Машъум режа… « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n04 February 2019 - 8:00\nОлтинчи боб – 2\nОта-онамиз фақат қариндош бўлганлари учунгина бизнинг бошимизни қовуштирмаётган эдилар. Отам калхўзда бош ҳисобчи эди. Омбор мудири билан қуда бўлса, ишлар ими-жимида ёпти-ёпти бўларди. Улар айбларини бирга яширсалар, тунлари бехавотир ухлардилар. Ичқирларини битта қилмасалар, бири иккинчисини сотиб қўйиши мумкин эди. “Камунистча ҳушёрлик” дея аталадиган бу усулни иттифоқда биринчи бўлиб бизникилар ўйлаб топганди. Камунистларни қисқа вақтда тасарруф этган бу усул сотсиалистик мамлакатларга шиддат билан ёйилди…\nЧимилдиққа киргач, гап йўқ, сўз йўқ, шишакўз ўлгур чироқни ўчириб, мени кўрпачага кўтариб босди. Кўкрагимнинг очилиб қолган жойидан, қулоғимнинг орқасидан ўпа кетди.\n– Тур-э, кучук, илгари ҳам биров билан ўпишиб кўрганмисан, деб қулоқ-чаккасига шапалоқ тортиб юбордим! – денг.\nСапчиб туриб, учиб кетган кўзойнагини сармалаб топиб кўзига илди.\n– Сиздан бошқасини кўрмаганман! – деди ҳаром ўлгур ғилжайиб.\n– Кўрмаган бўлсанг, сўра, тилинг узулмагандир, ёшсан, кўрасан! – дедим жаҳлим чиқиб. – Одам деган бундоғ ширин сўзлар билан эркалатади, у ёқ-бу ёғини силаб-сийпалаб, қитиғини ўлдиради. Нозиклик билан қучоғига тортиб, икки кўзидан, бурнининг учидан, лабларидан ўпади…\nБу гапларни жон қулоғи билан эшитган ўлгур юз марта қайтарганда ҳам мен бир марта ёйилмадим. Усул қўлласа, мўллинг кўзлари ва киприклари пирпираб, кир боғлаган тишлари тиржаяди. Кутубхонадаги суҳбатлар эсимга тушиб, димоғимга ҳожатхонанинг ҳиди ўтиргандек бўлади… Алалхусус, кечани аросатда оттирдик. Эртаси оғзига қарасам, кир тишлар ўрнида садафдек тишлар пайдо бўлиб қолипти. Сонсиз чўппи, ийдираман, дея, дуч келган жойимдан ўпавериб, кирларини баданимга суркаб ташлапти. Кафтим билан юзларимни силасам, бармоқларимга сузмага ўхшаш бир нима илашди. Қўлимни суркагандим, қора кастумининг ранги ўзгариб қолди. Қўйинг-чи, бир ҳафта чилла ўтириб, мен ёйилмадим, у ойилмади. Жимжилоғига игна санчиб, келин кўйлакни қонга бўядик. У кўнгил сандиғимни очиб, жавоҳирлар териш бахтига мушарраф бўлмаган бўлсаям, дидимга ўтирадиган баъзи бир жиҳатлари йўқ эмасди. Унинг Иличникига ўхшайдиган бир жуфт қора кастум-шими, увадаси чиққан қора тўни ва қасноғи тўрт бармоқ келадиган кепкаси бор эди. Ухлашга ётишдан олдин янгиларини чиқазиб, эскиларини киярди. Кўйлаги ёқасини галустук билан бўғиб боғламаса, ўн кун шифтга термулиб ётса ҳам киприги илинмасди. Доҳийнинг мўмиёланган мурдаси сингари у ёнбошимда оқ кўйлак қора кастум-шимда, галустук боғлаб, қўлларини кўкрагига қўйиб ётарди. Шундай пайтларда нақадар бахтли эканлигимни ҳис қила бошлардим. Ичимдан аллаким, “Сен Гулбика эмассан, Надежда Крупискаясан. Ёнингда ўлмасдан туриб тобутга кирган доҳий ётипти. Тошкентга қайтиб, Филисқулига иффатингни ҳадя этсанг, бариси яхши бўлади”, деётгандек туюларди. Қаттиқ ҳаяжонланганимдан қулоқларим эшитмасдан, кўзларим кўрмасдан қоларди. Илоҳий шарпа шунчаки соя бўлмай, жисмимга кирган доҳий руҳи эканлиги менга аён эди. Шунда биринчи марта Матёқубнинг дўнг пешонасидан ютоқиб бўса олгандим. Исқирт кепкасидан ҳақиқатан Лениннинг захчил ҳиди анқиганди. У ҳам мендан Надеждахонимнинг ифорини туйиб, ҳусунбузар босган бурнини кўкрагим орасидаги бодоқчага тиққанди. Қулоқларини оқ қуёнчалардек шалоплатиб, роса эркаланганди. Ғилай кўзларидан шодмонлик учқунларини сачраганида, ўзимда йўқ яйраб кетгандим…\nҚиё жиннининг миясини ғовлатган шаҳват димланиб, чиқишга йўл топмагач, сўниб, оғир тошдек руҳини эзиб борарди. У Гулбика билан бевосита сўзлашаётгандек, ҳар бир сўзга хаёлан муносабат билдирарди. “Вой-вой, хонимнинг аскиргилари келиб қолдими? – деярди, ичида. – Мени хотинчалиш шишакўзинг билан адаштирма. Ақлини чайиб ичган аҳмоқнинг кўзларидан ўпармишман. Ёғлиқ бурнининг учидан муччи олиб, жинни қўйнинг лабларига ўхшаш бўрсилдоқ дудоқларидан сўрармишман. Керак бўлса, ўзинг ўпиб, ўзинг сўрасан. Нима, мен чумолихўрманми? Мени чангютгич деб ўйлаяптилар. Ўпсам, тишларим оппоқ садафдек бўлармиш. Тиш чўткасимисан? Тонггача ялаб-юлқасам ҳам ёйилмасмишлар. Ленинни писанда қилиб, менга мурдасан демоқчими? Ҳар иш қилсанг қил, доҳий номини орага суқма. Оқибати ёмон бўлади. Мендан Филисқули ясамоқчилар…”\n…Ўқишимни сиртқига ўтказгани борганимда, ўзимнинг Филисқулим кутиб олди. Рухсат бердим. Ишларни битириб, орқамга қайтдим. Эрим эски ашуласини бошламоқчи бўлди. “Овора бўлманг, йўлни инқилоб жосуси очди, орқа-олдингизга қарамасдан босаверинг. Даҳлизда сизни тўхтатадиган мард учраса, Бериянинг номини айтиб ўтиб кетаверасиз”, дедим ҳурматини жойига қўйиб.\nХароб бўлгур шишакўз қани энди тинчлик берса денг. Ҳар йигирма дақиқада сувсарга ўхшаб, кепка-пепкаси, кўзойнак-бўзойнаги билан ичимга уриб киради. Нафасим тиқилганда, ғоввосдек бошини чиқариб, кўзидан кўзойнагини олиб, галустугини елкасидан оширадида, пишган калладек ғилай кўзларини ўйнатиб тиржаяди. Тоғни уриб талқон қилгандек, шўнғишдан олдин, “Ничик” деб қўяди…\nАрим ўққишини битириб, туман газетинда иш бошлади. Икки йил ўтиб, манам карректир бўлиб ишға гирдим. Худдоға шукур, ина шу гунларда хатлар бўлими мудири бўлиб фаолят гўрсатаётирман. Уч қизимиз бор. Арим ният қилғанидейин, уллусини одини Умида, ўртанжисини одини Умидахон, киччисини одини Умидахоним дап, Надеждахониминг одина чолим барсин учин айқаштирдим. Ёмони, сўнгги пайтларда арим билан ўнгишмийдирғон пес одат чиқардик. Ман сўйламасам, дурип билмийман, арим сасими эшитса, гўззи гўрмин қоладурғон бўлди. Тўвба-ҳей, оздирмағайсан, яшийверсанг, дурли-дурлисини гўрар акансан. Арим қизларини жониннанам ортиқ ёхши гўради. Улара, жиллихонаға бориб, акаларингизи тез-тез гўриб дуринглар дасам, “Сасингизи эшитмасак, бориб-галанимизча ўлиб қоламиз”, дайишади. Учоласиям сасиминг хумори, соғ вўлгирлар. Дўрт-баш гун ина шу жоя галиб, дам олиб гидиш учунам сасими магнитапона ёзиб дашлаб қойтдим. Эшитмасалар, бетоб бўлиб қоладилар. Бориға шукур. Сизлари табиб дап айтадилар. Арими тузатип барсаларингиз, ўйларингиза боранларингизча оёқларингиз деггина дўлдир ёзар адим, лекин. Гидса ўн дўлдир гидар, алли дўлдир гидар, бор барака, юз дўлдир гидар. Киссангизинг дўшигиннан душмин қоланлариям едди авлодингиза етиб ортади. Ина, йўлларам очилиётир, нима, ман дўлдири сотин алар адимми…\n– Арийинг касалини довоси бор! – деди Қиё жинни охир-оқибат Гулбикани тумшуғидан илинтирадиган жой топганидан суюниб.\nУнинг шевада гапираётгани, назарича, эриётганидан далолат эди.\n– Нови довоси бор акан? – қизиқсиниб сўради Гулбика. – Духтирлар, довоси ўлим дап адилар-ху. Тўвва-ҳей, машейник-пашейник зот амасмисиз, ишқилиб, мулло?\n– Машейник бўлғанимда, қўлимнан на иш галар ади? Бори будинг юз дўллиринг бор акан. Санингдейин тилло ёнинда на вўлибди юз дўллир? Жоним пидо, умрим пидо санингдейин тиллочага! – деди Қиё жинни булбулдек сайраб.\n– Арими нишетиб яхши этажоқсиз? Шуни гапиринг, бемаза гап-сўзларингизи қўйинг, мулло! – деди Гулбика эрига даво топилаётганидан ҳайрон бўлиб. – Сиз учун юз дўлдир пул пул амасдир. Алиминан ушлаб гўрмаян бўлсаям, журналистлар учун юз дўлдир катта пул. Сиз арими тузатинг, Комилжон устанинг ашулласи бор-ху, “Етса мол, етмаса жон”, деян. Қолғонини ҳисови чиқади. Балли бўлмаса, бозоркўми райиси Отажанўпдан қарз гўттараман!\n– Қулпи санинг иччингда, очари манинг ичимда!\n– Ов, жилли-пилли амасмисиз? Нишетиб манинг ичимда бўларакан?\n– Нача пулли ишинг бор? Туззатиб барсам бўлдими?\n– Бўлди-ов, гулдейин бўларди. Рўзиғори ўзим тортаман, у гўттини босиб, ўя қаравул бўлиб ўтирса бўлғани. Ўлмаса, йитмаса, гўрдан дашори. Қолғанини ўзим бир амаллаб эплайман-ху!\n– Иша гиришаверийми?\n– Ажаб бўлар ади!\nАлалоқибат, қўзғатиб бўлмайдиганга менгзаб кўринган муз ўрнидан кўчиб, Қиё жинни ҳаракатга тушди.\nҚиё жинни ўрнидан туриб, Гулбиканинг устига келди.\n– Кўзларингизни юминг, журналистхоним! – деди у қўлларини сеҳргарга ўхшатиб ҳавода учираркан. Парво этмаган Гулбика Ленин ҳақидаги афсонасини бошлади. Бўлавермагач, Қиё жинни уни сенсирашга ўтди. – Олақанотга ўхшаб кўпам шақиллайвермасдан жим бўл, дедим, сенга. Бўлмаса, эрингни даволаш фикридан қайтаман.\n– Ов! – деди Гулбика. – Даволамасанг, гўри кўҳнага давола. Ўлиб турган жойим йўқ. Ҳуккининг олдига бораман, қарри бўлсаям, зўр даволар эмиш. Дугонам ҳаммасини айтди. Ўзинг билан олиб кел, деган экан, қанжиқ рашк қиляпти.\nҚиё жиннининг ичи аламга тўлди. У шу топда, қўлидан келса, Ҳуккини тилка-пора этишга тайёр эди. У шарт ечиниб Гулбиканинг ёнига кирди. Унинг адёли четини кўтаргани далда бўлди шекилли, жанговорлик туйиб, муз қотаётган баданига илиқлиқ югурди. Носини пўлга тупириб, уни ёнбошлатиб, ниманидир қидира бошлади. Гулбикка хижолат тортиб, қўлини сурди. Сўнгра, думи чопилган қанжиқдек отилиб, жон аччиғида илон чаққан эчки каби чинқирди. Кекирдагига чанг солган Қиё жинни ўзини унинг сонлари орасига урди. Кекирдагини қўйиб юборганда, Гулбиканинг боши “шилқ” этиб ёнбошига тушди. Шунда Қиё жиннининг юрагига ваҳима оралади. Унинг бурнини қисиб, оғзи билан ўпкасига ҳаво ҳайдади. Совуй бошлаган елкаларидан ўпиб, “…илтимос, ўлма,” дея жаврашга тушди. Гулбиканинг вужуди жонсиз буюм сингари қимирламасди. Бирон иш чиқара олмаган Қиё жинни қўллари билан бошини чангаллади. Кўзларига қамоқхона эшиги кўриниб, отасиз қолиб кетадиган болаларини ўйлади. Кўзларини ишқалаб, тили остига Сувон бангининг машҳур кул носидан бир чеким отди-да, кафтини кафтига ишқаб, бурнини қоқиб, ҳўнграб юборди. Оғзидан чеккан носи учиб, чиқиб, кўзини юмиб ётган Гулбиканинг юзларига сачради. Кенг дунё бир замон ичида торайиб кетиб, унинг учун ёруғ олам зимистонга айланди. У оғзидан оққан носга қоришган сўлагини кафти орқаси билан артаркан, қўлини Гулбиканинг устидаги кўрпага суйкади…\nУ уч ёшидан нос чекишни одат қилганди. Нос бўлмаса, ўзини оловга ҳам отадиган Ҳукки, унга нос чекишни атайлаб ўргатган эди.