Инсонийлик ва мардлик тимсоли\nХоразмшоҳлар давлатининг энг сўнгги ҳукмдори султон Жалолиддин Мангуберди (Менгбурний) ҳақида XIII асрдан бошлаб Шарқ муаррихлари, ижодкорлари, XVII асрдан кейин Ғарб йилномачилари, қадимшунос олимлари жуда кўп тарихий асарлар, илмий тадқиқотлар яратдилар. Уларни бир жойга жамласа минг жилддан ортиқ китоблар пайдо бўлиши, шубҳасиз. Бу асарларда Жалолиддин Мангубердининг аждодлари тарихи, султоннинг ҳаёти ва тақдири, ватан, халқ озодлиги йўлидаги қаҳрамонликларга тўла фаолияти, мўғулларга қарши олиб борган курашлари, замондошларининг унга нисбатан муносабатлари, инсоний сифатлари ва эътиқоди билан боғлиқ кўплаб масалалар атрофлича ёритилган. Афсуски, бу асарларнинг ниҳоятда оз қисми ўзбек тилига ўгирилган. Ўзбек тилида эса у ҳақдаги тарихий, илмий, бадиий асарлар энди-энди яратила бошланди. Халқимиз Ватан озодлиги йўлида жонини фидо қилган довюрак курашчи, миллий қаҳрамон, жаҳон халқлари тарихида ўчмас из қолдирган улуғ инсон тақдири ҳақида асл ҳақиқатни билишни истайди.\nХўш, унинг озодлик учун курашчи, қаҳрамонга айланиши, юртга, халққа нисбатан меҳр-муҳаббати юксак, эътиқодда собит, адолатпарвар, олижаноб фазилатларга эга инсон сифатида шаклланиши қандай кечган?\nЖалолиддиннинг ёшлик йиллари ҳақида маълумотлар бизгача кам етиб келган. Лекин Хоразмшоҳлар саройида XII аср охири, XIII аср бошларида кечган воқеаларни кузатиб, унинг ёшлик йиллари ҳақида баъзи хулосаларга келиш мумкин. Маълумки, Хоразмшоҳ Ануштегинийлар саройида тарихий асарларда тилга олинмайдиган, бироқ барча ҳукмдорлар амал қилган ёзилмаган қонун бор эди. Улар ўғуз қабиласига мансуб Бекдили уруғидан бўлган қизларни маликаликка танларди. Улардан туғиладиган ўғил фарзандлар тахт ворисларига айланарди. Бошқа маликалардан туғилган фарзандлар валиаҳд бўлолмасди. Бу ҳол мамлакатни бир сулола вакиллари изчил бошқаришига, турли қабилалар, уруғлар ўртасида тахт учун курашлар юзага келмаслигига, давлатнинг тараққий этишига хизмат қиларди. Бу ҳолат Оловуддин Такаш ҳукмдорлигининг охиригача давом этди. 1200 йилда Оловуддин Муҳаммад Хоразмшоҳ тахтга ўтириши билан бу ёзилмаган қонунга путур етди. Бунинг сабаби бор эди. Такашнинг катта ўғли тахт вориси Носириддин Маликшоҳ 1197 йилда вафот этади. Натижада Такашнинг қипчоқларга мансуб хотинидан туғилган ўғли Оловуддин Муҳаммад тахт ворисига айланади. Лекин Хоразмшоҳ Такаш мамлакат ярим ўғуз, ярим қипчоқ Оловуддин Муҳаммад қўлида қолиб кетмаслиги учун унга Бекдили уруғидан бўлган малика Ойчечакни олиб беради. Ундан 1199 йилда туғилган фарзанд Жалолиддинни Муҳаммад Хоразмшоҳга валиаҳд қилиб белгилайди.\nАммо Такаш вафотидан кейин Оловуддин Муҳаммадни ҳам, мамлакат ҳукмронлигини ҳам қўлга олган Туркон хотун ўғузларни салтанат ишларидан четлаштириб, қипчоқларни давлат таянчларига айлантиришга уринади. Жалолиддинни валиаҳдликдан четлаштириб, унинг ўрнига Муҳаммад Хоразмшоҳнинг қипчоқ хотинидан туғилган ўғли Ўзлоқшоҳни тахт вориси деб эълон қилдиради. Воқеаларнинг бундай кечиши Туркон хотуннинг Жалолиддин билан онасига адоват билан қараганини, улар ўртасида зимдан қарама-қаршилик, душманлик кечганини кўрсатади. Шундан келиб чиқиб айтиш мумкинки, Жалолиддин дастлабки тарбия ва таълимни онаси қўл остида олади. Отаси Муҳаммад Хоразмшоҳ ҳам ўғли Жалолиддинга меҳрибонлик кўрсатади. Уни доимо ўзи билан бирга олиб юради, Туркон хотун хуружларидан ҳимоя қилади. Бу борада муаррихлар “Бошқа укаларининг вақтичоғлик қилиши ва дунё неъматларига берилган бўлишига қарамасдан Султон Жалолиддин ҳеч қачон отаси ёнидан айрилмасди, давлат ишларида унга ёрдам берарди”, деб ёзади. Онанинг дастлабки таълим-тарбияси, саройдаги зиддиятлар, момоси Туркон хотуннинг нафрати, отаси султон Муҳаммаднинг муҳаббати, мамлакатдаги улкан ўзгаришлар, илм-маърифатнинг юксалиши барча-барчаси ёш Жалолиддин ҳаётида ўчмас из қолдиради. Етуклик пиллапоялари ўша даврдан бошланади. Бу ҳақда тарихчи Отамалик Жувайний “Тарихи жаҳонгушо” асарида “Султон Муҳаммаднинг ўғиллари орасида ёш жиҳатидан энг каттаси, жасорат ва билим жиҳатидан устуни, салтанат тожи ва илоҳиёт чироғининг нури Султон Жалолиддин эди”, деб маълумот беради. Бу қисқагина маълумот Жалолиддиннинг ёшлик давридан бошлаб ниҳоятда илммаърифатли, имон-эътиқодда собит, салтанат ишларини англаб етишда моҳир, ҳарб соҳасида мард ва жасур бўлиб вояга етганлигини англатади.