Конституция ва қонунларга зид бўлган Қамоқхона ички режими! (Қийноқлар ороли асираси – Зулмат қаърида. № 15) | ЎТЮРАКЛАР КЛУБИ\nЖиноят-ижроия кодексининг 2-моддасида «Жиноят-ижроия қонун ҳужжатларининг вазифаси жазо ижросини таъминлаш, маҳкумларни аҳлоқан тузатиш, жиноятлар содир этилишининг олдини олиш, маҳкумларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишдан иборат»лиги ҳақида ёзилган.\nЛекин Ўзбекистондаги қамоқхоналарни ҳеч қандай қонунларга итоат этмайдиган, инсон оёғи етмайдиган оролга ўхшатгим келади. Бирон инсон зоти бу оролга адашиб тушиб қолган яқинини қутқариш, унга кўмак бериш учун яқинлаша олмайди, оролга қадам босолмайди.\nОролнинг қоқ ўртасидаги қоя чўққисида эса, «ОЗОДЛИК» дея аталмиш ҳақиқат ловиллаб, нур таратиб турибди. Оролга тушиб қолган инсон ўз жонини сақлаш, ҳақиқатга эришиш учун ўша улкан қоя чўққисини забт этиши керак. Афсуски, қайси томондан бормасин, уни хавф-хатар, таъқиб-у тазйиқлар кутади.\nЧакалакзордан йўл қидирай деса, инсон қонига ташна шоқоллару-чиябўрилар пайт пойлаб, ўз ўлжаларини кутишяпти.\nСувлик орқали озодликка эришай деса, ўткир тишли тимсоҳлар оғзини катта-катта очиб, ўлжасини кутиб ётибди. Тоғу тошлар орқали ҳақиқатга интилай деса, қоя тошлари орасига яширинган заҳарли илонлар, осмону фалакда чарх уриб ўлжа қидираётган калхатларга ем бўлиши ҳеч гап эмас.\nЖиноят ижроия кодексининг 4-моддасида «Жиноят-ижроия қонун ҳужжатлари халқаро ҳуқуқнинг жазони ижро этиш ва маҳкумлар билан муомалада бўлишга тааллуқли принциплари ва нормаларини инобатга олади.\nАгар Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномасида жиноят-ижроия қонун ҳужжатларида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартноманинг қоидалари қўлланилади», – дейилган.\nБу қонунга нечоғлик амал қилинишига «Қийноқлар ороли асираси» билан яқиндан танишиб чиққан китобхоннинг ўзи баҳо беради, деган умиддаман.\nГарчи: «Жиноят-ижроия қонун ҳужжатлари қонунийлик, адолат, инсонпарварлик, демократизм, жазони ижро этишда дифференциация ва индивидуаллаштиришга риоя этиш, мажбурлов воситаларини оқилона қўллаш ва маҳкумларнинг қонунга итоаткорлик хулқ-атворини рағбатлантириш принципларига асосланади», – дейилган бўлса-да, жиноят ижроия қонун ҳужжатлари, аслида, жуда чиройли ишланган ва катта трасса йўлларга ўрнатилган, лекин, ишламаслиги сабабли, йўловчилар ва автомобил ҳайдовчиларининг ҳаётини хавф остига қолишига сабаб бўлган светофорларга ўхшайди.\nКатта йўл бўйидаги светофорлар бирор техник сабаб билан вақтинча ишламай қолса, йўллар тирбанд бўлиб, йўловчиларнинг ҳам, ҳайдовчиларнинг ҳам нафақат асабларига эговлайди, балки ҳатто ҳаётларига ҳам раҳна солади.\nБизнинг Ўзбекистон Республикаси Қонунларини ишлаб чиқилиши билан, токчага териб қўйилган ва умуман ишлатилмасдан, чанг босиб ётадиган чинни идишларга ҳам қиёслаш мумкин.\nЎзбекистондаги жазони ижро этиш муассасаларида маҳкумларни “аҳлоқан тузатиш”нинг асосий воситалари руҳий ва жисмоний қийноқлардир.\nМисол тариқасида шуни айтишим мумкинки, “аҳлоқан тузалган” дея озодликка чиқарилган ва озодликка чиққанига икки-уч ой вақт ўтиб, ўтмасдан яна жиноят содир этиб, қамоқхонага қайтариб юборилган маҳкумларни маълум муддатдан кейин яна “аҳлоқан тузалган” дея расмийлаштириб, қамоқхонадан озод қилишлари мумкин.\nЛекин сиёсий ва диний маҳкумлар бундай имтиёзлардан истисно, хоҳ у маҳкум ўта интизомли бўлсин, хоҳ олаётган нафасини ҳам тартиб-қоидага риоя этган ҳолда олаётган бўлсин, хоҳ яқинларини ўта соғинган, хоҳ у ўта оғир касал ёки ёши бир жойга бориб қолган бўлсин, ҳассага таяниб зўрға юрган маҳкум бўлсин, фарқи йўқ.\nСиёсий ва диний маҳкумларнинг тақдирига заррача ижобий ўзгартириш киритишга «муҳтарам» Президентимиздан бўлак, ҳеч кимнинг ҳадди сиғмайди.\nҚАМОҚХОНА ИЧКИ РЕЖИМИ (ИЧКИ ТАРТИБ ҚОИДА)\nҚамоқхона ички тартиб-қоидаси муассаса вакиллари томонидан маҳкумаларга тушунтирилмайди. Маҳкумалар нима мумкину, нима мумкин эмаслиги ҳақида бир-бирларидан ўрганадилар.\nМана шу маҳкумалардан эшитганим бўйича қамоқхонанинг ички тартиб қоидаси ҳақида бироз тушунча бериб ўтсам: Қамоқхона ички тартиб қоидасига асосан маҳкумаларнинг тирноқ олишлари учун фойдаланиладиган қайчи ва пичоқ ҳар бир отряддаги икки юз-икки юз эллик нафар маҳкумага биттагина ажратилган холос. Бу қайчидан юқумли касаллик билан оғриган беморлар ҳам, соғлом маҳкумалар ҳам бирдек фойдаланишга мажбур.\nБу ҳолат гигиенага тўғри келмаслигини билган маҳкумалар оила аъзолари томонидан келтириладиган йўқловлар билан бирга тирноқ оладиган мослама ҳам киритишларига рухсат беришларини сўраб, қамоқхона маъмуриятига кўп бор мурожаатлар қилишган. Бироқ, бу борадаги барча талаблар қаноатлантирилмаган. Чунки тирноқ олиш учун мўлжалланган кичкина ва ингичка мослама хавфсизлик нуқтаи назаридан таъқиқланган нарсалар рўйхатига кираркан.\nҲар куни тонгги соат олтида уйқудан туришга гудок чалинади. “Подьём”га гудок овози янграши билан маҳкумалар тезда ўрниларидан туриб, чаққонлик билан жойларини тартибга солиб улгуришлари шарт.\nЁзги мавсумларда, апрель ойидан то сентябргача ҳар куни тонгги соат олтидан бадантарбия машқлари бошланади.\nБадантарбия машқлари бошланадиган пайтларда маҳкумалар уйқудан туришга гудок бўлишидан йигирма-ўттиз дақиқа аввал ўрниларидан туриб, жойларини тартибга солиб, ҳожатхонага бориб келадилар.\nЧунки тонгги соат олтида уйқудан турилгандан сўнг бадантарбия машқлари бошланган пайтда ҳожатхоналар қулфлаб қўйилади. Маҳкумаларни у ерга машқлар тугамагунча қўйилмайди. Машқлар тугаганидан кейин эса ҳожатхонага кирувчилар турнақатор бўлиб навбат кутишади. Бундай вазиятда қийналмаслик учун кўпчилик маҳкумалар “подьём” бўлмасдан илгарироқ ўрниларидан туришга мажбур бўладилар.\nБадантарбия машқларига бирор сабаб билан кечиккан ёки отряддан чиқиб улгурмаган маҳкумалар интизомий жавобгарликка тортилади.\nБадантарбия машқларига фақатгина докторнинг справкаси асосидагина қатнашмасликка рухсат берилади. Лекин баъзи бир маҳкумаларнинг аҳволи ниҳоятда оғир бўлишига қарамай, докторлар уларга бадантарбия машқларидан озод қилишга справкани умуман бермайдилар.\nЗона бўйича нонушта эрталаб соат саккиз яримда тугайди. Нонуштадан кейин соат тўққизгача отрядларда “санрейд”лар ўтказилиб, тозалик текширилади.\nСоат тўққиздан қирқ минут ўтгандан чалинган иккинчи гудок садоси биринчи текширувга тайёргарликка чорлайди. Соат ўнда бошланадиган текширувга (қамоқхона тилида “проверка”) маҳкумалар қамоқхонанинг ташқи худудига отряд-отряди билан, текширув бошланишидан йигирма дақиқа олдин саф тортиб, гаплашмасдан туришлари керак.\nЭрталабки соат ўндан бошлаб ярим соат ичида эрталабки “проверка” бўлиб ўтади. Ўн дақиқалик танаффусдан сўнг, ўндан қирқ минут ўтганида биринчи “политинформатика” бошланади. Қайсидир отряд жазога тортилиб, йигирма-ўттиз дақиқа ҳудудни айланаётган чоғида бирорта маҳкума зона ҳудудидан чиқиши мумкин эмас.\nБундай кунларда маҳкумалар танаффус қила олмасдан, ҳаттоки ҳожатхонага кира олмасдан, соат ўн бир яримгача отрядлардан чиқмасдан, ҳар бир бригаданинг олдинги сафига тўпланиб, умуман, бир-бири билан гаплашмасдан, газета ўқиб бераётган маҳкумани тинглаб ўтириши шарт.\n«Передный (олдинги) план» деб номланувчи бу ҳолатда шуни айтиб ўтиш жоизки, бир юз ўн-бир юз йигирма нафар маҳкумалар сақланадиган бригадаларда атиги олти, кўпи билан саккиз дона табуретка (стулча) бор, холос.\nШунинг учун ҳам биринчи қатордан бошлаб токи тўртинчи қатор ётоқ жойлари «передный план” (олдинги қатор) ҳисобланади. “Политинформатика” пайтида тўртинчи қаторгача яшайдиган маҳкумаларнинг ётоқ жойларига саккиз-ўн нафардан ортиқ маҳкумалар тиқилишиб ўтиришади.\n“Политинформатика” вақтида тадбир ўтаётганлигини текшириш ва отрядлардаги тозаликни кўздан кечириш учун АКТИВЛАР “санрейдчи”лар билан бирин-кетин текширишга киришади. Улар бу жараённи журналларига ёзиб борадилар.\nАгар бирорта отрядда тадбир талаб даражасида ўтказилмаса ёки “отряд тоза эмас” деб топилса, ўша отрядни жазолашга қарор қилганликларини эълон қилиб, чиқиб кетадилар.\nМаҳкумалардан ташқари қамоқхона вакиллари, офицерлар ва “дубачка”лар ҳам “политинформатика” пайтида бир неча мартадан отрядларда “рейд” ўтказадилар.\nСоат ўн бир-у ўттиз минут ўтгандан бошлаб, бир соат мобайнида маҳкумалар худудда эркин ҳаракатланишлари мумкин.\nСоат ўн иккидан ўттиз минут ўтгандан бошлаб икки соат мобайдида, баъзан уч соат мобайнида зонада тушлик бўлади.\nКундуз соат ўн бешдан қирқ минут ўтганда иккинчи “проверка”га гудок чалинади. “Проверка” кечки тўртда бошланади. Бу пайтни маҳкумалар орзиқиб кутишади. Боиси мана шу иккинчи “проверка” пайтида уларга хатлар тарқатилади. Соат ўн олтидан қирқ минут ўтгандан бошлаб, жами эттик минут мобайнида яна “политинформатика” ўтказилади.\nИккинчи “политинформатика” пайтида баъзан муассаса раҳбарларининг рухсати билан маҳкумалар телевизор томоша қилишлари мумкин.\nКечки соат бешдан бошлаб, бир соат ичида маҳкумаларга зона худудида эркин ҳаракатланишлари учун рухсат этилади.\nКечки олти яримдан бошлаб, икки соат мобайнида “ужин”. “Ужин” якунланиши билан чалинган гудок учинчи “проверка”га чорлайди.\nСоат тўққизда бошланган «проверка” ярим соат давом этади.\nТунги ўнда “отбой”. “Отбой”га чалинган гудокдан кейин барча маҳкумалар уйқуга ётишлари шарт. Кечаси ўндан кейин жойига ётмаган, бир-бири билан гаплашган, ёки хира чироқ нурида китоб, газета мутоала қилган маҳкумаларни эртасига эрталаб соат олтида ДПНКга тушунтириш хати ёзишга чақиртириладилар.\nҲар куни кечаси ўндан тонгги олтигача ҳар бир ёки икки соатда маҳкумалар шконкалар бўйлаб навбатчиликда туришади.\nТашқарига чиқиб кетаётган маҳкуманинг исм-шарифи ва чиқиб кетиш соати, дақиқаси махсус журналга ёзиб борилади. Уларнинг навбатчилиги пайтида ташқарига чиққан маҳкума навбатчилик тугагунча ташқаридан қайтмаса, навбатчиликни бошқа маҳкумага топширгандан сўнг ётоқ жойига қайтмаган ўша маҳкумани қидириб топиши керак.\nБунинг учун маҳкума кечаси ҳожатхона ва “медсанчасть”ни қидириши керак. Агар маҳкумани у ерлардан тополмаса, дарҳол навбатчиларга маълум қилиши лозим.\nТОЗАЛИК ВА НАВБАТЧИЛИК\nБригадалардаги тозалик, тартиб-интизомга ҳар бир бригада алоҳида-алоҳида жавоб беради. Отрядларни тозалиги билан шуғулланадиган ва бунинг учун ойлик маош олиб ишлайдиган отряд фарроши бўлади. У кунига икки-уч мартадан отрядни тозалаб, полларини ювиб чиқиши керак.\nДам олиш кунлари эса навбат билан “санрейд”га тушган ёки “проверка”лар пайтида бир-бири билан гаплашгани учун “нарушитель» деб топилган, лекин интизомий жавобгарликка тортилмаган маҳкумалар навбатчи сифатида отрядларни тозалайдилар.\nЮқорида айтиб ўтганимдек, отрядларни кунига бир марта отряд “санрейд”чилари, бир маҳал зона “санрейд”чилари кўздан кечиришади. Агар отряд зона “санрейдчи”лари томонидан ўтказилган текширувда “тозаликка риоя қилмаган отряд” деб топилса, унда отряд жазога тортилади, яъни навбатдан ташқари навбатчиликка қўйиш билан жазоланади.\nМана шундай текширувлар пайтида, агар бирор маҳкуманинг ўрни тоза бўлмаса, ҳатто бирор нарсаси ёстиғининг тагида қолган бўлса, масалан: дейлик кўзойнаги ва тумбочкасида ейдиган нарсаси турган бўлса, кружкаси бўш бўлмаса, сув турадиган кичик челакчаси ётоқ жойига яқин турса, хуллас, шу каби турли сабаблар билан отряд “санрейд”чиларининг тозаликка риоя қилмаганлар қора рўйхатига тушади.\nЗона “санрейд”чилари қўлига тушмаслик учун улардан аввал отрядларнинг “санрейд”чилари отрядни тозалигини синчиклаб, текшириб чиқадилар.\nТекширув пайтида тозаликка риоя қилмаган маҳкумалар топилса, уларни турли усуллар билан жазога тортадилар. Асосан бундай текширувларда қўлга тушган маҳкумалар қўшимча равишда зона худудини, отрядни тозалаш, навбатчиликда туриш каби ишларга жалб қилинадилар.\nЖазоланган отряд навбатчиликка қўйилган кунлари ўша маҳкумалар энг оғир жисмоний ишларга жалб қилинадилар. Шунинг учун отрядлар ниҳоятда тоза, покиза сақланади.\nМаҳкумалар ҳар икки ҳолатда ҳам қора рўйхатга тушмаслик учун энг биринчи навбатда ҳар куни эрталаб иккита шконканинг ўртасини ялаб-юлқайдилар. Яъни маҳкумалар навбат билан ўзлари яшайдиган проходининг полларини ювиб тозалашлари керак. Тумбочкаларни тоза-озода сақлашлари зарур.\nТозаликка риоя қилмайдиган маҳкумаларнинг ўзлари жабрланадилар. Қишнинг қировли кунларида бунингдек маҳкумаларга жуда қийин бўлади. Чунки қамоқхона худудида қор уюмлари ёки ёмғир суви тўпланиб турмаслиги керак.\nАйниқса, буралаб тинимсиз қор ёққан паллаларда маҳкумалар тўхтамасдан қорларни кураб, супуриб туришлари керак. Эрталабгача қор ёғиб, асфальтни муз қоплаб қолган бўлса ҳам, музларни кўчириш, кўчирилган муз бўлакларини челакларга солиб “вешалак”нинг чеккасига олиб бориб ташлаш учун отрядлар маҳкумалари ёппасига жалб килинадилар.\nБундай ишларга асосан тартиббузар маҳкумалар жалб этилганлиги боис, жазоланиб, қаҳратон совуқда ташқарида қор курамаслик ва шунга ўхшаш оғир ишларга қилишга мажбур бўлмаслик учун маҳкумалар имкон қадар ҳамма жойларини тоза сақлашга ва тартиб бузмасликка ҳаракат қиладилар.\nБаъзида айнан текширув олдидан сиёсий ва диний маҳкумаларнинг турар жойларига – матрацлари тагига, ёстиқлари остига, тумпочкаларига «қулоқ»лар бир донагина соч қили ёки узун сочнинг тароқда таралганда тўпланган ўрамларини маъмурият топшириғига кўра ташлаб қўйишади.\nБундай ҳолатларда бошқа маҳкумаларни навбатдан ташқари бирор жисмоний ишга жалб қилиш билан чегараланишса, сиёсий ва диний маҳкумаларга қарши, албатта, уларни интизомий жазолаш учун махсус қарорлар чиқарилади.\nИккинчи (точкаларда ишловчилар) ва еттинчи (ногиронлар) отрядларидан ташқари барча отрядлар навбатма-навбат зонада навбатчилик қиладилар. Зонадаги навбатчилик бўйича маъсулият тўлиғича АКТИВЛАР зиммасида бўлади.\nҚайси отряд навбатчиликда бўлса, ўша отряддаги қайси маҳкума қанча муддат қайси точкада навбатчиликда туради, ундан навбатчиликни қайси маҳкума қабул қилиб олади, барча-барчасини махсус рўйхатини тузиб, навбатчиликдан бир аввал, уйқуга ётишдан олдин ўқиб, эълон қилинади. Ушбу рўйхатнинг иккинчи нусхасини назорат олиб боришлари учун ДПКНга ҳавола қилинади. ДПНК, “режимный отдель”, “цензор”, “менсанчасть” муассасанинг назорати кучли бўлган точкалар бўлгани сабабли бундай точкаларга “тартиббузар” деб топилган сиёсий, диний маҳкумалар навбатчиликка қўйиладилар.\nБошқа тартиббузарларга бундай точкаларда икки соатдан навбатчиликда туришларига топшириқ берилса, ҳеч қандай тартибни бузмаган сиёсий ва диний маҳкумалар бу точкаларда олти соатдан туришга мажбур қилинадилар.\nОтрядлар зонада навбатчилик кунида тонгги соат олтидан бошлаб, тунги ўн бирга қадар бутун худуддаги тозалик ва тинчликка жавоб беради. Масалан, “политинформатика” пайтида, овқатланиш соатларида, уйқуга ётиш пайтида. Шу каби бошқа ҳолатларда маҳкумаларни, “курилька”да тўпланган маҳкумаларни тарқатиш, ошхонага овқатланишга кирганларни қувиб чиқаришда муассаса вакилларига кўмаклашиш каби барча-барча ишларга масъул ҳисобланади.\nТунги ўн бирда бугунги навбатчиликда бўлган отряд фаоллари эртага навбатчиликда турадиган отряд фаолларига зона ҳудудини тозалигини кўрсатиб, шундан сўнггина навбатчиликни топширадилар. Бутун бошли зона маҳкумалари отрядми-отряд ошхонага кириб овқатланиб чиққунларига қадар навбатчиликда турган отряднинг маҳкумалари йўлнинг икки томонида узун бўлиб терилиб туриши, жонли девор ва йўлак ҳосил қилиб туришлири талаб этилади. Бундай пайтларда сафда турган маҳкумалар очликдан, мадорсизликдан беҳуш бўлишлари, йиқилиб тушиш ҳолатлари такрорланиб туради.\nТонгда подъём бўлиши билан ўрнимдан туриб Зуҳра билан бирга ювиниш учун “комната гигиена”га (орасталик хонаси) кириб бордим.\n“Комната гигиена” белгиланган график бўйича тонгги соат олтидан бошлаб, бир соат давомида очиқ бўлади. Ундан сўнг кундузги ўн бир яримдан бошлаб бир соат, соат учдан бошлаб ярим соат, кечки соат бешдан бошлаб бир ярим соат, кечқурун саккиздан бошлаб ярим соат мобайнида очиқ бўлади.\nХонада элликтача кран мавжуд бўлиб, бу кранлардан жилдираб, баъзан эса томчилаб сув оқади. Шунинг учун айниқса, эрталабки ювиниш пайтида маҳкумалар кран талашиб, бир-бирлари билан юмдалашиб кетишади. Бақир-чақир бутун зонани тутиб кетади.\nТонгги олтида ошхонага отряди биринчи бўлиб кирадиган маҳкумалар апил-тапил юз қўлини ювиб, кран бўшамагани учун юз қўлини ювишга улгурмаганлари эса ювуқсиз бет-қўл билан овқатланиш учун ошхонага югуришади. Жилдираб ёки томчилаб оқаётган сувда албатта, бутун бошли зона маҳкумалари ювиниб улгуролмайдилар. Соат етти яримда сув тақа-тақ тўхтатилади.\n«Комната гигиена»да кранлар ўртасида икки қарич келадиган узун бетон девор ўрнатилган бўлиб, асосан, бу ерга сув тўхтаб қолиши хавфини олдини олиш мақсадида сув тўлдирилган челак, совун, тиш паста ва тиш чёткаси, шунга ўхшаш зарурий нарсалар икки томонда жойлашган маҳкумалар томонидан қўйилади.\nГоҳида бақир-чақир, ур-йиқит, тўполон бўлиб кетади. Чунки баъзан маҳкумалар жилдираб оқаётган сувда юзига сурилган совун кўпигини кетгизиб олгунича ўша бетон девор устида турган янгигина тиш пастаси, ёки совундони билан бирга ичидаги қиммат совуни ҳам ғойиб бўлади.\nҚамоқхонадаги ошхонада бир нечта маҳкумалар смена билан ишлайдилар. Улар тонгги соат олтигача барча маҳкумаларга етадиган овқатларни тайёрлаб улгуришлари керак.\nБундан ташқари ҳар куни ейилмасдан қолган қолдиқ овқатларни идишларга жойлаб, муассаса раҳбарларининг таниши бўлган бир чўчқабоқар фермернинг олиб кетиши учун тайёрлаб қўйишлари ҳам керак.\nМаҳкумалар ошхонага навбат билан беш нафардан сафга тизилиб, отрядма-отряд киритиладилар. Ошхонага киришга навбати келган отрядлар маҳкумалари отрядларнинг ташқи саҳнида тўпланадилар ва ошхонага қараб юриш қиладилар. Ошхона яқинига борганларида эса ичкарига киришга рупор орқали рухсат берилишини кутиб турадилар.\nОшхонада, ичкари хоналарда бир пайтнинг ўзида, тахминан, икки юз нафарга яқин одам сиғадиган ўн олтита катта столлар жойлаштирилган. Ташқарида худди шундай столлардан яна ўн бешта бор. Агар бир вақтнинг ўзида иккита катта отрядни овқатланиш учун чақиришса, айрим маҳкумаларга жой етмай қолади. Биринчи бўлиб ошхонага кирган отрядлар ичкаридаги жойларнинг ҳаммасини эгаллаб олишади, кейинги кирган отряд маҳкумаларига жой етмайди. Бу ҳолат уларнинг бир-бири билан жой талашиб, жанжаллашишларига сабаб бўлади. Айрим ҳолларда бундай жанжаллар муштлашишгача бориб етади. Жой етмаган маҳкумалар овқатларини кўтариб олиб, у ёқ-бу ёққа аланглаб, ўтириш учун бўш жой қидирадилар.\nҚишнинг қаҳратон совуқ кунларида ҳам, овқатланиш учун бир вақтга чақирилган отрядлар маҳкумалари ярми ичкарида, ярми ташқарида усти ёпилгану, лекин тўрт тарафи очиқ бўлган ошхона ташқарисида овқатланишга мажбур. Суяк-суякни қақшатадиган изғирин совуқ палласида ташқарида овқатланишни истамаган маҳкумалар имкон қадар ичкаридан жой эгаллаш пайида бўлишади.\nОшхонанинг овқатини ейдими-йўқми, маҳкумалар ошхонага киришга, бошқалар овқатланиб бўлишини кутишга, барча овқатланиб бўлгандан кейингина, отряди билан бирга сафга тизилиб, қайтиб чиқиб кетишга мажбур. Тахминан бир ярим соат ичида ўнта отряднинг овқатланиб бўлиши шартлиги инобатга олинса, бу жуда қисқа муддат ҳисобланади. Маҳкумалар стулларга жойлашиб, уларга нон тарқатилиб бўлиши биланоқ “дубачкалар” қўлидаги дубинкасини столга тарақлатиб урганча, тезроқ овқатланиб, жойни бошқа отрядларга бўшатиб беришни талаб қилиб, бақира бошлайдилар. Уларга қўшилиб, навбатчиликда бўлган отряднинг навбатчилари ҳам бақир-чақир қилиб, маҳкумаларни ҳайдай бошлайдилар.\nМасалан, ҳар бир бригадада фақатгина икки нафардан овқат тарқатувчилари бор. Улар юз нафардан ортиқ маҳкумаларга овқат тарқатиб улгурмасларидан, ошхонадан чиқиб кетишни талаб қилишади. Бақир-чақирлар авжига чиқади. Овқатланиб бўлган маҳкумалар энди ошхона худудининг ташқи саҳнига ўрнатилган олтитагина кранлар олдида тўс-тўполонни давом эттирадилар. Идишини ювиш учун навбатда турган маҳкумалар бир-бирларини туртган, бир-бирини ҳақоратлаган…\nИдишларини ювиб бўлганлари яна беш нафардан бўлиб сафга тизиладилар ва отрядга қараб равона бўладилар.\nҲар сафар маҳкумалар ошхонадан чиқиб кетаётган пайтларида дарвоза олдида беш-олти нафар “дубачкалар”, “опер.отдел” вакилалари ва НВН бошлиқлари туришади. Улар ҳар бир маҳкумани бирма-бир ҳамма жойларини – кийим-кечакларини, қўлтиқларини, орқаларини, қўлларидаги идишларини обдон тинтиб, текшириб, кейин ошхонадан чиқаришади.\nОшхона овқатини очликдан ўлмаслик учун мажбуран ейилишини ҳисобга оладиган бўлсак, бу назоратчилар қисқа муддатда овқатланиб улгурмаган маҳкумаларни ўзларига берилган бир пайка ноннинг қолдиқ – еб тугатилмаган бўлакларини ўзлари билан олиб чиқиб кетишларига ҳам қаршилик қиладилар.\nБирор-бир маҳкума яширин тарзда ноннинг каттароқ ушоғини олиб чиқиб кетаётган бўлса, ундан нон бўлагини тортиб олишади-да унинг кўзи ўнгида тортиб олинган нонни чўчқабоқар олиб кетадиган ахлат бетон идишга ташлашади.\nБаъзида назорат кучайтирилади ва шу пайтларда ўз улуши бўлган бир пайка нонни ошхонадан олиб чиқмоқчи бўлган маҳкумаларни жазо изоляторига қамашгача боришади.\nЛекин ошхонадан нон ўғирлаб чиқиб сотадиган маҳкумаларни назоратчилар умуман текширмайдилар ва ўтказиб юборадилар. Бундай маҳкумалар сотиш учун олган нонларини кўпинча клёнкаларга солиб, оёқларига боғлаб, олиб чиқадилар.\nОвқатланиш пайтида тартиб-интизомга риоя этилишини қаттиқ талаб қиладиган муассаса ходимлари маҳкумаларни текширувдан ўтказишга бош бўлсалар, шу куни ўғирлаб чиқилган пайка ноннинг нархи сотувда кескин ошиб кетади.\nНоннинг нархини нима учун ошириб юборганлиги хусусида сўрайдиган бўлсангиз, нон “ўғри”лари: “Ўзимни балога қўйиб, беш – олти пайка нон ўғирлаб чиқдим. Агар қўлга тушиб қолганимда, камида ўн беш суткага изоляторга қамашарди. Мана шундай хавфли ҳолатда ҳам нон олиб чиқишга эришганим учун нонимни нархи ошган. Биргина менда эмас, бутун зона бўйича мана шундай нархга топасиз нон керак бўлса», – деб жавоб қилишади.\nАёллар қамоқхонасидаги ҳаммом, ювиниш хонаси, сартарошхона, кир ювиш хонаси, ҳожатхона, поликлиника, иссиқ сув, совуқ сув бериладиган трубалар ва бошқа точкалар қамоқхона раҳбарлари томонидан тасдиқланган график асосида ишлайди. Қамоқхонада сув доимо оқиб турадиган бирорта точка йўқ. Маҳкумалар орасида сув тақчиллиги орқасидан доимо жанжал-тўполон, ур-йиқитлар бўлиб туради. “Артезан” деб аталадиган йўғон трубалардан белгиланган муддатларда иссиқ-совуқ сув берилади. Бу ер бир кунда олти маротаба бор-йўғи ярим соатдан очилади, холос.\n“Артезан” бир кун ичида олти марта ярим соатдан очилади – тонгги олтида, саккиз яримда, ўн бир яримда, икки яримда, кечки беш яримда, кечки соат саккизда. Шу уч соат орасида маҳкумалар ўзларининг плассмасса идишларига сув тўлдириб олишади. Маҳкумалар челаклар, тоғоралар билан навбатга туриб, сув очилишини баъзан ярим соат, баъзан ундан кўпроқ ҳам кутишади.\nСув очилиши биланоқ тала-тўп, ур-йиқит, ҳақорат ва камситиш бошланади. Чунки «блатной»ларга хизмат қиладиган маҳкумалар навбатда туришни исташмайди. Улар навбатда турганларни суриб ташлаб, куч ишлатиб, бир эмас, бир нечта челак ва тоғораларини тўлдира бошлайдилар. “Блатной”ларни имтиёзидан фойдаланган яқинлари уларнинг «қизлар»и қўлларига ўз челаклари ва тоғораларини тутиб қўйишади.\nБир-икки конфет эвазига фақатгина «блатной»ларнинг эмас, балки бошқаларнинг ҳам челак-тоғораларини йиғиштириб олиб, сувга тўлдираётган маҳкумага сув очилишини узоқ кутган, лекин навбат тегмаётганлардан кимдир «чёрт» деб сўкиб қолади. «Чёрт» деб ҳақоратланган маҳкума дарров жанжал кўтаради, «блатной» маҳкума билан “дўстлиги”ни «чёрт»ликка йўйишгани учун жазавага тушади.\nҚамоқхонада бирор бир воқеа сир бўлиб қолмаганидек, хизматкорига қилинаётган қўпол муомалага чидай олмаган «блатной» воқеа жойига етиб келади.\nҲамма томоша ана шундан кейин бошланади.\nҲозиргина «чёрт»га ҳужум қилиб, сув олиш учун навбатда туриши лозимлигини талаб қилаётган маҳкумаларнинг аксарияти писиб кетадилар. “Блатной» ўз хизматкорини сўккан маҳкума билан тикма-тик жанг бошлайди.\nБаъзи бир маҳкумаларгина бу жанжалга аралашадилар. Кўпинча бундай жанжаллар сувнинг муддатидан олдин ўчирилишига сабаб бўлади. Кейин маҳкумалар ҳар қанча илтимос қилишмасин, сув ўша муддат учун умуман очилмайди.\nМана шундай ҳолат юз беришидан чўчиган маҳкумалар имкон қадар овозларини баландлатмасликка ҳаракат қилишади.\nАгар жанжал бўлгани учун сув муддатидан илгари тўхтатиб қўйилса, навбатда узоқ туриб сувсиз қолган маҳкумалар ҳам, ҳатто «чёрт»нинг ҳаракатларидан норози бўлганлар ҳам «блатной» билан юзма-юз бўлган маҳкумани ҳақорат қила бошлайдилар. Гўёки сувнинг муддатидан олдин беркитилишига ягона у айбдордек.\nЧелакларига сув олишга улгуриб қолган “бахтлилар” сувини отрядларнинг “каптёрка”ларида сақлаб, авайлаб ишлатадилар. Баъзан сув ўғрилари ҳамманинг кўзи ўнгида турган бировнинг челагидаги сувни ўз идишига ағдариб олишганини ҳеч ким сезмай ҳам қолади.\n“Курилька”да маҳкумалар тўп-тўп бўлиб ўтириб, сигарет чекишади. Бу ерга нафақат сигарет чекувчилар, балким бирор янгилик эшитишдан умидвор бўлган маҳкумалар ҳам тўпланишади. Тепаси тўсилган бир-бирига қаратиб қўйилган тўртта скамейкалар ўрнатилган бу жойни “парашахона” деб ҳам аташади.\nЧунки кунда, кун ора мана шу ерда тўпланиб турган маҳкумалар ўзларича турли янгиликларни ўйлаб топадилар. Эмишки, Президентимиз “Аёлларнинг жойи қамоқхонада эмас, фарзандларининг ёнида бўлиши керак”, деганмишлар. Шунинг учун бир ой ичида қамоқхона бўшатилармиш. Қамоқхонада ҳеч ким қолмасмиш. “Парашачи”лар худди шундай усул билан ўзларини ва ўзгаларни алдаб, умрларини ўтказишади.\nҚамоқхонанинг иккита ҳожатхонаси бор. Биринчи ҳожатхонага кўпинча бузуқ бўладиган битта кран ўрнатилган. Бу биринчи ҳожатхона тахминан йигирма ўринли. Иккинчиси ўн беш ўринли ҳожатхона бўлиб, иккинчи ҳожатхонада умуман кран ўрнатилмаган. Ҳожатхоналар кўпинча қулфлаб қўйилади. Графикда белгиланган вақтлардагина очилади.\nҲожатхоналар маҳкумалар сонига нисбатан кичиклиги сабабли жуда ҳам ифлос ва гигиена талабларига умуман жавоб бермайди. Бир минг икки юз-бир минг тўрт юз нафар маҳкумалар учун бу ҳожатхона етарли эмаслиги сабабли, улар доимо ҳожатхона ичида навбат кутадилар.\n«Комната гигиена» маълум вақтлардагина очилиши, ҳожатхонада қўл ювиш учун краннинг ишламаслиги ва йўқлиги боис, ҳожатхонага кириб чиққан маҳкумалар қўлларини ювиш имкониятидан мутлақо маҳрум.\nМаҳкумаларнинг юқумли ичбуруғ касаллиги ва бошқа юқумли касалликларга чалинишларида ҳожатхонадаги шароитнинг ёмонлиги биринчи сабабдир.\nСанитария талабига жавоб бермайдиган ҳожатхонадан фойдаланилганлиги, ҳожатдан кейин қўл ювишга умуман имконият яратилмаганлиги, ҳамда ошхонанинг сифатсиз таомларини истеъмол қилиш натижасида бир йилда камида беш-олти марта зонада карантин эълон қилинади. Яъни бирданига ўттиз-қирқ фоиз маҳкумалар ичбуруғ касали билан оғрийдилар.\nАртезандан сув келган пайтда маҳкумалар челакларига олиб қўйганлари заҳира сувдан фойдаланиб бўлса ҳам, қўл ювиш имкониятлари йўқ ҳисоби. Чунки зонанинг ҳеч бир ерига сув тўкиш мумкин эмас.\nҲожатхона билан отрядлар ораси узоқлиги боис маҳкумалар ҳожатхонадан чиққанларидан сўнг қўлларини ювиш учун кружкаларда, бўшаган шампун идишларда сув олиб келиб, ҳожатхона ёнидаги майдон четида қўлларини ювиб кетадилар.\nЛекин кўпинча «таҳорат идиши» деб аталувчи шампун идиши ва кичкина баклажкаларни маҳкумаларнинг қўлида кўрган муассаса вакиллари уларнинг қўлларидан баклажкалари ва бошқа идишларини тортиб олишади. Маҳкумаларнинг кўзи ўнгида идишларини пичоқ билан кесиб ташлашади. Бундай пайтлари «баклажка ови» бошланибди дейишади маҳкумалар.\nҚамоқхона ҳаммоми жуда ҳам эски бўлиб, у ерда маҳкумаларни бемалол чўмилишлари учун ҳеч бир имконият йўқ. Отрядлар навбатма-навбат ҳаммомга олиб кирилади.\nДушанба ва жума кунлари “психотделение”, “медсанчасть” ва “венотделение”да даволанаётган беморлар ҳаммомга кирадилар.\nШунингдек душанба куни ҳаммомга еттинчи отряддаги қари, ногирон, ҳомиладор маҳкумалар ва тўртинчи отряддаги юздан ортиқ мақкумалар ҳам киришади. Жума куни эса беморлардан ташқари саккизинчи отряддаги юз нафардан ортиқ маҳкумаларга навбат тегади.\nҲафтанинг бошқа тўрт кунида, масалан: сешанба куни биринчи-олтинчи отрядлар, чоршанба куни учинчи отряднинг иккала бригадаси, пайшанба куни тўққизинчи отряднинг иккала бригадаси, шанба куни бешинчи ва ўнинчи отряд маҳкумаларининг ҳаммомга киришлари белгилаб қўйилган.\nИккинчи отрядда асосан турли жойларда “дневальный” вазифасида ишлайдиган қирқ-қирқ беш нафар маҳкумалар ДПНКнинг махсус рухсати билан ҳафтанинг истаган пайтида ҳаммомга кириш ҳуқуқига эга. Якшанба куни эса ҳаммомда “санитарный день” ҳисобланади. Шу сабабли бу куни ҳаммом умуман ишламайди.\nМаҳкумаларнинг чўмилиш муддатлари эрталабки текширув тугагандан кейин соат ўн бирдан бошлаб икки соат, иккинчи текширувдан кеч соат олтидан бошлаб, икки соат, жами тўрт соат белгиланган. Отрядлардаги маҳкумалар шу белгиланган муддатда чўмилиб улгуришлари шарт. Чунки белгиланган соатлардан кейин ҳаммомга иссиқ сув жўнатиш тўхтатилади.\nҲаммом очилишидан тахминан йигирма-йигирма беш дақиқа аввал бугун чўмилиш навбати бўлган отрядларнинг маҳкумалари тоғораларини кўтариб, ҳаммомнинг эшиги тагида навбат кутиб турадилар.\nҲаммомнинг эшиги очилиши билан уяси бузилган арилардек, ҳамма ўзини бирданига эшикка уради. Чунки биринчилардан бўлиб ҳаммомга кирган маҳкумаларгина ечиниш жойларидаги илгакларни эгаллашлари мумкин. Сувга яқин жойларга жойлашиб олиш имкониятига ҳам эга бўладилар.\nҲаммомнинг ечиниш хонаси жуда ҳам тор бўлиб, эни беш метр, узунлиги олти метрни ташкил қилади. У ерда фақатгина эллик-эллик иккита кийим илгич бор. Шундан 30дан ортиғи оддий михлар. Михлар ва илгичларнинг ораси йигирма-йигирма беш сантиметрни ташкил қилади. Бир вақтнинг ўзида чўмилиш учун кирган олтмиш-етмишта маҳкумага кийим илгич ҳам, михлар ҳам етмай қолади.\nҚолаверса, қамоқхона ички тартиб қоидасига амал қилиб, маҳкумалар барча кийимларини кийиб юришга мажбур эканлигини ҳисобга оладиган бўлсак, ҳатто битта маҳкуманинг ечган кийимлари учун битта илгич ёки битта мих камлик қилади. Шунинг учун маҳкумалар ечган кийимларини ерларга тахлаб қўйиб, ҳаммомга кириб кетишади. Улардан олдинроқ ҳаммомга кирган маҳкумалар ҳаммомдан чиққач, ўз кийимларини қидириб, бошқа маҳкумаларнинг ерда ётган кийим-кечакларини тепкилаб ташлашади.\nКафтдеккина келадиган ечиниш хонасида шунақанги тиқилинч, ур-тўполон бўладики: бир-бирларини итарган, туртиб силтагани ким, бошига тоғора билан тушириб қолгани, муштлашгани қайси бири, кийим-кечакларни тортқилаётганлар кимлар, бундай тўс-тўполонда илғаб қолиш қийин.\nҲаммом деганлари – эни беш метр, узунлиги эса йигирма беш метр келадиган жой бўлиб, ичкарисига айлантириб супа қилинган. Ҳаммомнинг ўртасида ҳам эни бир метр, узунлиги тахминан беш метрлик супа ўрнатилган.\nҲаммомда фақатгина тўртта кран бор. Улардан биттаси умуман ишламайди, синиқ. Учтагина крандан оқаётган сувдан фойдаланиб, беш соат ичида икки юз – уч юз нафар маҳкумалар чўмилишга улгуришлари шарт. Чунки белгиланган муддатда ҳаммомдаги иссиқ сув ўчирилади.\nБиринчилардан бўлиб ҳаммомни чўмилиш хонасига кириб олган маҳкумалар бир эмас, бирданига бир нечта тоғораларни бетон токча устига ёйиб қўйиб, “однохлебка”лари, «оила»лари вакиллари учун жойларни эгаллаб олишади.\n(Однохлебка – Оила – маҳкумаларнинг уч-беш кишилик (гоҳида ундан-да кўп) гуруҳи бўлиб, улар бир-бирларига ишонадилар, кундалик ҳаётда бир-бирларига ёрдам берадилар ва бир-бирлари учун масъулдилар – муаллиф)\nҲаммомга киришдан аввал отряддаги «блатной» маҳкумалар биринчи, иккинчи ва учинчи кранларни бўлишиб олиб, қайси кран уларга қарашли бўлиши ҳақида баланд овозда эълон қиладилар. Улардан кейин беш-олти нафар шериклари ҳам бақириб, “блатной”лардан кейин кранга ўзлари эгалик қилишлари хусусида ҳаммани хабардор қиладилар.\nУлар кран тагини банд қилиб қўйганликлари сабабли ҳам, ур-тўполондан кейин ҳаммомга кириб боришса-да, улар айтган жойларини эгаллашга ҳеч бир маҳкума журъат этмайди.\nКранларни тагини эгаллаб олган «блатной»лар бошқа маҳкумалар сув олиш учун келсалар, сув бермасдан бақир-чақир қиладилар. Сув талашиш орқасидан қўлидаги чўмич ёки тоғора билан уриб, бир-бирига тан жароҳати етказиш ҳолатлари доим такрорланиб туради.\nҲаммомга кириб чўмилиб чиқишда, асосан, қамоқхонага янги келган маҳкумаларга жуда ҳам қийин бўлади.\nЧунки кичкинагина ҳаммомда тоғора қўйиш учун ҳам жой камлиги боис янги келган ва асосан «бедолага» маҳкумаларни ҳақорат қилиш, калтаклаш, зўравонлик-ла уларга жароҳат етказишлар узлуксиз давом этади.\nБелгиланган муддатда чўмилишга улгурмаган маҳкумалар иссиқ сув ўчирилганидан кейин совуқ сув билан бўлсада чўмилишни давом эттиришга мажбур бўладилар.\nБаъзан маҳкумалар ўртасида низо келиб чиқиб, тўполонга айланиб кетган ҳолларда иккинчи текширувдан кейинги чўмилиш муддатини кечки соат саккиз яримгача узайтиришлари мумкин.\nКечки соат олти яримда кечки овқатланиш бошланишини ҳисобга олинса, кўпчилик маҳкумалар ёки ҳаммомга кириб, оч қолишларига тўғри келади, ёки ошхонага кириб, овқатланиб, яна бир ҳафтагача чўмилиш имкониятидан маҳрум бўлишлари керак.\nБаъзан муассаса раҳбарлари буйруғи билан махсус қора рўйхатдаги маҳкумаларни овқатланиш ўрнига, отряддаги бошқа маҳкумалар билан биргаликда ҳаммомга кириб, чўмилаётган жойидан олиб чиқиб, кечки овқатланишга кирмасдан, қамоқхона ички тартиб-қоидасини бузганликда айблаб, жазо изоляторига қамаш ёки бошқа жазо чораларини кўриш ҳолатлари тез-тез такрорланиб туради. Ваҳолонки, айнан ўша пайтда жавобгарликка тортилган маҳкума билан бир отрядда бўлган ва у билан бирга ҳаммомда чўмилаётган эллик-етмиш нафар маҳкумаларга ҳеч бир эътироз билдирилмайди.\nҲаттоки, баъзан овқатланиш пайтида ҳаммомда чўмилаётган бошқа маҳкумаларнинг баъзиларидан муассаса вакиллари тили билан айтганда қамоқхона ички тартиб қоидасини бузганликда қораланаётган маҳкумага қарши: “Ҳақиқатан ҳам мана шу маҳкума кечки овқатланиш пайтида отряддаги маҳкумалар билан бирга ошхонага кирмасдан, ҳаммомда чўмилаётганлигига гувоҳ бўлдим”, – деган мазмунда тушунтириш хатлари ҳам олишдан тойишмайди.\nҲаммомдаги ҳангомалар, албатта, кимнидир нимасидир йўқолиши билан ҳотима топади. Ҳар куни ҳаммомда кимнидир оила-аъзолари томонидан юборилган свитерими, ички кийимими, нимадир ўғирланади.\nАгар тарозиси оғир маҳкумаларнинг нарсалари йўқолса ўғриларни қидириб топиш учун кўплаб маҳкумалар жалб этилади. Чунки кийимни ўғирлаган маҳкума уни очиқ-ошкора кия олмайди, қўлга тушиб қолишдан қўрқади.\nБиргина йўли – зонадаги “бозорком” маҳкумалардан ўғирланган буюмни арзон нархга бўлса-да, сотиб беришларини илтимос қилиши мумкин. Лекин бу усул ҳам ўғриларни фош бўлишларидан ва жазоланишларидан сақлаб қололмайди.\nЧунки қайси отряддаги маҳкумалар ҳаммомга кирганда нарса йўқолган бўлса, ўғирланган нарса ва унинг алоҳида белгилари ҳақида “бозорком” маҳкумалар дарҳол огоҳлантириб қўйилади. Шубҳали товарни қўлга киритган “бозорком” сотувга берилган молни тўғри буюмини ўғирлатган маҳкумага олиб бориши керак.\nЛекин маҳкумаларнинг чўмилаётган жойидан ўғирланадиган шампунлар, совунлар ва мочалкалар умуман топилмайди. Чунки ичида камгина қолган шампун идиши билан ҳаммомга кирган “крыса”лар бошқа маҳкумаларнинг шампунларини ўғирлаб оладилар-да, ўзларининг озгина қолган шампун идишларига ўғирланган шампунни қуйиб, идиш ичидаги шампунларни аралаштириб юборадилар.\nШундан сўнг шампун эгаси минг дод-вой қилсин, унинг идиши сингари шампун идиш чўмилаётганлар ичидан топилмайди. Ҳаммомнинг бир бурчидан шампунининг бўш идиши топилади, холос. Совун ва бошқа нарсаларни эса қидиришнинг ҳам ҳожати йўқ.\nКўз ўнгингизда қилинадиган бундай ўғриликларни битта маҳкуманинг ўзи амалга ошира олмайди. Ўғрилар камида икки нафар бўлиб, шерикликда ишлайдилар. Шампун топилмагани билан жабрдийдалар айнан мана шу чўмилаётганлар орасидаги «крыса»ларга ҳужум қилишади.\n«Крыса»лар ҳам аҳмоқ эмас, бўшатилган шампун идишни сув олишга кранни олдига боргандами ёки бошқа бирор баҳона биланми ҳаммомни ўзлари турган жойидан бошқа тарафига ташлаб қўйишади.\nҲаммомда бир куннинг ўзида икки юз – икки юз эллик нафар маҳкумаларни чўмилишга киришларини ҳисобга олинса, йўқолган шампун идишнинг бўш идиши қай бир маҳкумага тегишли эканлигини ҳам аниқлашнинг имкони бўлмайди.\nШампун ўғирлаганликда айбланган маҳкумаларни шампун идишлари кўздан кечирилганда, икки хил шампуннинг аралашмасидан бутунлай бошқа рангдаги шампун ҳосил бўлганлиги сабабли ҳам жабрдийдалар шампунни айнан шулар ўғирлаганини исбот қила олмайдилар.\nҚайси куни қайси отряд ҳаммомга кирган бўлса, ўша отряд қамоқхона маъмурлари томонидан қаттиқ назоратга олинади. Чунки ҳаммомга кирилган кун маҳкумалар албатта, ўзларининг ички кийимлари ва бошқа зарурий нарсаларини ҳам ювадилар.\nМаҳкумалар ювилган кирларини қуритишга имконият етарли эмаслиги сабабли отрядларга, шконкаларнинг бош ва оёқ томонларига ёйиб, кирларини қуритишга ҳаракат қиладилар.\nМана шундай пайтларда агар текширувчилар кириб, тутиб олишса, нафақат ювилган буюмини қуритиш илинжида отряд ичкарисига ёйган маҳкумага чора кўрилади, балки ундан тортиб олинган ўша нарсалари ҳам йўқ қилинади.\nМаҳкумаларнинг ювилган кирларини бино ичида қуритишларига қаршилик қилмаганликлари учун туркум фаолларига ҳам қаттиқ гапириб, отрядни навбатдан ташқари зона худудида навбатчилик қилишга мажбур қиладилар.\n“ПРАЧКА” – КИР ЮВИШ ХОНАСИ\nМаҳкумалар учун энг керакли бўлган жой-кир ювиш хонасидир. Бу ерни маҳкумалар «прачка» дейишади.\n“Прачка” «Комната гигиена» билан битта бинода жойлашган бўлиб, бу ер кунига тўрт маҳал – эрталаб саккиз яримда, кундузги соат ўн иккида, кундузги икки яримда, ҳамда кечки олтида бир соатданга, жами бир кунда тўрт соатга очилади.\n“Прачка”нинг катталиги – эни беш метр, узунлиги эса ўн метрлар чамасида бор. “Прачка” биносининг икки томонига бир метрдан супа қилинган ва икки томонда иккитадан совуқ ва иссиқ сув келадиган кранлар ўрнатилган. Бинонинг тўрида яна бир кран бўлиб, шу краннинг тўғрисига кир сувлар оқиб тушиши учун мўлжалланган “ариқча” кавланган.\nАртезан трубадан оқадиган қайноқ ва совуқ сувдан челаклаб, тоғоралаб ташиб олган маҳкумалар мана шу «прачка”да кир ювадилар, чўмиладилар. Бу ерда ҳам кранлардан, худди ҳаммомдагидек, «блатной»лардан ортса, кейин бошқа маҳкумалар фойдаланиши мумкин.\nБу тор бинода бир вақтнинг ўзида қирқ – эллик нафар маҳкумалар ҳам чўмилишади, ҳам кир ювишади. Яъни бир маҳкума пастда ўтириб, кир юваётган бир пайтида, супага тоғорасини қўйиб чўмилаётган бошқа бир маҳкума, кир юваётган маҳкуманинг усти боши шалаббо бўлишини ҳисобга олмасдан, устидан тоғоралаб сув қуйиши табиий ҳол ҳисобланади. Ёки кир юваётган маҳкума мағзаваларни шалоплатиб тўкиб, чўмилаётган маҳкуманинг тоғораларда турган тоза сувини булғаши ҳеч гап эмас.\nҲар иккала ҳолатда ҳам вазият кескинлашиб, воқеа маҳкумаларнинг бир-бирига тан жароҳати етказишлари билан якун топиши мумкин.\n«Прачка»даги шароит ўта аянчли эканлиги, артезандан сув олиш мушкуллиги боис қўпчилик маҳкумалар кирларини ўзлари ювишмайди, «кир ювувчи»ларга беришади.\nКир ювувчилар бирданига бир нечта маҳкумаларнинг кирларини ювишади.\nЗонада ҳалол ва кирларни покиза ювиши билан танилган бу маҳкумалар кунига камида икки мартадан кир ювадилар. Аниқроғи, уларни умри “прачка”да, “вешалак”да ўтади.\nБундай маҳкумалар қисматдошларининг кирларини ювиш ва қуритиб бериш эвазига оладиган ҳақлари ҳисобига кун кўрадилар. Чунки кир ювиб бўлингандан сўнг, уларни қуритиб олиш ҳам катта муаммо. Улар олинадиган ҳақлари эвазига кирлар қуригунча “вешалак”дан бир қадам жилмай, кирларни қўриқлайдилар. Чунки кирингизни ювиб, ёйгандан кейин, у қуригунча қўриқлашингиз керак.\nАгар бирозгина бепарво бўлсангиз, қуритиш учун ёйиб қўйган нарсангиз қанот чиқариб “учиб” кетади, яъни ўғирлаб кетишади. Кирингизни ювиб, қуритиб бериш учун ҳақ оладиган маҳкума эса ювилган нарсаларни йўқотмай қуритиб бериш мажбуриятини ҳам ўз зиммасига олади.\n“Вешалак”да ойлик маош олиб ишлайдиган «дневальный» маҳкума бор. Бундан ташқари, ҳар куни қайси отряд навбатчиликда бўлса, ўша отрядлар бошқа точкалар сингари «вешалак»ни ҳам доимий равишда навбатчи билан таъминлайдилар.\nНавбатчилар «вешалак»нинг тозалигини назорат қиладилар ва ювиб, қуритиш учун ёйиб қўйилган кирларни ўғрилардан қўриқлашади ҳам.\nЛекин «вешалак»ка ёйилган кирларнинг қўриқчилари қанчалик кўп бўлмасин, ҳар куни кимларнингдир кийим-боши, кимнингдир “тўшакпўш”лари йўқолиб туради. «Вешалак»дан кир йўқолган куни у ерда қайси отряднинг маҳкумаларини кўришган бўлса, ўша маҳкумаларни “кишер”лари “қўриқчи”лар томонидан “шмон” қилинади.\n“Вешалак” маҳкумаларнинг дард хасратларига шерик бўладиган макон ҳамдир. Бу ерда бурчак-бурчакка биқиниб олиб хўнг-хўнг йиғлаётган маҳкумаларга кўзингиз тутиши мумкин.\nУлардан бири ташқарида қолиб кетган гўдак фарзандларини эслаб йиғласалар, бошқа бирлари турмуш ўртоғининг қамалганидан фойдаланиб, бошқа бир аёлга илакишган турмуш ўртоқларининг хиёнатлари ҳақида эшитган янгиликни хазм қила олмай фарёд урадилар…\nPowered by WordPress | Theme Designed by: bought from here | Thanks to http://www.r4idiscountfr.com/categories/R4-3DS/, http://www.shopsignalbooster.co.uk/ and shopsignalbooster