\n– Ҳанг, сиза на вўлди, мулло! – деган Гулбиканинг овозини эшитгач, у бўйи баравар учиб тушди.\nКафтлари билан юзларини артаётган Гулбика, юзига Қиё жинни ўпганда нос илашган деб ўйларди.\n– Энангники бўлди! – деган Қиё жинни баттар қўрққанидан қотиб қолганди.\nҚўлларини Қиё жинни каби устидаги кўрпага суйкаган Гулбика қолган жойидан ҳикоясини давом эттирди.\n…Доҳий қора нондан сиёҳдон ясаб, сиёҳ ўрнига сут қуяди. Жимжилоғининг тирноғини сиёҳдонга ботириб, мактуб битади. Ҳар сафар хатни қамоқхона бошлиғи ўз қўли билан Надеждахонимга олиб борарди. Доҳийнинг Надеждахонимга оқ қоғоз жўнатишдан муроди нелигини у тушунмасди. Тўрт сўм пора унинг кўзларини боғлаганди. Битикни Надеждахоним кўзини нурини тўкиб, бошқа қоғозга кўчиради. Канвертга солиб, палавўй пўчта орқали патпўляга чекинган камунистларга жўнатади. Пашша қўриб ўтирган ўртоқлар фармони олийни олгач, жонланадилар. Пралетарларга хушхабар етказиш учун дунёнинг тўрт буржига оқ кабутарлар мисоли учадилар…\nҚўрқувдан кейинги шодлик Қиё жиннининг шаҳватини баттар қўзитди. У ўзини юз йил зиндонда ётиб озодликка чиққан кимсадек ҳис эта бошлади. Торайган дунёси кенгайиб, зулматга ботган борлиғи ёришиб кетди. Хумори қўзиб, тилининг тагига яна бир отим нос ташлади.\n…бир гал доҳий Надеждахонимга ишқий мактуб битаётганда, тиш-тирноғигача қуролланган жандармлар темир эшикни қўпориб, қўққисидан камерага бостириб кирдилар. Улкан иқтидор ва мислсиз тафаккур эгаси Илич нима қилади, денг. Сиёҳдонга қоғозни ўраб ютиб юборди. Буни кўриб жандармларнинг кўзлари оқиб тушай, деди. Барчалари юрак ўйноқи бўлиб қоладилар. Шунда қамоқхона бошлиғининг дунё матбуоти саҳифаларида “Сиёҳдонга қоғозни ўраб ютган доҳий” номли мақоласи босилиб чиқади. Мақолани ўқиб ер юзининг тенг ярмидан уч баравар кўпроғи, ўйлаб ўтирмасдан, камунистик партия сафларига ўтади. Афсонавий қуролни кўрган очкўз ва юҳо импералистларнинг пайтавасига қурт тушгач, мийиғида кулган Илич, “Етар, бас.., бир қадам олдинга, икки қадам орқага” дейди. “Нима қилмоқ керак?” номли маърифий-мафкуравий, ижтимоий-сиёсий асарини ёзиб ташлайди…\n– Асалатим, шакалатим, илтимос! – деди қора терга ғарқ бўлган Қиё жинни оғзидаги носни тупираркан. – Хаёлимни бузяпсан…\n– Мулло, қизиқ жойига энди келдим! – деди у ҳам. – Бир кечамга чидаш беролмаяпсиз. Эримнинг отасига минг раҳмат, неча йиллар чидади.\nҚиё жинни чорасиз эди. У аламидан яна оғзига кафтини қопқоқ этиб, янгидан нос ташладида, деразадан шоғолникига ўхшаш кўзлари билан тунги чироқлар ёритиб турган ҳовлига боқди. Шунда токчада турган тангаларга кўзи тушиб, мияси ишлаб кетди. Чўзилиб, улардан бирини олиб, Гулбиканинг тилининг тагига қўйди. Кафтини оғзига босди. Типирчилаган Гулбика бирпасдан сўнгра тинчиб, унинг юз-кўзларидан силаб-сийпалади. Елкаларига юзини босиб, ором олди, дамини ичига ютиб унга суйкалди. У шу чоққача бунақанги ҳаловат туймаганди. Қиё жиннининг ўрнида эри бўлганда у ҳикоясини тўхтатмасди. Эри эса ҳар гал мияси ачиб, ҳушини йўқотар, “Доҳий ўлмаган” дея, алжирашни бошларди. Ҳар сафар туғишганлари эртаси кун уни жиннихонага олиб бориб ташлардилар.\nГулбика гапириб қўйиб оғзидан тангани туширмаслик учун тишларини қисди. Қочиб кетадигандек, Қиё жиннини бағрига босди. Қиё жинни ҳам ҳайвоний ҳирс билан инсонийлик орасида масофа борлигиги пайқай бошлаганди. У хотини билан ҳайвонлар каби алоқада бўлгани боис, инсоний лаззатни авваллари бу қадар теран ҳис қилмаганди. У англаб бўлмас ҳислар ичра лаззат туйгач, руҳиятида аллақандай илгари кўрилмаган ёруғлик пайдо бўлди. Кўнгли равшан тортди. Барчасига Гулбикани сабабчи деб ўйларкан, хотинидан ноўрин ўпкалади. У ўзидан нуқсон излаши лозим эди. Аслида Гулбика иккаловлари бироз инсонларга хос тийилиш орқасида бир дамга ойилгандилар, холос. Бу рисоладаги кимса учун ҳеч нарсани англатмасди. Тутақсалар, улар барчасини унутардилар.\nАслига қайтаётган Қиё жинни Гулбикани ўзининг зўр табиб эканлигига ишонтириш учун чора қидиришга тушди. Унинг қувонишига сабаб йўқ деб айтиб бўлмасди. Келажакдаги омадли юришларини таъминлайдиган ушбу лаҳзалар уни Гулбиканинг лабларидан сўришга мажбур этди. У умрида илк бор инсон билан ҳайвоннинг фарқига бораётганди.\n– Оғзингни оч, лўлакини бер, гўзалим! – деди у оғзида нос, феълига хос бўлмаган юмшоқлик билан.\n– Лўлакининг ҳази бошқача бўларкан, мулло. Нима, бу нарсанинг оти лўлакими? – деди Гулбика энди тил чиқазаётган боладек ҳижжалаб. – Носни кайфи ҳам шунақа бўладими?\n– Шунақа бўлмаса, нос чекармидим? Лўлакини илгари эшитмаганмисан? – деб сўради Қиё жинни “лўлаки” деган сўз оғзига қаердан келганига ўзи ҳам ҳайрон, Гулбиканинг тангага кўзи тушмаганига ишончи комил бўлиб. – Бу зормандани Мўлтонистондан олиб келишади. Қўлимга теккач, филягага солиб қудуққа ташлайман. Қирқ кеча-кундуз тинмай ўқиб, қудуқ бошида туриб дам ураман. Шундан кейин лўлаки маккораликлари билан ерни ўқи атрофидан чиқариш салоҳиятига эга аёлларга таъсир ўтказадиган самовий кучга эга бўлади. Уни белгиланган муддатдан ортиқ тил остида ушлаб бўлмайди. Соқов бўлиб қолиш ҳеч гапмас.\n– Шунақаси ҳам бўлганми? – дея Гулбика оғзини очди. Қиё жинни бармоғи билан тангани илиб, рўмолчасига ўрагач, шимининг чўнтагига тиқиб қўйди. – Гапиролмай қоладиганларга ҳам даво бордир, мулло?\n– Бор, ажалдан бошқасига даво топса бўлади! – деди Қиё жинни адёлга қайтиб кираркан. – Ҳукки мулло оғзига тупурса ҳар қандай кимса ўнгланади. Сайроқилиги аввалгилардек бўлмаса ҳам, сўзларни бир амаллаб гапира олади. Бироз ақлу ҳушини йўқотади, холос.\n– Ленин ҳақидаги ҳикоялардан кўра менга шуниси кўпроқ маъқул бўлди! – деди Гулбика унинг бўйнидан қучоқлаб, лабларидан чўлпиллатиб ўпаркан. – Шундай маза турганда ақл-ҳушни бошимга ураманми? Йигирма йил ҳаз этганим бир ёна бўлди, бу бир ёна бўлди. Мулло, жонимни суғурдингиз, қойил-ҳей!\n– Доҳий ҳақидаги ҳикоялардан бу қизиқарлироқми? Негадир унинг номини қулоқларим эшитмаяпти!\n– Туғилганимизда унинг номини айтиб танглайимизни кўтарганлар. Ҳаётда шу важдан бошқа руҳий далда берадиган, суянадиган нарсанинг ўзи йўқ. Хўш, нима қилиш керак?\n– Илтимос, мени мулло деб чақирма! – деди Қиё жинни. – Мулло десанг, мени ҳамма Ҳукки мулло билан алмаштиради.\n– Ўзим ҳам шуни ўйлаб тургандим. “Қиё табиб” сарлавҳаси остида газетимизда мақола эълон қиламан. Буёғига сизни ҳеч ким мулло деб чақирмайди…\nТонг отмасдан ўғри мушук каби хонадан пусиб чиққан Қиё жинни ярим кечада Гулбиканинг олдига кириб келди. Тик оёқда кутиб турган бечора уни қучоқлаб, бағрига босди.\n– Соғинганимдан ўлар ҳолатга келдим! – деб йиғлаб юборди.\n– Менчи, мен?! – деди Қиё жинни овози титраб. – Мен соғинмадимми? Ҳароми Ҳукки қўйиб юборса…\nУлар қирқ йиллик эр-хотинлар сингари бир-бирларини пинжларига олдилар. Қиё жинни уни рисоладаги эр каби “сен”сираб, у андомли хотинлардек Қиёни “сиз-сиз”ларди. Икки тийинлик мис тангани Қиё жинни обдон эговлаб, олтиндек ялтиратгач, рўмолчасига ўраб, чўнтагига солиб қўйганди. У Гулбикани куйиктирмоқчи эди. Қовушиш учун ўлиб-тирилаётган эса-да, ишни оғир-босиқлик билан пишитмоқчи бўларди.\n– Қиё табиб, келинг, жонгинам, тезроқ! – деди Гулбика. – Ҳидларингизни соғиндим, ўлиб қоламан ҳозир…\n– Оғзимдаги нос эрисин, бироз суҳбатлашайлик, жоним! Доҳий Ленин ҳақидаги ҳикояларингни эшитгим келяпти.\n– Ўлиб кетсин ўша доҳийсиям, Иличиям, Маркси билан Энгилисиям. Филисқулининг тилининг тагига чечаклар, Сталиннинг орқасига чирваклар чиқсин. Кун бўйи хаёлимдан кетмадингиз. Ленинни ўйламапман ҳам денг. Бошимнинг ғувуллашлари тиниб, қулоқларимга ҳар хил шовқинлар эшитилмайдиган бўлди. Кўзларим қум тиқилгандек ачишиб азоб берарди. Бинойидек очилиб, яхши кўрадиган бўлиб қолди.\nУ тонг отгунча лўлакини тилининг тагига босиб ётди. Бир оғиз ҳам сўз айтмади. Гапирса Қиё жинни ташлаб қочадигандек, унинг саволларига жавоб ҳам қайтармади. Қиё жиннининг ҳам гапиргиси келиб, ичи ёнса, нос чекиб хуморини ёзди.\nЛўлаки туфайли у йигирма йилга яшаргач, туман газетасининг биринчи саҳифасида “Қиё табиб” номли мақола босди. Қиё жиннининг оғзида нос, кулиб турган сурати мақоланинг таъсирчанлигини орттирди. Мижозлар чумоли каби ёғилиб келгач, Ҳукки унга алоҳида ишлашга рухсат берди. Гулбика ўз ишини ташлаб, Қиё жиннининг хизматига ўтиб олди. Ҳуккининг дастёрлигини сухандон қиладиган бўлди. Қиё жинни икки тийинлик тангалардан ҳафтасида юзларчасини силлиқлаб, лўлаки ясаб сотарди. Сиҳат талабида келган ҳар бир эчкичакак аёлни ўқиб, дам ургач, тилининг остига лўлаки қўярди. Эвазига йигирма беш рубл ундирарди. Пулни чўнтагидан зўрға чиқарадиган мижозлар, бунақа табибни елкамни чуқури кўрсин, дея кетиб қолардилар. Аммо орадан ҳеч қанча вақт ўтмасдан, сиҳат топиб, икки букилиб қайтиб келардилар. Шунинг учун ҳам унинг донғи етти иқлимга ёйилди. Мишмишлар унинг жирканч номини афсонага айлантираёзди. Икки тийинлик тангани икки ярим минг марта қимматига пуллаётган фирибгар, ўша кунлардан бошлаб, Ҳуккининг ортиқчалик қилаётганини ҳис этди. Бу дард Қурёзагулники билан қўшилиб, унинг кўзларини кўр қилди. У Ҳуккини йўқотиш пайига тушди. Қурёзагулга ширникиб, онасини ажалидан беш кун олдин ўлдирган Ҳукки унинг ёруғ оламдаги биринчи рақамли душманига айланди. Бу иш амалга ошиши учун оз эмас, кўп эмас, икки йилга яқин вақт кетти.\nМашъум режанинг амалга ошиши тафсилотларини бироз ортга суриб, ҳикояни қолган жойидан давом эттирсак…\n Сармалаб – пайпаслаб.\n Бодоқ – боғни оралаб ўтган кичик ариқча.