\nТарихий битиклар муаллифлари Жалолиддин шахсияти ҳақида сўз юритганда уни ниҳоятда мулоҳазакор, камтар, яқинлари, сафдошларига яхшиликлар кўрсатган, улардан меҳр-муҳаббатини аямаган инсон сифатида эътироф этади. Бундай олижаноб хусусиятлар унинг отасига, укалари — Ғиёсиддин Пиршоҳ, Рукниддин Ғурсанжтий, Қутбиддин Ўзлоқшоҳ, Оқшоҳ ва бошқаларга нисбатан муносабатларида ҳам намоён бўлади. Тарихий асарлардан маълумки, ҳукмдорлар саройларида ота-болалар, ака-укалар ва бошқа яқин қариндошлар ўртасида меҳр-оқибат, дўстона ҳамкорлик туйғулари ҳамиша ҳам устувор бўлавермаган. Аксинча, тахт учун кураш, отани болага, акани укага қарши қилиб қўйган. Оқибатда кўп мамлакатларнинг ички ҳаётида тахт талашиш билан боғлиқ фожиалар содир бўлган. Жалолиддин мана шундай хунрезликлардан ўзини тийган. Эътибор беринг, у тахт вориси қилиб белгиланган. Лекин Туркон хотуннинг тазйиқи билан валиаҳдликдан четлаштирилади, ўрнига укаси Қутбиддин Ўзлоқшоҳ тахт вориси қилиб белгиланади. Бундай пайтда Жалолиддин бошқалар каби Туркон хотун билан, отаси ва укаси билан тахт учун курашга киришиши мумкин эди. У бундай йўл тутмайди. Отасига садоқат билан хизмат қилади. Укаларига эса меҳрибонлик кўрсатади. Муаррих Рашидиддин “Жомъе ут-таворих” асарида ака-укалар ўртасидаги муносабатлар тўғрисида тўхталиб шундай ёзади: “Ака-укалар орасида мустаҳкам дўстлик, меҳр-оқибат ришталари ва бирдамлик бор эди. Айниқса, Жалолиддин укаларига бу борада ибрат бўладиган даражада иш тутар, уларга ниҳоятда меҳрибон эди. У ҳаётга ақл кўзи билан қарар ва биродарлик ришталарини мустаҳкамлашга интиларди. Аммо фалак қозиси унга вафо қилмади, укаларининг кўпчилиги мўғуллар қўлида ўлим топди. Булар султонни оғир қайғуга солди”.\nЖалолиддин қалбида бундай олижаноб туйғуларнинг бўй кўрсатиши унинг яхши таълим-тарбия олганлигидан ва юксак инсоний хусусиятларга эгалигидан дарак беради.\nУнинг отаси билан муносабатлари ҳам ҳурмат-эҳтиром асосига қурилган эди. У Оловуддин Муҳаммаднинг барча юришларида қатнашади, жангларда мардлик кўрсатади. 1216 йилда Хоразмшоҳ хонлар хони ҳисобланган Қорахитой ҳукмдори Гурхон устига юриш бошлайди. Аммо Изғир дарёси бўйида Гурхонни мағлуб қилиб қайтаётган Чингизхоннинг ўғли Жўжи бошчилигидаги мўғул қўшини билан тўқнаш келади. Жангда мўғуллар Хоразмшоҳ қўшинининг чап ва марказий қисмига ҳужум қилиб, уларни оғир аҳволга солади. Шунда Жалолиддин бошчилигидаги ўнг томон мўғулларга ҳужум қилиб, мардлик кўрсатади ва қўшинни мағлубиятдан асраб қолади. Хоразмшоҳ Муҳаммад ҳам ўғли Жалолиддиннинг ўзига нисбатан садоқатини, ҳурмат-эътиборини яхши билар, унинг мардлигига тан берар, шунинг учун бошқа ўғилларини қўл остидаги мулкларни бошқаришга жўнатиб юборса ҳам уни ёнидан четлаштирмас эди. Шу тариқа Жалолиддин отасининг барча зафарли юришларида фаол иштирок этади. Ҳатто отаси мўғуллар босқинидан қочиб Каспий денгизидаги Ашур ода оролига борганида ҳам унга садоқат билан ҳамроҳлик қилади. Хоразмшоҳ ана шу оролда ҳаётининг сўнгги дамларида салтанат ворислигини Ўзлоқ шоҳдан олиб Жалолиддинга топширади. Мамлакатни мўғуллар чангалидан фақат Жалолиддингина қутқара олади, деб ишонч билдиради.\nXX асрдан кейин Хоразмшоҳлар тарихи ҳақида ёзилган баъзи асарларда Жалолиддин билан отаси ўртасида жиддий зиддият, қарама-қаршилик бор эди, деб кўрсатилган. Лекин тарихий асарларнинг бирортасида бундай зиддият ҳақида маълумот учрамайди. Фақат Жувайнийнинг “Тарихи жаҳонгушо”сида мўғуллар юртга бостириб келган пайтда Жалолиддин отасига душманга қарши кураш йўлини тутиш керак, деган фикрни билдиргани айтилади, холос.