Нусрат Раҳмат. Оқ каламушлар (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиНусрат Раҳмат (1941)Нусрат Раҳмат. Оқ каламушлар (ҳикоя)\nҚирмизи рангли (бунақасини биринчи бор кўришим) «Neхia» ҳайдовчиси кабинадан тушиши билан, бу ердаги таомилга кўра, бошқалар қатори Барно иккаламиз унга яқинлашдик, юзимизга табассум суртган бўлдик. Қирқ ёшлар чамасидаги, бўйчан, кўринишидан анчайин пухта, дилкаш бу одам нигоҳи билан бизни бир сидра пайпаслаб чиқди-ю, менга қараб, эски танишлардек яқинлашди.\n— Машинага мин,- деди ярим буйруқ оҳангида «Nexia»си томон имларкан. — Сенбоп иш бор.\n— Яхши одамга ўхшайди — хафа қилмас,- дедим зоҳирий умид билан.\nМен андак хижолат чекиб, жавоб бердим. — Менга қара Малика,- давом этди у,- нима қайнона-пайнонанг йўқми? Куни билан ишласанг, тағин…\n— Табиатнинг яшаш учун кураш қонуни бор. “Борьба за существование”, дейди буни русчасига. Ҳаммамиз ўшангга бўйсуниб яшаймиз.\n— Бир подшо овга чиққан экан. Чанқаб қолибди-ю, аъёнлари билан тўғри келган деҳқоннинг ҳовлисига яқинлашибди. Уй соҳиби эҳтиром кўрсатибди, саросималик ила сув чиқарибди. Подшо қараса, деҳқоннинг аҳволи жуда ночор, кийиниши юпун, ўзи қоқсуяк… «Ўн иккини саккизда урмаган экансан-да» дебди унга қараб. «Урган эдим, олампаноҳ, дебди деҳқон, аммо ўттиз икки қўймади». «Майли, дебди жавобан шоҳ, сенга бир ғоз юбораман, патини юлиб ол».\nҚайтишда подшоҳ, ногаҳонда вазири томон ўгирилиб, деҳқон билан бўлган гуфтугўнинг мазмунини сўраб қолибди. У елка қисибди. «Эртагача билиб келмасанг, бошинг кетади!» қисқа қилибди ҳукмфармо зуғм билан. Вазир подшони саройгача кузатиб келгач, зудлик билан орқага — деҳқоннинг ҳузурига қайтибди. «Менга қара, дебди, шоша-пиша, оладиганингни ол-у, ўша гапнинг мағзини чақиб бер!» «Бу жуда жўн, тушунтирибди деҳқон. Подшоҳи оламнинг: «Ўн иккини саккизда урмаган экансан-да» дейишида — қишнинг ғамини ёзда емабсан, деган дашном бор. «Ўттиз икки қўймади», деб, тишга, аниқроғи, насибага ишора қилгандим. «Ғозчи?», — шошиб сўрабди вазир. «У — сиз, дебди деҳқон: олганингни — ол дедингиз-ку!\n— Ҳақиқатан ҳам ҳамма гап ўша ўттиз иккига бориб тақалади,- давом этди Жовли, гапига русча ибораларни аралаштириб. Сизларнинг тонг билан бозорга чиқишларинг, менинг мардикор излаб келишим замирида нафс, аниқроқ қилиб айтсак, манфаат бор! Бутун жамиятни ҳаракатга солувчи куч, манфаатдир! «Шахсий манфаатини кўзлабди», деб ёзади гоҳида бемаъни мухбирлар. Шахсий манфаатни кўзламаслик — нодонлик! Бир донишманд: «Дунёни худбинлик бошқаради», деб ёзган экан. Турфа тоифадаги арбоб-у, амалдорларга эътибор беринглар: халқ ҳақига хиёнатни гуноҳи азим, деб ваъзхонлик қилишади-ю, одамлар ҳисобидан данғиллама иморатлар қуришади, ўмарган пулларини чет эл банкаларига қўйишади. Уларнинг пинҳоний мақоллари қулоғимга чалинган: “Халқ денгиздир, унинг ҳақини ўмармаган, тўнғиздир”. Шундай яшамоқ керак-ки, соат миллари фақат сенинг фойдангга айлансин! Ўзингни честний ҳисоблаб, бировнинг олдига дастурхон ёйолмасанг, суф бунақа ҳалолликка!”.\nҲовлини сарамжон-саришта деб бўлмасди: ҳар ер, ҳар ерда қутилар, сув идишлари тартибсиз сочилганди. Бизга эътибор бермай ишлаётган ўсмирлар, аёллардаги аллақандай ғайрат (32 туфайли, албатта) сезилиб турарди. Аён бўлишича, Жовли деганимиз уйида минерал сув чиқарадиган корхона ташкил этган экан. Биноларнинг ости катта ертўла: талай кишилар шиша, «бакалашка» ювишар, ундан нарида — ҳовлидаги артезиан қудуқдан резина шланглардан оқиб келаётган сувни идишларга қуйишарди. Барно иккаламиз газланган сув солиб, оғзи беркитилган бир литрли пластик идишларга ёрлиқлар ёпиштирадиган бўлдик. (Унга: «Зарафшоннинг шифобахш суви» деб ёзилган, таркиби, муддати кўрсатилганди). Тожикча талаффузда гапирадиган жувондан андак сабоқ олгач, тушгача бир маромда ишладик. Соат ўн иккида ҳаммани пиёздоғ ҳиди анқиб турганига қарамай анча шинам ошхонага таклиф этишди; ўзгалар қатори ўзимизга шўрва сузиб келдик. Жовли ҳам биз билан ўтирди, ҳазил-мутойибалар қилди, менга бот-бот сирли назар ташлаб, нимадир дейишга лаб жуфтлади-ю, аммо, бунинг мавруди бўлмади. Кеч соат бешда ювиниб, жомакорларни алмаштириб олдик.\n— Малика, жуда сулув бўлиб кетибсан-ку,- деди Жовли душдан чиққанимдан кейин, чўнтагидан пул чиқарар экан,- мана бу ҳар бирингга тўрт доллардан — бизнинг пулда беш минг сўм бўлади. Бир ойда юз эллик минг, дегани. Менинг маошим эллик минг сўм. Демак, сизлар мени эсксплуатация қилаябсизлар. Нима бўлса ҳам бу пулларни яшириб қўйинглар, сарфламанглар.\n— Яшириб қўярдиг-у, ўттиз икки қўймайди-да, — ҳазиллашгим келди.\n— Яхши! Эртага ҳам келинглар — иш бор. Малика сани котибами, бухгалтерми қилиб олишим мумкин. Ўйлаб кўр. Ҳозирча хайр!\n— Барини ўлдиришади, фан учун қурбон қилишади,- деди совуққина қилиб, файласуфона. — Медицинанинг рамзи — илон; ветеринарияники − оқ каламуш дейишади бу ерда — Чунки юз минглаб оқ каламушлар ана шу фан учун жон беришади.\n— Тажрибалар ўтказишади — бардошларини синашади: паст, баланд ҳароратга, юқумли касалликлар, радиацияга; янги дори-дармон, химикатларни аввал шуларга қўллаб кўришади, кейин молларга ва ҳаказо. Энг ёмони, ҳушёр бўлиб турмасам, болаларини еб қўйишади, бу очофатлар.\nБарно менга ёқиб қолди. Файласуфона фикрлар юритишдан ташқари, у анчайин шўтқари ва журъатли эди. Ўша куни ҳеч чўчимай, катта каламушни тутиб, қўшни катакка солганини кўриб, этим жўнжикиб кетди. «Ўлим олдидан бир маза қилсин», деб қўйди. Кейин билсам, нар билан модани қўшган экан. Улар аввал бир-бирларини роса ҳидлаб кўришди, кейин эркаги урғочисини ялаб-ясқайбошлади. Аввал ўзини четга олаётган мода ҳадемай мойил бўлди ва беҳаёлар ҳа йўқ, бе йўқ, шаҳвоний ишларини бошлаб юборишди. Роса кулгандим ўшанда.\nМуллоамаким чорва молларининг ирсий касаликларини ўрганиш устида тадқиқот ўтказардилар. Идрок этишимча, ўша йили Европадан келтирилаётган зотли молларнинг қон сийиш касаллигига қарши илмий иш бошладилар; бунинг учун зотли молларни жайдари буқалар билар қочириш, шу тариқа иммунитетини мустаҳкамлаш буйича тажрибалар ўтказдилар. Аммо бу мавзуни илмий кенгашми, Тошкентми тасдиқламади; оқибатда маҳсулдорлик тушиб кетишини важ қилишди. Шу билан бирга докторлик диссертацияси учун бошқа мавзуни тавсия этишди. Муллоамаким бўлса бу ҳолдан қаттиқ ранжидилар. Аслида, андак тажрибалар ўтказилган, аммо диссертация ёзилмаганди. Кўпчилик ётиғи билан тушунтиришига қарамай, у киши буни омадсизлик деб билдилар ва руҳлари тушиб кетди. Дарҳақиқат, у омадсизликкина эмас, талай мусибатлар, қисматларнинг дебочаси бўлиб чиқди. Ветеринария факультетининг учинчи курсида ўқийдиган хўжайиним ёзда тоғаси билан Тошкентга бир машина картошка олиб кетишди. Аммо шу кетишда, ҳафталар ўтса ҳамки, дарак бўлмади. Биз хавотирона излашга тушдик: қавмларимиз бозорлар, меҳмонхоналарни суриштириб, бирор хабар топишолмади; милиция ҳам надомат чекишдан нарига ўтолмади. Шу орада бир жиноий гуруҳ қўлга тушганлиги, улар яқинда суд қилинишини ўқиб қолдик; бу қашқирлар Тошкентга юк олиб келган деҳқонларнинг маҳсулотини кўтара харид қилиш баҳонасида дарё соҳилига олиб боришар ва ўлдириб, бор бисотларини олишар экан. Судга муллоамаким билан бордим. Панжара орасидаги гўрсухталар арзимайдиган пул ёки юк учун кўплаб бегуноҳ одамларнинг қонини тўкишганини лоқайдгина, худди суваракни ўлдиргандай бепарво гапириб беришарди. Ана шулар орасида Самарқанддан келган машинада шофердан ташқари кексатоб киши билан йигитча бўлганлигини айтишди, аммо уларнинг қиёфасини чизиб беришолмади.\n— Ҳалигиларнинг ёшроғи милтиғимни кўриб, қочди — мен отдим, йиқилганини кўрдим, аммо ўлиги ё тиригини тополмадик,- деди, қорасоқол, ранги заҳил ярамас. — Картошкани тушириб, машинани ёқиб юбордик. «Балки улар эмасдир, ўшалар бўлганда ҳам хўжайиним қочиб кетгандир, тирикдир» деган умид ҳозиргача дилимни тарк этгани йўқ.\n— Сурхандарёнинг мошини эди — юкнинг эгаси бир эркак билан аёл экан. Шеф шоферни ўлдирди, мен ҳалигиларни отдим. Қарасак, бир бола қўрқиб, қопнинг тагига кириб кетган экан. Шеф: «Гумдон қил», деди. «Пешин бўлиб қолди, намозни ўқиб олай», десам кўнмади. Болани ётган жойида пичоқлаб ташладим.\nБу хунхўр нокасга дастлаб сўз беришганда: “Иншоолоҳ, мусулмонман, ўзбекман: ёлғон гапирмайман” деб қасам ичган бўлувди ва бу билан эътиқод, миллат шаънини таҳқирлаганини хаёлига ҳам келтирмаганди. Муллоамакимга сўз беришганда, унинг иқрорига урғу бериб: «Ҳар бир дин ё миллат ўзининг буюк фарзандлари билан фахрлангани сингари, ноқобил болаларидан ор қилишни ҳам унутмаслиги керак!» дедилар.\nҚўлимда бир ярим яшар қизчам бор эди, ўзим оғироёқ эдим ўшанда. Дунёда қувонч деган нарса батамом тугагандай эди: биз кулгини ёддан чиқариб қўйгандик. Тўрт ойдан сўнг туғилган болакайга Ёдгор деб ном қўямиз, дейишганда кўнмай, Умид деб атадим. Аммо қисмат-у ғуссаларнинг ҳали давоми бор экан — ягона ўғилнинг мусибатини қайнонам кўтаролмади: қандли диабетга мубтало бўлиб, йил ўтмай оламдан кўз юмди. Омадсизлик бир келса, ёғилиб келади, дейишади: институтимизда қисқартиришлар бошланди. Дастлаб кўплаб фаррошлар, лаборантлар, шу жумладан, Барнога ҳам жавоб беришди ва икки ой давомида каламушларга ўзим қарадим. Сўнг, муллаамаким иккаламизни расмий қисқартиришмади-ю, маош бермай қўйишди. Кўп ўтмай, бўғзимизгача қарзга ботиб қолдик. Ана шундай кунларнинг бирида қайнотамнинг қаршиларида тиззамда чўкалаб анчагина ўтирдим-у…\nКечирасиз, шу ўринда мавзудан андак чекингим келди. Бир куни «Ошин» телесериалини томоша қилатуриб, ёддан чиқмайдиган ҳолатнинг гувоҳи бўлгандим. Тирикчиликнинг оғир аравасини тортиш жонига теккан, ҳолдан тойган, асабийлашган жафокаш эр хотини − Ошинни тепиб юборди. Шўрлик жувон думалаб кетди ва ўрнидан чапдаст туриб, эриниг қаршисига чўнқайди, таъзим бажо келтириб, ундан кечирим сўради. Эри ҳам бўлган ишга надомат билдирди, дудуқланиб узр сўради, нохушликка хотини айбдор эмаслигини, барига тирикчилик — еб тўймагур ўттиз икки сабаблигини ич-ичдан ҳис этганди у. Бу ибратомуз ҳолатдан оила учун фақат кечиримли бўлиш керак, деган фалсафани, мантиқни уқдим. «Хўжайиним қайтиб келса ва (майлига) мени тепиб юборса, худди ана шу тариқа таъзим бажо келтираман», деган илинж ўтди кўнглимдан. Кейин ички бир умид билан машқ қилдим. Аввал ўн дақиқа, сўнг кўпроқ; ҳозир шу алпозда бир соатча ўтиришим мумкин. Хуллас, мен учун бағоят қадрдон бўлган, мусибатлар ва жафоларга қасдма-қасд яшашни биладиган, отам ўрнида ота деганим, дилкаш, эмин инсоннинг қаршисида чўккалаб ўтирдим-у, минг андиша билан сўрадим.\nГап шундаки, Барно ўшандан бери мардикор бозорга чиқиб, рўзғор тебратаётганидан хабардор эдим, ундан бу юмушнинг айрим асрорларини ҳам сўраб олгандим. Гап тағин шундаки, қишлоғимизнинг шундайгина биқинида – Тошкент − Термиз кўчаси бўйида («Бетонка» дейишади) катта мардикор бозори вужудга келганди; у кўпчиликни боқарди. Тоғ ёнбағридаги қишлоқларни — тоғ; денгиз соҳилида яшайдиганларни — денгиз боқишига эътибор бергандирсиз. Биринчиси, тоғда мол боқади, хашак жамғаради; тоғдаги гуллар, шифобахш гиёҳларни сотиб, ўттиз иккини тинчлантиради; иккинчиси — балиқ, денгиз маҳсулотларини пуллаб рўзгурзонлик қилади. Бизнинг қишлоқда эркак-у аёл бу бозорни яшаш учун кураш майдони, нажот қалъаси деб билади.\n— Йўқ! — деди у киши кескин.\nАслида, келини мардикор бўлишини тасаввур этолмас, буни ҳамияти кўтармас, ор қиларди, қайнотам. Аммо бошқа илож қолмаганди: қашшоқлик чилвири кекирдагимизни тобора зичроқ қисаётганди.\nМардикор бозорга илк бор чиққаним ( бундан олти ойча муқаддам) сира ёдимдан чиқмайди. Мингдан ортиқ аёл-у эркак бор эди бу тонгги анжуманда. Дугонамнинг изоҳига қараганда, қўшни қишлоқ ва туманлардан ҳам айнан шу ерга келишаркан.\n— Ана у олифталар томон йўламаслик керак, деди у дарахт остида уймалашиб турган, рафтор-у кийинишлари ўзгача аёллар томон имлаб, улар — баданпурушлар!\nБу ҳақда аввал эшитган бўлсам ҳамки, нафрат аралаш қизиқиб кузатабошладим, аммо шу пайт харидор чиқиб қолди. Тасодифни қарангки, ўрта ёшлардаги деҳқон бизни, дарҳақиқат, ток чилпиша олиб кетмоқчи бўлди. Савдолашиб олгач, «Dаmаs»га миниб, қўшни қишлоқ томон жўнадик. Ўша куни фаҳмлаганим шу бўлдики, бу амаки яқинда фермер бўлган экан, аммо қарзга ботиб қолган, шекилли, тирикчилиги ўзимиз қатори эди: тушликда иссиқ овқат емай, нон, мураббо билан қаноатландик. Бир ҳафтача ишлаб, уйга қайтаётганимизда Барнога илтижо қилдим.\nБунақа салобатли, шукуҳли боғни биринчи бор кўришим. Киши ўзини ногаҳонда бокира, улуғвор гўшага кириб қолгандай ҳис қилади, атрофдаги анвойи гулларнинг хушбўй ҳиди туйғуларингизни қитиқлаб, руҳингизга сокинлик ато этади. Намчил асфалт йўлаклар сизни боғнинг тўрт томонига чорлайди. Дарвоза (ёғочдан ўймакор қилиб ясалган)дан кирган заҳотингиз арғувон, эман, сановбар ва номлари кўпчилигимизга ноаниқ бўлган манзарали; нарироқда эса мевали дарахтларга дуч келасиз. Ўртада баланд қилиб қурилган, зиналари мармар қуббали шийпон.\nБиздан ташқари ҳам талай кишилар ариқларни тозалаш, супуриш-сидириш, сув сепиш билан банд эдилар; шийпонда стол безатишарди, ўша томондан доғланаётган зиғир ёғнинг ҳиди анқирди — буларнинг бари анчайин нозик меҳмон ташрифидан далолат берарди.\n— Етади,- қисқа жавоб берди амаки ва беихтиёр сўради: — Опанинг келишини Ўлмас аканг биладими?\nУ жавобан маъқул ишорасини қилиб, бош силкиб қўйди. Амакининг топшириғи билан арча ва кўпчилигимиз «ўрис қарағай» деб атайдиган дарахтларнинг танасини оқлашга киришдим. Иккинчи дарахтни қўлдан чиқарган ҳам эдимки, «Опа келдилар?» деган даъват эшитилди: кўпчилик саросимага тушди, ишбошилар эшик томон равона бўлдилар. Аммо амаки ўрнидан жилмади, унинг юзидан «қилт» этган бирор ифодани ҳам англаб ололмадим. Бу — ғалати ҳолат эди. Атрофдагиларнинг таъзим-у тавозеларидан сармаст бўлган меҳмонга таъриф берадиган бўлсам, қирқ беш ёшларнинг нари-берисидаги хушфеъл, хушсурат жувонни кўз ўнгингизга келтиришингизга тўғри келади. Унинг тўладан келган қомати, ана шу қоматга монанд тикилган қимматбаҳо либослари; олтин, бриллиант тақинчоқлари, киборона юришлари кишини лоқайд қолдирмасди. Жувон атрофдагиларга ўзбекча, тожикчалаб сўз қотар, одамларнинг дилини топишга уринар, буни қойилмақом қилиб уддаларди.\n— Йўқ, йўқ, дерди у,- чой ичмайман — боғни соғинганман, сизларни соғинганман: аввал роса айланишим керак.\n— Ишларингдан қолманглар, боринглар — мен ёлғиз сайр қилишни яхши кўраман,- деди у инжиқ эркаланиш билан. Аммо ҳеч ким уни тарк этмади. Чунки опа бу гапни шанчаки илтифот учун айтганини ҳис қилиш қийин эмасди.\nБу ердагилар ўз ролларини анчайин уддалаб бажараётган актёрларга ўхшаб кетарди. Ўгирилиб, амакига қарадим ва унинг юзида зоҳирий изтироб, бу ҳолатга қарши қаҳрга ўхшаш ифодани туйгандай бўлдим. Нохуш хотиралар дилини ўртадими, чучмалликларга тоби йўқ эканми — бир нимарса дейиш мушкул эди.\nБиз ишимизда давом этавердик. Бирор соатлар чамаси вақт ўтган эдики, меҳмон бизнинг йўлакда пайдо бўлди. У ёнидаги бир аёл, бир эркак лаббайгўйга гап уқдирарди. —\n-…бутун бир районда халқ дам оладиган жой бўлмаса-я. Катта сессияга чиқиб айтдим — пул ажратишди — атрофини панжара қилдик. Мана шу шийпонни Москва орқали ҳал қилганман. У пайтларда асфалтни каттанинг ўзи тақсимларди. Боғнинг дарвозаси ҳам йўқ эди…\nБу тўмтоқ жавобдан опа баттар ноўнғайликка тушди ва вазиятдан чиқиш учун шоша-пиша, тўхтовсиз гапиракетди.\n— Вой-бўй, эшитган бўлсам, ҳарна бўлай! Буларнинг бирортаси менга айтмабди. ( У ёнидагиларга ёвқараш қилиб олди). Эшитгандирсиз, менинг ҳам бошимга кўп ташвишлар тушди: ишдан ноҳақ олишди, аварияга учрадим — қовурғам синди…Шу жой, шу одамларни деб…\n— Йўқ, одамларни қўйинг,- меҳмоннинг гапини бўлиб ва қаҳрини имкон қадар жиловлаб, сокинлик билан гапирабошлади амаки. — Инсоннинг қадри чумолидан фарқ қилмасди: эзғилаб кетавериш мумкин, деб ҳисоблашарди. Амал курсиси не-не покиза одамларни бузмади. Шу боғни олинг. Унинг атрофини панжара қилдиргунингизча, одамлар киришар, мева-чевага оғзи тегарди. Кейин амалдорлардан ўзганинг йўли тўсилди. Улар кечқурунлари маст-аласт бўлиб қийқирганда, ниҳоллар, гулларни оёғости қилишмадими, деган хавотир билан панжара ортидан кузатардим. «Бу боғни мен ташкил қилдим» деманг — яхши эмас. Ана шу жойлар дарахтзор қилинганда, сиз мактабда ўқирдингиз; дадангиз сомсапурушлик қиларди у вақтларда. Оёғингиз остида катта жарлик бор эди, кўлнинг суви шу ерларгача келарди. Булдозер, тракторлар топиб текислатдим. Сиз панжара ўрнатган жойлардаги ўрикларни Ўратепадан олиб келган эдим — унинг туршаги бозорнинг олди бўларди. Бари нес бўлди. Олмаларимиз, ҳарқалай кесилмай қолди. Себи сафед деган бу нав бошқа жойда йўқ. Шийпоннинг ўрнида дилафрўз деган нок бўларди — ҳар бири ҳандалакдай келарди, қурт емасди уни; ниҳолини тошкентлик боғбон жўрам топиб берганди. Уни ҳам кесишди, аммо, шукурки, пайванд олишга улгуриб қолдим. «Боғ райкомнинг дачаси бўлармиш» деган шов-шув чиққанда, ҳузурингизга кирганим, ҳайтовур ёдингиздадир. Қабул кунингиз эди: ўнг ёнингизда прокурор, чап томонингизда милиция бошлиғи ўтирарди. Ёпирай: Бухоро амири ҳам ўзини бундай кибрли тутмагандир. Одамлар билан шу тариқа гаплашиш мумкин эмас-ку! Мен боғдан сўз очишим билан: «У сизникимас — колхозники», дедингиз. Ғалати замон эди-да: боғни барпо қилиб, колхоз ҳисобига ўтказишга мажбур бўлгандим, у тузумда хусусий боғли бўлиш жиноят эди. Аммо раис диёнатли экан: ўзимни боғбон қилиб қўйганди. Сиздан ҳам фақат шуни илтимос қилдим: боққа боғбонми, қоровулми қилиб тайинланг, у хоку туроб бўлмасин, демоқчи бўлдим. Қулоқ солгингиз ҳам келмади-я! Бу қувлик, қайсарликнинг сабабини ҳозиргача тушунолмай ҳалакман. Қабулингизга кирганимга надоматлар чекаман. Раҳматли хотиним, сиз билан бир синфда ўқиганини пеш қилиб, хузурингизга кирмоқчи бўлганда — қўймадим. Қоровул мени ичкари киритмайдиган бўлди; панжара ортидан юриб, ўзим ўтқазган дарахтларни кузатардим, санардим; ниҳолларнинг бирорта шохи синганини кўрсам, изтироб чекардим. Эҳ, нимасини айтасиз?!\n— Опамиз қилган хизматларини тан олмаслик — адолатсизлик…\n— Асосим бор, — деди амаки ҳам, ўша вазминлик билан, унинг юзига тик боқиб,- мана шу боғни Ўлмас бойваччага қанчага пуллаганингизни аниқ биламан! Лекин Ўлмас бойвачча узоқни кўрадиган киши экан — эртасигаёқ мени топиб: «Энди боғнинг хўжайини ўзингиз», деди; сизнинг наҳанг бўлиб кетганингизни ҳам қўшиб қўйди. Одамларни бунчалик нодон деб ўйламаслик керак — улар кимга қайси иморат ёки ерни қанчага сотганингизни баралла гапириб юришарди, ахир, эл оғзига элак тутиб бўларканми?! Ҳатто, юқори ташкилотларга қанча пора берганингизни ҳам билишарди. Телевизорда камбағалларга ёрдам кўрсатаётганингизни, ногиронларга аравачалар улашаётганингизни кўрсатишарди. Пинҳона олган пулларнинг арзимас улушини шу тариқа сарфлаб, ўзингизни саховатпеша қилиб кўрсатишингиз ҳақида латифалар тўқишарди. Бошлиқ ҳақида латифа тарқалдими — билингки, бир гап бор! Шунчалик ҳам мунофиқлик қилиш мумкинми, ахир?! Бу гапларни кек сақлаб юргани учун айтаябди, деб ўйламанг, Худо ҳақи, ачинганимдан гапираётганимни тушунинг! Ўз вақтида, ихтиёрингиз билан кетганингизда, шармандаларча ҳайдашмасди, бадном бўлмасдингиз, деб ўйлаб қоламан гоҳида. Худди қизимдай яхши кўрардим сизни…\nБу билан барча иллатни замонга юкламоқчи бўлдими, гап ўзанини бошқа томонга буриш ниятидамиди — англаш қийин эди.\n— Раҳматли аёлимнинг ҳам номи Малика эди,- деди у эминлик билан ва илтимос қилди: — Мен бир даста гул териб берай — опанинг қўлига элтиб бер — дилини оғритиб қўйдим чамаси. Отаси яхши одам эди…\n— Ўша аёл бизнинг ёнимиздан ҳам ўтиб кетди — ёшлигида жуда сулув бўлганга ўхшайди. Иккита эрга теккан, дейишди. Обруйи баланд: камбағаллардан ёрдамини аямаскан, бу ерда катта бозор қурдирган экан. Ҳозир ҳам ўзининг ресторанлари, иссиқхоналари бор эмиш.\n— Булар — авваллари икки букилиб юрган тоифалар. Бугун собиқ амалдордан илкис юз ўгиришса, мунофиқликлари билиниб қолади,- деди у.\n— Ҳаётда ҳалол, фидойи одамлар кўп,-деди у,- Жовли деган бор эди-ку — учига чиққан эгоист — дунёни худбинлик бошқаради, деганди. Олиб келиб кўрсатиш керак! Аслида дунё шунақа одамлардан қарздор.\n— Ёки менинг муллоамакимни олайлик — боргунимча овқатимни тайёрлаб қўядилар, болаларимни боғчадан олиб келадилар. Хўш, қанақа худбинлик ёки шахсий манфаат бор бунда?\nБу орада бир неча кун шаҳарга бориб, бойларнинг гиламларини ювдик, орада талабгор бўлмай, уйда тўпланиб қолган юмушларни саришталадим. Ўғлини ит қопгани сабаб, Барно бир ҳафта ишга чиқмади — бошқа аёллар билан помидор тердик.\nУнинг ногаҳоний нохуш муомаласи — фикри бузуқлик, қарашлари — ғаркўзлик бўлиб туюлди, хушомадига қулоқ солмай, дарахт остидаги олифта аёллар томон имладим:\nНохуш машмашадан хавотирланиб, нари кетдим. У бир нечта аёлни, шу жумладан, Барнони ҳам «Nexia»сига миндириб кетди. Шундай вазиятда мени ёлғиз қолдириб жўнагани учун Барнодан андак ўкиниб қолдим. Аммо эртаси у ўзимни айблади.\n— Ҳозир лўлининг эшагини суғориб, пулини оладиган замон — бориш керак эди. Ҳам маврудини топиб, ҳалиги гапни айтардик. Бундай одамларнинг ҳазилидан жаҳлга минмаслик керак.\n— Азизим, Малика! Оқ каламушдан фарқимиз қолдими? Қадримга йиғлайман, дейди-ку — ўша каламушларни иссиқ, тоза жойда боқардик, озуқа, сувидан хабардор бўлиб турардик. Бизга ким ғамхўрлик қилади? Қиши билан уйимизда на газ бўлди ва на свет. Бултур кўмир олишга пулимиз етмади, ўтинимиз бир ойда тугади. Ўғлимни шаҳардаги коллежга қуйганимдан хабаринг бор — бориб-келиши, овқатига ҳар куни бир ярим минг сўм бераман. Бу ҳам етмагандай, пахта теримига олиб чиқишганда, ит қопиб олибди. Кўргани борсам, ҳувиллаб ётган катта залда бир ўзи ётибди — хўрлигим келиб кетди. Оёқ шишиб кетган. Гўрингда тўнғиз қўпгурлар касалхонага жўнатмайдими?! Уйинг куйгур духтур кўриб: «Ўтиб кетади», дебди. Не азобда олиб келиб, духтурхонага ётқиздим. «Аввал ўша итни топиб келасиз — у қутурган бўлиши мумкин». дейишди. Қаердан топаман — қишлоқларда эгасиз итдан кўпи борми?! «Ундай бўлса, боланинг киндигидан укол қилишга тўғри келади», дейишди. Барига кўндим. Жонимни ҳам ҳамёнимни ҳам шилишди бу гўрсўхталар. Лекин ҳозиргача ваҳима билан юрибман — мабодо ит қутурган бўлса, боламдан ажралиб қолмайин, деб. Оқ каламушлар, дейсан. Табиат билан жамият ҳам бизнинг бардошимиз устида тажриба ўтказаётгандай хаёлимда.\nХуллас, ўша куни Барно Жовли билан кетганда, талабкор кутиб турган эдим, мардикор бозорни милиция босди. Улар баримиздан кўчанинг нариги томонига ( Қўшни тумани ҳудудига) ўтиб туришимизни талаб қилишди. Аён бўлишича, ўтган ҳафта тевидениедан мухбир келиб, бир нечта аёллардан интервю олган экан. Табиийки, улар бир бурда нон учун мардикорлик қилишга мажбур бўлишаётганини айтишган. Аммо ўпка мухбир батамом бошқа гапларни алжирабди. «Буларнинг мардикорлик қилиши ўзбек аёли деган номга доғ», дебди. Бу мухбир деганининг бўлар-бўлмасга миллатни тиқиштиришининг сабаб, моҳиятини ҳозиргача тушунолмайман. Яхши иш, тузук маош бўлса, табиийки, ўзим ҳам воз кечардим касби-коримдан. Ярамас бу билан қаноатланмай туманимиз ҳокимиятини ҳам роса танқид қилган, дейишади. Энг ёмони, қурғур милиционер машина билан келган харидорларнинг ҳужжатларини текшириб, ишкал излашга киришди, бу ерда тўхташ ман этилганини важ қилди. Шунинг учун мардикорларнинг аксарияти уйига қайтиб кетабошлади. Тушга яқин биз ҳам қишлоқ томон жўнаётганимизда, бир «Nexia» шиддат билан келди-ю, йўлимизга кўндаланг бўлиб тўхтади. Чўчиб кетдик. Ундан тўладан келган олтмиш ёшларни қоралаб қолган амаки тушди. Кийинишлари, ўзини тутишлари анча сипо ва шу билан бирга чапанироққа ўхшарди у.\nТўйхонага киришимиз билан димоғингизга гуп этиб, кабобнинг иштаҳани қитиқловчи ҳиди урилди. Ҳовли ҳашаматли, бунинг устига файзли қилиб безатилган; тўкинлик ва файзбахш арафанинг ўзи руҳиятингизни аллалайди. Тўй ҳали бошланмаганди. Бизни ёшимиз, ўзимизни тутишимиз (эҳтимол чиройимизга ҳам) қараб, турли юмушларга тақсимлашди. Бир қиз билан менга оппоқ халат тутқазиб, официантлик қилишимизни уқдиришди, анчайин йўл-йўриқлар кўрсатишган, тиржайиб туришимизни тайинлаган бўлишди; қолганларга қозон-товоқ ювиш, супуриб-сидириш дегандай юмушлар буюрилди. Тағин англаганим шу бўлдики, набира тўй бераётган амаки аллақандай лавозимда ишлаб, нафақага чиққан, бундан бир неча муддат муқаддам қишлоғига кўчиб келган экан. Аммо маҳалла билан кирди-чиқдиси дилдагидай бўлмаганми ёки маҳалла оқсоқоли билан ораларидан қора мушук ўтганми, ҳайтовур, хизматга бизни олиб келган кўринади.\nҲадемай меҳмонлар гуррас-гуррас бўлиб кела бошладилар. Шунга монанд хизматкорлар ҳам кўпайди — турфа қавмлар-у жиянлар дегандай. Хизмат қилаётган қўшиқчининг республикада хизмат кўрсатган артистлигини микрофонда таъкидлаб ўтишди. Биз иккаламиз ҳам, бошқалардек, дастурхон устини зийраклик билан кузатиб, зарур неъматни муҳайё қилардик, меҳмонларга имкон қадар тавозе кўрсатардик, бу ҳолдан ўзимиз ҳам ширин бир хушбахтлик туйгандек бўлардик.\nТўй якунланай, деб қолганда, хизмакор-у баковуллар орасида «келди-келди» деган зоҳирий шов-шув бошланди. Билсам, маҳалла оқсоқоли бир неча аёнлари билан ташриф буюрган экан. Бу одамга таъриф берадиган бўлсак, чўққи соқоли, дўпписи ўзига ярашиб тушган, художўй, кексатоб амаки эканлигини таъкидлаб ўтиш лозим бўлади. Унинг бўлар-бўлмасга кечирим сўраб туриши, сертавозелигини кўриб, табиатнинг ўзи уни маҳалла оқсоқоли қилиб яратган деган фикрга келади киши. Йўқ, мукаммал демоқчи эмасман, аслида унда ё алланима етишмас, ёки ортиқчадай бўлиб туюлар, буни англаб олиш қийин эди.\n— Чет элда бўлганимда, негр официант стол бошида қаққайиб тураверди. Ноўнғай бўлиб, «Ўтир биз билан» десам, «Мумкин эмас» дейди. «Бўлмаса, бориб нарироқ тур» десам, «Буниси ҳам мумкинмас,» дейди. Лекин сен қизим, узоқ кетма — атрофимизда тур!- деди шаҳодат бармоғини силкиб.\n— Қўйинг, мақтаманг, бизнинг замонни,- негадир унинг сўзини кесди тўй эгаси,- тўғри, у давр кўзимизга оловдек бўлиб кўринади — чунки ёшлик, жўшқинлик давримиз эди; шўролар даврининг амалдори эдик; бошлиқ деганнинг эса этаги ҳамиша гуноҳга ботиб туради. Нолишимиз ноўриндир, аммо мақтамайдиган экан. Олтмиш йил яшаб, идрок этганим шу бўлдики, онанг сени тараққиётнинг қай палласида туғиши бахтинг ё қисматинг бўларкан. Биз билан сиз икки жамият ва икки асрнинг гувоҳи бўлиб турибмиз.\nСуҳбатдоши бу гапнинг мазмунини илғамагани учун бўлса керак, тўйчи амаки тушунтирди. – Социализмни кўрдик, энди ўзимиз нуқул инкор этиб келган капитализмдамиз. Йигирманчи асрда яшадик, мана, йигирма биринчисига ҳам оёқ қўйдик. Тахминимча, қирқ-эллик йилдан кейин дунёга келадиганлар жуда бахтли бўлишади.\n— Инқилоблардан ҳам… Ҳар қандай уруш, инқилоб халқнинг бировгамас, ўз-ўзига қарши маънисиз кураши экан, деган хулосага келганман. Аммо одамлар уруш, инқилобни қоралаб туриб, тағин қўлларига қурол олишлари тушуниб бўлмайдиган мавҳумот. Назаримда биз идрок этмаган бир куч, қудрат бор-у, баримизни ўша бошқарадигандай — тарих қўлидаги қуғирчоқдаймиз.\n— Сиз айтган ўша куч — Яратганнинг ўзида!\n— Муддаойингизни тушунаман,- ўзига ишонган ҳолда, овозини андак кўтариб давом этди хўжайин. — Мана сиз саркотиб эдингиз, Мустақиллик эълон қилингандан кейин ҳожи бўлдингиз; шляпани ечиб қўйиб, салла ўрадингиз; беш вақт намозингиз канда эмас; одамларни мачитга даъват этасиз, менга ўхшаганларни орқаворотдан худобехабарликда айблайсиз. Аммо динни ягона нажот йўли деб биладиганларни ўша Шўролар давридагидай ҳозир ҳам жоҳилликда айблайман. «Мен ҳам худога ишонаман, аммо сизга ўхшаб эмас» дедим-ку. Бир замонлар мутаассиблар ибн Синони кофирликка айблаганида: « Агар мен ҳам кофир бўлсам, дунёда мусулмоннинг ўзи йўқ экан», деган эди. Мадомики, минг йил давомида янги ғоялар изламаган эканмиз, ҳали бери бирор нимарсага эришишимиз мушкул. Маънавий майибликларимизнинг боиси цивилизация деган хаёлда шаҳардан қишлоққа қочдим. «Фақат яқин кишиси дафн этилган жойгина кишини ўзига боғлайди», деб ўқиган эдим. Бу ерда ота-онам ётибди — қишлоқда қоламан; қўй, асалари боқаман, ҳовлимда ниҳоллар ўтқазаман, уларни парвариш қиламан, бўш вақтларимда чойхонага чиқаман, деган халоватбахш умидлар билан кўчиб келдим. Аммо қўй, асалари боқиш менинг ишим эмаслигини тез тушундим. Чойхонада газ, электр танқислиги, чет элга мардикорликка кетганларнинг ғамидан бошқа гап йўқ. Ҳозир уйлаб кўрсам, шаҳарда, ҳарҳолда радикал фикрлар, ғоядошлар бор экан. Инсон учун энг муҳими шу эмасми?! Зим-зиё тунда энг яхши йўл бошловчи — кўзи ожиз кишилар бўлади. Улар қоронғуликда йўл кўрсатишни кифтини келтиришади, аммо ёруғликка чиққандан кейин кўрларнинг ортидан эргашиб юрганларга ҳайрон қоламан.\nБугун тушга яқин ёрлиқ қоғозлари (этикетка) билан елим тугаб қолди ва уларни олиб келиш учун Жовли беихтиёр мени таклиф этди. Эътироз билдирмай, орқа ўриндиқдан жой олдим. Ўйлаб юрган фикрларни айтиб олиш учун бу — айни муддао эди. Йўлга тушганимиздан кейин, гапни тўғридан-тўғри боғбон амакидан бошладим. Дунё худбинлар билан эмас, ана шундай ростгўй, фидойилар билан гўзал эканлигига урғу бердим.\nУ билан баҳс-мунозара қилолмаслигимга кўзим етгач, индамай қўяқолдим. Жовли босмахонадан керакли кишини тополмагач, машина рулини тағин шаҳардаги уйи томон бурди. «Сан дам олиб тур, деди калитни тутқазаркан, ишимни битиргач, олиб кетаман». Бу ерга кириб, аввал роса чўмилиб олдим. Кейин тушлик тайёрлашга киришдим. У анча кеч келди ва руҳиятида нечундир умидбахш хурсандлик сезилиб турарди. Сўнг диванда ёнбошлаб, илк муҳаббат ёки Лейло ҳақидаги саргузаштини ҳикоя қилишга киришганди. Дастлаб алланимадан хавотирланиб, қимтиниб турган бўлсам ҳамки, тезда ўзимни эркин тутишим зарурлигини ҳис қилдим.\n— …ўшанда университетнинг учинчи курсида ўқирдим,- саргузаштини давом этирди Жовли. Таътилдан кейин аудиторияга кириб келган хушқомат қиз, деярли ҳамманинг эътиборини тортди; ҳис-туйғулари анчайин ўтмаслашиб қолганлар ҳам зоҳирий бир тамшаниш билан кузатишди бу соҳибжамолни. У бўйчан, озғин, юрганда кўкрагини кўтариб қадам босиши завқовар эди. Либослари ҳам бошқаларникига ўхшамайдиган: осиёча ва европача моданинг ўзига хос омухталиги манаман деб турарди. Унинг номи Лейло эканлиги, яқинда кўчиб келишгани аён бўлди. Кўплаб ўғил болалар қатори мен ҳам унинг эътиборини тортишга бел боғладим. Ғалати эди у: ҳечкимни ранжитмай, тез тил топишарди. Биринчи ҳафтадаёқ, минг бир истиҳола, андиша билан қаҳва ичишга таклиф этгандим, ҳеч иккиланмай рози бўлақолди. Гарчанд биз дарслар, домлалар ҳақида жўнгина гаплашган бўлсак ҳамки, уни мажнунона севиб қолгандим; бағоят тиниқ чеҳраси, ўзига хос лаҳжада гапириши тушларимга кирадиган бўлди. Лейлони деярли ҳар куни кофе ёки музқаймоққа таклиф этардим, у хархаша қилмай рози бўларди. Кейин унга совға-саломлар олиб берадиган бўлдим. Ўша пайтларда отам қурилиш ташкилотининг бошлиғи эди: пул масаласи муаммо эмасди. Кунлардан бирида конспект баҳонаси билан уйларига бордим. Ижарада туришса ҳамки, анчайин таъминланган кишилар экан. Лейлонинг отаси билан тез тил топишдик — бу одам ёшини аниқлаш мураккаб бўлган( касби — тиш доктори) рус табиатли одам эди. Гарчанд у хушфеъллик кўрсатган бўлсада, онаси ташрифимдан унча мамнун эмаслиги сезилиб турарди. Шу тариқа мен уларникига тез-тез (майда-чуйда харид қилиб) борадиган бўлдим. Ҳаммаси жойида эди-ю, аммо қизда бирор мойилликнинг кўринмаслиги ҳамон мени хуноб қилар, хавотирга соларди. Мармар тош бор-ку — суфта, ялтироқ, аммо муздай совуқ. Шунақа эди у — менинг қайноқ эҳтиросларимга совуқ сув сепишдан нарига ўтмасди. Таътилга чиққанимиздан кейин Лейло Бакуга — холасиникига борадиган бўлди ва мени ҳам таклиф қилиб қолди. Жон деб кўндим, чунки, бу — кўнглини топишим учун энг қулай имконият эди. Ўша куниёқ иккаламизга билет олдим, совға-саломлар харид қилдим. Бора-боргунча кифтини келтириб, унга илтифотлар, меҳрибончиликлар кўрсатдим. Бизни у ерда яхши кутиб олишди, меҳмоннавозликлар қилишди. Аммо эртаси кўнгилсиз бир ҳол рўй берди-ки, бундан дилим хуфтон бўлди. Меҳмонхонада телевизор томоша қилаётганимда, нариги хонада Лейлонинг башанг кийинган озарбайжон йигит билан ҳиринглашиб турганини кўриб қолдим, сал нарироқда эса холаси хайрихоҳ тиржайиб турарди. Буларнинг бари мен учун нақадар нохуш, ноўнғай эканлигини тасаввур қилолмайсан. Ўзимни вазмин тутдим. Эртаси эса Лейло менга: «Жовли, сен қайтиб кетавер, мен бир неча кунга қоладиган бўлдим», деди совуққина қилиб. Жуда ўксиб кетдим. Самарқандга ёлғиз қайтган бўлсам ҳамки, умидларим сўнмаган эди. Аммо кўп ўтмай, Лейло ўша томонда тўй бўлганлигини айтишди. Кўнглим ҳувиллаб қолди, аёл зотидан ихлосим батамом қайтиб, муҳаббат дегани, фақат китобий калом экан, деган хулосага келгандим. Улар мендан шунчаки, кассир сифатида фойдаланишганини уйлаб, лакаловлигимдан ор қилардим. Лекин шуларнинг барига қарамай, Лейлони юрагимдан ситиб ташлолмайман. Унга ўхшаган қизларни кўрсам, ҳаяжонланиб кетаман. Сени нега яхши кўриб қолганимни энди тушунгандирсан?\nМен бош силкиб қўяқолдим. Жовли енгилгина оҳ тортди ва телевизор пултини кўлга олди. Унинг юзлаб каналлари борлигини хаёлимга ҳам келтирмагандим. Бир тугмачани босганди — экранда ярим яланғоч қиз пайдо бўлди. «Ёшлик беҳудага ўтиб кетмасин, кел тўшагим сенга мунтазир» деди, беҳаё (русчалаб); телефон рақамини ҳам айтди. Телевизорда шундай бешармликни берилиши менга ғалати бўлиб туюлди. «Бошқасини қўйинг», дедим ўтинч оҳангида. Бу дастурда оҳулар тўдасини кўрсатишди: улар тоққа қараб ўқдай учиб боришарди.\nЖовли ҳамон шакаргуфторликлар, хушомадлар қилар ва негадир уни ранжитгим келмай қўйганди. Боиси — ана шу меҳрибонликлар озурда дилимга ногаҳоний илиқлик, ҳаловатбахш ҳаваслар солганди. У беихтиёр елкамга қўл ташлаганда ҳам монелик қилгим келмади; эркак ҳидини туйиб, жилла энтикдим. Негадир кўз ўнгимда аввал оҳулар галаси, кейин боласини еяётган оқ каламушлар пайдо бўлишди.\n— Бай-бай-бай! — деди, ҳаяжонланиб.\n← Аввалги Аввалги Нусрат Раҳмат. Гўрков (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Нусрат Раҳмат. «Хонаи ғарибон» (ҳикоя)


