Mirpo’lat Mirzo. Shoir (Rauf Parfi haqida). | Xurshid Davron kutubxonasi\nMirpo’lat Mirzo. Shoir (Rauf Parfi haqida).\nMuallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati, Xotira va yodnomalar 06.11.2013 izoh yo'q\nРауф Парфи бетакрор шоир эди. Унинг шеъриятию ҳаётига, турмуш тарзига тақлид қилган ёшлар кўп бўлди. Лекин улар бу борада ҳам муваффақиятсизликка учрадилар. Рауф Парфи эса ҳаёт бўйлаб чаманзорда гул танлаб юрган ошиқдек таманно юришида давом этаверди… Устозлардан бири, Рауфдай беғубор, мусичадек беозор қалбли инсоннинг юрагида шу қадар долғали изтироблар бўлишига то ҳануз лол қоламан, деганди.\nҲеч бир шоирнинг шеъриятини мутлақо бенуқсон, идеал шеърият деб бўлмаганлиги каби Рауф Парфининг турмуш тарзини ҳам барчага ибрат намунаси, деб кўрсатиб бўлмайди.\nНашриётлар жойлашган салобатли бино олдидаги улкан устунлар ёнидан ўтиб зинадан кўча томон тушиб борарканман, узоқдан Рауф ака келаётганини кўрдим. Куз кунлари эди. У – ҳамишалик костюмида, қўлида ҳамроҳ портфели. Қачон қўйилгани эсимиздан чиқиб кетган соқол-мўйлаби ўзига ярашган. Уни узоқдан ҳам таниб олиш мумкин, чунки сочлари оппоқ эди. Қайсидир ёш шоир Рауф акага бағишланган шеърларидан бирида уни “Сочлари оқарган гўдак” дея таърифлаган эди. Шоир унинг қалби беғуборлигига, маъсумлигига ишора қилган эди, албатта.\nРауф аканинг кўзи менга тушгач, узоқданоқ қўлини кўтариб, мамнунлигини изҳор қилди. Кўришдик. Юзига беғубор табассум ёйилганди. Одати шунақа: ким билан тўқнаш келмасин – хоҳ дўст-биродари, хоҳ шогирди, хоҳ шунчаки бир кўрган таниши, ҳатто бутунлай нотаниш кимса бўлса ҳам, кўришмоққа чоғланса, юзига ана шундай самимий, масъум табассум ёйилар эди. Бундан у билан кўришган одамнинг ҳам дили хуфтон бўлса – ёришар, кўнгли ғаш бўлса, дарҳол ғашлиги омонат муз каби эриб кетарди.\n– Хўш, йўл бўлсин, устоз? – дедим мен ҳам одатий жилмайиш билан.\n– Шу-шу-шу… – деди Рауф ака лабида табассум ўйнаб. – Бу, ўзингиз биласиз-ку, нима қиласиз сўраб, дегани эди.\n– Ҳа-а, “ишхона”гами?..\n– “Ишхона” ёпилиб кетганига анча бўлган. Ҳозир фаолиятни “Мўминхона”да давом этдиряпмиз…\n– “Етимхона”га ҳам бориб турибсизми?\n– У ерга тушдан кейин ўтаман. Ҳозир бир-иккита “дарвешлар” билан кўришамиз…\n“Ишхона” деганимиз, ҳозир ярмарка дўконлари тушган жойдаги “Қаҳвахона” эди. Анча йиллар илгари – Рауф ака ишламай юрган кезларда (аслида бирон-бир даргоҳда узоқ ишламаган ҳам) уни ҳамиша ўша “Қаҳвахона”дан топса бўларди. “Қаерда ишлаяпсиз” деган саволлар жонига тегиб кетгач, сўраганларга “иш жойим” деб ўша манзилни берарди. “Мўминхона” деганимиз эса нашриётлар биносининг ёнбошига тушган ойнаванд қаҳвахона эди. (Ҳозир у ҳам бузилиб кетган.) Қаҳвахонада Мўмин деган дилкаш йигит ишларди. Шу боис Рауф ака бу қаҳвахонага “Мўминхона” дея ном қўйиб олганди. “Етимхона” деганимиз Истиқлол хиёбони яқинидаги “Газеталар биноси” биқинига жойлашган қаҳвахона эди. Уни Ҳакимжон деган йигит бошқарарди. Ва шунинг учун у дастлаб “Ҳакимхона” дея номланганди. (Бу номни ҳам, албатта, Рауф ака қўйган.) Нима сабаб биландир Ҳакимжон ишдан кетгач, “Қаҳвахона” етим бўлиб қолган (тўғрироғи унинг доимий мижозлари) ва уни Рауф ака “Етимхона” деб қайта номлаган эди.\n“Дарвешлар” эса кўнгли кўнглига мос тушадиган шоирлар қавми эди. Ундайлар баъзан-баъзан йўл устида йиғилиб, Рауф аканинг суҳбатини қўмсаб, тўпланардилар.\nРауф ака билан “ҳамшиша” бўлган (у ҳамсуҳбатларини шундай деб ҳурматларди) ҳар бир шоир ёки шогирд унинг лутфлари замиридаги маъноларни дарҳол англар ва, албатта, устознинг имо-ишораларини ҳам тез илғаб оларди.\n– Устоз, афсуски, шошиб турибман, йўқса гурунгларингиздан баҳраманд бўлардим… – дедим узр сўраган оҳангда бояги “шу-шу-шу…”дан “сиз ҳам юринг”, деган ишорани туйиб.\nЯна лутфли табассум билан бир-биримизга “шу-шу-шу…”лаб хўшлашдик. Рауф аканинг ортидан қараб қолдим. Қадам олишларида аён бўла бошлаган йиллар таъсирини айтмасангиз, ҳали ҳам хуш-хандон. “Бизлар турмуш ташвишларига тиззамизгача ботиб юрамиз… У эса… хуррам, ғамсиз-кадарсиз ҳамиша. – Ҳавас қилдим ичимда. – Унга дард юқмаса керак. Худо хоҳласа, узоқ умр кўради… Шундоқ бўлсин, илоҳим!..”\nЛекин Рауф ака билан ушбу қисқа учрашув сўнгги дийдор экан. Ярим йиллар ўтгач, унинг оғриб қолганини эшитдим. Яна бир муддатдан кейин ҳаётдан кўз юмганлиги ҳақида машъум хабар тарқалди.\nШундай одамлар бўладики, бир кун келиб улар ҳам дунёни тарк этишига сира ақлинг бовар қилмайди. Зеро, улар наздингда ҳеч қачон дардга чалинмайдигандек, ҳеч қачон дунёни тарк этмайдигандек туюлади. Гўё улар кетса, ёруғ дунё ҳувиллаб қолади, файзини йўқотади… Рауф Парфи ана шундай файзли инсонлардан эди.\nРауф Парфи айниқса ёшлар билан қадрдон ва қалин дўст эди. Ундан кейинги авлод орасида унинг самимиятидан баҳраманд бўлмаган шоир топилмаса керак. Мен ҳам ана шундай ёшлар қаторида эдим. Илк китобим чиқмай туриб устознинг эътиборига ноил бўлгандим. Унга бағишлаб шеър ҳам ёзганман. Уни биринчи китобимга киритганман. Шеърнинг савияси қандайлигини билмадим-у, лекин, ҳар қалай, Рауф акага бағишланган биринчи шеърлардан эди. Кейин ёш шоирлар томонидан унга кўплаб шеърлар бағишланди. Рауф ака бу ҳолга баъзан истеҳзоли мутойиба билан: “Кўрасизлар, келажакда мен уларни тўплаб бир китоб қиламан!..” – дерди. Бу даврлар суруридан кўнгил беихтиёр энтикади ва хотиралар янада теранлашади: “Шоир Рауф Парфи номини қачон эшитганман ўзи?..”\nҲақиқатан ҳам Шоир номини илк бор қачон эшитганман? Ҳа, эсладим. Талабалик йилларимда. “Шарқ юлдузи” журналида унинг бир даста шеърларига устоз Асқад Мухтор “Оқ йўл” тилаганди.\nЁмғир ёғар, шиғалаб ёғар\nМана шундай сатрлар билан бошланувчи шеър биз, шеърият шайдоларини ўзига тамомила сеҳрлаб қўйганди. Эҳ, у даврлар! Бир ёқда Абдулла Ориповнинг ўтли мисралари, бир ёқда Эркин Воҳидовнинг дилбар сатрлари! Ана шундай мухлис талош бир пайтда шеъриятнинг зангор уфқларида Рауф Парфи назмининг ҳарир эпкинлари урилганди кўксимизга!\nУшбу янги ном кейинчалик сазовор бўлган шуҳрату олқишларни бир ёққа қўйиб турайлик. Мен то ҳануз мазкур шеър таъсирида юраман.\nМен унга очаман бағримни.\nАста унутаман ёмғирни.\nҲар гал мен бу шеърни ёдга олганимда умримнинг бокира палласи, баҳор ёмғирларига рўпара турган дамларимни эслай бошлайман. Теграмдаги бутун борлиқ шаррос ёмғир сувларига чайилиб шаффофлангандек туюлади. Кўнглимдан ғуборлар ариб, руҳим тиниқлашади.\nОхир мени асир этар ул.\nЁға бошлар қоғозга кўнгил.\nБу айнан менинг шеърим эди. Гўё бу шеърни мен ёзишим керак эди. Ахир, баҳор кечалари уйқум қочган тунлар бу ёмғир қўшиғини тинглаган эмасмидим? Ҳали қўлимга қалам олмаган, оқ қоғоз бетига сатр битишга журъат қилмаган пайтларимда айвондан туриб унинг ажиб таронадек оҳангларидан сеҳрланган, бу исмсиз нашидидан маст бўлган мен эдим-ку!\nТалабалик йиллари пахтага чиққан давримизда гулхан атрофига тизилиб кўнглимиз осмонидаги шоирлар шеърларини ўқиганимизда бу шеър такрор-такрор янграган.\nҚўлимда Рауф Парфининг бири-биридан мўъжаз: “Карвон йўли” (1968), “Акс садо” (1970), “Тасвир” (1973), “Хотирот” (1975), “Кўзлар” (1977), “Қайтиш” (1978), “Сабр дарахти” (1986), “Сукунат” (1989), “Тавба” (2000) ва “Сўнгги видо” (2006) китоблари…\nКаттакон бир жилд шаклини олмаган ушбу китобларда бетакрор шоирнинг қалб туйғулари, изтироблари, ҳиссиёти ва тафаккури нақшланган.\nЗамон табиати, давр феъли қизиқ. Қўлимдаги жажжи, мўъжаз, муқовалари одми, кўримсиз тўпламларни бугун китоб расталарида ярқираб турган қалин назмий мажмуаларга хаёлан таққослайман. Аксарияти номи ҳали қулоғимизга чалинмаган шоирларники. Улар орасида сайланмалар, жилдликлар ҳам кўзга ташланади… Шунчалик кўркам нашр этилганига қарамай, нега бу китоблар шеъриятимизда воқеага айланмаяпти? Ёки шеършунос ва шеърият мухлислари камайиб кетдимикин?\nЛекин ўтган асрнинг 60–70-йилларида чоп этилган шеърий тўпламлар-чи?! Уларнинг ҳар бирига адабий танқид, қолаверса, адабий жамоатчилик ўз эътиборини қаратар, аниқ-равшан муносабатини билдирар эди.\nҚўлимда 20 саҳифадан иборат “Акс садо” тўплами. Ундаги ҳар бир шеър тиниқлиги, бадиий юксаклиги билан юракни лол қолдиради:\nБир ажойиб қор ёғар бу кеч,\nУчиб тушар менинг ёнимга…\nМен-ку сени ўйламасман ҳеч,\nСен тушасан аммо ёдимга…\nБу шеърни таърифлаб ўтириш ортиқча. Чашма сувларидек тиниқ туйғулар суратидир бу шеър…\nТонг отмоқда. Тонг ўқлар отар,\nТонг отмоқда, қуёш – замбарак.\nЯраланган Ер шари ётар,\nБошларида яшил чамбарак…\nСубҳидам. Шабнамлардан кўтарилган ҳовур тўп тутунидек кўтарилади. ўқлар – қуёш ва унинг нурлари. Ана шу нурлар Ерни яралаган. Ер шари ана шу дамларни кўриш учун баҳор либосини кийиб, бошига гуллардан чамбарак тақиб ясанган эди. Лекин субҳидам гўзаллиги уни ҳушидан айирди ва у қуёш шуъласи тиғларидан яраланиб, йиқилди…\nШоирнинг мана шу сингари қалб ва руҳ оламидаги мўъжиза ёхуд кашфиёт янглиғ шеърлари ўзбек шеъриятига янги, бетакрор овозли истеъдод кириб келганлигидан далолат берди.\nДарҳақиқат, унинг овози ҳеч бир шоирникига ўхшамаган эди. Айни пайтда унда Усмон Носир руҳини, Ҳамид Олимжон сурурини, Чўлпон ғуссасини, Ойбек закосини туйиш мумкин эди.\nЎтган асрнинг 60–70-йиллари ўзбек шеърияти учун энг музайян палла бўлди. Бу ҳодисанинг ҳаётбахш омилларини бугунги кун адабиётшунослиги чуқур ўрганиши керак. Зеро, ўша даврда Эркин Воҳидов, Абдулла Орипов, Омон Матжон, Ҳалима Худойбердиевалар ўзбек шеърияти майдонида бўй кўрсатдилар. Ана шулар қаторида Рауф Парфининг ўрни алоҳида эди.\nБу даврда юқорида номлари зикр этилган шоирларнинг китобларигина эмас, матбуот саҳифаларидаги ҳар бир чиқишларини мухлислар излаб ўқирдилар. Ва айни мана шу муҳитда ХХ аср ўзбек шеъриятининг юксак нуқталарини белгилаган “Ўзбегим”, “Ўйларим”, “Баҳор” шеърлари яратилди.\nБаъзан нима учун бу жараён сустлашди деган ўйга бораман. Шахслар ижоди сусайгани туфайли содир бўлдими бу ҳодиса ёки унга бошқа ижтимоий омиллар – жамиятдаги мафкуравий ўзгаришлар, чеклашлар ва бошқа турфа кўзга кўринмас монеликлар туфайли юз бердимикин бу ҳолат?\nМени кўпинча мана шу муаммо ўйлантиради.\nЗеро, ёрқин истеъдод дастлаб машъалдек ярқираб кўринади, кейинчалик эса унинг шуъласи хиралашиб боради. Бу – истеъдод соҳибининг турмуш билан рўпара келгандаги машаққатлари, толиқишлари туфайлимикин?\nНега Навоий ижодида заиф, бўш, шунчаки ёзилган шеърни учратмаймиз? Нега Байронда бу ҳол содир бўлмаган? Нега Чингиз Айтматов умрининг сўнггига қадар ижод яловини баланд кўтариб ўтди?\nЁки улар ижодда омади чопган инсонларми? Ёки алоҳида истеъдодми улар? Ёки фавқулодда шахслар эдими?\nХусусан, Навоийнинг илк ёзган ғазали билан сўнгги ғазали орасида бадиий юксаклик жиҳатидан тафовут бўлганми?\nШеъриятимиз, умуман, адабиётимиз жараёни кечмишига назар ташлаганимда баъзан кўнглимда ана шундай саволлар туғилади.\nЯна Рауф Парфининг “Акс садо” китобига қайтсам… Ундаги шундай сатрлар алоҳида эътиборни жалб этади:\nБир қушча сайрайди менинг руҳимда\nМен сенинг исмингни билмайман, қушчам…\nШоир яшаб ўтган умри давомида, зеро бутун ижодий фаолияти давомида мана шу қушча исмини билишга, унинг сайрашларидаги мазмунни англашга интилиб яшади.\nШоирнинг “Тасвир” китоби 60 саҳифалар атрофида. Бу тўпламда унинг тафаккур кўлами кенгайиб, ҳиссиётлари чийралганига, фалсафий мушоҳадаси теранлашганига шоҳид бўламиз.\nШоир давр туғёнларини дадил қаламга олади. Унинг ижодида жаҳон шеъриятининг ёрқин юлдузлари – ўзи эътиқод қўйган шоирлар: Н.Ҳикмат, П.Неруда, Р.Тагор шеърларига хос оҳанглар ва япон шеъриятининг ёрқин қирралари кўрина бошлайди.\nШоир ўша даврга нисбатан юрагидаги исённи зоҳир этиш учун имкон ахтаради, турли бадиий воситаларни ишга солади.\nСаболарда ўйнайди наво,\nАриқларда сув оқади шан.\nОҳангларга тўлибдир ҳаво,\nБенавосан, нечун ёлғизсан?\nБу бенаволикнинг сири нимада? Нега лирик қаҳрамоннинг кўнглини гул барги ҳам, шеърий тун ҳам ўзига мафтун этолмайди? Балки гўзал китоблардаги эртанги кунга бўлган ишонч ром этар:\nУфқларда ёниқ афсона –\nОлгин Эркин Воҳид шеърларин.\nЙўқ, барибир лирик қаҳрамон кўнглидаги ғусса аримайди. Уни ҳеч нарса аритолмайди. У қандай ғусса эди? Шоир “руҳида сайраётган қушча” маҳзунлиги сабабини очиқ баён қилмайди. Мана шу бадиий ечими билан у ўқувчини фикрлашга ундайди, ўз кўнгли тубларига чуқурроқ назар солишга даъват этади.\n60–70-йилларда халқимизнинг миллий руҳияти асосан шеъриятда ёрқин кўринди. Жумладан, А.Ориповнинг “Ўйларим” шеърида шундай сатрлар бор:\nКўз олдимда шу қадарли пок эди олам,\nГўё нурдан яралганди инсон деган зот…\nРауф Парфига ҳам бу изтироб бегона эмас:\nҲар нарса соф эди, ҳар нарса порлоқ,\nГўё гўзалликдан иборат олам…\nУшбу ўринда бу кечинма қайси шоир қаламидан аввал тўкилди экан, деган ўй ҳам кечади. Зеро, яхши шеър яхши шеърга туртки бериши, қанотлантириши шеърият тарихидан маълум.\nРауф Парфи ўз дардларини дунёвий миқёсга олиб чиқади. Жумладан, “Ватан ҳақида Бернд Иенцга мактубим” шеърида шундай сатрлар бор:\nУлар қоғоз юзига пул ёзардилар…\nУлар она тилин унутадилар тахтчасининг ёнида.\nУлар алдоқдан, шарбатдан, қип-қизил гўштдан\nҚасру иморатлар қурадилар бемалол…\nШоир бу дардларига тасалли тополмайди, илло чорасизлигини “Гамлет” шеърида шундай ифода қилади:\nҚонлар оқмоқдадир, сўнмоқдадир нур,\nТурибсан-ку давр билан бетма-бет.\nНаҳот изтиробда доим тафаккур?\nШоир руҳиятидаги ғалаён тинмайди. Лекин ёруғ манзил қаерда? Балки уфқлардан наридадир? Шоир хаёллари уни ҳар қайларга етаклайди.\nОёғим юрмайди юрганим сари,\nБу ўринда Усмон Носирнинг бир пайтлар ёзган шеъри ёдимизга тушади.\nЛожувард уфқнинг тубига яқин…\nРауф Парфи руҳидаги изтиробли кечинмалар ўз мавриди билан шеърларига кўча бошлади. Эрк, Истиқлол, Туркистон мавзуси ижодида теранлашди.\nШўролар сиёсатидаги бир ёқламалик, Компартия шаънига ҳамду санолар шоирни қаттиқ таажжубга солар, юрагидаги дардларини зоҳир этишга мутлақо изн бермасди. Мана шу жараёнда шоир ижодида туркум-туркум шеърлар пайдо бўлдики, улардаги мисраларда эҳтирос кучли бўлиб, фикр ана шу эҳтирос тубида қолиб кетар ва уни оддий шеърхоннинг англаб олиши амри маҳол эди.\nАна шу паллада шоир мураккаб бир юксакликка кўтарилди. Чамамда, у энди оддий шеърхонни эмас, замонни теран англайдиган, тафаккури Ватан тақдирини мушоҳада эта биладиган, эркталаб, ҳуррият шабадаларига кўксини дадил очган зиёли қавмни назарда тутиб шеърлар ижод қила бошлади. Ва тўпламларидан бирини “Сабр дарахти” деб номлагани ҳам бежиз эмас.\nШўролар сиёсати баравж бир давр – ўтган асрнинг 60–70-йилларида ўзбек шоири Ўзбекистонни Ватаним деб куйлаши, хусусан, унинг ўтмишини улуғлаши, халқнинг орзу-армонларидан, йўқолиб бораётган ўзлигидан гап очиши мумкин эмасди, бу туйғу дарҳол миллий маҳдудликка йўйилар ва бу муаллиф бошига маломатлар ёғдирарди.\n“Ишқ сўзидан куйди булбул маскани”,\nМен сени куйламоқ истайман фақат.\nУшбу шеър 1967 йилда битилган. Унинг замиридаги шоир дардига бир зум қулоқ тутайлик. Қўштирноққа олинган биринчи сатр Алишер Навоийга тааллуқли эканлигига шоир изоҳ берган. Яъни, булбул ўз маскани – чаманига бўлган муҳаббатини куйиб-ёниб изҳор этиши мумкин, лекин мен сени ҳамиша куйламоқ истасам-да, куйлай олмайман (куйлашим мумкин эмас), она-Ватаним, дея нола қилади шоир.\nЧунки шундай даврлар бўлгандики, юрт дардини қаламга олишга жазм этган шоирларнинг аксарияти, қатағонга учраб, “халқ душмани” деб эълон қилинганди.\n…Бу – халқ душмани деб тутсалар бир кун,\nБари бир, у халқнинг номидан сўзлар.\nЮраги яриму бутун имони,\nТани омонатдир, нақд эрур жони.\nБуюк муҳаббатнинг дардли нишони.\nРауф Парфи забун туйғулар тўфонини кечиб, “тафаккури изтиробда” юрган паллаларда руҳида куйлаётган қушча исмини танигандек бўлади. Бу “сабр дарахти – қутлуғТуркистондаги” эрксизлик ситамларидан бағри хун, ҳуррият соғинчидан юраги мунглиғ қушча эди. Бу қушча учун нажот қайда? Унинг юрагидаги маҳзун наволар қай маъвода таскин топади? Барҳаво салтанат бағридами? Олтиннақш тахт яқинидами? Йўқ, у кўкрак қафасини ҳар қандай маъводан афзал билади. У тўйиб-тўйиб куйласа, бас…\nЮрак деб аталган оғриқ бу – нажот,\nКўкрак қафасимиз – нажот қалъаси.\nЎтган асрнинг 80-йилларида битилган ушбу сатрлар ўзбек шеъриятидаги эътиқодлар тўқнашувининг авж нуқтаси бўлганлигини бугун ёрқинроқ ҳис этамиз.\nШоир ижодий изланишлари давомида жаҳон шеъриятидан кўп нарса ўрганди. Мен ўзим Рауф аканинг мутолаа истеъдодига кўп бор шоҳид бўлганман. Эсимда, бир вақтлар Дўрмондаги Ижод уйида бирга дам олганимизда Рауф ака кутубхонадан 2-3 та қалин китоблар кўтариб чиқди. Ғарб рассомлари ҳаётидан ёзилган романлар эди, чамамда. “Бу асарларни илгари ҳам ўқиганман, шу кунларда уйқумнинг мазаси йўқ, яна бир марта кўриб чиқмоқчиман”, дегандилар. Ва икки-уч кунда уларни қайта ўқиб чиққандилар.\nРауф аканинг яна бир фазилати ўқиган китобларини дўстларига совға қилишни яхши кўрардилар. (Бу чиндан ҳам ноёб фазилатми?) Жаҳон мумтоз шоирларининг шеърий тўпламларини ҳотамтойлик билан ҳадя қилиб юбораверардилар! Ўзида бундай жасорат бўлмаганлар ҳамиша унинг бу ҳимматидан лол қоларди. Лекин ўша лол қолувчи китобпарастлар тўплаган китобларини ўқирдиларми-йўқми – бу, албатта, бизга қоронғи. Лекин Рауф ака ҳадя қилган китобларини аллақачон кўнглига жо қилган бўларди. Шу боисдан ҳам унинг шеъриятида турли хил услубларни учратамиз. У ўз ижодига сарбастни, япон шеърияти услубларини, сонетни дадил олиб кирган шоир эди. Бироқ бу услубларнинг барчаси шеърларида мукаммал бўй кўрсатди, мухлисларига ҳамиша манзур бўлди, дейиш қийин.\nЗеро, бир пайтлар аллома адиб Асқад Мухтор шоирнинг “Сабр дарахти” тўпламига ёзган сўзбошисида: “…шеърларига сарин мусиқийлик бағишлай оладиган шоир оғир мавзуларга қўл урганда сарбастга мурожаат қилиб, баъзи шаклий шартлиликлардан ўзини холи қилиб олади… Сарбаст уни негадир кўпинча декламацияга судраб кетади”, деган эди.\n“Хоккулар” эса шеъриятимизга табиатан сингишиб кетмаганлиги билан (гарчи шоир уни “Туйғулар” деб номлаган эса-да), унинг ижодида унчалик муваффақият қозонмади. Айни шу ўринда бир нарсани алоҳида таъкидлаш керакки, Рауф Парфининг ушбу “изланиш тажрибалари” кўп шоирлар учун “юқумли” бўлди ва шеъриятда юқорида таъкидлаганимиз сингари услублар “урчиб” кетди. Бугунги кунда улар “модерн шеърият” деган ном ҳам олди.\nШоир ўз туйғулари, дарди, изтиробини сонет услубида ёзилган шеърларида теран ва мукаммал ифодалай олди. Ана шу қирраси билан жаҳоннинг энг катта шоирлари ила беллаша оладиган мавқега кўтарилди. Жумладан, “Кўзимнинг ғорида парчинланган кўк” мисраси билан бошланувчи сонетда шундай сатрлар бор:\n…Сен ёлғизсан бу дунёда, севгилим,\nЧексиз чидамимнинг синчлари синди.\nЧўнкайган чўққидан сўрайман сени,\nҚариган баҳордан сени сўрайман.\nТопгил, дейман Менинг Буюк Севгимни.\nЕр тишлаб сўрайман, сўнг бор кўрай ман,\nЧақинлар жимликка чақар жисмингни.\nКўкнинг синиғига сени ўрайман.\nБу сатрлар шоир шеъриятининг ҳеч қачон завол билмайдиган юксак санъат даражасига кўтарила олганлигига далолатдир. Лекин ёшларнинг Шоир ижодидаги мана шу жиҳатга – сир-синоатга кам эътибор қаратишлари ажабланарлидир. Зеро, унинг ижодидаги турфа оҳангларга эргашган сингари сонетни ҳам ўзлаштириш мумкиндир. Лекин унга жо бўладиган дардни-чи?! Афсуски, бундай Дард Яратган томонидан ато этилади.\nРауф Парфи бир умр ана шундай Дард тўлқинларида яшади. Лекин уззу-кун бу қадар залворли Дардни кўтариб яшаш осонми?! Шу боисдан Шоир ўзига баъзан “дам берар” ва ана шу пайтларда “дарвеш”га айланар эди. Бундай кезларда у қушдек енгил, ҳазил-мутойибага мойил, кўнглида ғам-ғубордан асар ҳам йўқ инсонга эвриларди. Не тонгки, худди ана шундай ҳолларда кўрганлиги учун ҳам шоирни оддий одамлар “ғам-ғуссага бегона банда” деб биладилар. Аслида ғам-ғуссага, турмуш ташвишларига бегона бўла билмоқлик осон эмас. Бунинг учун шоир таъмага, бойликка, ёлғон дунё ташвишларига қўл силтай олмоғи зарур.\nРауф аканинг бундай хуррам ҳолатларига ҳам мен кўп бор дуч келганман. Ёдимда. Кунлардан-бир куни болалар шоири Сафар Барно, ёзувчи Зоҳир Аъламлар билан Рауф ака яшайдиган хонадонга (умри давомида бундай хонадонлар – оила гўшаси унинг учун биттагина бўлмади) уни йўқлаб боргандик. Уй бекаси бизни лутф билан кутиб олди. Дарҳол дастурхон тузалди. Бу аснода уй соҳибаси Рауф акани ҳам майда-чуйда юмушлар учун бир неча бор безовта қилди: болани ушлаб туринг, деди, меҳмонларга чой қуйиб беринг, деди… Билдикки, Рауф ака анчадан буён уйга қамалиб қолган. Мавриди келганда Зоҳир ака тагдор ҳамдардлик билан сўради:\n– Рауф, аҳволларинг қалай ўзи?..\n– Шу-шу-шу… – деди табассумини лаб учида тутиб Рауф ака. Бу унинг “Нима қилай – чорасизман!..” дегани эди. Бир пайт уй соҳибаси ошхонада ўралишаётган дамда Рауф ака дафъатан ёрилди: “Амаллаб мени бу ердан олиб чиқиб кетинглар!” У деярли мўлтираб боқди. Унинг “дардини уққан” дўстлар – бир нимани баҳона қилиб, Рауф акани ҳам ташқарига чорладик. “Тезда қайтиш” шарти билан уй соҳибасидан рухсат тегди. Рауф ака биз билан ташқарига чиқаркан, зина йўлагида хонадони эшигига ўгирилди-да, уйига қараб: “Қафасдан чиққан қуш қайтиб келурму!..” – деб хитоб қилди. Унинг бу “хитобидан” ҳаммамиз гуррос кулдик. Албатта, буни биз ҳазил деб ўйлагандик. Йўқ, ҳазил эмас экан. Рауф ака шу кетганича уч-тўрт ой йўқ бўлиб кетди. Кейин билсак, умуман, шаҳардан бош олиб чиқиб кетган экан…\nРауф ака билан бир марта Водийга сафар қилганимиз ҳам эсимда. Қайтгач, сафар таассуротларини ўртоқлашаётганимизда “Йўл узоқлик қилмадими, толиқмадингизми, Рауф ака?” дея кимдир луқма ташлади. Рауф ака пинагини бузмай: “Толиқишга улгурмадик, йўл икки шишалик экан”, – деб жавоб қилди. Бу – икки шиша бўшагунча манзилга етиб олдик, дегани эди…\nЭмишки, бир куни Рауф ака катта қалам ҳақи олиб, уни нашриёт биносида учраган шоирга улашаётганмиш: “Меҳмон қилганларининг қарзи” ёки “Бир куни меҳмон қиларсан”, дея – қарзга…” Унга тенгқур шоирлардан бири қўлидан пулни оларкан, бир зум юзига тикилиб қолибди. “Ҳа, нима бўлди?.. Олинг, олаверинг!..” – дебди Рауф ака. У шоир эса ҳамон унинг юзига тикилганча: “Нега кам?..” – дермиш.\nШоирлар ичида шунақа ношукурлари ҳам йўқ эмас. Ҳотамлик қилсанг, нега сидқидилдан қилмаябсан дея ёқангдан тутадиганлари ҳам учраб туради.\nУнинг аксарият шеърларида тоғ шалолаларидек тиниқ, зангор туйғулар жилва қилган бўлса, баъзан “ўйлаб топилган” қабилидаги ғам-ғуссалар ҳам йўқ эмасди. Ижоди давомида унинг биллур ирмоқмонанд шеърлари ғалаёнли изтироблар дарёсига айланди. Шу боис баъзан унинг дастлабки шеърлари, яъни:\nЁз кечаси. Осмон-фалакда\nКундузнинг китоби ўқилди.\nТарс ёрилди қовун палакда,\nОлтин шафтолилар тўкилди…\nсингари сатрларига ошуфта бўлсак, дам қайта-қайта ўқиш жараёнида туғёнли алам-фарёдлари тажассуми бўлган:\nАбадий коинот бирла қоламан,\nЎлсам чирқирайди овозим танда.\nЭнг янгроқ юлдузни узиб оламан.\nЁлғиз ўзим – халқман, ўзим – оломон.\nМен шоирман ахир, шоҳман, эй банда…\nсингари мисраларнинг сеҳрли гирдобига тушиб қолганлигимизни сезмай қоламиз.\nШоир дунёга нима учун келади? У дунёдан нима орттиради? У дунёга нима қолдиради?.. Бу мангу савол ҳаммани ўйлантириб келган. Тоабад ўйлантиради ҳам.\nРауф Парфи ижоди борасида ҳам бу савол янграши табиий. Лекин бир нарса аниқки, у ижоди замирида ҳаётга муҳаббатини изҳор этиб умргузаронлик қилди, Ватанини куйлади, Истиқлолни эъзозлади, беғараз яшаб ўтди. Шак-шубҳасизки, ундан тиниқ туйғулар, ёниқ дард, ҳассос шеърият мерос бўлиб қолди. Ва бу мулк ҳеч қачон ўлмайдиган адабиётимизда шеърият қадрини баланд тутиш учун ҳамиша хизмат қилади. Бугунги кунда эса, айниқса…\nШоир охирги тўплами “Сўнгги видо”ни ушбу мисралар билан якунлаган:\nХайр, шивирлаган, синграган баёт,\nХайр, заҳматларда чирпинган халқим.\nХайр, шеъриятга кўмилган ҳаёт.\nШундай Шоирнинг ҳаёт билан видолашганига то ҳануз кўниколмасак, не ажаб!\n(Tashriflar: umumiy 95, bugungi 1)\nTeg(lar) Mirpo'lat MirzoRauf Parfi\nFarzona. She’rlar. Odil Ikrom tarjimasi.


