининг, импорт қилувчининг номи, жойлашган ери (почта манзили) ва мамлакат номи;\nмаҳсулот номида унинг гўдаклар ва кичик ёшдаги болалар овқатланиши учун мўлжалланганлиги, асосий таркибий қисмга мувофиқлигининг ифодаси ҳамда қуюқ-суюқлик даражаси тўғрисидаги ахборот;\nсоф оғирлиги ёки ҳажми тўғрисидаги ахборот;\nишлаб чиқарувчининг товар белгиси (мавжуд бўлган тақдирда);\nозиқлик қиммати, витаминлар ва минерал моддаларнинг мавжудлиги тўғрисидаги маълумотлар;\nистеъмол идиши очилгунига қадар ва очилганидан кейинги сақлаш шартлари;\nяроқлилик муддати ёки сақлашнинг турли ҳарорат шароитлари ҳисобга олинган ҳолда, маҳсулотдан қайси санагача фойдаланиш керак бўлса, ўша сана;\nсертификатлаштириш тўғрисидаги ахборот;\nмаҳсулот ишлаб чиқарилган ва ўраб-жойланган сана;\nбелгиланган мақсади ва қўлланилиш шартлари;\nтоварнинг штрих-коди (мавжуд бўлган тақдирда);\nмаҳсулотни шифокорнинг тавсияси бўйича қўллаш тўғрисидаги ахборот.\nОзуқа ўрамида она сути билан озиқлантиришнинг фойдаси ва афзаллиги, шунингдек сунъий озиқлантириш тўғрисида қарор қабул қилишдан олдин шифокорнинг дастлабки маслаҳатини олиш зарурлиги ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзувлар осон ўқиладиган шаклда кўрсатилиш керак.\nОзуқани истеъмол учун қандай тайёрлаш хусусидаги йўриқнома илова қилинган бўлиши зарур.\nШунингдек, маҳсулот ёрлиғида гўдаклар ва кичик ёшдаги болалар учун аввал тайёрланган, болани олдинги озиқлантиришдан қолган озиқ-овқат маҳсулотларидан такроран фойдаланишга ҳамда уларни сақлашга йўл қўйилмаслиги тўғрисидаги кўрсатмалар бўлиши шарт.\nОнкологияни қўзғатувчи одатлар: самолётда ойна ёнида ўтириш, смартфон билан ухлаб қолиш ва…\nШамсул аимма Ҳалвоний (Ҳалвоий)


Доктор Сақлаин Жавед: Марказни бутун дунёга танитаман! – Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi\nHome / ЯНГИЛИКЛАР / Доктор Сақлаин Жавед: Марказни бутун дунёга танитаман!\nДоктор Сақлаин Жавед: Марказни бутун дунёга танитаман!\n09/10/2019\tЯНГИЛИКЛАР 133 кўрилган\nАввал хабар берганимиздек, 7-8 октябрь кунлари Тошкент шаҳрида ўтказилган Ислом ҳамкорлик ташкилоти Инсон ҳуқуқлари бўйича мустақил доимий комиссиясининг олтинчи семинари иштирокчилари куни кеча Самарқанднинг диққатга сазовор жойларига, муқаддас қадамжо ва зиёратгоҳларига саёҳат қилди.\nФорум иштирокчилари Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказида ҳам бўлди.\nМарказ фаолияти билан яқиндан танишган Ислом ҳамкорлик ташкилоти Инсон ҳуқуқлари бўйича мустақил доимий комиссиясининг Тадқиқот, сиёсат ва режалаштириш бўлими бошлиғи доктор Сақлаин Жавед ўз таассуротларини ёзиб қолдирди.\nУнда бундай дейилади:\n– Ислом ҳамкорлик ташкилотининг Инсон ҳуқуқлари бўйича мустақил доимий комиссияси аъзоси сифатида анжуманнинг барча иштирокчилари номидан ташкилотчиларга ажойиб меҳмондўстлик учун миннатдорлик билдираман!