04.08.09-АВТОБУСГА ҚУРОЛЛИ ҲУЖУМ – Huquqbon\n04.08.09-АВТОБУСГА ҚУРОЛЛИ ҲУЖУМ\nAvgust 9, 2004 Dekabr 27, 2017 huquqbon\nMon, 09 Aug 2004 16:37:23 +0400\n«Talib Yakubov» <hrsu_tolib@yahoo.com>\n2004 йилнинг июнь ойи бошларидан Ўзбекистон ҳарбий прокуратураси қотиллик ва босқинчилик каби айблар билан маҳкамага тортилган тўрт нафар қуролли кучлар зобити ва икки ҳарбий хизматчи жиноий ишини муҳокама қилмоқда. Судланувчилар тергов пайтида даҳшатли қийноқлар қўлланилганини боис ўз айбларига иқрор этилганликларини, ўзларига қўйилган айблар туҳматдан бошқа нарса эмаслиги айтишмоқда.\nСуд залида ўтирганлар Тошкент вилоятининг Янгийўл тумани Гулбаҳор посёлкасидаги 19003 рақамли ҳарбий қисм зобитлари , катта лейтинантлар Руслан Сунчалиев ва Алишер Юзбоев, муддатдан ташқари ҳарбий хизматчи Қаҳрамон Элов ва Сирдарё шаҳридаги ҳарбий қисмлардан бирининг зобити капитан Дилшод Солиев, айни пайтда заҳирада бўлган сержант Шўҳрат Рисқиевлар.\nШу йилнинг 25 январидан 26 январига ўтар кечаси тунги соат 1лар атрофида Тошкент вилоятининг Чиноз тумани яқинида Самарқанд Тошкент йўналиши бўйича қатновчи автобусга ҳужум қилиб , қотиллик ва талончилик содир этганликда айбланаётган ҳарбий хизматчилар тўдаси бошлиғи сифатида Алишер Юзбоев кўрсатилмоқда.\nСамарқанд автомобилчилар олий ҳарбий ўқув юртини тамомлаган Алишер Юзбоев 1978 йилда айни шу вилоятнинг Каттақўрғон шаҳрида туғилиб ўсган. Унинг ота–онаси ўғилларини бундай қотиллик ва босқинчилик қилишига ишонмасликларини, Алишер ўзига тўқ оиладан чиққан, ақлли ва самимий йигит эканлигини айтишади.\n– Алишерга қўйилаётган бу айблар қип–қизил туҳматдан бошқа нарса эмас. Тергов хулосасида ёзилишича автобусга ҳужум қилганлар тижоратчиларнинг 125 минг сўм пулини олиб кетишган экан. Алишернинг Нексия русумли янги автомашианаси, уй жойи бор эди, унинг шу арзимас пул учун босқинчилик қилишига биз ишонмаймиз, – дейди унинг онаси Назира Эргашева.\nНазира Эргашеванинг айтишича воқеа содир бўлган кун, яъни 24 январь куни кечки пайт ўзи хизмат қилаётган ҳарбий қисмда қоровул бошлиғи вазифасини қабул қилган Алишер Юзбоев ўша пайтда туғилган фарзанди шарафига зиёфат бериш учун Чиноз шаҳрида ёллаган ижара уйига собиқ командири Тошкент ҳарбий Академияси ўқитувчиси майор Фахриддин Мамараҳимов,19003 ҳарбий қисм офицери майор Қосимов, муддатдан ташқари ҳарбий хизматчилар Бобур ва Маҳам исмли дўстлари ва Замира Туратова исмли Олмазор посёлкасида яшовчи қизни таклиф этади.\n– Гувоҳларнинг судда берган кўрсатмаларига қараганда зиёфат соат 11га қадар давом этган. Алишернинг собиқ командири майор Мамараҳимов, Қосимов ва Маҳам уйдан чиқиб кетишган. Бобур уларни кўчагача кузатиб қўйган ва уйга қайтишда яна спиртли ичимликлар олиб қайтиб кирган. Дўстлар Алишер, Бобур Маҳам ва Қосимовлар тунги соат 1ларгача зиёфатни давом эттирадилар. Алишер уларга қўшни хонага алоҳида жой солиб беради ўзи эса Замира билан бир хонада қолади. У эрталаб соат 7-30да ҳарбий қисмга борганида уерда ички ишлар ходимлари суруштирув ўтказаётганликларига гувоҳ бўлади.\nМаълум бўлишича ўтган тунда, яъни 24 дан 25 январга ўтар кечаси соат 12-1лар орасида Иштихон-Тошкент йўналиши бўйича қатновчи “Икарус” русумли автобусга Янгийўл тумани ҳудудида қуролли кишилар ҳужум қилишган, натижада ҳайдовчи отиб ўлдирилган, унинг ёрдамчиси жароҳат олган, йўловчиларнинг 125 минг сўм (125 АҚШ доллари) миқдоридаги пуллари олиб кетилган экан. Автобусда бўлган 27 йўловчи дастлабки суруштирув пайтида уларга юзлаштирилган зобитлар кеча ҳужум қилган кишиларга ўхшамасликларини айтишган, из топар ит ҳам автобусдан ҳарбий қисм яқинидаги дала шийпонигача ҳид олиб келиб тўхтаган.\nШундан сўнг орадан бир ойга яқин вақт ўтади. Алишер Юзбоевга ҳарбий қисм томонидан Янгийўл тумани яқинидаги Олмазор посёлксидан турар жой ажратиб берилгангач, у Каттақўрғондаги хотини, фарзанди ва онасини бу ерга кўчириб олиб келади. 23 февраль куни кечки пайтда эса Чиноз туман ИИБ ходимлари томонидан 19003 рақамли ҳарбий қисм офицерлари Алишер Юзбоев, Руслан Сунчалиев ва муддатдан ташқари ҳарбий хизматчи сержант Қаҳрамон Эловлар хибсга олинадилар.\nОрадан бир кун ўтгач Алишерни ички ишлар бўлими ходимлари уйини тинтув қилгани ўзлари билан бирга олиб келишди. Бизларни уриб, туртиб қўшни хонага қамаб қўйишди. Ўғлимни юз-кўзлари кўкариб кетган, таниб бўлмас даражада эди. Ўғлим, кейин билишимча, босқинчилар тўдасига бошчилик қилганликда ва одам ўлдирганликда айбланаётган экан, – дейди Назира Эргашева.\nАлишер Юзбоев тергов ишлари тугагунча 2 ой давомида Тошкент Вилоят Ички Ишлар Бошқармасининг тергов изоляторида сақланган. Унинг оила аъзолари ёллаган адвокатларни 16 кун давомида ўғиллари олдига киритишмагани, Алишер қонунга зид равишда хибсхонада ушлаб турилганини айтишади.\nТошкент вилоят прокуратураси терговчиси Отажонов тергов ишларини олиб борган ва охири Алишер Юзбоев ва бошқаларни ўз айбларига иқрор бўлишларига эришган кўринади.\n– Йўловчилар ташувчи автобусга босқинчилик қилганлик ва одам ўлдирганликда айбланаётганларга нисбатан очилган жиноий иш муҳокамаси шу йилнинг июнь ойида бошланди. Дастлаб Самарқанд вилоятида бўлиб ўтган сайёр суд мажлисида жабрланувчилар билан судланувчиларнинг юзлаштириш жараёни бўлиб ўтди. Воқеа содир бўлган кунда автобусда бўлган 27 кишининг 90 фоизга яқини судланувчиларни танимасликларини, улар автобусга ҳужум қилган кишиларга ўхшамасликларини айтиб ўтишди, – дейди Назира Эргашева.\n– Масалан, ўша куни автобусдаги биринчи ўринда ўтирган йўловчилардан бири Самарқанд вилоятининг Иштихон туманида яшовчи Ҳасан Аҳмедов автомат ушлаган ҳарбий, шофёр ва унинг ёрдамчисига ўқ узган киши Алишер Юзбоевга ўхшамаслигини, у одам қозоқ миллатига мансуб одамларга ўхшаш, Тошкент шевасида гапирувчи одам эканлигини айтган.\nСуд июль ойи бошларидан Ўзбекистон ҳарбий прокуратурасида давом этди. Тергов пайтида барча судланувчилар ўзларига қўйилган айбларга иқрор эканликларини билдирган бўлсалар–да, суд пайтида буни инкор этдилар.\nМасалан, босқинчилар тўдасига раҳбарлик қилган ва бир кишини қотилига айланган, дея тахмин қилинаётган Алишер Юзбоев ўзига нисбатан даҳшатли қийноқлар қўлланилганини, шу боисга терговчига ўз айбига иқрор эканлиги ҳақида ёзма маълумот берганлигини айтар экан, суд пайтида ўзининг айбсизлигини исботлаб беришига умид қилганлигини маълум қилди.\n– Ўғлим Алишерни кийим бошларини алмаштириш мақсадида уйга олиб келганимизда улар қонга ботган эди. Кўйлакларининг елка қисмида қон қотиб қолган, лаънатилар уни роса қийнашган, – дейди Назира Эргашева.\nСуд давом этаётган кунларда Алишер Юзбоевнинг ота-онаси ўғилларидан бир хат олиб даҳшатдан қотиб қолишди. Хатда Алишер ўзига нисбатан қўлланилган қийноқлар ҳақида бор нарсани очиқ айтар экан, ўзини айбсиз эканлигини ёзган эди.\n– «Ассалому алайкум ойижон ва дадажон! Соғликларингиз яхшими? Соғ –саломат юрибсизларми? Дада, бу хатда мен нима учун қилмаган бу жиноят ишини бўйнимга олганим тўғрисида ёзмоқчиман. Мени уйдан олиб кетиб ўн беш кун ўта шафқатсизларча зулм ўтказиб, кийнаб азоб беришгани учун, бу қийноқларга чидай олмаганим учун бу айбларни бўйнимга олишга мажбур бўлдим. Дада, ҳатто–ки уларнинг берган азобларига фил ҳам пашшаман, деб юборади.\nДада, улар мени қўллларимга кишан солиб, қорним билан ерга ётқизиб, устимга беш киши чиқишди, олтинчиси эса дубинка (резина таёқ) билан тўхтамасдан урар эди. Қўл ва оёғимга кишан солиб, беш-олти киши кўтариб, тепага отиб юборар эди. Мен ўз оғирлигим билан ерга зарб билан тушар эдим. Улар менга кечалари уйқу беришмасдан, оёғим орасини кенг очириб қўйиб, эркаклик жинсимга тепар, противогаз, яъни резина маскани бошимга кийгазиб, нафасимни буғиб қўйишгани сабабли хушимдан кетиб қолар эдим.\nҲаттоки бурнимдан қон оқса ҳам, ювдиришга рухсат беришмас эди. Бир куни терговчи АОР (Отажонов Шўҳрат демоқчи, шекилли) ходимлари эркаклик шаънимга ҳам тегмоқчи бўлишди. Мен шунда ўз эркаклик шаънимни сақлаб қолиш учун қилмаган ишимни бўйнимга олишга мажбур бўлдим.\nДада, мен бу ахмоқликни қилганим йук. Худо хоҳласа судга ҳамма ҳақиқатни айтаман. Дада, агар мен судда ҳамма ҳақиқатни айтганимдан кейин судья ишни қайта терговга берилсин, деб айтса, мен қайта терговда ҳамма ҳақиқатни гапираман. Қайта тергов пайтида сизга бирор орган ходими, тергов пайтида ўғлингиз ўз жонига қасд қилди, ўзини ўзи ўлдирди, деб айтса ишонмангалар. Бу – ёлғон. Мен ҳеч қачон ўз жонимга қасд қилмайман, қилолмайман ҳам. Нима қилган бўлса ўша орган ходимлари ва терговчи қилган бўлади. Дада, бу нарсадан аввало Худонинг ўзи сақласин. Лекин шунақа бўладиган бўлса уларни, яъни менинг жонимга қасд қилганларни, қонун олдида жавоб беришини талаб қилинг.\nДада, лекин нима бўлганда ҳам мен қанақа одам эканлигимни маҳаллам, бирга ишлаб келган батальон шахсий таркиби, қариндош уруғим билишади-ку! Мен буларнинг олдида гуноҳкор бўлсам, туҳмат балосига учраган бўлсам ҳам, лекин Яратган Эгам Аллоҳим олдида тозаман, гуноҳим йўқ. Ҳаммасини Аллох кўриб турибди-ку! Шу синовга Аллоҳим қўйди, ишонаман-ки дардини берган шифосини ҳам беради. Худонинг Ўзи ҳақиқатни юзага чиқаради. Мен бу нарсага ишонаман».\nАйни пайтда Ўзбекистон ҳарбий судида қийноққа учраб қўйилган айбни бўйнига олган Алишер Юзбоев ва қолган судланувчилар устидан маҳкама ишлари давом этмоқда. Судда автобусда бўлган, суёқ оёқликда гумон қилинаётган бир аёлгина қаттиқ туриб ўзларига ҳужум қилганлар судланувчилар эканлигини айтмоқда. Бу аёлга судланувчиларга қарши кўрсатма берганлиги учун Назира Эргашеванинг ишонишича бир миллион сўм пул ваъда қилинган.\nОхирги суд жараёнида судланувчилардан бири Қаҳрамон Элов ўзларини гуноҳсиз эканликларини маҳкама иштирокчиларига билдирар экан шундай дейди:\n— Сизлар бизларни автобус йўловчиларига ҳужум қилганликда айблаяпсизлар. Ахир мен билан бир камерада ўтирганv кишининг айтишича автобусга ҳужум қилганлар яқинда ушланган эканлар. Улар ичида ҳалиги камерадошим ҳам бўлган экан. У мени гапларимни эшитиб ҳайрон бўлди ва «Ахир автобусга ҳужум қилганлар бизлар эдик, нега сизларни суд қилишаяпти, бу янглишмовчилик бўлса керак, тезда сизларни озод қилишади» деб айтди. Ҳақиқатдан бу рост бўлса қачон бизларни озод қиласизлар!\nҚаҳрамон Эловнинг бу гапларидан кейин у билан бир камерада ўтирган ҳалиги йигит бошқа жойга кўчирилган.\n— Суд қандай бўлмасин фарзандланимизни айблашга ҳаракат қилмоқда. Улар қийноқлар эвазига қўйилган айбларга иқрор бўлганликларини қанча айтишмасин фойдаси йўқ шекилли, дейди Алишер Юзбоевнинг отаси Исмоил ака. Унинг айтишича, судда кўрсатма бераётганлар ичида негадир воқеа содир бўлган куни Алишер билан бирга бўлган гувоҳлар, унинг собиқ командири Фахриддин Мамараҳимов ва бошқалар йўқ. Замира Туратова эса тергов пайтида Шўҳрат Отажоновнинг тазйиқларидан қўрқиб Алишер Юзбоев тунги соат 1 лар атрофида уйдан чиқиб кетган эди, дея кўрсатма берганлигини айтар экан, судда бошқача гапирди. Унинг фикрича улар воқеа содир бўлган тунда эрталабгача бирга бўлишган.\nУнда нега айнан Алишер Юзбоев судда жавобгар сифатида иштирок этмоқда? Назира Эргашеванинг айтишича воқеа содир бўлган жой ҳарбий қисмдан 7 километр узоқликда бўлган. Бундан ташқари из олар ит ҳарбий қисм яқинидаги дала шийпонигача ҳид олиб келган. Ўша куни қоровул бошлиғи бўлган Алишер Юзбоевнинг айнан тунда ўз хизмат жойида бўлмаганлиги терговчиларда шубҳа ўйғотган бўлиши мумкин.\n— Автобус ичидаги йўловчилардан бири Ҳасан Аҳмедовнинг айтишича автомат кўтарган ҳарбий кийимдаги кишининг ўнг қўлида наклейка ёпиштирилган эди, у қозоқ миллатига ўхшаш бўлган, Тошкент шевасида гапирган. Алишер эса бунинг тескариси. У соф Самарқандча гапиради, кўриниши ҳам тамоман бунинг акси, – дейди унинг отаси. Исмоил Юзбоевнинг айтишича, судланаётганларнинг бошқалари қотилликни содир этганми ёки йўқми, унда аниқ далиллар йўқ. Бироқ у ўғли Алишернинг юз фоиз айбсиз эканлигига ишонади ва қандай қилиб бўлмасин уни озод қилиш мақсадида ҳеч нарсадан қайтмаслигини билдирмоқда.\nАлишер Юзбоевнинг ота-онаси суд жараёнлари ҳақида имкони борича ҳеч қайси халқаро ташкилотларга маълумот бермасликка ҳаракат қилишмоқда. Улар нимадандир қаттиқ қўрқитилганлар. Шу боис бу гаплар матбуотга чиқиб кетмаслиги кераклигини уқтиришади.\nАйни пайтда суд очиқ тарзда олиб борилаётгани айтилса ҳам унга халқаро кузатувчилар, ҳуқуқ ҳимоячилари ва журналистлар қўйилмаяпти. Маҳкама худди давлат сирини муҳокама қилаётгандек яширин тарзда олиб борилмоқда.\nPrevious post04.07.26-БМТ КИЙНОҚЛАРГА ҚАРШИ КОМИТЕТИ РАИСИга\nNext postТАРЖИМА ЧАЛА – 04.08.10-ПРОЦЕСС В ВОЕННОМ СУДЕ