МДҲ КУЗАТУВЧИЛАР МИССИЯСИ ВАКИЛИ - Ўзбекистон овози газетаси\nМДҲ КУЗАТУВЧИЛАР МИССИЯСИ ВАКИЛИ\nсайловга тайёргарлик жараёнлари билан танишди\n17 март куни 2-Андижон округ сайлов комиссиясида МДҲ кузатувчилар миссияси раиси ўринбосари Олег Кулеба билан учрашув бўлиб ўтди.\nСайлов комиссияси раиси Обоқул Мирзаев вакилни сайловга тайёргарлик жараёнлари билан таништириб, улар Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, сайлов тўғрисидаги қонунлар, Марказий сайлов комиссияси томонидан қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича асосий тадбирлар дастурига мувофиқ, сайловга тайёргарлик жараёнлари очиқ ҳамда ошкора ўтказилаётгани ҳақида сўзлаб берди. Таъкидландики, сайлов кампанияси қонунийлик, ошкоралик ва транспарентлик принципларига қатъий риоя этиш устувор вазифалардан бири сифатида белгилаб олинган.\nОлег Кулеба комиссиянинг самарали фаолият олиб бориши учун яратилган шароитлар билан яқиндан танишди, участкаларда айни пайтда амалга оширилаётган ишлар, муддатидан олдин овоз бериш тартиб-тамойиллари ҳақида маълумот олди.\n– Миссиямизнинг асосий вазифаси сайлов жараёнларини кузатиш ва унинг халқаро стандартларга қанчалик мос келишини ўрганишдан иборат, – деди Олег Кулеба. – Ўзбекистоннинг барча маъмурий ҳудудларидаги сайлов округлари ва участкаларида бўлиб, комиссиялар аъзолари билан учрашяпмиз. Қонуний меъёрлар доирасида ишлар қизғин юритиляпти. Сайловчилар билан суҳбатда уларнинг мамлакат ижтимоий-сиёсий ҳаётидаги муҳим жараёнга қизиқиши баландлигига гувоҳ бўляпмиз. Улар эркин фикрлаб, мустақил тарзда овоз бериши учун барча маълумотлар билан таъминланган, сайловчилар ёпиқ овоз бериши учун зарур шароитлар яратилган.\nХорижий кузатувчи вилоятдаги участка сайлов комиссияларида ҳам бўлди.