\nУшбу Марказ Мовароуннаҳрдан етишиб чиққан алломаларнинг бой маданий меросини ўрганиш, илм-фан тараққиётига қўшган ҳиссасини кенг тарғиб қилиш учун ажойиб жой.\nБу ердаги тарихий қўлёзмалар диққатга сазовордир. Марказда уларни асл ҳолича сақлаш бўйича амалга оширилган ишлар бизни лол қолдирди.\nЗамонавий услубда ишланган, тарихий манзарани акс эттирадиган санъат дурдонаси бўлган Имом Бухорийнинг ҳаёт йўли ва фолиятига оид деворий расмлар ҳамманинг диққат-эътиборини тортади.\nМарказ ходимларининг келгуси фаолиятига муваффақият тилаймиз ва уларнинг ҳаққига дуо қиламиз.\nИншоаллоҳ, бу ерга яна келамиз.\nМарказ номини бутун дунёга танитишга ҳисса қўшаман, деган ниятдаман.\nБир Покистонлик сифатида, шундай азиз масканга келганимдан жуда хурсандман. Ушбу марказнинг фаолияти янада кенгайишига тилакдошман!\nДоктор Сақлаин Жавед (имзо),\nИнсон ҳуқуқлари бўйича мустақил\nТадқиқот, сиёсат ва режалаштириш


11:30 07.09.2021 274\nЯпонияда яна бир киши Moderna вакцинасидан ҳалок бўлди\nЯпонияда илгари таркибида номаълум моддалар аниқларган Moderna компанияси ишлаб чиқарган вакцина билан боғлиқ яна бир ўлиб ҳолати қайт этилган. Бу ҳақда NHK WORLD News маълум қилмоқда, дейилади «Xabar.uz» хабарида.\nТаъкидланишича, қурбон 40 ёшли эркак бўлиб, 11 август куни вакцина қабул қилиб, орадан бир кун ўтиб, вафот этган. Бу учинчи бор ўлим ҳолати қайд этилиши. Унгача 38 ва 30 ёшли икки эркак худди шу каби вакцинадан вафот этгани тасдиқланганди.\nModerna компанияси ўтган ҳафта ЖССТга вакциналарни ишлаб чиқариш жараёнидаги ишқаланиш натижасида пўлат зарралари вакцина таркибига қўшилиб кетганини тан олган.\nАвгуст ойининг ўрталаридан бошлаб Япония бўйлаб эмлаш жараёнларида Moderna вакцинасининг муҳрланган флаконларида номаълум моддалар аниқланган. Саккизта эмлаш марказининг Айти, Гифу, Ибараки, Сайтама ва Токио пунктларида 39та шу каби ҳолат аниқланган.\nКейинчалик 29 август куни яна бир партияда номаълум моддалар аниқлангани маълум қилинган. Марказларда тарқатилган 1,63 миллион доза вакцина билан эмлаш бутунлай тўхтатиб қўйилган.\n13:23 20.Sep.2021 204\nКоронавирус: Сирдарёда иккита мактабнинг айрим ўқувчилари «онлайн» таълимга ўтказилди\n11:01 20.Sep.2021 76\nТезкор: Жума намозларини фақат очиқ саҳналарда адо этилишига оид чеклов бекор қилинди\n10:58 20.Sep.2021 478\nТезкор: Тўй ва оилавий маросимларни ўтказишнинг янги тартиби белгиланди