\nЖалолиддиннинг отасига нисбатан ҳурмат-эҳтироми унинг вафотидан кейин ҳам давом этади. Муаррих Шиҳобиддин Муҳаммад Насавий “Султон Жалолиддин Менгбурний ҳаёти тафсилоти” асарида шундай воқеани келтиради: “Султон Ҳилотни босиб олганидан кейин қўл остидаги барча ўлкаларга фатҳнома юбориш тўғрисида фармойиш берди. Мен фатҳномада Жалолиддин унвонини унинг отаси Улуғ султон (Муҳаммад Хоразмшоҳ) унвонлари каби битиш тўғрисида вазир Шарафул мулкдан кўрсатма олдим. Аммо Султон ўзига нисбат берилган бу унвонларни рад қилди, бу борада норозилик билдириб шундай деди: “Мен ҳам қўшиним сонининг кўплиги ва хазинадаги бойлигимнинг мўллиги жиҳатдан Улуғ султоннинг катта мамлукларидан бири даражасига етганимда ёрлиқларга битиладиган унвонимни отамнинг унвонлари сингари ёзишга рухсат этаман. Ҳозирча эса йўқ!” Менинг уятдан тилим танглайимга ёпишиб қолди. Унинг айтган гаплари ҳақ эди”.\nЖалолиддининг отасига эҳтироми шу билан чекланмайди. У 1229 йилда Исфахонда отаси хотирасига бағишлаб мадраса, масжид, мақбара қуришга буйруқ беради. Мозандарондаги Сория вилоятининг ҳукмдори бўлган аммаси Шоҳ хотунга мактуб ёзиб, отасининг ҳокини Ашур ода оролидан олиб келиб, Ардахн қалъасига жойлаштиришини илтимос қилади. Аммаси у айтгандек қилади. Мадраса, масжид, мақбара қурила бошлайди. Аммо Жалолиддинга отасининг ҳокини Исфахондаги мақбарага қўйиш насиб этмайди. Жалолиддин ўлимидан кейин мўғуллар Ардахн қалъасини эгаллайди ва у ердаги Улуғ султон ҳокини Қорақурумга олиб бориб ёқиб юборади. Султон Жалолиддиннинг отаси хотирасини улуғлаб барпо эттирган мақбара, мадраса, масжид Исфахонда ўғилнинг отага эҳтироми рамзи сифатида сақланиб қолган.\nЖалолиддин Мангубердининг фаолияти, инсоний сифатлари, характери, ўзига хос хусусиятлари, қаҳрамонликлари, умуман, суврат ва сийрати ҳақида кўпроқ маълумотни Шиҳобиддин Муҳаммад Насавий юқорида номини келтирганимиз “Султон Жалолиддин Менгбурний ҳаёти тафсилоти” асарида беради. Султоннинг муншийси, шахсий котиби бўлган бу инсон унинг қўл остида етти йилга яқин фаолият юритади. Шу сабабли у ёзиб қолдирган маълумотлар бошқа муаррихларнинг маълумотларига нисбатан ҳаққонийлиги, мукаммаллиги ва ишончлилиги билан ажралиб туради. Унинг асарида Жалолиддинга шундай таъриф берилади: “У буғдоймағиз рангли, ўрта бўйли, туркий қиёфали ва туркийда сўзлайдиган одам эди, шу билан бирга, форсий тилни ҳам яхши биларди. У мард, жасур эди. Шерлар орасида энг зўр шер эди, қўрқмас чавандоз, лашкарлар сафида энг ботир эди. У ювош, мулойим одам эди, жаҳлдор эмасди, ҳақоратомуз сўзларни айтмасди. У ниҳоятда жиддий қиёфали эди. Кулмасди, фақат жилмайиб қўярди, кам гапирарди. У ҳақгўйликни, адолатни улуғларди. Аммо у яшаган даврдаги ғалаёнлар, алғов-далғовлар феъл-атворини ўзгартирди. У қўл остидаги одамларнинг оғир ҳаётини енгиллаштиришни хоҳларди, бироқ яшаган давр қонунлари уни зулм қилишга мажбур этарди”.\nҲақиқатан ҳам, Жалолиддин мард, жасур йигит эди. Буни унинг ўн бир йилдан иборат ҳукмдорлик даврида ўн тўрт марта оғир ва даҳшатли, ҳал қилувчи жангларга бошчилик қилганлигининг ўзи ҳам исботлайди. Ушбу жангларнинг иккитасида — бири Синд дарёси бўйида мўғуллардан, иккинчиси, Шом ва Румнинг бирлашган қўшинларидан Ясси Чаманда мағлуб бўлади. Қолган ўн иккита жангда ғолиб сифатида жанг майдонини тарк этади. Жалолиддин бу жангларнинг ҳаммасида урушнинг тақдирини ҳал қилишда асосий роль ўйновчи қўшиннинг марказий қисмига бошчилик қилади. Лашкарларини ўзи жангга бошлаб боради. Жанг майдонида ҳамиша мардлик кўрсатиб сафдошларига ўрнак бўлади. “Қўшинни жанг майдонида шоҳнинг ўзи бошқармоғи керак!” Улуғ аждодлари Отсиз, Эл-Арслон, Такаш кабилардан қолган бу ғояга у содиқ қолди. Тарихий асарлар муаллифлари султон иштирок этган жанглар ҳақида сўз юритар экан, яна бир ҳолатни алоҳида эътироф этади. У душманлари билан жангга уларга нисбатан кам сонли қўшин билан кирган. Масалан, Наса яқинидаги жангда 350 лашкари билан мўғулларнинг 700 лашкарини қиличдан ўтказади. Валиён қалъаси яқинидаги курашда 10 минг лашкар билан мўғулларнинг 20 минг лашкари, Парвондаги урушда 30 минг лашкари билан уларнинг 45 минг лашкари устидан ғолиб келади. Исфахонга ёндош Оқсин қишлоғида бўлган муҳорабада 100 минг лашкари билан мўғулларнинг 150 минг лашкарлик қўшинини мағлуб этади. Грузинларнинг 60 минг кишилик қўшини Жалолиддиннинг 40 минг кишилик қўшинидан енгилади. Бундай маълумотлар Жалолидиннинг мардлигидан ташқари жанг тактикасини ниҳоятда яхши билган лашкарбоши бўлганлигини ҳам кўрсатади. Жанг олдидан бўладиган душман томон паҳлавонлари билан яккама-якка жангларга ҳам аксарият ҳолларда султоннинг ўзи чиққан. Ибн Тагриберди “Аннужум” асарида грузинлар билан жанг олдидан султон уларнинг 4 нафар паҳлавонини мағлуб қилгани ҳақидаги маълумотни келтиради.