Samarqand Qishloq Xo'jalik Instituti rasmiy veb sayti - Биз соғлом турмуш тарзи тарафдоримиз\nPublished on Friday, 02 March 2018 09:09\nЖорий йилнинг 1 март куни куни Самарқанд қишлоқ хўжалик институти катта фаоллар залида “Биз соғлом турмуш тарзи тарафдоримиз” мавзусида тадбир ўтказилди. Тадбирда Маънавий-маърифий ишлар бўйича проректор Ф.Ахроров, Мева-сабзавотчилик ва узумчилик факультети декани С.Санаев, Самарқанд вилоят ОИТСга қарши курашиш бошқармаси врачи М.Бурхонов, профлактика нозири И.Алиев, Самарқанд шаҳа р Хўжа Нисбатдор масжиди имом хатиби Б.Бобохонов, факультет декан ўринбосарлари, курс раҳбарлари, гуруҳ раҳбарлари ва талабалар (жами 450 нафар) киши иштирок этди.\nТадбирни Маънавий-маърифий ишлар бўйича проректор Ф.Ахроров очиб, кун тартибида кўриладиган масала мавзусини ва маърузачиларни таништириб ўтди.\nУ киши ўз сўзида жамиятга юксак маънавиятли кадрлар ҳамда соғлом ва ҳар томонлама баркамол авлод тарбиялаб, етказиб бериш бизнинг асосий вазифаларимиздан бири эканлигини алоҳида таъкидлади. Таълим ва тарбиянинг узвийлиги, етук ҳамда рақобатбардош кадрлар тайёрлаш борасида бажарадиган вазифалар ҳақида бирма-бир тўхталди. бугунги кун тартибидаги масала юзасидан сўз таклиф этилганларга берилди\nҲуқуқбузарликлар профилактикаси бошқармаси бўлими бошлиғи, подполковник Р.Йўлдошев сўзга чиқиб, бугунги кунда терроризм, диний экстремизм, жиноятчилик ва ҳуқуқбузарликка қарши курашиш ҳамда уларнинг олдини олиш ғоят муҳим аҳамият касб этмоқда. Жиноятчи унсурлар томонидан онги, дунёқараши ҳали яхши шаклланмаган ёшларни ўз таъсирига олишга уриниш ҳамма вақт бўлиб келган. Уларнинг домига дунёқараши ҳали шаклланиб улгурмаган, ўз қатъий фуқаролик позициясига эга бўлмаган ёшлар илиниб қолаётган ҳолатлар учраб турганлиги айтилди. Айни шу масала юзасидан йиғилишлар ўтказилаётганлиги айтилди. Мамлакатимизда ёшларимизнинг таълим олишлари ва баркамол шахс сифатида вояга етишишлари учун барча шарт-шароитлар яратиб берилганлиги, ҳусусан, таълим муасасаларидаги шарт-шароитлар, ёшларнинг таълим олишлари учун яратилган имкониятлар, имтиёзлар, бўш вақтларидан унумли фойдаланшлари учун эса тил ўрганиш марказлари, спорт залларидан унумли фойдаланишлари, турли бадиий тугаракларга иштирок этишлари лозимлиги тўғрисидаги фикрлар билдирилди. Шунингдек, маърузачи ёшларимизнинг тарбиясига ҳамда уларнинг онгига бир қатор ҳолатлар салбий таъсир кўрсатаётганлиги тўғрисида алоҳида тўхталиб ўтди. Айниқса, ёшларимизни мобил телефонлар орқали кириб келаётган ҳар-хил хабарларга ишонмасликка, интернет тизимидаги ҳар-хил маълумотлардан фойдаланмасликка, ишонмасликка даъват этди.\nЎзбекистонда олиб борилаётган ислоҳотларни ҳамда осойишталик ҳукмронлик қилаётган бир даврни кўраолмайдиган ёвуз кучлар ҳар хил воситалар оқали давлатимизнинг тинчлигига рахна солишгга уриниб кўрмоқдалар, дея ўз фикрларини билдирди Самарқанд шаҳар Хўжа Нисбатдор масжиди имом хатиби Б.Бобохонов. Айниқса, улар очиқдан-очиқ кураш йўлини ҳам танладилар ҳатто турли хил китоблар, варақалар тарғиботи ишларини ҳам олиб бордилар. Лекин бу усуллар бугун уларнинг мақсадларини амалга ошишига ижобий натижаларни бермади. Шунинг учун улар бугун таъсирчан ва самаралироқ усуллардан фойдаланишга уринмоқдалар. Жумладан, ёшларни тез қопқонга тушуриш учун мобил телефонлар орқали турли хабарномалар тарқатмоқдалар, интернет тизими орқали турли кўнгилочар ўйинлар ҳатто турли мақсадларга йўналтирилган грантларни таклиф этиб ўз домига туширмоқдалар. Афсуски, мамлакатимиздаги таълим муассасаларида йиллар давомида таҳсил олган малакали кадр бўлиб шаклланган кадрларимиз интернет тизими орқали турли хорижий грантрларни ютиб олиш билан бир қаторда хорижга ўқишга ёки ишлаш мақсадида бориб турли диний экстремистик оқимларнинг таъсирига ёки терорчилик гуруҳларига аралашиб қолаётганлиги сир эмас. Бу интернет орқали “кадр овлаш” тизими эканлигини алоҳида эътироф этиш лозим. Энг ачинарлиси интернет орқали ёшларга қўштирноқ ичидаги ҳақиқий динни ўргатишга таклиф этиш ёки жалб эитиш мақсадида турли ақидалар тарқатилмоқда. Бу каби ақидаларнинг мақсадлари бирор-бир динга мувофиқ келмайди. Бугунги кунда интернет ёшларимизга текин пишлоқ таклиф этаётгандек туюлади. Айтиш лозим бўлса, текин пишлоқ фақат қопқонда бўлишини ўнутмаслик керак. Интернет орқали ёшларимизнинг онгига салбий таъсир этувчи тарғибот воситаларидан фойдаланилмоқда. Ҳусусан, турли шахвоний расмлар, турли кўнгилочар ўйинларнинг интернет орқали тарғиб этилишининг ўзиданоқ билиш мумкинки, ёшлар ипсиз интернетга боғлаб қўйилмоқда.\nШундан сўнг сўзга Самарқанд вилоят ОИТСга қарши курашиш бошқармаси врачи М.Бурхонов чиқиб, Ҳар бир инсон учун унинг ва оила аъзолари ҳамда яқинларининг соғлиғи улкан бойлик эканлиги. Ана шу бойликни асраб-авайлаш учун одам тиббий саводхонлигини мудом ошириб бориши керак дея таъкидлаб ўтди. Арзимас лоқайдлик ва эътиборсизлик инсон умрига завол етказиши мумкин.\nАзиз ўқувчилар! Ўзимизнинг ва атрофимиздаги инсонлар саломатлигига бепарво бўлмайлик. Чунки, зарарли иллатлар ва турли юқумли хасталикларнинг олдини олиш ҳар бир фуқаронинг масъулиятли ва инсоний бурчидир. Дунёда тириклигимизни таъминловчи, ҳаёт аталмиш азиз неъматни асрашда муҳим омил саломатлигимизга заҳмат етказувчи турли юқумли касалликлар ва уларнинг юқиш йўллари ҳақида маълумотга эга бўлиш шарт ва зарур. Тиббий маълумотга эга бўлиш огоҳликка чорлайди. Огоҳ одам эса ўзи ва атрофдагиларни муҳофаза этиш чора-тадбирларини қўллай олади.\nУнутманг! Барча иллатлар бехабарлик ва тиббий саводхонликнинг етишмаслиги сабабли авж олади. Қуйида биз ОИВ ва ОИТС ҳақида қисқача маълумот бермоқчимиз.\nСамҚХИ Матбуот хизмати.


ЎзА - Давлат иштирокидаги банклар халқаро молия институтлари ҳамкорлигида трансформация қилинмоқда\nДавлат иштирокидаги банклар халқаро молия институтлари ҳамкорлигида трансформация қилинмоқда\nПрезидентимизнинг 2020 йил 12 майдаги “2020-2025 йилларга мўлжалланган Ўзбекистон Республикасининг банк тизимини ислоҳ қилиш стратегияси тўғрисида”ги фармонига асосан 2020-2025 йилларга мўлжалланган банк тизимини ислоҳ қилиш стратегияси, банк тизимини ислоҳ қилиш бўйича “Йўл харитаси” ва стратегияни амалга оширишнинг мақсадли кўрсаткичлари тасдиқланди.\nУмуман, банк тизимини бугунги ислоҳотлар ва эҳтиёжлар талаби асосида ташкил этишда мазкур фармоннинг амалий аҳамияти қандай? Соҳа учун стратегия, “Йўл харитаси” ва кўрсаткичлар қандай имкониятлар яратади? Фармон ижросини таъминлаш аҳоли ва тадбиркорлик субъектлари учун қулайликлар бера оладими ёки бу фақат тизим учунми?\nЎзА мухбирининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банки департаменти бошқарма бошлиғи Баҳром ЖЎРАЕВ билан суҳбати шу саволлар хусусида бўлди.\n– Албатта, ҳар қандай соҳани ислоҳ қилишда ҳуқуқий мезонлар муҳим аҳамиятга эга. Шундан келиб чиққан ҳолда, Президентимизнинг ушбу фармони ҳам банк тизимини тубдан яхшилашга кенг имкониятларни очиб беради. Масалан, бугунги кунда банкларни трансформация қилиш жуда муҳим. Ҳужжатга асосан давлат иштирокидаги банклар фаолиятини тубдан ислоҳ қилиш ва улардаги давлат улушини қисқартириш талаблари қўйилмоқда.\nФармон билан қабул қилинган стратегия ўзининг моҳиятини келгуси беш йилликда банк-молия тизимини ислоҳ қилиш ва ривожлантиришнинг тўртта устувор йўналишида намоён этади. Банк тизимининг самарадорлигини ва банкларнинг молиявий барқарорлигини ошириш, банк тизимида давлат улушини қисқартириш ва банк хизматлари оммабоплигини таъминлаш айни устувор вазифалардир.\nБунда биринчи йўналиш бўйича банк тизимининг самарадорлигини оширишга эътибор қаратилади. Яъни, бу йўналишда банк тизимига замонавий ечимларни жорий қилиш, молиявий ва инсон ресурслари самарадорлигини оширишга ижобий таъсир кўрсата оладиган молиявий барқарор ва нуфузли инвесторларни жалб қилиш орқали банк тизимида рақобат муҳитини кучайтириш, шунингдек, аҳоли ва тадбиркорлик субъектларининг бўш маблағларини фаол жалб этиш орқали банкларнинг давлат маблағларига бўлган қарамлигини камайтириш каби масалаларга кенг ўрин берилади.\nШу мақсадда Марказий банк томонидан Банк фаолиятига рухсат бериш тартиби ва шартлари тўғрисидаги янги низом лойиҳаси ишлаб чиқилди ҳамда Адлия вазирлигига давлат рўйхатидан ўтказиш учун юборилди. Мазкур низомнинг қабул қилиниши банк бозорига аниқ ва узоқ муддатли стратегик ташаббусга эга бўлган барқарор иштирокчиларнинг киришини таъминлайди. Бундан ташқари, Марказий банк томонидан банкларнинг кредит, депозит ва касса операцияларини амалга ошириш тартиблари соддалаштирилди.\n– Банк тизимида давлат улушини қисқартиришнинг тартиб-тамойили нималардан иборат?\n– Аввало, банк тизимининг барқарорлигини таъминлаш бўйича кўриладиган чоралар ҳақида тўхталсак. Стратегияда кўрсатилган иккинчи йўналишга асосан халқаро стандартлар ва илғор тажрибани қўллаган ҳолда банкларда корпоратив бошқарувни такомиллаштириш, кредитлашнинг мўътадил даражада ўсишини таъминлаш ва кредит портфели сифатини яхшилаш, банк назорати ва банкларда рискларни бошқариш тизимларини ривожлантириш, шу жумладан, рискка асосланган назорат тизимини татбиқ этиш ишлари амалга оширилади.\nАйни чоғда мазкур йўналишдаги вазифалар ижроси юзасидан Марказий банк томонидан тижорат банкларининг Корпоратив бошқарувига ҳамда Риск менежмент тизимига қўйиладиган талабларни белгиловчи низомлар ишлаб чиқилиб, рўйхатдан ўтказиш учун Адлия вазирлигига киритилди.\nШу билан бирга, замонавий корпоратив бошқарув тамойилларига асосан “Саноатқурилишбанк” ва “Ипотека-банк”да 4 нафардан, “Қишлоқ қурилиш банк” ва “Микрокредитбанк”да 2 нафардан, ТИФ Миллий банки, “Асака” банк, “Туронбанк” ва “Агробанк”да 1 нафардан банк-молия соҳасида зарур малака ва тажрибага эга бўлган мутахассислар банк кенгашига мустақил аъзо сифатида жалб этилди.\nШунингдек, санаб ўтилган банклар томонидан йирик хорижий банкларда амалий тажрибага эга бўлган 20 нафарга яқин мутахассис индивидуал шартномалар орқали банк риск-менежмент тизимини такомиллаштириш, замонавий ахборот технологиялари ва инновацион хизмат турларини жорий қилишга жалб этилган.\nЭнди банк тизимида давлат улушини қисқартириш масаласига келсак, бунда стратегияда давлат иштироки сақлаб қолинадиган ва хусусийлаштириладиган банклар аниқ белгилаб берилган. Хусусан, банк тизимини трансформация қилиш ва хусусийлаштириш даврида ҳосил бўладиган иқтисодий бўшлиқларни тўлдириш мақсадида давлат иштироки 3 та банкда сақлаб қолиниши белгиланди.\nЯъни, барча аҳоли қатламларининг молиявий хизматларга бўлган талабини қондириш, банк хизматларининг ҳудудий қамровини таъминлаш ва давлатнинг ижтимоий-иқтисодий сиёсатини амалга ошириш мақсадида давлат иштироки ТИФ Миллий банки, “Агробанк” ва “Микрокредитбанк”да сақлаб қолинади.\n“Ипотека-банк”, “Саноатқурилишбанк”, “Асака” банк, “Алоқабанк”, “Қишлоқ қурилиш банк” ва “Туронбанк”даги давлат улуши 2 босқичда хусусийлаштирилади. Бунда биринчи босқичда банклар фаолияти халқаро молия институтлари кўмагида трансформация қилинади, иккинчи босқичда эса давлат акциялари пакети стратегик инвесторларга сотилади.\n– Ушбу йўналишда амалга оширилган ишлар хусусида ҳам тўхталиб ўтсангиз.\n– Ҳозирга қадар Халқаро молия корпорацияси “Ипотека-банк”, “Саноатқурилишбанк” ва “Туронбанк”ни трансформация қилиш жараёнига, Европа тикланиш ва тараққиёт банки “Асака” банк ва “Алоқабанк”ни трансформация қилишга ҳамда Осиё тараққиёт банки Европа тикланиш ва тараққиёт банки билан биргаликда “Алоқабанк”ни трансформация қилишга жалб этилди.\nШунингдек, PricewaterhouseCoopers ва KPMG каби халқаро консалтинг компаниялари билан “Агробанк”, “Микрокредитбанк” ва “Қишлоқ қурилиш банк”ни трансформация қилишга келишиб олинди. Бугунги кунга қадар мазкур банклар фаолиятини диагностикадан ўтказиш ишлари якунланди ва ҳозирда трансформация жараёнларини амалга ошириш бўйича “Йўл харита”лари ишлаб чиқилмоқда.\nТрансформация жараёнини қўллаб-қувватлаш мақсадида Халқаро молия корпорацияси томонидан “Ипотека-банк”ка 35 миллион доллар миқдорида кредит ажратиш юзасидан шартнома имзоланди. “Саноатқурилишбанк”ка 75 миллион доллар кредит ажратиш масаласи эса мазкур ташкилот томонидан кўриб чиқилмоқда. Айтиб ўтиш лозимки, ушбу кредитлар трансформация якунида банкларнинг капиталига конвертация қилинади, яъни бу маблағлар банк акцияларини сотиб олишга йўналтирилади.\n– Тизимни ислоҳ қилиш билан боғлиқ бўлган “трансформация” сўзига изоҳ бериб ўтсангиз. Бу сўз ҳам халқаро тажриба билан боғлиқми?\nТрансформация том маънода ўзгартириш дегани. Бизнинг ҳолатда давлат иштирокидаги банкларни трансформация қилиш деганда халқаро молия институтлари билан биргаликда мазкур банкларнинг бизнес моделларини ўзгартириш орқали улар фаолиятини тижоратлаштириш ва мижозга йўналтиришдир. Ўз навбатида, бунда банкларнинг корпоратив бошқарув ва риск-менежмент тизимларини такомиллаштириш, хизматлар сифатини ва кўламини кенгайтиришга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш тушунилади.\nАйни жиҳатлар стратегиянинг тўртинчи йўналиши – банк хизматлари оммабоплигини оширишга ҳам ижобий таъсир этади. Бу йўналишда аҳоли ва тадбиркорлик субъектлари, шу жумладан, етарли даражада хизмат кўрсатилмайдиган қатлам, яъни паст даромадли жисмоний шахслар, қишлоқ аҳолиси, микрофирма ва кичик корхоналарни базавий банк хизматлари билан қамраб олиш назарда тутилган.\nБунинг учун эса давлат иштироки аҳоли ва кичик бизнес субъектларининг етарлича хизмат кўрсатилмайдиган ва заиф қатламларига йўналтирилади. Мавжуд бўшлиқларни тўлдириш мақсадида молиявий воситачилик экотизими ривожлантирилади ҳамда халқаро тажрибага асосан Молиявий оммабопликни ошириш миллий стратегияси ишлаб чиқилади. Ҳозир мазкур стратегияни ишлаб чиқиш учун Марказий банк томонидан Жаҳон банкининг техник кўмаги жалб қилинган. Шунингдек, мамлакатда молиявий оммабоплик ва саводхонлик даражасининг жорий ҳолатини ўрганиш мақсадида Халқаро молия корпорацияси билан биргаликда аҳоли ўртасида сўровнома ҳам ўтказилди.\nСўровнома натижаларидан фойдаланган ҳолда жорий йилнинг сентябрь ойига қадар молиявий хизматлар қамровини ошириш, рақамли молиявий хизматларни ривожлантириш, кичик тадбиркорлик субъектларини молиявий қўллаб-қувватлашни такомиллаштириш, молиявий хизматлар истеъмолчиларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилишни кучайтириш ҳамда аҳоли ва тадбиркорларнинг молиявий саводхонлигини оширишга қаратилган Молиявий хизматлар оммабоплигини ошириш миллий стратегияси ишлаб чиқилади.\nБундан ташқари, аҳоли ва тадбиркорлик субъектларини молиялашнинг қўшимча каналларини ривожлантириш мақсадида Марказий банк томонидан Нобанк кредит ташкилотлари тўғрисидаги қонун лойиҳаси тайёрланмоқда.\n– Сизнингча, стратегия доирасида амалга ошириладиган ишлар қандай натижа беради?\n– Стратегияда белгиланган вазифаларни амалга оширишдан асосий мақсад аҳоли ва тадбиркорлик субъектларининг ҳақиқий ҳамкори бўладиган замонавий банк тизимини яратишдан иборатдир.\nДемак, ушбу стратегияда белгиланган вазифаларни амалга ошириш орқали қуйидаги кўрсаткичларга эришилади: давлат улуши бўлмаган банклар активларининг банк тизими жами активларидаги улушини жорий 16 фоиздан 2025 йил якунига қадар 60 фоизгача ва банкларнинг хусусий сектор олдидаги мажбуриятларининг умумий мажбуриятлардаги улушини жорий 28 фоиздан 2025 йил якунига қадар 70 фоизгача оширилади.\nШунингдек, давлат улушига эга камида учта банк капиталига 2025 йилга қадар етарли тажриба, билим ва обрўга эга камида учта стратегик хорижий инвесторлар жалб қилинади. Умумий кредитлаш ҳажмида нобанк кредит ташкилотларининг улушини жорий 0,35 фоиздан 2025 йил якунига қадар 4 фоизга етказиш ҳамда банкларнинг хорижий валютадаги мажбуриятларининг жами мажбуриятлардаги улушини жорий 58 фоиздан 2025 йил якунига қадар 40 фоизгача камайтириш режалаштирилган.\nТаъкидлаганимиздек, мақсад аҳоли ва тадбиркорлик субъектларига сифатли ва қулай банк хизматлари кўрсатилишини таъминлашдан иборат. Ҳозирда амалга оширилаётган ислоҳотларнинг дастлабки натижалари кўзга ташланмоқда. Жумладан, қисқа вақт ичида банк операцияларини рақамлаштириш бўйича сезиларли ўзгаришлар амалга оширилди. Банклар томонидан бир қанча янги банк хизматлари ва маҳсулотлари жорий қилинди.\nМасалан, трансформация жараёнлари амалга оширилаётган банклар томонидан аҳоли учун 19 та ва тадбиркорлар учун 39 та модулли кредит маҳсулотлари жорий қилиниб, ушбу хизматларнинг асосий қисми онлайн тарзда таклиф қилинмоқда. Шунингдек, истеъмол товарларини кредит ҳисобига масофадан сотиб олиш мумкин бўлган махсус платформа, яъни электрон савдо майдончаси ишга туширилди. Жисмоний шахсларни биометрик (бармоқ изи, FaceID каби) усуллар билан ва масофадан идентификация қилиш имконияти яратилди. Тўловларни QR ҳамда Touch to Phone технологиялари орқали қабул қилиш тизими жорий қилинди. Халқаро пул ўтказмалари орқали келиб тушган пулларни банкка бормасдан мобиль илова орқали ёки тўғридан-тўғри банк картасига қабул қилиш имконияти яратилди. Банк карталарига онлайн ариза бериш ва уни мижозга етказиб бериш каби янги хизматлар таклиф қилина бошланди.\nМухтасар айтганда, тизимдаги бу каби ўзгариш ва янгиликлар мамлакатимиз иқтисодий ўсиши ва барқарорлигини таъминлаш билан бир қаторда, халқимизнинг фаровон ва осойишта ҳаётини кафолатлашга хизмат қилади. Зеро, мамлакатимизда амалга оширилаётган бугунги кун ислоҳотлари шундай эзгу амалларга йўғрилгани билан аҳамиятлидир.