Қишда нима бўлади? - zarnews.uz\nҲали қиш бошланмай туриб, биринчи қордаёқ коммунал хўжалик билан боғлиқ бир қатор муаммо ва камчиликлар юзага чиқиб турган пайтда шу савол ҳаммани ўйлантириши табиий.\nНегаки, кейинги уч кунда ижтимоий тармоқларда, ўзаро суҳбатларда электр энергияси, табиий ва суюлтирилган газ таъминотидаги узилишлар, йўлларнинг ҳолати бўйича эътирозлар кўпайгандан кўпайди. Мутасадди идоралар, раҳбарларга ҳам бу борадаги мурожаатлар бугун ҳар қачонгидан кўп.\nИссиқлик таъминоти ҳақида-ку гапирмаса ҳам бўлади. Сабаби, Самарқанд шаҳридаги, шунингдек, бошқа туман ва шаҳарлардаги деярли барча кўп қаватли уйлар марказлашган иситиш тизимидан узилганига бир неча йил бўлди (кейинги йилларда янги қурилган, ҳар бир хонадон алоҳида иситиш тизимига эга кўп қаватли уйларда бундай муаммо йўқ).\nШундай бўлгач, аҳоли хонадонини қандай иситади? Албатта, электр энергиясидан ҳар қачонгидан кўпроқ фойдаланади. Бунда ҳам тўловига чидаса. Чунки ҳозир янги, замонавий электр ҳисоблагичлардан фойдаланиш тизимига ўтилгач, аввалгидек “қўлимга пул тушса, тўлайман”, деган гап йўқ. Тармоққа ноқонуний уланиб, ўғринча фойдаланишга, ҳисоблагични “орқага айлантириш”га барҳам берилган. Худди бошқа истеъмол маҳсулоти харид қилганингиздек, эҳтиёжингизга қараб пул тўлайсиз ва электр энергиясидан фойдаланасиз. Аслида, истеъмолчининг асосий эътирози ҳам шунда – “свет учун пулни тўлаб қўйганман, нега узлуксиз ёқиб қўйилмайди?”.\nЯқинда Самарқанд ҳудудий электр тармоқлари корхонасининг янги раҳбари журналист ва блогерлар иштирокида пресс-тур ташкил этиб, тизимдаги янгиликлар, муаммолар ва вазифалар ҳақида маълумот берганди. Ўша мулоқот чоғида янги бошлиқ Самарқандда электр энергияси билан боғлиқ кўп масалалар Тошкент орқали ҳал этилаётгани ва уларнинг ваъдаларидан келиб чиқиб, бундан буён вилоятда электр энергиясида бир соатдан ортиқ узилиш бўлмаслигини айтганди. Афсуски, янги раҳбарга берилган ваъданинг ҳақиқатга қанчалик яқинлиги ёки йироқлиги кейинги кунларда яққол намоён бўлди.\nДарвоқе, пресс-турга электр энергиясини магистрал электр тармоқлари орқали етказиб беришга масъул ҳисобланган миллий электр тармоқлари корхонасининг вилоятдаги мутасаддиси ҳам таклиф этилган экан. Мутасаддидан нима учун вилоят эҳтиёжига яраша электр энергияси етказиб берилмаётгани ва тармоқда узилишлар кўп бўлаётгани ҳақида сўраганимизда, у буни “аҳолининг истеъмол маданияти” билан боғлаб жавоб беришга уринди. Кейинги саволларга эса “буларга бош муҳандис келиб жавоб беради”, деганча жуфтакни ростлаганди. Аммо ўша куни на бош муҳандисдан ва на бошқа масъулдан дарак бўлганди.\nХуллас, бугун электр энергиясидаги узилишлар шаҳар учун ҳам, қишлоқ учун ҳам муаммога айланди. Бунга берилаётган жавоб ҳам аниқ – истеъмол ошиб кетди, тармоқлар кўтаролмаяпти, иссиқлик станциясида авария бўлди...