Марғилон маҳаллий саноатининг ривожланиши - UzTV New York, Inc.\nМарғилон маҳаллий саноатининг ривожланиши\nЎзбекистон ўз мустақиллигини қўлга киритгач, тарихимизга, ўтмишимизга бўлган муносабатнинг тубдан ўзгариши натижасида тарихий воқеаларга холисона ёндошиш имконияти туғилди.\nУшбу мақоламизда биз ўзининг 2000 йиллик тўйини нишонлаган қадимий ва навқирон, ҳунармандчилик, айниқса, ипакчилик марказларидан бири бўлган Марғилон шаҳри тарихининг айрим ўқилмаган саҳифаларига тўхталиб ўтишни лозим топдик.\nБу гўзал диёр, — деб таъкидлаган эди Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов Марғилон шаҳрининг 2000 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги нутқида, — ҳанузгача бутун дунёни мафтун этадиган шоҳию адрас, ипак маҳсулотлар маркази бўлиб қолаётгани, бундай ўта нозик ҳунарнинг моҳир усталари шу юртда камолга етаётгани ҳам шуни исботлайди.\nМаълумки, 1876 йилда Қўқон хонлигининг тугатилиши натижасида ўлкада мустамлакачилик тузумининг қарор топиб иқтисодий ресурсларнинг метрополия манфаатларига бўйсундирилиши Марғилон шаҳрини хам қамраб олди. Ҳукумат ўлкадаги бошқа қимматли хом ашё манбалари қаторида ипакчилик маҳсулотларига катта эътибор қаратди. Аммо Қўқон хонлиги даврида жуда сердаромад ва жаҳон бозорида харидоргир бўлган ипакчилик соҳаси XIX асрнинг 80-йилларида кескин оқсай бошлади. Чунки Россия сармоядорларининг ипакчилик махсулотларига бўлган талабларининг кескин ортиб бориши туфайли уни етиштириш ҳажмининг ошириш жараёнида сифат кўрсаткичлари пасайиб кетди.\nАйнан шундай ҳолат Совет мустамлакачилиги даврида хам қайд этилади. Туркистонда Совет ҳокимияти ўрнатилгач, 20-йилларнинг ўрталарига келиб халқ хўжалигини тиклаш асосан тугатилди. Янги иқтисодий сиёсатни амалга ошириш, иқтисодиётнинг айрим соҳаларида ижобий ўзгаришларга олиб келди.\nЛекин индустрлаштириш сиёсатининг авж олиб кетиши туфайли Марказ ўлкамизда кўплаб саноат корхоналари ва тармоқларини яратиш йўли билан, унинг битмас – тугалмас, бой, табиий ва минерал ресурсларини ишга солиш, арзон маҳаллий ишчи кучидан фойдаланиш ва охир оқибатда ўзи учун кўпроқ фойда ундириб олишни мақсад қилиб қўйди.\nБироқ саноат ишлаб чиқаришини маҳаллий хом ашё манбаларига яқинлаштириш ва саноат ишлаб чиқариш таркибини белгилашда миллий хусусиятлар эътиборга олинмади, марказ эҳтиёжлари асосида ҳал қилинди. Бунга мисол сифатида қуйидаги архив маълумотларини келтириш мумкин.\n1933 йилнинг биринчи кварталида Марғилон шаҳри тўқимачилик саноат таркибида 558 та корперациялашган ҳунармандчилик артеллари мавжуд бўлиб, улар ипак йигириш ва тўқишга мўлжалланган эди. Бу корхоналар қуйидагича номланган: 1) Сталин номли артель; 2) “Байнал-Минал” артели; 3) “Иккинчи беш йиллик” номли шойи тўқиш саноат коммунал хўжалиги; 4) Икромов номидаги ипак бўяш, йигириш ва тўқиш фабрикаси; 5) “Ёруғлик” номли тўқимачилик артели.\nЮқорида номлари келтирилган корхоналарда артель аъзоларининг ишлаб чиқаришда бандлиги масаласини қуйидаги маълумотлардан билиш мумкин.\nИшлаб чиқаришда аъзоларнинг бандлиги масаласида 1-ўринни “Сталин” номли артель эгаллайди. Чунки бу корхонада Марғилон маҳаллий ҳунармандларининг 42,8 % мавжуд эди. 2-ўринда “Байнал — Минал” – 35,7 % ни ташкил этади. Бу иккала артель аъзолари 438 кишидан иборат. Юқорида кўрсатилган бешала артелларнинг йиллик маҳсулот ҳажми 1932 йил нархида 4.545.500 сўмни ташкил этган.\nҚуйида биз, архив ҳужжатларида келтирилган рақамлар асосида 1933 йил 1 — январдан 1 — октябргача бўлган даврда, белгиланган режанинг артелларда бажарилиши ҳолатига тўхталиб ўтамиз.\n№ Артеллар номи 3 кварталга туширилган режаси Бажарилиш суммаси % ҳисобида бажарилиши\n1 “Сталин” номли 1.689.800 1.045300 61.87\n2 “Байнал-Минал” 1.235.800 809.600 65.51\n3 “Иккинчи беш йиллик” 71.700 61.000 85.08\n4 “Икромов” номли 126.500 5.600 4.43\n5 “Ёруғлик” 23.400 67.600 28.69\nЖами: 3.357.800 1.989.100 59.24\nДемак, ҳунармандчилик саноати артелларида режа топшириқларининг бажарилмай қолиш сабаби хом ашё билан таъминланмай қолинишидир. Натижада ҳунармандларнинг маълум қисми ишлаб чиқариш артелларидан кетишга мажбур бўлдилар.\nДемак, саноатни, айниқса, ипакчилик саноати учун кадрлар тайёрлашда ички имкониятлардан фойдаланиш, яъни маҳаллий ҳунармандларни ишлаб чиқаришга жалб этиш масаласи энг долзарб вазифалардан бири бўлиб ҳисобланган. Бу хақда архив ҳужжатларида қуйидагилар баён этилган:\nИпакчилик саноатини ишчи кучи билан таъминлаш муаммоси Марғилон шароитида нисбатан енгил ҳал бўлади. Чунки Марғилон узоқ вақтлардан бери аҳоли зич жойлашган шаҳарлардан бири бўлиб, аҳолининг асосий қисми маҳаллий саноат, биринчи навбатда ипак ишлаб чиқариш саноати билан шуғулланади. 1930 йил саноат рўйхати рақамларига кўра Марғилон шаҳри ва Марғилон районида маҳаллий саноатда банд бўлган аҳоли 11710 кишини ташкил этган. Бу эса умум республика ҳажмининг 15,1 % ни ташкил этган, лекин биз ҳозирги пайтда бу ҳунармандларнинг барчаси ишлаб чиқаришга жалб этилган, деб айтишга асосимиз йўқ. Чунки ҳозирги пайтда мавжуд бўлган маҳаллий саноат артелларига 2300 киши жалб этилган. Қолганлари эса хўжаликнинг бошқа соҳаларида меҳнат қилмоқдалар.\nДемак, саноат ишлаб чиқаришини маҳаллий хом ашё манбаларига яқинлаштириш ва саноат ишлаб чиқариш таркибини белгилашда миллий хусусиятларга эътибор берилмаган. Бундан ташқари, бутун иттифоқда бўлгани сингари Ўзбекистонда, хусусан, Марғилон шаҳрида ҳам ўта юқори қилиб берилган режаларни бажаришнинг иложи бўлмаган. Шунингдек, ипакчилик саноати қурилишида ҳам зарур нисбатларнинг бузилиши, ноаниқ топшириқлар, мутахассис кадрларнинг етишмаслиги саноати ажратилган маблағлардан тўла фойдаланиш имконини бермади.\n“Бундай шароитда мамлакат юқори сиёсий раҳбарияти умуман индустрлаштириш сиёсатини бўлмаса-да, унинг амалга ошириш суръатларини қайта кўриб чиқишга мажбур бўлди. Иккинчи беш йиллик (1933-1939 йиллар) нинг дастлабки топшириқлари кескин пасайтирилди, хўжалик ҳисобида иш юритишнинг айрим томонларини тиклашга ҳаракат қилинди”.\n“Фарғона тўқимачилик саноати иттифоқи, дейилади архив маълумотларида, — 1933 йил режасининг бажарилмай қолганлигига жавобан, 1934 йил режасини 1933 йилга нисбатан 20% ортиғи билан бажаришга ваъда беради”.\nШунингдек, артелчилар саводсизлигини тугатиш мақсадида 17 та ликбез (саводсизликни тугатиш) пунктлари ташкил этилган. Махсус ипакчилик техникумида ўқиётган бўлажак кадрлар туб миллат вакилларидир ва 1934 йилнинг январида биринчи бор битирувчи мутахассислар ишлаб чиқаришга жалб этилади.\nБундан ташқари шуни эътиборга олиш керакки, ёш кадрлар ва шунингдек, фойдаланилмаётган резерв ишчи кучи, яъни аёллар меҳнатидан ипакчилик саноатида оқилона фойдаланиш энг долзарб масала бўлиб, бунда нафақат ишлаб чиқариш нуқтаи назардан, балки сиёсий нуқтаи назардан ҳам муҳимдир.\nДарҳақиқат, архив ҳужжатларини ўрганар эканмиз, 30-йиллардаги оғир қатағонлар, тазйиқлар, таъқиқлар шароитида ҳам айрим ходимлар туб аҳолини маҳаллий саноатга жалб қилиш, ишсизлик каби ижтимоий муаммони ҳал этиш каби долзарб масалаларни кун тартибига қўйганлар.\nБироқ, марказ миллий ўлкаларда империя тизимининг ижтимоий қатламларини вужудга келтиришдан манфаатдор эди. 3-беш йиллик режасидаги вазифалар билан танишар эканмиз, Марғилон шаҳрида ипак йигириш ва ипак тўқиш фабрикаларини қуриш масалалари қайд этилди.\nМарғилон шаҳри ва унинг атрофидаги районлар тўлақонли равишда Ўзбекистоннинг асосий ипакчилик базаси бўлиб ҳисобланади. Бундай ипак хом ашёси базасида СССРда йирик ипак йигириув фабрикаси Марғилонда қурилди. Шунингдек, ишлаб чиқариш ҳажми бўйича СССРда ягона ҳисобланган калавалаш фабрикаси қурилмоқда. Корхонанинг биринчи навбати 1939 йилда ўзлаштирилган бўлса, тўла ўзлаштириш 1942 йилга мўлжалланган.\nЛекин, хом ашё манбаси мавжуд бўлган бу иккала корхона ўртасида маҳсулотни қайта ишлаб чиқаришда боғлиқлик йўқ. Дарҳақиқат, мавжуд қоидага кўра барча маҳсулот пилла, шойи тўқиш фабрикасида қайта ишлаб чиқилади, Москвага жўнатилади, сўнгра, газлама яна қайта айирбошлаш учун Фарғона водийсига жўнатилади. Марғилонда мавжуд бўлган комбинат бундай ноўрин ҳолатга чек қўйиш, яъни пилла йигиришдан бошлаб, маҳсулот ишлаб чиқаришгача бўлган жараённи таъминлаши, яримфабрикат ва тайёр маҳсулотлар ташиш харажатларини йўқотиши мумкин эди.\n“Яна шуни таъкидлаш керакки, — дейилади архив ҳужжатларида, — марказий фабрикаларда Ўрта Осиё талабига мувофиқ маҳсулот турлари ишлаб чиқилмайди. Яна иттифоқ ҳукуматининг марказий корхоналарни сунъий шойи ишлаб чиқаришга ўтказиш, табиий шойи корхоналарини эса хом ашё манбаи ёнида қуришдан иборат кўрсатмаси мавжуд”.\nДемак, юқорида келтирилган фикрларга асосланиб, биз Республикамизда бўлгани сингари, Марғилон шаҳри иқтисодиётида ҳам, фақат хом ашё етиштириш хусусияти мавжуд бўлганлигига ишонч ҳосил қилдик.\n“Шойи йигириш фабрикасининг айнан Марғилонда қурилиш масаласини қўяр эканмиз, — дейилади архив маълумотларида, — шаҳар ташкилотлари нафақат соф маҳаллий эҳтиёжларидан, балки Марғилонда шойи тўқиш комбинатининг қурилиши давлат нуқтаи назаридан ҳам мақсадга мувофиқ, деб топдилар.Чунки Марғилон ва унинг атрофидаги районлар Ўзбекистон ипакчилик махсулотининг тахминан 38% ини ишлаб чиқаради ва Ўрта Осиёнинг асосий ипакчилик базаси бўлиб ҳисобланади. 3-беш йилликда ипакчилик саноатини янада ривожлантириш энг муҳим вазифалардан биридир”.\nДарҳақиқат, Ўзбекистон ҳудудида, хусусан, Марғилон шаҳридаги саноат корхоналарни ҳар томонлама ровожлантириш, маҳаллий аҳолининг эҳтиёжларини қондириш, моддий турмуш даражасини ошириш масалалари марказнинг диққат-эътиборидан чеккада қолди. Шу сабабли ҳам тайёр маҳсулотдан тушадиган мўмай даромад, Ўзбекистон хом ашёсини қайта ишлашга мослашган марказий корхоналар чўнтагига тушар эди.\nШунга қарамасдан Марғилоннинг меҳнатсевар, жонкуяр, моҳир ҳунармандлари ўзларининг бебаҳо шойи ва адраслари билан нафақат Ўзбекистонга балки жаҳонга ҳам танилиш каби буюк бахтга муяссар бўлдилар.