"Лаган" рақсининг ҳақиқий усталари - Kultura.uz\nХалқимиз орасида азалдан "Лаган" рақси туғма талант эгалари томонидан ижро этилиб келинган. Ушбу эркаклар рақси Фарғона услубида яратилган бўлиб, рақс халқимизнинг машҳур доира, ноғора, сурнай, карнай каби чолғу асбоблари жўрлигида ижро этилади. Бу чолғуларга раққоснинг қўлларидаги қайроқ тошлар жўр бўлади. Рақс жараёнида раққос қора рангдаги тўрт бурчакли гармдорили оқ гулли дўппида бўлади. Бу дўппи бир оз совуқ сув билан намланади, чунки намланган дўппи бошга ёпишиб туради ҳамда лаганни сирпаниб кетмаслиги учун хизмат қилади. Дўппи тушиб кетмаслиги учун унинг устидан пешонабанд боғланади. Эгнида эса беқасам тўн, ичидан оқ яктак кийилади. "Белбоғ" махсус тўрт бурчакли рўмол бўлиб, учбурчак ҳолда букланади ва белга боғланади. Сўнг қора шим ва қора лакланган этик кийилади. Шунингдек, раққос қўлида иккита қайроқ тош, биттаси темирдан 16 см узунликда, иккинчиси эса тошдан бўлиб 10 см бўлади. Тошдан ясалган қайроқ тош катта бармоқ кўмагида қўл кафтига босилади. Темирдан ясалган қайроқ тош ҳам худди шундай қўйилиб қўлнинг учинчи ва тўртинчи бармоқлар кўмагида бир бирига урилиб чалинади. Қайроқ тошларни енгил урган ҳолда раққос ўзига хос овозга эга бўлган усуллар яратади. Айтиш жоизки, қайроқ тошлар иккита қўлда ҳам ушланади.\n"Лаган" рақсида асосий нарса бу оғирлиги уч килограмм бўлган, дур алемендан ясалган лагандир. Лаган кўринишидан енгил бўлсада, аммо уч дақиқалик рақс жараёнида раққосни жуда толиқтиради. Бу рақснинг пайдо бўлиши ҳақида таниқли раққос Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Нарзиддин Шерматов шундай деди – "Лаган" рақсининг пайдо бўлиши узоқ тарихга бориб тақалади. Бу рақсни қачондан буён халқ орасида ижро этилиши ҳақида аниқ маълумотлар йўқ, лекин унинг келиб чиқиш тарихига қарасак, қадимдан ота-боболаримиз чойҳоналарда ош дамлашган ва улар ош еб бўлгандан сўнг таомнинг бор мазаси ва савоби лаганинг тагида қолади деб бўш лаганга оз-моз сув ёки чой солиб уни қўлларида айлантиришган ҳамда сувни ичишган. Шу тариқа бу ҳол секин аста кенгайиб рақс тусини олган. Лаган рақси икки хил яъни оши еб бўлинган бўш лаганда ва эндигина ош сузилган ошлик лаганда ижро этилган. Бу рақс ўзбек йигитларининг нақадар чаққон эканлигини, улар қўлларидаги лаганни турли-туман шаклда ўйнатиб ҳаммани хайрон қолдиришини шу билан бирга ўзбек халқи нақадар меҳмондўст эканлигини билдиради.\nН.Шерматов ўз сўзини тугатар экан, ҳақиқий раққос бу рақсни сапол лаганда ҳам ижро эта олишини таъкидлаб ўтди, ҳамда ўзи бир неча бор сапол лаганда рақс ижро этганлигини ва кўп ҳолларда мувваффақиятли чиқиб баъзан лаган қўлдан тушиб синган холлари ҳам бўлганлигини айтди. Н.Шерматовнинг айтишича, лаган рақсини мукаммал сахнавий кўринишда раққосга 1973 йилда устози И.Оқилов сахналаштирган экан. Аммо кўп холларда бу рақс ҳаракатларини ўзи бошқа раққослардан кўриб ўрганган, фақатгина жиддий ҳаракатларини И.Оқилов батафсил тушунтириб берган.\nБиз бу мавзумизни тўлиқроқ баён қилиш мақсадида "Лаган" рақсини ижро этган раққослар ҳақида ҳам кўпроқ маълумот олиш учун Ўзбекистон халқ артести Вилоят Оқиловани сухбатга тортдик. Вилоят опанинг айтишича – Лаган рақси ўзбек эркаклар рақсининг шоҳ рақси ҳисобланади, хар бир ўзини ўзбек раққосиман деб билган раққос бу рақсни ижро этади. Мен лаган рақсини турли хил раққослар ижросида кўрганман, булар отам И.Оқилов, Қ.Мўминов ва Н. Шерматовлардир. Бу раққослар битта "Лаган" рақсини хар бири ўзгача ижро этардилар. Ҳар бир раққос бу рақсни ижро этганда ўз кечмишини, дардини ва қувончини исҳор қиларди, балки шу сабабдан ҳам битта рақс ва бир хил ҳаракатлар бўлишига қарамай, улар турли хил ижро этгандир. Мени кўпроқ мафтун қилгани бу отам И.Оқиловнинг шогирди Н.Шерматовнинг ижросидаги "Лаган" рақсидир. Н.Шерматов лаган рақсини бор вужуди билан ижро этарди, у рақс тушаётганда буткул бу оламни унитиб ибодатга шўнғиган мўминдек бутун диққатини шу рақсга қаратар, рақс тугаганда эса, у бор гуноҳларидан шу рақс орқали поклангандек кўринарди.\nУ рақсни ижро этиб бўлгандан сўнг бутун танаси ва кўйлаклари шиққа сув бўларди. Бу эса унинг қанчалик "Лаган" рақсига меҳр қўйганини, қолаверса бу рақс жуда катта куч ва машаққат талаб қилишидан дарак беради. Н.Шерматовни "Лаган" рақсининг ҳақиқий устаси десак, муболаға бўлмайди. Чунки, у бу ноёб рақсни келажак авлодга етказа олди. В. Оқилованинг айтган сўзларини яққол далили сифатида бугунги кунда Н.Шерматовнинг шогирдлари ўз устозларидан ўрганган "Лаган" рақсини ҳозирда ҳам махорат билан ижро этишаётганини мисол қилишимиз мумкин. Бу шогрдларидан бири Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Э.Қаҳҳоровдир. Э.Қаҳҳоров ўз устозидан ўрганган "Лаган" рақсини ижро этиш билан бир қаторда рақс ҳаракатларини ҳам бойитиб бормоқда ва ўз шогирдларига ўргатмоқда.\nАвлодлар оша ўтиб келаётган бу рақс ҳали ҳануз инсонлар қалбини ҳайратга солмоқда. Бу рақс нафақат ўзбек халқини, балки азалдан дунё халқларини ҳам ўзига ром этиб келган. Бир вақтлар "Лаган" рақсини Н.Шерматов Европа мамлакатларида ижро этганда Европа халқи бу раққосни магнит деб аташган. Ўзингиз хулоса қилингга саҳна ўртасида бошида катта лаган билан раққос қўлларини бургут қанотидек ёнга чўзган ҳолда аввал чап томонга бир жойда турган ҳолда кулолнинг дасгоҳидек айлана бошлайди, бошида турган лаган эса секин –аста раққос билан бирга айланиб, аввал бўйинга, сўнг елкага ана ундан кийин белга томон ҳаракатланади, Лаган белга келгандан сўнг раққос бир тўхтаб бошқа мураккаб ҳаракатларни бажаради ва яна турган жойида энди ўнг томонга қараб айланади, Раққоснинг белида турган лаган ана энди юқорига бошга томон ҳаракатланади охири кўрибсизки, раққос бошида аввал лаган қандай турган бўлса ҳозир ҳам худди шундай туради. Бундай мураккаб ҳаракатларда ҳам лаганинг тушмасдан раққоснинг танасида ёпишиб турганини кўрган ҳар қандай инсон албатта раққосни магнити бўлса керак деб ўйлаши аниқ. Бу ҳол ёш лаган рақси ижрочиларидан бири Э.Қаҳҳоровнинг шогирди Т.Абдуллаевда ҳам кузатилади. Тигран 2014 йил Қозоғистонда ўтказилган "Орлэу" халқаро кўрик танловида "Лаган" рақсини ижро этганда, рақсдан сўнг, баъзи бир қизиқувчан томошабинлар уни ёнига келиб, бел ва елкаларини пайпаслаб мабодо магнит йўқми деб ҳам сўрашган. Бундан шу нарса маълумки ёш раққос лаган рақсни маҳорат билан ижро этганлиги учун мухлислар шундай хаёлга боришган. Бир вақтлар катта раққослар томонидан ижро этилган "Лаган" рақси бугунги кунда қўрқмасдан ишончли раққослар қўлида эканлигини баралла айта оламиз. Бу рақс усталари келажак авлодга ўзбек миллий эркаклар рақсини тўла-тўкис етказа олишига ишонсак бўлади.\nТошкент Давлат Миллий Рақс ва Хореография Олий Мактаби "Санъатшунослик" йўналиши 3-курс талабаси