09/04/2020 12:52 390\nУшбу инсоний фазилат асрлар мобайнида мақтовларга сазовор бўлиб келмоқда. Хотам Тойи тўғрисидаги қиссалар мана неча асрлардан бери мусулмон оламидаги барча халқлар маънавий-маърифий хазинасида сақланиб келмоқда. Бугун саховатпеша юртдошларимиздан бири - товуқ фермасининг соҳиби бир ҳафталик тухум заҳирасини ёрдам фондига беришга қарор қилганини эшитиб қолдим. Айтишларича, унинг олдига доимий мижозлари келиб, тухумни арзонроқ сотишни илтимос қилишган. Шунда у нега кейинги кунларда мижозлар маҳсулотни арзон нархда олишга уринаётганлар сабабини сўраган. Тижоратчи мижозлар, тухумни аҳолига ёрдамга олаётганларини маълум қилишган. Таъсирланиб кетган фермер омбордаги бир ҳафталик захирани харидорларга бепул топширган ва ёрдам фондига топширишни сўраган. Воқеани эшитиб қаттиқ таъсирландим. Қуръони Каримдан қуйидаги оятларни саховатпеша юртдошларимиз эътиборига ҳавола қилишга ботиндим:\nБисмиллаҳир Роҳманир Раҳийм:\n"...Аллоҳ таоло сизларнинг Худо йўлида қилган нафақаларингиз эвазига гуноҳларингизни мағфират қилишни, нафақа қилган молларингизни бир неча баробар кўпайтириб беришни ваъда қилади. Аллоҳ таолонинг бандаларига марҳамати жуда кенгдир, аҳволларини билгувчидир" (Бақара, 268-оят).\n"Эй, мўминлар! Агар садақаларингизни ошкора берсангиз ҳам яхши бўлади, чунки сизлардан бошқалар ҳам ўрнак олади. Ва агар фақирларга пинҳона берсангиз ҳам, сизлар учун яхшидир, чунки риёдан холидир. Аллоҳ таоло бу садақаларингизни гуноҳларингизга каффорат қилади. Аллоҳ таоло қилган амалларингиздан хабардордир" (Бақара, 271-оят). Барча хайрия қилаётганлар, ҳадя бераётганлар, ёрдам қўлини чўзаётганларга Яратган Раббимизнинг мукофотлари бўлсин! Инсоният олдида турган балони барча ўлкалардан ва юртимиздан уни тезроқ даф қилсин!\nЎзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази раҳбари Ш.Миноваров