\nЁхуд Жалолиддиннинг Исфахон яқинидаги жангдаги ҳолатини эсланг. Ўн тўртта хос навкари билан мингдан ортиқ мўғулларнинг қамалида қолиб кетади. Шу пайт ёнидаги аъламбардори байроқни судраб қочаётганини кўради. У аъламбардори кетидан от қўйиб боради ва ундан байроқни олади. Байроқни тик кўтарган ҳолда навкарлари билан бирга мўғулларга оғир зарба бериб, қамални ёриб чиқади. Бу ҳолни кўрган мўғул саркардаси Тойнал нўён Жалолиддиннинг шижоатига, қудратига тан бериб шундай дейди: “Сен қаерда бўлма, ҳар қандай шароитда ҳам ўлим сиртмоғидан, ёв қўлидан қутулиб кета оласан! Ҳақиқатан ҳам сен ўз даврингнинг улуғ қаҳрамонисан, халқингнинг буюк йўлбошчисисан”. Бу мардлик учун, қаҳрамонлик учун берилган баҳо эди.\nХалқимизда “Номус топталган жойда мард туғилар”, деган ҳикмат бор. Ҳақиқатан ҳам, бир юртга, бир элга нисбатан зулм, жабр-ситам кучайса, ўша жойда шу юрт, шу эл шаънини, ғурурини, қадр-қимматини ҳимоя қиладиган марду майдонларнинг бўй кўрсатиши шубҳасиз. Лекин бу номуси топталган ёки қуллик зулми остига тушиб қолган элнинг ҳамма ўғлонлари мардга айланади, дегани эмас. Номуси топталган элда марднинг бўй кўрсатиши учун ўғлонларнинг қалбида аждодлар руҳига, ота-она, ака-укалар, опа-сингиллар, қариндош-уруғлар, бутун эл, юртга, умуман, Ватанга нисбатан адоқсиз эҳтиром, чинакам муҳаббат шаклланган бўлиши керак. Элнинг, юртнинг номусининг топталиши ана шундай инсонлар қалбида мардлик туйғусини уйғотади. Жалолиддин Мангуберди шу маънода Ватанга, халқига фидойи шахс эди. Бу ҳақда Шиҳобиддин Муҳаммад Насавий юқорида эслатганимиз асарида мўғулларга қарши курашда Парвон жанги билан боғлиқ воқеаларни тасвирлар экан шундай ёзади: “У Тўлихон (мўғул лашкарбошиси) марказига отилиб кирди, уларнинг жанговар сафларини бузиб ташлади, ёғий байроғини отлар туёқлари остига итқитди. Уни ўз сафини ташлаб орқага қочишга мажбур қилди. Шундан кейин мўғуллар қиличларга нишон бўлди. Мардлик отига минган Жалолиддин душманлардан қанчасининг бошини танасидан жудо қилди. Бошқача бўлиши мумкинмиди? Ахир улар унга, отасига, укаларига, яқинларига, ҳимоячиларига, давлатига, халқига, Ватанига қанча беҳисоб азоблар берди”. Бошқача айтганда, Жалолиддин Мангуберди ҳам маънан, ҳам жисмонан мардлик, жасурлик руҳида тарбия топган ва шундай инсон сифатида шаклланган эди. У қалбидаги мардонавор қудратни, улуғвор шижоатни мўғулларга қарши курашда, номуси топталган элнинг, юртнинг ҳимоясида намоён қилди.\nТарихий асарларда Жалолиддин Мангубердининг турфа инсоний сифатлари — ҳақгўйлиги, адолатпарварлиги, халқпарварлиги ва бошқа хусусиятлари эътироф қилинган. Эътибор беринг, у бирор-бир мамлакат ёки ўлкага уруш яловини кўтариб борган эмас. Аксинча, турли мамлакатлар ҳукмдорлари билан дўстона ҳамкорликлар ўрнатишга, мўғулларга қарши курашда ягона иттифоқ юзага келтиришга ҳаракат қилган. Афсуски, ўша мамлакатлар ҳукмдорлари унга қарши қилич яланғочлаб чиқган. Оқибатда Ҳиндистондаги раналар, Шамсиддин Элтутмиш, Қубача, Бағдод халифаси, Грузия маликаси, Қўниё султонлари, Озарбайжон маликлари, Аламут ҳукмдорлари ўзлари бошлаган урушнинг мағлубларига айланган. Султон Жалолиддиннинг адолатпарварлиги давлатни бошқариш жараёнида ҳам намоён бўлади. Муаррих Журжоний ёзишича, Жалолиддиннинг укаси Ғиёсиддин Пиршоҳ Эрону Ироқда ҳукмдорлик пайтида ўғрилик, талончилик ниҳоятда авж олади. Жалолиддин бу ерга келиб, ҳукмронлигини ўрнатгач бундай ярамас иллатлар бутунлай бартараф этилади.