\nҲаво совуб кетгач, албатта, эҳтиёж ортади-да. Бунинг устига, юқорида қайд этганимиздек, табиий ёки суюлтирилган газ етказиб бериш, иссиқ сув ёки иссиқлик таъминоти билан боғлиқ муаммо бўлмасаки, ҳамма юк электр энергиясига тушмаса?! Нега мавсумга тайёргарлик чоғида бу жиҳатлар эътиборга олинмайди?\nЭнди газ масаласида. Бугунга келиб аҳоли ҳаво ҳарорати пасайиши билан газ босими ҳам тушиб кетишига ўрганиб қолди. Кўпчилик газдан умидини узиб, имкон қадар, кўмир, ўтин ғамлашга одатланяпти. Қишлоқда, ҳовлида яшаётганлар учун бунинг имкони бор. Лекин кўп қаватли уйларда-чи? Бу хонадонларда аҳоли ноиложликдан газ плитасини ёқиб (бор бўлса, албатта) уйини иситишга мажбур бўлади. Натижада ис газидан заҳарланиш, ёнғин каби кўнгилсиз ҳолатлар юзага келади.\nКеча бир ҳамкасбимиз “газ паст, свет светофор бўлиб қолди, бешинчи қаватдаги уйим музхонага айланиб боряпти. Бу кетишда қишни қишлоқда ўтказаман шекилли. Ҳар ҳолда, уйда печка, сандал қурса бўлади”, деди. Айтишича, қишни шаҳарда ўтказасизлар, деб кекса ота-онасини уйига олиб келган экан, вазиятни кўриб, қишлоққа қайтиб кетишибди.\nКоммунал соҳадаги бугунги ҳолатга, юзага келаётган муаммоларга сабаблар бисёр. Шу билан бирга ҳар бир соҳанинг ўзини оқлашига ёки муаммоларини тан олишига ҳам омиллар жуда кўп. Лекин бугун аҳолини айб кимда ёки қайси тармоқда эканлиги эмас, муаммоларнинг ечими қизиқтиради, қишда нима бўлади, деган савол ўйлантиради. Умидимиз, қиш остонасидаги дастлабки синов мутасаддиларни ҳам ўйлантираётган, улар учун огоҳлик қўнғироғи бўлсин-да!..\nТеглар: куз-қиш мавсуми иситиш мавсуми электр таъминоти


Мусулмон бўлмаган йигитга турмушга чиқиш...? - Форум\nСешанба, 18.06.2019, 4:16:46\nБош сахифа | Мусулмон бўлмаган йигитга турмушга чиқиш...? - Форум | Мой профиль | Регистрация | Выход | Вход\nФорум » Islomiy Bo'lim / Исломий булим » Islom » Мусулмон бўлмаган йигитга турмушга чиқиш...?\nМусулмон бўлмаган йигитга турмушга чиқиш...?\nMoniKa Дата: Якшанба, 10.05.2009, 1:32:27 | Сообщение # 1\nСАВОЛ: Ассалому алайкум, ҳурматли Шайх жаноблари. Мен ҳозирда Германияда таҳсил оляпман ва бир мусулмон курсдошим бир мусулмон бўлмаган йигитга турмушга чиқмоқчи. У қизни мен 2 йилдан бери биламан ва дини Исломни тушунади, амал қилишга ҳам ҳаракат қилади. Бошқа диндагига эрга тегиш мумкин эмас десам, у қиз: «бу фақат бунақа никоҳдан кейин бўладиган болалар Исломда бўлмаслиги учун бўлса, мени эрим болаларим мусулмон бўлишига қарши эмас» деди ва «мен ҳам диний китобларни кўриб чиқдим ва у китоблардан шунақа маъно келиб чиқяпти», яна «бошқа сабабини топа олмаяпман» деяпти. Мен ўзим у қизни бу ишдан қайтаришга холис (Аллоҳ йўлида) ҳаракат қиляпман.\nМенинг саволим қуйидагича: Бу қизни: «Агар фақат бунақа никоҳдан кейин бўладиган болалар Исломда бўлмаслиги учун бўлса, мени эрим болаларим мусулмон бўлишига қарши эмас» фикрига мен қандай жавоб берай?