Яккабоғ туман прокурорининг текинтамоқлиги ЎЗБ (кирил)UZB (lotin)РУСENG\tБугун\nПрокуратура учун пахта режасини уддаламаганларнинг қўйлари қурбонлик қилинди\n03.11.2015\tМалоҳат Эшонқулова\nмустақил журналистҚашқадарёнинг қонун ҳимоячилари ўзларининг ғайриқонуний ишлари билан ҳамиша машҳур!Бу гал ҳам шундай бўлди!Вилоятнинг Яккабоғ туман прокурори кўрсатган “Каромат”ни ҳеч бир иккиланмай, сира ҳижолат бўлмай Гиннеснинг рекордлар китобига киритиш мумкин.Аниқроқ қилиб айтганда, Яккабоғ туман прокурорининг текинтамоқлиги мана-ман деган муттаҳамлардан ҳам ўтиб тушди.Ишонмаяпсиз-а?Бу ҳақда Яккабоғ тумани Амир Темур жамоа хўжалиги, Хўжа илғор маҳалласида истиқомат қилувчи Манзура Туробова шундай ҳикоя қилади:Оилалиман. Икки нафар гўдагим бор. Турмуш ўртоғим Ботиров Улуғбек Ғайрат аканинг фермер хўжалигида сувчи бўлиб ишлайди. Лекин исм-шарифи рўйхатларда, ведомостларда йўқ. 2015 йилнинг 30 октябр куни соат 16.00 ларда турмуш ўртоғим даштдан ўзимизнинг сигир ва қўйларимизга қўшиб, ҳамсояларнинг ҳам қўйларини қишлоққа ҳайдаб келаётган бир пайтда икки нафар милдиция ходими зўравонлик билан подани олдига солиб кетган. Шулардан 6 та қора мол ва 5 та қўй ўзимизники эди. Қолган қўйлар эса ҳамсояларимизга тегишли эди. Милисалар жами бўлиб 6 та қора мол ва 32 та қўйни тортиб олишган. Сабаби битта: маҳалламиздаги Ғайрат фермер бу йилги пахта планини бажара олмаган экан. Шунга туман прокурори ИИБ ходимларига планни бут қилолмаган фермерларнинг мол-қўйларини тортиб олишни буюрган экан.Турмуш ўртоғим подани айнан Ғайрат фермернинг далалари ён бағридан ҳайдаб ўтаётган бир пайтда “Мол-қўйлар Ғайрат фермерга тегишли” деган хаёлга борган милиция ходимлари сигир ва қўйларни куч билан ҳайдаб кетишган.“Бу мол-қўйлар кимга тегишли?” деб сўрашмаган ҳам. Молларнинг асл эгаларини аниқлашмаган ҳам. Ғайрат фермернинг моллари деб қишлоқ аҳолисига тегишли бўлган мол-қўйларни тортиб олиб қўйишган. Мол-қўйларни олиб кетишганлари ҳақида давлолатнома ҳам тузишмаган. Қўлларига қоғоз ҳам беришмаган. Ҳеч қандай документсиз олиб кетаверишган. Турмуш ўртоғим Улуғбек Ботиров молларни қайтирб\nолиш умидида туман прокуратурасига 4 кун қатнади. Лекин прокуратурага уларни киритишмади. Бирор кимса арзларини эшитган эмас. Охири ёш болаларимни ташлаб, 1935 йилда туғилган ногирон қайнонамни олиб прокуратура биносига ўзим боришга мажбур бўлдим. Қайнонам кекса. Инсульт олган. Оёқлари ишламайди. Прокурорни олдига кирмоқчи эдик. Киритишмади. Прокурор қайнонамнинг кексалигини ҳам, ногиронлигини ҳам инобатг олмади. Шу куни ёмғир шаррос қуяётганди. Қайнонам иккаламиз шундай ёмғирда, намда ерга ўтириб олиб прокурорни қабул қилишини талаб қилиб кун бўйи кутдик. Барибир фойдаси бўлмади. Прокурор биздан қочиб, бинони гир айланди. Иш пайти тугагандан кейин ҳам дарвозадан чиқиб кетаолмай яширини ўтирди. Охири машинаси билан чиққан эди шунда мен машинасининг олдига чиқиб олдим: “Ё мени босиб ўлдирасан, ё молларимни қайтариб берасан. 5 та қўйни қайнонам ўз пенсиясидан ўлимтигига атаб олиб қўйганди. Кампирнинг ўлимтигиданам умид қиласизларми? 6 та мол болаларимнинг рисқи, бермасанглар машина билан боис кета қолинглар!” деб туриб олдим.Шундан кейин прокурор “Сигир-қўйлар сотилиб кетган деди. Майли, Шаҳрисабздаги Баюк деган қассобдан сигирларингизни қайтариб ола қолинг. Пулини уларга ўзим тўлайман” деди. Излаб-излаб топиб, қассобдан 6 та сигиримизни қайтариб олдик. Лекин ҳалигача менга ва маҳалламиздаги қўшниларимизга тегишли бўлган 32 та қўйни қайтаришган эмас, — дейди аёл овозлари титраб, — Энди биз нима қиламиз? Ҳар куни ҳамсоялар “Қўйимизни топиб беринглар” деб дарвозамизни уриб синдиргудек бўлишаяпти. Прокурор “Қўйларинг сотилиб кетди, молларингни қайтарганимга шукур қилинглар, қўйларинг барибир қайтарилмайди” деяпти. “Эрим ҳайдаб келаётган мол-қўйларнинг милисалар томонидан тортиб олинганлиги ҳақида шу пайтга қадар акт ҳам тузилгани йўқ. Қўйларни сотиб юборишгани ҳақида ҳам қўлимизга қоғоз бермадингизлар-ку?! Сотиб юборилган бўлса, 32 та қўй қанчага нархлангани ва неча сўмга пуллангани ҳақида қўлимизга ҳужжат беришларингизни талаб қиламан” деб Худонинг зорини қилсам ҳам бирорта зоғ оҳу-ноламни эшитмаяпти. Бизга ёрдам берадиганлар топилармикин Тошкентда – тепада. Бу прокурор шўримизни қуритиб қўйди-ку! – “Мол аччиғи-жон аччиғи” деганларидек Манзура Туробованинг озорлари ҳақидаги зорлари адо бўлай демасди.Бу нима дегани биласизми?Қароқчиликнинг замонавий усули деганлари айнан мана шундай кўринишда бўлади!Ўзбекистон Сенати энди “Қонунчилар” атамасига тузатиш, ўзгартириш киритмаса бўлмайди!\nСуриштирмай-нетмай аҳолининг хусусий мулкига чанг солдими, мол-ҳолини куч билан тортиб олдими, прокурор, милиция шунчаликка бордими, демак, уларнинг оти энди қонунчилар эмас! Қароқчилар!Пахта планини бажара олмаган фермернинг ҳам жонига, ҳам молига кўз тикиш биргина Қашқадарёгагина хос эмас.Фуқаронинг хусусий мулкини талон-тарож қилиш, мол-ҳолига кўз олайтириш – тортиб олиш ва бухусусида далолатнома тузмаслик биргина Қашқадарё ҳоқонларигагина хос эмас.Шусиз ҳам ишсизлик, йўқчиликдан силласи қуриган аҳолини куппа-кундизи қароқчилардек тунаб кетиш биргина Қашқадарёнинг маҳаллий ҳокимиятига – Яккабоғдаги қонун идораларигагина хос эмас.Мамлакат миқиёсида ана шундай ҳақсизлик ҳукмрон!Бир сўз билан айтганда, прокуратура томонидан пахта режасини уддалай олмаган фермер учун ҳамқишлоқларининг қўйлари қурбонлик қилинди!Бу ёғи нима бўларкин?: Қўйларнинг пули билан пахта плани бут бўлармикин, ёки прокурорнинг қорни тўқ бўлармикин?Азият чекаётган аёл арзини кимга айтсин энди?Прокуратура томонидан фермернинг пахта қарздорлигини қоплаш мақсадида қўйлари қурбонлик қилинган Манзура Туробованинг тел. рақами: +99890 7338412\nКун иқтибосиКўплар ўзига савол берадими: нима учун айнан мен, пахтага боришим керак? Нима учун кимдир, менинг Интернетда нимани ўқишим, нимани ўқимаслигимни ҳал қилиши керак? Мен тўлаётган солиқларни ким ва қандай сарфламоқда? Сайлаб қўйилган шахслар мамлакатни қанчалик самарали бошқармоқда?— http://www.eltuz.com/?p=12310 та тўп мақола


ИСЛОМДА ФАРЗАНД ТАРБИЯСИ — Zamaxshariy.uz\nИслом динида оиланинг мукаддаслиги маънавияти ва маданияти асрлар давомда бардавом бўлиб келмоқда. Ватанга, ота-онага хизмат қилишлик ва фидойилик ўз-ўзидан пайдо бўлмайди. Булар заминида ёшларга бўладиган таълим-тарбия ва маҳаллалардаги ҳар бир қария ва отахонларимиз масъул эканлигини эсдан чиқармаслигимиз керак. Шунинг билан биргаликда фарзанд тарбиясидаги энг муҳим омил бу – ота-онанинг фарзанд олдидаги бурчи, уларнинг фарзандига қилган эътибори. Халқимизда шундай мақол борки “Қуш уясида кўрганини қилади”, хақиқатан ҳам ҳар бир оила соғлом бўладиган бўлса, фарзандлари таълим–тарбияли, одоб-ахлоқли бўладиган бўлса ана шундай оила мустахкам ва фаровон турмуш кечиради. Катталарга ҳурмат ва кичикларга иззат, ота-онанинг оиладаги юкори мавқеи, аёлларнинг ҳаёю-ибоси, никоҳнинг муқаддаслиги, ота-оналарнинг фарзандлар олдидидаги ҳамда фарзандларнинг ота-оналар олдидаги бурчи ва масъулиятини мухим кадрият сифатида хис этиб яшамоқлиги, оила шаъни ва обрўсини асраб-авайламоқлиги, келин ва қайнона муносабати ўзиги хослиги, катта оилаларда бобо ва бувиларнинг рахнамолиги, қариндошлар, қўни-қўшнилар, махалладаги нуроний отахонларнинг ўзбек оиласига хос хусусиятлари замирида муқадддас динимизнинг таълимоти ётади.\nДунёда ота-она улуғ зот ҳисобланади, чунки улар фарзандлари учун ҳаётини, меҳрини бериб, фарзанди катта бўлиб оила қуриб кетгандан кейин хам улар ҳақида қайғуришдан тўхтамайдилар. Ҳар бир ота-она ўз фарзанди дунёга келиши билан уни парвариш қилиб катта қилади, касал бўлса даволайди, едиради, кийдиради, уни оқ ювиб оқ тарайди, умуман фарзандини ҳаётда керакли барча нарсалар билан таъминлашга харакат қилади. Хаттоки ота-оналар бунинг учун ўзлари ейиш-ичиш, кийиниш шу каби нарсалардан махрум бўлсалар ҳам фарзандларини бахти ва умрларини хайрли амалларга сарфлашликлари билан харакатда бўладилар. Мана шу ота-онанинг фарзанд олдидаги асосий вазифаларидан ҳисобланади. Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) бундай марҳамат қиладилар: “Ота-она фарзандига яхши хулқдан ҳам ортиқроқ нарса бера олмайди”. Демак, ота-она фарзандига берадиган энг яхши нарсаси қимматбаҳо кийим, яхши таом ёки ажойиб совға эмас, балки гўзал хулқ ва яхши тарбияси экан. Чунки кийим, таом ёки совға болага маълум вақт фойда беради, вақт ўтиши билан эса эскиради. Гўзал хулқ, яхши тарбия эса фарзандга умри давомида фойда беради. Нафақат умри давомида, балки вафотидан кейин охиратда ҳам манфаат келтиради. Зеро, ҳадиси шарифда: “Банда гўзал хулқи ила кечалари ибодатда қоим бўлувчи ҳамда кундузи рўза тутувчининг даражаси – савобига эришади”, дейилган.\nҲадис шарифда “Фарзандинг ё жаннатинг ёки дўззахингдир”, деб айтилган. Агар ота-она фарзандини яхши хулқли, одобли ва имон-эътиқодли қилиб тарбияласа, бундай фарзанд қиёмат кунида ўзи билан ота-онасини ҳам жаннатга етаклайди.\nШундай экан, ҳар бир ота-она фарзандларининг тарбиясига кўпроқ эътибор бериши, уларга алоҳида вақт ажратиб, одоб-ахлоқдан таълим бериши, уларни доимо назорат қилиб бориши, ёмонларга яқин йўлатмаслиги керак. Ана шунда улар ота-онаси ва эл-юртига хизмат қиладиган, уларга икки дунёда обрў олиб келадиган, юзларини ёруғ ва бошларини юқори қиладиган фарзандлар бўлиб катта бўлишади.\nБоғот туман “Иморат бобо” масжиди имом-ноиби\nNext Post:ОНА ЮРТ ҚАДРИНИ БИЛМОҚЛИК ЗАРУР


АМАЛЛАРНИНГ ҲУКМЛАРИ — XUTBA.UZ\n20 01 2019 - 11:46 / - Биласизми?\nИнкор қилиб бўлмас қатъий далил билан бажарилиши талаб қилинган амал «фарз» дейилади. Беш вақт намоз ўқиш, рўза, закот, ҳаж каби амаллар фарздир. Фарзни бажариш шарт, уни бажарган улкан савобга эришади, бажармаган фосиқ ҳисобланиб, азобланади. Инкор этган эса кофир бўлади. Фарз икки хил бўлади:\nфарзи айн (ҳар бир мусулмон бажариши шарт) ва\nфарзи кифоя (бир ёки бир неча кишининг адо этиши билан бошқалардан соқит бўлади).\nЗиммага юкланмаган, лекин бажарилиши талаб қилинган амал суннатдир. Суннатга амал қилиш вожибга амал қилиш каби талаб этилади. Бироқ суннатга амал қилмаган вожибга амал қилмаган каби жазоланмайди, балки қораланади.\nМазҳаб уламолари суннатни иккига бўлишган: 1. Суннати муаккада (таъкидланган суннат) – вожибдан кейинги даражада туради, масалан, жамоат билан намоз ўқиш. Бунга амал қилмаган гуноҳкор бўлади. 2. Суннати зоида (еб-ичиш, юриш-туриш каби ишларда Пайғамбар алайҳиссаломга эргашиш).\nИнкор қилиб бўлмас қатъий далиллар билан бажарилиши таъқиқланган амал. Масалан, зино, судхўрлик, ўғирлик, ароқхўрлик каби. Ўаром иш қилган охиратда дўзах азобига дучор бўлади, ҳаромни тарк этган савобга эришади. Ўаромни инкор қилган одам кофир бўлади.\nЭътирозга эҳтимоли бор далил билан бажарилиши тақиқланган амал макруҳи таҳримийдир. Масалан, бировнинг совчилиги устига совчи юбориш, эркакларнинг тилла тақиши ва ипак кийим кийиши макруҳи таҳримийдир. Макруҳи таҳримий ҳукми ҳаром ҳукмидадир, фақат уларни инкор этган киши кофир бўлмайди, холос.\nҚилинишидан қатъий қайтарилмаган, аммо қилинмаслиги қилинишидан аъло бўлган амал макруҳи танзиҳийдир. Мушук, йиртқич қушлар теккан сувда таҳорат олиш бунга мисол бўлади. Улардан сақланганлар савоб олади, қилганларга эса маломат ҳам, иқоб ҳам қилинмайди.\nШариатимиз қилиш ёки қилмасликни одамлар ихтиёрига қўйган ишлар. Масалан, рамазон ойида кечаси еб-ичиш каби. Буни шариат белгилаган чегарадан чиқмай қилиш мубоҳ саналади. Мубоҳда уни қилган ҳам, қилмаган ҳам – баробар, савоб-гуноҳ йўқ.\nЖоиз – луғатда «ижозат берилган, йўл берилган» маъноларини билдиради, мубоҳ тушунчасининг ўхшаши, шариатда рухсат этилган амал.\nМанба: «Ҳилол» электрон журнали