Президент ваъда қилган кутубхона ишга тушди\nТошкент +9,8 °C\n2 Мая 2019 2505\nУргут туманида янги ахборот ресурс маркази мажмуаси қуриб битказилиб, фойдаланишга топширилди.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 18 мартда Самарқанд вилоятига ташрифи чоғида Ургут туманида замонавий кутубхона ташкил этиш масаласи таклифи берилганди. Ушбу ташаббус юртбошимиз томонидан қўллаб-қувватланди ва кутубхона қурилиши дастурга киритилиб, қисқа муддатда ишга тушди, деб хабар тарқатди Zarnews.\nУргут истироҳат боғида бунёд этилган кутубхонада 20 га яқин мутолаа заллари ва 4 та муҳокама ва компьютер хоналари ўрин олган. Кутубхона айни пайтда 2000 дан ортиқ бадиий, ижтимоий-сиёсий ва турли хил эртак китоблардан иборат адабиётлар билан таъминланган. Шунингдек, маърифат масканида 50 та замонавий компьютер, тезкор WI-FI тармоғи йўлга қўйилган бўлиб, 2000 та адабиётларнинг электрон нусхаси шакллантирилган.


27 ноябр 2020, Тошкент вақти: 06:14\nЯнги йил арафасида, 31 декабр куни Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг иккита янги телеканали ўз кўрсатувларини намойиш қила бошлади. Бироқ, “Маънавият ва маърифат” ҳамда “Дунё бўйлаб” деб номланган каналлар кўрсатувларини фақат УзДижитал ТВ тюнерларидан фойдаланадиган аҳоли кўриши мумкин холос. Айни пайтда, янги ўзбек каналлар Россиянинг НТВ ва Россия-1 телеканаллари ўрнини эгаллагани УзДижитал ТВ муштарийларининг норозилигига ҳам сабаб бўляпти.\nЯнги йил арафасида иш бошлаган иккита телеканал кўрсатувларини аксарият ўзбекистонликлар томоша қила олмаяпти.\nОзодлик суҳбатлашган тингловчилар уларнинг телевизорлари ҳали бундай каналлар тўлқинини қабул қила олмаётгани ҳақида гапирдилар:\n- Биздаги оддий, томга қўйиладиган антена. Ўзбекистон телевидениесининг ҳамма каналларини кўрсатади. Бироқ, янги каналларни кўрсатмаяпти. Антенани у ёқ, бу ёққа ҳам айлантириб кўрдик, йўқ. Мана ҳозир ҳам қидириб кўряпмиз, тополмаяпмиз,- дейди ўртачирчиқлик Наримон.\nОзодлик мухбири суҳбатлашган қибрайлик, самарқандлик ва бухоролик телетомошабинлар ҳам янги телеканалларни қидириб тополмаётгани ҳақида гапирдилар.\nМустақил журналист Абдураҳмон Ташановнинг айтишича, Тошкент шаҳрида ҳам бу каналлар кўрсатувларини фақат УзДижитал ТВ тюнерларидан фойдаланадиган одамларгина кўра оляпти, холос:\n- Янги йил оқшоми қўшниларим норозилигини эшитдим. Уларнинг айтишларича, улар уланган УзДижитал ТВ тюнерларидаги НТВ ва Россия-1 каналлари ўрнига бу янги каналлар пайдо бўлибди. УзДижитал ТВ тюнерлари Ўзбекистонда Жанубий Корея билан ҳамкорликда ишлаб чиқарилади. Ҳозирча фақат шу хилдаги тюнерлари бор одамларгина кўряпти,- дейди Абдураҳмон Ташанов.\nАйни пайтда, НТВ ва Россия-1 телеканаллари кабел телевидениесидан олиб ташлангани йўқ. Шунингдек, сунъий йўлдош антеннаси борлар ҳам бу каналларни бемалол томоша қилмоқда.\nЎтган йилнинг 30 июл куни “Ўзбекистон миллий телерадиокомпаниясида рақамли телеканаллар сонини ошириш, улардан тўлиқ форматда фойдаланиш, сифатли бойитиш ва хизмат кўрсатиш тўғрисида”ги қарори асосида “Маънавият ва маърифат” ҳамда “Дунё бўйлаб” телеканалларининг ишга тушириш тўғрисида қарор қабул қилган эди.\nБу билан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси каналларининг сони еттитага етди.\nБиз Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси билан боғланиб, янги телеканалларнинг фаолияти ва уларни эфирга узатиш йўллари ҳақида маълумот олмоқчи бўлдик. Бироқ ўзини таништирмаган телевидение мулозими Озодликка бу ҳақда маълумот беролмаслигини айтди.\n“Маънавият ва маърифат” ҳамда “Дунё бўйлаб” телеканаллари ўзбек телетомошабинларига кўпроқ маънавий озуқа бериш ва дунё мамлакатлари ҳақида кўпроқ маълумот бериш мақсадида яратилгани айтилади.\nБироқ, мустақил журналист Шароф Убайдуллаев фикрича, бугунги холис ахборот ва реал воқеликдан анча узоқ бўлган ўзбек телевидениеси каналлари ҳар қанча кўпайгани билан ҳеч нарса ўзгармайди:\n- Бизни ТВга ҳозир 2 та янги канал қўшиладими ёки тўртта, буни ҳеч қандай аҳамияти йўқ. Чунки бу телевидение жамият фойдасига ишламайди. Мамлакатни, халқнинг дардини, ўй-хаёлларини акс эттирмас экан бундай телевидениенинг, унда ишлаётган одамларнинг ҳам обрў-эътибори бўлмайди. Шунинг учун ҳам 6000 киши ишлайдиган телевидениедан олтита одамнинг номини биров айтиб беролмайди. Бу жудаям оғир фожиа. У ерда ҳам профессионал одамлар бор. Лекин улар телевидение чегаралаб қўйган қобиғни ёриб чиқолмаяпти. Халққа, давлатга, жамитяга хизмат қилсин десак, сон ҳақида эмас, сифат ҳақида ўйлашимиз керак,- дейди мустақил журналист Шароф Убайдуллаев.