«Магнитогорск қаҳрамони» Миллий гвардияда хизмат қилиш истагида\n«Магнитогорск қаҳрамони» Миллий гвардияда хизмат қилиш...\n09.02.2019 11:19 0 128\nРоссияда жасорат кўрсатиб, «Яхшилик қилишга шошилинг» медали билан тақдирланган Оламафрўз Абдуллаевни Ўзбекистон ёшлар иттифоқи вакиллари Тошкент Халқаро аэропортида кутиб олишди. Бу ҳақда Ёшлар медиа маркази маълум қилди.\nУ 2018 йилнинг 31 декабрь куни Магнитогорск шаҳридаги турар жой биноси портлашидан кейин ўз ҳаётини хавф остига қўйиб, ёрдам беришга ошиққан ва Россия ФВВ қутқарувчилари келгунга қадар вайроналар орасидан 8 кишини қутқариб қолган. 2019 йилнинг 6 февраль куни Челябинск вилояти губернатори Борис Дубровский ва ҳудуднинг инсон ҳуқуқлари бўйича вакили Маргарита Павлова Ўзбекистон фуқаросига медални топширди.\nДовюрак йигитнинг хизматлари Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири ва бош консулхона вакиллари томонидан ҳам рағбатлантирилди.\n—Ўша куни ҳодиса жойига шошилдим. У ерга йиғилганларнинг аксарияти ёнғинни тасвирга олиш билан овора эди. Бинонинг учинчи, еттинчи, саккизинчи ва тўққизинчи қаватларида ёнғин кўтарилганди. Учинчи қаватдаги аёлга кўзим тушди ва ўша хонадонга отилдим. Иккита ёш бола ва бир аёлни кўчага олиб чиқдим. Сўнг тепа қаватларга кўтарилиб, у ердан ҳам 5 кишини алангадан қутқариб, хавфсиз жойга олиб ўтдим, — дейди Оламафрўз Абдуллаев. — Мен бу кўмакни қаҳрамонлик дея олмайман. Менинг ўрнимда бошқа ўзбек йигити бўлганда ҳам инсонларни оловда жабрланишини тасвирга олгандан кўра, қутқаришни афзал биларди. Бу гапларни Россияда медаль билан тақдирлашганларида ҳам айтганман. Тўғриси, ўша кун тақдирлаш ва Россиянинг ҳар қандай университетига талабаликка имтиёз берилишидан бироз ҳижолат ҳам бўлдим ва бу имтиёзни рад этдим. Чунки инсонларни ўз манфаатим учун, талаба бўлиш учун қутқариб қолмаганман.\n7 йилдан буён Россияда қурилиш соҳасида меҳнат қилиб келаётган Оламафрўз спортнинг бир қанча турлари билан мунтазам шуғулланиб келмоқда, «Кудо» ва «Грепплинг» йўналишлари бўйича муваффақиятларга эришган. Келгусидаги мақсади эса Ўзбекистон Миллий гвардияси қўшинлари сафида хизмат қилиш. У жорий йилда Миллий гвардия ҳарбий-техника институтига ўқишга кириш ниятида эканлигини билдирди.\nМагнитогорск Оламафрўз Абдуллаев\nМагнитогорскда қидирув-қутқарув ишлари якунланди\nМагнитогорск фожиаси. Қурбонлар сони 37 нафарга етди, яна тўрт фуқаронинг тақдири номаълум


O‘zLiDeP сайхунободлик ёшларга тадбиркорлик бўйича маҳорат дарси ташкил қилди | O'zLiDeP\nO‘zLiDeP Сирдарё вилоят ҳамда Сайхунобод туман Кенгаши ҳамкорлигида “Тадбиркорликни ривожлантириш ягона йўлимиз” мавзуида учрашув бўлиб ўтди.\nСайхунобод туманидаги 8-сонли Болалар мусиқа ва санъат мактабида бўлиб ўтган учрашувда тадбиркорлар, фермерлар, туман давлат солиқ инспекцияси, “Ёшлар - келажагимиз!” жамғармаси туман Кенгаши филиали ходимлари ҳамда тадбиркорликни бошламоқчи бўлган ёшлар иштирок этди.\nТаъкидланганидек, 2018 йилда 26 нафар ёшга 846 миллион сўмликдан зиёд кредитлар ажратилиб 52 та иш ўрни яратилган бўлса, 2019 йилда ёшларга берилган кредитлар миқдори 1 миллиард 202 миллион 600 минг сўмни ташкил қилди, - деди “Ёшлар келажагимиз” жамғармаси Сайхунобод туман филиали раҳбари Исмоил Мўминов. - Бунинг натижасида 32 та янги иш ўринлари яратилди. Мазкур йилда 11 нафар тадбиркорликни бошламоқчи бўлган йигит-қизларга\n1 миллиард сўмдан зиёд кредит ажратиш белгиланган.\nТадбир доирасида ёшлар тадбиркор Муҳаббат Соибназарованинг иш фаолияти билан танишдилар. Ўтган йили ёш тадбиркор “Ҳар бир оила – тадбиркор” давлат дастури доирасида “Сайхун шукронаси” МЧЖга асос солди ва\n5 та иш ўрни яратди. Туман ҳудудидаги кўп қаватли уйлар орасидан ер олиб\n56 кв.метр жойда қандолатчилик цехига мослаштириб 3 хонали бино қурдирди. Бугунги кунда у раҳбарлик қилаётган цехда 20 хил турдан зиёд қандолат маҳсулотлари тайёрланиб, Сайхунобод туманидаги ва Бахт шаҳридаги савдо дўконларига етказиб берилмоқда.\nРамеш Маҳмудов туманнинг “Иттифоқ” маҳалла фуқаролар йиғинида туяқушчиликни ташкил қилган тадбиркорлардан. 2019 йилда таъминотчи корхоналар орқали 9 та туяқуш олиб парвариш қилишни бошлаган Рамешнинг туяқушлари ҳозирда 35 тага етган.\n- “Асакабанк” Сирдарё вилоят филиалидан 60 миллион сўм миқдорида кредит олиб тадбиркорликни бошлагандим, - дейди “Сайхун Соҳил” МЧЖ раҳбари Рамеш Маҳмирзаев. - Ишни туяқуш ва куркачиликни ривожлантиришдан бошладим. Яқинда 300 бош оқ Исроил куркаларига буюртма бердик. Бу куркалариниг афзаллиги шундаки, унинг биттаси 40 килограммгача тош босади.\nРамеш Маҳмирзаев туманнинг турли ҳудудларидан ташриф буюрган ёшларга туяқушчиликни, куркачиликни ташкил қилиш, паррандаларни парваришлашдан тортиб, даромадни кўпайтириш сир-асрорлари тўғрисида тушунча берди. Шунингдек, келгусида маҳаллий куркаларни кўпайтириш, туяқуш терисидан пойабзал ва сумкалар тайёрлаш цехларини ташкил қилиш тўғрисидаги режалари билан ўртоқлашди.\nТадбирда фаол иштирок этган ёшларга партия туман Кенгашининг эсдалик совғалари топширилди.