Pixel'дан Pixel'гача: Google экотизими кенгаймоқда - Terabayt.Uz\nҲар йили бўлиб ўтадиган Google'нинг I/O тадбирининг бу йилги сони ҳам ўз ниҳоясига етди ва унда компания анчадан бери миш-миш бўлиб келаётган Pixel қурилмаларини расман тақдим қилди.\nGoogle Pixel 7 ва Pixel 7 Pro\nҲа, Google ўзининг янги авлод Pixel смартфонларини тадбир давомида кўрсатиб ўтди. Бироз ўзгартирилган орқа панел ва ундаги камера кўриниши дизайнига эга Pixel 7 ва Pixel 7 Pro аввалгисидек икки ва уч камера билан шу йилнинг куз фаслида сотувга чиқарилади.\nGoogle Pixel 6а\nКомпаниянинг узоқ кутилган маҳсулотларидан бири бўлган ўрта даражадаги Pixel 6а ваниҳоят дунё юзини кўрди. Смартфон 6.1 дюймли 60Hz янгиланиш тезлигидаги дисплай билан таъминланган бўлиб, у орқа томонида иккита: 12MP ултра-кенг ва 12.2MP кенг камерага эга. Капот остида эса компанияни ўзининг Tensor чипи ўрнатилган ва қурилма 6GB оператив, 128GB доимий хотира билан 4,410 mAh сиғимли батареяда ишлайди. Ўтган йилгиси билан бир хил $449 нархдаги Pixel 6а учун олдиндан буюртма бериш 21 июлдан бошланади.\nИнтернетда кўплаб муҳокамаларга сабаб бўлган Pixel Watch ақлли соатининг чиқарилиши ҳам расман эълон қилинди. Янгиланган Wear OS 3 версиясида ишлайдиган смарцоат шу йилнинг куз фаслида Pixel 7 билан чиқарилиши маълум қилинди, шундай экан унинг хусусиятлари ва нархи ҳақида ҳозирча батафсил маълумотлар берилгани йўқ.\nТадбирда компания ўзининг энг олий даражадаги маҳсулотларидан бири бўлган Pixel Buds Pro ҳам тақдим қилинди. Фаол шовқинни бекор қилиш ва у билан фойдаланганда етти соатгача етадиган батареяга эга симсиз қулоқчинлар Pixel 6а билан биргаликда 21 июлдан $199 нархда сотувга чиқарилади.\nGoogle Pixel Tablet?\nТадбир давомида Google ўзининг Android билан ишлайдиган "премиум" планшетини ишлаб чиқариши маълум бўлди. Гарчи Pixel Tablet ҳақида ҳозирча унчалик кўп маълумотлар мавжуд бўлмасада, у Tensor чипи билан 2023-йилда чиқарилиши таҳмин қилинмоқда.\nТақдимот охирида компания ўзининг яна бир янги маҳсулоти, AR кўзойнокларини кўрсатиб ўтди. Қурилманинг асосий хусусиятларидан бири шундаки, у фойдаланувчига суҳбатдошининг сўзларини реал вақтда таржима қилиб, кўз олдига чиқариб бера олади. Бу худди дунё учун субтитрларга ўхшайди. Афсуски, унинг техник хусусиятлари ва қачон, қайси нархда чиқарилиши ҳақида ҳозирча маълумотлар мавжуд эмас.\nБу янги қурилмалар билан Google ҳам ўзининг ўзининг қурилмалар экотизимини яратмоқда десак муболаға бўлмайди.\nЎҚИНГ: Pixel 7 ва Pixel 7 Pro\n#Google #Google Pixel #Google Pixel Watch


Инсоният оламидаги барча эзгу ишлар пойдевори тинчлик туфайли. Шу оддий ҳақиқатни англаш эса ҳар бир юртдошимиз учун юртни қадрлаб, осойишталикни улуғлашга асос бўлади.\nO‘zLiDeP Тошкент шаҳар ва Яшнобод туман Кенгашлари ҳамкорлигида 9 май – Хотира ва қадрлаш куни муносабати билан ташкил этилган байрам тадбирида бу сўзлар алоҳида эътироф этилди.\nУнда партия фаоллари, халқ депутатлари Яшнобод туман Кенгашидаги O‘zLiDeP депутатлик гуруҳи аъзолари, Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ҳамда меҳнат фахрийлари қатнашди.\nТадбир давомида нуроний отахонлар дунё халқлари бошига мусибат солган машъум уруш, ўша оғир кунларни матонат билан енгиб ўтган ота-боболаримизнинг енгилмас иродаси, чексиз матонати ҳақида сўзлаб берди.\nТадбирда Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ва меҳнат фахрийларига партиянинг эсдалик совғалари туҳфа этилди.\nШу куни O`zLiDeP вакиллари Бектемир тумани “Ҳ.Байқаро” маҳалласида яшовчи, фронт ортида хизмат қилган Тамара Ляшук ва Нина Пешковалар хонадонларига бориб, уларнинг ҳолидан хабар олди, дилдан суҳбат қурди.\nСуҳбат ва мулоқотлар чоғида нуроний онахонлар ўзларига Президентимиз томонидан кўрсатилаётган эътибор ва эътироф учун миннатдорлик билдириб, эл-юртимиз тинч, осмонимиз мусаффо, дастурхонларимиз тўкин бўлсин, дея дуо қилдилар.\nТашриф якунида уруш фахрийларига партиянинг эсдалик совғалари топширилди.


Афғонистонда «Толибон» ва ИШИД ўртасида тўқнашув бўлиб ўтди — Sof.uz\nАфғонистонда «Толибон» ва ИШИД ўртасида тўқнашув бўлиб ўтди\n3.10 17:54 355 Жаҳон\nАфғонистоннинг Забул вилоятида ИШИД террорчиларига қарши курашда «Толибон»нинг камида 17 нафар аъзоси ҳалок бўлди. Бу ҳақда Kobul News телеканалига таяниб, «Korrespondent.net» хабар берди.\nОАВ маълумотларига кўра, ИШИД жангарилари пистирма уюштирган, тўқнашувда улардан уч киши ҳалок бўлган.\n«Хама Пресс» хабар беришича, «Толибон» кетма-кет портлашлар ва қуролли ҳужумлар туфайли Нангарҳор вилоятида, шунингдек, вилоят пойтахтида ИШИД жангариларига қарши операция бошланганини эълон қилган. ИШИДнинг Хуросондаги бўлинмаси ушбу ҳодисаларнинг бир қисми учун жавобгарликни ўз зиммасига олган.\n26 августда Кобул аэропорти яқинида иккита портлаш содир бўлганди. Ҳодиса оқибатида камида 170 киши ҳалок бўлди. Ҳужум учун жавобгарликни ИШИДнинг Афғонистондаги бўлинмаси ўз зиммасига олди: бўлим Афғонистонда расман 2015 йилнинг бошида «Вилояти Хуросон» номи билан пайдо бўлган.\nАҚШ президенти аэропорт яқинида ҳужум уюштирган одамлар қидириб топилиши ва бунга жавоб беришини айтди. «Биз кечирмаймиз ва унутмаймиз. Биз сизни қидириб топамиз ва жавоб беришга мажбур қиламиз», — деди


ЮНEСКОнинг COVID-19 пандемиясига бағишланган онлайн конференцияси ўтказилди\nЮНEСКОнинг Марказий Осиёдаги Бюроси ҳамда Марказий Осий давлатлари вакиллари иштирокидаги “Марказий Осиёда COVID-19 пандемиясига жавоб бериш шароитида илм-фаннинг очиқлиги ва илмий ҳамкорликнинг ўрни” мавзусидаги конференция онлайн шаклда ўтказилди. Тадбирда Марказий Осиё давлатларининг илм-фан ва инновациялар соҳасидаги раҳбарлари, шу соҳадаги олимлар, ЮНEСКОнинг халқаро вакиллари ҳамда вазирлик мутахассислари қаторида Инновацион ривожланиш вазири ўринбосари Олимжон Тўйчиев қатнашди.\nКонференцияда иштирокчи мамлакатлар вакилларига табиий фанлар дастури доирасида ЮНEСКОнинг COVID-19 га қарши кураш бўйича кўмаги, фаолияти ва режалари тўғрисида маълумотлар берилди. Минтақадаги мавжуд илм-фан соҳасидаги жавоб чоралари тақдимотлари ўтказилди. Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Ўзбекистонда коронавирус пандемиясига қарши курашда илм-фан, технологиялар ва инновациялар соҳасидаги мавжуд ҳамда яратилган чора-тадбирлар ва ишланмалар муҳокама қилинди. COVID-19 вирусига қарши илм-фан секторининг жавоби сифатида тадқиқотлар ва ишланмалар бўйича илғор амалиёт ва тажрибалар билан алмашишни қўллаб-қувватлаш лозимлиги таъкидланди. Кейинги босқичлар доирасида эса минтақада инқирозни бошқаришга миллий ёндашувларни халқаро ҳамкорларни жалб қилган ҳолда мустаҳкамлаш учун алоқаларни ўрганиш, шунингдек, қатор қўшни давлатлар билан муҳокамалар ташкил этилади.\nОнлайн конференцияда дастлабки сўз ЮНEСКОнинг Марказий Осиёдаги Кластер Бюроси директори Криста Пиккатга берилди. Мутахассис ўз нутқида Марказий Осиёда коронавирус пандемиясининг тарқалиши, Марказий Осиёдаги вазият ҳақида умумий маълумот берди ҳамда уни олдини олишга қаратилган чоралар бўйича тўхталиб ўтди. Шундан сўнг ЮНEСКОнинг Марказий Осиёдаги Кластер Бюроси COVID-19 га қарши табиий фанлар бўлими мутахассиси Наталья Ким нутқ сўзлади.\nШундан сўнг Марказий Осиё давлатлари вакилларига сўз берилди. Мамлакатимиз номидан Ўзбекистон Республикаси Инновацион ривожланиш вазир ўринбосари Олимжон Тўйчиев нутқ ва тақдимоти билан ўртоқлашди. Вазир ўринбосари Ўзбекистон Республикасида коронавирусга қарши мамлакатимизда амалга оширилаётган ишлар тўғрисида маълумот берди. Хусусан, Инновацион ривожланиш вазирлиги томонидан инфекцияга қарши курашиш ҳамда уни олдини олишга қаратилган илмий лойиҳалар танлови, амалий ишлар, жумладан, “Birga Yengamiz” мобил иловаси яратилгани ва коронавирус бўйича билимни текширувчи онлайн тест синовлари “e-sertifikat” платформаси ишга туширилгани ҳақида тўхталиб ўтди. Шундан сўнг қўшни давлатлар вакиллари ва мутахассислари ҳам ўз тажрибалари билан бўлишдилар.\nОнлайн конференциядан кутилаётган асосий натижалар бу малака ва илғор тажриба алмашинуви, шунингдек, минтақа давлатларининг COVID-19 коронавирус пандемиясига ва келажакда юзага келиши мумкин бўлган экологик инқирозларга ва бошқа глобал таҳдидларга жавобан ҳамкорликда ишлаш, Марказий Осиё минтақасида илмий техник ахборот соҳасидаги илмий тадқиқотлар, илмий ҳамкорлик ва илм-фан очиқлигини таъминлаш заруриятини чуқурроқ англаган ҳолда биргаликда сиёсат юритишдир.


Samsung тўрт йиллик смартфонларининг ҳам прошивкасини янгиламоқда - Terabayt.Uz\nSamsung тўрт йиллик смартфонларининг ҳам прошивкасини янгиламоқда\nТурли смартфонсозларнинг ўз мобил қурилмаларига тизим янгиланишларини ҳамда хавфсизлик патчларини тарқатиб туриш муддатлари ҳар хил. Бу борада Apple’га етадигани йўқ – аксарият iPhone’ларига у камида беш йилгача апдейт тарқатади.\nЖанубий кореялик корпорация ўзининг Galaxy S8 ҳамда Galaxy S8+ смартфонлари учун тизим янгиланишини чиқарди. Эслатиб ўтамиз, булар – компаниянинг 2017 йилги флагман моделларидир (тавсифи билан танишинг).\nSamsung ушбу икки қурилмаси учун Android 10 операцион тизим талқинини тарқатмаган, 2020 йилнинг май ойида эса уларни ҳар ойлик янгиланишлардан ҳам маҳрум этган эди. Бироқ улар ҳар чоракда тегишли апдейтларни олиб келмоқда.\nЯнгиланиш Galaxy S8 учун G950FXXSBDUA3 рақамига, Galaxy S8+ учун эса G955FXXSBDUA3 рақамига эга. Гарчи бу прошивкаларда операцион тизим эски бўлса-да, улар 2021 йилнинг январь ойига кўра хавфсизлик патчларини ўз ичига олган. Кузатувчиларнинг таъкидлашларича, ушбу моделлар учун бу энг сўнгги янгиланиш бўлади.\n#Galaxy S8 #Galaxy S8 Plus #Samsung #Samsung Galaxy S8 #прошивка #янгиланиш #Samsung Galaxy S8+ #Тизим янгиланиши #глобал прошивка