\nЯна қандай сабаблари бор бундай никоҳни тақиқланганлигига. Қуръон ёки саҳиҳ ҳадислардан нималарни айтса бўлади бу қизга. Қандай тушунтирай, ёрдам беринг, илтимос.\nЖАВОБ: Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Муслималар умуман бошқа диндаги эркаклар билан турмуш қуришлари мутлақо мумкин эмас. Агар у эркаклар масиҳий ва яҳудий динида бўлсалар ҳам мумкин эмас. Бу улкан гуноҳ бўлади. Агар ўша эркак мусулмон бўлсагина у билан турмуш қуриш мумкин, холос.\nМуслима аёл фақат мусулмон эркак билангина турмуш қуриши мумкин. Ғайридин эркакка эрга тегиш муслима аёлга қаттиқ манъ қилинган. Бу борада эркак аҳли китоб бўлса ҳам бўлмайди. Мусулмон эркак масиҳия ёки яҳудия аёлга уйланса бўлади. Аммо, муслима аёл масиҳий ёки яҳудий эркакка турмушга чиқиши мумкин эмас. Нима учун, деган савол пайдо бўлиши турган гап. Жавоб қуйидагича:\nИслом ўзидан одинги динларни тан олади. Жумладан, масиҳий ва яҳудий динларини ҳам тан олади. Масиҳий ва яҳудий динлари эса, Ислом динини тан олмайдилар.\nШу асосда масиҳия ёки яҳудия аёлга уйланган мусулмон эркак ўз хотинининг динини тан олади ва ҳурмат қилади. Шунингдек, унинг илоҳий китоби-Инжил ёки Тавротни ҳам тан олади ва ҳурмат қилади. Пайғамбари Ийсо алайҳиссалом ёки Мусо алайҳиссаломни ҳам тан олади ва ҳурмат қилади.\nМасиҳий ёки яҳудий эркак эса, Ислом динини тан ҳам олмайди, ҳурмат ҳам қилмайди. Қуръони Каримни тан ҳам олмайди, ҳурмат ҳам қилмайди, балки ҳақорат қилади. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни ҳам тан олмайди, ҳурмат қилмайди. Балки, алдамчи, фирибгар ва хотинбоз, деб ҳақорат қилади. Бундай ҳодда муслима аёл у билан қандоқ қилиб турмуш қила олади?\nҚолаверса, Ислом масиҳия ва яҳудия аёлга мусулмон эркак билап яшаш давомида унинг барча ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи, дини, эрки, моли ва бошқа нарсаларнинг дахлсизлигини таминловчи очиқ-ойдин қонун-қоидаларни жорий қилиб қўйган. Масиҳий ва яҳудий динларида эса, бу нарсалар ҳақида умуман бир оғиз ҳам сўз йўқ. Бундай ҳолда муслима аёлни қандоқ қилиб масиҳий ёки яҳудий эркак қўлига топшириб бўлади?\n«Агар насрония эридан бир соат олдин Исломга келса ҳам унга ҳаром бўлиб қолади». Бухорий ривоят қилган.\nМуслима аёл кофир эр билан яшаши мумкин эмас. Аммо, аввал айтилганидек, идда ичида эр ҳам мусулмон бўлса аввалгидек, яшаб кетаверадилар.