Тошкентликлар нафас олишда юзага келган муаммолар туфайли шифохоналарга мурожаат қилмоқда — Sof.uz\nТошкентликлар нафас олишда юзага келган муаммолар туфайли шифохоналарга мурожаат қилмоқда\n5.11 08:54 119 Ўзбекистон\nТошкент шаҳридаги чанг–қум аралаш туман туфайли нафас олишда муаммолар юзага келган пойтахт аҳолиси тиббиёт муассасаларига мурожаат қилмоқда, деб хабар берди Республика ихтисослаштирилган илмий-аллергия маркази ва 1-шаҳар клиник шифохонасига таяниб, «Gazeta.uz».\nНашрга 1-шаҳар касалхонасининг хабар беришича, соат 22:45 да шифохонага Юнусобод ва Шайхонтоҳур туманларидан икки нафар эркак нафас олишдаги муаммо туфайли мурожаат қилган. Ҳамширанинг сўзларига кўра, беморлардан бирида шамоллашдан кейин қуруқ йўтал бўлган, йўтал ҳаводаги чанг миқдорининг ортиши билан кучайган.\n«Маълум бўлишича, эркакнинг хонадонидаги дераза ва эшиклар очиқ қолган, бунинг натижасида каравот ва бошқа мебеллар устида чанг тўпланиб қолган. Бемор каравотга ёца бўғила бошлаган», — дейилади шифохона хабарида.\nАллергия марказининг маълум қилишича, соат 22:30 атрофида Олмазор туманидан астма билан оғриган кекса аёл улардан тез ёрдам сўраб мурожаат қилган. Аллерголог Мираббос Нормуродовнинг сўзларига кўра, аёл уйда бўлган, деразалар ёпиқ бўлишига қарамай, хонага чанг кириб, нафас олиши қийинлашган.\nШифокор аллергия ва нафас олишда муаммолар кузатилганда уйдан чиқмасликни, деразаларни ёпишни ва бино ичидаги яшаш хоналарида намликни оширишни маслаҳат берди.