АЗАГА АЙЛАНГАН “ТЎЙ” » Bulung‘ur hayoti газетаси\nАЗАГА АЙЛАНГАН “ТЎЙ”\nGazeta: admin Қўйилган сана: 11-03-2019, 16:00 Рукун: ЖАМИЯТ Кўрилди 117\nЁки ўтган йили шаҳримиздаги “Гулистон” маҳалласи ҳудудида юз берган мудҳиш қотиллик хусусида\nТўй яқинлашган сайин Акбарнинг ҳаяжони тобора ортиб борарди. Ҳаяжонланмай, севинмай бўладими, уч кундан кейин тўйи, ахир. Кўнгил қўйган қизи билан турмуш қуради. Энг муҳими, суйган қизи оиласидагиларга ҳам маъқул бўлди, айниқса онасига. Онаси бўлажак келинини илк бор кўриб, у билан танишганида кўнглида шундай фикрлар кечди:\n- Қурғур ўғлимнинг диди ҳам чакки эмасда, бўйи басти ҳам ўзига ўхшаш роса, кўҳликкина, чиройли экан. Одобли, хушмуомилага ўхшайди. Ота-оналари ҳам тагли-тугли кишилар, деб эшитдим. Илоҳим бир-бирлари билан қўша қаришсин. Бахтли бўлишсин.\nАкбар оилада ёлғиз ўғил. Мактабда яхши ўқиди. Ёшлигидан ҳарбий бўлишни орзу қилди. Мунтазам равишда спорт билан шуғулланди. Коллежни тугатиб ҳарчанд ҳаракат қилмасин, ўқишга бора олмади. Оилавий шароитлари тўғри келмади. Бироқ, ақл-идроки, ростгўйлиги, меҳнатсеварлиги билан тез орада маҳалла-кўйда, қавму-қариндошлари, ёру-дўстлари ўртасида обрў-эътибор қозонди.\nКоллежни тугатгач Акбар бирон-бир касбнинг бошини тугишни ўз олдига катта мақсад қилиб қўйди. Автомобилларга техник хизмат кўрсатиш шахобчаларидан бирига шогирд сифатида ишга кириб, техника сирларини қунт билан ўргана бошлади. Ундаги техникага бўлган қизиқишни, мижозлар билан бўлган муомиласини анчадан буён кузатиб юрган Булунғур шаҳрида истиқомат қилувчи хусусий тадбиркор Низом Маҳмудов уни “Гулистон” МФЙ, Дўстлик кўчасида жойлашган автомобилларни ювиш шахобчасига иш юритувчи қилиб ишга қабул қилди. Бу ерда ишлаётган ўнга яқин йигитларга бош-қош бўлган Акбарнинг мижозлари кундан-кунга кўпайиб борарди. Топиш-тутиши ҳам бинойидек эди.\nҲар кунги одатига кўра ўша куни ҳам у ишдан сўнг шахобча ичкарисидаги ётоқхонасига келиб тамадди қилди. Чой устида ширин хаёллари уни яна ўз оғушига олди. ”Уч кундан сўнг тўйлари. Тўйхона, ЗАГС куни бўладиган барча расм-русумларни ўтказиш тартиблари, вақтлари келишилган. Узоқ яқиндаги барча қавму-қариндошларга, ёру-дўстларига таклифномалар юборилган, дўстлари ҳам ёнида туриб беради. Онаси ҳам Туркиядан учиб келяпти. Худо хоҳласа тўй зўр ўтади”. Минг афсус-надоматлар бўлсинки... Акбаржоннинг барча орзу-умидлари, порлоқ ҳаёти ҳақидаги режалари саробга, тўйи эса азага айланди...\n2018 йил 14 август куни “Гулистон” маҳалласида яшаб келаётган, 1995 йили Булунғур туманида туғилган Қудратов Омаджон синфдош дўсти Қўлдошев Аброр билан соат 06.00ларда Самарқанд шаҳридаги мижозларининг уйида устачилик ишларини давом эттириш учун жўнаб кетади. Кунлик ишларини тугатиб, соат 20.00ларда иккиси ҳам Аброрларникига келади. Эртаси куни ҳам ишларини давом эттириш учун Самарқанд шаҳрига вақтли кетишларини режалаштириб олади. Омаджон ортиқча буюмлари, ишга кийиладиган кийимлари солинган целлофан пакетни дўстиникида қолдириб,\n- Зокир исмли танишимникига боришим керак, - деб Аброр билан хайрлашиб, уйдан чиқиб кетади. Йўл-йўлакай маҳалладош тенгқурларини учратиб, маҳалла ҳудудидаги дўконлардан спиртли ичимликлар истеъмол қилишади. Таниши Зокир исмли йигит билан топишгач, улар яна икки шиша пиво ичишади Шундан сўнг улар “Навбаҳор” маҳалласи, Алпомиш кўчасидаги онаси Мамадиёрова Сайёрага тегишли бўлган 21-уй 7-хонада ўзаро оғзаки келишув бўйича ижарада холаси билан яшаётган Ирисқулов Акбарнинг синглиси Ирисқулова Умидага учрашиш мақсадида уларникига бориб, эшикни тақиллатганларида соат миллари 21.20 ларни кўрсатарди. Эшикни Умида билан унинг холаси Дилдоралар очиб, улардан бемаҳал келишларининг боисини сўрашади. Шунда Омаджон Умидага юзланиб:\n- Ҳовлига туш, сен билан очиқчасига гаплашиб олишим керак, - дейди.\nУмида гап нимадалигини тушунмай турган холасига юзланиб:\n- Хола сиз хавотир олманг, бу киши квартирамизнинг эгаси Сайёра опанинг ўғли бўлади, ёнидаги киши дўсти бўлса керак, - дейди. Холаси унга қарата:\n- Энди тушиндим, - дегандай ишора қилади. Сўнгра учаласи ҳовлига тушишади. Омаджон Умидага синчковлик билан, суқланиб боқаркан:\n- Маҳалламиздаги айрим кишиларнинг гап сўзларига қараганда квартирага бегона эркаклар, аёллар келаётганмиш. Бу нима деган гап, - дейди.\n- Биринчидан, бемаҳалда, ғирт маст ҳолда келиб, тинчимизни бузишга ҳақларингиз йўқ, иккинчидан, бизларга туҳмат қиляпсиз. Ҳеч қандай бегона кишилар, аёллар келгаётгани йўқ. Онангиз ҳам тез-тез хабар олиб турибди. Ишонмасангиз қўни-қўшнилардан сўраб билинг, - дейди Умиданинг жаҳли чиқиб.\nШу пайт таниши Зокирнинг отаси келиб қолиб уларга:\n- Кечаси алламаҳалда бу ерда нима қиляпсизлар ҳамманинг тинчини бузиб, аҳмоқлар, - деб танбеҳ беради. Сўнгра ўғлини қаттиқ койиб ўзи билан олиб кетади.\nУлар холи қолишгач Омаджон Умидага яна куракда турмайдиган гапларни айта бошлайди. Бундай ҳақоратларга чидай олмаган Умида шу зоҳати шу яқин атрофда (шахобчада) яшаётган акаси Акбарга телефон қилиб:\n- Ака, тезда квартирамизга етиб келинг. Омаджон ака бемаҳалда келиб турли хил бўлмағур гаплар билан бошимизни қотиряпти, - дейди.\nКўп ўтмай бу ерга Акбар ҳамда у билан бирга ишлайдиган ҳамкасби Яхшибоев Темурбеклар етиб келишади. Улар бу ерга етиб келишганларида Омаджон билан Умида ҳали-ҳануз қизишиб, бир-бирларини турли хил бўлмағур гаплар билан ҳақорат қилишаётганди. Акбар синглисига юзланиб:\n- Тинчликми, синглим нима гап ўзи, - дейди.\nСинглисининг хўрлиги келиб кўзига ёш олади. Омаджон эса юқорида синглисига айтган бўлмағур гапларни яна қайтаради. Акбар тушунарли, дегандай унга қарата қизишиб:\n- Дўстим, ичингизда шунча гапларни сақлаб юрган экансиз, кундузи, соғ пайтингизда менга бир оғиз айтмайсизми? Уят эмасми, бемаҳалда ҳамманинг тинчини, кайфиятини бузиб нима қиласиз? Ижара хақини олдиндан тўлаб қўйган бўлсам. Қўни-қўшнилар нима деб ўйлашади, бундай бўлмағур гапларни иккинчи бор тилингизга олманг, - дейди.\nЭнди кайфи бир оз тарқай бошлаган, қилмишидан хижолат чекаётган Омаджон:\n- Бунақанги гап-сўзлар онамнинг қулоғига чалингудек бўлса холангиз билан синглингизни квартирадан чиқариб юборади. Шундан хавотирдаман, - дейди ҳовридан тушиб.\n- Омаджон уйингизга бориб дам олинг. Биз ҳам қайтайлик, эрталаб вақтли туришимиз керак, - дейди Акбар.\nУлар шу тариқа Умида билан хайрлашиб то темир йўл томон буриладиган чорраҳагача у ёқ, бу ёқдан суҳбатлашиб келишади. Шундан сўнг улар ҳам хайрлашиб Акбар билан Темурбек шахобча томон, Омаджон эса “Юлдуз” кинотеатри тарафга қараб юра бошлайди. У “Юлдуз” кинотеатри атрофларидаги ошхоналарга кириб, яна кўп миқдорда спиртли ичимликлар ичади. 22.00ларда қаттиқ маст ҳолатда Омаджон яна Умидаларникига қайтиб келиб, улар яшаётган квартиранинг эшигини таққилатади. Эшикни Умида очиб унга:\n- Яна нима гапингиз бор эди, тинчликми ўзи, - дейди.\n- Шошиб турибман, бир дақиқага чиқ, гаплашиб олшимиз керак, - дейди. Умида у билан ҳовлига чиқаётганида 2017 йил сентябр ойида танишиб, бир-бирларига кўнгил қўйган йигити Очилов Умиджонга телефон қилиб:\n- Телефонни эшитинг, уйдаман, - дейди секингина ва телефонни ўчирмай қўлида ушлаб туради. Буни Омаджон мутлақо сезмайди.\n- Хўш, нима гапингиз бор эди менда? Тезроқ гапиринг, дам олишимиз керак. Холам ҳам қаттиқ хавотир оляпти, тушиб қолиши ҳам мумкин, - дейди Умида атрофга олазарак боқаркан.\n- Тўғрисини айтсам, квартирамизда турганларингдан буён сени ёқтириб қолганман. Иккимиз вақти-вақти билан дон олишиб турсак, кейин бемалол тураверардиларинг, сени рози қиламан, бу ёғидан ғам ема, - дейди унга бетамизларча.\nУмида унга жавобан:\n- Ифлос экансанку, ҳали муддаойинг шумиди? Сенга ҳеч ким бу ерга эркак, аёллар келиб турибди, деб айтгани йўқ, айтмайди ҳам. Сен мараз мени ким деб ўйлаяпсан, хотинбоз. Тур йўқол бу ердан, - деб уни ҳовлидан ҳайдашга чоғланади.\nУмиданинг йигити Умиджон улар ўртасида бўлиб ўтган гапларни эшитиб турганди. Улар шу тариқа бир-бирлари билан гап талашиб турган маҳали, орадан 10 минутлар ўтар-ўтмас ҳовлига бирин-кетин иккита енгил автомашина келиб тўхтайди. Машиналардан тушган 6-7 нафар йигит зудлик билан улар томонга қараб юради. Бу йигитлар Умиджоннинг ҳамкаблари, яқин дўстлари эди. Умиджон кела солиб Омаджоннинг ёқасидан оларкан:\n- Сен икки соатдан бери бу ерда нима қиляпсан. Ҳе, онангнинг палонига... сенинг. Қиз бола билан ҳам шундай муомала қиласанми, ифлос. Турқингга...сенинг. Ҳозир абжағингни чиқараман, - деб унинг дуч келган жойларига муштлаб, тепа бошлайди. Дўстлари ҳам қараб туришмайди. Уни ерга йиқитишиб, бирин-кетин роса дўппослашади. Шунда Умиджон йигитларга:\n- Бас, бўлди қилинглар, - дейди.\nЮзлари бир зумда маматалоқ бўлиб, оғзи-бурни қонаган Омаджон зўрға жойидан туради. Юришга ҳам ҳоли қолмайди. Умиджон унга қарата:\n- Мана шу ҳовлига яна бир бор қадам босганингни эшитсам ичак-чавоғингни каллангга салла қилиб ўраб кетаман. Қизимни тинч қўй, - дейди ва йигитларга уни машинага чиқаринглар, деган мазмунда ишора қилади. Умидани уйига киритиб юбориб, Омаджонни чиқаришган машинанинг олдига бориб, унинг ёнига ўтиради. Машиналар “Юлдуз” кинотеатри томон йўл олишади. Йўлда кетишаркан Умиджон Омаджонга юзланиб:\n- Кимсан ўзинг, Умиданинг олдига нега икки-уч маротаба кечаси бординг. Йигитмисан ўзи, ҳезалак, - дейди. Омаджон унга:\n- Умидалар онамга тегишли бўлган квартирада туришади. Маҳалламиздаги айрим кишиларнинг гап-сўзларига қараганда квартирага бегона эркаклар, аёллар келиб турармиш. Шунинг учун у билан очиқчасига гаплашиб олмоқчи эдим, - дейди.\n- Очиқчасига гаплашмоқчи бўлсанг унинг олдига кечаси, ғирт маст ҳолда борасанми мараз.Бу чўпчакларингни энангга бориб айт. Ҳамма гапларингни телефонда эшитдим. Сенинг ниятинг бузуқ. Умиданинг олдига тез-тез бориб туриш учун бу уйдирмаларни ўйлаб чиқаргансан, - дейди ва ҳайдовчининг елкасига қўлини қўйиб машинани тўхтатишни айтаркан сўзида давом этади:\n- Янақайтариб айтаман, қизимнинг орқасидан ўралашадиган бўлсанг ичак-чавоғингни ёриб ташлайман. Бошқа қорангни кўрмай, - деб уни машинадан тушираркан, орқасига бир тепиб Омаджон билан “хайрлашади”.\nОмаджон бу муштлашишларнинг ҳаммасини Умиданинг акаси Акбар, ҳамкасби Темурбеклар уюштирди, деган қатъий қарорга келади ва улардан ўч оламан, деб ўзига ўзи қасам ичади. У яна ошхоналардан бирига яқинлашаркан, ташқарида турган қўл ювгичга яқинлашиб юз-қўлларини яхшилаб ювади. Бир оз тетиклашган бўлиб ачкарига киради ва яна 200 граммча ароқ ичиб, ташқарига чиқаркан тўғри синфдоши Қўлдошев Аброрларникига боришни кўнглига тугади. Омаджон Аброрларникига бориб дарвозалари-\nнитақиллатганида соат 01.00лар чамаси эди. Аброр дарвоза эшигини очар экан дўстига кўзи тушади. Унга:\n- Бемаҳалда нима қилиб юрибсан, маст экансан, уйингга бориб дам олсанг бўлмайдими, тинчликми ўзи, - дейди.\n- Эртага ишга боролмайман, дам олмоқчиман. Шунга кийимларимни олиб кетсам, дегандим, - дейди Омаджон дўстига.\nАброр унинг кийимларини олиб чиқиш учун ичкарига кириб кетганида у дарвозахонага киради. Шу захоти кароватдаги хонтахта устида турган ёғоч дастали ош пичоғига кўзи тушади. Дарҳол пичоқни қўйнига жойлаб, дўстининг чиқишини кутиб ҳам ўтирмай дарвозахонадан чиқиб, жуфтакни ростлаб қолади.\nАброр эса дарвозахонадаги кароватга чўзилиб дўстининг келишини пойлаб ухлаб қолади.\nОмаджон тўғри Акбар ва Темурбеклар ётадиган Автомобилларни ювиш шахобчаси томонга қараб кетаётганида соат 01.30лар чамаси эди. Шахобчанинг учта дарвозаси бўлиб, шулардан бирининг одам сиғадиган тирқишидан ичкарига киради. Тўғри Акбар ётадиган хонага кириб унинг ухлаб ётганлигидан, ўзга бир кишига қаршилик кўрсата олмайдиган ожиз бир аҳволда эканлигидан фойдаланиб, ўзи билан олиб келган ошхона пичоғи билан унга ҳужум қилиб, унинг чап кўкрак соҳаси олд юзаси, кўкрак қафаси чап томонига, шунингдек билакларига, қўлларига кетма-кет зарбалар бераётган бир пайтда Акбар Ирисқулов унинг ҳужумидан ҳимояланиш мақсадида ташқарига қочиб чиқади. Жон ҳолатда девордан “Сапарбобо” номли АЁҚШ ҳудудига ошиб ўтади. Бир оз юргач, кўп қон йўқотганлиги сабабли ҳаракатланишга ҳам мадори қолмай, жон таслим қилади. Минг афсуски, каттиқ маст ҳолатида бўлган, жаҳл отига минган Омаджон Акбарнинг қаерига, қанча пичоқ санчганлигини эслай олмасди. Омаджон шахобча дарвозасидан ташқарига чиққанида шу томонга қараб келаётган, ҳеч нарсадан мутлақо хабари йўқ Темурбекка кўзи тушади. Унга яқинлашиб:\n- Бу ёққа кел, мени дўппослаган болаларнинг ичида сен ҳам бормидинг, - дейди. Темурбек унга:\n- Ака... нималар деяпсиз, қанақа болалар. Мен Маҳмуд новвойнинг олдидан келяпман, ҳеч нарсага тушинмаяпман, - дейди у Омаджонга яқинлашаркан.\n- Менга ёлғон гапирма, сен ҳам уларнинг ичида эдинг, - деб ўнг қўлини орқага қилиб, орқа чўнтагидан пичоқни чиқариб, унга ташланиб, қорин соҳасига урмоқчи бўлганида Темурбек унга чап беради. Бироқ, пичоқ ўнг қўлининг билак соҳасига санчилган эди. Шундан сўнг у ўзини ҳимоя қилиш мақсадида воқеа жойидан қоча бошлайди. Омаджон:\n- Сенинг кунинг битди, ҳозир ўлдираман, - деб унинг орқасидан пичоқ ўқтталганича 100 метрларгача қувиб боради. Кейин қаттиқ йиқилиб, унга ета олмаслигига кўзи етгач, орқасига қайтади. Темурбек поезд йўлидан ўтиб, Самарқанд махалласида жойлашган “Автошохбекат” ёнидаги таниши Зокир аканинг чойхонаси томон йўл олади. Унга рўй берган воқеани айтиб беради, ўша жойда ётиб қолади. Эрталаб соат 09.00ларда ишга бораётиб, шахобчага етай деб қолганида ўзлари билан ишлайдиган Фозилов Шахзодниг отаси Олим ака унга Акбарни кимдир пичоқлаб кетганлигини, ўғлини ИИБ бўлимига олиб кетишганини айтади. Кўп ўтмай ИИБ ходимлари уни ҳам ички ишлар бўлимига чақиртиришади. ИИБ бўлимида у бўлиб ўтган мудҳиш воқеадан тўлиқ хабардор бўлади.\nАкбарнинг қотилига айланган Омаджон эса кийимларини олиб кетиш учун тўғри дўсти Аброрларникига бориб дарвозани тақиллатганида соат 02.30лар чамаси эди.Аброр дарвозани очганида рўбарўсида яна Омаджон турарди. Бу сафар унинг кийим-бошлари қонлигини, юзлари кўкариб кетганлигини кўриб қўрқиб кетади.\n- Сенга нима бўлди, тинчликми жўра, - деб сўраганида у:\n- Мени 6-7 нафар киши дўппослаб кетди, - деб айтади.\nАброр гапни чўзиб ўтирмай тезда унинг кийимларини олиб чиқиб беради. Омаджон дўстига уйга боришлигини, бугун Самарқандга у билан боролмаслигини айтиб ундан узр сўрайди. Йўл-йўлакай уйга бораётиб Миллий ҳунармандчилик коллежи ёнидан ўтаётганида жиноят қуролига айланган пичоқни спортзалининг томига қараб улоқтиради. Кейин тўғри уйига бориб дарвозани тақиллатади. Онаси дарвозани очганида ўғлининг уст-бошларидаги қонларни, юзи, кўзлари кўкариб кетганлигини, ҳолсизлигини кўриб ҳангу-манг бўлиб қолади.\n- Вой ўлай, сени ким бу аҳволга солди, - деб сўраганида у:\n- Квартирамизда ижарада турувчи Умиданинг акаси Акбар, ёнида бирга ишловчи Темурбекларнинг танишлари мени шу куйга солишди, улар мана шуур-йиқитларни ташкиллаштришди, - дейди.\nШундан сўнг ойиси туман “Тез ёрдам”, ИИБ бўлимларига хабар беради. Тезда шифокорлар етиб келишиб, Омаджонни касалхонага олиб кетишади. Ўзи эса ижарачилар турган квартирасига бориб Умидани чақиртириб ундан:\n- Нега аканг танишларига ўғлимни калтаклатди, - дебсўрайди. Умида эса:\n- Мен акамнинг қаерда эканлигини ҳам билмайман, бу жанжаллардан хабарим йўқ, - дейди.\nШундан кейин иккиси шахобчага боришади.Ушбу жойга кириш дарвозаси олдида асфальт қопламасига қон доғлари тўкилганлигини кўришибҳайрон қолишади. Кўп ўтмай ҳаммаси кундек равшан бўлади. Акбарни топиб “тилка-пора” қилишни кўнглига тугиб борган Сайёра хола унинг қотили ўғли экалигини фаҳмлаб дод-фарёд қилади, бошини чангаллайди. Бироқ, фойдаси йўқ эди...\nҚодирқулов Шарофиддин,туман СТЭ бўлими эксперти:\n- А.Ирисқуловнинг танасида, яъни бел, ўнг қўл биринчи бармоқ, иккала сон, иккала таззаларида шилинмалар, иккала билак, чап қўл соҳаси кафтида санчилган-кесилган яралар, кўкрак қафасини кесиб ўтган жиддий жароҳатлар, чап ўпка, юрак халтасини, юракни жароҳатлаган, пичоқ санчиб кесилган яралар каби жароҳатлар мавжуд бўлиб, жароҳатлардан шилинмалар ўтмас қаттиқ жисмлар таъсирида, санчилиб кесилган яралар эса ўткир санчувчи, кесувчи воситалар таъсирида унинг ҳаётлиги вақтда, қисқа вақт оралиғида етказилган ҳамда ҳаёт учун хавфли бўлган тан жароҳатлари белгилари кўзга ташланади. Бу жароҳатлар унинг ўлим сабаблари билан бевосита боғлиқлигини, кўкрак қафасидаги санчилиб кесилган яралар жароҳат йўналишига кўра марҳумни ётган ёки ярим ётган ҳолатида етказилган бўлиши мумкинлигини, одам ушбу жароҳатлар билан дақиқалар давомида ҳаракатланишлигини, ўзининг бўйи билан тенг девордан ҳам ошиб ўтиши мумкинлигини, чунки қон кетиш давомида қон босими тушиб кетгунга қадар ҳаракатланиши мумкинлигини кўрсатади.\nУшбу қотиллик билан боғлиқ бўлган суд иши 2018 йилнинг ноябрь ойида Самарқанд вилоят судининг очиқ суд мажлисида кенг ва атрофлича ўрганиб чиқилиб, судланувчи Қудратов Омаджон Равшан ўғли Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг 97-моддаси 2-қисми “в” банди ва 25, 97-моддаси 2-қисми “а” бандлари билан айбли, деб топилди. У суд ҳукми билан 18 йилга озодликдан маҳрум этилди.\nҚудратов Омаджоннинг ўз ҳирсини қондириш борасидаги бир лаҳзалик бемаъни ўй-хаёллари, туҳматлари, калтаўйликлари, бу борадаги саъй-ҳаракатлари навқирон бир йигитнинг гулдек умрига зомин бўлди.\nЎйлаб ўйингнинг тагига етолмайсан киши. Ҳаёт билан видолашиш ёки бўлмаса бировнинг жонига қасд қилиш шунчалик осон ишми? Акмал ҳеч кутилмаганда қотиллик ва жаҳолат қурбонига айланди. Келин тўйига таклиф этилган қавму-қариндошлари, ёру-дўстлари, яқин кишилари унинг азасига келишди. Бу мудҳиш қотилликнтнг бош сабабчиси Омаджон-чи? У ҳам ҳаётининг энг сермазмун, гўзал, ўйнаб куладиган, севиб-севиладиган, чимилдиқ насиб этадиган дамлари - 18 йили билан видолашмадими? Омажоннинг қалб жароҳати Аллоҳнинг унга берган умри давомида битармикан? Асло йўқ!\nОила ҳар бир жамиятнинг бошланғич бўғини ҳисобланади. Оила мустаҳкам, тинч, ҳалол ва пок бўлса, унга ҳаром-ҳариш аралашмаса жамият ҳам осойишта, мустаҳкам, фаровон бўлади. Аксинча, оилаларда парокандалик, бузғунчилик, ёлғон-яшиқ авж олса, фаҳш аралашса ўша жамият бузилади, тинчи йўқолади, охир-оқибатда чуқур таназзулга юз тутади. Бахтли, саодатли оилалар туфайли бахтли жамият вужудга келади. Буни ҳеч қачон унутмайлик.\nжиноят ишлари бўйича Булунғур туман суди раиси.\n“ГРИН КАРД” ТАЛВАСАСИ... Ёки ютуқ чиққан қизларнинг “этагидан тутмоқчи” бўлиб турли хил можароларга сабабчи бўлаётган учар йигитлар ҳақида\nҚАРЗНИ ВАҚТИДА УЗИШ - ФАРЗ\nКЎЧАЛАРДАГИ “ДОҒ”ЛАР ТОЗА БЎЛАДИ...МИ?\nТОМОРҚА - РИЗҚ ВА ДАРОМАД