\nТарихчи Рашидиддин бир ўринда шундай воқеани келтиради: 1228 йилнинг қишида Султон бир ой давомида Хой шаҳрида туради. Шу ерда у амирларнинг узлуксиз талон-тарожлари ва бойликларни мусодара қилишлари натижасида аҳолининг оғир аҳволга тушиб қолганлигини кўради. Худди шундай ҳол Ганжада ҳам давом этаётганлигидан воқиф бўлади. Султон Ганжада отларни ем ва одамларни озиқ-овқат билан таъминлаш имконияти йўқлигини билгач, ўша жойдаги дон сақланадиган омборларни очишга буйруқ беради. Бу ердаги донларни новвойхона ва отхоналарга беришни буюради. Хой ва Ганжа аҳолисини уч йиллик хирождан озод этади. Насавий асарида эса яна бир воқеа ҳикоя қилинади: Султон рамазон ойида Табризда туради ва рўза тутади. У саройига минбар ўрнаттиради ва турли вилоятлардан бу ерга келган энг ҳурматли ўттизта уламони номма-ном танлаб, ваъз ўқишга тайинлайди. Улардан ҳар бири бир кундан ваъз ўқийди. Бу пайтда Султон минбар яқинидаги тахтида ўтирган. У ваъз ўқиш асносида дунёвий ишлардан сўзлаб, ҳақиқатни айтганларга миннатдорлик билдирган, аксинча, ўзини ҳаддан ошиқ мақтаб, ҳақиқатни хаспўшлайдиганларга танбеҳ бериб, даргоҳидан қувдиртирган. Бу тарихий маълумотлар унинг ҳар жиҳатдан етук, закий шахс бўлганлигини кўрсатади. Шунинг учун ҳам турли халқлар Жалолиддинни ҳақиқатпарвар, адолатпарвар султон, ўзларини мўғуллар зулмидан халос этувчи қудратли ҳукмдор деб билганлар.\nТарихий битикларда Султон Жалолиддин Мангуберди фаолиятининг турли қирралари, жумладан, унинг бунёдкорлик ишлари тўғрисида ҳам баъзи маълумотлар ўрин олган. Масалан, Жалолиддин Ҳиндистонда Дамрил ва Давол шаҳарлари ўртасида барпо эттирган қароргоҳ катта қалъадан иборат бўлган. Дамрилда бузилган ибодатхона ўрнида катта масжид қурдирган. Табризда эса катта сарой ва сарой олдида айвон тиклатади. Исфахонда отаси хотирасига бағишлаб қурдирган иншоотлардан ташқари мўғуллар томонидан вайрон қилинган Байлакон, Ардобил, Руиндоз, Муқон, Барда, Мароға, Суқмонобод, Ферузобод каби шаҳарлар ва қалъаларни қайта барпо эттиради. Озарбайжон ва унга туташ вилоятларда “Султонжўй”, “Фахрий”, “Низомий”, “Шарафий” каби каналлар қаздиради. У ўша даврда бундай кўплаб бунёдкорлик ишларини амалга оширади.\nУмуман, сўнгги хоразмшоҳ Султон Жалолиддин Мангубердининг 1221 йилдан то 1231 йилгача кечган ҳукмдорлик даври унинг мўғулларга қарши кураш, ватан ва халқини босқинчилардан халос қилиш, Ҳиндистонда, Хуросонда, Озарбайжонда Ануштегиний Хоразмшоҳлар давлатини тиклаш, уни қудратли мамлакатга айлантириш каби ишлар билан боғлиқ кечди. Унинг суврат ва сийратида олижаноблик, самимийлик, адолатпарварлик, мардлик, шижоат, дўстларга ҳурмат-эҳтиром, душманларга нафрат, ҳаётни теран англаш каби туйғулар, хусусиятлар мужассамлашган эди. У юксак инсонийлик ва беқиёс мардлик тимсоли эди. Ана шуларнинг ҳаммаси уни барча даврлар учун олижаноб инсонга ва мангулик қаҳрамонига айлантирди.


10:11 / 11.11.2017\nГерманиянинг Opel автомобилсозлик компанияси 2024 йилдан фақат электромобиллар брендига айланади. Компания Франциянинг PSA Group концернига сотилганидан сўнг, шундай режа пайдо бўлган. Шу билан ишлаб чиқарувчи ўзининг собиқ эгаси GM концернига камроқ тобе бўлади, деб ёзади Electreck.\nҲозирча, Opel фақат битта электр модели — Ampera E машинасини сотмоқда. Аслида у Chevy Bolt EV десак хато қилмаган бўламиз. Аммо Opel муаммоси моделнинг битталигида эмас, балки унинг хоҳловчиларга етмаганидадир. Компания Европада Ampera E моделига бўлган катта талабдан фойдалана олмади, чунки GM Bolt EV экспортини чеклаб қўйганди. Натижада нархлар қимматлашди ва кейинроқ умуман автодўконлардан йўқолди.\nЭндиликда, компания яна даромадни бой бермаслик мақсадида 2020 йилгача электромобиллари қаторини 4 тагача кўпайтиришга ваъда бермоқда. У 2024 йилда тўлиқ электрокарлар ишлаб чиқарадиган компанияга айланади. Янги электромобиллар PSA Group технологиялари асосида ишлаб чиқилади, деган Opel ижрочи директори Михаэль Лошеллер.\n«Opel PSA концерни технологияларидан тўлиқ фойдаланиш имконига эга бўлар экан, CO2 газини ҳавога чиқишини камайтириш борасида Европанинг етакчисига айланади. 2024 йили Европанинг барча йўловчи автомобиллари электрлаштирилади. Биз экологик батареялар ва электродвигателлар тақдим этамиз. 2020 йили Opel бозорда 4 та электркарни таклиф этади. Бунда Corsa тўлиқ электрокар ҳисобланади. Электрлаштириш биз учун биринчи вазифадир», — деган Лошеллер.\nУмуман олганда, агар хорижий автомобиль ишлаб чиқарувчи компаниялар баёнотларига ишонилса, яқин орада ички ёнув двигателли автомобиллар ишлаб чиқиш бутунлай тўхтатилса ажаб эмас. Сўнгги йилларда барча йирик автомобиль компаниялари ўз маҳсулотларини электрга ўтказишини айтмоқда.