ИШТАҲА ОЧАДИ, ДОРИ БЎЛАДИ, КАТТА ДАРОМАД ҲАМ КЕЛТИРАДИ\nЧоп этилди: 22 мaй, 2018\nOldingi maqola ДЕҲҚОНДА УҚУВ БЎЛСА, ПАРВАРИШЛАБ БЎЛМАЙДИГАН ЭКИННИНГ ЎЗИ ЙЎҚ\nKeyingi maqola КОРЕЯ ФЕРМЕРЛАРИ ВОҲАМИЗДА БЎЛДИ\nБугун дунёнинг кўплаб мамлакатларида аччиқ қалампир етиштириш кенг оммалашган. Маълумотларга кўра, сайёрамизда йилига 4,4 миллион гектар майдонга аччиқ қалампир экилиб, 68,3 миллион тонна ҳосил олинади. Индонезия, Хитой ва Мексика каби давлатлар аччиқ қалампир етиштириш орқали жуда катта даромад кўрмоқда.\nМутахассисларнинг таъкидлашича, аччиқ қалампир нафақат таомга таъм берувчи ва иштаҳа очувчи зиравор, балки фойдали витаминларга бой, иммунитетни оширувчи маҳсулот, шу билан биргаликда, фармацевтика саноатида муҳим хомашё сифатида ҳам қадрланади. Россия, Жанубий Корея, Ҳиндистон, Индонезия, Туркия, Польша, Грузия, Молдова каби давлатлар ҳар йили катта миқдорда аччиқ қалампир импорт қилишмоқда.\nБизда эса жаҳон бозорида талабгир бўлган ушбу маҳсулотни етиштириш имкони мавжуд. Юртимиз иқлим шароитида 1 гектар ердан ўртача 20 тонна, қуритилган ҳолатда эса 5 тонна аччиқ қалампир ҳосили олиш мумкин. Бир тонна маҳсулотнинг нархи айни пайтда дунё бозорида 8 минг АҚШ долларидан юқори. Бу 1 гектар ерда етиштирилган ҳосилни камида 40 минг долларга сотиш мумкин деганидир. Етиштириш ва экспортга тайёрлаш учун сарфланган барча харажатларни чиқариб ташлаганда ҳам фойданинг салмоғи яхшигина бўлади.\nШундан келиб чиққан ҳолда, мамлакатимизда аччиқ қалампир ҳосили етиштиришни оммалаштиришга катта эътибор қаратилмоқда. Шунга монанд, Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 27 январдаги “Республикада хориж тажрибаси асосида аччиқ қалампир етиштиришни кўпайтириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига асосан, жорий йилда мамлакатимизнинг 6 та ҳудуди – Қорақалпоғистон Республикаси, Қашқадарё ҳамда Бухоро, Фарғона, Наманган, Хоразм вилоятларидаги катта майдонларда аччиқ қалампир парваришланаяпти. Хусусан, бугунги кунда вилоятимизнинг ўзида фермер ва деҳқон хўжаликлари, экспортчи корхоналар томонидан 5 минг гектардан ортиқ ҳудудда аччиқ қалампир экилган.\nБиргина “Brand Investment Group” масъулияти чекланган жамияти томонидан Миришкор туманининг ўзида 2 минг гектар, Қарши туманида эса 100 гектар майдонда аччиқ қалампир етиштирилмоқда.\n– Ушбу ўсимликни парваришлаш агротехникасини сифатли амалга ошириш учун Ҳиндистон ва Индонезия давлатларидан тажрибали мутахассисларни жалб этдик, - дейди жамият агрономи Аҳрор Жўраев. - Уруғларни ҳам Ҳиндистондан олиб келганмиз. Чунки импортчи давлатлар маҳсулотни сотиб олишда унинг аччиқлик даражасига эътибор қаратишади. Ушбу қалампир навларининг аччиқлиги эса дунё стандартларига тўлиқ жавоб беради.\nЖамият томонидан март ойининг илк кунларида 80 гектар майдонга иссиқхона шароитида қалампир уруғлари экилиб, ниҳол тайёрланган эди. Айни пайтда кўчатлар очиқ майдонга экилиб, дастлабки ишлов бошлаб юборилган. Шу билан биргаликда, вилоятдаги кўплаб фермер хўжаликлари билан агрокласстер усулида ҳамкорлик йўлга қўйилиб, кўчат етказиб берилмоқда. Келгусида лойиҳани янада ривожлантириш, фаолиятга инновацион технологияларни жорий этиш чоралари кўрилаяпти.\n- Аччиқ қалампир етиштиришнинг ҳам ўзига яраша қийинчиликлари бор, - дейди жамият иш юритувчиси Бобур Абдумавлонов. – Масалан, ушбу экин ўсиш жараёнида 12-14 маротабагача сув ичади. Ерда доимо намлик етарли миқдорда сақланиб туриши лозим. Бизнинг шароитда эса бу ишни уддалаш осон эмас. Шу боис, келгусида намликни сақловчи ва сув тежамкорлигига асосланган технологиялардан фойдаланишни режалаштирганмиз. Бу борада хорижлик ҳамкорлар билан келишувга эришиб, зарур жиҳозларни олиб келаяпмиз. Бундан ташқари, экин майдонларини янада кенгайтириш ҳам асосий режаларимиздан бири. Айни пайтда Миришкор ва Қарши туманларидан ташқари, Косон, Яккабоғ, Китоб туманларида ҳам экспортбоп полиз, мева-сабзавот ва зираворларни етиштириш бўйича иш олиб бораяпмиз.\nАлбатта, бундай лойиҳалар қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш кўламини кўпайтириш, даромад миқдорини ошириш билан бир қаторда, ҳудуд аҳолисининг фойдали иш билан банд бўлишини таъминлайди. Миришкор тумани мисолида оладиган бўлсак, ушбу лойиҳанинг йўлга қўйилиши асосида юздан ортиқ киши муқим иш ўрнига эга бўлган. Қолаверса, заруратга қараб юзлаб мавсумий ишчи кучидан фойдаланилаяпти. Бу доимий иш билан банд бўлмаган кишиларга қўшимча даромад топиш имконини бермоқда.\n№ 060 (15441) 22.05.2018