00:00 / 01.05.2008 | eski savollar | 1501\nУстоз. шукунларда ахволим жуда ҳароб боълиб кетаяпти. Мен Ислом ақидаси борасида жуда қаттиқ ихтилофга тушуб қолдим. Мен Аллоҳни илми, қудрати, тақдири, сифатлари унга оид барча масалаларда қаттиқ шакка тушуб қолдим. Эртаю кечҳ шулар ҳақида оъйлаб юрадиган боълиб қолдим. Оъйламайман десам ҳам оъзидан оъзи калламга келаверадиган боълиб қолди. Булардан ҳолос боълиш учун нималар қилиб ташламадим дейсиз. Доъхтирларни айтишича соппа соъғ эканман. Домлаларни айтишича, бир чиройли эканман. Аммо ҳозирда, Суннатлар уёғда турсун, фарз амалларни ҳам бажаролмайдиган боълиб қолиганман. Бу кетишимда мушриклардан боълиб оътиб кетишим аниқ боълиб қолди. Қолаверса динга алоқаси ёқ бошқа муаммолар ҳам тиқилиб ётибди. Кейин қалбимни рио, ҳасад, буюк бо'ли истагидаги тамагирлик, шуҳратпарастлик ва иззат талаблик дардларидан поклай олмаяпман. руҳ тарбиаса, сунний ақдалар ва бошқа китобларни қайтақайта оъқиганим билан ҳам бу мушкулотларни енга олмаяпман. Нима қилишни билолмаяпман. Охир бориб бундай яшагандан коъра оълган мақулроқ деган фкирга келиб қолдим. Ҳозирги куна оъзимни олдириб булардан ҳалос боълиш ҳақида васвасага тушуб қолганман. Чунки Агар анашундай юраверсам мушриклардан боълиб қолаяпман. Шунинг учун яхшиси, вақт борида, оз боълса ҳам имоним боърида, ғусул қилиб, икки ракат нафил намозини оъқиб, чиройли қилиб яхшилаб тавба қилиб, кейин жонимни Аллоҳга топширсам, Аллоҳ мени кечиради, чунки Аллоҳга ишонмай, унга боъйсинмай қоъйгандан коъра, оъзини олдиришни гуноҳи енгилроқ боълса керак деб оъйлаяпман. Лекин мени бир нарса, жонимга қасд қилсам доъзаҳи боълиб қолмасмикинман деган шубҳа бу ишдан қайтариб турубди. Аммо бу шубҳани енгиб юборсам кетиб юборишим аниқ боълиб қолади. Чунки мушриклик ёмонми жонига қасд қилиш ёмонми ҳозирча фарқлолмаяпман. Агар Аллоҳ жонига қасд қилганларни ҳам мағфират қилиши ҳақида бирон гап эшитиб қолсам, мени бу ишдан ҳеч нарса қайтаролмаса керак. Ёки оъзжонига қаст қилишни гуноҳи ҳар нарсадан оъғирроқми?\n- Энди Имом Бухорий «Ал-адаб Ал-муфрад»да васваса ҳақида келтирган ҳадиси шарифларни ўрганайлик.Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:«Аллоҳнинг Расули! Хаёлимиздан баъзи нарса ўтади. Бироқ қуёш нури тегиб турган ҳамма нарса бизга мулк қилиб берилса ҳам, уни айтишни истамаймиз», дейишди.«Шуни топдингизми?» дедилар. «Ҳа», дейишди. «Ўша равшан иймондир», дедилар». Шарҳ: Васвасага учраган киши уни беркитмоғлиги, бировга айтмаслиги матлубдир. Унинг ҳақида гапириш қабоҳатдир. Васваса ила бошини машғул қилишдан хатолар юзага келади. Бунинг иложи мазкур васвасани тарк қилиб, фойдали иш ила машғул бўлиш керак. Бу ҳадисда келган масала, айниқса, тасаввуфда кенг баён қилинган муҳим масаладир. Шайтон хароба қалбларни эгаллаб олади, шунинг учун уларни васваса қилишнинг кераги бўлмайди. Покланиб, тақвонинг маълум бир даражасига етиб борган, Аллоҳ таолога яқинлашиб қолган қалблар борки, шайтон уларга ҳарчанд осилсин, йўлдан ура олмайди. Бундай қалбларни ҳам шайтон васваса қилишдан умидини узади. Бироқ, покликка, холисликка интилаётган, нафс билан курашаётган қалблар борки, шайтон ана шу қалбларга жидду жаҳд билан осилиб, уларни васваса қилади.Демак, инсоннинг қалбида турли шайтоний васвасалар бўлиб туриши яхшиликнинг аломати экан. Чунки бундай қалб иймонга, ихлосга томон интилаётган бўлар экан. Шунинг учун шайтон талвасага тушиб қолган бўлар экан. Хаёлига келган шайтоний фикрлардан ўзи ҳам қўрқиб кетаётган инсон буни яхшилик аломати деб билиб, янада ўзига бардам бўлиб, тақвони, ибодатни, зикрни лозим тутиши керак экан. Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васалламга васваса ҳақида савол берилди. У зот саллоллоҳу алайҳи васаллам: «У айни иймондир», дедилар. Муслим ривоят қилган.Ушбу ҳадиси шарифнинг маъноси бошқача қилиб айтганмизда «Васваса айни Иймондир» бўлади. Бу қанақаси? Ахир васваса шайтондан, иймон Раҳмондан-ку! Васваса Иймоннинг кушандаси-ку! У қандоқ қилиб, айни иймон бўлиши мукин? Бу гап, олов сувдир, деганга ўхшамайдими? Ушбу ҳадиси шариф билан дастлаб танишган одамда шунга ўхшаш саволлар пайдо бўлиши мумкин. Аммо, каминада бу саволлар пайдо бўлмади. Чунки, ушбу сатрлар ёзилишидан йигирма бир йил олдин ўтган тажриба бу маънони тушунишга ёрдам берди. Умум жаҳон Исломга чақириш куллиясига янги ўқишга келган пайтим эди. Бирдан қалбга васваса тушиб, бўлмағур фикрлар хаёлга келди. Дунё кўзимга тор кўриниб, ҳеч нарса татимайди. Бировга айтишнинг иложи ҳам йўқ. Бу ҳолат бир неча кун давом этди. Сиқилиш, ташвиш юқори чўққисига етди. Ана шундай оғир дамда Ҳаким ат-Термизийнинг араб тилидаги «Муридлар одоби» китоби тушди. Муаллифи Термизий бўлгани учун, ватандошимиз экан, деб китоб дўконидан харид қилувдим. Китобни тўғри келган жойини очиб ўқий бошладим. Васваса ҳақида гап борар эди: «Мурид қалбига васваса тушса, яхшилик аломати, деб билсин. Чунки, шайтон уни йўқлаб қолибди. Одатда шайтон обод бўлаётган қалбларни васваса қилишга уринади. Хароба қалблар шундоқ ҳам унинг мулки ҳисобланади, овора бўлиб уларни васваса қилиб ҳам ўтирмайди. Шайтон обод қалбларни хароба қилиш умидида уларга васваса қилади. Уриниб-уриниб, ниятига эриша олмагач, ташлаб кетади», дейилган эди. Қалбимга ёруғлик инди. Хурсанд бўлиб кетдим. Ориз бўлган нарса васваса эканини тушундим. Унинг нима учун бўлаётганини ҳам англадим. Мана бугун эса, Аллоҳ таолога беадад шукрлар бўлсин, Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг васваса ҳақида «У айни иймондир» деб айтган ҳадисларини ҳеч қандай қийинчиликсиз тушуниб турибман.Демак, киши вақтида англаб етиб, Аллоҳ таолодан дарҳол паноҳ сўраса, қалбига тушган васваса унга зарар етказа олмас экан. Бу эса ақийдавий, руҳий-маънавий соғломлик учун ниҳоятда зарурдир.Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Пайғамбар саллоллоҳу алайҳи васаллам:«Шайтон бирингизга келиб «Буни ким яратди? Уни ким яратди?» дейди. Ҳатто «Роббингни ким яратди?» дейди. Қачонки, шунга етганда, у Аллоҳдан паноҳ сўрасин ва бас қилсин», дедилар».Учовлари ривоят қилишган.Бу ҳадиси шариф мўмин кишига васваса зарар қилмаслиги ҳақидаги гапни тасдиқлаш учун келтирилган.Ушбу ҳадиси шарифда инсон хаёлидан кечадиган баъзи васвасалар шайтондан эканлиги баён қилинмоқда. Шу билан бирга, ўша шайтон васвасасини қайтариш йўли ҳам кўрсатилмоқда. Шайтон Одам Ато билан ўзи орасида бўлиб ўтган машҳур можародан бери одам боласига душман. У Қиёмат кунигача одамзотни васваса қилишга қасам ичган. Шунинг учун ҳам, инсон ҳаргиз бу лаънатланган душманини унутмаслиги керак. Гоҳида хаёлига келиб қоладиган васвасали фикрлар, «уни ким яратган, буни ким яратган» каби саволлар бора-бора «Роббингни ким яратган?» каби телба фикрга олиб келиши ҳам турган гап. Шунинг учун мазкур ҳолат юзага келганда дарҳол «Аъузу биллаҳи минашшайтонир рожийм», деб Аллоҳ таолодан паноҳ сўрасин. Мазкур хаёлларни миясидан қувсин! Шу билан иш тугайди. Ҳеч нарса кўрмагандек бўлиб кетади. Акс ҳолда оқибати чатоқ бўлиши мумкин. Ушбу ҳадисдан олинадиган фойдалар:1. Шайтон васвасасининг ҳақлиги.2. «Уни ким яратди, буни ким яратди?» деб бориб «Роббингни ким яратди?» дейишгача бориш ҳам мумкинлиги.3. Бундай ҳолатларда Аллоҳ таолодан паноҳ сўраш лозимлиги.4. Бундай саволларни дарҳол тугатиш лозимлиги.Сиртдан содда кўринган билан бу ҳадисда зикр қилинган масала ўта муҳимдир. Васваса кишилар учун энг нозик ва энг хатарли нарса, у ақийда бобида зарар етказади. У туфайли инсон диндан чиқиб, кофир бўлиши ҳеч гап эмас. Ушбу ҳадисда шундоқ катта муаммонинг ҳал этиш йўли тақдим этилмоқда. Ҳозирги кунда мусулмон оламидан ташқари васваса хасталигига учраганлар кун сайин кўпайиб кетаётгани ҳеч кимга сир эмас. Руҳий ва асабий касаллар сони тинимсиз ўсиб бормоқда. Бу эса ушбу ҳадиси шариф ва кейинги келадиган ҳадисларнинг ҳикматига инсоният қанчалик муҳтож эканини кўрсатади.Яна ўша кишидан ривоят қилинади:«Пайғамбар саллоллоҳу алайҳи васаллам:«Шайтон биринчи келиб: «Осмонни ким яратган? Ерни ким яратган?» дейди. У: «Аллоҳ», дейди. Ким шунга ўхшаш бирор нарсани сезса, дарҳол «Аманту биллаҳи ва Русулиҳи» – Аллоҳга ва Унинг пайғамбарларига иймон келтирдим, десин», дедилар».Бу ҳадиси шариф ўтган ҳадисни тафсир қилиб келмоқда. Васвасани аввалги босқи-чидаёқ Аллоҳ таолога ва У зотнинг пайғамбарларига бўлган иймонни эълон қилиб, шайтонни қувишга маслаҳат берилмоқда.Шаҳр ибн Хавшаб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:«Мен тоғам ила Оишанинг ҳузурига кирдим. Бас, у:«Биримизнинг кўнглида агар уни гапирса, охирати куядиган нарса пайдо бўлади. Агар юзага чиқса, у сабабли қатл қилинади», деди. У (Оиша) уч марта такбир айтди. Сўнг: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ўша нарса ҳақида сўралган эди. Шунда у зот: «Агар бирингизда ўша нарса бўлса, уч марта такбир айтсин. Зотан, буни фақат мўмингина ҳис қилади», дедилар». Яъни, кўнгилга келаётган васвасанинг ёмонлигини ва уни айтса охирати куйишини ҳис қилиш ҳақийқий мўминга хос ҳолатдир.Ўша пайтда мўмин кишини шайтон васваса қилаётган бўлади. Агар у дадил бўлиб, уч марта «Аллоҳу Акбар!» деса, шайтон орқа-олдига қарамай қочади.Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:«Одамлар бўлмаган нарсаларни сўрайверадилар. Ҳатто, «Аллоҳ ҳамма нарсани яратувчи. Бас, Аллоҳни ким яратган?» дейишади», дедилар». Шарҳ: Шунинг учун бизда воқеъликда йўқ нарсани сўраш мумкин эмас. Воқеъликда йўқ нарсани сўрайвериш ўша нарсанинг воқеъ бўлишини сўраш, исташ бўлиб қолади. Тарихдан маълумки, шундай бўлди ҳам. Инсон ўзига ана шу кулфатни тили билан сотиб олди. Шунинг учун бундан ниҳоятда эҳтиёт бўлиш керак.Бу ҳам шайтоннинг катта ва кучли васвасаси доирасига киради. Бундай ҳолатдан мўмин банда эҳтиёт бўлиши керак.Ибн Касир Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан нақл қилади. У киши Аллоҳ таолонинг «Нас» сурасидаги «ал-Васвас ал-Хоннас» деган қавлини тафсир қилиб: «Шайтон одам боласининг қалбида чўккалаб ўтирган бўлади. Қачон у унутса ва ғофил бўлса, васваса қилади. Қачон зикр қилса, беркинади», деган.Васвасанинг зарарларидан:1. Васваса шакка йўлдир. Аллоҳ таоло ҳақидаги шак куфрдир.2. Васваса инсоннинг ўзига ва ўзгаларга бўлган ишончини йўққа чиқаради.3. Васваса одамларни васвасачидан нафратини қўзитади ва улардан уни узоқлаштиради.4. Васвасачининг ибодати мукаммал ва фикри барқарор бўлмайди.5. Васвасачи ўзига ўзи шиддатли ишларни танлаб, охири манъ қилинган нарсаларга ҳам ўтади.6. Васвасачи охири ваҳиймачи ва жинни бўлиши ҳам мумкин. Валлоҳу аҳлам.\nАсабийлашишдан сақланиш учун ўқийдиган дуо\nИсломда сўфийлик ҳақида нима дейилади?