\nАллоҳ таоло Қуръони Каримда айтади: «Мушрика аёлларни иймон келтирмагунларича никоҳингизга олманг. Шубҳасиз, мўмина чўри мушрикадан, гар у сизни ажаблантирса ҳам, яхшидир. Ва мушриклар иймонга келмагунларича уларга никоҳлаб берманг. Шубҳасиз, мўмин қул мушрикдан, гар сизни ажаблантирса ҳам, яхшидир. Анавилар дўзах ўтига чақирурлар. Аллоҳ эса, Ўз изни ила жаннатга ва мағфиратга чақирар ҳамда одамларга Ўз оятларини баён қилур. Шоядки эсга олсалар». (Бақара: 221)\nНикоҳ инсоний алоқалар ичида энг муқаддас ва аҳамиятлисидир. Бу алоқа одам боласининг кўплаб хоҳиш-истакларига жавоб беради. Никоҳдаги икки шахс бир-бирига энг яқин шахслар ҳисобланади. Бу ҳолга эришиш аввало қалбларнинг бирлашмоғини, қалбларнинг бирлашмоғи эса, ақида бирлигини тақозо этади. Чунки ҳар бир инсоннинг ҳаётий йўлини белгилайдиган ўлчов диний нуқтаи назари бўлади. Шу боисдан Исломда ақийдаси бузуқ аёлларга уйланиш, мушрик эркакларга турмушга чиқиш ман қилинади.\nМушрика аёлларга уйланишни ман қилгандан кейин Аллоҳ таоло аёлларнинг қайсиси ўзининг ҳузурида яхши эканини баён қилмоқда:\nMoniKa Дата: Якшанба, 10.05.2009, 1:32:46 | Сообщение # 2\nАллоҳнинг ҳузурида аёл кишининг яхши-ёмонлигини ўлчашдаги бош мезон унинг иймонидир. Агар аёл киши чўри бўлса ҳам, мўмина бўлса, бас, бошқа ҳар қандай аёлдан яхшидир. Тўғри, мушрика аёл ўзининг озодлиги, ҳусни-жамоли, шакли-шамоили, мол-дунёси, насли-насаби ва яна қандайдир жиҳатлари билан эркакларни ажаблантириши, уларга ёқиши мумкин. Лекин мушрикалиги, иймонининг йўқлиги, Аллоҳга ширк келтириши ҳамма нарсадан ёмон. Ундай мушрика аёлдан чўри бўлса ҳам, хунук бўлса ҳам, камбағал бўлса ҳам, насли-насаби гўё паст бўлса ҳам, мўмина аёл яхшидир. Қалбдаги иймони уни юқори даражаларга олиб чиқади.\nЯъни, мўминаларни мушрикларнинг никоҳига берманг. Муслима-мўмина аёллар мусулмон динидаги эркакдан бошқа эркак-ка турмушга чиқишлари мутлақо мумкин эмас. Агар у эркак Исломга кириб мўмин бўлсагина, рухсат бўлади.\nҲатто эркак яҳудий ёки масиҳий динида бўлса ҳам муслима аёлнинг унга никоҳланиши ҳаром. Фақат мусулмон эркак бўлиши шарт. Пайғамбаримиз алайҳиссолату вассалом: «Биз аҳли китобнинг аёлларига уйланамиз, улар бизнинг аёлларимизга уйланмайдилар», деганлар.\n«Шубҳасиз, мўмин қул мушрикдан, гар у сизни ажаблантирса ҳам, яхшидир».\nЯъни, эркак киши қул бўлса ҳам, мўмин бўлса, бас, бошқа эркаклардан яхшидир...\nЭркак бўлсин, аёл бўлсин, иймонсизлиги, мушриклиги жуда ёмон, улар билан ким алоқада бўлса, хусусан, никоҳ каби муқаддас ва нозик алоқада бўлса, касофати уради. Урганда ҳам, энг ҳассос нуқтада-ақида бобида уради ва инсон ўз турмуш ўртоғига эргашиб, диндан чиқиб кетиш хавфи бор. Шунинг учун оятда:\n«Анавилар дўзах ўтига чақирурлар», дейилади.\nАнавилар (мушриклар) ўзи билан бирга бўлганларни мушрикликка, бу дегани, дўзах ўтига чақирадилар.\n«Аллоҳ эса, Ўз изни ила жаннатга ва мағфиратга чақирур ва одамларга Ўз оятларини баён қилади. Шоядки эсга олсалар».\nГап фақат болалар ҳақида эмас. У қизни бу иптдан қайтариш керак. Агар йигит мусумонликни олдин қабул қилсагина, сўнг оила қуриш ҳақида ўйласа бўлади. Валлоҳу аълам.