Қибрай туман ҳокимияти\tqibray.uz\n“Қишлоқ қурилиш банк” жорий йилда 5 минг 625 уй-жой қурилишини молиялаштирмоқда\nЎзбекистон Республикаси Марказий банки ҳамда “Қишлоқ қурилиш банк” акциядорлик тижорат банки ҳамкорликда Ҳаракатлар стратегиясида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашга бағишланган матбуот анжумани ўтказди.\n“Қишлоқ қурилиш банк” бошқаруви раиси ўринбосари Ғ.Абдураҳмонов ва бошқалар мамлакатимиз банк тизимида амалга оширилаётган ислоҳотлар банкнинг ликвидлилик, ишончлилик, тўловга қобилиятлилик каби қатор асосий кўрсаткичлари барқарорлиги таъминланаётганини таъкидлади.\nХусусий мулк, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ишончли ҳимоялаш, уларни жадал ривожлантиришга кўмаклашиш “Қишлоқ қурилиш банк” фаолиятининг устувор йўналишларидан бири бўлиб келмоқда. Жорий йилнинг 19 май ҳолатига кўра, истиқболли инвестиция лойиҳалари, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини кредитлаш мақсадида 424,3 миллиард сўм йўналтирди.\nҚишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш, қорамол, қўй, эчки, қуён боқиш ва гўшт етиштириш, паррандачилик ва асаларичиликни ривожлантириш, ихчам иссиқхоналар ташкил этиш, хизмат кўрсатиш ва сервис соҳасини янада қўллаб-қувватлаш мақсадида банк ходимлари 422 минг 339 хонадонга бориб, суҳбат ўтказди. Натижада қарийб 36 минг 300 фуқаро банкдан кредит олиш истагини билдирди. Ҳозир уларнинг 30 мингдан кўпроғига маблағ ажратилди.\nБанк замонавий уй-жойлар қуриш жараёнида ўз маблағлари билан фаол иштирок этмоқда. Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг 2016 йил 21 октябрдаги “2017-2021 йилларда қишлоқ жойларда янгиланган намунавий лойиҳалар бўйича арзон уй-жойлар қуриш дастури тўғрисида”ги қарори бу борада янги босқични бошлаб берди.\nДастурда 2017 йилда 15 мингта янги арзон уй ва квартира қуриш назарда тутилган. Унинг 5 минг 625 тасини “Қишлоқ қурилиш банк” молиялаштирмоқда. Мазкур уй-жойларни барпо этишда хорижий инвестицияларни жалб этиш чоралари кўрилмоқда. Осиё тараққиёт банки ва Ислом тараққиёт банки билан узоқ муддатли ҳамкорлик бўйича шартнома имзоланган. Кувайт араб иқтисодий ривожланиш жамғармаси маблағларини жалб этиш борасида келишувлар олиб борилмоқда.\nМатбуот анжуманида банк фаолиятидаги янгиликлар, аҳолига ажратилаётган имтиёзли сармоялар, юридик ва жисмоний шахслар мурожаатлари билан ишлаш ва бошқа долзарб масалалар юзасидан саволларга жавоб берилди.\nҚибрай туман ҳокимияти © 2009-2021\nМатериаллардан фойдаланилган тақдирда, Қибрай туман ҳокимияти сайтига ҳавола қилиш мажбурийдир.\n(0 371) 150-08-44\nрўйҳатдан ўтганлар - 1\nмеҳмонлар - 9


Жорий йилнинг 1 мартидан бошлаб даромади юқори бўлмаган ва уй-жой шароитларини яхшилашга муҳтож бўлган фуқароларга субсидиялар беришни йўлга қўйилди.\nСубсидия берилиши учун авваламбор масъул органлар вакилларидан шакллантирилган махсус комиссия ариза берувчиларга мезонлар бўйича балл беради.\nМасъул органлар — ички ишлар бўлими, молия бўлими, давлат солиқ инспекцияси, бандликка кўмаклашиш маркази, кадастр корхонаси, маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш бўлими, Ёшлар иттифоқи туман кенгаши, туман (шаҳар) ҳокимликлари, иштирок этувчи тижорат банклари. Буларнинг ҳаммаси ариза берувчи томонидан тақдим этилган ҳужжатларни ҳаққоний эканлигини текшириш учун керак.\nИжтимоий мезонлар уй-жой шароитини яхшилашга муҳтож фуқароларни аниқлашга хизмат қилади. Балл тўплаш учун мезонларга талабгор ва (ёки) унинг оиласининг даромади (шаҳар ва қишлоқ жойлари учун алоҳида кўрсаткичлар белгиланган), турар жой мақоми (ижара ёки шахсий мулк), ижтимоий ҳимояга муҳтож бўлганлар (меҳнат мигрантлари, етим ва ота-онасининг қарамоғидан маҳрум бўлган болалар, ёлғиз аёллар ва ҳоказо), шунингдек, оилада ногиронлиги мавжуд бўлган шахслар инобатга олинган.\nЖиззах шаҳридаги Қассоблик маҳалласида яшовчи Д.Зокиров ҳам жорий йилнинг 13 май куни Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали Жиззах шаҳар субсидия тўланадиган талабгорларни танлаб олиш бўйича комиссияга ҳамда масъул ташкилотларга мурожаат қилган.\nБироқ, ушбу мурожаат юзасидан ижтимоий мезонларга мос келишини аниқлаш ва баҳолаш бўйича масъул ташкилотлар томонидан қонун ҳужжатларда белгиланган муддатларда онлайн электрон шаклда маълумотлар бириктирилмаган.\nБу эса, мурожаатингизни белгиланган муддатда комиссия томонидан кўриб чиқилмаслигига сабаб бўлган.\nШундан сўнг фуқаро Ўзбекистон Республикаси Президентининг Жиззах вилоят Халқ қабулхонасига мурожаат қилади. Ушбу мурожаат тегишли тартибда Давлат хизматлари агентлиги Жиззах вилоят бошқармаси томонидан ўрганиб чиқилди.\nМазкур қонунбузилиш ҳолати юзасидан масъул ташкилотлар, Жиззах вилоят молия бошқармасига, Жиззах вилоят ички ишлар бошқармасига, Жиззах вилоят соғлиқни сақлаш бошқармасига, Жиззах шаҳар ҳокимлигига “Қонун ҳужжатлари бузилишини, уларнинг сабабларини ҳамда бунга олиб келувчи шарт-шароитларни бартараф этиш ҳақида”ги тақдимномалар киритилди.\nБ.Олимжонов - ДХА Жиззах вилоят бошқармаси бўлим бошлиғи


Тошкент шаҳридаги 15-оилавий поликлиникани янги асбоб-ускуналар билан таъминлашга 130 млн. сўм ажратилди\n16:42 / 30.03.2016\nПойтахтимизнинг Олмазор туманидаги 15-оилавий поликлиникаси замонавий тиббий жиҳозлар билан таъминланган. Бу ерда ташхис қўйиш, бирламчи тиббий ёрдам кўрсатиш, даволаш, эмлаш ишлари ўз вақтида сифатли амалга оширилмоқда. Бу ҳақда «ЎзА» хабар бермоқда.\n“Соғлом она ва бола йили” Давлат дастурига мувофиқ ҳомиладор аёлларни асраб-авайлаш, ёш оналар ва болаларни парвариш қилишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Хотин-қизлар, оила қураётган йигит-қизлар чуқурлаштирилган тиббий кўрикдан ўтказилмоқда. Санитария-гигиена соҳасидаги ишларни кучайтириш, тўғри овқатланишни тарғиб этиш бўйича тарғибот-тушунтириш ишлари олиб борилмоқда.\n– Поликлиникамиз ўнта маҳалла аҳолисига хизмат кўрсатмоқда, – дейди оилавий поликлиника бош шифокори Ш.Турсиметова. – Касалликларнинг олдини олиш ва оилаларда тиббий маданиятни ошириш фаолиятимизнинг устувор йўналиши ҳисобланади. Аҳоли, жумладан, фертиль ёшдаги аёллар, болалар ва ўсмирлар саломатлигини мустаҳкамлаш мақсадида ҳар ойда чуқурлаштирилган тиббий кўриклар ўтказилмоқда. Муассасамизни таъмирлаш ва янги асбоб-ускуналар билан таъминлаш учун жорий йилда 130 миллион сўм маблағ ажратилди.\nТуғиш ёшидаги аёллар мунтазам тиббий кўрикдан ўтказилаётгани натижасида экстрагенитал касалликлар эрта аниқланиб, ўз вақтида даволанмоқда. Ҳомиладорларга тиббий ёрдам кўрсатиш бўйича оила шифокори, патронаж ҳамшира ва тиббиётнинг ўндан кўпроқ йўналиши бўйича мутахассислар ҳамкорлиги йўлга қўйилган. «Соғлом бола» хонаси, «Ёш оналар» мактаби ҳам ташкил этилган. Бу мактабларда оила шифокори бўлажак оналарга рационал овқатланиш, гигиена, туғруққа тайёрлаш ҳамда туғруқдан кейинги бола парвариши борасида машғулотлар олиб бормоқда.\nОилавий поликлиника шифокорлари соғломлаштириш тадбирларини ташкил этишда маҳалла билан доимий ҳамкорлик қилмоқда.


11 март, 2019, 15:47 127\nДастур асосида жойларда футбол майдончалари қурилмоқда ва қурилиш ишлари режалаштириляпти.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 26 августдаги 688-сонли қарори ижросини таъминлаш мақсадида ҳокимиятлар, “Маҳалла” кенгаши ва Ўзбекистон футбол ассоциацияси томонидан бир қатор чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Жумладан, Қарорда белгилаб қўйилганидек, маҳаллаларда давлат-хусусий шериклик шартлари асосида замонавий футбол майдонларини ташкил этиш бўйича “Ҳар бир маҳаллада футбол майдони” дастури асосида жойларда футбол майдончалари қурилмоқда ва қурилиш ишлари режалаштириляпти. Бу ҳақда ЎФА матбуот хизмати хабар берди.\nТошкент шаҳри кесимида оладиган бўлсак, пойтахтимиздаги 11та туманда 505та маҳалла мавжуд. Ана шу маҳаллаларнинг 458тасида футбол майдончалари қурилган ёки қурилмоқда. Масалан, 2019 йилда Олмазор туманидаги “Чимбой” ва “Ислом ота” маҳаллаларида футбол майдончалари қуриб битказилди. Миробод туманидаги "Олтинкўл", “Фурқат” ҳамда Юнусобод туманидаги “Бободеҳқон” маҳаллаларида эса майдончалар қуриш ишлари давом этяпти.