07:26 28 Май 2020\n10:45 24.01.2020 (Янгиланган 16:03 25.01.2020) Ҳавола олиш\nТОШКЕНТ, 24 янв - Sputnik. Шавкат Мирзиёевнинг Ўзбекистон Олий мажлиси янги чақириқ депутатларига мурожаатномаси бошланди.\nҚуйида Ўзбекистон раҳбари томонидан тилга олинган энг ёрқин жумлаларни эътиборингизга ҳавола қиламиз.\nДемократик ислоҳотлар йўли – биз учун яккаю ягона ва энг тўғри йўлдир\n"Мамлакатимизнинг 2020 йил ва келгуси 5 йилда ривож бўйича устувор йўналиш ва вазифаларни белгилаб олишимиз зарур";\n"Жамият – ислоҳотлар ташаббускори" деган янги ғоя, кундалик фаолиятимизга тобора чуқур кириб бормоқда";\n“Барча депутат ва сенаторларга, уларнинг тимсолида бутун Ўзбекистон халқига мурожаат қилиб айтмоқчиман, демократик ислоҳотлар йўли – биз учун якка-ю ягона ва энг тўғри йўлдир”;\n“Шу билан бирга, маҳаллий кенгашларга сайлов ўтказишнинг уч поғонали тизимини оптималлаштириш, унда туман ва шаҳар сайлов комиссиясининг ролини оширишга алоҳида эътибор қаратиш лозим”;\n"Ҳаммамиз яна бир бор жиплашмасак ўқимасак, ўрганмасак, мана шу масалаларни амалга ошира олмаймиз";\nИлм маърифат йили\n"Илм фан янада равнақ топиши, ёшларни чуқур билим юксак маънавият эгаси этиб тарбиялаш бўйича бошлаган ишларимизни давом эттириш мақсадида 2020 йилга илм-маърифат ва рақамли иқтисодиётни ривожлантириш йили деб эълон қилишни таклиф қиламан. Илм маърифатсиз рақамли иқтисодиётни ривожлантириб бўлмайди. Бутун дунё илгарилаб кетди, қўшниларимиз ҳам илгарилаб кетди. Интеграция керак, рақобатбардош бўлиш учун";\n"Олий ўқув юртларида давлат грантлари икки баробар кўпайтирилади. Қизлар учун олий ўқув юртларида алоҳида грант ўринлари ажратилади. Мактаб битирувчиларини олий таълим билан қамраб олиш даражаси 2020 йилда камида 25 фоизга, келгусида эса 50-60 фоизга етказилади";\n"Барча халқаро кузатувчиларга, сайлов жараёнлари ҳақидаги холис фикрлари ва тавсиялари учун, бутун халқимиз номидан самимий миннатдорчилик билдираман.\nБиз албатта, ушбу тавсияларнинг ҳар бирини чуқур ўрганиб, тегишли дастур қабул қилиб, амалиётга кенг жорий этамиз";\nЎзбекистоннинг 2019 йилдаги ютуқлари\nХусусан, Ўзбекистонга киритилган инвестициялар миқдори 4.2 миллионни ташкил қилди. Инвестициялар ўсиш сурати - 3,7 бараварни ташкил қилди. Инвестициялар ЯИМ улушида 37 %га етди\nЎзбекистон кредитга доир таваккалчилик рейтинг и10 йилда 1 марта яхшиланди. Экспорт ҳажми 28 %га кўпайди\nРасмий ректорда ишлаётганлар сони 500 минг кишига купайди. ҚҚС 20 %дан 15%га туширилди.\nТуризм соҳасини ислоҳот қилиш натижасида туристлар сони 6.7 миллион кишини ташкил этди. Бу ўтган 2018 йилга нисбатан 3,3 баравар кўп.\nТадбиркорларни текшириш камайтирилади\nТекширувлар сони янада кискартирилади ва текширувлар сифати узгаради. Тадбиркорларни текширмадик икки йил, мораторий жорий этдик, лекин бундан кейин ҳам ёппасига текшириш бўлмайди, ҳар бир раҳбар шуни қулоғига қуйиб олсин.\nЮридик шахс бўлган тадбиркорлик субъектларига жиноий уюшма деган айб қўйишни бекор қилиш вақти келди. Энг катта тадбиркорга жиноий уюшма деб қўядида ҳеч ким билмайди у нима иш қилганини, - деди президент.\nПахта ва ғалла етиштиришда давлат буюртмаси бекор қилинди\nҚишлоқ хўжалигини стратегик ёндашувлар асосида тараққий эттириш зарур. Қишлоқ хўжалиги тармоғини ривожлантириш тезлиги қониқтирмайди.\nҲар бир ҳудудда тадбиркорларга бўш ер майдонларини бериш бўйича янгича тизим яратилади. Тадбиркорнинг фаолияти учун керак булган ер ва иншоати онлайн тарзда сотиб олиниши имконияти яратилади.\nДавлат буюртмасини бекор қилиб, ушбу маҳсулотларни бозор тамойиллари асосида етиштириш бошланади. Акс ҳолда улар (ФЕРМРЛАР) ўзи кутгандек манфаат кўрмайди, ҳокимларни иш услуби ўзгармайди. Пахта галлани эркин савдога чикармасак тадбиркорларда манфаатдорлик булмайди. Қишлоқ хўжалиги тармокларига арзон кредитлар берилади.\nТуризм иқтисодиётнинг стратегик йўналишига айлантирилади\nМақсадимиз 7,5 миллион туристни Ўзбекистонга олиб келиш. Зиёрат ва тиббиёт туризмини ривожлантириш. Бугунги кунда мавжуд 500 туристик объектлар сонини 800тага чикариш.\nЮНЕСКОнинг умумжаҳон моддий ва номоддий мероси рўйхатига Ўзбекистондаги янги янги объектларни киритиш бўйича ҳаракатларни амалга ошириш керак\nТуризм инфраструктурасини ривожлантиришга қўшимга субсидия ажратиш чорасини кўриш.\nИчки миграцияни эркинлаштириш\nЖаҳондаги илғор мамлакатлар тажрибаси асосида 2020 Ушбу йилнинг апрел ойига қадар прописка тизимини ислоҳ қилиш бўйича чора тадбирлар ишлаб чиқиш керак. Ўзбекистон ичида ҳар бир фуқаро ўзининг "кичик ватани" уйига эга бўлиши керак. Шунда халқимиз рози бўлади.\nКамбағалчиликни олдини олиш учун тадбиркорликни ривожлантириш, янги иш ўринлари яратиш керак.\nФақат пул бериш билан иш битмайди. Уларга бизнес юритиш кўникмаларини ўргатиш,\nҲамма ҳам тадбиркор бўла олмайди. Бундай одамлар билан тизимли ишлаб, уларни касбга қайта тайёрлаб муносиб ишларга жойлаштиришимиз лозим. 500 мингта янги иш ўринлари яратишш режалаштирилмоқда. Биз ана шу мақсадда, янги иш ўринлари яратишга 700 миллион доллар жалб қилинади.\nЯнги иш яратаётган ҳар бир тадбиркорни елкамизга кўтариб юришимиз зарур.\nМаҳалла тизимини ўзгартириш\nМаҳаллада иккита мезон - обод ва тинч маҳалла бўлиши керак. Тинч обод ва хавфсиз маҳалла бўлиши учун янги қарор тайёрлаяпмиз. Қайси хонадонда тинчлик, қаерда жиноят бўлаяпти маҳалла раиси участка нозири - билиши керак. Билмаса бизга бундай кадрлар керак эмас.\nЭлектрон тиббий карталар ва мажбурий суғурта\nТиббиёт соҳасида ҳам қатор янгиликлар кутилмоқда. Шифокорлар обрўйини ўқитувчилар каби кўтариш, жамиятда уларнинг обрўйини ошириш керак. Шифохоналарда электрон тиббий карталар жорий этиш режалаштирилмоқда. Ундан ташқари дори-воситаларининг айланмоасини янги тартибда назорат қилиш режалаштирилмоқда.\nШунингдек, яқин орада бутун Ўзбекистон бўйича мажбурий суғурта тизимини ишга тушириш режалаштирилмоқда.\nСоғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш\nАҳоли орасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш мақсадида 269та спорт майдонлари 178 тас боск ва гимнастика спорт заллари қуришни режалаштирганмиз. Бизда ҳозир маблағ бор, лекин уни амалга ошириш учун муносиб лойиҳа йўқ.\nАввало Оролнинг қуриган тубида ўрмон хўжалиги ташкил қилиш, ишларимиз яхши натижа бериши керак.\nСаноат ривожланишининг экологияга таъсири олдини олиш мақсадида ҳар бир корхонада экологияни биринчи ўринга қўйиш вақти келди. Олиб келинаётган технологияларни экологик нуқтаи назаридан кўриб чиқиш керак.\nУшбу ишларни муваффақиятли амалг ошириш мақсадида 2020 йилнинг 1 1 октябрга қадар Экология кодекси лойиҳаси ишлаб чиқиш керак. Экология партияси бунга ўзи бош-қош бўлиши керак.\nҲокимлар ваколати қисқартирилади\nОлий Мажлис Сенатига шу йилни биринчи ярмидан ҳокимларни ваколатини қайта кўриб чиқиб, уларга хос бўлмаган ва бир-бирини такрорлайдиган функцияларни олиб ташлаш бўйича таклиф ишлаб чиқишни буюрди президент\nЖамоатчилик палатаси ташкил этилади\nЎзбекистонда жамоатчилик назоратини кучайтириш мақсадида Ўзбекистонда жамоатчилик палатасини ташкил этиш таклиф этилди.\nСуд мустақиллигини тўлиқ таъминлаш керак\nБибзнинг асосий вазифаларимиз бу - қонун устуворлигини таъминлаш, коррупцияга барҳам бериш, институционал демократияни кучайтириш.\nДастлабки терговда давом этаётган қонун бузилиш ҳолатлари, фақат судларнинг ҳақиқий мустақиллика эришиши орқали бартараф этиш мумкин.\nОлдин судлар оқлов қарорларини камдан кам ҳолларда чиқарар эди. Ўтган йилда эса бир неча юзлаб ана шундай қарорлар чиқарилди, 3081 киши суд залидан озод қилинди.\nСуд остоноасига қадам қўйган ҳар бир инсон Ўзбекистонда адолат борлигига ишонч ҳосил қилиш керак. Адолат йўқ бўлса агар судда, ҳаётнинг қадрини белгилайдиган бошқа ҳеч нарса қолмайди, деган буюк немис файласуфи Кант.\nКоррупцияни бартараф этиш\nЖамиянинг барча аъзолари ҳалоллик вакцинаси билан эмланмас экан - ўз олдимизга қўйган мақсадларга эриша олмаймиз. Энг катта масала ҳалоллик масаласини қаердан оламиз?\nКоррупция бу оёғимизга солинган кишан.\nЭнди ҳар бир ташкилотни, раҳбарни микроскоп остида кузатамиз. Олдин фақат гап эди. Коррупция иллатига қарши курашиш бўйича садоқатли қаттиққўл раҳбарни қўямиз. Биз ҳозир уни тайёрлаяпмиз.\n50 минг кишига Ўзбекистон фуқаролиги берилади\n1995 йилдан буён Ўзбекистонда яшаб келаётган, лекин айрим сабабларга кўра фуқаролик берилмай келаётган 50 мингдан ортиқ фуқароларга Ўзбекистон фуқаролиги автоматик равишда берилади. Парламент тез орада бу борада тегишли қонунларни ишлаб чиқиши керак.\nТашқи сиёсат йўналишлари\nЎзбекистон ташқи сиёсатини фаоллаштириш юзасидан бошлаган ишларни чуқур ўйланган прагматик сиёсатни давом эттирамиз.\nМарказий Осиё барча давлатлари билан ҳамкорликни сифат ва мазмуний жиҳатдан янги босқичга чиқаришда давом этамиз.\nУндан ташқари Росия Федерацияси, ХХР, АҚШ, БАА, ЕИ ва Осиё давлаталари билан ҳамкоорликни ривожлантиришда давом этамиз.\nШунингдек БМТ, ЕХҲТ, ИҲТ, Туркий кенгаш ва бошқа халқаро ташкилотлар билан куп томонлама хамкорликни жадаллаштиришда давом этамиз.\nОрол муаммоси боасида БМТ билан тузилган траст фондига катта ишонч билан караймиз.\nҒалабанинг 75 йилллиги ҳақида\n2020 йилда Ғалабанинг 75 йилллига кенг нишонланади. Иккинчи жаҳон урушида Ўзбекистондан ҳам 1,5 миллион киши иштирок этган ва уларнинг учдан бири ватанига кайтмаган. Биз улар билан фахрланамиз ва буни халқимиз хеч качон унутмайди. Биз фахрийларимизни нафақат Ғалаба куни балким хар куни эъзолашимиз, кадрлашимиз керак. Улар йил давомида энг яхши санаторийларда дам олади.\nУруш йилларида халқимиз кўрсатган ҳақиқий жасорат ва матонатни кино орқали кўрсатиш, ёшларга етказиш борасида катта ишлар олиб борилмоқда.\nЎтган 3 йил давомида Ўзбекистонда сўз эркинлигини таъминлаш, ОАВ мустақиллигини таъминлаш, журналист ва блогерларнинг эркин ижод қилиши учун кенг имкониятлар яратилди. Шу давр мобайнида улар ҳақиқий 4 ҳокимият вакилларига айланди.\nМен профессионал журналистларни ҳамиша ва ҳар томонлама қўллаб-қувватлашга тайёрман!