Рамазон ва ҳайит кунини белгилаш кимнинг зиммасида?\n12:41 / 30.06.2016\nРамазон ойи кириб келар экан баъзи кишилар масъул бўлмаган нарсалар ҳақида бошқотириб, ўзлари билмаган ҳолда ўзаро кўнгилсизликлар келтириб чиқарадилар. Рамазон ойи бошида безовталаниб, бир-бирларига: “Фалон-фалон давлатда бугун рўза тутибдилар, биз нима қиламиз ёки биз рўза тутиб қўйибмиз-ку, бошқа давлатдагилар ҳали тутмаган эмишлар, энди нима бўлади?” деган турли хил гаплар тарқатиб юришлари қулоқларимизга чалиниб қолаётгани ҳеч кимга сир эмас. Бундай гапларнинг тарқалиши нафақат рамазон ойининг бошланишида, балки охирида ҳам кузатилади. Масалан: “Фалон мамлакатда бугун ҳайит экан, биз эса ҳали рўзадормиз ёки бугун бизда ҳайит, ваҳоланки фалон давлат аҳолиси рўзаларини очмабдилар”.\nТўғри, баъзида бу каби гаплар кимларгадир тасалли бўлиши мумкин, лекин бора-бора бу “тасаллилар” фитна эшиги очилишига сабаб бўляпти, мусулмонлар ўртасида тарафкашлик, тарқоқлик ҳамда ихтилофни келтириб чиқаряпти. Натижада, мусулмонлар ўртасида ака-укачилик ришталари узилиб, ўзаро бирликлари йўқолиб бормоқда.\nҚанча-қанча кишилар борки, шариат масалалари борасида масъул бўлган кишилар томонидан рамазон ойининг тугаганлиги ва эртага ҳайит намози эканлиги ҳақида эълон қилинганини эшитсаларда, бундай фатво билан қониқмай, ўз ҳамтовоқлари билан рўзаларини давом эттиришга келишиб оладилар. Яна шундайлари борки, динда масъул шахслар томонидан рамазон ойини бошланиш куни эълон қилинганини эшитадилар. Бироқ ўзга мамлакатларда бошқа кун эканини билсалар, ўз юртларидаги мазкур фатвога қониқиш ҳосил қилмаганлари сабаб, эртаси куни рўза тутмайдилар. Афсуски, бу ҳолат ҳар йили давом этмоқда, тўхтагани йўқ! Бундай ҳолатда нима қилишимиз керак?...\nЯхшиси, келинг, барчамиз бир ҳақиқатга эътиборимизни қаратайлик.\nАзизлар! Шариат масалалари борасида масъул бўлмаган, шу билан бирга илмсиз бўлган кишилар бундай ишга аралашишлари ёки ўзларидан келиб чиқиб бўлсин ёки бошқа мамлакатларга қараб бўлсин турли хил фикрларни билдиришлари, устига-устак инсонлар орасида шак-шубҳаларни пайдо қилишлари беҳудага вақтни сарфлаш ҳамда ўринсиз чираниш ҳисобланади. Набий алайҳиссалом: “Киши ўзига муҳим бўлмаган (беҳуда) нарсаларни тарк қилиши исломининг гўзаллигидандир”, дея марҳамат қилганлар. (Абу Ҳурайра ривояти)\nҲар бир шахс бевосита ўзи бажарадиган буйруқлари. Бу қисмда ҳар бир киши ўзига буюрилган вожибларни адо қилиши хусусида масъул бўлади.\nҲар бир шахс билвосита бажарадиган буйруқлар. Бу қисмда ҳар бир киши мусулмонларнинг ишбошилари яъни, муфтийлар, имомлар томонидан буюриладиган вожиб амалларни адо этиш хусусида масъул бўладилар. Ушбу қисмдаги масъулиятни ана шу ишбоши – раҳбар ўз зиммасига олади. Чиқарган фатвоси тўғри бўлиши ҳам мумкин, хато бўлиши ҳам мумкин. Тўғри бўлса, нур устига нур бўлади. Мабодо чиқарилган фатво Яратганнинг наздида хато саналса, унинг гуноҳи барчани қамраб олмайди, балки фатво чиқарганнинг ўзига тегишли бўлади, холос. Лекин мусулмонлар мазкур икки ҳолатда яъни, тўғри топиши ёки хато қилиб қўйиши мумкин бўлган ҳолатда ҳам муфтийлари чиқарган фатвога, имомлари етказган хабарларга эргашишлари, улар йўллаган йўлдан юришлари ва албатта, кўнгиллари хотиржам бўлиши лозим бўлади. Зеро, шундай йўл тутиш Аллоҳ таолонинг буйруғига итоат этиш демакдир.\nБу хусусда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: “Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга итоат қилинг, Пайғамбарга ва ўзингиздан бўлган ишбошиларга итоат қилинг”. (Нисо сураси: 59-оят)\nДемак, бир юртнинг диний раҳбари рамазон ойининг бошланишида “Эртага рўза тутамиз, Иншааллоҳ”, деб айтса ёки Рамазон ойи якунланишида: “Бу кеча рамазоннинг сўнгги куни, эртага ҳайит байрамини нишонлаймиз, Иншааллоҳ”, деб эълон қилса, шу юртнинг барча мусулмонлари буйруққа амал қилиши лозим бўлади.\nАна энди бирор бир мусулмон шахс мазкур фатвонинг зиддига амал қилиши ёки маҳалла-кўйда ёки қавму-қариндошлари олдида фитна ўчоғини ёқиб, фалон-фалон мамлакатларни бир-бирига қиёслаши мутлақо тўғри эмас. Шунингдек, юқорида таъкидлаганимиздек, Рамазон ойи кириб келишида: “Фалон-фалон давлатда бугун рўза тутибдилар, биз нима қиламиз ёки биз рўза тутиб қўйибмиз-ку, бошқа давлатдагилар ҳали тутмаган эмишлар, энди нима бўлади?” ёки Рамазон ойи якунида:“Фалон мамлакатда бугун ҳайит экан, биз эса ҳали рўзадормиз ёки бугун бизда ҳайит, ваҳоланки фалон давлат аҳолиси рўзаларини очмабдилар”, дея мусулмонларнинг қалбларида ўзларининг диний раҳбарларига нисбатан ёмон кўриш, нафратланиш ҳис-туйғусини уйғотадиган турли хил фитна гапларни тарқатиши гуноҳ саналади. Чунки, бу нарсалар фақат ва фақат мусулмонлар орасида парокандаликни олиб келади. Бу иш тутиш шайтон очган эшик ҳисобланади. Бу эшикнинг ортида фақат тарқоқлик, ўзаро ихтилофликлардан бошқа нарса яширинган эмас. Аллоҳ таоло ушбу эшикдан киришга биз мусулмонларни буюрмаган, қолаверса, диний раҳбарлар зиммасидаги ишлар ҳақида бош қотириш масъулиятини зиммамизга юкламаган. Қолаверса, бундай ишлар билан машғул бўлиш инсоннинг вақтини, умрини беҳудага совурадиган ишдан бошқа нарса эмас.\nХулоса ўрнида айтиш лозимки, ижтимоий ишларни Аллоҳ таоло ёлғиз шахслар, фуқароларга боғлаб қўймаган. Балки, бундай ишларни мусулмонлар раҳбарларига топширган. Тўғри, гоҳида ишбоши ҳам хато қилиши мумкин. Лекин уларнинг йўл қўйган хатолари ҳақида қиёматда бизлар сўралмаймиз. Балки бизлар Қуръони каримдаги ояти карималар ҳамда ҳадиси шарифларда келган буйруғ-у ўгитларга амал тариқасида раҳбарларимиз фатволарига эргашмоғимиз лозимдир.\nАзизлар! Мабодо эртанги кунда юқорида айтганимиздек, бирор кишиларни ўзаро йиғилишиб олиб, шу каби фитналарни тарқатаётганини кўриб қолсак, ёки эшитиб қолсак, дарҳол бу очилган эшикни ёпиб қўймоғимиз, айтаётган сўзлари-ю, қилаётган ишлари бекордан-бекорга вақтларини зое қилиш, беҳудага ўзларини машаққатга солиш эканини уқтиришимиз, бу ишнинг фитна эканлиги ва оқибати ёмон ҳолат билан якунланишини айтиб, мусулмонларнинг якдиллиги, бирлигини сақлаб қолишимиз барчамизнинг бурчимиздир. Унинг ўрнига зиммамиздаги мажбуриятлар билан машғул бўлиб, авваламбор, ўзимизга қолаверса, яқинларимизга фойдаси етадиган ишларни қилмоғимиз ҳамда эртанги кун - қиёмат куни масъул бўладиган амалларни ўз вақтида адо этишимиз ва камчиликларимизни ўнглашимиз зарур.\nКўкалдош ўрта махсус ислом билим юрти мударриси Баратов Ғиёсиддин манбалар асосида тайёрлади / Манба: Muslim.uz\nҚозоғистонда янги Дин ва фуқаролик жамияти ишлари вазири тайинланди


Мана шу одатларни деб одам кўп...\n10.10.2019 10:23 0 3781\nОдамларнинг миясига кузда ҳар қандай киши албатта шамоллаб қолади, ёзда эса мева-сабзавотлардан инфекция юқтириб олиш осон деган фикр ўрнашиб қолган. Бироқ айрим одатлардан воз кечиб, кўпгина касалликларнинг олдини олиш хаёлга ҳам келмайди, деб ёзади «Рамблер».\nОдам жамоат транспортидан фойдаланганда беихтиёр кафти билан тутқич, суянчиқдаги микробларни тўплайди. Шундан сўнг у шу қўли билан юзини, оғзини ушлайди. Тоза қўл қоидаси болаликдан барчага уқтириб келинса-да, уни ҳамма ҳам бажаравермайди.\nШуни таъкидлаш керакки, метро вагонлари, автобуслар ҳар куни тозаланса-да, микробларни юқтириб олиш эҳтимоли барибир юқори бўлиб қолаверади.\nБу жамоат ҳожатхоналари, банкоматлар, катта-катта идоралардаги эшикларга ҳам тааллуқли. Қўлдаги микроблар сонини камайтириш учун уларни тез-тез ювиб туриш керак.\nШунингдек, ҳаво-томчи йўли орқали тарқалувчи касалликларни ҳам эътиборсиз қолдириш ярамайди. Ишхонада ҳамкасбингиз шамоллаганидан шикоят қилса, ундан касалликнинг юқиш хавфи юқорилигини унутмаслик зарур. Аммо бу ҳамкасб билан гаплашмаслик кераклигини англатмайди.\nФақат сал узоқлашсангиз ва мулоқотдан сўнг қўлларни ювсангиз бас. Шифокорлар шунчаки оқар сувга қўлларни тутиб туриш кифоя қилмаслигини, чунки микробларнинг бир қисми терида қолиб кетишини таъкидлашади.\nҚўлни яхшилаб ювиб, сўнг чайиш талаб этилади. Бактериялардан тўлиқ қутулиш учун қўл ювишга камида йигирма сония вақт ажратиш керак.\nБританиялик олимларнинг таъкидлашича, одам соатига 16 марта юзини: қаншар, лаб, бурнини ушлайди. Бундай вазиятда вируслар қўлдан оғиз ва бурун шиллиқ қаватларига ўтиб кетади. Шу билан бирга, юзни ушлайвериш терини ёғлантириб юборади.\nКасаллик юқтириб олмайин десангиз, қўлларни юзга камроқ олиб боринг. Бемор аксирганда оғзини қўли билан ёпиш тавсия этилмайди. Чунки бактериялар кафтларга ўрнашиб олиб, сўнгра оғизга тушиши мумкин. Бундан ташқари, кафтларда юқумли микроблар бўлганда улар умумий фойдаланиш буюмлари орқали бошқа одамларга тарқалади.\nтранспорт инфекция одат қўл микроб\nМаслаҳат 19/12, 11:33\nЖамият 27/11, 14:19\nЎзбекистонда ОИВ инфекцияси кўпроқ кимларда аниқланмоқда: аёллардами ёки эркакларда?


Биз гиёҳвандликка қаршимиз | Ўзбекистон "Адолат" социал-демократик партияси\n24 Июнь, 12:35 • Жиззах вилояти, Янгиликлар • 350 марта кўрилди • Комментариев к записи Биз гиёҳвандликка қаршимиз нет\nЎзбекистон «Адолат» СДП Жиззах вилоят Кенгаши ҳамкор ташкилотлар билан биргаликда партиянинг «Ватан келажаги ёшлар қўлида!» лойиҳаси доирасида «Биз гиёҳвандликка қаршимиз» шиори остида вилоят чемпионати ўтказилди.\nЎзбекистон – ёшлар мамлакати. Мамлакатимизнинг таянчи, халқимизнинг бахту саодати бўлган ёшларимизнинг соғлом ва баркамол, буюк аждодларимизга муносиб бўлиб вояга етиши, илм-фан сирларини, замонавий билимларни, спортнинг барча турларини чуқур эгаллашлари учун барча имкониятлар яратилган. Мустақилликка эришганимиздан сўнг ёшларга алоҳида эътибор қаратиш давлат сиёсати даражасига кўтарилди. Ўзбекистон “Адолат” СДП ҳам мамлакатимиз келажаги ҳар томонлама соғлом ва уйғун ривожланган ёшлар қўлида деб ҳисоблайди.\nСпорт билан шуғулланиш орқали қанчадан-қанча ёшларимиз соғлом турмуш тарзи билан ошно бўлмоқда. Болалар спортини ривожлантиришга қаратилаётган алоҳида этиборнинг амалдаги самаралари, ёшларимизнинг жаҳон ва қитъа миқёсида нуфузли мусобақаларида қўлга киритган ютуқлари орқали кўринмоқда. Бугун Ватанимизнинг шарафини халқаро майдонларда муносиб ҳимоя қилаётган спортчиларимизнинг аксариятини ўспирин ёшларимиз ташкил қилади. Ўсиб келаётган ёш авлодда спорт билан шуғулланиш, соғлом турмуш тарзига амал қилиш, маънавий ва жисмоний комилликка интилиш зарурлигини тушунтириш, жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланишни ёшларимизнинг кундалик турмуш тарзига сингдириш лозим.\nТаэквон-до корейс спорт тури ва жанубий Кореянинг миллий спортидир. 2000 йилдан бери Олимпия ўйинлари таркибига қўшилган. Таэквон-до (корейсча; таи-оёқ; квон-қўл, до-йўл, яъни оёқ ва қулларнинг ҳаракат йўли) кураш спорт тури. Бунда эркак ва аёллар белгиланган майдончада ўз вазн тоифаларида (ҳимоя воситаларида) яккама-якка олишиш ва махсус машқларни бажариш махоратини намойиш этиш борасида якка ва жамоавий тарзда оёқ қўлларда зарбалар бериш ёки зарба ҳаракатини қайд этиш бўйича мусобақалашадилар.\nТаэквон-донинг (ИТФ) тури билан юртимиз ёшлари кенг миқёсда шуғулланади, айни пайтда бу спорт тури бўйича жаҳон чемпиони ҳам бўлишган. Ўзбекистон Республикасининг биринчи Президентининг 2010 йил 5 майдаги «Болалар спорти объектларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори ижросини таъминлаш ва Таэквон-до (ИТФ) турини янада ривожлантириш мақсадида Ўзбекистон “Адолат” СДП Жиззах вилоят Кенгаши, Жиззах вилоят Таэквон-до (ИТФ) ҳамда «Соғлом авлод учун» ҳукуматга қарашли бўлмаган халқаро хайрия жамғармаси билан ҳамкорликда “26 июнь халқаро гиёхвандликка қарши курашиш куни”га бағишлаб 2000-2004 йилларда туғилган болалар ўртасида спортнинг Таэкван-до (ИТФ) тури бўйича “Биз гиёҳвандликка қаршимиз” шиори остида вилоят чемпионати бўлиб ўтди. Ушбу мусобақада Ш.Рашидов тумани, Зарбдор тумани ҳамда Жиззах шаҳридан 80 нафар спортчилар иштирок этишди. Мусобақа давомида спортчилар ёш бўлишига қарамай жуда пухта тайёргарлик кўришгани маълум бўлди. Мусобақа жуда қизғин тарзда ўтди.\nФахрли биринчи ўринни вазн тоифасига қараб, Соатов Шерзод (40 кг) ва Қодирова Севинч (35 кг) қўлга киритди, иккинчи ўринни Норқулов Жавлон (35 кг), Қўшбоқова Севара (35 кг) ҳамда Равшанов Иброҳим (40кг) лар эгаллашди. Учинчи ўринни эса Носирова Сабина (35 кг) вазн тоифасида ғолиб бўлди.\nСоатов Шерзод, 40 кг вазн тоифасидаги фахрли биринчи ўрин соҳиби:\nМен Ўзбекистон деб аталмиш жаннатмакон ўлкада яшаётганимдан, унинг тоза ҳавосидан нафас олаётганимдан, озод ва обод Ватанда туғилганимдан мамнунман. Гўзал ва бетакрор юртимизда биз ёшлар учун яратиб берилаёган имкониятлар ҳавас қилса арзигулик. Спорт, санъат, фан-техника соҳаларида чексиз имкониятлар яратилган. Биз ёшлар мана шундай имкониятлардан оқилона фойдаланиб, юртимиз ривожига ўз ҳиссамизни қўшмоғимиз лозим. Келажакда Ўзбекистон байроғини кўкларга олиб чиқаман. Шу юртга, аждодларимизга, ота-онамга муносиб фарзанд бўлишга ваъда бераман.\nМусобақа сўнгида ғолиблар диплом ва ҳамкор ташкилотлар томонидан махсус совғалар билан тақдирландилар.\nЮртимиз келажаги бўлган ёшларимиз энг аввало аждодларимизга, ватанимизга муносиб бўлиши лозим. Бизнинг миллатимиз кеча ёки бугун пайдо бўлиб қолгани йўқ, бу юрт буюк зотлар яшаб ўтган замин. Бизнинг келажагимиз бўлган ёшларимизга ишончимиз жуда катта, келажакда юртимиз байроғини кўкларга кўтариб, бутун жаҳонга танитади. Бугунги ёшлар Ватанимизнинг эртанги кунини белгилаб беради. Жамиятимизнинг тараққиёти бугунги ёшларимизнинг саъй-ҳаракатига боғлиқдир. Зеро «Юрт келажаги – ёшлар қўлида».\nПартиянинг фаол аъзоси\nБиз гиёҳвандликка қаршимиз was last modified: Июнь 24th, 2017 by matbuot\n« Долзарб қонун лойиҳалари фракция муҳокамасида Халқ соғлиги – эл бойлиги »


Хитойда ўлим жазоси тобора камроқ қўлланаётгани айтилди\n14:03 / 12.03.2017\nХитой олий халқ суди охирги 10 йил ичида ўлим жазосини "жуда кам" қўллаган, деб айтди ушбу суд раиси Чжоу Цян.\n"Олий халқ суди ўлим жазоси ҳукмларини кўриб чиқиш учун ҳуқуқни ўзига қайтариб олгандан кейинги 10 йил ичида суд ўлим жазоси ижро этилишини қаттиқ назорат қилган ва синчковлик билан кузатган, олий жазонинг жуда кам ҳолларда ва ўта оғир жиноятларни содир этганларга нисбатан қўлланишини кафолатлаган", деб айтди Чжоу Цян Хитойнинг олий қонунчилик органи ҳисобланувчи Бутунхитой халқ вакиллари йиғини сессиясидаги маързасида.\nБироқ маърузада ўлим жазоси чиқарилган ҳукмлар ва ижро этилган қатллар миқдори ҳақидаги маълумот берилмаган.\nХитойда жиноят кодексининг 46 та моддасида ўлим жазоси берилиши кўзда тутилган. Улардан аксарияти гиёҳвандфурушлик билан боғлиқ. Охирги вақтда коррупция учун ўлим жазоси берилиши ҳоллари кўпайган. Ўтган йили коррупция учун ўлим жазоси қоидалари аниқлаштирилиб, унга кўра эндиликда олий жазо 460 минг доллардан кўпроқ суммага пора олинган ёки ноқонуний ўзлаштириб олинган ҳолларда қўлланади.\nОхирги йилларда Хитойда айбсиз одамлар қатл қилинган ҳолатларга йўл қўйилгани ошкор бўлган.