Учтепада лицей ўқувчисининг дорга осилган жасади топилди\n21 октябр 2018, Тошкент вақти: 02:23\nТошкент Тиббиёт педиатрия институти қошидаги академик лицейи ўқувчиси 16 апрель куни Учтепа туманидаги Уйғур кўчасида осилган ҳолда топилди. Озодликнинг расмий манбалардан олган маълумотига кўра, дастлабки текширувлар ўқувчининг ўзини ўзи осганини аниқлаган. Бироқ ўқувчи яқинлари унинг ўз ўқиш ва яшаш жойидан анча олисда ўз жонига қасд қилиши мумкинлигини савол остига қўймоқда.\n16 апрель куни эрталаб соат 5 ларда Тошкент Тиббиёт педиатрия институти қошидаги академик лицей ўқувчисининг Учтепа туманидаги Уйғур кўчасидаги дарахтлардан бирида осилиб ётганини маҳалладагилардан бири кўриб қолиб, милицияга хабар берган.\nУчтепа туман ҳуқуқ-тартибот идорасидаги Озодлик манбаси бу хабарни тасдиқлар экан, биринчи текширувлар 19 яшар йигит ўзини-ўзи осган деган хулосага келганини айтади:\n“Бу бола академик лицейнинг 3-курс ўқувчиси бўлган экан. Учтепа туманининг Оқтепа маҳалласида жойлашган Касб-ҳунар коллежидан чиқишдаги Уйғур кўчасидаги дарахтлардан бирига осилган ҳолда топилган. Исми шарифи ҳозир эсимда йўқ. Ёнида телефони бўлган холос. Шахсини ўша телефон орқали аниқладик”, деди Озодликнинг исми-шарифини очиқланмаëтган манбаси.\nУнга кўра, ўқувчи Учтепа туманининг 20-мавзесида истиқомат қилган, лицей эса осилган жой Оқтепадан анча олисда жойлашган Мирзо Улуғбек туманида бўлган.\nОзодликка келган мактублардан бирида, исмини очиқламаган, марҳумни танийдиган шахс унинг ўзини ўзи осганига шубҳа билдиради:\n“Ўзини ўзи осган дейишаяпти. Бунга ишонмайман. Ўзини осса уйида ёки уйига яқин жойда осади. 20-кварталдан Оқтепага бориб катта кўчада осмайдику. Нима воқеа бўлса ҳам бу ўша тунда бўлган”, дейилади мактубда.\nОзодлик олган маълумотга кўра, бу иш юзасидан жиноят иши очилган ва Учтепа тумани прокуратураси тергов-суриштирув ишларини олиб бормоқда.\nОзодлик бу воқеа тафсилотларини ўрганишда давом этади.\nТОШКЕНТ – “Хитой элчихонаси ёнида виза учун турнақатор навбат юзага келмоқда”\nТОШКЕНТ – “Маҳалламиздаги шароитни кўриб совчилар ҳам ортига қайтиб кетмоқда”\nҒўзапоя учун пахта чопган аёллар шундан ҳам маҳрум бўлмоқда\nТўрткўлда ўқувчининг пешонасига ëзиб изза қилган ўқитувчи жазоланди\nАндижонда вазнини кўпайтириш учун пахта ичига қоплаб қум солиб топширишмоқда\nПрокурор собиқ МХХ раҳбарларига узоқ муддатли қамоқ жазолари сўради\nМутахассис: Ўзбекистонда рус ва инглиз тиллари мансаб пиллапоясида кўтарилиш шарти бўлиб қолмоқда\nХалқ артисти Шерали Жўраев АҚШ тупроғини ўпиб, пешонасига сурди