“Толибон” Панжшерни эгаллагач, Аҳмад Масъуд Афғонистондан қочдими? | Qalampir.uz\n“Толибон” Панжшерни эгаллагач, Аҳмад Масъуд Афғонистондан қочдими?\nОлам\t12 Сентябрь 2021 11:23 23095\nШимолий қўшниларимизни террористик давлатни тан олишга шошмасликка чақираман – Дўстум\nАфғонистон мухолифатининг етакчиси Аҳмад Масъуд мамлакатни тарк этмаган. Бу ҳақда “Fors News” Маъсуд билан яқин алоқада бўлган Қосим Муҳаммадийга асосланиб, хабар берди.\nҚосим Муҳаммадийга кўра Панжшернинг 70 фоиз асосий кўча ва довонлари толиблар назоратига ўтган.\n“Сўнгги кунларда толиблар Панжшерга кирди ва эндиликда 70 фоиз асосий йўллар уларнинг назоратида, аммо Панжшер водийлари ҳамон халқ кучларининг тўлиқ назоратида “, деган Қосим Муҳаммадий.\nУ толиблар Панжшерга кирганидан сўнг, покистон ҳарбийлари уларга ёрдам келганини қўшимча қилган. Муҳаммадий бешта: “Толибон”, “Ҳаққоний тармоғи”, “Ал-Қоида” ва ИШИД аъзоларидан иборат 40 минг жангари вилоятга кирганини таъкидлаган.\n“Ҳозир бу уруш хориждан молиялаштириляпти, Покистон ва Қатар “Толибон”га моддий ёрдам кўрсатяпти. Минтақа давлатлари ва дунё буни тушунади, дея умид қиламиз”, деган Муҳаммадий кўплаб оилалар ўз уйларини тарк этганини таъкидлаб.\nАҳмад Масъуд Афғонистонни тарк этгани ҳақидаги ОАВда тарқалган хабарларга жавобан у: “У хавфсиз жойда ва Афғонистонни тарк этиб, Туркия ёки бошқа давлатга кетгани ҳақидаги миш-мишлар ҳақиқатга тўғри келмайди. Масъуд Панжшер водийси билан алоқада”, деган.\nЭслатиб ўтамиз, жорий йилнинг 6 сентябрь куни “Толибон” ҳаракати Афғонистондаги қаршилик кучларининг сўнгги қалъаси Панжшерни эгаллаганини эълон қилди. Бироқ, Миллий қаршилик фронти бу маълумотни рад этди. Бироз ўтиб эса толиблар вилоятнинг бир қанча ҳудудини назоратга олгани маълум бўлди.\nШундан бери қаршилик кучларининг етакчиси Аҳмад Масъуд қаердалиги номаълумлигича қолмоқда.\nТолибон Панжшер Аҳмад Масъуд\n26 Май 22:29 48433\n27 Май 21:29 36859\n26 Май 20:06 33430\n27 Май 11:09 32991\n26 Май 21:53 27214


ВОДИЙ САФАРИ МАҒЛУБИЯТ БИЛАН БОШЛАНДИ\nШанба куни Андижондаги «Соғлом Авлод» ўйингоҳида «Андижон» ҳамда Самарқанднинг «Динамо» жамоалари ўртасида қизиқарли баҳс бўлиб ўтди. Кутилганидек учрашув анча муросасиз ва кескин курашларга бой бўлди.\nЎйиндан олдин мезбонлар таркибидаги барча футболчиларда майдонга тушиш имконияти бўлса, кўҳна шаҳар чарм тўп усталари сафида Жаъфар Ирисметов, Эркин Бойдуллаев ва Акмал Бозоровларнинг маълум сабабларга кўра Андижонга ташриф буюришмаганди.