Қўқон шаҳри бозор ва карвонсаройлари тарихи « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nҚўқон шаҳри бозор ва карвонсаройлари тарихи\n06 August 2019 - 7:45\nҲар бир давлатнинг тараққий этиши албатта унинг иқтисодий, сиёсий ва ижтимоий равнақига боғлиқдир. Олий ҳукмдорлар табиий равишда мамлакатдаги фаровонликни савдо билан боғлаганлар. Савдони тараққий эттириш, унинг учун етарли шароитларни яратиб бериш асосий вазифалардан бири саналган. Айниқса, марказлашган давлатнинг салоҳияти кучли бўлган даврларда мамлакат иқтисодиёти равнақ топган, янги бозорлар қурилган, мавжудлари кенгайтирилган, савдо дўконлари, карвонсаройлар ва бошқа савдо иншоотлари барпо этилган. Савдо муносабатлари, бож тизими тартибга солиниб, уларнинг назорати кучайтирилган.\nХонлик бозорлари орасида пойтахт Қўқон бозори яққол ажралиб турган. Хонликнинг кўплаб ҳукмдорлари мамлакат шаҳарларида, пойтахтда бозор, савдо расталари, дўкон ва карвонсаройлар қуришга катта эътибор берганлар. Хусусан, Қўқон хони Шоҳруҳбий (1709 – 1721) янги ташкил қилинган давлатнинг марказига Ўрда билан бир қаторда бозор бунёд этган. Унинг вориси Абдураҳимбий (1721 – 1734)нинг пойтахтда дастлабки амалга оширган ишларидан бири бозор ва расталарни қуриш бўлган. Абдукаримбий (1734 – 1750) эса Қўқон атрофини девор билан ўраган ҳамда шаҳарда янги бозор ва расталар барпо қилган. Норбўтабий (1763 – 1798) ҳукмронлиги даврида хонликнинг нисбатан иқтисодий юксалган даври бошланган бўлиб, хонлик шаҳарларида, хусусан, Қўқонда ариқлар, масжид, мадраса, ҳаммом, карвонсарой ва савдо дўконлари барпо қилинган.\nXIX аср бошларидан хонлик иқтисодий ҳаёти аста-секинлик билан ривожланиб бориши оқибатида бозорлар сони ҳам ортиб борган. Жумладан, 1813 – 1814 йилларида хонликда бўлган Ф.Назаровнинг ёзишича, Қўқон марказида учта тошдан қурилган бозор бўлган ва уларда ҳафтада икки марта бозор ташкил этилган. 1830 йилда Қўқонда бўлган хорунжий Потанин, хонлик пойтахтида 6 та бозор бор деб кўрсатган. Номаълум муаллиф маълумотларига кўра, XIX аср 40-йилларида Қўқонда мавжуд бўлган 6 та бозорнинг 2 тасида маҳаллий, 4 тасида турли ҳудудлардан келган савдогарлар савдо ишларини олиб борганлар. Қўқон бозорларининг баъзиларининг Ўрта Осиёда мавжуд бўлган анъанага кўра усти ёпиқ бўлиб, ёғингарчилик мавсуми учун ҳам қулай бўлган. Қўқон бозори Бухоро бозоридан сўнг Ўрта Осиёда энг яхши бозорлардан бири бўлган ва бу номга у Муҳаммадалихон даврида эришган. Чунки, Муҳаммадалихон ҳукмронлик қилган XIX аср 20-йилларида хонликнинг сиёсий ва иқтисодий жиҳатдан анча юксалиши – пойтахтда бозор ва савдо билан боғлиқ иншоотлар қурилишига ва бу соҳага эътибор кучайишига олиб келган.\nХудоёрхон (1845 – 1858, 1862 – 1863, 1865 – 1875) ҳокимиятни мустақил бошқаришни бошлаганидан сўнг (1852), хонликнинг турли ҳудудларида, хусусан, кичик шаҳар ва қишлоқларида ҳам бозор, дўкон, карвонсарой ва бошқа савдо иншоотлар қурилиши давом эттирилган. 1856 – 1857 йилларда Қўқон асосий бозорида қурилган карвонсарой ва тўқимачилик моллари сотиш учун мўлжалланган савдо расталари шулар жумласидандир. Хоннинг буйруғи билан Каримқули меҳтар томонидан қурдирилган чит растаси пойтахтдаги энг йирик савдо расталаридан бири ҳисобланган. Худоёрхон ҳукмронлигининг учинчи даврида (1865 – 1875) ҳам савдо иншоотлари қурдиришни давом эттирган. Жумладан, у 1867 – 1868 йилларда хазинабон Исо Авлиёга хонликнинг ҳамма ҳудудларида бозор, янги дўкон ва карвонсаройлар қурдиришни буюрган. Натижада, Қўқон бозорида чит сотиладиган савдо расталари, каппон, катта ва кичик – пахта, ўтин ва бошқа маҳсулотлар сақланадиган ва улар билан савдо қилинадиган карвонсаройлар барпо қилинган. Бу даврда Қўқон бозоридаги чит расталари сони 250 тага етган. 1870 йил Қўқон марказий бозорининг тўқимачилик расталари жойлашган қисмида ёнғин чиқиши натижасида чит растасининг 250 дўконидан 5 – 6 тасигина омон қолган. Худоёрхон фармони билан қисқа муддатда Қўқон бозорининг чит растаси қайта қурилган. Ёнғиндан оз муддат ўтгач, Қўқонда бўлган А.П.Федченко, Қўқон бозори ҳақиқатдан эътиборга лойиқ, у ҳамма томондан ўзига хос меъморчилик услубида қурилган, бозор ташкилий ишлар юзасидан Ўрта Осиёда энг яхшиларидан ҳисобланади. Қўқон савдо саройларининг усти баланд ёғоч том билан ёпилган ва унда ҳаво жуда яхши айланади, деб қайд этган.\nЎрта Осиё шаҳарларига хос тарзда Қўқоннинг асосий бозори шаҳарнинг марказида, турли кўчалар туташган ерда жойлашган ва “Катта бозор” номи билан танилган бўлиб, А.Л.Кун 1875 йил пойтахтга келган даврда бу бозорда 2000 атрофида дўкон бўлганлигини қайд этган. Асосий бозор маҳсулот турларига қараб, алоҳида савдо расталарига ёки кичик бозорларга бўлинган. Деҳқончилик маҳсулотлари бозори ва ғалла бозори, ипак ва пилла бозори, пахта бозори, ўсимлик ёғи бозори, майиз бозори (қуруқ мевалар бозори), пичан, ёғоч, беда, похол бозорлари, гуруч бозори, баққолчилик моллари бозори, кийим-бош бозори, чой растаси, заргарлик растаси, чорва моллари бозори, дон бозори шулар жумласидандир. 1271 йилги (1854 – 1855) маълумотларга кўра, Қўқон асосий бозоридаги бўёқ маҳсулотлари растаси бозорнинг чеккасида – “Бозор-и поён”да (Қуйи бозор), чорва моллари бозори эса Ўрта Осиё шаҳарсозлиги анъаналарига хос равишда шаҳар чеккасидаги майдонда жойлашган эди.\nҚўқон шаҳарлари бозорларидаги дўконлар уч турга: ҳукмрон сулола вакиллари ва турли амалдорларга тегишли, хусусий ва вақф дўконларига бўлинган. Архив маълумотларига қараганда, хонлик тугатилиши арафасида Қўқон шаҳри бозорларида 1911 савдо дўкон бўлган ва уларнинг 599 таси ҳукмдорга қарашли, 1312 таси хусусий дўконлар ҳисобланган. Н. Пантусов маълумотларига кўра, Худоёрхон ҳукмронлиги даврида пойтахтдаги карвонсарой, дўкон, ҳаммом ва бошқа савдо иншоотларининг аксари қисмидан солиқ олинмаган. Чунки, уларнинг асосий қисми хонга қарашли бўлган ёки вақф мулклари ҳисобланган. Хусусан, бу даврда шаҳардаги 10 та карвонсаройнинг 5 таси хонга тегишли бўлган. Дўконлар савдогарларга ижарага берилган ҳамда улардан белгиланган тартибда ижара ҳақи олинган. 1874 йилда Қўқондаги 575 савдо дўконидан хон хазинасига 2131 тилло даромад тушган.\nҚўқон хонлиги бозорларида энг йирик савдо очиқ бозор майдонларида амалга оширилган бўлса, карвонсаройларда нисбатан қиммат моллар, чет эл моллари ва улгуржи моллар савдоси амалга оширилган. Қўқон бозорлари савдогар ва харидорлар билан гавжум бўлиб, биргина майда савдо-сотиқ ишлари билан асосий бозорда 600 атрофида савдогар шуғулланган.\nХонлик иқтисодий ҳаёти анча мўътадил кўрсаткичга эришган XIX аср ўрталарида эса, Қўқонда бозор ҳафтада уч кун – чоршанба, пайшанба ва якшанба кунлари эрталабдан кечгача давом этган. Чоршанба асосий бозор куни ҳисобланиб, шу куни бозорга хонликнинг турли шаҳарларидан ва қўшни ҳудудлардан савдогарлар келганлар.\nҚўқон атрофидаги қишлоқларда ҳам ҳафтанинг турли кунларида бозорлар ташкил этилган бўлиб, Конибодомда якшанба, Бешариқ, Янгиқўрғон ва Олтиариқда душанба, Яйпан, Бувайда ва Риштонда сешанба, Исфарада чоршанба, Чоркуда пайшанба куни бозор бўлган.\nХонлик пойтахти Қўқонда кўплаб карвонсаройлар мавжуд бўлган. В.В.Велъяминов-Зернов, XIX аср ўрталарида Қўқонда 9 та карвонсарой борлиги ҳақида маълумот берган бўлса, XIX аср 70-йилларида пойтахтда бўлган А.П.Хорошхин, шаҳарда 10 та карвонсарой бор ва уларнинг бири – Закотсаройда рус савдогарлари, яна бирида пахта билан савдо қилувчи савдогарлар туради, деб маълумот қолдирган. Шунингдек, номаълум муаллиф маълумотларига кўра, XIX аср 70-йилларида Қўқонда 15 та катта ва бир нечта кичик карвонсарой ишлаб турган.\nСавдогарлар карвонсаройларда яшашдан ташқари савдо қилиш имкониятига ҳам эга бўлганлар. Одатда, хонлик карвонсаройларнинг ҳар бирида 12 – 35 тагача дўкон мавжуд бўлган ва уларда асосан улгуржи савдо амалга оширилган. Савдогарлар карвонсарой дўконларини ижарага олганлар ва маълум миқдорда ижара ҳақи тўлаганлар. Хусусан, XIX асрга оид маълумотларга кўра, Қўқон ва Тошкент карвонсаройларида яратилган шароит ва карвонсаройнинг нуфузига қараб савдогарлар бошқарувчига дўкон ижараси учун йилига 3 –5 тилло тўлаган. Карвонсаройларда туя ва отларни сақлаш учун учун ҳам махсус жойлар мавжуд бўлган ва уларга озиқ-овқат карвонсарой ҳисобидан берилган. XIX аср ўрталарида савдогарлар Қўқон, Тошкент, Туркистон карвонсаройларида туя ва от учун 5 коп. (тийин) дан жой ҳақи тўланган.\nҚўқон бозорларида аҳолининг ҳордиғи учун бир қатор имкониятлар мавжуд эди. Улар жумласига, чойхона, ҳаммом, сартарошхона ва бошқа жамоатчилик иншооатларини киритиш мумкин. Қўқон хонлиги бозорлари чойхоналари билан ҳам машҳур бўлган. Хонликнинг Қўқон, Тошкент, Наманган, Марғилон, Хўжанд ва бошқа йирик шаҳарларида ўнлаб чойхоналар фаолият юритган.\nҚўқон бозорларида керакли шароитлар яратилган кўплаб ҳаммомлар ишлаб турган. Қўқон бозорларидаги ҳаммомлар озодалиги ва хизмат кўрсатиш сифати билан машҳур бўлган. Ҳаммомларда бир нечта кичик гумбазларда иссиқ ва совуқ сув, либосхона, дам олиш хонаси, қудуқ, меҳмонхона, ошхона ва ўртада ювиниш хонаси бўлган. В.В.Вельяминов-Зерновнинг ёзишича, XIX аср ўрталарида Қўқонда 6 та, Тошкентда 11 ҳаммом ишлаб турган.\nҚўқон бозорлари расталарга бўлинган бўлиб, ҳар бир растанинг ўз оқсоқоли бўлган. Оқсоқол ўз растасини ёрдамчиси билан биргаликда назорат қилган ва растадаги ҳар бир дўкондан 2 танга ва ундан кўпроқ ўз ҳисобига пул олган. Тунлари ҳам расталар хавфсизлиги учун оқсоқол жавобгар бўлган ва унинг учун ҳам ойига ҳар бир дўкондан 10 коп. дан пул йиққан.\nҚўқон хонлиги бозорларидаги олди-сотди жараёни бир маромда давом этиши ва тозалик, тартиб-интизомнинг жойида бўлишида давлат амалдори –раисларнинг ўрни катта бўлган. Раис хонлик шаҳарларида баъзан, қози раис деб ҳам аталган. Бу лавозимга хулқ-атвори яхши, шариат илмининг чуқур билимдони ҳамда аҳоли ўртасида катта ҳурматга эга бўлган кишилар тайинланган. Бу вазифага баъзан қозилар ҳам тайинланган бўлиб, шунинг учун ҳам қози раис деб аталган. Хонликнинг йирик шаҳарларида биттадан, кичик шаҳар ва қишлоқларнинг бир нечтасида битта раис бўлган. Хусусан, Тошкент ва Қўқонда ҳам Россия истилосига қадар биттадан раис бўлган. Раис диний маросимларни назорат қилиш билан бирга, дўкон, савдо расталари ва бозорларда савдо-сотиқ жараёнини назорат қилган. У бозор кунлари ўзининг халфа деб аталадиган 10 дан ортиқ ёрдамчиси билан бозор айланган. Раис тартиббузарликни олдини олган, тарозиларни тўғри ишлаётганини ва ҳатто ҳунармандлар томонидан тайёрланган буюмлар сифатини ҳам текширган. Шунингдек, спиртли ичимликлар савдосига қарши курашган. Раис кўча, ариқ ва бозор майдонларининг тозалигига ҳам жавобгар бўлган. Бозордаги нарх-наводан, савдогарлардан ва тарозидан норози харидорлар арзларини эшитган ҳамда айбдорларни жазолаган. Жазо икки усулда амалга оширилган бўлиб, биринчисида, айбдорга 3 тадан 39 тагача қамчи билан урилган бўлса, иккинчисида бозор ва шаҳар кўчаларида сазойи қилинган. Раиснинг ҳукми хонликдаги оддий фуқаролардан тортиб, амалдор ва хорижликлар учун ҳам қатъий эди.\nҚадимдан Ўрта Осиёда мамлакатлари иқтисодиётида бозор ва унда амалга оширилган савдо катта даромад манбаи ҳисобланган. Сиёсий жиҳатдан мустаҳкамланиб олган хонликда бозор ва савдо иншоотлари – карвонсаройлар, савдо расталари ва дўконлар қуриш, мамлакатда савдони ривожлантириш учун кўплаб ижобий ишлар изчил амалга оширилган. Бу соҳада пойтахт – Қўқон шаҳри яққол ажралиб турган. Хонликнинг бошқа ҳудудлари каби пойтахт Қўқонда ҳам бозор, дўкон ва карвонсаройлар қурилган, мавжудлари кенгайтирилган, бозорлар фаолиятини тартибга солган. Бозор ва карвонсаройлар фаолиятини яхшилаш, бозорлардаги тартиб-интизомни мустаҳкамлаш, солиқларни назорат қилиш мақсадида ҳукмдорлар томонидан махсус давлат амалдорлари белгиланган. Шунингдек, бозорларда чойхона, ҳаммом, сартарошхоналар мавжуд бўлиб, аҳоли бу ерга нафақат савдо қилиши, балки маданий ҳордиқ чиқариши учун ҳам келган. Натижада, XIX аср биринчи ярмида Қўқон бозорлари меъморчилиги, ташкилий ишларнинг яхши йўлга қўйилганлиги, озодалиги, тўкинлиги ва савдогарлар учун яратилган шароитлар бўйича Ўрта Осиёда етакчи мавқеларни бирини эгаллаган.


Уч марта турмушга чиққан аёл фохиша бўладими?\n21:48 / 10.07.2019 | Умид | 3036\nАссалому алайкум! Бир инсондан эшитишимча уч марта турмушга чиққан аёл фохиша деб хисобланар экан. Илтимос шу саволга ойдинлик киритиб берсангизлар.\n– Ва алайкум ассалом! Бундай гапни айтишда Аллоҳдан қўрқиш керак. Аллоҳ таоло асос ва гувоҳсиз бир муслимани фоҳиша дейишдан Ўзининг каломида қаттиқ қайтарган. “Нур” сурасида марҳамат қилади:\nوَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاء فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ۝\nШунинг учун зинони ўз кўзи билан кўрганлар сони тўрт кишига етмаса, жим юришлари лозим. Агар гувоҳлар тўрт кишига етса, бу хабарни одамлар ичида гапириб юрмасдан, ҳукуматга етказиш ва зинокорни жазога тортиш чорасини кўришлари керак. Ана шунда улар тўғри йўл тутган бўладилар.\n«Покиза аёлларга (бўҳтон) тоши отиб, сўнгра тўртта гувоҳ келтира олмаганларни саксон дарра уринглар», – дейилмоқда.\nОдатда, аёлларни зинода айблаш кўпроқ бўлгани учун улар зикр қилинмоқда, лекин эркакларни зинода айблаганлардан ҳам тўртта гувоҳ келтириш талаб қилинади, келтира олмасалар, жазога тортиладилар.\nОятда «(бўҳтон) тоши отиб» дейилмоқда, яъни ёмон сўз айтиш тош отишга ўхшатилмоқда. Бу ҳам бировни зинода айблаш нақадар ёмон иш эканини кўрсатади.\nСўнгра айбловчи гапининг ростлигини тасдиқлаш учун тўртта гувоҳ келтириши шарт экани таъкидланмоқда. Шариат ҳукми бўйича, тўртта гувоҳ келтириш фақат зинодагина талаб қилинади. Бошқа ишларда битта ёки иккита гувоҳ кифоя қилади. Бошқа ҳолатларда бўлгани каби, бунда ҳам гувоҳлар текшириб кўрилади, улар одил бўлмоқлари, шариат ишларига хилоф қилмаган бўлишлари шарт қилиб қўйилади.\nБировни зинода айблашни шаръий истилоҳда «қазф» дейилади. Демак, бу оятда гап қазф ҳақида кетмоқда. Бошқа хусусда эмас.\nМисол учун, ўғрилик, ароқхўрлик ёки шариат ҳаром қилган бошқа ишлар содир этишда айблов тушадиган бўлса, айбловчи ўз гапини тасдиқлаб бера олмаса, ҳукумат унга нисбатан ўзи билиб жазо қўллайди. Аммо зинода айблаш бўлганда, ушбу оятнинг ҳукмига амал қилиш шарт. Ояти каримадан «Эркак киши аёл кишини зинода айблаб, унга бўҳтон тоши отса, қазф содир бўлади» деган маъно чиқмоқда. Лекин, аслида эса эркак киши эркак кишини, аёл киши аёл кишини ёки аёл киши эркак кишини қазф қилса ҳам, барибир жазога тортиладилар.\nОяти каримада кўрсатилган жазони қўллаш учун бўҳтон қилувчи покиза шахсга нисбатан зино қилганлик айбини қўйган бўлиши шарт. Агар фисқу фужури, зинокорлиги билан танилган одамни айбласа, унга нисбатан бу жазо қўлланилмайди. Балки ўша вақтнинг ҳукумати шароитни ҳисобга олиб, оятдагидан кўра енгилроқ жазо беради. Бир одам бошқасини зинода айблаб, сўнгра тўртта гувоҳ келтира олмаса, дарҳол уни ушлаб, саксон дарра урилавермайди. Балки бошқа жиноятлардаги, жумладан, зино содир бўлгандаги каби, олдин жиноятчининг, жабрланувчининг шахси ва қилинган жиноят яхшилаб ўрганилади. Шу уч тоифада – жиноят, жиноятчи ва жабрланувчида керакли шартлар топилгандагина, жиноятчига жазо берилади. ("Тафсири Ҳилол" китобидан). Валлоҳу аълам!\nБир сўз билан уч талоқ айтиш\nАгар ота-она беамал бўлса\nОта зинокор бўлса


БААлик психологлар ота-оналарни болаларига камроқ пул беришга чақирмоқда\n18:43 / 12.03.2016\nБААлик психологлар ота-оналарни фарзандларига камроқ пул беришга ва бу пулларни сарфлашни қаттиқ назорат қилишга чақирмоқда. National нашрининг ёзишича, ижтимоий олиб борилган таҳлиллар шуни кўрсатмоқдаки, 4 ёшдан 14 ёшгача бўлган болалар ота-оналарининг маблағини бекордан бекорга совуришар экан. Шу боис мутахассисларнинг фикрича бу ёшдаги болаларга китоб ва фойдали нарсалар сотиб олишга пул бериш керак. Фастфудларга, компьютер ўйинларига ва гаджетларга пул ажратиш тавсия этилмайди.\nГазета берган маълумотларга кўра, социологлар 2,5 минг бола ва 3 минг ота-она ўртасида ижтимоий сўровнома ажратган. “БААлик аксари болалар ота-оналаридан ойига 140 доллардан пул олишар экан. Бу бошқа мамлакатдаги тенгдошларига нисбатан икки баробар юқори кўрсаткичдир. Улардан 47 фоизи олган пулларини дарров сарфлаб юборади. 36 фоизи қисмларга бўлиб сарфлайди ва 17 фоизи эса бирор нима харид қилиш учун олган пулларини йиғади.\nМутахассислар, шунингдек, болалар пулларни ҳуда-беҳуда сарфлашса, уларда масъулиятсизлик характери пайдо бўлиб қолишидан ҳам огоҳлантиришган.