МУБОРАК РАМАЗОН ОЙИ АРАФАСИ “МИРЗА ЮСУФ” (БОДОМЗОР) ЖОМЕ МАСЖИДИДА ҲАШАР ЎТКАЗИЛДИ - Mehrob.uz\nМақолалар access_time29-июль, 12:22\nИслом дини таълимотида ғийбат…\nМУБОРАК РАМАЗОН ОЙИ АРАФАСИ “МИРЗА ЮСУФ” (БОДОМЗОР) ЖОМЕ МАСЖИДИДА ҲАШАР ЎТКАЗИЛДИ\naccess_time22-май 2017, 17:16 visibility3060\nХалқимизда азалдан маҳаллаларда, гузарларда, корхоналар, қўйингки барча идора ва муассасаларда ободончилик, бунёдкорлик ишлари ўзаро ҳамжиҳатликда, бирдамликда ҳашар орқали амалга оширилган. Шу сабабдан ҳашар – халқимизнинг қадимий ва асл қадриятларидан бир саналади. Зеро, унинг замирида ободлик, ҳамжиҳатлик, меҳр-оқибат, хайр-саховат, бунёдкорлик мужассам. Истиқлол даврида маънавий ҳаётимиз узвий қисмига айланиб кетган ҳашар янада чуқур мазмун-моҳият касб этиб, ташаббускорлик, шижоат халқимиз учун умуммиллий анъана, эзгу ишга айланди.\nМаълумки, ҳар йили Муборак Рамазон ойи олдидан бутун республикамиз миқёсида ҳашарларни ташкил этиш эзгу анъанага айланган. Чунончи, ҳашарда атроф-муҳит обод этилади, ариқ-зовурлар тозаланади, дарахтлар оқланиб, уларга ишлов берилади.\nЖорий йилнинг 21 май якшанба куни ҳам қутлуғ айём — Муборак Рамазон ойи арафасида ана шу анъанага мувофиқ, Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг 2017 йил 18 май кунидаги 01 А/047 – сонли буйруғининг ижросини таъминлаш мақсадида, юртимиздаги барча жоме масжидларда ҳашар ташкил этилди.\n21-май якшанба куну “Мирза Юсуф” (Бодомзор) жоме масжидида масжид ходимлари ва масжид жамоаси томонидан ҳашар ўтказилди.\nЭрта тонгдан ҳашарга чиққан жоме масжиди ходимлари, Шайх Шиблий маҳалласида истиқомад қиладиган фуқароларимиз ҳудудларни ободонлаштириш, ариқ-зовурларни тозалаш, кўчаларни тартибга келтириш, кўчат экиб, янги боғлар барпо этишга киришдилар.\nБу тадбир Муборак Рамазон ойини муносиб кутиб олиш, улғайиб келаётган ёш авлодни азалий диний қадриятларимизга эҳтиром руҳида камолга етказишда муҳим аҳамиятга эга.\nХалқимизнинг бағрикенглиги, меҳр-мурувват ишларига бош қўшиши ҳашари кунларида янада ёрқинроқ тус олди. Тозалик, кўркамлик, аввало, “Мирза Юсуф” (Бодомзор) жоме масжидида бўй кўрсатди. Йўл ва ариқ бўйларидаги дарахтларга шакл берилди.\nҲашарда масжид жамоаси ва масжид ишчи ходимлари иштиёқ билан ишлашди, масжид биноларининг олди, ариқлар, экилган дарахтлар ва гулларнинг атрофи тозаланди, гул кўчатлари экилди ва дарахтларга шакл берилиб оқланди, йўлаклар супурилди.\nҲашарда жоме масжидининг барча хона ва биноларида ҳам тозалик ва ободонлаштириш ишлари олиб борилди.\nШунингдек жоме масжид таҳоратхонасида ҳам тозалаш ишлари олиб борилди.\nҲашар байрамона кайфиятда ўтказилди. Дуолар қабул бўладиган, яхши амалларнинг савоби зиёда қилиб бериладиган муборак ойда турибми, қани, дуога қўл очайлик: Аллоҳ таоло ушбу Рамазон ойини барчаларимизга муборак қилсин!\nАллоҳ таоло Рамазон ойидаги ибодатларимизни, тутадиган рўзаларимизни, таровеҳ намозларимизни, Қуръон карим хатмларини, қиладиган хайру эҳсонларимизни Ўз даргоҳида қабул қилган бўлсин!\n“Мирза Юсуф” жоме масжиди ноиб имоми Адҳам Дўстматов


"Манчестер Сити" инглиз футболи тарихига кирди\n18 май, 2019, 23:40 330\nТеглар:Англия кубоги | Манчестер Сити\nБундан бироз олдин Англия кубоги финал ўйини ўз ниҳоясига етди.\n"Уэмбли" стадионида кечган учрашувда "Манчестер Сити" "Уотфорд" дарвозасига жавобсиз 6 та тўп киритди. Голларга Давид Сильва, Раҳим Стерлинг (3 та), Кевин Де Брюйне ва Габриэль Жезуслар муаллифлик қилишди.\nШу тариқа "шаҳарликлар" ўз тарихларида олтинчи бор биллур совринни ўзиники қилди. Шунингдек, "Сити" АПЛ, Англия кубоги ва Лига кубогини қўлга киритиб, Англия тарихида илк бор маҳаллий миқёсда "олтин требл"ни қўлга киритди.\nДавид Сильва 26'\nГабриэль Жезус 38', 68'\nКевин Де Брёйне 61'\nРахим Стерлинг 81', 87'\nСтадион: Wembley 85854 томошабин\nАнглия кубоги. "Манчестер Сити" - "Уотфорд" баҳсини асосий таркибда бошлайдиган футболчилар маълум\nАнглия кубоги. Жезуснинг голи "Манчестер Сити"ни финалга олиб чиқди\nАнглия кубоги. "Манчестер Сити" иродали ғалабага эришди ва ярим финалга йўл олди


Лукашенконинг сўзларига кўра, пандемия бошланганидан буён ўтган қарийб икки йил давомида Беларусь ЕОИИ мамлакатларига чегараларини ёпмади.\nБеларусь президенти Александр Лукашенко Евросиё иқтисодий иттифоқи ҳукуматларининг иттифоқ ҳудудида фуқароларнинг эркин ҳаракатланишига имкон берувчи ҳаракатлар алгоритмини келишиб олиш вақти келганини айтди.\n"Евроиттифоққа аъзо мамлакатлар учун чегаралар очилди. Биз нимадан қўрқяпмиз? Биз одамларимизни чегаралардан ўтолмайдиган қилиб қўйдик, бундан ортиғи бўлмайди", - деди у видеоконференция шаклида ўтказилган Евросиё олий иқтисодий кенгашининг навбатдаги йиғилишида.\n"Ҳукуматларимизнинг ЕОИИ маконида фуқароларнинг эркин ҳаракатланишини тиклаш бўйича ўзаро ҳаракатлар алгоритмини келишиб олиш вақти келди. Албатта, коронавирус ва бошқа касалликларнинг тарқалишини чеклаш чораларини кўрган ҳолда", - деди Лукашенко.\n"Пандемия бошланганидан буён ўтган қарийб икки йил давомида Беларусь сизларга – фуқароларингизга ҳам, хўжалик юритувчи субъектларга ҳам ўз чегараларини ёпмади", деб таъкидлади у.\nБугун, 21 май куни видеоконференция шаклида Евросиё олий иқтисодий кенгашининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди. Унда Арманистон бош вазири вазифасини бажарувчи Никол Пашинян, Беларусь президенти Александр Лукашенко, Россия президенти Владимир Путин, Куба президенти Мигел Диас-Канел Бермудес, Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев, Қирғизистон президенти Садир Жапаров, Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев, Қозоғистоннинг биринчи президенти Нурсултон Назарбоев ва Евросиё иқтисодий комиссияси раиси Михаил Мясникович иштирок этди.\nЛукашенко Путин билан учрашувга олиб борган чемоданида нима бўлганини айтди\n500 миллион доллар қарз, «Belavia» учун янги рейслар ва яхтада тушлик. Путин ва Лукашенко Сочида яна учрашди


Яҳуданың хаты - Мухаддес китап, Каракалпак тилида, 1 бап, онлайн\nГлавная / Инжил Каракалпак / Яҳуданың хаты\nЯҳуданың хаты 1 bob\n1 Сәлемнама. 3 Гүна ҳәм жаза. 17 Ақыл-нәсиятлар.\n1 Мен, Ийса Масихтың қулы ҳєм Яқыптың туўысқаны Яҳудадан, Єкемиз Кудай тєрепинен шақырылғанларға сєлем! Єкемиз Кудай сизлерди сүйеди ҳєм Ийса Масихтың Ѳзи сизлерди сақлап келмекте.\n2 Сизлерге мийрим-шєпєєт, тынышлық ҳєм сүйиспеншилик мол-мол етип берилсин!\n3 Сүйикли туўысқанларым! Бизлерге ортақ болған қутқарылыўымыз ҳаққында жазыўды жүдє қєлеген едим. Енди исениўшилерге бироталаға берилген Ийсаға деген исеним ушын гүресиң деп, сизлерге нєсият етип жазыўға мєжбүр болдым.\n4 Себеби араңызға айырым қудайсыз адамлар жасырын кирип алған. Олар Кудайды мийримли деп, Оның мийриминен бузықшылық қылыў ушын пайдаланады, жалғыз Ҳүкимдарымыз ҳєм Ийемиз болған Ийса Масихты тєн алмайды. Ондайлардың жазасы єзелден-ақ жазылып қойылған.\n5 Булардың ҳєммесинен хабарыңыз болса да, мен сизлерге еслетип қоймақшыман: Кудай Ѳз халқын Мысыр елиндеги қулшылықтан қутқарды, бирақ соңынан исенбейтуғынларды набыт етти.\n6 Сондай-ақ, ѳз мєртебе-бийлигине қанаат етпей, мєканын таслап кеткен периштелерди де Кудай уллы жаза күнинде ҳүким етиў ушын мєңгиге байлап, қараңғылыққа қамап қойыпты.\n7 Буларға уқсап, Содом менен Гомора қалалары ҳєм олардың єтирапларындағы қалалар да бузықшылық ҳєм тєбийғый емес жынысый ҳарамылық иследи. Мєңгилик отта жаныў жазасын алған бул қалалар адамларға ескертиў болды.\n8 Сол сыяқлы, араңызға кирген бул адамлар да қыялпаразлыққа берилип, ѳз денелерин ипласлайды ҳєм Кудайдың бийлигин менсинбей, периштелерди мазақ етеди.\n9 Ҳєтте, бас периште Михаил де Муўсаның денеси ҳаққында шайтан менен тартысқанда, оны ғарғап ҳүким етиўге батылы бармай, тек: «Кудайдың Ѳзи саған сазайыңды берсин», – деген еди.\n10 Бирақ бул адамлар ѳзлери түсинбейтуғын нєрселерди мазақ етип, санасыз ҳайўанлар сыяқлы тек тєбийғый сезим бойынша жасағанлықтан набыт болады.\n11 Олар ҳєсирет шегеди! Ѳйткени Каинның жаўыз жолы менен бармақта. Балаам сыяқлы дємегѳйшиликке берилген олар Корей сыяқлы қозғалаң кѳтерип, набыт болады.\n12 Тек ғана ѳзин ойлап, қарым-қатнас кешелериңизде сизлер менен бирге ишип-жеген бундай уятсыз адамлар ишекке түскен қурт сыяқлы қєўипли. Олар самал менен кѳшип жүретуғын жамғырсыз бултларға, гүзде мийўесиз қалып ѳлген, тамыры менен жулып тасланған тереклерге уқсайды.\n13 Олар кѳбигин шашыратқан теңиздиң қєҳєрли толқынлары сыяқлы, патаслықларын єтирапқа шашыратады. Адасқан жулдызлар сыяқлы болған олар ушын тас түнек қараңғылық мєңгиге таяр тур.\n14 Адам-атаның жетинши єўлады болған Енок усы адамлар ҳаққында мына пайғамбаршылықты айтқан еди:\n15 «Мине, Ийемиз ҳєр бир адамды ҳүким қылыў ушын, қудайсыз гүнакарлардың барлық жаўыз ис-ҳєрекетлерин, Ѳзине қарсы айтылған барлық жаман сѳзлерин єшкара етиў ушын, Ѳзиниң мың-мыңлаған мухаддеслери менен келеди».\n16 Бул адамлар ҳємме ўақыт налып, басқаларға кеўли толмайды. Олар нєпсиқаўлық пенен ис тутады ҳєм лапгѳйлик етип, ѳз пайдасы ушын басқаларға жарамсақланады.\n17 Бирақ сизлер, сүйикли туўысқанларым, Ийемиз Ийса Масихтың елшилери тєрепинен алдын айтылған сѳзлерди еске түсириңлер.\n18 Олар сизлерге: «Дүньяның соңғы күнлеринде ѳз нєпсине берилген, Кудайдан қорқпайтуғын мазақ етиўшилер пайда болады», – деген еди.\n19 Бундай адамлар – алаўызлық салыўшы ҳєм Мухаддес Руўхтан бос қалып, ѳзиниң гүнакар тєбиятының қулы болған адамлар.\n20 Бирақ сизлер, сүйикли туўысқанларым, ең мухаддес болған исенимиңизди ѳмириңиздиң тийкары қылып, жетилисип барыңлар. Мухаддес Руўх пенен дуўа етиңлер.\n21 Ѳзлериңизди мєңгилик ѳмирге еристиретуғын Ийемиз Ийса Масихтың мийрим-шєпєєтин күтип, Кудайдың сүйиспеншилиги менен жасаўды даўам етиңлер.\n22 Исенимде екилениўши айырым адамларға мийримлилик пенен қатнас жасаңлар.\n23 Базыларды оттан шығарып, қутқарыңлар. Жєне басқаларға сақлық пенен реҳимлилик кѳрсетиңлер. Ал олардың гүналарынан болса, жеркениңлер.\n24 Кутқарыўшымыз болған жалғыз Кудай сизлерди жығылыўдан сақлаўға,\n25 Ѳзиниң салтанатында уллы қуўаныш пенен минсиз қылып турғызыўға қүдиретли. Ийемиз Ийса Масих арқалы єзелден, ҳєзир ҳєм мєңгиге, уллылық, салтанат, күш-қүдирет ҳєм ҳүкимдарлық Кудайдики болсын! Аўмийин.\nБиблия переводы: Яҳуданың хаты


Аҳмад Ҳодий Мақсудий (раҳматуллоҳи алайҳ 1868—1941) ўз даврининг таниқли маърифатпарвари бўлиб, “Муаллими соний” ва “Ибодати исломия” асарлари билан шуҳрат қозонган. Асарлари кўп ададда нашр қилиниб келади. Мустақил Ўзбекистонда ҳам мазкур асарлар қайта-қайта нашр қилиниб, ўқувчиларнинг меҳрини қозониб келмоқда.\n"Муаллими соний" асари нашр қилинганидан бери Қуръони каримни ўрганувчилар учун энг қулай ва энг афзал қўлланмалардан бири бўлиб қолмоқда. Чунки асарда араб тили ҳарфлари кўрсатиб берилгандан сўнг икки ва уч ҳарфни қўшиб ўқиш, кейин сўзларни, ундан сўнг бир-икки калималарни қўшиб ўқиш ўргатилади. Ундан кейин Қуръон ўқиш қоидалари — тажвиддан энг муҳим қоидалар қисқача, лекин тушунарли ҳолда кўрсатиб берилган. “Олтита диний калима” баёнидан сўнг Фотиҳа сураси ва Қуръони каримнинг охиридан 25 та сура осон ва равон ўқиладиган ҳарфлар билан берилган.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев жаноби олийлари: "Қуръонни эшитиш, эшита олиш юксак маънавият, маърифат. Қуръон ҳеч қачон ёмонликка даъват қилмайди! Агар Қуръони каримни эшита олсак, эшиттира олсак, бу — муваффақият бўлади. Элимизга нур келади!” деган эдилар. Ана шу юксак эътироф сабаб бўлиб, 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича 2018 йилга мўлжалланган Давлат дастури доирасида республика миқёсида Қуръон мусобақалари ўтказиш режалаштирилди. Мазкур Қуръон мусобақаси, Президентимизнинг хайрли ниятлари баракотидан, ҳақиқатдан ҳам, элимизга нур олиб келиши, яхшиликлар уруги ёғилиб, кунларимиз бундан-да нурафшон бўлажаги шубҳасиздир.\nИмом Бухорий (раҳимаҳуллоҳ) бобомиз ривоят қилган саҳиҳ ҳадисда айтилишича, Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): "Сизларнинг яхшиларингиз Қуръонни ўрганиб, сўнг уни бошқаларга ҳам ўргатувчилардир!”, дея марҳамат қилганлар. Севимли пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Қуръони каримни ўқиган, eo олган ва бошқаларга етказган кишиларни инсонларнинг энг яхшиси, деб таърифлаганлар.\nАҳмад Ҳодий Мақсудий (раҳимаҳуллоҳ)нинг "Муаллими сонии асарине қайта нашр қилиниши севимли Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг ҳадисларига мувофиқ, Президентимизнинг эса хайрли атларининг рўёби ўлароқ амалга оширилмоқда. Мазкур асар қарийб бир аср давомида мўмин-мусулмонларга Қуръони каримни ўқишни тез ва осонлик билан ўргатувчи кўлланма бўлиб келди. Мазкур қулланма бугунги ёш авлодга ҳам Қуръони каримдан сабоқ олишлари ва ўқиб-ўрганишларида жуда асқотади, иншоаллоҳ!\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича кўмитанинг 2018 йилдаги 1518-сонли хулосаси асосида нашрга тайёрланди.\nТайёрловчи: Маъсудхон Исмоилов, Ҳамидуллоҳ Аминов, Ботиржон Абдуллаев, Умаржон Шералиев\nКўрилган сони: 8598


20 январ 2021, Тошкент вақти: 01:37\nҚўқондаги 30-мактаб ўқувчилари ўртасида содир бўлган жанжал ва бу жанжалнинг бир ўқувчи пичоқланиши билан тугагани ҳақидаги хабарни Озодликнинг Қўқондаги ўз манбаси еткизди:\n- Болалар ўртасида жанжал ва муштлашув бўлган экан. Бир бола бошқа бир боланинг қорнига пичоқ тиқиб олибди. Ҳозир у касалхонада экан, деди хавфсизлик борасидаги хавотирлари боис ўз исми айтилмаслигини сўраган бу манба.\nОзодлик бу воқеага аниқлик киритиш учун Қўқондаги 30-умумтаълим мактаби билан боғланди. Мактаб директорининг маънавий ишлар бўйича ўринбосари Зайнабхон Худойқулованинг айтишича, бу тасодифий ҳодиса бўлган:\n- Катта танаффус пайтида уйлари мактабга яқин бўлган болалар овқатлангани уйларига боришаётган бўлган. Мактабдан чиққанда 8-синф ўқувчиси Шуҳрат Раҳимов ва 9-синф ўқувчиси Шаҳзод Мирзаев ўртасида тушунмовчилик оқибатида жанжал келиб чиққан, яъни Шуҳрат кўчада кетаётган отга боғланган латталарга қараб кулган бўлса, Шаҳзод буни мени масхара қиляпти, деб қабул қилган. Кейин жанжаллашишган. Шунда Шаҳзод бир темир пачасини олиб Шуҳратнинг қорнини сал тилиб юборган, дейди Зайнабхон Худойқулова.\nБироқ Озодлик манбасининг айтишича, бола пичоқдан жароҳат олган. Буни Қўқон шаҳар Халқ таълими бўлими мудирасининг маънавият ишлари бўйича ўринбосари Одинахон Исмоилова ҳам тасдиқлади:\n- 8- синф боласи калтак егандан сўнг тош кўтариб ураман деб келаётган пайтда, 9- синф боласи қўрққанидан пичоқлаб қўйган, дейди Одинахон Исмоилова.\n30-умумтаълим мактаби директорининг маънавий ишлар бўйича ўринбосари Зайнабхон Худойқулованинг айтишича, бу воқеа содир бўлганидан сўнг, Шуҳратга тез тиббий ёрдам машинасида касалхонага олиб кетилган ва у ерда икки кун даволанган:\n- Худога шукр, юзимиз ёруғ бўлди. Боламиз икки-уч кун касалхонада даволаниб, уйига қайтди. Ҳозир бутунлай тузалиб, мактабга чиқяпти, дейди 30-умумтаълим мактаби директорининг маънавий ишлар бўйича ўринбосари Зайнабхон Худойқулова.\nДиректор ўринбосарига кўра, бу воқеадан сўнг ота-оналар иштирокида ҳар бир синфда мажлислар ўтказилган ва ота-оналарга болалари мактабга кетишидан олдин уларнинг чўнтаклари, сумкалари текшириб кўрилиши ҳақида маслаҳатлар берилган.