28 октябр 2021, Тошкент вақти: 04:44\nҚирғизистоннинг Ҳайдаркон шаҳарчасида яшовчи Анорали Абдураимов Ўзбекистон ҳарбий техникаси олиб чиқиб кетилаётган пайтда жабр тортганлардан бири.\nУ Озодлик радиоси қирғиз хизмати мухбири Шоирбек Эркин ўғлига Ўзбекистон қуролли кучларига тегишли десант ҳарбий машинаси (ДҲМ) ўз автомобилини қандай мажақлаб ташлагани ҳақида гапириб берди.\n- Давлат автомобил назорати машинасини кўриб, йўл четига тўхтадим. Қарасам, у ҳарбий техникани кузатиб келаётган экан. Бир пайт бизнинг олдимизга келиб қолган ДҲМ мен турган тарафга қараб кела бошлади. Кейин кўз очиб юмгунимча ДҲМ машинамнинг матор қисми жойлашган томоннинг устига чиқиб, машинамни мажақлаб ташлади. Менинг бошим ва оёқларим жароҳатланди, қўлим лат еди. Шунга қарамай, дарров машинадан тушдим. Чунки машинамнинг орқа томонида икки болали аёл бор эди. Уни қутқариб қолай, деб ўзимни ўнглаб олдим. Дарров аёлни машинадан олиб чиқдим. Бечора аёл эс-ҳушини йўқотиб қўйган экан. Унга сув сочиб, аранг ҳушига келтирдик. Шундан ярим соат ўтгач, воқеа жойига Қадамжой туман милицияси, ҳарбий прокуратураси вакиллари келдилар. Икки болали аёлни эса “Тез ёрдам” машинаси олиб кетди, дейди Анорали Абдураимов.\nЎзбекистон ҳарбий техникаси Қадамжой туманига кираверишдаги Қизилбулоқ қишлоғида Шамсиддин Ўрўзовга тегишли автомашинага ҳам шикаст етказган. Шамсиддин Ўрўзов ва унинг машинасида бўлган балоғатга етмаган йўловчи Элеман Иброҳим ўғли оғир жароҳатланган ҳамда касалхонага етказилган.\n- Бошидан қаттиқ жароҳатланибди, дейишаяпти. Худога шукурки, ҳозир аҳволи бир оз яхши. Ҳушига келиб, гапира бошлади. Унинг омон қолганига хурсандмиз, дейди Элеманнинг яқин қариндошларидан бири Райхон Ўрўзова.\nБоткен вилоят ҳокимияти расмийси Бақтибек Сағинбековнинг айтишича, Ўзбекистон томони Қирғизистон фуқароларига келтирилган зиённи тўлаб бериш ҳақида ваъда берган. Бу ҳақда Ўзбекистон томони вилоят расмийлари ва чегара хизмати вакиллари билан олиб борилган музокаралар чоғида маълум қилган.\nАйни пайтда Ўзбекистон ҳарбий техникасини Фарғонага яқин бўлган Сўх-Риштон йўли орқали эмас, балки 100 чақирим масофага чўзилган Қадамжой айланма йўли билан олиб ўтилиши тушунарсиз бўлиб қолмоқда. Қирғизистон расмийлари яқин йўл қолиб, Ўзбекистон ҳарбий техникасини нега айнан айланма йўл орқали олиб чиқиб кетишга рухсат берилгани тўғрисидаги саволларга изоҳ бера олмадилар.\nМазкур воқеада жароҳатланган ва моддий зиён тортган Анорали Абдураимовга кўра, Ўзбекистон ҳарбий техникаси жуда абгор ва техник носоз аҳволда бўлган. Бунинг оқибатида эса аҳоли зиён тортган.\n- Бизнинг йўлдан тахминан 42 та ҳарбий техника ўтди. Уларнинг орасида ДҲМдан ташқари БТР ва БМПлар бор эди. Улар жуда эски, техник жиҳатдан носоз эди. Масалан, кўпчилик машиналарнинг фараси ҳам ишламас экан. Улар эрталаб Ҳайдаркондан Қадамжойга етгунича қоронғу тушиб кетди. Бунинг устига бу ҳарбий техниканинг тенг ярмини судраб олиб кетишди, ўзи юролмас экан. Бу оғир техника Қирғизистон йўлларини ҳам вайрон қилиб кетди, деди Анорали Абдураимов.\nЎзбекистон ҳарбий техникаси Сўх анклавидан 1 июн куни Ўзбекистон ва Қирғизистон расмийлари томонидан ўтказилган сўзлашувлар натижасида олиб чиқиб кетилди. Бу ҳарбий техника Сўх анклавига 1999 йилги Боткен воқеалари пайтида киритилган эди.\nЭслатиб ўтамиз, 1999 йилда Ўзбекистон исломий ҳаракати жангарилари Қирғизистоннинг Боткен вилоятига ҳужум қилган, бир қатор одамларни, жумладан, япониялик сайёҳларни гаровга олган ҳамда расмий Бишкекдан Ўзбекистонга йўл очиб беришни талаб қилган эди. Бир неча ой давом этган отишмалардан сўнг жангарилар Қирғизистондан чекинишган.


Аллоҳ таоло аёлларни ўзига хос бўлган хислатлар ила яратган. Уларнинг ана шу фитратидаги хос хислатлари қанчалик мукаммал бўлса, улар шунчалик иймонли, дину диёнатли, ҳаёли, иффатли ва латофатли бўладилар. Ҳар бир нарсанинг фитратидаги табиийлигини ифода этувчи хос хусусиятларига путур етиши ила унинг қадр-қиймати ҳам пасаяди. Агар ушбу иллат нозик хилқат ва фитрат соҳибалари бўлмиш аёлларда бўлса, яна ҳам хунукроқ ва жирканчлироқ тус олади. Одатда бу оламда ҳеч бир нарса сабабсиз пайдо бўлмайди. Шу қатори иллатлар ҳам. Демак, аёлларда пайдо бўлаётган мазкур иллатларнинг ҳам ўзига яраша сабаблари бор. Биз шу ўринда ана шу сабаблардан бири бўлмиш бозор ва аёлларнинг унда тутган ўрни ҳақида сўз юритмоқчимиз.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳга энг маҳбуб маконлар масжидлардир. Аллоҳнинг энг кўп ғазабига учраган маконлар бозорлардир», дедилар (Имом Муслим ривояти).\nОдатда масжидларда Аллоҳга ибодат қилинади, тиловату зикр, ваъз-насиҳатлар бўлади, илм ўрганилади. Мусулмонларнинг ахлоқ-одоби, тарбияси, руҳий-маънавий ҳолатини яхшилаш чоралари кўрилади. Умуман, масжидда икки дунё фойдасига оид ишлар бўлади.\nШунинг учун ҳам масжидлар Аллоҳ таоло энг яхши кўрган масканлардир. Шунинг учун ҳам масжид «Аллоҳнинг уйи» дейилади. Ҳар бир нарсанинг шарафи унинг эгаси шарафига қараб бўлади. Аллоҳнинг уйи бўлишдан ортиқ шараф бўлиши мумкинми?!\nБозорлар эса мутлақо бунинг аксидир. Чунки у ерда бировнинг ҳаққига хиёнат қилиш, тарози ўлчами ёки вазнидан уриб қолиш, ҳар қандай йўл билан бўлса ҳам, моддий бойлик орттириш, молини ўтказиш учун ёлғондан қасам ичиш, молида йўқ бўлган сифатларни ёлғондан гапириш, бировнинг савдоси устига савдо қилиш, ўзаро бир-бирларига нисбатан ҳасад қилиш ва яна қанчадан-қанча жиноятлар айнан бозорларда содир этилади. Шунинг учун ҳам улуғларимиз бозорни «шайтоннинг уйи» деб атайдилар. Чунки ибодат, тиловатул Қуръон, зикр ва илмий мажлислар бўлмайдиган масканлар шайтонларнинг инидир. Шунинг учун ҳам бозорларда гуноҳ-маъсиятларнинг деярли барча турлари топилади.\nБиз бу билан бозор ва бозорчиларнинг барчасини бирдек қораламоқчи эмасмиз. Чунки пайғамбарлар ва барча ўтган улуғ зотлар ҳам бозорларда савдо билан шуғулланганлар ёки ҳарид қилганлар. Лекин улар мазкур ишларида ҳам шариатнинг кўрсатмаларидан заррача четга чиқмаганлар.\nШунинг учун ҳам ҳазрати Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу: “Бозоримизда динда фақиҳ бўлмаган одам савдо қилмасин», деганлар (“фақиҳ” савдо илмини нозик нуқталаригача яхши билувчи кишидир).\nАвваллари мазкур кўрсатмаларга тўлалигича амал қилинган. Ҳозирга келиб эса, бу ҳолат ўзининг аҳамиятини деярли йўқотди, десак, муболаға бўлмайди. Бунинг биринчи кўриниши эса бозорларда аёлларнинг ўта кўпайиб кетганлигида ўз аксини топади. Аслида эса бозордаги ҳолатлар, у ердаги ўзаро муомала ва муносабатлар аёлларнинг нозик хилқатларига мутлақо тўғри келмайди. «Нима учун айнан бугунги кунда бозорларни аёллар қўлга оляпти?» деган муаммо бўйича етук тижоратчи мутахассислар билан ўзаро суҳбатлашганимизда улар асосан бунинг сабаби икки нарсадалигини айтишди:\n1) бозорлардаги кўпгина муаммолар аёллар билан тез ҳал бўлиши (яъни аёллар ўзларининг “аёллик”ларидан қинғир-қийшиқ ишларни тез битиришда фойдаланишлари);\n2) савдо расталарида сотувчилар аёллар бўлса, ўз-ўзидан ўша жойда харидорларнинг кўпайиши (яъни аёллар тилларидан бол томиб, харидорни ҳар тарафлама ўзига маҳлиё қилиши натижасида ўтмас матоҳларни ҳам тез сотиб юбориш қобилиятига эга бўлиши).\nДемак, ҳар иккала ҳолатда ҳам аёллар гуноҳ-маъсиятга қўл ураётган бўладилар. Чунки уларнинг “аёллик”ларидан ёлғизгина никоҳида бўлган шахсгина фойдаланиши мумкин. Ундан ташқари, ҳар бир аёлнинг энг гўзал муомала-муносабати, хоссатан гапириш ва нутққа тааллуқли бўлган жозибадорлиги ҳам ўзининг турмуш ўртоғи учун бўлиши керак. Акс ҳолда бу ҳолат хиёнат деб баҳоланади. Чунки шариатимизда аёлларнинг овоз ва гапириш оҳанглари мулойимлашиб, эркакларнинг эътиборини ўзига жалб этиб, уларни маҳлиё қилиш хавфини келтириб чиқарса, гуноҳ бўлади. Бозорларда ишлаётган аёллар эса айнан ўзларининг қўштирноқ ичидаги мазкур маҳоратларидан унумли фойдаланадилар. Энг ачинарлиси эса, улар мазкур муомалаларини моддий манфаат кўриш учун бозорларда юз фоиз ишга соладиларда, уйларига қайтиб келганларида-чи, бу гўзалликдан асар ҳам қолмайди. Балки ўз турмуш ўртоғига нисбатан ғазаб, алам, чарчоқ, асаббузарлик ва яна қанчадан-қанча арзу додларни тўкиб солади. Чунки бозорда ишлаш осон эмас. Ҳар тарафлама муаммолар гирдобида қолишга тўғри келади. Бу эса инсонни жисмонан ўта бақувват бўлиб, маънан метиндек иродали бўлишини талаб қилади. Аёлларда бу икки хусусиятлардан ҳеч бири йўқ. Шунинг учун ҳам шариатимиз аёлларни табиат ва фитратларига хос бўлган енгил, шарафли вазифаларга, яъни фарзандлар тарбияси ҳамда уй-рўзғор ишларига буюради. Эркакларга эса, аксинча, барча оғир жисмоний меҳнатлар ва оилани ҳар тарафлама ҳимоя қилишдек шарафли, масъулиятли вазифалар топширилади.\nУшбу илоҳий кўрсатмаларга амал қилмаган эркак ва аёллар ўзларидаги асл фитратни йўқотадилар. Масалан, хорижга қатнайдиган ёки катта-катта тижоратлар билан шуғулланадиган тадбиркор аёлларнинг аксари муомала-муносабатдаги қўполлик ва дағалликда эркаклардан ўтса – ўтадики, лекин паст кетмайди. Гоҳо бозорларда аёлларнинг ўзаро бир-бирлари билан раста талашаётгани ёки нарх устида жанжал қилаётгани ёхуд бозор ходимлари ила қандайдир тўловлар тўғрисида талашиб-тортишаётганларининг гувоҳи бўламиз. Аллоҳ асрасин, агар ана шундай ҳолатда оилангиз билан биргаликда бозорда юрган бўлсангиз, уларнинг сўзларини эшитиб, бола-чақангиз олдида шарманда бўласиз. Чунки ҳеч қайси тарбияли оилада бозорчи аёллар гапираётган фаҳш, уят ва ҳақоратли сўзлар ишлатилмайди. Халқимизда бундай инсонларга нисбатан “Унинг сўзидан илон пўст ташлайди”, деб айтилади. Ундан ташқари, кошкийди, улар оғзаки, даханаки жанжаллар билан кифоялансалар. Йўқ, ундай эмас. Бундай аёллар шунча халқ ўртасида бир-бирларининг сочларидан тортиб, либосларини йиртадиган даражагача муштлашишлари ҳам мумкин, устига-устак, бундай лавҳалар шундайлича қолмайди. Балки атрофдаги текин томошани кутиб турганлар тезлик билан телефонларига суратга олиб, барча таниш-билишларига тарқатишади ва интернетга қўйиб ҳам юборадилар. Лекин бозорчи аёллар учун бу қилинаётган ишлар, шармандагарчиликлар ҳеч нарса эмас. Балки уларнинг кундалик машғулотлари ва эрмакларига айланиб қолган. Баъзилари эса шу туфайли қўштирноқ ичидаги обрўга ҳам эришган. Шунинг учун ҳам бозорда “фалончи опа” деса, ҳамма танийди. Чунки у ўзининг ҳаёсизлиги, одобсизлиги ва ҳар қандай жанжални пулга сотиб олиши ила тилларда достон бўлган. Бу борада унинг олдига ҳеч ким туша олмайди.\nАлбатта, аёлларнинг мана шундай ачинарли ҳолатга мубтало бўлишларида уларнинг ёлғизгина ўзлари айбдор эмас. Балки ота-она ёки турмушга чиққан бўлса, эр ҳам айбдор бўлиши мумкин. (Биз бу ўринда маълум узрлар туфайли бозорга чиққан ва аёллигини сақлаб қолганларни танқид қилишдан йироқмиз.) Чунки баъзи ориятсиз эркаклар оила ва рўзғорнинг моддий таъминотини таъминлаш борасидаги машаққатлардан қочиб ёки унга дош бера олмасдан аёллардан қалқон сифатида фойдаланадилар. Ҳаттоки аёли хорижга бориб, миллион-миллион харажат қилиб, бир неча чегаралардан ўтишда ҳар хил эркаклар билан муомала ва муносабатда бўлиб, керак бўлса, хориждан харид қиладиган савдо молларини арзонроққа олиш учун ҳар қандай жирканч ишлардан ҳам қайтмаслигини билган ҳолатда унга рухсат бераётган “эр”лар ҳам йўқ эмас. Ҳаттоки баъзилар уялмасдан “Аёлим бундай ишларни қойиллатади, савдо-сотиқнинг пири бўлиб кетган, ҳар қандай кишининг кўзини шамғалат қилиб, керак бўлса, гипност қилиб бўлса ҳам, ишини битиради”, деб фахрланади.\nЯна бир тоифа аёллар борки, эрларининг топганларига қаноат қилмайди. Натижада ҳар куни уйда жанжал. Эр ҳаттоки уйига келишга ҳам безиллаб қолади. Аёл эса кундалик вазифаси бўлмиш дийдиёсини қўймайди. «Сизнинг юришингиз шу бўлса, қачон ўғил уйлаб, қиз чиқарамиз, қачон катта ҳовли-жой қурамиз, каталакдек уйда тиқилиб ўтираверамизми, фалончининг эрига ўхшаб уйим-жойим, рўзғорим дейдиган, топарман-тутарман эр бўлсангиз бўлмайдими? Агар шундай юраверадиган бўлсангиз, мен бозорга чиқиб кетаман, керак бўлса, қўшнимизга ўхшаб чет элга бориб, мол олиб келиб сотаман. Сизнинг топаётган уч-тўрт сўмингиз билан ҳеч қандай орзу-ҳавасга эришиб бўлмайди”, деб эр норози бўлса ҳам, бозорга чиқиб кетади. Эр эса хотинининг бу ишидан қавм-қариндош, маҳалла ва таниш-билишлари ичида бош кўтара олмай қолса-да, унга қарши бирор чора ҳам кўра олмайди. Кимлардир “Ҳа, энди бу давр талаби, бозор иқтисоди, ҳамма савдогар аёллар ҳам қинғир-қийшиқ эмас-ку, тирноқ остидан кир қидирмаслик керак”, дейишлари ҳам мумкин. Шунинг учун ҳам биз юқорида барча бозорчи аёллар ҳақида эмас, балки уларнинг аксари тўғрисида сўз юритдик. Ҳаммаларини бирдек айблашдан йироқмиз, деб огоҳлантириб ўтдик. Лекин шундоқ бўлса-да, ҳар ким ўзининг ишини қилгани яхши. Акс ҳолда ҳозирги кундаги энг долзарб масалалардан бири бўлмиш фарзандларнинг тарбияси кимларга қолади?