Божхона соҳасини ислоҳ қилишда манфаатлар мувозанати муҳим ўрин тутади | NORMA.UZ\nБожхона соҳасини ислоҳ қилишда манфаатлар мувозанати муҳим ўрин тутади\nЎзбекистон Божхона брокерлари уюшмаси божхона тартиботи соҳасидаги бўлажак ўзгартиришларни муҳокама қилди.\nМасалан, Президентнинг 11.04.2018 йилдаги ПФ–5409-сон Фармонига мувофиқ, 2018 йил 1 июнга келиб 2 та рухсатномани бекор қилиш режалаштирилган:\nбожхона брокери сифатида фаолиятни амалга оширишга;\nхорижий товарларни йўқ қилишга.\nПрезидентнинг ПФ–5414-сон Фармони билан эса 2018 йил 1 июлдан товарларни божхона режимларига жойлаштиришда божхона органлари томонидан бериладиган рухсатномалар бекор қилинади.\nБироқ ҳужжатларнинг бекор қилиниши тадбиркорлар учун янги муаммолар келтириб чиқариши мумкин. Масалан, товарларни божхона режимларига жойлаштиришда рухсатномалар бекор қилинганда божхона бўлажак таомиллар ҳақида олдиндан маълумотга эга бўлмайди ва текширув тадбирлари божхона декларациясини арз қилиш пайтига кўчирилади. Бу янада кўп ноқулайликларни юзага келтириши ва порахўрликка йўл очиб бериши эҳтимолдан холи эмас.\nМутахассислар фикри ва батафсил тушунтиришлар «Солиқ ва божхона хабарлари»нинг ўн тўққизинчи сонида чоп этилади.\nЎзР Божхона брокерлари уюшмаси (ББУ) – Адлия вазирлиги томонидан юридик шахслар бирлашмаси сифатида 2009 йил 18 сентябрда 114-сон билан рўйхатдан ўтказилган нотижорат ташкилот. 2018 йил 1 апрелдан ББУ Божхона брокерлари уюшмалари халқаро федерациясининг (IFCBA) расмий аъзоси ҳисобланади.\nМижозлар манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида ББУ миллий ишбилармонлик амалиёти ва қонунчиликка мувофиқ келадиган профессионал амалиёт стандартларини белгилаш бўйича иш олиб боради. ББУнинг божхона брокерларини баҳолаш рейтинг тизимини божхона брокери малакасини баҳолашдаги дастлабки қадам дейиш мумкин. У божхона брокери фаолияти натижаларига доир объектив маълумотлар таҳлилига асосланади.\nББУ ўз аъзоларининг профессионал даражасини ошириш мақсадида ДБҚ ходимларини жалб этган ҳолда мунтазам равишда семинарлар ўтказади. Маслаҳат кўмаги бериш, ББУ аъзолари кўрсатадиган хизматлар сифатини ошириш учун Уюшма ҳузурида божхона соҳасида тажрибали мутахассислардан иборат эксперт кенгаши ташкил этилган.\nБожхона брокерлари уюшмаси аъзолари реестри


Қайси амалдорнинг қандай автомашина олиши мумкинлиги аниқ белгилаб қўйилади - UzNews.uz\nҚайси амалдорнинг қандай автомашина олиши мумкинлиги аниқ белгилаб қўйилади\nМолия вазирининг айтишича, «Иқтисодий инқироз пайтида амалдорлар давлат харидларини амалга оширишда мантиқ билан иш тутиши керак».\nБугун, 18 ноябрь куни бўлиб ўтган Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ялпи мажлисда қуйи палата депутати Расул Кушербаев Молия вазири Тимур Ишметовга нима учун ҳокимлар ва бошқа амалдорларнинг қиммат автомашина олаётгани ҳақида савол берди.\nМолия вазири Тимур Ишметов бу ҳолатларга Молия вазирлиги танқид билан қарашини, амалдорлар иқтисодий инқироз пайтида бирор харидни амалга оширишдан олдин нафақат қонун, балки мантиқ билан иш тутиши кераклигини таъкидлади.\n«Демак, бунга йўл қўяётган масъулларда оддий мантиқ билан фикрлаш қобилияти ҳам йўқ. Лекин «кресло»да ўтиришибди», дея муносабат билдиради саволига жавоб олган депутат.\nМолия вазири, ўз навбатида маҳаллий бюджетларга молиявий мустақиллик беришни давом эттириб, очиқлик ва ошкоралик сиёсатини таъминлаш кераклигини билдирди.\nШунингдек, вазир жамоатчиликнинг эътирозидан кейин қайси амалдор қанақа автомашина олиши мумкинлигини аниқ белгилаб қўйиш тўғрисида Ҳукуматдан махсус топшириқ бўлгани ва тез орада шундай ҳужжат ишлаб чиқилишини маълум қилди.


14:02 06 Июл 2020\n11:08 29.06.2020 (Янгиланган 12:03 29.06.2020) Ҳавола олиш\nАҚШнинг Афғонистон бўйича махсус вакили Залмай Халилзод Покистон, Қатар ва Ўзбекистонга ташриф буюради.\nТОШКЕНТ, 29 июн — Sputnik. АҚШнинг Афғонистон бўйича махсус вакили Залмай Халилзод Покистон, Қатар ва Ўзбекистонга ташриф буюради ва Афғонистондаги тинчлик жараёнини муҳокама қилади. Бу ҳақда АҚШ Давлат департаменти хабар қилмоқда.\n“Учала жойда ҳам махсус вакил Халилзод барча афғонларнинг афғонлараро музокаралар арафасида қолган мажбуриятларни бажаришини, айниқса, зўравонликни камайтириш ва маҳбусларни ўз вақтида озод қилишни қўллаб-қувватлашга чорлайди”, - дейилган хабарда.\nБундан ташқари, у видеоалоқа режими орқали Афғонистон расмийлари билан музокаралар ўтказади.\nСафар давомида Халилзодга АҚШ Халқаро тараққиётни молиялаштириш корпорацияси раҳбари Адам Болер ҳамроҳлик қилади.\n“Делегация Афғонистоннинг иқтисодий тикланишига кўмаклашиш ва минтақада тинчлик ва барқарорликни таъминлаш учун бир қатор соҳаларда сармоя киритиш имкониятлари ҳамда ҳамкорликни ўрганади”, - дейилган хабарда.\nЭслатиб ўтамиз, АҚШ ва “Толибон”* радикал ҳаракати 29 февраль куни Қатарда тинчлик битимини имзолади. Битим Афғонистондан америка қўшинлари чиқарилишини ҳамда афғонлараро мулоқот бошланганлигини назарда тутади.