Навоий: Бузуқ қабримни кўрган ўқчи дукконийга ўхшатғай | TURONZAMIN-Jahongir Muhammadning nashri\nдеб ëзган эди ҳазрат Алишер Навоий ўз ғазалларидан бирида. Ушбу байтни ўқиган одамда улуғ Навоий ўзининг мақбараси бузилиши ҳақида олдиндан башорат қилганми¸ деган фикр пайдо бўлади. Ҳозирги кунда улуғ Навоийнинг Ҳирот шаҳрида жойлашган мақбараси фақат бир очиқ мозор. Унинг шаънига лойиқ ҳашаматли бино ҳеч бир замон қурилмаган.\nБундан чамаси 50 йил олдин Навоий қабри устида қурдирилган оддий бино ҳам тахминан саккиз йил олдин бузиб ташланган эди. Дарвоқе¸ мазкур бинони ўзбекистонлик муҳандислар мақбара устида улкан бино қуриш мақсадида бузган эдилар.\nЎзбекистон давлатининг Навоий мақбарасини қуриш учун амалга оширмоқчи бўлган лойиҳаси ҳам расмий Кобул ва ЮНЕСКО аралашуви оқибатида амалга оширилмади. Натижада Навоий қабри очиқ мозорга айланди.\nАфғонистонлик ўзбеклар Афғонистон давлатидан Навоий мақбараси устида у зоти олийнинг шон-шарафига лойиқ муҳташам бино қуришини сўрайдилар. Афғонистонлик ўзбек ëшларидан бири гапиради.\n– Бир неча йил олдин Ўзбекистон давлати томонидан шу мақбарани тузатишга ҳаракат бўлди. Аммо буни тузатишга Афғонистон Ахборот ва маданият вазирлиги монелик қилди. Агар бу шундай кетаверса¸ у бундан ҳам баттар харобага айланади. Бизнинг умидимиз ва истагимиз шу мақбарани тузатишга жиддий бел боғлаб¸ тузатсалар¸ дейди афғонистонлик ўзбек ëшларидан бири.\nФорëб вилоятининг Афғонистон парламенти қуйи палатасидаги вакили Сардор Муҳаммадраҳмон ўғли Навоий мақбарасининг очиқ мозорга айланишида Афғонистон давлатини айбдор деб ҳисоблайди. Унга кўра давлат Навоий мақбараси ҳамда Ҳиротдаги темурийлар маданиятига бефарқ қарамоқда.\n– Афғонистон ҳукумати Ҳазрат Алишер Навоийнинг мақбарасини янгилаш ва Навоийнинг шаънига бир мақбара тиклаш учун эскидан мавжуд бўлган мақбарани ҳам бузди. Аммо на Афғонистон томони¸ на Ўзбекистон томони бу мақбара учун жиддий эътибор қаратишмади. Ҳолбуки¸ Афғонистон давлатига¸ хусусан Афғонистон Ахборот ва маданият вазирлигига мурожаатлар бўлиб¸ Алишер Навоий ва Шоҳруҳ мирзоларнинг мақбараларини янгидан тиклаш ҳақида айтилганида¸ улар бу ишларни Ўзбекистон томони бажаради¸ деган умидда эканликларини айтдилар. Ҳозирга қадар ҳеч қандай ижобий қадам отилган эмас¸ дейди Форëб вилоятининг Афғонистон парламенти қуйи палатасидаги вакили Сардор Муҳаммадраҳмон ўғли.\nАфғонистоннинг Ахборот ва маданият вазирлиги қошидаги тарихий биноларни асраш идораси бошлиғи жаноб Абоосийга кўра¸ давлат жорий йилда Навоий мақбараси устида бундан чамаси ярим аср олдин қурилган гумбазли бинога ўхшатиб¸ бошқа бир бино қуради.\nАббосийнинг маълум қилишича¸ Афғонистон Ахборот ва маданият вазирлиги Навоий қабрини қайта тиклаш учун 30 минг доллардан ошиқроқ маблағ ажратган.(Ozodlik).\n« Ғафур ЙЎЛДОШЕВ Саиджаҳон Равоний »


Фото: Mustafa Ciftci/Getty Images\nТуркиядаги ўрмон ёнғинлари, Бразилияда қор ёққани, Малайзия мухолифатининг мамлакат бош вазирини истеъфога чиқишга чақираётгани ва бошқа янгиликлар — «Газета.uz»нинг жаҳон янгиликлари дайжестида.\nLotinchada 29 июл 2021, 21:44 Жаҳон\nТуркиядаги ўрмон ёнғинлари\nФото: Ozan Efeoglu/Getty Images\nТуркиянинг жанубидаги ўрмон ёнғинлари сабабли 180 дан ортиқ киши жароҳатланди. «Иссиқлик туфайли ёнғинлар кутилган эди, аммо афсуски, улар деярли бир куннинг ўзида содир бўлди. Уларни тўлиқ назорат остига олиш учун вақт керак бўлади», — деди қишлоқ ва ўрмон хўжалиги вазири Бекир Пакдемирли.\n28 июль, чоршанба куни Aнталия вилояти губернатори маъмурияти Манавгат ҳудудида кучли ўрмон ёнғини бошланганини эълон қилди. Ёнғинни ўчиришда иккита самолёт, 19 та вертолёт ва 192 та ўт ўчирувчи восита қатнашди. Кучли шамол ва иссиқ ҳаво туфайли ёнғин тезда кенг майдонга тарқалди. Пайшанба куни Манавгатдаги ёнғин назоратга олинди. Уч киши ҳалок бўлди, 122 киши жароҳат олди.\nМаҳаллий ОАВнинг хабар беришича, ҳокимият аҳоли ва сайёҳларни кучли ўрмон ёнғинлари авж олган Мармарис курорти ҳудудидаги меҳмонхоналардан эвакуация қилишни бошлади. Шунингдек, Aнталия вилоятининг Aксеки туманида, Мерсин вилоятининг Силифке туманида, Aдана вилоятининг Караисали туманида, Османие вилоятининг Пос туманида ва Кайсери вилоятининг Яхьяла туманида ўрмон ёнғинларини ўчириш ишлари давом этмоқда. Шундай қилиб, сўнгги икки кун ичида Туркиянинг 13 вилоятида 41 та ўрмон ёнғинлари содир бўлди, улардан 31 таси назоратга олинди. — Газета.uz\nБразилияда совуқ тушиб, қор ёғди\nБразилиянинг бир қатор ҳудудларида мамлакат учун рекорд даражада паст ҳарорат ўрнатилиб, қор ёғди. Таъкидланишича, дам олиш кунларида ҳам совуқ об-ҳаво кутилмоқда. 28 июль куни энг паст ҳарорат (-7,8) Сан-Хаким шаҳрида қайд этилди. 30 июль куни Порто Aлегре, Флорианополис, Куритиба, Сан-Паулу ва Кампо-Гранде шаҳарларида ҳаво ҳарорати 5 даражадан пастга тушади.\nШу билан бирга, совуқлар ҳосилга таъсир кўрсатгани айтилмоқда. Фермерларнинг таъкидлашича, кофе, шакарқамиш, пахта, маккажўхори ва турли сабзавот экинлари плантациялари зарар кўрган. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг айрим турлари нархи аллақачон ошиб кетган. Шунингдек, кофе ва мева нархларининг сезиларли даражада кўтарилиши кутилмоқда.\nЯпониянинг Фукуи префектурасида кўчкилар туфайли 120 дан ортиқ киши яккаланган ҳолда қолди\nNHK’нинг хабар беришича, тоғли Отани ва Такасу қишлоқларидаги кўчкилар йўлларни бузган. Ҳаммаси бўлиб 61 хонадон ва 121 киши яккаланган ҳолда қолиб кетди. Фукуи шаҳрида кучли ёғингарчилик йўлларни сув босишига олиб келди. Баъзи жойларда сув даражаси 10 сантиметрга етмоқда. Маҳаллий ҳокимият идоралари 29 июль куни эрталаб 16 та тумандаги 64 мингга яқин кишини эвакуация қилиш тўғрисида кўрсатма берди. Япония метеорология агентлиги Фукуи префектурасида 24 соат ичида 150 мм гача ёғингарчиликни, шунингдек, қўшни Тояма ва Ишикава префектураларида 100 мм гача ёғингарчиликни прогноз қилмоқда. — NHK.\nМалайзия мухолифати мамлакат бош вазирини истеъфога чиқишга чақирмоқда\nМалайзия мухолифати Халқ адолат партияси раҳбари Aнвар Иброҳим фавқулодда ҳолатни бекор қилган мамлакат бош вазири Муҳиддин Яссинни истеъфога чиқишга чақирди. Унинг сўзларига кўра, «Муҳиддин Яссин ҳукумати конституцияни бузиб, конституциявий монархия институтини ҳақорат қилган ва парламентни йўлдан оздирган». Таъкидланишича, бош вазир фавқулодда ҳолат режимини бекор қилиш тўғрисида қарор қабул қилганида Малайзия олий раҳбарининг розилигини олмаган.\n29 июль куни Малайзиянинг олий раҳбари Aбдуллоҳ Рияятуддин ал-Мустафо Биллаҳ фавқулодда ҳолатнинг бекор қилинишига рози эмаслигини айтди ва Муҳиддин Яссинни танқид қилди. Мамлакат конституциясига кўра, фақат олий раҳбар фармонларни бекор қилиш ва бекор қилинганлигини эълон қилиш ҳуқуқига эга. — ТАСС.\n200 мингга яқин мансабдор шахсга давлат тили сертификатисиз ишлашга рухсат берилмаяпти — Рада депутати\nУкраинада 200 мингга яқин мансабдор шахслар давлат тилини билиш сертификати йўқлиги сабабли иш бошлай олмаяпти. Бу ҳақда Олий Рада депутати Максим Бужанский маълум қилди. «Тил тўғрисидаги „ажойиб“ қонун туфайли бутун давлат машинаси қайта тикланмайдиган йиртқич ҳайвон каби қотиб қолди. 10-модданинг иккинчи банди давлат лавозимларига тайинланганларнинг ҳаммасидан, мутлақо барчадан, истисносиз, тилни билиш сертификатига эга бўлишларини талаб қилади. Ва 16 июлдан буён амалдорларнинг улкан армияси, айтилишича, улар сони икки юз мингга яқин, иш бошлай олмай, тайинланмасдан, ҳеч нарса қила олмай қолган», — деб ёзган депутат Telegram-каналида.\n16 июль куни Украинада кино саноатини украинлаштириш, украин тилида тадбирларни мажбурий ўтказиш ва давлат тилини билиш даражаси бўйича имтиҳонларни жорий этишга оид «Украина тилининг давлат тили сифатида ишлашини таъминлаш тўғрисида"ги қонуннинг янги нормалари қабул қилинди. Эндиликда давлат хизматига кириш учун яна бир ҳужжат — давлат тилини билиш даражаси тўғрисида сертификат топшириш керак.\nМьянма COVID-19'нинг супер-тарқатувчисига айланиши мумкин — БМТ\nМьянмадаги вазият COVID-19'нинг бутун минтақада тарқалишига олиб келиши мумкин, деди БМТнинг Мьянмадаги инсон ҳуқуқлари бўйича махсус маърузачиси Том Эндрюс. Мамлакатда касалликка чалинган ва вафот этганлар аниқ сони номаълум, деди у. Шу билан бирга, Эндрюс Мьянма дунё аҳолисининг учдан бир қисми яшайдиган мамлакатлар билан чегарадошлигини эслади. Шу муносабат билан ташкилот вакили БМТ Хавфсизлик Кенгашининг февраль ойида қабул қилинган резолюциясини тасдиқлашга ва Мьянмада ўт очишни тўхтатишга чақирди. Унинг қўшимча қилишича, халқаро ҳамжамият, шу жумладан Мьянма билан чегарадош давлатлар ўз чегараларида COVID-19'нинг назоратсиз тарқалиши оқибатларининг олдини олиш учун тезда ҳаракат қилишлари керак. — The Guardian.\nАҚШ президенти Жо Байден Оқ уйда Беларус муҳолифати етакчиси Светлана Тихановскаяни қабул қилди. Байден АҚШ «Беларус халқини демократия йўлида қўллаб-қувватлашини» таъкидлади.\nУкраина президенти Владимир Зеленский «Миллий қаршиликнинг асослари тўғрисида» ва Украина Қуролли кучлари сонини кўпайтириш тўғрисида қонунларни имзолади. «Бу ҳар кимга кучли сигнал бўлсин-ки, бизнинг мамлакатимиз ўзини ҳимоя қилади, 2014 йилги воқеаларга йўл қўймайди», — деди Зеленский.\nПедро Кастильо расман Перу президенти лавозимига киришди.\nPfizer-BioNTech коронавирусга қарши вакцинасининг самарадорлиги, препаратнинг иккинчи дозаси беморларга юборилгандан олти ой ўтгач, 96% дан 84% гача камайди.


10 май, 2021, 05:05\nТеглар:БАТЭ | Шахтёр | Шаҳзод Убайдуллаев\nУнга вақт етмади...\nБеларусь олий лигасининг 8-турида мусобақа жадвалида дастлабки икки поғонани эгаллаб турган “Шахтёр” ва БАТЭ ўзаро куч синашди. Турнинг марказий учрашувига Солигорск шаҳри мезбонлик қилди.\nБу йил чемпионлик унвонини муносиб ҳимоя қилаётган “Шахтёр” чемпионатда кетма-кет еттита учрашувни ўз фойдасига ҳал қилган ҳолда, биринчи ўринда бораётган эди. Еттита баҳсдан бештасида зафар қучиб, икки бор дуранг ўйнаган БАТЭ мезбонларни мағлуб этган тақдирда очколар орасидаги фарқни максимал даражада қисқартириб оларди.\nШу боис ҳам, баҳс кескин ва муросасиз курашлар остида ўтди. Ҳар икки жамоа мақсадга эришиш учун ҳужумга зўр берди. Ҳисобни очиш мезбонларга насиб қилди. 20-дақиқада “Шахтёр” тўпурари Дембо Дарбо 25 метр масофадан аниқ зарба йўллаб, БАТЭ дарвозабонини ожиз қолдирди. Чиройли гол бўлди.\nҚолган дақиқаларда солигорскликлар ҳисобдаги фарқни ошириш, борисовликлар эса вазиятни тенглаштиришга ҳаракат қилди. “Шахтёр”даги ўзбекистонлик ҳужумчи Шаҳзод Убайдуллаев ушбу учрашув қайдномасига киритилмади. Бу футболчимиз жорий чемпионатда учта учрашув ўтказганидан кейин кўринмай қолди.\nШаҳзоднинг асосий рақобатчиси Дембо Дарбо эса, тўпурарлик маҳоратини намойиш қилиб келмоқда. Гамбиялик футболчи саккизта учрашувда голларини сонини тўққизтага етказиб олди ва бошланғич таркиб учун рақобатда ҳаммадан устун эканини исботлаб келмоқда. Ўтган йилги чемпионатнинг иккинчи ярмида бу вазифани “Шахтёр”да Жасур Яхшибоев бажарганини яхши эслаймиз. Ўз голлари билан солигорскликларнинг чемпион бўлишига катта ҳисса қўшган Яхшибоев ҳозир ўз кучини Польша чемпиони “Легия” сафида синаб кўряпти.\nАсосий рақобатчига қарши учрашувни бой бераётган БАТЭ бош мураббийи Виталий Жуковский 77-дақиқада майдонга Шаҳбоз Умаровни туширди. Айтиш керакки, ўзбек футболчиси жамоаси ўйинини росмана кучайтирди.\nШаҳбоз ўз хатти-ҳаракатлари билан иккита голли вазият яратди. Биринчисида, ўйинга қўшилганига бир неча дақиқа бўлган ҳамюртимиз хавфли зарба йўллади. Дарвозага аниқ борган зарбани мезбонлар посбони Александр Гутор катта қийинчилик билан қайтарди.\nИккинчи вазиятда Шаҳбоз бурчак тўпини аниқ тарзда жамоадоши Николай Сигневичга етказиб берди. Унинг аниқ зарбасидан сўнг, тўпни мезбонлар ҳимоячиси Роман Бегунов дарвоза чизиғи устидан қайтариб қолиб, жамоасини муқаррар голдан қутқарди.\nЎзбекистонлик легионер жамоаси ўйинини кескин кучайтирган бўлса-да, мағлубиятдан қутқариб қолиш учун ҳамюртимизга вақт етишмади.\nПринципиал рақибини кичик ҳисобда мағлуб этган “Шахтёр” очколари сонини 24 тага етказиб, БАТЭ билан орадиган фарқни еттитага етказди. Биринчи мағлубиятини қабул қилиб олган борисовликлар эса учинчи ўринга тушиб қолди. Чунки чемпионликка яна бир даъвогар – “Динамо-Минск” бу турда зафар қучиб, очколар ҳисобида БАТЭга тенглашди ва иккинчи ўриндан жой олди.\n“Шахтёр” ва БАТЭ ўйини жанжал билан якунланди. Воқеа марказида БАТЭ бош мураббийи Виталий Жуковский ва “Шахтёр” сардори Юрий Кендиш ўзаро келиша олмай қолди.\nШаҳбоз Умаров ўйнаётган БАТЭ навбатдаги учрашувни 15 май куни ўз майдонида “Рух” жамоасига қарши ўтказади. Шаҳзод Убайдуллаевни ўйнатмаётган "Шахтёр" эса шу санада “Нёман” жамоаси меҳмони бўлади.