"Тежамкор" ҳожатхона: Билл Гейтс сувсиз ишловчи санитария қурилмасини намойиш қилди\n23:10 / 06.11.2018\nMicrosoft корпорацияси асосчиси Билл Гейтс Пекин (Хитой)даги Reinvented Toilet халқаро кўргазмасида сув ва канализацияга уланишни талаб қилмайдиган юқори технологияли ҳожатхона моделини намойиш қилди. Санитар қурилма кимёвий реагентлар ёрдамида чиқиндиларни ўғит ва тоза сувга айлантиради, дея хабар беради Bloomberg.\n"Бу ерда кўраётган технологияларингиз сўнгги 200 йил ичида санитария соҳасидаги катта ютуқлар ҳисобланади", - дейди Гейтс. Миллиардернинг сўзларига кўра, бундай янгича ёндашув болалар ўлими билан боғлиқ вазиятни яхшилашга ҳамда вабо, ичбуруғ ва бошқа хавфли касалликларга қарши кураш учун харажатларни йилига 233 миллиард долларга қисқартиради.\nТаъкидланишича, янги моделдаги ҳожатхона устида изланиш ва уни ишлаб чиқишга етти йил вақт кетиб, 200 миллион доллар сарфланди.\nГейтснинг айтишича, концепция деярли тайёр ва тез орада уни бозорга чиқариш мақсадида синов учун ишлаб чиқарувчиларга етказишади.\nМанбага кўра, бундай унитазнинг бир донаси 500 долларга тушади ва у дастлаб мактаблар ҳамда кўп қаватли уйларда пайдо бўлади. Миллиардернинг фикрича, уй бекалари худди XX аср охирида Microsoft компьютерларини харид қилишга киришгани каби ушбу кимёвий моддали қурилмаларни ҳам фаол ўрната бошлашади.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, Ер юзида 2,3 миллиардга яқин киши асосий санитария эҳтиёжларини қондирувчи ҳожатхонага эга эмас. ЮНИСЕФ баҳоларига мувофиқ, ҳар йили 500 мингга яқин 5 ёшгача бўлган бола ичбуруғ асоратлари туфайли ҳаётдан кўз юмади, бу энг аввало Жанубий Осиё ва Африка мамлакатлари ҳиссасига тўғри келади.\nТошкент шаҳри айрим ҳудудларида ичимлик суви таъминоти вақтинча тўхтатилади\n16:49 / 28.06.2022\n07:51 / 21.06.2022\nҚашқадарё аҳолисини сифатли ичимлик суви билан таъминлашни яхшилаш бўйича ҳукумат қарори қабул қилинади\nГейтс NFT ва криптовалюталарни «аҳмоқларга мўлжалланган» ёлғон деб атади


Атом энергетикаси бўйича «Росатом» Давлат корпорацияси бош директори биринчи ўринбосари билан учрашув\nАйни пайтда иқтисодиётнинг ривожланиши, аҳоли сони ва турмуш даражасининг ўсиши ҳисобига Ўзбекистонда электр энергияга бўлган талабнинг ортиши кутилмокда. Шу муносабат билан техник имкониятлар, шунингдек, Ўзбекистонда иқтисодий жиҳатдан атом энергетикасининг мақсадга мувофиқлигини ҳисобга олган ҳолда мамлакат ҳудудида илк атом электр станциясининг қурилиши юзасидан қарор қабул қилинди.\n2018 йилнинг 18 декабрь куни парламент қуйи палатасида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосари Б.Алихонов ва депутатларнинг Атом энергетикаси бўйича «Росатом» Давлат корпорацияси бош директорининг биринчи ўринбосари А.Локшин бошчилигидаги делегация билан бўлиб ўтган учрашувда атом энергиясидан тинчлик мақсадларида фойдаланиш бўйича ҳамкорлик истиқболлари муҳокама этилди.\nСуҳбат аввалида меҳмонларга Ўзбекистонда Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида амалга оширилаётган ижтимоий-сиёсий ислоҳотлар хусусида маълумот бериб ўтилди. Таъкидландики, президентларимизнинг сиёсий иродаси туфайли Ўзбекистон Республикаси ва Россия Федерацияси ўртасидаги қалин ҳамкорлик изчил ривожланиб бормокда. Икки мамлакат Ҳукуматлари ўртасида Ўзбекистон ҳудудида атом электрстанцияси қуриш бўйича Келишув имзоланган. Айни пайтда «Атом энергиясидан тинчлик мақсадларида фойдаланиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонуни лойиҳаси ишлаб чиқилган.\nШунингдек, яқинда Россия Федерациясининг атом энергетикаси соҳасидаги илғор иш тажрибаси билан танишиш мақсадида Б.Алихонов бошчилигидаги Ўзбекистон делегацияси Нововоронеж АЭСга ташриф буюрди.\nЎз навбатида, А.Локшин ҳам айни пайтда жаҳоннинг 12 мамлакатида 36 та энергоблок қураётган «Росатом» Давлат корпорацияси фаолияти ва тўплаган тажрибаси хусусида сўзлаб берди. Бунда мазкур энергоблоклар ва Ўзбекистонда қуриладигани мавжуд барча хавфсизлик талабларига жавоб бера оладиган, жумладан, экологик, шунингдек, МАГАТЭнинг замонавий талаблари ва таклифларига мос келадиган инновацион объектларнинг «3+» учинчи авлодига тегишли эканини таъкидлаб ўтди.\nУчрашув чоғида қайд этилганидек, таклиф этилаётган Россия технологияси зилзила, цунами, бурон, самолёт қулашидан ҳимоялаш бўйича барча постфукусима хавфсизлик талабларига ҳам жавоб бериши айтиб ўтилди. Бундан ташқари, энергоблок қушҳимоя қобиғига эга бўлиб, бу унинг эксплуатацияси хавфсизлиги ва атроф-муҳит муҳофазасини таъминлаб беради. Энергоблокнинг хизмат курсатиш муддати 60 йилни ташкил килади\nМуҳокамалар чоғида Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари томонидан атом электр станцияси майдонини танлаш, лойиҳалаштириш, қурилиши ва кафолатланган эксплуатацияси жараёнларини ҳуқуқий тартибга солишни таъминлаш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди. Бунда атроф-муҳит муҳофазаси ва ёнғин хавфсизлиги борасида Ўзбекистон Республикаси норма ва қоидаларини қўллаш таклиф этилмокда. Атом электр станцияси лойиҳасига уларни қўллаб бўлмайдиган ҳолатларда эса, Россия Федерациясининг тегишли соҳадаги федерал норма ва қоидалари татбиқ этилади.\nУчрашувда, шунингдек, АЭСнинг ишга туширилиши йилига 3,7 млрд. кубометр табиий газни иқтисод қилиш, атмосферага чиқадиган ис гази, хусусан, 14 млн. тоннагача ис гази ва 36 минг тоннагача азот диоксиди чиқарилиши микдорини камайтириш имконини беришига эътибор қаратилди. Бундан ташқари, АЭС қурилиши даврида 8 минг нафардан зиёд, эксплуатация даврида эса, 3 минг нафар одамни янги иш ўрни билан таъминлашга имкон яратиши таъкидлаб ўтилди.\nОчиқ ва ўзаро ишонч руҳида кечган учрашувда томонларни қизиқтирган бошқа масалалар ҳам муҳокама этилди.\nКўришлар сони: 2079


Япониянинг машҳур газетасида Қорақалпоғистон ва Орол денгизи сайёҳлик салоҳияти намойиш этилди » Informaсiyalɩq portal\nЯпониянинг машҳур газетасида Қорақалпоғистон ва Орол денгизи сайёҳлик салоҳияти намойиш этилди\nЯпониянинг машҳур "Asahi shimbun" газетасида Қорақалпоғистон Республикаси ва Орол денгизининг сайёҳлик салоҳиятига доир фотожамланма ва изоҳлар чоп этилди, дея ёзади kun.uz. Унда Ўзбекистоннинг сўнгги вақтларда кўпчиликда катта қизиқиш уйғотаётган, дунё аҳлига ҳали яхши таниш бўлмаган манзаралари акс этган.\n"Asahi shimbun" Япониянинг кунига 5 миллион нусхада чоп этилувчи топ-3 газеталаридан биридир.\nТаъкидлаш жоизки, Ўзбекистон ва Япония ўртасидаги туризм соҳасидаги ҳамкорлик тобора ривожланиб бормоқда. Япония фуқаролари учун визаларнинг бекор қилиниши эса японларнинг Ўзбекистонга бўлган қизиқишини янада оширмоқда.\nБундан аввал NHK World - Japan'да Ўзбекистоннинг сайёҳлик салоҳияти ошиб бораётганига доир видеолавҳа тақдим этилгани ҳақида маълум қилинган эди. Унда узоқ йиллардан кейин Ўзбекистонда сайёҳлар оқими кўпайгани кузатилаётгани ҳақида сўз юритилган.\nШунингдек, Kun.uz'да япониялик таниқли кинорежиссёр Киёси Куросава ишчи номи "Ер чеккаси томон" деб номланган фильмни ҳамкорликда суратга олаётгани ҳақида хабар берилган. Мазкур фильм Ўзбекистон-Япония дипломатик алоқаларининг 25 йиллиги ва Иккинчи жаҳон урушидан сўнг қисман япон аскарлари томонидан қурилган Тошкентдаги Алишер Навоий театрининг 70 йиллигига бағишланади.\nТуризм салоҳиятига доир мақолалар, видеолавҳалар ва фильмларнинг кўпайиши япониялик сайёҳларни Ўзбекистонга жалб қилиш ва туристлар оқимини оширишга доир ишларнинг фаол олиб борилаётганидан далолатдир.\n13-08-2018, 14:07 |\nҚонликўлда Орол денгизи чиғоноқлари сотилмоқда\nТангем Ўзбекистоннинг Жанубий Кореядаги туризм элчиси бўлади (видео)


БУХОРО – “Нефть-газ корхонаси ишчилари: маош паст, энди Россияга кетсак керак!”\n09 март 2021, Тошкент вақти: 11:55\nГАЗЛИ. “Бухоро вилоятидаги Газли нефть-газ қазиб чиқариш корхонасида ишлаймиз. Ойликларимиз 5-6 йилдан бери оширилмади. 13-ойликни бериш тўхтатилди. Май ойи маоши 1,1 миллион сўм атрофида чиқди. Бу пулни рўзғорга етказиб бўладими? Бу пулни коммунал хизматларга тўлайликми ё бола-чақанинг қорнини тўйғазайликми?\nЯна ўлганнинг устига тепган дегандек, туман коэффициенти, зарар учун тўловлар қирқиб ташланди.\nОчиғи, ҳамкасблар билан маслаҳат қилиб, ишни ташлаб Россияга кетсакмикан¸ деб ўйлаб турибмиз. Биз чўлларда жазирамада ишлаймиз. Кондиционерли салқин хоналарда ўтирган раҳбарларимизга эса бизнинг аҳволимиз қизиқ эмас. Хўш, дардимизни кимга айтайлик?!”


«UzAuto» машинасозликни ривожлантириш режаларини тақдимот қилди – Bugun.uz\nЖамият - 13:55 · 15.04.2022\n«UzAuto» машинасозликни ривожлантириш режаларини тақдимот қилди\n«Ўзавтосаноат» АЖ бошқарув раиси Шавкат Умурзаков Шавкат Мирзиёевга қишлоқ хўжалиги машинасозлиги кластерини ривожлантиришнинг тақдимоти билан таништирди.\nПрезидентнинг 2019 йил 31 июлдаги қарорига мувофиқ, қишлоқ хўжалиги техникаларини ишлаб чиқариш ва сотиб олишни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш бўйича янги тизим яратилган эди. Бу ўз натижаларини бериб, фермер ва деҳқонлар унумдор техникаларга эга бўлмоқда. Жумладан, шу йил биринчи чоракнинг ўзида 1 минг 600 та техника учун 23 миллиард сўм субсидия ажратилди.\nМодернизация натижасида 2021 йилда тракторлар таннархи 4 минг 600 долларга арзонлаштирилган. Айни пайтда илгари зарар билан ишлаган тармоқ корхоналари фойдага чиққан. Соҳани саноат кластери усулида ривожлантириш мақсадида Чирчиқда қишлоқ хўжалиги машинасозлиги кластери ташкил этилмоқда. Бугунги кунда у ерга собиқ Технолог ва Агрегат заводлари ускуналари тўлиқ кўчирилган.\nТақдимотда шундай ишлар ва навбатдаги режалар кўриб чиқилди. «Қишлоқ хўжалиги машинасозлиги — катта ва муҳим тармоқ. Бу — ҳосилдорлик юқорилиги, озиқ-овқат хавфсизлиги билан боғлиқ масала. Замонавий техникалар ишлаб чиқаришни ўзлаштириш, сифат ва хизмат нуқтаи назаридан ҳали қилинадиган ишлар кўп», — деди Шавкат Мирзиёев.\nБу ишларни тизимли олиб бориш учун бош вазир раҳбарлигида қишлоқ хўжалиги машинасозлиги масалалари бўйича комиссия тузилиши белгиланди. Аввало, Чирчиқдаги кластерга кўчирилган қувватлар негизида культиватор, сеялка, косилка, чизел, борона ишлаб чиқаришни бошлаш зарурлиги таъкидланди. Шунингдек, Тошкент трактор заводини ҳам кўчириб, кластерни 2023 йил январдан тўлиқ ишга тушириш вазифаси қўйилди. Унгача агрокластерлар ва фермерлар талабини ўрганиб, аниқ буюртмаларни шакллантириш муҳимлиги айтилди.\nБугунги кунда ерни лазер орқали текислаш техникаларига талаб юқори. Шу боис мутасаддиларга шундай техника ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш топширилди. Эскирган тракторлардан тўлиқ воз кечиб, янги миллий трактор моделини яратиш бўйича кўрсатма берилди.\nПахтани комбайнда териш улуши 2022 йилда 35 фоизга, 2023 йилда эса 50 фоизга етказилиши қайд этилди. Йил якунигача Андижонда металл қуйиш заводини ишга тушириб ҳамда 90 турдаги бутловчи қисмларни маҳаллийлаштириб, техникалар таннархини камида 12 фоизга камайтириш мумкинлиги кўрсатиб ўтилди.\nДеҳқон ва фермерларни ўйлантирадиган масалалардан яна бири — техника бузилса, уни тузатиш, эҳтиёт қисмлар топиш ва таъмирлаш. Шу боис Президент машинасозликда савдо ва сервис хизматлари кўрсатиш бўйича яхлит тизим яратиш, 14 та ҳудудда сервис маркази ва 100 та мобил гуруҳлар ташкил этиш зарурлигини таъкидлади.\nЯнги техникалар, умуман, қишлоқ хўжалиги механизасияси бўйича мутахассисларни ўқитиш бўйича ҳам вазифалар белгиланди. Эслатиб ўтамиз, 2020 йилнинг июл ойида ҳукумат қарорларига мувофиқ «Тошкент қишлоқ хўжалиги техникаси заводи», «Тошкент агрегат заводи», «Чирчиқ қишлоқ хўжалиги техникаси заводи», «Uz Claas Agro» ва «Технолог» АЖ устав капиталидаги давлат улушларини «Ўзавтосаноат» АЖ ишончли бошқарувига ўтказилганди.