\nКутилганидек мезбонлар илк дақиқалардан ўйин тизгинини ўз қўлларига олишга ҳаракат қилишди. Аммо, «Динамо» мураббийлари водийликларнинг ўйин услубини пухта ўзлаштиришган шекилли, майдон эгаларининг ҳужумларини қийинчиликсиз қайтариб туришди. Айниқса, самарқандликлар ҳимоя қўрғонида нигериялик ҳимоячи Девид Ония анча фаол ва хушёр ҳаракат қилди. Бўлим ўрталарига келиб кураш асосан майдон марказида кечди. Сафарда бўлгани учун Азамат Абдураимов шогирдлари шу куни қарши ҳужум тактикасида тўп суришди. «Оқ кўклар» ҳужум чизиғида тўп сурган тезкор Тимур Васильев жамоасининг қарши ҳужумларида хавфли вазиятларни юзага келтирган бўлсада, вазиятлардан унумли фойдаланишда оқсади. Умуман олганда «Динамо»нинг юқорида тилга олинган футболчиларининг майдонда йўқлиги билинди, десак муболаға қилмаган бўламиз. Зеро, 50-дақиқада Карим Израилов томонидан киритилган голда «Динамо» ҳимоячилари сунъий ўйиндан ташқари ҳолати юзага келтириш арафасида ўнг қанот футболчиси вазиятда қолиб кетганди. Ўнг қанот ҳимоячиси Акмал Бозоровнинг йўқлиги билинди… Мезбонларнинг ҳужумларини бузишда ва ўз жамоасининг ҳужумларини бошлаб беришда ҳам жамоада нўноқлик кузатилди. Хусусан, жароҳати туфайли водийга бора олмаган Эркин Бойдуллаевнинг йўқлиги яққол билинди.\nУюштирилган ҳужумлар чоғида эса «Динамо» ҳужумчиларига совуққонлик ва тажриба етишмади, дейиш мумкин. Афсуски, бу борада ҳам жамоа тўпурари Жаъфар Ирисметовнинг эсламасликнинг иложи йўқ. Ушбу тажрибали ҳужумчи бўлганида балки ҳисоб бошқача кўриниш олармиди…\nСўнгги ўн дақиқаликда меҳмонлар томонидан уюштирилган ҳужумлар «ёмғири» бесамар кетди. Ҳатто, Девид Ониянинг ҳам ҳужумдаги ёрдами таблода ўз аксини топмади.\nМуросасиз ўтган қарама-қаршиликда «Андижон» «Динамо» устидан кичик ҳисобда ғалаба қозониб «Динамо»ни олтинчи ўриндан икки поғона пастлашига мажбур қилди ва ўзи ўша ўринга чиқиб олди. Энди, «Андижон»га қарши учрашувдан сўнг «Динамо»ни 21 августда Наманганда «Навбаҳор» билан, 26 август куни эса Фарғонада «Нефтчи»га қарши ўта муҳим учрашувлар кутиб турибди.\nЎқилди (марта): 1701. Киритилган сана: 2010-08-14 00:00:00.


Тошкент шаҳри Сергели туманидаги бир манзара.\nТошкент шаҳрининг Сергели туманига 1988 йилда Тошкент шаҳрида туғилган Элбек Шукуров, Яшнобод туманига 1976 йилда Тошкент вилоятида туғилган Бахтиёр Раҳмонқулов, ва Бектемир туманига 1982 йилда Тошкент вилоятида туғилган Жаҳонгир Иброҳимов ҳоким этиб тайинланди.\nСергелининг янги ҳокими Элбек Шукуров 2018-2020 йилларда Тошкент шаҳар ҳокимининг ёшлар сиёсати, ижтимоий ривожлантириш ва маънавий-маърифий ишлар бўйича ўринбосари бўлган.\nАйни пайтда эса Жисмоний тарбия ва спорт вазирининг ўринбосари сифатида ишлаётган эди.\nЯшнобод ҳокими Бахтиёр Раҳмонқулов 2018 йилдан бугунга қадар Тошкент шаҳар ҳокими ўринбосари - Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш бош бошқармаси бошлиғи лавозимида ишлаган.\nБектемирга ҳоким этиб тайинланган Жаҳонгир Иброҳимов эса 2017 йилдан ҳозиргача Сирдарё вилояти ҳокимининг саноатни ривожлантириш, капитал қурилиш, коммуникациялар ва коммунал хўжалик масалалари бўйича ўринбосари бўлиб ишлаган.