Саудияга нима учун Коваленконинг бир ўзи борди? / CHAMPIONAT.asia\n28 фев 14:46\nСаудияга нима учун Коваленконинг бир ўзи борди?\n26 февраль куни Саудия Арабистонининг “Ал Ҳилол” клуби ўз майдонида БААнинг “Ал Аҳли” жамоасини қабул қилди.\nОЧЛ гуруҳ босқичи доирасида ўтказилган мазкур беллашувда 2:2 ҳисоби қайд этилди.\nУшбу учрашувни ҳамюртимиз Валентин Коваленко бошқариб борди. Эътиборлиси, унга қанотларда баҳрайнлик реферилар ёрдам беришди: Наваф Муса билан Муҳаммад Салман.\nВалентин Коваленко ўйинни яхши бошқарди. Натижада ОФКнинг унга бўлган эътибори тобора ортиб бормоқда. Бу эса бизни хурсанд қилмай қўймайди. Лекин нима учундир Саудияга Коваленко ўз бригадаси билан эмас, балки бир ўзи учди. Маълумки, унинг шериклари Рафаэль Ильясов ва Маъмур Саидқосимовдан иборат.\nБиз Коваленконинг нима учун бригада бўлиб эмас, балки бир ўзи ўйинни бошқариш учун кетганини билиш мақсадида ЎФФ Ҳакамлар ва назоратчилар бўлими бошлиғи Ноил Лутфуллинга мурожаат қилдик ва қуйидагича жавобни олдик:\n“Аслида бу ўйинни бошқа ҳакам бошқариши лозим эди, лекин унга нимадир бўлган чоғи ОФК бизга хат билан мурожаат қилиб, Коваленкони шу ўйинни бошқаришга юборишимиз кераклигини билдирди. Кейин эса Валентиннинг бир ўзини жўнатдик. Бунинг хавотир оладиган жойи йўқ, Осиё чемпионлар лигасининг навбатдаги турларида Коваленко ўз бригадаси билан ҳакамлик қилади”.


Сурхондарё матбуоти: нега танқид йўқ? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nСурхондарё матбуоти: нега танқид йўқ?\n07 February 2013 - 12:00\nЭсингизда бўлса, бир муддат илгари ўзбекистон Миллий хавфсизлик хизмати таҳлил ва кузатувлари асосида мамлакат таҳририятларида таъмагирлик ва порахўрлик ҳамон учраётгани, соғлом ва холис танқиднинг камлиги, матбуотда коррупция ва маҳаллийчилик иллатларининг мавжудлиги, айрим давлат мансабдорларининг таҳририят фаолиятига асоссиз аралашуви матбуотнинг асосий муаммолари сифатида қайд этилган эди. Таҳлиллар натижасида аҳолининг оммавий ахборот воситаларига ишончи қониқарсиз деб белгиланган.\nЎзбекистон Президентининг ўтган йил матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимларига йўллаган табриги шу соҳа вакилларини руҳлантириб юборган эди. Бунинг самараси ўлароқ айрим жанрларни қарийб унутаёзган даврий нашрлар тағин битта-яримта танқидий, таҳлилий материаллар чоп этадиган бўлди. Президент ҳам айнан шу жиҳатга аҳамият қаратиш ўринли экани, ўртага қўйилган муаммоларни ечиш учун жамоатчилик эътиборини жалб қилиш ҳам муҳимлигини таъкидлайди.\nШунингдек, давлат ва ҳокимият вазифаларида ўтирганлар, жамоатчилик вакиллари томонидан долзарб мавзуларга етарлича аҳамият берилмаслиги, масала ва муаммонинг ўзгармасдан қолиши иқтисодиётимиз ва ҳаётимизга катта зарар етказиши муқаррарлиги эътироф этилган.\n«Шу йўлда доимо интилиб, изланиб яшайдиган журналистларни мен ҳамиша қўллаб-қувватлашга, керак бўлса, ёрдам ва кўмак беришга тайёр эканимни, уларни ўзимнинг энг яқин ҳамфикр ва маслакдошларим, деб билишимни изҳор этмоқчиман», дейди Президент.\nШундай экан, матбуотчилар нега орамиздаги муаммони ўртоқлашиш, унинг ечимини биргаликда излаш учун тегишли ҳудуд нашрларида чоп этишдан чўчияпти? Таҳлиллар натижасида Сурхондарё матбуоти танқидий-таҳлилий материаллар чоп этиш бўйича республикада энг қолоқ эканлиги аён бўлди. Бунга сабаб нима? Келинг, мазкур саволга вилоятнинг биргина Бойсун тумани мисолида жавоб излаб кўрамиз.\n«Бойсун» газетаси туман ҳокимлиги муассислигида чоп этиладиган ижтимоий-сиёсий нашрдир.\n«Оммавий ахборот воситалари тўғрисида»ги қонуннинг 11-3 моддасига биноан муассис таҳририятнинг ижодий фаолиятига аралашишга ҳақли эмас! Аммо мазкур газета мунтазам босим остида фаолият кўрсатиб келмоқда. Битта танқидий-таҳлилий мақолани чоп этиш учун муҳарририят раҳбарлари билан бир неча бор баҳслашишга, асаббузарликларга дуч келасиз. Баҳонани қаранг: «тегишли жой» тақиқлаган эмиш!\nЎша «тегишли жой» бирор идорами ёки шахс, ё мутлақо бўлмаган гапми – бу хусусда газета муҳаррири Х.Қараев ва ўринбосари П.Назаровдан бошқа биров ҳеч нарса билмайди. Худо уриб жиндек танқид газетага чиқиб кетса борми, дарҳол туман ҳокими бутун таҳририят аъзоларини хонасига чақириб, рухсатсиз тарзда танқидий руҳдаги материал чоп этганлари учун огоҳлантиради, келишув асосида иш олиб бориш лозимлиги, газета материаллари ҳоким ва унинг муовинлари билан маслаҳатлашмасдан чоп этилмаслигини уқтиради. Хуллас, муаллифни сўроқ қилиш, тақиқлаш, таҳрир қилиш, нашрдан қолдириш, сунъий цензура яратиш… Бир эмас, учта қонунга зид ҳаракатлар, Президент фармонини менсимаслик!\n«Бойсун» газетаси муҳарририятининг маълум қилишича, ўша «тегишли жой» электр ва табиий газ таъминотидаги масалаларга бағишланган материаллар чоп этишни бутунлай ман қилган эмиш! Англаганингиздек, давлат манфаатлари кўзда тутилган, истеъмолчилар ноинсофлиги баён этилган бўлишига қарамай, бу мавзудаги мақолалар асоссиз равишда нашрдан қолдирилади. Чунки туман раҳбарлари, мансабдор шахслар ҳоким жаноблари бошчилигида меъёридан катта ҳажмдаги қувурлар орқали хонадонига табиий газ тортган. Халқ кўр эмас!\nҚолаверса, 10-31 тартиб асосида давлатга ишловчи ва нафақахўрлар ҳисобидан тинимсиз тўлов пуллари ушлаб қолинаётган бўлса-да, ҳар икки тур (электр ва табиий газ) коммунал тўловда ҳам катта суммада қарздорлик мавжуд. «Бойсунтумангаз» филиали томонидан яқинда 500 миллион сўмлик қарздорлик иши фуқаролик судига оширилган. Бу «ботқоқ»қа ботиб қолиш «сири»ни ўша идора раҳбарлари билмайдими?\nУларни мулоҳазага, мунозарага чорлаш ўрнига юқоридаги каби тақиқлар «яратиш» корхона ва ташкилот раҳбарларини бир бўй ўстириб, оддий халқнинг тўртинчи ҳокимиятга нисбатан ишончсизлигини кучайтиради. Бунинг оқибатида айрим раҳбарлар давлат қонунларини четлаб, кимнинг кўрсатмасига биноан иш тутмоқда, ўзларига тегишли юмушларни ҳам баъзан маҳаллаларга юклаб қўяётган ҳокимликнингми?..\nКўриниб турибди, «қадимий ва ҳамиша навқирон» Бойсун туманида «Оммавий ахборот воситалари тўғрисида»ги, «Ахборот эркинлиги принциплари ва кафолатлари тўғрисида»ги, «Журналистлик фаолиятини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунлар ижроси у қадар таъминланмаган. Танқидни тўғри қабул қилиш ва тўғри хулоса чиқариш, муаммони ҳудуддан ташқарига маълум қилмасдан бартараф этиш борасидаги тушунчанинг ўзи йўқ.\nБу учун аввало матбуот эркинлигини, сўз эркинлигини таъминлаш шарт! Тўртинчи ҳокимият амалдаги қонунчиликка мувофиқ мустақил фаолият олиб борадиган тармоқ эканлигини жойлардаги раҳбарлар тўғри англамоғи зарур. «Юқори»дан гап эшитмаслик мақсадида мақолани нашрдан олиб қолиш, маълумотларда қўшиб ёзиш ҳолатлари, Конституция ва давлат бошқарувига зид бўлмаган мавзулардан «сакраб» ўтиш кимга наф беради?\nХуллас, матбуотчилар ўз қонунларини бузиб, жойлардаги раҳбарлар билан «келишиб» ишлар экан, улар орасидан ҳеч қачон халқ ва Президент кутган кадрлар етишиб чиқмайди!


Коронавирус "шоколад" бозорига зарба берди — Review.uz\nКоронавирус "шоколад" бозорига зарба берди\nШоколаднинг асосий истеъмолчиси ҳисобланган Европада йил охирига қадар какаони қайта ишлаш 3 фоизга тушиши мумкин.\nЖаҳон шоколад саноати жиддий муаммоларга дуч келди. Коронавирус пандемияси туфайли қандолат маҳсулотларига талаб кескин тушиб кетди, бу эса ишлаб чиқаришнинг барча босқичларида қийинчиликларга олиб келди.\nШоколаднинг асосий истеъмолчиси ҳисобланган Европада йил охирига қадар какаони қайта ишлаш 3 фоизга тушиши мумкин. Шимолий Америкада эса таҳлилчилар 5,3 фоизга пасайишини тахмин қилишмоқда. Энг катта пасайиш Осиёда бўлиши кутилмоқда, таҳлилчилар ушбу минтақада какаони қайта ишлаш 9 фоизга камайиши юз бериши мумкин, деб ҳисобламоқда.\nОсиё минтақасидаги бундай кескин қисқариш, сўнгги йилларда ортиб борган талаб, йирик ишлаб чиқарувчилар қайта ишлаш қувватини оширишга ҳаракат қилганлиги билан боғлиқ.\nКакао етиштириш бўйича жахон етакчилари Кот-д’Ивуар ва Гана ўз маҳсулотларига қўшимча нарх белгилаган. Бундан мақсад талаб ва нархларнинг пасайиши натижасида етказилган зарарни қоплашдир.\n"Шоколадга бўлган талаб нархларнинг кўтарилиши ва иқтисодий кўрсаткичларнинг кескин камайиши натижасида тушиб кетади. Инқирознинг таъсири иккинчи чоракда янада кучлироқ сезилади", дейди JSG Commodities вице-президенти Эрик Бергман.\nЙил бошидан бери Нью-Йорк фонд биржасида сотиладиган какао фючерслари 9,9 фоизга тушган.


ШОЛИ ЕТИШТИРИШДА СУВДАН ТЕЖАБ ФОЙДАЛАНИШ | Агро-Олам.Uz\nБош саҳифа Деҳқончилик ШОЛИ ЕТИШТИРИШДА СУВДАН ТЕЖАБ ФОЙДАЛАНИШ\nШоли гигрофит экин турига мансуб бўлиб, ривожланиш даврларида сувга бўлган талаби турличадир.\nРесубликамизда шоли, асосан, инженер, ярим инженер типида қурилган тизимда етиштирилади. Инженер ва ярим инженер типида қурилган тизимда полларнинг майдони 1.5-3.5 гектарни ташкил этиб, уларни муқобил майдони 2,5-3 га эканлиги амалда тасдиқланган.\nЛекин, республикамизда 2000 йиллардан бошланган сув танқислиги нажасида шоли майдонларининг асосий қисми жойлашган Қорақалпоғистон республикаси, Хоразм вилоятида унинг майдони кескин қисқариб, фақат сув билан кафолатли таъминланган минтақалардагина экилиб келинмоқда.\nСувдан фойдаланишни режалаштиришда, аввало хўжаликлар бўйича сувдан фойдаланиш режаларини тузиш, ундан олинадиган сувнинг ҳажми, тартиби ва муддати, суғоришни ташкил қилиш ишларини аниқ белгилаш лозим. Ундан кейин эса хўжалик режаси асосида суғориш системалари бўйича сувни тақсимлаш режаси ишлаб чиқилиши керак.\nЎзбекистонда шоли уруғи тупроқ юзига сочиб экилиб, сув экишдан олдин (тупроққа сувда ишлов бериш шароитида) ва экишдан кейин (сеялка билан қуруқ тупроқ юзига сочиб экилганда) бостирилиши мумкин. Суғориш даври апрел ойининг учинчи ўн кунлигидан сентябр ойининг биринчи ўн кунлигигача давом этади. Йиллик суғориш меьёри иқлим, тупроқ ва агротехник тадбирлар турига қараб гектарига 18-30 минг.м3ни ташкил қилади. Шу миқдорнинг 30%и ни ўсимлик ўзлаштиради, қолган қисми парланиш, тупроққа шимилиш ва бошқаларга, шолининг нави ва экиш муддатларига боғлиқ ҳолда йиллик меьёрнинг 3%и апрел, 32-34 %и май, 24-26%и июн, 28-30%и август, 2%и сентябр ойларида сарфланиши лозим.\nШолини суғориш тартиби навнинг хусусиятлари, йилнинг қандай келиши, ўтмишдош экин, ўғит ва гербицидларни қўллаш усуллари, сув билан таьминлайдиган ва кераксиз сувларни чиқариб юборадиган сув иншоотларнинг режали фойдаланишига боғлиқ бўлади.\nҲозирги кунда шолипоялар икки: оқавали ва оқавасиз усулда суғорилади. Қорақалпоғистон Республикаси шароитида олиб борилган илмий изланишлар натижасидан маьлумки, мавжуд шоли етиштириш технологиясида иккала усулни қўллаганда ҳам шолипоялардаги сув ҳарорати бир хил даражада сақланиб туради. Шу билан бирга оқавасиз усул қўлланилганда зовурларда ортиқча сув бўлмайди, бу эса тозалаш ишларини ҳажмини кўпайтиришнинг олдини олади, сувчиларни иш унумдорлигини ортиради.\nСувдан фойдаланишда оқавасиз суғориш усулини қўллаш мақсадга муофиқ бўлиб, йиллик сув меьёрини 25-30%га тежаш имкониятини яратади. Бу усул қўлланилганда шоли ўсув даврида барча сув чиқарувчи қурилмалар ёпиқ ҳолатда бўлади. Оқавасиз суғориш усулини тупроқлари шўрланмаган ёки кучсиз шўрланган шароитларда муваффақиятли қўллаш мумкин. Барча суғориш усулларида сув бериш тартиби ва унинг поллардаги қатлами тупроқнинг шўрланганлик шароити, ёввойи ўтларга қарши кураш усуллари ҳамда экиладиган навларнинг биологик ҳусусиятларига уйғунлашиб бориши керак.\nУниб чиқиш даврида шолипояларга бошланғич сув бериш экишдан 2-3 кун олдин (қўлда экилганда) ёки кейин (сеялкада экилганда) бирданига сув бостиришдан бошланади. Иккала вазиятда ҳам сув чиқарувчи қурилмалар ёпиқ ҳолатда ушланиб, 2-3 кун давомида поллар тўлиқ бостирилиши керак.\nШоли уруғи сеялкалар ёрдамида тупроққа 1-2 см чуқурликка экилган шароитда қисқартирилган сув бостириш усули қўлланилади, яьни биринчи бостирилган сув қатлами 3-4 кун давомида ушлаб турилади, сўнгра сув бериш тўхтатилади. Поллардаги сув қатлами тупроққа шимилиб, майсалар қатори аниқ кўрингандан сўнг қайта 5-6 см қатламда сув бостирилади. Бундай шароитда кўчатлар сони тўлиқ бўлишига ва сувни ҳар гектардан 2-3 минг м3 миқдорда тежашга имконият яратилади. Илмий тавсияномаларда шолининг кейинги ривожланиш босқичларида сув қатламини 10-12см, гуллаш даврида эса 10 кун давомида 20-25 см қатламда ушлаб туриш кераклиги таькидланган. Сув танқислиги шароитида тавсия этилган сув қатламини икки баробар камайтириш ҳисобига гектарига 4-5 минг м3 миқдорда сув тежалади. Шоли қўлда ёки сеялкалар билан тупроқ юзига сочиб экилганда майсалар кўрингунга қадар полларга сув 5-6см қалинликда ушлаб турилади. Ўсимлик ривожланиш даражасига мос равишда сув қатлами аста ошириб борилиб, 10-12 см меьёрда ушлаб турилади. Доннинг униб чиқиш, яьни бошланғич илдизлар пайдо бўлиш даврида ва мум пишишдан то тўлиқ пишиш давригача, илдизларнинг фаолияти тамом бўлиб бораётган вақтда шолипояларда сув қатламини ушлаб туриш шарт эмас. Сув қатлами тавсия этилган меьёрлардан кам ушланганда ёввойи, айниқса, тариқсимон ўтларнинг кўпайишига шароит яратилади. Шунинг учун уларга қарши кураш чора-тадбирлари олдиндан кўрилиши лозим.\nСувни тежашнинг самарали усулларидан бири шолини кўчат усулида етиштиришдир. Бу усулда шоли кўчатини кўчатзорларда етиштириш ҳисобига асосий далага сув 30-35 кун кеч берилади. Шунинг ҳисобига йиллик сув меьёрининг 20-25%и иқтисод қилинади. 30 кунлик кўчатлар асосий далага қўндирилгандан кейинги даврда сув қатлами уруғи билан экилиш шароитига нисбатан 4-5 см кам ушлаш тавсия этилади. Чунки кўчат экиладиган асосий далага кўчат қўндирилгандан олдин сувда механизмлар билан ишлов бериш хисобига бегона ўтларга қарши кураш зарурати туғилмайди.\nМанба:Ўзбекистонда шолидан юқори ҳосил олиш бўйича тавсиянома қишлоқ хўжалик фанлари номзодлари М.А.Саттаров, М.А.Эргашев, Н.Ғ.Отамирзаев, илмий ходимлар Б.И. Қаландаров, М.Хайитовлар – ЎЗБЕКИСТОНДА ШОЛИ ЕТИШТИРИШДА СУВДАН ТЕЖАБ ФОЙДАЛАНИШ БЎЙИЧА Т А В С И Я Н О М А