Она раҳмининг чидамлилиги\n05:00 / 09.03.2017 1967 pdf Ўқиш режими + -\n«Ахир, Биз сизларни бир ҳақир су в дан яратмадикми?! Сўнг у сув-нутфани пухта қароргоҳда (она қорнида барқарор) қилиб қўймадикми?! Маълум муддатгача (яъни ой куни етиб туғилгунича)» (Мурсалот сураси, 20-22-оятлар).Оятда она раҳмининг соғлом, чидамли ва пухта яратилганига ишора қилинмоқда. Раҳм аёлнинг қуймуч суяги бўшлиғининг ўртасида жойлашгани учун ғоят ҳимояли жойда турган ҳисобланади. Раҳм нок шаклида ва мускуллардан ташкил топган девор билан ўралган ичи бўш аъзодир. Балоғатга етган аёлларда узунлиги 8 см, эни 5 см, баландлиги 2,5 см бўлади. Кичик парда бўлган раҳм ҳомиладорликнинг охирига келиб кенгайиб кетади. Ҳомиладорликдан ташқари ҳолларда раҳмнинг оғирлиги 50 грамм атрофида бўлади. Ҳомиладорлик даврида эса ичидаги боланинг оғирлиги га қараб 5 кг.дан ҳам кўп бўлиши мумкин. Бу эса раҳм оғирлигининг 100 баробар ортиши демакдир!\nИнсон танасида бу даражада тез каттариб, тез ривожланадиган раҳмдан бошқа аъзо йўқ. Раҳм зич, қалин мускуллари ва ўзига хос яратилиш тарзи билан бошланғичда бор-йўғи бир неча сантиметр бўлиб, борган сари катталашган ҳомилани барча ташқи зарба ҳамда таҳликалардан қўриқлайди. Одам пайдо бўлишининг энг ожиз босқичларини таҳликаларсиз ва ўлмасдан давом эттира олиши раҳмнинг соғлом ҳамда пухта яралиши туфайлидир. Эмбрион учун ишончли ва энг муносиб жой она раҳмидир. Қуръонда диққат тортилган раҳмнинг пухта яратилишини ўрганиш, инсон яратилишининг илк босқичларидан эътиборан Аллоҳ раҳмати, ҳамма нарсани рисоладагидек мослаганининг исботидир.\n05:00 / 09.03.2017 3567\n05:00 / 02.02.2015 3626\n1969 йилнинг 16 июни. Соат 931.Флориданинг иссиқ ва дим ҳавосига қарамасдан, 55 ўлкадан 3 минг 493 мухбир ва 1 милёнга яқин инсон бир неча километр узоқликдаги зариф бир давоми...\n2513 05:00 / 07.03.2017\nҲаракатларимизни бошқарган органимиз\nЙўқ Қасамки, агар у бу йўлидан қайтмаса, албатта, Биз уни пешонасидан тутам из. Ўша ёлғончи, адашган гуноҳкор пешонани тутиб жаҳаннамга отурмиз Алақ давоми...\n1911 05:00 / 09.03.2017\n.Энди инсон ўзининг нимадан яратилганига бир боқсин. У эркакнинг бели билан аёлнинг кўкрак қафаси ўртасидан отилиб чиқувчи бир сувдан яратилганку, Ториқ сураси, 57 давоми...\nМақолани кўчириб олиш\n1685 05:00 / 07.03.2017\n45358 11:58 / 10.10.2018\n57732 11:56 / 10.10.2018\n10405 15:03 / 10 март


76. Инсон сураси - Musulmonlar\nШубҳасизки, (бу дунёда) инсон узра жуда узоқ вақт ўтди. Ўшанда у хали эсга олинадиган нарса бўлмаган.\nИнсонни аралашмали уруғдан яратдикки, уни қаттиқ имтиҳон қиламиз. Шу боис, уни эшитиб англайдиган ва басиратли қилдик.\nУнга йўлни кўрсатиб қўйдик. Ё бурчини бажарувчи, ё нонкўр (бўлади).\nАлбатта, кофирларга занжирлар, темир ҳалқалар ва алангали оташни тайёрладик.\nЯхшилар Кафур қўшилган қадаҳлардан ичиши аниқ.\n(Кафур) Аллоҳнинг (яхши) бандалари ичадиган, ўзлари хоҳлаган ерига оқизиб ичадиган булоқдир.\nУлар берган сўзида турадилар ва дахшати кенг тарқаладиган кундан қўрқадилар.\nУлар ёрдамга муҳтож, етим ва асирларни сева-сева едириб-ичирадилар.\n(Уларни едириб-ичираётиб) “Сизларни фақат Аллоҳни розилиги учун едириб-ичиряпмиз, сизлардан мукофот ҳам, миннатдорчилик ҳам кутмаймиз.\nЧунки, биз қайғуга солиб қўювчи қаттиқ кунда Роббимиз (азоби)дан қўрқамиз” (дейдилар)\nШу боис, Аллоҳ уларни у куннинг ёмонлигидан сақлаб қолади, юзларига порлоқлик ва дилларига хурсандчилик солиб қўяди.\nҚилган сабр-бардошари эвазига, (Аллоҳ) уларни жаннат ва ипак кийимлар билан мукофотлайди.\nУ ерда суянчиқларига суянган ҳолда ўтиришади, иссиқ ҳароратни ҳам, совуқ ҳароратни ҳам кўрмайдилар.\n(Жаннат дарахтларининг) соялари уларни тепасига яқин бўлади ва меваларини узиш осон қилиб қўйилади.\nУларни атрофида кумуш идишлар ва пиёлалар айлантириб турилади, улар биллурланган бўлади.\nУларни ҳар бири кумушдан биллурланган бўлади. Миқдорини ўзлари ўлчайди.\nВа у ерда, қадаҳларда занжабил аралаштирилган ичимлик тақдим қилинади.\nЎша ичимлик жаннатдаги Салсабил деган булоқдан (олинади).\nАтофларида ўзгармай қоладиган хизматкор йигитлар юради. Уларни кўрсанг сочилган марварид, деб ўйлайсан.\n(У ерни) кўрганингда асл неъматни ва катта подшоҳликни кўрасан.\nЖаннатдагиларни устида нафис ва қалин ипаклардан яшил кийимлар бўлади. Улар кумуш билакузуклар билан ясантирилади. Робби уларга тоза ичимликлар ичиради.\n(Уларга:) “Албатта, бу сизлар учун мукофотдир, уринишларниз қадрланди” (дейилади).\nСенга Қуръонни бўлиб-бўлиб Биз туширдик, Биз.\nШунинг учун, Роббингни ҳукмига сабр қил. Улардан ҳеч бир гуноҳкорга ҳам, нонкўрга ҳам итоат қилма.\nКун-у тун Роббингни исмини ёд эт!\nКечанинг бир қисмида Унга сажда қил. Кечанинг узун қисмида эса Уни улуғла.\nБу инсонлар шошилинч (дунёликни) хоҳлаяпти, оғир кунни эса ортларига ташлаяпти.\nУларни биз яратдик ва тўқималарини мустаҳкам қилдик. Ўзимиз муносиб билган вақтда, уларни ўхшаши билан алмаштириб қўямиз.\nАлбатта, бу насиҳатдир (эслатмадир). Ким хоҳласа (шу насиҳат ила) Роббининг йўлини тутади.\n(Шунда) сизлар фақат Аллоҳ танлаган (йўл)ни танлайсизлар. Албатта, Аллоҳ билади, тўғри қарор беради.\nУ ўзи муносиб билган бандасини раҳматига (жаннатига) киргизади. Золимлик қилувчиларга эса, аламли азоб тайёрлаб қўй(а)ди.\n Инсон сураси, Мадинада тушган, 31 оят. Тушиш тартиби 98, ёзилиш тартиби 76. Баъзи муфассирлар бу суранинг оят мазмунларига қараб, уни Маккада тушган суралар қаторига қўшган.\n Демак, инсон яратилишидан олдин у ҳеч нарса бўлмайди яъни, йўқ бўлади. Йўқ нарса ҳақида айтилмайди, эсга олинмайди. Инсонинг яратилиши онанинг бачадонига тушганидан кейин бошланишига келгуси оятлар ва Оли Имрон 3:6 ояти далил бўлади. Бу оятдан, азал ҳақидаги турли тушунчалар асоссиз экани маълум бўлади.\n Басийрат – онг билан кўриш, ақл билан кўриш, зеҳн ва идрок билан кўриш, бир ишни орқа тарафини ҳам кўриш, деган маъноларни билдиради. Ўзига берилган басират ва онгдан фойдаланмаган инсонларни Аллоҳ ёмон кўради. Қаранг: Аъроф 7:79, Фурқон 25:44.\n Кимни кофир ёки кимни мўмин бўлишини Аллоҳ белгиламаган. Балки, инсоннинг ўз ихтиёрига қўйиб берган. Зеро, 2- оятда инсонни имтиҳон учун яратилгани маълум бўлди. Бу ва Каҳф 18:29, Тағобун 64:2 оятлар ҳам, мўмилик ёки кофирликни танлаш банданинг ихтиёрида эканига далолат қилади.\n Ҳаж 22:23, Фотир 35:33.\n Демак, жаннатдг ҳарорат жуда ҳам мўтадил бўлаа, инсон исиб ҳам кетмайди, совуққотиб ҳам қолмайди.\n У хизматларни жаннатда махсус улар учун яратилган ғилмонлар бажаради (Тур 52:24, Раҳон 55:44, Воқеа 56:17).\n Вилдан – Ёш хизматкор йигит. Жаннатда ҳурлар ва вилдонлар инсонларни хизматига бериб қўйилади.\n Жаннатда аёл қиёфасидаги хизматкор аёлларга “яширинган марварид” (Воқеа 56:22-24), эркак қиёфасидаги хизматкорларга эса “сочилган марваридлар” деб таъриф берилган.\n Демак, жаннатдаги неъматлар, мақом-мартабалар бандаларнинг ўз қилмишлари ва саъй-ҳаракатларига қараб берилади.\n Бу оятдан келиб чиқиб, Расулуллоҳни ўзимизга ўрнак қилган ҳолда, биров бизни гуноҳга ёки нонкўрликка чорлаганида, уларга асло қулоқ солмаслигимиз, айтганини қилмаслигимиз, рози бўлмаслигимиз керак. Мўмин-мусулмон банда, доим яхшиликлар ва шукр сари қадам босади. ҳар қандай жиноят ва ношукрликдан қочади.\n Яъни, Унинг сўзлари доимо ақлингда турсин. Зикр қилиш – ақлидан чиқармаслик, деган маънони ифодалайди. Қўшимча маълумот учун Бақара 2/152- оятга қаранг.\n Оятнинг бошидаги “сажда қил” буйруғи тунги ихтиёрий намозларга ишорат қилади.\n Қиёмт 75:20, Аъло 87:16.\n Бу оятдан икки хил маъно чиқади: 1) Агар Аллоҳ раво кўрса, инсониятдан баъзиалри ҳалок қилиб, ўрнига уларга ўхшаш қавмларни эгаллатиб қўяди. 2) Аллоҳ Ўз муносиб билган вақтда, инсонларни қайта тирилтириб, уларни баданларини бошқача қилиб яратади. Ҳар иккала маъно ҳам тўғри.\n Ўхшаш оятлар: Муддассир 74:56, Таквир 81:29. Аллоҳ ҳам, Расули ҳам инсонларни мана шу йўлни танлашини хоҳлаган (Фурқон 25:57). Кимки Аллоҳнинг розилигига, жаннатига олиб борувчи йўлни танласа, у Аллоҳ хоҳлаган йўлни танлаган бўлади (Муззаммил 73:19). Аллоҳ бандаларини кофир бўлиб кетишини хоҳламайди (Зумар 39:7). Демак,ким куфр йўлини танласа, у Аллоҳ хоҳламаган, рози бўлмаган йўлни танлаган бўлади. Ким Ислом йўлини танласа, у Аллоҳ хоҳлаган ва бандаларига танлаб рози бўлган йўлни хоҳлаган бўлади. Мўминларнинг Ислом йўлини хоҳлаши ва уни танлаши, Аллоҳнинг амри ва иродасига кўра бўлади.\n Аллоҳ бандаларига қандай йўлни раво кўришни ҳам, у йўлга кирганларга қандай мукофот беришни ҳам билади ва ҳар бир берган ишида тўғри қарор беради. Оятдаги “شاء – шаа” феълининг ўзаги “нарса” деган маънони билдирувчи “شيء – шайъун” бўлгани учун, у феъл жумладаги маъно оқишига қараб таржима қилинади.\nИнсон Қуръон Сура Таржима Тафсир


2(VU:D): Заиф, сони қисқариб бораётган учиб ўтувчи тур. ТМХИ Қизил рўйхатига киритилган [NT].\nТекислик сув ҳавзалари (учиб ўтиш). Ўзбекистондан ташқарида: Евроосиёнинг ўрмон ва чўл ҳудудлари (уялаш), Ўрта Ер денгизи, Африка, Ҳиндистон, Ҳиндихитой, Австралия (қишлаш).\nҚирғоқ бўйларининг ботқоқлашган жойлари ва текислик сув ҳавзаларининг саёзликлари.\nКам сонли тур. Шарқий Оролбўйида ўтган асрнинг бошида йирик галалари учраган. Ҳозирги вақтда Бухоро минтақасида мунтазам равишда 50 тагача қушдан иборат галалар қайд қилинади. Ғарбий ва Марказий Осиё популяцияси 25-100 минг атрофида. Дунёдаги популяцияси анча кенг ва кўп бўлишига қарамай, айни пайтда локал даражада кескин камайиб бормоқда. Охирги 15 йил ичида 14 % дан 33% гача қисқариб кетгани тахмин қилинади.\nБаҳорги учиб ўтиши – апрель-май ойининг бошида, кузгиси – июльсентябрь ойида. Баъзан ёз пайтида ҳам яккаякка ҳолда учрайди. Саёз сув ҳавзаларида умуртқасизлар билан озиқланади.\nУялаш ареали, кўчиш йўллари ва қишлаш жойларида табиий яшаш муҳитининг ўзгариши ва камайиб кетганлиги.\nОвлаш тақиқланган. Судочье, Қорақир ва Денгизкўл буюртмахоналарида муҳофаза остига олинган.


САБР ВА ШУКР ҲОСИЛАСИ\nёшларимиз ҳаётидан йироқлашмаяптими?\nЎн олтига тўлганимда отам оғир касаллик туфайли вафот этди. Бечора онам олти фарзанд билан ёлғиз қолди. Ўша вақтлар ҳозирги тўкин-сочинлик қаерда дейсиз, каталакдек ҳовлида етти жон бир парча нонга зориқиб, кун ўтказардик. Шукрки, қариндош-уруғ, отамнинг дўстлари рўзғоримизга қарашиб турди. Аммо бора-бора улғайганимиз сари аҳволимиз янада оғирлашди. Шунда биринчи бўлиб мени «учирма» қилишди.\nЎзимдан ўн саккиз ёш катта кишига турмушга чиқиш қанчалик оғир бўлмасин, оиламнинг яхши яшаши учун буни қабул қилишга мажбур эдим. Келин бўлиб тушган хонадоним бизникидек ушоққина экан. Янги келин-куёвга деб кўримсизгина бир хонани ажратишди. Тўрт девори ва ердаги кигизини айтмаса, деярли ҳеч нимаcи йўқ эди. Ҳозирги замонавий жиҳозлар ҳатто, тушимизга ҳам кирмаган. Шундай бўлса-да, сабр қилиб яшашга тўғри келди. Анча қийин кунларни бошдан ўтказдим. Мен ҳали бола эдим, турмушга унча тайёр ҳам эмасдим. Орзуларим эса, ота уйимга кўмилганди. Лекин кўникиш керак эди. Ота уйига қайтиб боришдек ўлимдан қаттиқ уятни елкага ортмаслик учун ҳам яшаш шарт эди.\nСекин-секин фарзандларим туғилиб, битта нонимиз ўнга бўлинди, баъзида болаларим озгина кўпроқ нон есин, деб оч қолган кунларимиз бўлди. Шунда ҳам оилани муқаддас билиб, уни оёқости қилмадик. Шу-шу секин-аста ўзимизни тиклаб, ўн икки фарзандни уйли-жойли қилдик...\nЎша давр билан ҳозирги пайтнинг ер билан осмонча фарқи бор. Орзу қилганимиздан-да зиёда. Ҳамма нарса муҳайё. Пулинг бўлса, чангалда шўрва. Ҳеч нарсага зориқмайсан. Яратилган шароиту имкониятларнинг чек-чегараси йўқ. Аммо ўзгаришлар фақат замонга таъсир қилса қанийди, афсуски, одамларни ҳам четлаб ўтмади. Фарқли томони — кишиларга акс таъсир қилгандек. Уларнинг хоҳиш-истаклари янада кўпайиб, орзу-ҳаваслари ошиб кетди. Айниқса, оила қураётган ёшларнинг шоҳона ҳаёт томон шошиши, сабрни унутиб қўйгани, борига шукр қилмаслиги жуда аянчли ҳолат. Бу тўқликка шўхликдан бошқа нарса эмас, назаримда. Борига қаноат қилмай, «яна-яна» деб мол-дунё орттиришларини-ку, гапирмаса ҳам бўлади. Одамзотда шундай хусусият бор: эришмаган нарсасининг қули, эришганининг ношукри.\nҚовун қовундан ранг олади, деганларидек, набираларимда ҳам осмон-осмон истаклар бисёр, гўё сеҳргар бўлсангу, уларга керак ҳамма нарсани муҳайё қилсанг. Аммо меҳнатсиз, сабр-тоқатсиз буларга эришиб бўлармиди?\nЯқинда катта набирамни узатдик, ота-онаси биринчи фарзанд деб олмаган жиҳози-ю, бермаган совғаси қолмади. Ҳалиги кун телефон қилиб, у йўқ, бу йўқ, деб хархаша қилаётганини эшитиб қолдим. Гўшакни олиб, бироз насиҳат қилгандим, сал босилди. Бизга ўхшаб мажбурликдан эмас, севиб-севилиб турмуш қураётган бўлса, ҳамма нарсаси етарли, устига-устак, орзу-ҳавас ортиғи билан қилинган. Яна нима керак? Ўзи тешик тоғорага қанча сув солсанг, тўлмаганидек, нафс қанчалик чегарадан ошиб кетса, тоғ-тоғ беринг, заррадек туюлавераркан. Одамда оз бўлса-да, чидам бўлиши керак. Баъзида киши инсон бўлиб яшаши учун, озгина камчилик кўриши ҳам керак.\nҲозиргилар шундай бўлса, бир неча йилдан сўнг туғилган авлодлар қандай бўлади? Ўзи «шошиб» юрганлар, боласига «югуришни» ўргатадими?