Сиз шу ердасиз: Бош сахифа Офтальмология БОЛАЛАРДА АСТИГМАТИЗМ 2015, 3-сон\nЯратилган куни 26.08.2015 11:10 | | | Кўрилган: 1851\nШунингдек, орттирилган астигматизм ҳам борки, у кўз жароҳати оқибатида ёки жарроҳликдан кейин кўзда чандиқ ҳосил бўлиши натижасида юзага келиши мумкин. Яқинни ёки узоқни яхши кўра олмаслик дардига чалинган инсонларда маълум даражада астигматизм ҳам мавжудлиги эҳтимолдан холи эмас. Унинг ўта оғир тури бириккан астигматизм бўлиб, киши бунда яқин масофадан ҳам, узоқдан ҳам яхши кўра олмайди.\nБаъзи ҳолларда инсон астигматизм хасталиги билан оғриганини пайқамай қолиши ҳам мумкин. Бироқ бошда оғриқ пайдо бўлиши, нарсаларнинг чаплашиб ёки иккита бўлиб кўриниши, компьютер ёхуд китобдан кўзнинг тез толиқиши каби белгилар юз кўрсатса, дарҳол мутахассисга мурожаат қилиш лозим. Кўз шифокори махсус жадвал ва цилиндрсимон линзалар кўмагида кўриш аъзосини текшириб, аниқ ташхис қўйиб беради.\nАстигматизмни махсус линза ёки кўзойнаклар орқали бартараф этиш мумкин. Ундан батамом халос бўлиш эса жарроҳлик амалиётини тақозо этади. Даво чоралари ичида бирмунча самарали ва хавфсиз ҳисоблангани “ЛАСИК” деб аталмиш кўришни лазер ёрдамида даволаш усулидир. 15 дақиқача давом этувчи лазер жарроҳлиги асносида аввал махсус асбоб ёрдамида мугуз парданинг устки қатлами кесиб олинади. Сўнг унга лазер ёрдамида ишлов берилиб, сферик ҳолга келтирилади. Шундан кейин мугуз парда жойига қайтариб қўйилади ва ўзида мавжуд коллаген моддаси ҳисобига ҳолатини тиклаб олади. Шу сабабли бунда чок қўйиш талаб қилинмайди. Натижа жарроҳлик амалиётидан кейинги 1-2 соат ичида сезила бошлайди. Кўриш қобилияти 1 ҳафта давомида тўла тикланади. Таъкидлаш жоизки, астигматизмни даволамаслик ғилайлик ёки кўришнинг кескин ёмонлашувига олиб келиши мумкин.\n1 ёшгача бўлган болаларда астигматизм касаллигининг учраши меъёрий ҳол ҳисобланади. Гўдакар кўзи жуда тик мугуз пардага эга бўлиб, астигматизм 6 диоптриягача етиши мумкин. Болакайлар мугуз пардаси шакли аста-секин ўзгариб, 5-6 ёшга етганларнинг 5 фоизидагина 1 диоптриядан ортиқроқ даражадаги астигматизм кузатилади. Вақт ўтиши билан физиологик ҳолат рўй бериши асносида унинг даражаси 0,5 – 0,75 диоптриягача камаяди ва бошқа ошмайди. Агар ота-оналар ёки бобо-бувиларда астигматизм бўлса, у ирсият орқали ҳам ўтиши мумкин. Кўз жароҳатланган ёки шикастланган, шунингдек, хасталикка чалинган тақдирда эса болакайларда астигматизм даражаси янада ортиши юз беради.\nБолалар астигматизмининг хавфли жиҳати, унинг таъсирида мия фаолияти билан боғлиқ тарзда кўриш қобилиятининг сусайиши содир бўлади. Агар ёруғлик шуъласи тўр пардада фокусланмаса, мия аниқ тасвирдан маҳрум бўлади. Бундай пайтда кўриш қобиғи ҳужайралари ривожланишдан тўхтайди, мия кўриш сигналларига ишлов бера олмайди ва кўрув ёмонлашади. Айни нуқсонли ҳолатларга чек қўйиш учун махсус ёки бир томони тўсилган оддий кўзойнаклардан фойдаланилади. Айтилишича, хасталанган кўзнинг тўсилмаган ҳолда очиқ туриши мия фаолиятини кучайтириш ва кўришни яхшилашга хизмат қилар экан. Бироқ соғлом кўзнинг ёпиб қўйилиши кунига бир неча соатдан ошмаслиги керак. Акс ҳолда бу кўз ҳам касалланиши, кўриш фаолиятининг сустлашиши юз бериши мумкин.\n1 ёшгача бўлган болакайларда астигматизм хасталигини аниқлаш ниҳоятда қийин кечади. Шу боис уларни 3, 6 ва 12 ойда кўз шифокори кўригидан ўтказиш керак бўлади. Агар шу оралиқда астигматизм аниқланса, замонавий даволаш усуллари орқали касаллик бартараф этилади. Айтиш жоиз, 6-7 ёшли болаларда даво амалиёти самаралироқ кечади.\nБолалар астигматизмини фақат окулистгина аниқлай олиши мумкин, лекин бу ҳар доим ҳам муваффақиятли амалга ошавермайди. Негаки, гўдаклар ҳали бошларини тутиш, қимирламай бир ҳолатда туриш ва керакли томонга қарашнинг уддасидан чиқа олишмайди. Шу жиҳатдан ташхис баъзида хато қўйилиши ҳам мумкин. Ота-оналар эса фарзандларидаги кўриш нуқсонларини аниқлашда амалий имкониятга эга эмаслар. Агар гўдак буюмларнинг бир чеккасини босса ёки ўйинчоқни столга тўғри қўёлмаса, бунга унинг нарсаларнинг чеккасини аниқ кўра олмаслиги сабаб бўлиши мумкин. Бу ҳолда яхшиси, окулистга мурожаат қилган маъқул. Агар шифокор гўдакнинг кўз хасталигига чалинганини тасдиқласа, унда махсус кўзойнак тақиш, кўз мушаклари ва кўришдаги зўриқишларга ижобий таъсир этувчи мажбурий гимнастика машқларини бажариш лозим бўлади. Умуман, кичкинтойларни окулист кўригидан мунтазам суратда ўтказиб туриш талаб этилади. Кўриш аъзосидаги нуқсонни олдинроқ пайқаш ўтказиб юборилган хасталикни даволашдан кўра яхши эканлигини унутмаслик зарур.


«Сиз ойимизсиз, қуёшимизсиз!» « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n27 December 2016 - 7:58\nМасалан, «Миллий тикланиш» газетаси (21.12) «Халқ ва Ватан манфаати — устувор масала» эканини эълон қилди. Олдин қандай эди? Бу масалалар устувор эмасдими? Бу газета номига ўйқаш партия шунча йилдан бери халқим деб, ватаним деб «ёниб» яшаб келаётган эди. Ҳар ҳолда, шунча йиллардан бери бу газета саҳифаларида шу мавзудаги мақолаларни ўқир эдик. Наҳотки алданган бўлсак?!\nХусусан, кечагина «Миллий тикланиш» партиясидан президентликка номзод бўлган Сарвар Отамуродов янги президент нутқларидан кейин «уларда илгари сурилган ғоялар, танқидий-таҳлилий фикр-мулоҳазалар, белгилаб берилган устувор масалалар ҳар биримизни (партия аъзоларини деб ўқинг — таҳририят) ўз фаолиятимизга холис баҳо бериб, уни янги, юқори босқичга кўтаришга ундаши»ни айтибди.


Ҳуқуқшунос Хушнудбек Худойбердиев Миришкор тумани ҳокими билан боғлиқ вазият юзасидан фикр билдирди - Darakchi\nҲуқуқшунос Хушнудбек Худойбердиев Миришкор тумани ҳокими билан боғлиқ вазият юзасидан фикр билдирди\nЖАМИЯТ 10.10.2019, 09:12\nҲуқуқшунос Хушнудбек Худойбердиев Ижтимоий тармоқларда маккажўхори ўғриси ва уни изза қилган Миришкор тумани ҳокими ҳақидаги видео билан боғлиқ вазият юзасидан фикр билдирди:\n"Бугун асосий муҳокама марказида бўлиб турган воқеалардан бири - Миришкор туман ҳокимининг даладан эгасининг рухсатисиз маккажўхори олаётган («ўғирлаган» дейишга ҳаққим йўқ) 60 ёшлар атрофидаги фуқарога («ўғри» дейишга ҳаққим йўқ) турли ҳақоратомуз сўзларни айтиб, уни изза қилгани тасвирланган видео бўлмоқда. Адашмасам, видео кеча интернетда тарқалди, бугун эса ҳоким узр сўраб чиқди.\n(https://t.me/Qoshni_mahalla/998)Аксарият инсонлар фақат ҳокимни айбдор сифатида кўрсатаётгани шахсан мени ҳайрон қолдиргани йўқ. Чунки юртимизда содир бўлган воқеалар тенденцияси ҳокимлар ва ҳокимият вакилларига нисбатан жуда катта негативни шакллантириб қўйди. Бундан буён ҳокимларнинг ижобий имижини тиклаш осон иш эмас, албатта. Шунинг учун ҳам халқ вакиллари баҳсли вазиятларнинг барчасида бор нафратини айнан ҳокимларга тўкиб солади, воқеанинг бошқа иштирокчилари унутилади.\nЭҳтиросларга берилмасдан фикр юритсак, ушбу воқеа бўйича хулоса аниқ — ҳоким ҳам, фуқаро ҳам ноҳақ. Бошқача вариант бўлиши мумкин эмас.\nМасалан, бир журналист ўзининг Телеграм каналида «Ҳоким ҳақ – Ҳоким ноҳақ» деган саволлар билан сўровнома уюштирибди. Бунақа савол беришнинг ўзи нохолислик. Бу ерда ҳоким ҳақ бўлиши мумкин эмас, ахир у фуқарони ҳақорат қиляпти-ку. Шу сабабли бу сўровномада «ҳоким ноҳақ» деган жавоб сўзсиз ғолиб бўлади.\nАммо бу ерда фуқаронинг ноҳақлиги ҳам очиқ-ойдин кўриниб турибди, бу ортиқча муҳокама қилинадиган масала эмас. Ўзганинг мол-мулкини яширинча, эгасининг рухсатисиз олиш мумкин эмас. Бу иш диний томондан олсак - гуноҳ, дунёвий томондан эса - жиноят.\nАгар сўровномага қўйиш керак бўлса ҳам, «улардан қайси бири ҳақ» деб эмас, балки «улардан қайси бири кўпроқ ноҳақ» дейиш сал мантиққа тўғри келади.\nКелинг, ушбу саволга жавоб қидириб кўрамиз. Қайси бирининг айби кўпроқ – ўзганинг мулкини яширинча олаётган фуқароми ёки фуқарони ушбу ноқонуний хатти-ҳаракат устида қўлга олиб, уни ҳақорат қилган ҳокимми? Кимнинг ҳаракати жамиятга кўпроқ зиён келтиради?\nБу борада шахсий фикримни билдирмоқчи эмасман, нохолислик бўлиши мумкин. Келинг, шунчаки қонун нуқтаи назаридан кўриб чиқамиз.\nҲокимнинг мазкур ҳаракатини Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг (http://lex.uz/docs/97664) 41-моддаси (Ҳақорат қилиш) билан квалификация қилиш мумкин, жумладан:\nэнг кам иш ҳақининг 20 бараваридан 40 бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.\nАгар ҳоким сўнгги бир йил ичида ҳақорат учун аввал ҳам маъмурий жавобгарликка тортилмаган бўлса, унда унинг ҳаракатида жиноят аломатлари йўқ. Яъни ҳоким маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этган.\nФуқаронинг мазкур ҳаракатини Жиноят кодексининг (http://lex.uz/docs/111453) 169-моддаси (Ўғрилик) билан квалификация қилиш мумкин, жумладан:\nЎғрилик, яъни ўзганинг мол-мулкини яширин равишда талон-торож қилиш —\nэнг кам ойлик иш ҳақининг 50 бараваригача миқдорда жарима ёки 360 соатгача мажбурий жамоат ишлари ёки 2 йилгача ахлоқ тузатиш ишлари ёки 1 йилдан 3 йилгача озодликни чеклаш ёхуд 3 йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.\nЎғрилик ҳаракати учун маъмурий жавобгарлик назарда тутилмаган, ушбу қилмиш тўғридан-тўғри жиноят ҳисобланади.\nЮқоридагилардан келиб чиқиб, энди ўзингиз учун хулоса чиқариб олаверинг, қайси ҳаракат жамият учун кўпроқ хавф келтиради: ўзганинг мулкини яширин равишда талон-торож қилишми ёки ўзгани ҳақорат қилишми?\nСизни хулосаларингиз билан ёлғиз қолдираман.\nP.S.: ҳокимларнинг ноқонуний хатти-ҳаракатлари ҳақида кўп ва хўб ёзганман, буни доимий муштарийларимиз жуда яхши билишади. Туман ҳокимлари уёқда турсин, ҳатто вилоят ҳокимларини ҳам аччиқ танқидларимиз билан аямаганмиз кези келганда. Аммо бу ҳар доим ҳар қанақа вазиятда ҳам ҳокимлар 100% ноҳақ, фуқаролар эса ҳақ дегани эмас. Вазиятга холисона баҳо беришга ҳаракат қилишимиз керак."\nШунингдек Хушнудбек муштарийлар томонидан қолдирилаётган фикрлар сабабли ўз хулосасини тўлдириб ўтган:\n"Юқорида масалага фақат умумий баҳо берилди. Эътибор берсангиз, «квалификация қилиш мумкин» дейилмоқда. Лекин бу дегани айнан шу моддалар билан жавобгарликка тортилиши шарт дегани эмас. Аслида маълум бир хатти-ҳаракатга фақат битта видео орқали юзаки баҳо бериб бўлмайди, у ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар томонидан тегишли процессуал тергов ҳаракатлари ўтказилгандан сўнг аниқ бўлади.\nМасалан, воқеага чуқурроқ ёндошсак, ҳолатга тўлақонли баҳо бериш учун кўплаб деталлар аҳамиятли. Яъни айталик маккажўхорини фуқаро эмас, балки унинг набиралари ўйинқароқлик билан юлиб чиққан бўлса, уларнинг ёшини ҳисобга олиб умуман ҳеч қандай жавобгарлик келиб чиқмаслиги ҳам мумкин. На маъмурий, на жиноий. Видеодан буни аниқлаш имкони йўқ.\nЁки маккажўхорилар фуқаронинг машинасининг юкхонасидан олиниб, “Каптива” русумли машина юкхонага ташланмоқда. Аввало у машина кимникилигини аниқлаш керак. Агар фермернинг машинаси бўлса, унда тушунарли. Агар ҳокимнинг машинаси бўлса, унда яна ҳолатни аниқлаштириш керак. Видеодан буни аниқлаш имкони йўқ.\nЁки айрим муштарийларимиз тўғри таъкидлаганидек, мазкур маккажўхорилар юридик шахснинг балансида бўлса, унда Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 61-моддаси (Оз миқдорда талон-торож қилиш) билан квалификация қилиш мумкин. Видеодан буни аниқлаш имкони йўқ.\nЁки ушбу ҳолатда фуқаронинг ҳаракатлари вояга етмаган шахсни маъмурий ҳуқуқбузарлик (ёки вазиятга қараб жиноят) содир этишга жалб қилиш каби моддалар билан квалификация қилиниши ҳам мумкин. Видеодан буни аниқлаш имкони йўқ.\nЁки ҳоким фуқарони набиралари билан биргаликда ўзбошимчалик билан видеога олиб, тарқатгани учун шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузиш деган модда билан маъмурий жавобгарликка тортилиши мумкин. Маънавий зарар ундирилиши ҳам мумкин.\nУмуман воқеани чуқур таҳлил қилсак, айтиладиган гаплар кўп. Бу битта постга сиғмайди. Барчаси тегишли текширувлардан кейин аниқ бўлади, биз юзаки ҳукм ўқишга ҳаққимиз йўқ.\nЮқоридаги постдан асосий мақсад – иккала томон ҳам ноҳақ, демак иккаласи ҳам қонун олдида жавоб берсин, деган маъно бор эди. У кимлиги, қайси лавозимдалиги, оддий халқ ёки мансабдорлиги, бой ёки камбағаллиги, умуман аҳамият касб этмаслиги керак. Қонунни буздими, тамом, жазо муқаррар бўлсин. Истагим шу. Қолган ҳаммаси майда гаплар.\nP.S.: бировнинг мулкини олса нима бўпти, деган фикрларга эса мутлақо қўшилмайман. Ўзганинг мулкини берухсат олиш мумкин эмас, у атиги 10 та маккажўхори бўладими, 1 дона олма бўладими, ёки 10 млн долларми, фарқи йўқ. Олиш мумкин эмас - тамом!"\nДиққат! ИИВ фуқароларни вазирлик номидан берилаётган сохта билидиршномалардан огоҳлантирмоқда\nStraus House жабрланувчилари ҳукуматдан ёрдам сўраб Вазирлар Маҳкамаси олдида тўпланди (видео)\nЯккасарой туманидаги МЧЖ электр тармоғидан ноқонуний фойдаланаётгани фош бўлди