Қорақалпоғистондаги отишма сабаблари аниқланди (видео) » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n21 ноябрь 2019, 12:14\nИжтимоий тармоқларда Қорақалпоғистоннинг Элликқалъа туманида улкан қора юк машинасидаги одамлар иккита патрул машинасини ўққа тутаёгани акс этган видео тарқалди. Видео остидаги изоҳларда, бу воқеа "Ўзбеккино" Миллий агентлиги билан биргаликда ҳиндистонлик киноижодкорлар томонидан суратга олинаётган янги фильм жараёнлари деб тахмин қилинган.\n"Ўзбеккино" МA бош директори Ф.Aбдухолиқовнинг сўзларига кўра, интернетда пайдо бўлган суратлар “Худо Ҳофиз” номли ҳинд фильмига тегишли каскадёрлик лавҳаларидир.\n- Мамлакатимизнинг дунёга очилаётгани ва кинони қўллаб-қувватлаш борасидаги механизмлар бугунги кунда нафақат янги шериклар билан ишлаш, балки мамлакатга хорижий сармояларни жалб қилиш имконини бермоқда. Режага биноан, ҳинд киноижодкорларининг Ўзбекистондаги сарф-харажатлари тахминан 1 миллион долларни ташкил этади”.\nФильм сценарийсига кўра, глобал молиявий инқироз бошланган пайтда ёш жуфтлик Усмон ва Наргис моддий қийинчиликларга дуч келишади ва Номан Республикасига (хаёлий мамлакат) бориб ишлашга қарор қилишади. Усмон аввалига Наргисни Номанга юборади ва орқасидан ўзи боришга қарор қилади. Aммо кўп ўтмай, унга аэропортдан саросима билан қўнғироқ қилишади. Усмон дарҳол Номанга учиб кетади ва Наргисни топишга ҳаракат қилади.\nАёли одам савдоси қурбонига айланганини англаб, мамлакат расмий идораларига мурожаат қилади. Ички разведка ходими Таменанинг кўмагида жиноий гуруҳнинг изига тушишади. Ниҳоят Усмон Наргис ва бошқа ҳиндистонлик "тирик товарлар" жойлашган юк машинасини олиб қочади. Жиноий гуруҳ Усмонни таъқиб қилишади. Ижтимоий тармоқларда тарқалган видеода ана шу жараён акс этган.\nЭслатиб ўтамиз, фильмни суратга олишда Ҳиндистон, AҚШ, Россия ва Европа мамлакатларидан 150 дан ортиқ актёр, шунингдек, Муқимий номидаги Ўзбекистон давлат мусиқали драма театрининг актёри Отабек Ҳақбердиев иштирок этмоқда.\nКартина премьераси 2020 йилга мўлжалланган.\nБугун Ҳиндистоннинг Panorama Studios студияси Ўзбекистондаги суратга олиш ишларини якунлади. Фильмни суратга олиш жараёнлари Ҳиндистонда давом этади.\nТеглар: Ўзбеккино Худо Ҳофиз ҳинд фильми\nЯнгиликлар » Маданият » Қорақалпоғистондаги отишма сабаблари аниқланди (видео)


21:26 / 14.06.2019 | Alisher | 1636\nАссалому алайкум! Устозлар, мен 7-8йил аввал бир жойга мусофирчиликда дала жойга бавл қилдим, шундан кейин юрагим қаттиқ уриб қўрқиб кетдим. Шу сабабми соғлигим ёмонлашди. Ишим юришмайди. Асосийси бир хил инсонлардан юки ўтиб қийналаман. Тушимда бир оппоқ аёлни кўряпман. Ўзим Руқия қилиб тураман. илтимос йўл кўрсатинглар, 3 фарзандим бор, қийналиб кетдим. Қаттиқ асабий бўлиб қоляпман.\n- Ва алайкум ассалом! Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам хас-ҳашак бор, коваклар бор жойга бавл қилишдан қайтарганлар. Чунки у ерларга жинлар ҳозир бўлишади. Уларга озор берилса инсонга (жин) тегиши мумкин. Буни ҳеч қўрқинчилик жойи йўқ. “Бақара” сурасини охирги икки оятини тўхтамасдан ўқиб юринг. Эрталаб ва кечқурунда Оятул Курсийни ўқиб олинг. Агар яна давом этса айтинг бошқа йўлларни ҳам айтамиз. Валлоҳу аълам!\nРўзани каффоратини тутадими


Асосий муаммо чет эл чемпионатлари, еврокубоклар ёки терма жамоалар ўртасидаги ўйинларда рўй беради. Бу ерда энг муҳими – ўзини яширишга ҳаддан зиёд уринмаслик. Яъни агар шарҳловчи «Реал» мухлиси бўлса, билинтириб қўймай деб, ўзини уни ёмон кўрадигандек тутмаслиги керак. Сизга ишонишмайди. Ёки ишонишади – бун унданам бадтар.\nИккинчиси. Сиз томошабинни ҳеч нарсана даъват қилмайсиз, уларга ақл ўргатмайсиз. Сиз шунчаки, микрафонда у эмас, сиз ўтирганингиздан фойдаланиб, ўз қарашингизни олий ҳақиқатдек, бошқаларга сингдиришга уринмайсиз. Сиз томошабин билан биргаликда томоша қиляпсиз, у нимани кўрса, сиз ҳам шундай. Сизда диалог шаклланиши керак. Ҳа, баъзида бу мунозара ҳам бўлиши мумкин. Лекин мунозарада бошқача фикрловчи тарафга эътироз бўлмаслиги керак. Аслида, томошабинлар томонидан энг кўп танқидларнинг асоси шу, шарҳловчининг ҳаддан зиёд босими туфайли, улар диалогни ҳис қилишмайди.