Деҳқонободда “Хотира хиёбони” очилди - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Янгиликлар Ўзбекистон янгиликлари Деҳқонободда “Хотира хиёбони” очилди\nЧоп этилди May 8, 2019 Деҳқонободда “Хотира хиёбони” очилдиda fikr bildirishni o'chirish\n– Деҳқонобод туманидан 18-21 ёшда урушга кетганларнинг 2119 нафари урушда ҳалок бўлган ёки бедарак кетган, -дейди “Нуроний” жамғармаси Деҳқонобод туман бўлими раиси Кенжа Эшбоев. -Шундан 684 нафар аскар урушдан қайтиб келган. Ҳозир шулардан 5 нафари ҳаёт. Ушбу мажмуа ўша урушдан қайтмаган юртдошларимизнинг номлари абадий бўлиши учун қурилди. Уларнинг қабрига мармартош қўйилгандек бўлди. Бунинг учун биз аввало уруш қатнашчиларига шунчалар эътибор, иззат-икром кўрсатаётган Президентимизга, туманимиз ҳокимлигига, мажмуа қурилишига ҳомийлик қилган Деҳқонобод Калийли ўғитлар заводи жамоасига чексиз миннатдорчилигимизни билдирамиз.\n– Биз оилада 5 ака ука эдик, бешаламиз ҳам урушга кетдик, – дейди иккинчи жаҳон уруши ветерани Жума Ибрагимов. – Мен кенжаси эдим, акамларнинг ҳаммаси фронтга кетганидан кейин 1944 йили мени ҳам чақиришди. Биз уруш тугаши арафасида ҳарбий хизматга чақирилганимиз учун Узоқ Шарққа, Японияга юборишди. 1945 йил 3 сентябрда Япония устидан ғалаба қозонилганидан кейин 1950 йилгача аскарлик бурчимизни бажардик. Уйга келсам, армияга кетган 4 акамнинг иккиси ярадор бўлиб қайтган, иккитаси эса фронтда ҳалок бўлган экан. Бугун мана шу хотира китобида уларнинг номларини кўриб кўнглим таскин топгандек бўлди.\n– Менинг отам Жўра Ёқубов 1944 йилда фронтга чақирилиб, урушда ҳалок бўлган, – дейди Деҳқонобод тумани Авжин қишлоғида яшовчи Зиёдилла Жўрақулов. – Ҳозир ўзим 77 ёшдаман. Хотира китобида отамнинг исмини ўқиб уни кўргандек бўлдим. Чунки мен отамни эслолмайман, у фронтга кетганда 6 ойлик чақалоқ бўлган эканман. Отам каби навқирон ёшида урушга кетиб ҳалок бўлган юртдошларимизнинг қони бекорга тўкилмаган. Улар бугунги мана шу тинчлигимиз учун ўзини қурбон қилган.\n– Хотира китобидан бобомиз Ибодилла Тилавовни топиб хурсанд бўлдик, дейди Қарашина маҳалласида яшовчи Равшан Тиловов. – Бобом 1944 йилда Белорусдаги жангларда қурбон бўлган. Илгари уларни эслаш учун пойтахтимиздаги “Хотира хиёбони”га борар эдик. Мана энди ўзимизнинг туманимизда ҳам шу тупроқдан урушга кетиб қайтмаганларнинг номлари муҳрланди.\n“Халқ сўзи” online


"Металлург" - "Бухоро". ПРЕВЬЮ\n27 апрель,2017, 16:21 323\n28-29 арпель кунлари олий лига мусобақалари дорисада 8-тур учрашувлари бўлиб ўтади. Ушбу турда “Бухоро” сафарда Бекободнинг “Металлург” жамоасига қарши баҳс олиб боради, дея клуб матбуот хизмати хабар бермоқда.\n“Металлург” ва “Бухоро” олий лигада жами 36 бор ўзаро куч синашган. Ўтказилган учрашувларнинг 17 тасида бекободликлар, 15 тасида бухороликлар ғалаба қозонишган. Атиги 4 та учрашувда дуранг қайд этилган.\nҚизиқ томони, тўплар нисбати бўйича мутлоқ тенглик бўлиб турибди – 50:50. “Бухоро”нинг “Металлург” устидан қозонилган энг йирик ғалабаси 4:0 бўлса, “Металлург”да бу кўрсатгич 3:0га тенг. Бу рақиблар ўртасида энг сермаҳсул учрашув 2014 йилги мавсумда кузатилган. Бекободда кечган учрашувда жами 7 та тўп киритилган ва якунда мезбонлар 4:3 ҳисобида ғалаба қозонишган.\nЎзаро учрашувларда “Металлург” 55 очкони, “Бухоро” 49 очкони ўз ҳисобига ёзиб қўйган.\nФАКТ: “Бухоро” ўз тарихида Бекободдан атиги икки марта ғолиб сифатида қайтган. Дастлабки ғалаба 2015 йилги мавсумнинг иккинчи даврасида кузатилган. Ўша учрашувда Мельзиддинов ва Фоминнинг голлари бухороликларнинг илк ғалабасини таъминлаган. Ўтган, 2016 йилги мавсумда “Бухоро” Бекободдан 2:1 ҳисобидаги ғалаба билан қайтган. Ўша учрашувда Чемиртан ҳисобни тенглаштирган бўлса, Шавкат Саломовнинг 90-дақиқада киритган голи “Бухоро”нинг кетма-кет иккинчи бор “Металлург”ни сафарда мағлуб этишига замин яратган.\nБекободда ўтган сўнгги 5 та учрашув:\n24.09.2016 “Металлург”-“Бухоро” 1:2\n30.10.2015 “Металлург”-“Бухоро” 1:2\n22.08.2014 “Металлург”-“Бухоро” 4:3\n29.06.2013 “Металлург”-“Бухоро” 2:1\n13.05.2012 “Металлург”-“Бухоро” 2:0\nВидео. Қаршида байрам ёхуд "Насаф" - "Пахтакор" учрашувининг сиз кўрмаган вазиятлари 179 20.11.2017\n“Локомотив” чемпионликни қандай нишонлади? (Видео) 147 20.11.2017\nОлег Тюлькин: “Локомотив” савия жиҳатдан биздан устун 25 20.11.2017\nФутзал бўйича “Федерация Кубоги” турнирига қуръа ташланди 81 20.11.2017\nЭнди Ўзбекистонда ҳам Суперлига ва ПРО-лига ташкил этилади 397 20.11.2017\nТеглар: Олий лига Металлург Бухоро\n"Пахтакор"ни йирик ҳисобда енган "Насаф" ОЧЛ йўлланмасини нақд қилди 1090


ЭСКИ IPHONE’ЛАР БИЛАН БОҒЛИҚ МОЖАРО САБАБЛИ APPLE МИЛЛИАРДЛАБ ДОЛЛАР ЙЎҚОТАДИ - Darakchi\nЭСКИ IPHONE’ЛАР БИЛАН БОҒЛИҚ МОЖАРО САБАБЛИ APPLE МИЛЛИАРДЛАБ ДОЛЛАР ЙЎҚОТАДИ\nHI-TECH 04.01.2018, 15:34\nApple корпорацияси янги айфонлар чиқарилганидан сўнг, эски моделларда аккумулятор қуввати камайганида қурилманинг самарадорлигини пасайтириши билан боғлиқ машмашалардан хабарингиз бор. Дастлаб миш-миш тарзида чиқиб, кейин исботланган ва купертинолик гигант томонидан тан олинган ушбу ҳолат сабабли фойдаланувчилар компанияни судга ҳам беришган.\nУшбу можаролар туфайли ихлоси пасайган мижозларининг содиқлигини аввалги даражага қайтариш мақсадида, Apple корпорацияси эски iPhone моделларининг батареясини алмаштириб бериш нархини туширишга қарор қилди. Мазкур сервис қиймати аввал 79 АҚШ доллари ҳажмида белгиланган бўлса, у энди 29 долларгача пасайтирилди.\nБу қадам эса ишлаб чиқарувчига 10 миллиард доллар миқдорида камомад келтиради. Barclays банки таҳлилчилари масалани ўрганиб чиқиб, шундай хулосага келишди, деб ёзади Business Insider.\nТаҳлилчилар ўтказган сўровнома натижаларига кўра, аккумуляторнинг эскириши – янги iPhone сотиб олишнинг асосий сабабидир. Энди эса, батареяни алмаштириб олиш арзонлаштирилгани ҳамда эски смартфонларнинг самарадорлиги пасайтирмаслиги туфайли, фойдаланувчилар янги айфон харид қилишлари учун асосий сабаб йўққа чиқади. Мутахассисларнинг фикрига кўра, шу боис 2018 йилда iPhone савдоси 16 миллион донага пасайиши кутилаётир.\nTelegram’нинг заиф жойи топилди: Эҳтиёт бўлинг, бегоналар аккаунтларни бузиб кириши мумкин\n«Вафель чизмаси» нима? (Видео)\nПавел Дуров Telegram нега ишламай қолганига изоҳ берди\nИжтимоий тармоқларда суратлари тарқалган фарғоналик аёл депутатликка номзодини қўймайдиган бўлди\nЎзбекистон халқ артисти оламдан ўтди\nПрезидентимиз ҳақида қизиқ фактлар\nОғабек Собиров қўшалоқ тўй қилди (фото)\nУмрага борган 14 ўзбекистонлик нега қайтариб юборилди?\n1 кун дарс қолдирган ўқувчи учун 12 600 000 cўм жарима солинади (Фото)\nРоссия газетасининг Ўзбекистон ҳақидаги ҳақиқатлари\nЙигитали ва Муқаддас оиласида янги меҳмон (фото)


Туркиялик ишбилармон: ‘Ўзбекистонда мени қийноққа тутишди’ « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nТуркиялик ишбилармон: ‘Ўзбекистонда мени қийноққа тутишди’\n02 May 2012 - 15:25\nТошентдаги “Туркуаз” савдо марказининг собиқ раҳбари Воҳид Гунеш Ўзбекистон расмийлари томонидан қийноққа тутилганлигини айтиб, маҳкамага шикоят қилди.\nВоҳид Гунеш шунингдек, мусодара қилинган мол-мулкини қайтариб берилишини талаб қилмоқда.\n46 ёшли Туркиялик ишбилармон Ўзбекистонда “Туркуаз” ширкатига асос солиб, етти йил мобайнида раҳбарлик қилган.\n2011 йили март ойида Тошкентдаги энг йирик савдо марказларидан бири ҳисобланган Чорсу бозорига яқин ерда жойлашган “Туркуаз” дўконига рейд уюштирилганди.\nШундан сўнг ширкат раҳбари ҳисбга олиниб, 9 ярим ой Миллий Хавфсизлик Хизматининг Юнусободдаги вақтинча ҳисбхонасида ушлаб турилган.\nКейинчалик ўтказилган маҳкама жараёнида Воҳид Гунеш ва унинг яна етти ҳамкори солиқларни тўламаслик ва “соя иқтисоди”нинг ривожланишига ҳисса қўшишда айбдор, дея топилди.\nТуркиялик ишбилармонлар мамлакатдан чиқариб юборилиб, уларнинг мол-мулклари мусодара қилинди.\nВоҳид Гунешнинг Би-би-си билан суҳбатда айтишича, Ўзбекистонда ҳибсда ушланган вақти электр токи билан қийноққа тутилган.\nВоҳид Гунешнинг айтишича, савдо марказига рейд мобайнида идорага бостириб кирган заҳотиёқ уларни дўппослай бошлаганлар.\n“Саккиз кун иш еримизда ҳибсда қолдик. Шундан сўнг бизни Миллий Хавфсизлик Хизматининг Юнусободдаги ертула-ҳибсхонасига ўтказишди. Қийноқлар у ерда янада кучайди. Ҳар куни эрталаб, бизни сўроққа олиб киришдан аввал дўппослашарди. Сўроқ пайтида қўйган айбларини бўйингизга олмасангиз, сўроқдан кейин яна дўппослайдилар. Оғзиларига келган сўзлар билан ҳақорат қилишарди, тўқмоқ билан уришарди, электрошоклар қўллашди”, деди Воҳид Гунеш.\nУнинг даъво қилишича, бу вақт мобайнида уларни ташқи дунёдан бутунлай ихоталаб, ҳимоячи билан кўришиш имкони берилмаган.\nТуркиялик ишбилармонга кўра, буларнинг ҳаммаси улардан қўйилган айбларни бўйниларига олишлари учун қилинган.\n“Ҳимоячи билан кўришдим, менга таржимон ҳам беришди” маъносидаги мактубларга мажбуран имзо чектиришган.\n“Чорсу”даги савдо маркази, “Амир Темур” хиёбонидаги марказимиз, Тўйтепадаги истироҳатгоҳимиз, Самарқанддаги савдо маркази, Олмалиқ, Юнусободдаги дўконларимиз таланди. Бизни “нурчилар” деган туҳмат билан телевизорга олиб чиқиб, кечирим сўратишди”, деди Воҳид Гунеш Би-би-си билан суҳбатда.\nУнинг айтишича, Юнусободдаги ҳисбхонада у қатори яна қатор бошқа маҳаллий ишбилармонларнинг ҳам қийноққа тутилганлигига гувоҳ бўлган.\nВоҳид Гунеш Оврўпо Инсон Ҳақлари Маҳкамаси ва Халқаро Тижорий Маҳкамага мурожаат қилганликлари ва қийноқлар қўлланганини исботлаш учун қўлларида етарли далиллар мавжудлигини билдирган.\nБМТнинг Қийноқлар бўйича собиқ махсус маърузачиси бир неча йил аввал Ўзбекистонга сафари натижасида мамлакатда қийноқлар мутассил қўлланиши ҳақидаги хулосага келганди.