Кремль қачон барпо қилинган? Kun.uz билан қўриқхона-музейга фотосаёҳат – Дарё уз Янгиликлар\nГлавная / Жаҳон / Кремль қачон барпо қилинган? Kun.uz билан қўриқхона-музейга фотосаёҳат\nAkbar 01.12.2019\tЖаҳон Comments Off on Кремль қачон барпо қилинган? Kun.uz билан қўриқхона-музейга фотосаёҳат 50 Показы\nПред. Онлайн пул ўтказмалари бўйича «Сбербанк» ва «Агробанк» ҳамкорлиги йўлга қўйилди\nСледующая Максим Орешкин Ўзбекистон 2020 йилда ЕОИИга қўшилишини айтди


Туркияда чиқадиган «Жумҳурият» газетаси ўзининг 21 сентябрь сонида «Ўзбек тили БМТда» сарлавҳали мақола эълон қилди. Савол туғилиши табиий: Бу шунчалик аҳамият қилиниши керак бўлган ҳодисами? Унинг ижтимоий-сиёсий мақоми нақадар муҳимми?\nМасалага юзаки ёндашилса, бунга БМТ иш тартибига истисно тарзида киритилаётган ўзгариш, деб ҳам қараш мумкин. Чунки белгиланган тартиб-қоидаларга мувофиқ, мазкур халқаро ташкилот одатда дунё бўйича олтита тилдан фойдаланади. Ўзбек лидери тарихда илк бор ўз она тили – буюк Навоий, Соҳибқирон Темур, Бобур, Жалолиддин Мангубердининг тилида сўз айтиши, албатта, тарихий воқеа.\nМоҳиятан қараганда, мустақил бўлганимизга қарийб ўттиз йил бўлмоқда. Ўтган даврда иқтисодий-сиёсий, ҳарбий ва жўғрофий жиҳатдан эгаменлигимизнинг кучли асослари яратилгани айни ҳақиқат. Бироқ орадан шунча вақт ўтса-да, бошқарув механизми, давлат тизимидаги иш юритиш, жамият, айниқса, сиёсий элита тафаккуридаги эски қолипларни синдириш қийин кечди. Янаям аниқроқ айтадиган бўлсак, бунга истак ва хоҳишнинг ўзи ҳам бўлмади. Бу эса давлат ва жамият ҳаётида сунъий – гибрид қадриятни шакллантирди. Собиқ шўро даврида шаклланган, таъбир жоиз бўлса, қўлтиғига сув пуркаб турилган коммунистик консерватизм ва ёшлар орасида оммалашган космополитизм мустақил Ўзбекистон – маъжозий тилда айтганда, ўзбек жамиятини миллий ўзлик-идентитетидан хийла нари суриб келди. Бу, энг аввало, мамлакатда расман давлат тили, деб эълон қилинган ўзбек тилининг «оёққа» туришини чеклаб ташлади. Ўтган 30 йил ичида расмий мақомдаги ўзбек тили аҳолисининг 80 фоизини ўзбеклар ташкил этадиган жамиятда сиёсат ва фан тилига айланолмади.\nАлбатта, бу омил миллатнинг том маънода эски мафкуралардан, маънавий қарашлардан халос бўлмаганини англатади. Бошқача айтганда, бу миллат руҳияти ва тафаккури «парвариш»га муҳтож эканидан далолатдир. Ҳар бир миллатнинг этник ўзлигини энг ёрқин ифода этадиган, белгилайдиган восита унинг тили ҳисобланади. Шу маънода Президентимизнинг БМТ минбаридан туриб тарихда илк бор ЎЗБЕК тилида нутқ ирод қилиши мустақиллик йилларида қўлга киритган, биз гувоҳи бўлиб турган энг улуғ ғалабалардан биридир. Чунки тил бугун биз учун маънавий асос баробарида сиёсий масала ҳамдир. Эҳтимол, айнан шундай фикр-у ўйлар турк қардошларимиз қалбига ҳам чўғ солган бўлса, ажаб эмас.\n«Туркий тилнинг тамал тошларидан бўлган чиғатой лаҳжасини адабий тил ҳолига етказган Алишер Навоий айни вақтда Амир Темур давлатининг забардаст вакилларидан бири эди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг эртага бошланадиган Бош Ассамблеясида ҳамкорлик марралари, умидлари ва мамлакатининг тинчликпарвар мақсадлари ҳақида илк бор Навоий тилида дунёга хитоб қилади» деб ёзди Туркияда чоп этиладиган нуфузли «Жумҳурият» газетаси.\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёевнинг Бирлашган Миллатлар ташкилоти Бош Ассамблеясининг 75-сессиясидаги бу галги чиқиши унинг мазкур халқаро ташкилот ишидаги иккинчи иштироки ҳисобланади. Мамлакатимиз раҳбари бундан олдин 2017 йил 12 сентябрда БМТнинг Нью-Йоркдаги бош штаб квартирасида чиқиш қилган эди. Уч йил олдинги нутқида Юртбошимиз дунё минбаридан туриб минтақа ва жаҳон ҳамжамияти учун муҳим саналган умумсиёсий масала ва таклифларни ўртага ташлаган эди. Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг маслаҳат учрашувларини йўлга қўйиш, БМТнинг «Маърифат ва диний бағрикенглик» махсус резолюциясини қабул қилиш, БМТнинг Ёшлар ҳуқуқлари бўйича конвенциясини ишлаб чиқиш, Оролбўйи муаммосига эътиборни ошириш ва Афғонистон муаммосини ҳал этиш шулар жумласидандир. Эътиборлиси шундаки, ҳозиргача ушбу таклифларнинг 4 таси амалга ошди. Хусусан, минтақа давлатлари (Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон, Ўзбекистон) раҳбарларининг маслаҳат учрашувлари мунтазамлик мақомини олди. 2018 йилда БМТ Бош Ассамблеяси «Маърифат ва диний бағрикенглик» махсус резолюциясини тасдиқлади, шу йили Оролбўйи минтақасида инсонлар хавфсизлиги бўйича кўп шериклик асосидаги Траст фонди иш бошлади.\nАйни пайтда БМТнинг ёшлар ҳуқуқлари бўйича конвенцияси лойиҳасини яратиш жараёни қизғин паллада. Айнан шу форматда инсон ҳуқуқлари бўйича Самарқанд форумларининг ўтказилаётгани мақсад сари жиддий қадам ташланганини англатади, албатта.\nЎтган гал ўртага ташланган масала ва таклифлар ичида алоҳида бир масала бор эдики, бу нафақат минтақа, балки дунё ҳамжамияти тинчлиги ва барқарорлиги учун ҳам ўта муҳим ҳисобланади. Бу – «Афғон муаммоси».