Планшет болалар учун қанчалик хавфли\nНега планшет болалар учун хавфли - психолог фикри\nТелефон ёки планшетда ўйин ўйнаётганда болалар абстракт белгилар билан ишлайди. Болаларда мия қобиғи ҳали етишмаган бўлади, шунинг учун улар гаджетдаги ахборотларни катталардек қабул қилмайди.\nНейропсихология- психология ва неврология кесишмасидаги фанлараро йўналиш. Унинг мақсади - бош мия тузилишининг қандай боғланганлиги ва ақлий жараёнларни ўрганиш.Россиядаги етакчи нейропсихологлардан бири Андрей Цветков тўрт ёшгача бўлган болаларга планшет беришни тавсия қилмайди.Мутахассиснинг фикрига кўра, охирги вақтда дунёда нутқ бузилиши ҳамда ақлий жараёнлар билан боғлиқ муаммолардан азият чекаётган болалар сони кўпайган.Цветковнинг тушунтиришича, нейропсихологлар миянинг нормал ривожланиши ва патологияда қандай ривожланиши, шунингдек, мия тузилмалари белги функциясининг ривожланиши билан қандай боғлиқлиги ҳақида маълумотларни солиштиришни бошладилар. Масалан, катталарда нутқ, расмлар ва рақамлар бош мия қобиғига боғлиқ.“Аниқ биламиз - болалар мия қобиғи етилмаган, ва яъни аҳолининг тўртдан бирида нутқ ва бошқа ақлий жараёнлар бузилишларни кузатяпмиз”, - дейди Андрей Цветков.Нутқ бузилишининг сабабларидан бири бу гаджетлар сабаб келиб чиқаётган маълумотларнинг ҳаддан ташқари кўп юкланиши, қабул қилиниши. Цветковнинг фикрича, ҳозир болаларга қўйиладиган талабларнинг ҳаммаси ҳам оқилона эмас: баъзи ота-оналар болаларни мактабгача бўлган ёшда кўп ўқитиш керак деб ҳисоблайди. Бироқ бундай ҳаракатлар руҳий ҳолатининг кўпроқ юкламалар билан ишлашига олиб келмоқда.“Кўпинча, 80-100 йиллар олдин пайдо бўлган ёш нормалари эксирган ва ҳозирги даврда болаларни бошқача ривожлантириш керак деган фикрни гапиришади. Агар сўнгги қирқ минг йил ичида ақлли инсон миясида ҳеч қанақа анотомик ўзгаришлар бўлмаганини ҳисобга олсак, юз йилда ақлий ривожланиш меъёрлари бузилган дея ҳеч тасаввур ҳам қила олмаймиз”, дея таъкидлади мутахассис.Болаларда ЎРВИ нега қайталайдиШу билан бирга, руҳиятга таъсир қиладиган омиллар ўзгариб бормоқда. Телевизор планшетга қараганда болага камроқ таъсир кўрсатар эди, чунки ҳатто экран қаршисида ўтирганда ҳам, бола ўйинчоқлар билан ўйнар ва тасаввур, ҳаракатчанликни ривожлантирарди.“Қишлоқда вақтидан олдин болаларга болта берилмаганидек, мактаб ёшига етмаган болага ҳам планшет бериш мумкин эмас”, - дейди Андрей Цветков. Гаджетлар билан ўйнаётганда болалар абстракт белгилар билан ишлайди. Агар улар оддий ўйинчоқлар ўйнаса, психикаси бошқача ривожланади”, дея фикрини якунлади нейропсихолог.\n© Sputnik / Игорь Зарембо / Фотобанкка ўтишШШкольники на уроке информатики с планшетным компьютером в руках\nНейропсихология- психология ва неврология кесишмасидаги фанлараро йўналиш. Унинг мақсади - бош мия тузилишининг қандай боғланганлиги ва ақлий жараёнларни ўрганиш.\nРоссиядаги етакчи нейропсихологлардан бири Андрей Цветков тўрт ёшгача бўлган болаларга планшет беришни тавсия қилмайди.\nМутахассиснинг фикрига кўра, охирги вақтда дунёда нутқ бузилиши ҳамда ақлий жараёнлар билан боғлиқ муаммолардан азият чекаётган болалар сони кўпайган.\nЦветковнинг тушунтиришича, нейропсихологлар миянинг нормал ривожланиши ва патологияда қандай ривожланиши, шунингдек, мия тузилмалари белги функциясининг ривожланиши билан қандай боғлиқлиги ҳақида маълумотларни солиштиришни бошладилар. Масалан, катталарда нутқ, расмлар ва рақамлар бош мия қобиғига боғлиқ.\n“Аниқ биламиз - болалар мия қобиғи етилмаган, ва яъни аҳолининг тўртдан бирида нутқ ва бошқа ақлий жараёнлар бузилишларни кузатяпмиз”, - дейди Андрей Цветков.\nНутқ бузилишининг сабабларидан бири бу гаджетлар сабаб келиб чиқаётган маълумотларнинг ҳаддан ташқари кўп юкланиши, қабул қилиниши. Цветковнинг фикрича, ҳозир болаларга қўйиладиган талабларнинг ҳаммаси ҳам оқилона эмас: баъзи ота-оналар болаларни мактабгача бўлган ёшда кўп ўқитиш керак деб ҳисоблайди. Бироқ бундай ҳаракатлар руҳий ҳолатининг кўпроқ юкламалар билан ишлашига олиб келмоқда.\n“Кўпинча, 80-100 йиллар олдин пайдо бўлган ёш нормалари эксирган ва ҳозирги даврда болаларни бошқача ривожлантириш керак деган фикрни гапиришади. Агар сўнгги қирқ минг йил ичида ақлли инсон миясида ҳеч қанақа анотомик ўзгаришлар бўлмаганини ҳисобга олсак, юз йилда ақлий ривожланиш меъёрлари бузилган дея ҳеч тасаввур ҳам қила олмаймиз”, дея таъкидлади мутахассис.\nШу билан бирга, руҳиятга таъсир қиладиган омиллар ўзгариб бормоқда. Телевизор планшетга қараганда болага камроқ таъсир кўрсатар эди, чунки ҳатто экран қаршисида ўтирганда ҳам, бола ўйинчоқлар билан ўйнар ва тасаввур, ҳаракатчанликни ривожлантирарди.\n“Қишлоқда вақтидан олдин болаларга болта берилмаганидек, мактаб ёшига етмаган болага ҳам планшет бериш мумкин эмас”, - дейди Андрей Цветков. Гаджетлар билан ўйнаётганда болалар абстракт белгилар билан ишлайди. Агар улар оддий ўйинчоқлар ўйнаса, психикаси бошқача ривожланади”, дея фикрини якунлади нейропсихолог.


Инсонларнинг гаджетларга бўлган муҳаббатига изоҳ берилди\n16:23 / 02.11.2016\nМакгилла Университети психологлари нима учун баъзи инсонлар жонсиз буюмларга шунчалик меҳр қўйишларининг сабабини аниқлашди. Маълум бўлишича, улар шу тариқа ёлғизлик ҳиссидан халос бўлишар экан. Psychological Science журналида чоп этилган олимларнинг хулосаси ҳақида Gizmodo нашри хабар берди.\nТадқиқотчилар 178 нафар киши иштирокида тажриба ўтказишди. Унда ёлғизлик ҳисси, сепарацион безовталик (яқинлардан узоқлашганда хавотирга тушиш), муайян бир ижтимоий гуруҳга аъзо бўлишга эҳтиёж сезиш ва ўз-ўзини ҳурмат қилиш каби психологик кўрсаткичлар баҳоланди. Шундан сўнг гуруҳларнинг биридаги иштирокчилардан ўзлари учун муҳим аҳамиятга эга бўлган яқин инсонга хос бўлган олти хислатни санаб ўтиш сўралди. Иккинчи гуруҳ иштирокчиларидан эса оддий бир танишини таърифлаш сўралди.\nШундан сўнг тадқиқот қатнашчилари тўрт қурилма тавсифини ўқиб беришди. Психологлар иштирокчилардан ҳар бир гаджетга таъриф беришни сўрашди. Маълум бўлишича, ўзини ёлғиз ҳис қилувчи кишилар гаджетларга таъриф бериш давомида уларга нисбатан кўпинча инсоний хислатларни санаб ўтишган. Бироқ жонсиз предметларни жонлантиришга мойиллик кўпроқ сепарацион безовталик билан боғлиқ бўлган.\nОлимлар инсонларнинг шу йўл билан муносабатларга бўлган эҳтиёжини қондиришини тахмин қилишмоқда. Шундай бўлса-да, бу янги инсонлар билан алоқаларни йўлга қўйишни анча қийинлаштиради.\nтадқиқот гаджетлар жонсиз буюмлар инсоний хислатлар


Остон Ўрунов ва жамоадошларининг нархи 100 млн евродан ошди\n20 октябрь, 2020, 12:08\nПитерликлар кутилганидек пешқадам.\nTransfermarkt сайти Россия премьер-лигаси клублари футболчилари нархини янгилади. Рўйхатда энг кўп юқорилаган жамоа "Спартак" бўлди. Москваликлар “Челси”дан Виктор Мозесни ўз сафига қўшиб олгач, жамоанинг умумий нархи 10 миллион еврога ошди.\nОстон Ўрунов ҳаракат қилаётган "Спартак" футболчиларининг умумий нархи 100 миллион евродан ошди. Улар айни дамда бу борада РПЛ клублари орасида 4-ўринни эгаллаб турибди. Пешқадам эса, доимгидек “Зенит” (180,3 млн евро). Кучли учликдан ЦСКА (138,2 млн евро) ва "Краснодар" (115,65 млн евро) жой олган.\n1. "Зенит" - 180,3 миллион евро


Semey Bus ҳайдовчилари яна суд қарорига норозилик билдириш учун ишга чиқмадилар\n22 июнь куни Semey Bus автобус парки ҳайдовчилари яна ишга чиқмади.\nКейинчалик автоулов паркининг матбуот котиби Айнура Сабитованинг таъкидлашича, ҳайдовчилар жума куни бўлиб ўтган суд сабабли Қозоғистон тараққиёт банкининг шўба корхонаси — «Саноатни ривожлантириш жамғармаси» ОАЖ ва «Semey Bus» суди бўлганлиги сабабли иш жойига боришдан бош тортишган. Автотранспорт паркига кўра, кредитга олинган 170 та автобусни ҳибсга олиш тўғрисида қарор қабул қилинди.\n- Биз ютқаздик. Шунга кўра, ходимларга пенсия бадаллари тўланмайди ва истироҳат боғи ёпилади, шу сабабли ҳайдовчилар иш ташлашди, — деди Айнура Собитова.\nШаҳар ҳокимлиги вазиятга изоҳ бермади.\nСаноатни ривожлантириш жамғармаси билан лизинг шартномаси 2018 йилда тузилган. 2020 йилда жамғарма «Semey Bus» МЧЖнинг қарздорлиги 1,5 миллиард тенгени ташкил қилди — автопарк бир йилдан ортиқ вақт суммани тўламаган.\nШунингдек, Қозоғистоннинг СемАЗ ва Daewoo Bus Kazakhstan LLP корхоналаридан сотиб олинган автобусларнинг бир қисми атиги бир йилдан сўнг таъмирланиши зарурлиги таъкидланди.\n«Бугунги кунда 170 та автобусдан фақат 113 таси йўналишларда, 40 та автобус жорий таъмирга муҳтож, 17 таси таъмирга муҳтож, шулардан 10 таси автоҳалокатлар сабабли», — дея таъкидлади Саноатни ривожлантириш жамғармаси.\n2021 йил 15 апрелда иқтисодий дефолт эълон қилишга қарор қилинди. Кейин автотураргоҳ автобусларни ихтиёрий равишда беришдан бош тортди, шу сабабли суд иши қўзғатилди.\nШу фонда автомобиль паркининг 49 фоизига эгалик қилувчи Семей шаҳар ҳокимлиги ва «Semey Bus» МЧЖ ўртасида ўзаро айбловлар бошланди. Биринчиси иккинчисини «самарасиз бошқарув» да, автопарклар эса ҳокимиятни аввалроқ вилоят ҳокими уларга ваъда қилган субсидияларни беришдан бош тортганликда айбламоқда.\nСаноатни ривожлантириш жамғармаси танқидий эскирган ускуналар паркини янгилаш бўйича давлат режасини амалга оширди. Бунинг учун 26 миллиард тенге ажратилди. Шартларга кўра автобуслар, комбайнлар ва тракторлар Қозоғистон корхоналаридан сотиб олиниши керак эди. Дастурни амалга ошириш нафақат Семейда, балки Атирау ва Чимкентда ҳам муаммоли эди.