Ҳамид отанинг қувончи | "Адолат" СДП\n“Адолат” СДП Янгиқўрғон туман кенгаши фаоллари аҳоли мурожаатлари билан ишлашга алоҳида эътибор бермоқдалар. Ўзаро мулоқотлар жараёнида аниқланган тегишли ташкилотлар ёрдамида ҳал этилмоқдаки, бу партиямизнинг обрўси ва нуфузи ўсишига хизмат қилмоқда. Куни кеча яна бир шундай хайрли иш амалга оширилди.\nАввалроқ “Янгиобод” маҳалла фуқаролар йиғинида истиқомат қилувчи Ҳамид ота Содиқовда ногиронлик аравачасига эҳтиёж борлиги аниқланганди. Тезда масалани ҳал этишнинг йўли топилди.\nБунинг учун Янгиқўрғон туман ҳокимлигида тузилган ишчи гуруҳ билан ҳамкорлик ўрнатилди. Унинг аъзолари ногиронлиги бўлган шахслар оиласидан хабар олиш, уларга ижтимоий кўмак бериш билан шуғулланадилар.\n1947 йилда туғилган Ҳамид ота Содиқов хонадони йўқланди. У узоқ муддат тиббиёт соҳасида меҳнат қилган, кўплаб юртдошларимиз саломатлиги учун жон куйдирган, 5 нафар фарзандини тарбиялаб, халқ хизматига қўшган. Бироқ оғир хасталик кейинги пайтда унинг соғлигига жиддий путур етказган.\nЙўқлов жараёнида туман ҳокимлиги, “Маҳалла” хайрия жамоат фонди туман бўлинмаси, туман тиббий-ижтимоий хизматларни ривожлантириш бўлими ва бир қатор ҳамкор ташкилотлар ташаббуси билан Ҳамидхон ота Содиқовга ногиронлик аравачаси совға тариқасида топширилди.\n- Ўзим врач сифатида кўп йил ишладим, - дейди отахон. – Саломатликнинг қадрини яхши биламан. Бугунги ташрифдан ниҳоятда хурсанд бўлдим. Бунга “адолат”чилар ҳам ҳисса қўшганликларини ҳеч қачон унутмайман. Чунки инсульт касаллигига йўлиқиб, ҳаракатланишимда муаммолар юзага келганди. Берилган ногиронлик аравачаси учун жуда миннатдорман.


Элдор Шомуродов ОФК сўровномасида 3-ўринда бормоқда\n19.01.2019 15:34 0 706\nОсиё футбол конфедерацияси расмий сайтида Осиё Кубогининг гуруҳ босқичидаги энг яхши футболчилар рўйхати эълон қилинди. Ушбу рўйхатдан терма жамоамиз ҳужумчиси Элдор Шомуродов ҳам ўрин олган.\nСалим ал-Давсари (Саудия Арабистони)\nАлмуоз Али (Қатар)\nАшкан Дежага (Эрон)\nЯсин Бахит (Иордания)\nНгуен Куанг Хаи (Вьетнам)\nКим Мин-Жае (Жанубий Корея)\nМоҳанад Али (Ироқ)\nАвер Мабиль (Австралия)\nЮто Нагатомо (Япония) каби футболчилар кучли ўнликка киритилган.\nОФК расмий сайтида ушбу футболчиларга овоз бериш сўровномаси ташкил этилган. Ушбу ҳавола орқали кириб, сиз ҳам Элдор Шомуродовга овоз беришингиз мумкин. Ҳозирча Элдор сўровномада Ашкан Дежага ва Нгуен Куанг Хаидан кейин 3-ўринда бормоқда. Бироз аввал у 2-ўринда эди.\nЭлдор Шомуродов Осиё кубоги\nСпорт 03/01, 20:03\n«Шальке 04» Элдор Шомуродов учун «Ростов»га 15 миллион евро тўламоқчи\nСпорт 02/01, 20:05\nСпорт 24/12, 19:13\nЭлдор Шомуродов Ўзбекистоннинг энг яхши футболчиси деб топилди


Исроил Ғазони тарк этишни истаган бир гуруҳ қочқинга ўз ҳудудига киришга рухсат берди.\n06 май 2021, Тошкент вақти: 12:29\nИсроилнинг янги мудофаа вазири Эҳуд Баракнинг бу ҳақдаги фармойишидан сўнг Ғазо минтақасидаги “Эрец” назорат пунктидан Россиянинг 80га яқин фуқароси эвакуация қилинди.\nШунингдек, Исроил расмийлари Фаластин президенти Маҳмуд Аббос ва Исроил бош вазири Эҳуд Олмерт кейинги ҳафтада учрашиши эълон қилди.\nИсроил ҳарбийлари эса Ғазодан туриб яҳудийлар давлатига ракета ҳужуми амалга ошираётган жангариларга ҳаводан зарба берилганини билдирди. Исроил ҳарбийлари ва жангарилар ўртасида рўй берган тўқнашувларда олти жангари йўқ қилинди.


Гуллар ва селфи: Самарқанд аҳолиси Ислом Каримов ҳайкали ёнида суратга тушишга шошилди\n20:58 02.09.2017 (Янгиланган 16:50 11.09.2017)\nБугун Самарқанд шаҳрида Ислом Каримов ҳайкали очилиши маросими бўлиб ўтди. Тадбирда Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев, Татьяна Каримова ва бошқа ҳукумат вакиллари иштирок этдилар\n2 сентябрь — Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти, буюк давлат ва сиёсат арбоби Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг вафот этганига бир йил тўлди.\nКуни кеча, Мустақиллик байрами арафасида, Ўзбекистон пойтахти — Тошкент шаҳрида, Ислом Каримов узоқ йиллар фаолият олиб борган Оқсарой қароргоҳи олдида у кишининг ҳайкали очилган эди.\nИслом Каримов вафот этган кун: Самарқанд аҳли Биринчи президент хотирасини ёд этди\n"Ислом Абдуғаниевичнинг улуғвор қиёфаси ёрқин намоён бўлган ушбу ёдгорликда у киши ўзининг донишманд нигоҳи ва меҳр тўла кўзлари билан барчамизга боқиб турибди", — дея таъриф берди ҳайкалга тадбирни очиб берган Ўзбекистон президенти Шавкат мирзиёев.\n"Ўзбекистоннинг Биринчи Президенти мустақиллик йилларида Самарқанд шаҳрини тубдан обод қилиш, унинг тарихий ва замонавий қиёфасини уйғунлаштиришга қаратилган улкан ишларга бевосита раҳбарлик қилди.\nИслом Абдуғаниевичнинг ташаббуслари билан 2007 йили Самарқанд шаҳрининг 2750 йиллик қутлуғ санаси ЮНЕСКО иштирокида кенг нишонлангани тарихимизда ёрқин саҳифа бўлиб қолади", — деган ўз нутқи давомида Мирзиёев.\nСамарқанд марказида Ўзбекистоннинг Биринчи президенти Ислом Каримов ҳайкали очилди. Майдон очиқ деб эълон қилингач, Ўзбекистон фуқаролари мамлакатнинг биринчи президентига ҳурмат бажо келтирдилар, тарихий воқеани селфида акс эттирганлар ҳам кўп бўлди.\nСамарқанд марказида Ўзбекистоннинг Биринчи президенти Ислом Каримов ҳайкали очилди.\nСамарқанд марказида Ўзбекистоннинг Биринчи президенти Ислом Каримов ҳайкали очилди. Ҳайкал ўрнатилган майдон халқ учун очиқ деб эълон қилингач, мактаб ўқувчилари ҳам Ўзбекистоннинг Биринчи президентига ҳурмат бажо келтириш учун бу ерга келдилар.\nСамарқанд марказида Ўзбекистоннинг Биринчи президенти Ислом Каримов ҳайкали очилди. Ҳайкал пойидаги гуллар.\nСамарқандликлар Ислом Каримов ҳайкалини томоша қилиш учун келишмоқда.\nСамарқанд марказида Ўзбекистоннинг Биринчи президенти Ислом Каримов ҳайкали очилди. Самарқанд аҳолиси ҳайкал олдида.\nСамарқанд марказида Ўзбекистоннинг Биринчи президенти Ислом Каримов ҳайкали очилди\nЎзбекистонлик милиция ходимлари ҳам ҳайкал ёнида селфи тушдилар.\nЎзбек милиция ходимлари ҳайкал ёнида эсдаликка суратга тушдилар.\nЎзбекистоннинг биринчи президенти Ислом Каримов ҳайкали атрофидаги гуллар.\nЎзбекистоннинг Биринчи президенти Ислом Каримов ҳайкали пойига Шавкат Мирзиёев номидан қўйилган гулчамбар.\nЎзбек милиция ходими.\nСамарқандликлар ҳайкал олдида суратга тушишмоқда.\nСамарқандликлар ҳайкал олдида.\nЎзбекистоннинг биринчи президенти Ислом Каримов ҳайкали атрофидаги гуллар..


ОГОХ ВА ХУШЁР БЎЛИБ ЯШАЙЛИК — Zamaxshariy.uz\nОГОХ ВА ХУШЁР БЎЛИБ ЯШАЙЛИК\nБугун биз, ҳаёт суръати беқиёс даражада тезлашган шундай замонда яшаяпмизки, инсоният ҳозирга қадар бундай даврни бошидан кечирган эмас. Ҳозирги замонда мафкуравий хатарлар тоборо кучайиб бормоқда.\nБундай хатарларга қарши доимо сергак, огоҳ ва хушёр бўлишимиз зарур, акс ҳолда жамиятда ўнглаб бўлмас, тараққиётдан бир неча ўнлаб йиллар ортда қолишга сабаб бўладиган маънавий, сиёсий ва иқтисодий муаммолар келиб чиқиши мумкин.\nМаълумки, мусулмон кишининг энг муҳим хусусиятларидан бир ҳам хушёрлик ва огоҳлик ҳисобланади. У қўни-қўшни, дўст-биродар ҳамда қариндошлар ҳолидан доимо хабардор бўлиб туради. Бефарқлик, лоқайдлик, эътиборсизлик мусулмон кишига ёт тушунчадир. Зеро, Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) бундай марҳамат қиладилар: “Мусулмонлар бир жасад кабидир, агар унинг бир аъзоси касал бўлса, қолганларини иситма олади” деганлар.\nБу ҳадисда бир жамиятда яшаётган мўмин-мусулмонлар гўё бир тан-у бир жон экани, шу жамиятдаги муаммо унинг ҳар бир аъзосига алоқадор эканлиги айтилмоқда. Шунингдек, бошқа бир ҳадиси шарифда бундай дейилади: “Мусулмон киши бир кун ҳам ўзи тўқ бўла туриб, қўшнисини оч ҳолда қолдирмайди”. Қўшнисини бир кун ҳам оч ташлаб қўймайди, дегани аслида мусулмон киши қўни-қўшни, маҳалладошлари ҳолидан доимо хабардор бўлиб туради дегани эмасми?\nХушёрлик ва огоҳликка зид тушунча лоқайдлик, бепарволикдир.\nБу иллат ҳақида мамлакатимизнинг биринчи Президенти ўзининг “Юксак маънавият – енгилмас куч” асарида донишмандлардан бирининг фикрини келтиради: “Душманлардан қўрқма – нари борса, улар сени ўлдириши мумкин. Дўстлардан қўрқма – нари борса, улар сенга хиёнат қилиши мумкин. Бефарқ одамдан қўрқ – улар сени ўлдирмайди ҳам, сотмайди ҳам, фақат уларнинг жим ва бепарво қараб туриши туфайли ер юзида хиёнат ва қотилликлар содир бўлаверади”.\nТўғри, душман қотиллиги, дўст хиёнати – бу оғир мусибат, катта йўқотиш, аммо бепарво ва лоқайдликнинг зарари олдида ҳеч нарса эмас. Чунки лоқайдликнинг зарари кўпчиликка, жамиятга бўлади. Мусулмон киши бировнинг ҳаётига, ён-атрофда содир бўлаётган воқеа-ҳодисаларга бефарқ ва бетараф қараб, шунчаки кузатувчи бўлиб яшамайди. Кимдир нотўғри, ёмон иш қилаётганини ёки ахлоқсизлик қилиб, беҳаё ва бепарда гапларни айтаётганини ёки бировнинг бошқасига зулм, адолатсизлик қилаётганини кўриб ёки эшитиб, индамай кетавермайди. Балки уни қайтаради, тўғрилик билан тушунтиради, тушунмаса, тушунтириб қўядиганларга хабар беради. Чунки у бу ишларни ўзи қилмасада, у яшаётган жамиятда қилинаётганлигини ва бу ишлар унга салбий таъсир этишини, гуноҳкор бўлишини аниқ билади.\nХулоса қилиб шуни айтиш мумкинки, хушёр ва огоҳ бўлиб яшаш ҳамда лоқайд бўлмасдан яшаш бизнинг фуқаролик бурчимиз бўлиши билан бирга, мусулмон сифатидаги диний масъулиятимиз, ҳар биримизнинг елкамиздаги вазифамиздир. Шунинг учун доимо ён-атрофда содир бўлаётган воқеа-ҳодисаларга хушёрлик ва огоҳлик кўзи билан боқиб, жамият олдидаги омонатимизни адо этиб боришимиз лозим. Аллоҳ таоло ҳаммамизга шундай хайрли ишларда мададкор бўлсин.\nУрганч тумани “Қорри бобо” масжиди имом-хатиби\nPrevious Post:ИСЛОМДА ТЕРРОРИЗМГА МУНОСАБАТ\nNext Post:ШУ АЗИЗ ВАТАН БАРЧАМИЗНИКИ