НАРПАЙ ТУМАН АҲЛИ ҲАШАРДА\n14.03.2020 - 19:19\nЖорий йилнинг 14-15 март кунлари ўтказилиши белгиланган хайрия ҳашарида тумандаги барча корхона ва ташкилотлар фаол иштирок этмоқда.\nБатафсил НАРПАЙ ТУМАН АҲЛИ ҲАШАРДА\nТУМАН ҲУДУДИЙ ТИББИЙ КОМИССИЯСИНИНГ НАВБАТДАГИ ЙИҒИЛИШИ\nЎзбекистон Республикасининг “Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида”ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 26 февралдаги “Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг муддатли ҳарбий хизматга навбатдаги чақируви ҳамда белгиланган хизмат муддатини ўтаб бўлган ҳарбий хизматчиларни Қуролли кучлар резервига бўшатиш тўғрисида”ги ПҚ-4618-сонли қарори ижросини таъминлаш юзасидан туман ҳокимининг 2020 йил 2 мартдаги 24-Ф-сонли фармойиши қабул қилинди.\nБатафсил ТУМАН ҲУДУДИЙ ТИББИЙ КОМИССИЯСИНИНГ НАВБАТДАГИ ЙИҒИЛИШИ\nТуман бош имом-хатиби Дилмурод Бектамишов бошчилигидаги бир гуруҳ имом хатиблар “Мирараб” жомеъ масжидида номозхонлар орасида маънавият соатини ўтказдилар.\nБунда Д.Бектамишов ислом динининг фақат ва фақат эзгуликка хизмат қилиши, маънавиятни тарғиб қилиш ҳақида сўз юритди.\nБатафсил “МАЪНАВИЯТ СОАТИ”\nНАРПАЙЛИК ЁШЛАР ЗИЁРАТДА\nИчки туризмни ривожлантириш борасида бир қанча ишлар олиб борилмоқда. Шу кунгача Бухоро, Хива шаҳарларига туманимиз нуронийларининг саёҳати уюштирилди. Наврўз байрами олдидан эса 100 нафарга яқин ижтимоий ҳимояга муҳтож оила фарзандларидан иборат нарпайлик ёшлар Самарқанд шаҳрида саёҳатда бўлдилар.\nБатафсил НАРПАЙЛИК ЁШЛАР ЗИЁРАТДА\n8500 ТУП МЕВАЛИ ДАРАХТ\n12.03.2020 - 14:31\nКўклам ерга уруғ қадаш мавсуми. Шу билан бирга боҳорги ишлар бошланиши ҳамдир. Ер текислаш, сув йўлларини тозалаш, кўчат экиш дегандек. Бугун далага разм солсангиз кўчат экиб боғ яратишга ошиқаётганларни кўрасиз. Чунки баҳорнинг илк кунларида экилган ҳар қандай ниҳол илдиз отиб, кўкка бўй чўзади.\nБатафсил 8500 ТУП МЕВАЛИ ДАРАХТ


16:50 - Туркиядаги президентлик ва парламент сайловларнинг ниҳоий деса бўладиган натижалари маълум бўлди. Ўзбекларга нима?\nРасмий хабарларга кўра, сайлов қутиларининг 99,9 фоиз очилган ва бюллетенлар саналган. Демак, ҳозир эълон қилинаётган рақамларни ниҳоий дейиш мумкин.\nЭслатиб ўтиш керакки, бу сайловларда АТП ва МҲП “Жумҳур Иттифоқи” номли коалиция сифатида, ЖХП ва ЯП “Миллат Иттифоқи” номли коалиция сифатида иштирок этдилар. Исломчиларнинг АТПси билан исломчиликка мутлақо қарши бўлган МҲПнинг “Жумҳур Иттифоқи” коалицияси кечаги сайловларда ғалаба қозониши исломчилар учун жуда муҳим воқеа бўлди. Аммо, бу коалиция амалда қанчалик узоқ давом этишини башорат қилиш қийин. Чунки, уларни бирлаштириб турган ягона ғоя – курдларнинг Туркияни парчалаш ва мустақилликка эришиш ниятларига қарши туриш бўлмоқда. Бундай ғоя остида бирлашишни салбий баҳолаш ниятимиз йўқ, аммо, Ражаб Эрдўғоннинг шу коалиция туфайли қозонган ғалабаси нисбийлигини тушуниш керак.


Ҳиндистон Бош вазири Манмохан Сингх бугун Кашмирга икки кунлик сафарини бошлади.\nУ Кашмир муаммоси бўйича олдиндан ҳеч қандай шарт қўймаган ҳолда музокаралар бошлашга тайёр эканлигини билдирди.\n"Ҳукуматимиз Покистон билан тинч мулоқот олиб бориш тарафдори. Биз барча йирик муаммоларни ҳал қилиб олишимиз лозим. Биз қўядиган ягона шарт – Исломобод билан аввал келишиб олганимиздай, исломчи жанггарилар Кашмирнинг Покистон назоратидаги қисмидан биз томонга ўтмаслиги керак," - деди Сингх\nБугун эрталаб у Сринагар шаҳри стадионида чиқиш қилиши керак эди. Сингх етиб келгунича маҳаллий исломчи экстремистлар билан Ҳиндистон хавфсизлик кучлари аскарлари ўртасида отишма бошланиб кетди. Икки жангарини ўлдирилди. Икки аскар ва маҳаллий аҳолидан бир киши яраланди.\nҲиндистон ўзининг Кашмирдаги ҳарбийларини босқичма-босқич олиб чиқиб кетмоқчи. Бугун бу ҳудуддан минг нафарга яқин ҳарбий хизматчи олиб чиқилди.


Зафар Полвонов «атиги» битта гол урган ва «Локо» ғолиб бўлган ўйиндан фотогалерея\nСуперлига 4-турининг қизиқарли ўйинларидан бири Тошкент Темирйўл муҳандислари институти стадионида ўтказилди. Амалдаги чемпион «Локомотив» ўтган турда 7 та гол урган ОКМКни қабул қилиб, ирода кўрсатди ва ғолиб бўлди.\nАввалига олмаликлар 3-дақиқанинг ўзидаёқ гол уриб, ҳисобда олдинга чиқиб олишганди. Ўтган турда «Қўқон-1912» дарвозасига 5 ат гол урган Полвонов бу гал «атиги» битта гол урди ва бу гол ғалаба учун етарли бўлмади. «Локо» биринчи бўлим охирида иккита гол уриб, ғалабани илиб кетди.\nБу ўйинда Ўзбекистон миллий жамоасининг собиқ сардорлари ўзаро тўқнашганини таъкидлаш керак. Андрей Фёдоров ҳамда Миржалол Қосимов ўз вақтида миллий жамоамиз сардорлари бўлишган. Икки собиқ сардорнинг майдондаги мураббий сифатидаги тўқнушувини эса миллий жамоанинг собиқ мураббийи Вадим Абрамов стадионда кузатди. Чунки кейинги турда «Бунёдкор» айнан ОКМК билан ўйнайди.\nTribuna.uz мухбири ўйинни стадиондан кузатди ва воқеаларни кадрга муҳрлади. Қуйида «Локомотив» - ОКМК ўйинидан тайёрланган фотогалереяни эътиборингизга ҳавола қиламиз.\nЛокомотив Суперлига ОКМК


Олтар 3 мг – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Олтар 3 мг\nОлтар® 3 мг, таблеткалар\nОлтар® 3 мг препарати ўзи нима ва у нима учун қўлланади\nОлтар® 3 мг препаратини қабул қилиш олдидан нималарни билиш керак\nОлтар® 3 мг препаратини қандай қабул қилиш керак\nОлтар® 3 мг препаратини қандай сақлаш керак\nОлтар® 3 мг препаратида таъсир этувчи модда: глимепирид сақланади.\nОлтар® 3 мг препарати– бу қонда қанднинг миқдорини пасайтириш учун дори препаратидир (ичга қабул учун диабетга қарши препарат).\nОлтар® 3 мг катталарда парҳез, жисмоний юклама ва вазнни камайтириш етарли бўлмаган ҳолларда диабетнинг маълум шакли (қандли диабетнинг 2 типи) ни даволаш учун қўлланади.\nОлтар® 3 мг ни қабул қилиш олдидан нималарни билиш керак\nОлтар® 3 мг ни қабул қилиш мумкин эмас:\nАгар Сизда юқорида санаб ўтилган ҳолатлардан биронтаси бўлса, ушбу препаратни қабул қилиш мумкин эмас. Агар Сизнинг ишончингиз комил бўлмаса, Олтар® 3 мг ни қабул қилишни бошлашдан олдин даволовчи шифокор билан ёки дорихона ходими билан маслаҳатлашишингиз лозим.\nОлтар® 3 мг препаратини қабул қилишдан аввал маслаҳат учун шифокорга ёки дорихона ходимига мурожаат қилинг.\nҚонда қанд миқдорини нормаллаштириш учун шифокор буюрган даволаш режасига риоя қилиш керак. Бу таблеткаларни мунтазам қабул қилишдан ташқари, Сизга парҳезга риоя қилиш, жисмоний машқларни бажариш ва зарур бўлганида тана вазнини камайтириш кераклигини билдиради. Шунингдек даволовчи шифокор ёзиб берганига мувофиқ равишда қонда қанд миқдорини мунтазам назорат қилиш (ва сийдикда ҳам) керак.\nШунингдек қуйидаги симптомлар: терлаш, терини намланиши, безовталик, тахикардия, артериал қон босимини ошиши, юрак уриши, тўсатдан кўкракда кучли оғриқ бўлиб, улар атрофдаги соҳаларга тарқалиши (стенокардия) ва юрак ритмини бузилиши пайдо бўлиши мумкин. Қонда қанд миқдорини давомли тушишишда онгни яққол чалкашиши (делирий), келиб чиқиши бош мияга боғлиқ бўлган тиришишлар, ўз-ўзини назорат қилишни йўқотиш, юзаки нафас ва брадикардия, шунингдек ҳушни йўқотиш ривожланиши мумкин.\nОлтар® 3 мг ва бошқа дори препаратлари\nУшбу препаратни самараси ва хавфсизлиги айрим дори препаратлари билан бирга қабул қилинишига боғлиқ бўлиши мумкин. Ўз навбатида Олтар® 3 мг ни бир вақтда қабул қилиш бошқа дори препаратларини хусусиятига таъсир қилиши мумкин.\nОлтар® 3 мг препаратини овқат, ичимлик ва алкоголь билан қабул қилиш\nАлкоголь айтиб бўлмайдиган тарзда Олтар® 3 мг ни қонда қанд миқдорини пасайтириш таъсирини кучайтириши ҳам, сусайтириши ҳам мумкин.\nҲомиладорлик вақтида Олтар® 3 мг ни буюриш мумкин эмас. Ҳомиладорликни режалаштирилганда даволовчи шифокор билан даволаш режасини мухокама қилиш керак. Агар глимепиридни қўллаш даврида ҳомиладорлик бошланса, дарҳол бу ҳақда даволовчи шифокорга хабар қилиш керак.\nОлтар® 3 мг кўкрак сутига ўтиши мумкин. Олтар® 3 мг ни ҳомиладорлик вақтида қўллаш мумкин эмас. Ҳар қандай дори препаратларини қабул қилишдан олдин шифокор ёки дорихона ходими билан маслахатлашинг.\nОлтар® 3 мг препаратида лактоза сақланади\nОлтар® 3 мг ни қандай қўллаш керак\nГлимепириднинг катталар учун тавсия қилинадиган бошланғич дозаси суткада 1 мг (Олтар® 3 мг препаратини қўллаганда, бундай дозани олиб бўлмайди). Қонда қандни яхши назоратига эришилганда бу дозани самарани бир маромда ушлаб туриш учун қўллаш лозим.\nАгар дорининг суткалик дозасини метаболизмни кўрсаткичлари асосида ошириш зарур бўлса, у ҳолда уни босқичма-босқич тарзда суткада 2, 3 ёки 4 таблеткадан тахминан 1-2 ҳафталик интервал билан ошириш лозим.\nОлтар® 3 мг препаратини суткада 4 мгдан кўпни ташкил қиладиган дозаси фақат айрим ҳолларда яхши натижаларни беради.\nМаксимал тавсия қилинадиган доза суткада Олтар® 3 мг препаратини 2 таблеткасини ташкил қилади (6 мг глимепиридга мос келади).\nАгар Сизга Олтар® 3 мг ни таъсири ҳаддан зиёд кучли ёки етарли даражада кучли эмасдек намоён бўлаётгандек туюлса, бу ҳақда даволовчи шифокорга ёки дорихона ходимига хабар қилинг.\nОлтар® 3 мг препаратини керагидан кўп қабул қилган бўлсангиз.\nАгар Сиз Олтар® 3 мг препаратини қабул қилишни унутган бўлсангиз\nАгар Сиз Олтар® 3 мг препаратини қабул қилишни тўхтатган бўлсангиз\nОлтар® 3 мг нинг ножўя таъсирларини кўпчилиги дозага боғлиқ ва уни камайтирилганда ёки препарат бекор қилинганда улар йўқолади.\nОлтар® 3 мг қандай сақлаш керак\nОлтар® 3 мг препаратининг таркиби\nПрепаратни таъсир этувчи моддаси глимепирид ҳисобланади. Бир таблеткада 3 мг глимепирид сақланади.\nБошқа компонентлар: лактоза моногидрати, маккажўхори крахмали, гликолят крахмалини натрийли тузи (А тури), повидон К30, полисорбат 80, тальк, магний стеарати, темир (II) оксиди (Е172) – бўёвчи сифатида.\nОлтар® 3 мг препаратини ташқи кўриниши ва ўрам ичидаги\nОлтар® 3 мг – бу сариқ рангли, капсуласимон шаклл, четлари қия, бир томонида бўлиш учун ўйиқчаси бўлган қобиқ билан қопланмаган таблеткалар.\nОлтар® препаратининг шунингдек 1 мг, 2 мг, 4 мг ва 6 мг дозалари мавжуд.\nОлдингисиОлтар 2 мг05.05.2018\nОлтар 4 мг/6 мг05.05.2018Кейингиси


3 сентябрдаги тест синовлари натижалари эълон қилинди\n00:10 / 05.09.2020\nОТМларга кириш учун 3 сентябрь куни тест топширган абитуриентларнинг имтиҳон натижалари эълон қилинди.\nДавлат тест маркази 3 сентябрь кунги синовлар бўйича ахборот берди.\n«Республикадаги 65та объектда (48 та стадион ва 17 та хиёбонда) тест синовлари 1-сменада соат 08:00да бошланиб, 11:00да тугади ва 2-сменада 17:00да бошланиб, 20:00да тугади.\nНаманган вилоятида об-ҳаво туфайли 2-сменада имтиҳон соат 18:30 да бошланиб, 21:30 да тугади.\n6 нафар абитуриентнинг тана ҳарорати 37 ⁰C дан юқори бўлгани сабабли уларга иштирок этишга рухсат берилмади.\n75 нафар абитуриент имтиҳон жараёнида: 62 нафари телефон ва электрон қурилмалар, 7 нафари шпаргалка, 4 нафари тест материалларини олиб чиқиб кетишга ҳаракат қилгани, 2 нафари бошқа шахснинг ўрнига киргани учун четлатилди.\nНаманган, Самарқанд, Қашқадарё вилоятларида бошқа абитуриент ўрнига кирмоқчи бўлган 6 нафар «сохта абитуриентлар» жараёндан четлатилиб, Ички ишлар вазирлиги ходимлари томонидан белгиланган тартибда чоралар кўрилди.\nТест синовларини ўтказиш жараёнида ҳеч қандай кўнгилсиз ҳодисалар рўй бермади», – дейилади ДТМ ахборотида.\nАйни пайтга келиб, абитуриентлар Давлат тест маркази сайтидаги шахсий кабинетига кириш орқали қанча балл тўплаганини билишлари мумкин.


Тоҳир Малик (Ҳобилов Тоҳир) 1946 йил Тошкентда, зиёли оиласида дунёга келган.\nУ ўрта мактабни тугатгандан кейин кундузлари қурилишда ишлаб, кечқурунлари Тошкент Давлат университетининг журналистика бўлимида ўқиди. Мактабларда ўқитувчилик қилди, нашриётларда хизмат этди. Республика радио ва телевидение қўмитасида, «Юлдузча» нашриётида, «Гулистон», «Шарқ юлдузи», «Ёшлик» журналларида адабий ходим, масъул котиб ва бош муҳаррир, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида котиб бўлиб хизмат қилди.\nТоҳир Маликнинг биринчи асари «Ҳикмат афандининг ўлими» 1971 йилда чоп этилган. Сўнгра у «Заҳарли ғубор» (1978), «Сомон йўли элчилари» (1979), илмий-фантастик асарларини, «Чорраҳада қолган одамлар» (1985), «Қалдирғоч» (1987), «Бир кўча, бир кеча» (1988), «Алвидо, болалик» (1989), «Сўнгги ўқ» (1990) каби ўнлаб ҳикоя ва қиссалар тўпламларини чоп этди. Ёзувчи кўпинча фантастик, илмий-фантастик ва саргузашт жанрларда ёзади. Адибнинг «Қалдирғоч» қиссаси Абдулла Авлоний тақцири мисолида 20-йиллар ўзбек зиёлиларининг шаклланиши ҳақида баҳс юритади.\nТоҳир Малик сўнгги йилларда романнавис сифатида шуҳрат қозонди. Унинг «Шайтанат» (I китоб, 1992, II китоб, 1995, III китоб, 1997, IV китоб 2000) саргузашт-детектив романи ўзининг маънавий-ахлоқий муаммолари билан талабчан китобхон ва адабий жамоатчилик эътиборини қозонди. Шунингдек, муаллиф «Ёв» (1995) номли қисса ҳам яратган.\nМоҳир ҳикоянавис, қиссанавис ва романнавис Тоҳир Малик 2000 – йилда «Ўзбекистон халқ ёзувчиси» деган юксак унвонга сазовор бўлди. Ҳозирги кунда унинг кўп жилдлик «Сайланма» асарлари чоп этилмоқда.