Бош прокуратура адвокатлар ўртасида ўтказилган аноним...\n04.02.2019 10:15 0 138\nЖорий йилнинг 28 январь куни Ўзбекистон Республикаси адвокатлар Палатаси расмий сайтида адвокатлар фаолиятига тазйиқ ўтказиш ва қонун бузилиши ҳолатлари юзасидан ўтказилган аноним сўровнома натижалари эълон қилиниб, хусусан, касбий фаолияти давомида адвокатларнинг ҳуқуқлари суриштирув, тергов органлари ҳамда судлар томонидан мунтазам бузилаётганлиги ҳақида таҳлилий маълумотлар баён қилинган.\nУнда 3553 нафар адвокат, яъни республикада фаолият юритаётган адвокатларнинг 91% иштирок этган, деб қайд этилган.\nЎзбекистон Республикаси Бош прокуратураси мазкур сўровнома натижалари юзасидан баёнот берди.\n«Бугунги кунда давлатимизда адвокатларнинг мақоми ва процессуал ваколатларини кенгайтириш, уларнинг дахлсизлигини ишончли таъминлаш борасида амалга оширилаётган ислоҳотлар жараёнида аноним сўровнома натижасида эълон қилинган рақамлар жиддий шубҳа уйғотади.\nКасбий фаолиятига тўсқинлик қилиниши ва тазйиқ ўтказилиши ҳолатларига бевосита дуч келган адвокатлар Бош прокуратурага мурожаат қилишлари сўралади» дейилади баёнотда.\nАдвокатларнинг бундай мазмундаги ҳар бир мурожаати шахсан Ўзбекистон Республикаси Бош прокурори назоратида индивидуал ва шаффоф тартибда кўриб чиқилиб, қонуний баҳо берилиши қатъий таъминланиши маълум қилинган.\nЭслатиб ўтамиз, ўтган ҳафтада «Advokatnews» сайтида адвокатлар ўртасида ўтказилган аноним сўров натижалари эълон қилинган эди. Ушбу манбага таянган ҳолда сўров натижалари бошқа сайтларда кўриниш берган эди. Бироқ кўп ўтмай улар барча сайтлардан олиб ташгани кузатилди.\nпрокуратура сўровнома адвокат\nҲуқуқ 25/09, 17:39


АҚШ матбуоти Россиянинг янги суперқуроли ҳақида ёзди » Sangzor.uz - Инновацион ахборот портали\nSangzor.uz » Дунё » АҚШ матбуоти Россиянинг янги суперқуроли ҳақида ёзди\nАҚШ матбуоти Россиянинг янги суперқуроли ҳақида ёзди\nРоссиянинг «Дрель» деб аталган бомбаси яқин келажакда суперқуролга айланиши мумкин, деб ёзади АҚШнинг «The National Interest» нашри шарҳловчиси Питер Сучиу.\nГлобал сунъий йўлдош навигация тизими орқали бошқариладиган ушбу қурол рақиб бронетехникаси, радиолокация станциялари, муҳандислик иншоотлари, ҳаракатдаги объектлар ва бошқа иншоотларни йўқ қилишга мўлжалланган. 500 кило вазндаги бомба 30-50 км радиусдаги нишонга йўналтирилади.\n«The National Interest» шарҳловчисига кўра, «Дрель» (илмий истилоҳда – ПБК-500У СПБЭ-К) рақиб радиоэлектрон тизимини аниқлаш мосламасига эга, бу эса уни радар орқали кузатишни қийинлаштиради. Бомба Ту-22М, Су-24, Су-57 каби самолётлар орқали ташилади.\n«Технодинамика» холдинги раҳбари Игорь Насенков «Дрель» синови 2022 йил якунланиши ва 2023 йилдан ишлаб чиқарила бошлашини маълум қилган.\n«Дунёда бунинг муқобили йўқ. Двигателсиз бомба. Ташувчи самолётдан чиқарилгач у 30 км масофани босиб ўта олади. Яъни самолётнинг рақиб ҳарбий ҳаво мудофаа зонасига киришига ҳожат йўқ. Чунки у нишонни мустақил ҳолда топади», – дейди «Базальт» илмий-ишлаб чиқариш бирлашмаси раҳбари Владимир Порхачёв.\nАслида, «Дрель» бомбаси устидаги тадқиқотлар 1990-йилларда бошланган. Аммо маблағ етишмовчилиги сабаб бир муддат тўхтаб қолган. 2015 йилда эса қуролнинг илк варианти тақдим этилган. «The National Interest» нашрига кўра, ажал ёғдирувчи қуролнинг кенг миқёсда ишлаб чиқариш бироз чўзилганининг ўзига хос сабаби бор: Россия бомбани аввало Сурияда синаб кўришни режалаштирган эди.\nРоссия матбуоти «Дрель» бомбаси АҚШнинг шу турдаги қуролидан аниқроқ ишлашини даъво қилди. Қайд этилишича, рус бомбасининг нишондан оғиб кетиш эҳтимоли 3-5 метрни ташкил этади. АҚШнинг муқобил қуролида эса бу кўрсаткич 10-15 метрга тенг.\nТехника фанлари доктори, қурол-аслаҳа конструктори Дмитрий Корнев ПБК-500У СПБЭ-Книнг самарадорлиги юқори, аммо ишлаб чиқариш харажати кам эканига эътибор қаратган. Россия қуроли 20 минг долларга тушади, АҚШники эса беш баравар қиммат.\n«Military Russia» портали асосчиси Дмитрий Корневга кўра, ҳозир гарчи юқори аниқликда ҳаракатланувчи қанотли ракеталар пайдо бўлган эса-да, замонавий урушларда авиация бомбалари ҳамон муҳим аҳамият касб этмоқда.\nЧунки авиабомбалар қанотли ракеталарга қиёслаганда жуда арзон саналади. Қанотли ракеталар 500 минг доллардан бир миллион долларгача туради. Бир неча ўн баробар арзон «Дрель» типидаги авиабомбалар эса армия харажатларини тежашга кўмак беради.\nРус сувости кемалари чегарамизда... – Британия мудофаа вазири\nСувайш каналига тиқилиб қолган юк кемаси биринчи марта жойидан бир оз силжитилди\nФҚБ маълумот учун 50 минг доллар мукофот эълон қилди\nЎз уйида бомба ясамоқчи бўлган қўштирноқ ичидаги кашфиётчи қўлга олинди.


Францияда сайловларнинг илк натижалари эълон қилинди\n23:59 / 11.06.2017\nФранция президенти Эммануэль Макрон томонидан тузилган "Олға, республика" ҳаракати Франция парламентининг қуйи палатаси – Миллий кенгашга сайловларда етакчилик қилмоқда. Бундан Франция ички ишлар вазирлигининг сайлов натижалари бўйича тақдим қилган илк маълумотлари дарак бермоқда.\nДастлабки маълумотларга кўра, Макрон ҳаракати номзодлари 26,6 фоиз овоз тўплаганлар. Франциянинг энг йирик мухолиф партияси "Республикачилар" 16,4 фоиз, Марин Ле Пеннинг "Миллий фронт" партияси 14,4 фоиз, Жан-Люк Меланшоннинг "Забт этилмаган Франция" партияси 10,2 фоиз ва "Социалистик партия" 7,3 фоиз овоз тўплаган.\nНомзодга 1-турда ғолиб бўлиш учун 50 фоиздан кўпроқ овоз керак бўлади. Ушбу шарт бажарилмаган ҳудудларда бир хафтадан кейин, яъни 18 июнда сайловларнинг 2-тури бўлиб ўтади. Унда энг кўп овоз тўплаган номзод ғолиб бўлади.


АҚШда амалга ошмаган ҳужум учун Покистон толиблари масъул\n26 октябр 2021, Тошкент вақти: 11:25\nЮқори лавозимли АҚШ расмийлари қўлга киритилган далиллар Ню Йоркнинг Таймс майдонида амалга ошмай қолган ҳужум ортида Покистон толиблари турганини кўрсатаётганини айтди.\n- Бу фитнани Покистон толиблари бошқарган. Улар буни амалга оширишга ёрдам бергани ва бошқарганини биламиз. Мен буни улар молиялаштирганини исботловчи далилларни ҳам қўлга киритамиз деб ўйлайман.\nУлар бу фирнага билвосита алоқадор бўлган, деди АҚШ Бош прокурори Эрик Ҳолден ЭйБиСи телевидениеси мухбири билан суҳбатда.