ХАЗРАТИ АЛИ : ДУНЁНИНГ ТАЪРИФИ » O'zbekiston musulmonlar idorasi Qashqadaryo viloyati vakilligi rasmiy sayti\nХАЗРАТИ АЛИ : ДУНЁНИНГ ТАЪРИФИ\n20-11-2020, 11:36 48 Ўқиш режими + -\nҲазрат Али (розияллоҳу анҳу) бир хутбасида Аллоҳга ҳамду сано айтгандан сўнг:\n-Эй инсонлар! Дунё катта тезлик билан кетмоқда, охират эса катта тезлик билан келмоқда. Бугун отларингизни боқиб пойгага тайёрлаш(яъни, солиҳ амаллар қилиш учун тайёргарлик кўриш), эртага эса боққан отларингиз билан пойга ўйнашимиздир(яъни, солиҳ амал қилишда мусобақалашишдир)...\nЭй инсонлар! Ҳақдан фойдаланмаган кимса, ботилнинг зарарига ва раҳбарларининг изидан бормаган кимса эса овсарликнинг фалокатига дуч келади. Унутмангки, сизга бу дунёдан кетиш буюрилган ва бу узоқ саёҳат учун керакли озуқанинг нима экани билдирилган.\nЭй инсонлар! Дунё тайёр қўлда бўлган бир матодир. Яхшилар ҳам ёмонлар ҳам ундан насибаларини оладилар. Охират эса содир бўлиши тўғри манбаларда маълумот берилган ва дунё каби ҳамага эмас, фақат ўша куннинг қудратли ҳукмдорига қуллик қилган кимсаларга берилган ҳаётдир. Шайтон сизни фақирлик билан қўрқитиб, ёмонликка буюрмоқда, Аллоҳ эса сизга ўз фазлидан мағфират ва эҳсон ваъда қилган. Аллоҳ жуда марҳаматли ва сўнгсиз билимлар соҳибидир.\nЭй инсонлар! Дунё ҳаётида яхшилик қилингки, охират ҳаётингизда ёмонликлардан ҳимояда бўласиз. Зеро, Азиз ва Жалил Аллоҳ жаннатини ўзига итоат қилганларга, оловини эса ўзига қарши чиққанларга ваъда берган. Аллоҳнинг олови увиллаши тўхтамайдиган, асири ҳеч қутулолмаган ва сингани ҳеч тикланмайдиган мудҳиш қамоқхонадир. Иссиғи кучли, таги чуқур, ичимлиги қон ва йирингдир. Сизлардан энг хавотир оладиган нарсам нафсоний орзуларинигиз ва узун орзуларни хаёл қилишингиздир. Зеро нафсоний орзуларга эргашиш кишини ҳақдан юз ўгиртиради. Узун амаллар режалаштириш эса охиратни унуттиради” (Ал-Канз, 8- жилд, 220-бет; “Ал-Бидоя”, 8-жилд, 7-бет)\nСаодат асри ривоятлари китобидан олинди


Батат, бамия, калраби карами етиштириш, мандарин уруғидан кўчат ўстириш: Талабалар янги, четдан келтирилган экинларни ўзимизга мослаштирмоқда - zarnews.uz\nБатат, бамия, калраби карами етиштириш, мандарин уруғидан кўчат ўстириш: Талабалар янги, четдан келтирилган экинларни ўзимизга мослаштирмоқда\nТошкент давлат аграр университети Самарқанд филиалида журналистлар учун пресс-тур ташкил этилди. Унда ёш олимларнинг стартап лойиҳалари, лаборатория ва дала шароитида олиб борилаётган илмий-тадқиқот ишлари билан таништирилди.\nДастлаб журналистлар тупроқ таркибини таҳлил қиладиган лабораторияда бўлишди.\n- Биздан тадбиркорлар нафақат тупроқ таркибини, балки ўғит таркибини ҳам текшириб беришимизни сўрашади, - деди қишлоқ хўжалиги фанлари доктори Мансур Машрабов. – Биз тадбиркорларга шартнома асосида хизмат кўрсатамиз. Лабораториямизда тупроқ унумдорлиги ва таркибини текшириб берадиган махсус ускуналар бор.\nФилиалда ўтган йили стартап лойиҳа асосида иссиқхона қурилган бўлиб, бугун унда батат, бамия, калраби карами сингари хорижий экинлар тадқиқот сифатида экилган. Шунингдек, мандарин уруғидан ҳам кўчат ўстирилмоқда. Филиал тадқиқотчиси Шукрулло Муратовнинг “Инновацион ресурс-тежамкор кичик ёпиқ майдон” лойиҳаси бўйича серҳосил “Ложайин- F1" навли помидор кўчатлари парваришланмоқда.\n- Филиалимизда нафақат қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари устида, балки уларни турли зараркунандалардан сақлаш, ҳашаротларга қарши курашиш бўйича тадқиқот ишлари олиб борилади, - деди филиал ўқитувчиси Отамурод Пўлатов. – Лабораториямизда уч турдаги фойдали ҳашаротлар кўпайтиряпмиз ва тадбиркорларга етказиб беряпмиз.\nПресс-турда журналистлар филиалнинг дала майдонида олиб борилаётган тадқиқот ишлари билан ҳам танишди. Филиалга ажратилган 50 гектар ерга тажриба сифатида артишок, нўхат, буғдой, арпа, картошка сингари ўсимликлар экилган.\n- Артишок хорижда доривор ўсимлик сифатида жуда қадрли, - деди филиал директорининг илмий ва инновацион ишлар бўйича ўринбосари Бобур Эшонқулов. - Ҳозирча 1 гектар ерга ушбу ўсимликни тажриба сифатида экканмиз. Келажакда ўсимликни иқлим шароитимизга мослаштириб, кўпайтириб, доривор ўсимлик сифатида қадоқлаб, сотувга чиқарамиз.\n- Бир навни яратиш учун 15 йил керак бўлади, - дейди агробиология факультети декани Ғулом Ғайбуллаев. – Майдонда буғдойнинг учта навида илмий иш олиб бориляпти. Алоҳида ажралиб турган буғдой қатори “Фарбома” нави бўлиб, ундан асосан уруғлик учун етиштиряпмиз. Биз буғдойнинг янги нави билан бирга агротехнологиясини ҳам ишлаб чиқяпмиз. Келажакда Ғарбий Европа билан ҳамкорликда иш олиб бормоқчимиз. Уларда ўртача ҳосилдорлик 70-80 центнер, бизда эса 50-60 центнер.\nШунингдек, Жомбой туманидаги тажриба даласида буғдойнинг мингга яқин навлари филиал олимлари томонидан ўрганиляпти.\nТеглар: кўчат экиш\n40 кунда 16 миллион туп дарахт экамиз\nКўчат экиш ишлари бошланмаган бир қатор туманлар ҳокимларига қатъий огоҳлантириш берилади: рўйхатда Самарқанддан ҳам иккита туман бор\nСамарқанд шаҳрида 300 минг туп манзарали дарахт ва бута кўчатлари экилади\nШу йил куз ва келгуси йил кўкламда Самарқандда 17 миллион тупдан зиёд дарахт кўчатлари ўтқазилади


Лепосавич сафга қўшилди | "NAVBAHOR" FUTBOL JAMOASINING RASMIY WEB SAHIFASI\nЛепосавич сафга қўшилди\nАввал хабар берганимиздек, жамоамизга таклиф этилган сербиялик ҳужумчи Александар Лепосавич бугун тунда Тошкентга етиб келди. Футболчи айни пайтда жамоа сафига қўшилишга улгурди. Лепосавич бироздан сўнг бошланадиган машғулотда илк бора "Навбаҳор" сафида иштирок этади. Кеча "Олмалиқ" билан назорат ўйини ўтказилганлиги сабабли куннинг биринчи ярмида футболчиларимиз енгил югуриш билан саунада чарчоқ аломатларини чиқаришди. Тушликдан сўнг эса мамлакатимизнинг таниқли ҳакамларидан бири Владислав Цейтлин жамоа аъзоларига футбол қоидалари ва унга киритлган ўзгаришлар бўйича ўқув семинари ўтказди. Миллий терма жамоамиз билан биргаликда Осиё кубогида иштирок этган бош мураббий Бахтиёр Ашурматов ҳам кеча Тошкентга қайтиб келганди. Бугундан Ашурматов бошқарувни яна ўз қўлига олди.


Минг марта кўргандан бир марта эшитган яхши - blog.xabar.uz\nМинг марта кўргандан бир марта эшитган яхши\nБўлаётган воқеаларга шахсий муносабат.\nМахсус мухбир: Ҳўш, ўқувчилар илк бор бу блогни ўқимоқда. Уларга блогдан кўзланган мақсадни айтишнинг айни пайти бўлса керак.\nРеспондент: Ҳа, бу ҳақда анчадан буён ўйлаб юрардим ва ниҳоят, Facebookда доим рўпарамдан чиқиб қоладиган Хабар.уз хабарлари орасидаги блоггерлар чемпионати тўғрисидаги янгилик ижодни бошлашга туртки бўлди. Мақсадга келсак, куни кеча “New York Times” ва “Washington Post” йил давомида Россиянинг АҚШ сайловларига аралашгани (фикрингизга қўшиламан, парадоксдек эшитилади) тўғрисида бонг урган мақолалари учун берилган “Пулитцер” мукофотини олишдек оламшумул ниятлар ҳали йўқ. Шунчаки, дунёда, мамлакатда бўлаётган воқеалар, янгиликлар, муаммоларга ўз фуқаролик позициямни билдириш, холос.\nМахсус мухбир: Тушунарли. Муҳим воқеаларга муносабат билдиришни бошласак бўлади демак! Ўқитувчилар ва бошқа бюджет ташкилотлари ходимларининг бошқа ишларга жалб этилишига чек қўйишга уринишлар бошланди. Президент тилга олиши шартмиди?\nРеспондент: Барча ғолиблар бўлажак мағлублардир. Кўрдингизми ижтимоий фикрнинг қандай тез бурилганини? Етакчи интернет нашрлари ва саноқли журналистларни айтмаганда, кўпчилик, айниқса, машҳурлар ёки расмийлар миллат манфаатига зарар келтираётган бу ҳолатни тўхтатишга киришиш у ёқда турсин, бундай муаммо мавжудлигини ҳам тилга олмаётганди. Президентнинг аралашиши шарт эди. Ахир одам ўлди. Шавкат Мирзиёевнинг кескин танқиди оддий гаплар эмаслиги дарҳол кўринди. Ҳар ҳолда, махсус брифинг, шов-шувли “селектор”, Ҳукумат махсус қарор чиқармоқчи эканлиги, Ахборот-24даги масъулларнинг чиқишларидан кейин шундай туюлмоқда.\nМахсус мухбир: Бухорода газни қайта ишлаш заводи ташкил этилди. 300 мингта янги автомобилни пулини 2 йилда ишлатиб юборишипти.\nРеспондент: Президентнинг ўзи айтди-ку очилиш маросимида “Заводни барпо этиш учун 2 йил муҳлат берганимда шокка тушгандинглар” деб. Ҳозирги раҳбарият барча масалаларни имкони борича тезроқ ҳал қилишга киришган. Тўғри, баъзан сифат чекиняпти, кўзбўямачиликлар бўлаётгани ҳам табиий ҳол. Ўрганмаганмизда бунақа ишлашга. Фармон ва қарорларнинг кўплигидан “Ахборот” кўрсатувига сиғмай қоляпти. Қаёққа қараманг, ҳамма ерда истиқлолга эришганимиздан кейин амалга оширилган... нуқсонлар, муаммолар илдиз отиб кетган. “Буқа сотиб олган эдик, сигир бўлиб чиқди”.\nМахсус мухбир: АҚШ томонидан Россиялик бизнесменларга қўлланган санкциялардаги 210 кишилик рўйхатда заводга пул тиккан “Лукойл”нинг асосий муассиси В.Алекперов ҳам бор эди. Санкция остидаги бизнесмен билан бу қадар улкан лойиҳани амалга ошириш бизнинг АҚШ билан муносабатларимизга соя солмайдими? Бу ҳақда ҳеч ким ўйламаяпти.\nРеспондент: Россиядан Германияга Балтика денгизи остидан тортилаётган 1250-километрлик “Северный поток-2” билан боғлиқ баҳслар олдида бу ҳеч нарса эмас. Ғарб сиёсатчилари Путин билан қарта ўйнаётган бир вақтда, Россия президенти улар билан шахмат ўйнамоқда. Чикаго товар биржасининг жума кунги савдоларида нефть нархи баррелига 73,41 доллар нархда ёпилди. Ваҳоланки, бир йил аввал бу нарх 40 доллардан ўта олмаётган эди. Нега автомобиль йўлларимиз жуда ёмон? “Ўзавтойўл” яхши ишламаётганиданми? Йўқ. Асфальт етишмовчилигидан. Асфальт ишлаб чиқариш учун эса нефтдан ажратиб олинадиган битум керак. Мамлакатимиздаги нефтни қайта ишлаш заводлари эса 30 фоиз қувват билан ишламоқда. Геосиёсат таъсирларидан чўчийдиган вақт эмас ҳозир. Иқтисодни кўтаришни мақсад қилган эканмиз, энг аввало энергия ҳавфсизлигини таъминлаш лозим. Бу гапларни ёзаётган пайтимда чироқ ўчиб қолгани фикрларимнинг тўғрилигини тасдиқлагандек. Ой Қуёшдан кўра кераклироқ. Чунки тунда биз ёруғликка кўпроқ эҳтиёж сезамиз.\nМахсус мухбир: Тушунарли. Тўй ҳаражатлари билан боғлиқ мунозаралар ҳақида фикрингиз?\nРеспондент: Чўзилиб кетган баҳс баҳслашаётганларнинг ноҳақ эканлигини англатади. Тўла қўллаб-қувватлайман, аммо халқни исрофгарчиликка чек қўйишга ўргатиш осон бўлади, деб ўйламайман. “Одамлар нима дейди?” деган риторика тўйларнигина эмас, бутун ҳаётимизни қамраб олганини тан олишимиз керак. Қанчалар гуноҳлигини билиб туриб ҳам давом эттиришади ҳали бу одатларни. Битиб қолган бурун билан нафас олиш қийин.\nМахсус мухбир: Мазмунли суҳбат бўлди деб ўйлайман. Яна қандай муҳим воқеаларга тўхталиб ўтган бўлардингиз? Давлат миқёсида, ижтимоий соҳада...\nРеспондент: Туркманбоши юртимизга ташриф буюряпти. Президентнинг вилоятлар бўйлаб сафарларидан ҳар галгидек “Уҳ!” дейдиган янгиликлар кутамиз. Республика мактабларида таҳсил олаётган 5 миллион 248 минг нафар ўқувчилар ота-оналари билан биргаликда ёзги имтиҳонлар ва “синф хоналарини таъмирлаш” даврига аста қадам қўймоқда. Кўп жараёнларни билиб олмоқчи бўлсангиз, “Ахборот-24”ни кўринг. Дарвоқе, шу кўрсатув интервью бераётганларга рўпарасидаги матнни ўқиб беришига чек қўйса ҳозирги ТВдаги энг фойдали кўрсатувга айланар эди. Майли, “Ахборот”нинг сўнгги йилда оперативлик ва сифат жиҳатидан кутилмаганда кескин ўзгарганига ҳам шукр. Соғ бўлинглар.\n3.90 / 23\n4.14 / 11\n5 Абдумалик Носиров 24/04/2018\nБлогни ўқиб Антон Павлович Чеховнинг укаси Александрга ёзган хатидаги цитата эсимга тушиб кетди "Краткость — сестра таланта" деган жойи. Яшанг муаммоларни қисқа ва лўнда етказишга харакат қилгансиз ва буни қандайдир маънода уддасидан чиққансиз.\n5 Мақсуд Саломов 25/04/2018\nMavzuni yoritishga muallifning kreativ yondashuvi blogpostni o'qishli qilgan. Omad!\n4 Давронбек Тожиалиев 26/04/2018\n5 Беҳзод Қобулов 02/05/2018\nШарҳга ҳожат йўқ. Зўр!\n5 Маҳсуджон Асқаров 04/05/2018\n4 Расул Кушербаев 05/05/2018\n4.5 Шерзод Шерматов 10/05/2018\n5 Нигора Умарова 18/05/2018\n4 Қаҳрамон Асланов 18/05/2018\n4 Музаффар Назаров 18/05/2018\n4.5 Мансур Тангишов 19/05/2018\n4 Иноят Садикова 20/05/2018\n4.5 Уйғун Ғафуров 21/05/2018\n4.5 Олимжон Солижон ўғли 21/05/2018\n4 та фикр


20:00 / 24 август 270 Кўриш режими\nIslom.uz портали «МАЗҲАБЛАР — БИРЛИК РАМЗИ» шиори остида танлов эълон қилади.\nТанлов иштирокчиларидан қуйидаги мавзуларда мақола ҳамда (араб, рус, инглиз, форс ва бошқа тиллардан) таржималар, илмий-тадқиқот ишлари, аудио ва видеосуҳбатлар тақдим этишлари талаб этилади:\n— Мазҳаб тушунчаси ва унинг тарихи;\n— Мазҳаб ҳақида мўътабар уламоларнинг фикрлари;\n— Мазҳаб имомлари ва уларнинг шогирдлари;\n— Мазҳабнинг усуллари;\n— Мазҳабга оид мўътабар асарлар;\n— Масҳабсизлик ва унинг хатарлари.\nТанлов шартига кўра, тақдим этилаётган материаллар аввал бошқа манбаларда берилмаган бўлиши, илмий асосга эга бўлиши лозим.\nТанлов тўрт чоракдан иборат бўлиб, ҳар бир чорак битта мазҳабга бағишланади:\n1-чорак — ҳанафий мазҳаби;\n2-чорак — шофеъий мазҳаби;\n3-чорак — ҳанбалий мазҳаби;\n4-чорак — моликий мазҳаби.\nИштирокчилар томонидан тақдим этилган материаллар islom.uz сайтида эълон қилиб борилади. Материалларни https://t.me/islomuztanlovbot телеграм манзилига юборишингиз мумкин. Танлов 1443 йил зулҳижжа ойида (2022 йилнинг июль ойида) якунланади.\nҒолиблар қимматбаҳо мукофот ва эсдалик совғалар билан тақдирланади.\nFaqirlar ro'yxatidagi hokim | “Ibrat” ko‘rsatuvining 39-soni