Ўзбекистонда шишакристаллит ишлаб чиқарувчи биринчи корхона ишга туширилади\n20:37 / 07.03.2016\nЎзбекистонда яқин икки йил ичида шишакристаллит ишлаб чиқарувчи биринчи йирик корхона ишга туширилади, деб маълум қилди Sputnik ахборот агентлиги мухбирига "Ўзқурилишматериаллар" АКдаги манба.\nЯнги завод Тошкент вилоятининг Чирчиқ шаҳрида "Кристалл" корхонаси негизида жойлашади. Биринчи босқичда янги корхонада йилига 100 минг квадрат метргача шишакристаллит ишлаб чиқариш режалаштирилмоқда. Манбанинг таъкидлашича, қурилиш ҳажмининг кенгайтирилиши маҳаллий ишлаб чиқарувчилардан янги турдаги материаллар ишлаб чиқарилишини ўзлаштиришни талаб қилади.\nШишакристаллит ёнмайдиган қурилиш безак материали бўлиб, юқори ҳарорат ёки аланга таъсирида алангаланмайди, заҳарли моддалар чиқармайди. Бу айниқса, Ўзбекистонда бинолар ва саноат объектлари ёнғин хавфсизлиги талаблари мунтазам қатъийлаштирилиб борилаётган шароитларда жуда муҳимдир.\nШишакристаллит анъанавий безак материалларидан фарқли ўлароқ, бир қатор қимматли сифатларга эга. У гигиеник жиҳатдан тоза, юқори мустаҳкамликка эга ва узоқ вақтга чидамли, қуёш нури таъсирида ранги ўчмайди. Шишакристаллитнинг охирги сифати Ўзбекистоннинг иссиқ иқлим шароитида айниқса қўл келади.\nЯнги заводни 2016 йил ёки 2017 йилнинг биринчи ярмида ишга тушириш режалаштирилмоқда. Лойиҳага киритиладиган инвестициялар ҳажми 10 млн долларга яқинни ташкил қилади, маблағлардан ярмини хорижий сармоячилар ажратади. Ҳозирда бу борада бир нечта хорижий компаниялар, жумладан Хитой, Жанубий Корея ва Туркия компаниялари билан музокаралар олиб борилмоқда.


Охират ҳаётини инкор этувчилар » Тавҳид\nОхират ҳаётини инкор этувчилар\n1,233 марта ўқилган\nБарча ҳамдлар Аллоҳга хосдир.\nКимки охират ҳаётига ишонмаса, ўша кофирдир.\n««Ҳаёт фақат дунёдаги ҳаётимиздир. Биз ҳеч қайта тирилгувчи эмасмиз», деб айтадилар. Уларни Парвардигорлари ҳузурида турғазиб қўйилган пайтларида, Аллоҳ: «Мана шу тирилиш ҳақ эмасми?!» — деганида, улар: «Парвардигоримизга қасамки, ҳақ экан», деганларини, Аллоҳ эса: «Мана энди кофир бўлиб ўтганингиз сабабли азоб чекингиз!» — деб жавоб қилганини кўрсангиз эди» (Анъом: 29-30).\n«У Кунда ёлғон дегувчиларга ҳалокат бўлгай! Улар жазо (қиёмат) Кунини ёлғон дейдиган кимсалардир! У (Кун)ни фақат барча гуноҳга ботган тажовузкоргина ёлғон дер! Қачон (ундай кимсага) Бизнинг оятларимиз тиловат қилинса, у: «(Бу) аввалгилардан (қолган) афсоналар», дер. Йўқ, (ундоқ эмас)! Балки уларнинг дилларини ўзлари касб қилгувчи бўлган гуноҳлари қоплаб олгандир! Ҳеч шак-шубҳа йўқки, улар ўша (Қиёмат) Кунида Парвардигорларидан тўсилгувчидирлар (яъни Парвардигорнинг дийдорига етиш уларга ҳеч насиб қилмагай)! Сўнгра шак-шубҳасиз улар дўзахга киргувчидирлар. Сўнгра (уларга): «Мана шу сизлар ёлғон деб юрган нарса — азобдир», дейилур» (Мутоффифин: 10-17).\n«Йўқ, улар (Қуръон оятларига боқмайдилар, чунки улар қиёмат) соатини ёлғон деганлар. Биз эса у соатни ёлғон деган кимсалар учун дўзах ўтини тайёрлаб қўйгандирмиз» (Фурқон: 11).\n«Аллоҳнинг оятларини ва Унга рўбарў бўлишни инкор қилган кимсалар улар Менинг марҳаматимдан ноумид (маҳрум) бўлган кимсалардир ва улар учун аламли азоб бордир» (Анкабут: 23).\n(Охират ҳаётини) Инкор қилувчиларни ишонтириш учун қуйидаги (далил)ларни келтириш мумкин:\nБиринчидан: Қайта тирилиш масаласига таалуқли кўпгина хабарлар маълум. Бу хабарлар илоҳий китоб, дин ва қабул қилган (яъни Аллоҳ китоб нозил қилган) халқларга пайғамбар ва элчилар орқали етиб келган. Қандай қилиб сен буни инкор эта оласан?! Ахир сен файласуф, ёки қонун-қоида ёки ғоялар муаллифи томонидан айтилган (ҳар қандай сўзга) ишонасанку. Ваҳоланки у сизга гапираётган нарса ишончлилиги, охират ҳақида гапирувчи нозил бўлган оятлар ишончлилиги даражаси етмайди.\nИккинчидан: Қайта тирилишнинг борлигини тасдиқловчи сабаблар:\n1. Ҳеч ким ўзини йўқ нарсадан яралганини эътироф қила олмайди. Уни ва одамни йўқдан бор қилган Зот, уни қайта тирилтиришга ҳам қодир.\n«У аввал бошда Ўзи яратиб, сўнгра (қиёмат кунида) Ўзи яна қайта яратадиган зотдир. (Қайта яратиш — тирилтириш) У зотга жуда осондир. Осмонлар ва ердаги энг юксак хислат (яъни Яккаю-Ягоналик) Уникидир. У қудрат ва ҳикмат эгасидир» (Рум: 27).\n«У кунда Биз осмонни ҳам худди мактуб ёзилган саҳифани ўраган янглиғ ўраб, биринчи марта қандай яратган бўлсак, (ўша ҳолга) қайтарурмиз. (Бу) Бизнинг зиммамиздаги ваъдадир. Албатта Биз (шундай) қилгувчидирмиз» (Анбиё: 104).\n2. Кенглиги бепоён ва кўркам бўлган осмону ерни кўра туриб, улар яралишининг улуғлигини ҳеч ким инкор эта олмайди. Ушбу барча кўркамликларни яратган Зот, инсонни ҳам ярата олади ва уни қайта яратириш Аллоҳга ҳеч қандай қийинчилик туғдирмайди. Аллоҳ айтади:\n«Шак-шубҳасиз, осмонлар ва ерни яратиш инсонларни яратишдан каттароқ (иш)дир. Лекин кўп одамлар билмайдилар» (Ғофир: 57).\n«Ахир улар (охиратда қайта тирилиш ҳақ эканини инкор қилгувчи кимсалар) осмонлар ва ерни яратган, уларни яратишга ожизлик қилиб қолмаган зот — Аллоҳ ўликларни тирилтиришга ҳам қодир эканлигини (ўйлаб) кўрмадиларми?! Йўқ, албатта (Аллоҳ ўликларни тирилтиришга ҳам қодирдир). Зеро У зот барча нарсага қодирдир» (Аҳқоф: 33).\n«Осмонлар ва ерни яратган зот яна уларнинг ўхшашини яратишга қодир эмасми?! Йўқ, (албатта қодирдир), Унинг Ўзигина яратгувчи ва билгувчидир. Бирон нарсани (яратишни) ирода қилган вақтида Унинг иши фақатгина «Бўл», демоқлигидир. Бас у (нарса) бўлур — вужудга келур» (Ёсин: 81-82).\n3. Ҳар бир ақли бор инсон ерни қуруқ ва ўлик ҳолда, ўсимликларсиз кўради. Сўнг ёмғир ёққанидан сўнг у тирилади ва гуллаб яшнайди. Ерни ўлик ҳолатидан тирилтиришга қодир бўлган Зот, ўликларни ҳам тирилтиришга ва қабрларидан чиқаришга қодир. Аллоҳ айтади:\n«Унинг (танҳолиги ва қудратига далолат қиладиган) оят-аломатларидан (бири) сиз ерни қуп-қуруқ ҳолда кўришингиздир. Бас қачон Биз унинг устига сув-ёмғир ёғдирсак, у ҳаракатга келар ва униб-ўсар. Албатта ўша ерни тирилтирган зот ўликларни ҳам тирилтира олгувчидир. Зеро У барча ишга қодирдир» (Фуссилат: 39).\nУчинчидан: Қайта тирилишнинг бўлиши мумкин эканига воқелик далил бўла олади. Одамлар ҳаётга қайтганлари каби маълум ҳолатлар бунга далил бўла олади.\nБақара сурасида Аллоҳ беш ҳолат ҳақида хабар беради. Уларнинг бири:\n«Ёки бир зот (Узайр пайғамбар) ҳақидаги масални (билмадингизмики), у зот томлари йиқилиб ҳувиллаб қолган бир қишлоқдан ўтаркан: «Аллоҳ бу хароб бўлган қишлоқни қандай тирилтирар экан-а?» деди. Шунда Аллоҳ уни юз йил муддатга ўлдирди. Сўнгра тирилтириб сўради: «Қанча муддат (ўлик ҳолда) турдинг?» «Бир кун ё ярим кун», деди у. Аллоҳ деди: «Йўқ, юз йил турдинг. Таом ва ичимлигингга қара — бузилган эмас. Энди эшагинга (чириб, суяклари ажраб кетганини) кўрган. (Бу ҳодисани Аллоҳнинг қудратини кўрсатиш) ва сени одамлар учун оят — ибрат қилиш учун (келтирдик). Бу суякларни қандай тиклаб, сўнг уларни гўшт билан қоплашимизни кўрган. Қачонки унга бу нарсалар аниқ кўрингач: «Албатта Аллоҳ ҳамма нарсага қодир эканини биламан», деди» (Бақара: 259).\nТўртинчидан: Соғлом ақл ўлимдан сўнг қайта тирилиш муқаррар экани ва ҳар бир нафс нимага лойиқ бўлса, ўшани олишига далолат қилади. Агар бундай бўлмаганида, одамзотнинг яралиши маъносиз, қадрсиз ва соғлом мазмунсиз бўлган бўлар эди. Ҳаётда ҳайвонлар ва одамлар ўртасида ҳеч қандай фарқ бўлмаган бўлар эди.\n«Ёки сизларнинг гумонингизча, Биз сизларни беҳуда (яъни дунёда сизларга бирон вазифа бермайдиган, охиратда ҳисоб-китоб қилмайдиган ҳолда) яратдигу, сизлар Бизнинг ҳузуримизга қайтарилмайсизларми?!» (Ундоқ эмас)! Зотан Ҳақ Подшоҳ – Аллоҳ (бирон ишни беҳуда қилишдан) юксакдир. Ҳеч қандай илоҳ йўқ, магар У – улуғ арш соҳиби бордир» (Муминун: 115-116).\n«Токи ҳар бир жон қиладиган саъй-ҳаракати сабабли жазоланиши учун (қиёмат) соати албатта келгувчидир. (Лекин) Мен (қиёмат қачон қойим бўлишини) яширишни истайман» (Тоҳа: 15).\n«Улар жон-жаҳдлари билан:«Аллоҳ ўлган кишиларни қайта тирилтирмайди», деб Аллоҳ номига қасам ичдилар. Йўқ! (Албатта тирилтирур!) Бу — У зотнинг ҳақ ваъдасидир. Лекин одамларнинг кўплари (бу олам имтиҳон олами эканини, асл-абадий ҳаёт қайта тирилгандан кейин бўлишини) билмайдилар. Уларга ўзлари ихтилоф қилаётган нарсаларини баён қилиб (кўрсатиб) бериш учун ҳамда кофир бўлган кимсалар ўзларининг ёлғончи эканликларини билишлари учун ҳам (албатта Аллоҳ барча халойиқни қайта тирилтирур). Биз бирон нарсани ирода қилсак, унга айтадиган сўзимиз «Бўл», демоқликдир. Бас, ўша нарса бўлур» (Наҳл: 38-40).\n«Кофир бўлган кимсалар ўзларининг ҳеч қачон қайта тирилмасликларини гумон-даъво қилдилар. (Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам, уларга) айтинг: «Йўқ! Парвардигоримга қасамки, албатта қайта тирилурсизлар, сўнгра албатта сизларга қилган амалларингизнинг хабари берилур. Бу Аллоҳга осондир»» (Тағобун: 7).\nАгар келтирилган барча далиллардан кейин ҳам улар қайта тирилишни инкор этсалар, улар кибр қилувчи ўжардирлар.\n«Золим кимсалар эса яқинида қандай оқибатга қараб кетаётганларини билиб қолурлар» (Шуъаро: 227).\nШайх Муҳаммад ибн Солиҳ Усаймин (раҳимаҳуллоҳ)\n«Мажмаъул Фатава Ибн Усаймин» 2/22-25.\n/ Кутубхона / Ақида / Охират ҳаётини инкор этувчилар\n• Зулҳижжа ойининг биринчи ўн кунлигининг фазилатлари\n• Ҳукмдорга сўз билан қарши чиқишлик


Литва ироқлик муҳожирларни юртига қайтаришни бошлади | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n641 09:35 04.01.2022\nБеларусь орқали Литвага келган 98 нафар муҳожир Ироққа депортация қилинди. Литва Ички ишлар вазирлигининг 3 январь куни билдиришича, парвоз Вильнюсдан амалга оширилган.\nБу ироқлик муҳожирларни ватанига қайтариш бўйича биринчи чартер рейс бўлиб, қайтиш ихтиёрийдир.\nЛитва Ички ишлар вазири Агне Билотайте ушбу рейснинг амалга оширилиши “тарихий воқеа” бўлганини айтди. Ташқи ишлар вазири Габриэлюс Ландсберги эса мазкур масаладаги ҳамкорлиги учун Европа Иттифоқи ва Ироққа миннатдорчилик билдирди.\nЕвропа Иттифоқининг Беларусь билан чегараларидаги муҳожирлар инқирози бир неча ҳафталардан бери давом этмоқда. Ғарб Беларусь президенти Александр Лукашенкони минглаб муҳожирни атайин чегарага олиб келишда айблаяпти.\nМахсус Белорус Муҳожирлар Литва ироқлик\n340 21:10 24.05.2022


ураны астында жаслар фестивалы көтериңки руўхта өткерилди. Оған жәмийетлик шөлкемлерден бир қатар ўәкиллер, республикамыздың мәденият, көркем-өнер тараўындағы белгили хызметкерлер ҳәм университетимиздиң белсенди ҳәм зийрек студентлери қатнасты.\nӨткерилген бул фестивалларда жәмийетимиздиң барлық тараўларында жаслардың жетискенликлеринен көргизбели шығыўлар, мәденият ҳәм көркем-өнер тараўы хызметкерлериниң атқарыўындағы қосық ҳәм ойынлар жыйналғанларға қойып берилди.\nБир сөз бенен айтқанда бул фестиваль жасларымыздың ҳақыйқый байрамына айланып, бунда жаслар бир-бири менен жақыннан танысып, досласты ҳәм жәмлести. Яғный Журтбасшымыздың мәмлекетимиз жасларына болған исенимин бир жеңнен қол, бир жағадан бас шығарып барлық жаслар жәмлесип, биргеликте ақлайтуғынын көрсете алды.


Мирзиёев ташрифи. “Uzbekistan GTL” – чўл бағридаги гигант корхона (фоторепортаж жамланмаси) — Sof.uz\nМирзиёев ташрифи. “Uzbekistan GTL” – чўл бағридаги гигант корхона (фоторепортаж жамланмаси)\n25.12 18:33 406 Ўзбекистон\n«Тўғриси, биз GTL лойиҳасини бошлаганимизда, кўпчилик буни уддалашимизга шубҳа билан қараган эди. «Қилолмайсизлар, қўлларингиздан келмайди» дейишганди.\nЛекин, биз қатъий интилиш ва машаққатли меҳнатимиз билан, барчамиз биргаликда мураккаб синов ва қийинчиликларни енгиб ўтиб, мана шундай янги ва замонавий, юқори технологик мажмуани барпо этишга эришдик. Бу билан ҳар қанча фахрлансак, арзийди.\nАйниқса, коронавирус пандемияси даврида 10 мингдан ортиқ ишчи карантин талабларига қатъий амал қилиб, узоқ вақт оиласи, яқинларидан олисда ишлаб, ҳақиқий қаҳрамонлик намунасини кўрсатди, десак, ҳар томонлама тўғри бўлади.\n“Шўртангаз-кимё мажмуаси ишлаб чиқариш қувватларини кенгайтириш” лойиҳасига ҳам тамал тоши қўйилди.\n"Шўртан газ-кимё мажмуаси" жамоаси янги инвестиция лойиҳаси майдонидан боғланишди.\nШавкат Мирзиёев шу ернинг ўзида старт учун ҳужжатга қўл қўйди.


Одессада яна портлаш содир бўлди\n01 декабр 2020, Тошкент вақти: 17:17\nДушанбага ўтар кечаси Украинанинг Одесса шаҳрида Донбассдаги айирмачиларга қарши амалиётларда иштирок этаётган жангчиларга ёрдам маркази жойлашган бино олдида портлаш содир бўлди. Дастлабки маълумотларга кўра, портлаш чоғида ҳеч ким жабрланмаган. Портлашдан бинога ҳам қаттиқ шикаст етмаган, унинг ойналари синиб тушгани айтилаяпти, холос.\nБу янги йилдан буён Одессада содир бўлган иккинчи, сўнгги бир ой ичида эса еттинчи портлашдир.\n3 январь куни Одесса-Пересыпь станциясида ёнилғи қуйилган цистерна портлаган, натижада чор-атрофга нефть маҳсулотлари ёйилиб кетган. Расмий Киев шаҳарда хавфсизликни таъминлаш учун ўша куниёқ Одессага Украина Миллий гвардияси бўлинмаларини юборган. Миллий гвардия жангчиларига милиция билан бир қаторда ўзларига шубҳали кўринган шахсларнинг ҳужжатлари ва шахсий буюмларини текшириш ваколати берилган.