Kutubxona - Somerset Moem. Qochqinlik poyoni (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Somerset Moem. Qochqinlik poyoni (hikoya) / Kiril\nАсар номи Қочқинлик поёни (ҳикоя)\n1 Оқ Йўл!\n2 Қочқинлик Поёни\nҚочқинлик поёни (ҳикоя)\nИнглиз адабиёти тарихида машҳур ёзувчи ва драматург Сомерсет Моем (1874-1965) ижоди алоҳида ўринга эга. Адиб ўзининг асарларида қаҳрамонлар руҳий оламини теран очиб бергани, Бадиий сўз имкониятларини юксак маҳорат билан намойиш этгани боис жуда кенг китобхонлар оммасининг эътиборини қозонди. С. Моемнинг «Инсоний эҳтиросларнинг уқубатлари» (1915), «Ой ва чақа» романлари, «Давра» (1921) сингари кўплаб пиесалар ва айниқса, 1926 йили нашр этилган «Казуарин дарахти» номли тўпламидан жой олганбир қанча ҳикоялари аллақачон жаҳон халқларининг талай тилларига таржима қилиниб, чоп этилган.\nСомерсет Моем жаҳон адабиётида ихчам ҳикояларнинг моҳир устаси сифатида шуҳрат қозонган. Бу ҳикояларида ёзувчи китобхонни инсон руҳиятининг мураккаб дунёсига олиб киради, ҳаётга янгича назар билан - ҳам куюниб, ҳам кулиб қарашга мажбур этади. Адиб асарларига хос бўлган жонли, аниқ-тиниқ, ростгўй ва самимий тил уларнинг берилиб, катта қизиқиш билан ўқилишини таъминлаган.\nҚуйида сизнинг эътиборингизга Сомерсет Моемнинг «Айрис Пресс» (Москва) нашриёти томонидан чоп этилган «ТҲЭ МАН WИТҲ ТҲЭ СCАР анд отҳер сториес» («Чандиқли киши ва бошқа ҳикоялар») номли китобидан олиб таржима қилинган ҳикоялари ҳавола этилаётир.\nИжод - сеҳрли, мураккаб жараён. Назаримда, Алишер бу соҳанинг катта масъулиятини ҳис қилади: у аввал адабиётимиз учун янгилик бўлган асарни таниб олади, кейин таржимага киришади. Таржима жараёнида ҳар бир сўзни ардоқлаб, қадрига етиб таржима қилишга, асарнинг мусиқасини сақлашга интилади. Бу - бошловчи қаламкаш учун яхши хислат. У таржимани қайта-қайта ишлашдан, унинг машаққатли меҳнатидан қочмайди.\nСомерсет Моемнинг қуйидаги ҳикоялари одамнинг сийрати нақадар мураккаблиги, инсоннинг мураккаб оламини ҳаққоний тасвирлаб бериш жуда-жуда мушкул иш эканини мана-ман, деб кўрсатиб туради.\nЎз ДЖТУ халқаро журналистика факултети талабаси Алишер Отабоевнинг мазкур таржималари сизга манзур бўлади, деб ўйлаймиз.\nКапитан билан қўл сиқишимдим, у омад тилади. Кейин йўловчиларга лиқ тўла пастки палубага тушиб, туртина-суртина нарвонгача етиб олдим. Кема бортига қарасам, юкларимни аллақачон чиқаришибди. Ҳамма ёқда қўлларини силкитиб, алланималар ҳақида гап сотишаётган шу ерлик одамлар. Менга ҳам жой топилди. Қирғоқдан уч милча узоқлашганимизда салқин шамол эса бошлаганди. Шаҳарга яқинлашганимизда кўплаб какос дарахтлари-ю, улар орасидан кўриниб турган кулранг томларга кўзим тушди. Инглизчани биладиган хитойлик: мана, бошқарувчининг тураржойи, деб айвонли оқ уйни кўрсатди. Бошқарувчининг хабари бўлмаса-да, мен айнан уникига қўнмоқчи эдим. Чўнтагимда унинг номига битилган тавсиянома бор эди. Мени тушириб, чамадонларимни соҳилга қўйишганида бир муддат ўзимни яккаланиб қолгандек ҳис қилдим. Дунёнинг бир чеккасидаги жойга, Барнеонинг шимолий қирғоғидаги шаҳарчага келиб қолгандим. Ўзимни мутлақо бегона одамга таништиришим, улов келиб борар манзилимга жўнаб кетгунимча унинг кулбасида тунашим, ош-овқатига шерик бўлишимни айтиб, қўлига ташриф қоғозимни тутқазишимни кўз олдимга келтириб хижолат бўлаётгандим.\n«Эй худо, оғайни сизни кўрганимдан қанчалик хурсанд эканимни тасаввур ҳам қилолмайсиз. Лекин мени шу ерда қолдириш учун бу гапларни гапиряпти, деб ўйламанг. Йўқ, сиздан миннатдорлигим учун шундай деяпман. Бу ерда хоҳлаганча яшашингиз мумкин. Истасангиз бир йил қолинг».\n«Майли фақат сизни хонангизга кузатиб, ҳаммаси жойидалигини кўриб оламан».\n«Кароват анча қаттиқ, бўлаверадими?»\n«Ҳа йўқ, бугун тошдай қотиб ухлайман».\n«Бунда охирги марта бир голландиялик ухлаганди. Битта кулгили воқеани айтиб берайми?»\n«Ўша голланд ҳам сиз келган кемада қелганди. Идорамга кириб, уч-тўрт кун яшашга қаердан жой топсам бўлади, деб сўради. Агар боришга жойингиз бўлмаса меникида тура қолинг, дедим. Дарров рози бўлди. Юкларингизни опкелишга одам юборайми, деб сўрадим.\n«Бори шу», деди у.\nҚора ялтироқ чамадончани узатди. «Жуда камбағал эканми», деб ўйладим ичимда. Лекин бу ёғи энди менинг ишим эмасди, хуллас, унга уйимга бораверинг, ишимни тугатишим биланоқ мен ҳам етиб бораман, дедим. Шу гапларни айтиб турганимда хонанинг эшиги очилиб, ёрдамчим кирди. Голланд эшикка орқаси билан турганди, балки ёрдамчим эшикни қаттиқроқ очгандир. Нима бўлганда ҳам голланд бақириб юбориб, икки қадамча жойга сакради-да, револверини чиқарди.\n«Нима қиляпсиз, жин урсин?», дедим мен.\n«Кечирасиз», деди у. «Ҳаммаси асабдан. Асабларим ишдан чиққан».\n«Кўриниб турибди», дедим мен.\n«Яхшиси, бориб ухлаб олинг», дедим.\n«Нега айврнда бу аҳволда ўтирибсиз?», дедим унга. «Ётиб дамингизни олинг».\n«Шундай ўтирганим яхши», деди у.\nЧошгоҳда уч ёки тўрт шиша вискини бўшатдик, кейин яна анча-мунча ароқ ичдик. Хуллас, тушликка ўтирганимизда икковимизнинг ҳам кайфимиз чоғ эди. «Бу зўр одам экан», деб ўйладим ўшанда. Турган гап, овқат стида ҳам уч-тўрт шиша вискини урдик. Кейин қаердандир бир шиша бенидиктик топиб олдим. Уни ҳам ичдик. Бинойидек маст бўлдик.\nХуллас, голланд тез-тез юриб, меҳмонхонага қайтибди-да, нарсаларини йиғиштириб, Сингапурга борадиган кемага чиқибди. Турган гапки, у голландияликлар қўнишган меҳмонхонага жойлашибди. Бир куни меҳмонхона рўпарасидаги ҳовлида ичиб ўтирган экан, ичкарига ачинлик кириб унга бир пас тикилиб турибди-да, чиқиб кетибди. Голланд ўшанда даҳшатдан қимир этолмай қолганини айтди. Агар ачинлик ўша пайт ханжарини санчмоқчи бўлганда, у ўзини ҳимоя қилиш учун қўлини ҳам кўтара олмас экан. Голланд ачинлик қулай пайтни кутаётганини тушунтирибди. Бу жирканч кимса уни ўлдиришни ният қилган экан. Жони узилаётгани кўз олдига келса, у ўзини тутолмай қоларкан».\n«Нега у политсияга бормабди?», деб сўрадим мен.\n«Билмайман. Менингча, политсия бу можародан хабар топишини хоҳламаган».\n«Ўша одамга нима ёмонлик қилган экан?»\n«Буни ҳам билмайман. Нима қилганини айтмади. Лекин сўраганимда менга қарашиданоқ каттагина иш қилиб қўйганини сездим. Ўйлашимча, ачинликнинг ҳар қандай жазосига лойиқлигини унинг ўзи ҳам тушунарди».\n«Кейин нима бўлди?», деб сўрадим мен.\nБир куни Кучингдаги клубда деразадан ташқарига қарабди ва кўзи ўша ёқда ўтирган ачинликка тушибди. Ачинлик ҳам унга қарабди. Голланд эгилибди-да, ҳушдан кетибди. Ўзига келганида миясига келган биринчи фикр бу жойдан қочиш бўлибди. Сизни олиб келган ўша кема билангина у Кучингдан тезроқ кетиши мумкин экан. Кемага чиқибди. Ачинлик кемада йўқлигини аниқ биларкан».\n“Лекин нега айнан бу ерга келибди?»\n“Ҳарҳолда, бир-икки кунга бўлса ҳам бу ерда хавфдан холиман», деди у. “Озгина вақт бўлсаям тинч юрсам, асабларимни босиб оламан».\n“Хоҳлаганингизча қолинг», дедим мен. “Бу ерда сизга хавф йўқ, ҳар ҳолда кейинги ой кема қайтгунча. Хоҳласангиз, ўша пайт бориб йўловчиларни текширамиз».\nКулгили воқеа, тўғрими?»\n“Энди, бу кулгини қандай тушунишга боғлиқ», деб жавоб бердим мен.\n“Шу кароватда ухлайверасиз-а, ё йўқми?»\n“Йўқ, ухлайвераман. Лекин шу воқеани эртага гапириб берганингизда яхши бўларди».\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Somerset_Moem._Qochqinlik_poyoni_(hikoya)_/_Kiril&oldid=6451" dan olindi


Мхитарян «МЮ»даги ҳолати ҳақида барчасини гапириб берди\n19:29 / 14.11.2016\n«Манчестер Юнайтед»нинг арманистонлик яримҳимоячиси Генрих Мхитарян клубнинг асосий таркиби учун курашда давом этишини айтиб ўтди. Унинг сўзлари Арманистон футбол федерацияси сайтида келтирилган.\n«МЮ»га ўтиши сабаблари ҳақида\nМен Германияда ажойиб 3 мавсумни ўтказдим ва дунёнинг энг кучли лигасига, дунёнинг энг номдор клубларидан бирига ўтиш имкониятига эга бўлдим. Отам ҳамиша мени бундай чақириқларни қўрқмай қаршилашга ўргатган. Мен «МЮ»га ўтиш қарорини фаолиятимнинг навбатдаги босқичи сифатида қабул қилдим.\n«Манчестер Юнайтед»га ўтишимда катта маош асосий ўрин тутмаган. Бунинг футболча сабаби бор: клубнинг шонли тарихи, мухлислар ва дунёнинг энг кучли мураббийларидан бири билан бирга ишлаш кўпроқ ўзига жалб қилган.\nАнглиядаги қийинчиликлар ҳақида\nБу ерда қуёш кам чиқади, аммо мен Манчестерга пляжда ётиш учун келмаганман (кулади). Мен шаҳарга мослаша олдим, чунки бу ерда одамлар менга дўстона муносабатда бўлишади. Манчестер – ҳаракат тўхтамайдиган шаҳар ва мен бу ерда яшашдан хурсандман.\nМенга ҳозир фақат ўйин амалиёти етишмаяпти, лекин келгусида бу ҳам бўлади. Мен тинимсиз ўз устимда ишлаяпман ва бу ўз самарасини беришига ишонаман.\nАсосий таркибга кира олмаётгани ҳақида\nМен қаттиқ ранжиётганим йўқ, бу ҳам фаолиятимнинг бир босқичи. Мен ҳеч қачон тўхтамайман ва таслим бўлмайман. Йўлимда тўсиқлар чиққанида бу тўсиқларни ошиб ўтаман ва мақсадга етишмагунча йўлимни давом эттираман.\nҲозирда менда ўйин амалиёти етарли бўлмаяпти, ўзимни кўрсатишга имкон бўлмаяпти. Шундай экан мен мураббийлар штаби менга эътибор қаратиши учун қўлимдан келадиган барча ишни қилишим лозим.\nМен «Манчестер Юнайтед»да муваффақиятга эришишимга ишонаман. Мен барчага бу жамоанинг ва бу лиганинг етакчи футболчиси бўла олишимни кўрсатиб қўйишни истайман.\nМхитарян «МЮ»ни қишдаёқ тарк этиши мумкин