\n2018 йил мартида Тошкентда Афғонистон бўйича юқори даражадаги халқаро конференция ташкил этилиб унинг якунлари бўйича махсус декларация қабул қилинди. Бугун ҳеч иккиланмай айтиш мумкинки, пойтахтимизда ўтказилган «Тинчлик жараёни, хавфсизлик соҳасида ҳамкорлик ва минтақавий шериклик» мавзуидаги халқаро конференция Ўзбекистоннинг афғонлараро тинчлик жараёнини фаоллаштиришга қўшган ҳал қилувчи ҳиссаси бўлган эди. Ўзбекистон ва Афғонистон Президентлари, БМТ Хавфсизлик Кенгашининг доимий аъзолари бўлган мамлакатлар, минтақанинг етакчи давлатлари ҳамда нуфузли халқаро ташкилотлар вакиллари иштирок этган йиғинда Ўзбекистон Президенти чиқиш қилар экан, Афғонистондаги можарони ҳал қилиш йўлларининг аниқ стратегик ёндашувларини кўрсатиб, «афғон сиёсати»га доир устувор йўналишларни белгилаб берганди. Улар бугунга келиб Афғонистонда тинчликни қарор топтириш бўйича халқаро саъй-ҳаракатларни фаоллаштириш асосига айланди.\nТошкент декларацияси асосида қарийб икки йил давом этган халқаро миқёсдаги саъй-ҳаракатлар натижасида 2020 йилнинг 29 февраль санасида Қатар пойтахти Доҳада Америка Қўшма Штатлари ва «Толибон» ҳаракати ўртасида тинчлик битими имзоланди.\nМазкур анжумандан сўнг дунёнинг ривожланган «ақл марказлари», нуфузли экспертлар ва оммавий ахборот воситалари вакиллари ўз тахминларини баён қилишди. Таҳлилчилар Президент Шавкат Мирзиёевнинг Афғонистон бўйича юқори даражадаги халқаро конференцияни ўтказиш ташаббуси ўз вақтида бўлгани ва долзарб аҳамиятга эга эканлигини таъкидлашди. Бунинг натижасини кечагина Қатар пойтахти Доҳа шаҳрида Афғонистон ҳукумати ва «Толибон» гуруҳи ўртасида узоқ кутилган инклюзив музокаралар бўлиб ўтгани ва бу учрашувлар моҳиятан афғонлараро умуммиллий ярашувга мустаҳкам пойдевор яратиши билан ниҳоятда аҳамиятли, дея эътироф этилганида ҳам кўриш мумкин. Чунки бунгача ушбу ўлкада ўтган 40 йил мабойнида тинчлик ўрнатиш бўйича бирор-бир самарали музокара ўтказилмаган.\nДавлатимиз раҳбари бу сафарги нутқида ҳам халқаро ва минтақавий аҳамиятга молик қатор масалалар юзасидан муҳим ташаббуслар билан чиқди. Хусусан, минтақа ва глобал миқёсда тинчлик ҳамда барқарорликни мустаҳкамлаш, барқарор тараққиёт, инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлаш, конструктив мулоқотни кенгайтириш, шунингдек, иқлим ўзгариши, озиқ-овқат хавфсизлиги муаммоси, қашшоқликка барҳам бериш ва камбағалликни қисқартириш масалаларини ўртага ташладики, улар бугун бутун инсониятни ўйлантирмоқда. Дарҳақиқат, давлатимиз раҳбари муҳим масала сифатида қайд этган қашшоқликни тугатиш ва камбағалликка барҳам бериш бугун барча давлатлар ва жамиятлар учун бир хил долзарблик касб этаётгани бор гап. «Фуқаролар адолатсизликдан шикоят қилиши ва улар бир минтақада бошқасидан фарқ қилиши кутилмаган нарса эмас. Ушбу муаммоларга иқтисодиёти бой мамлакатлар ҳам, ривожланган демократик давлатлар ҳам дуч келади», дейди Марказий Осиёда ислом дини тадқиқотчиси Ной Таккер Жорж Вашингтон университети қошидаги Европа, Россия ва Евроосиё тадқиқотлари институтининг «Марказий Осиё» дастури вебсайтида босилган «Худосиз терроризм: Марказий Осиёдаги радикаллашув ва радикаллашувга қарши кураш моделларини қайта кўриб чиқиш» деб номланган тадқиқотида. Ҳақиқатдан ҳам бугун патакга тушган қуртдай инсоният хотиржамлигини кемираётган халқаро терроризм ва радикализм мотивида фақат диний ёки ирқий-этник эмас, балки иқтисодий «бўёқ»лар, яъни мўмай пул ишлашга бўлган иштиёқ кўзга бўртиброқ кўриниб қолганини кўпчилик тан олмоқда.\nНой Таккер террорчилар орасига тушиб қолган, адашган минтақадошларимизнинг катта қисмини тирикчилик илинжида иш излаб хорижга чиққанлар ва тенгсизликдан аламзада бўлганлар, дея тамсиллайди. Шу маънода Президентимизнинг ушбу глобал хавф – камбағалликни қисқартириш масаласини ўртага ташлаши ва унинг ечимлари юзасидан берган таклифлари замонавий дунёни қийнаётган масала ўлароқ жаҳон афкор оммасининг эътиборини тортди, десак адашмаймиз.\nМаърузада Юртбошимиз бугун бутун инсоният бошига тушган, ҳаммани бирдай хавотирга солаётган коронавирус пандемияси, унга қарши биргаликда курашиш ва касаллик тарқалишининг салбий оқибатларини енгиб ўтиш масалаларига ҳам эътибор қаратди. Ушбу офат ҳозирда инсоният олдида турган, энг биринчи ҳал этилиши зарур бўлган муаммолардан бирига айланди. Негаки, ёш, жинс, миллат ва давлат танламайдиган ушбу вируснинг тарқалиш суръати жуда тез, талофати ҳалокатли. Шу ўринда мамлакатимизда Президентимиз кўрсатмаси билан ўз вақтида кўрилган чора-тадбирлар касаллик келтириши мумкин бўлган хавфни камайтириш имконини берганини алоҳида эътироф этиш зарур.\nПрезидентимизнинг мазкур маърузасидан келиб чиқиб, қайд этиш керак бўлган яна бир жиҳат бор. Маълумки, давлатимиз раҳбари шу йил бошида Олий Мажлисга қилган мурожаатида 2021-2023 йиллар мобайнида БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгашига аъзо бўлиш масаласини баён этган эди. Тан олиш керакки, кейинги йилларда мамлакатимизда ушбу жабҳада дадил қадамлар ташланди. Диний ва сиёсий сабаблар билан ҳибсда ушлаб турилган маҳбуслар сонининг кескин қисқариши, матбуот ва сўз эркинлигининг таъминланаётгани, эркин сайловлар йўлидаги ислоҳотлар шулар жумласидандир.\nСўзимизни Туркиянинг «Жумҳурият» газетасида чиққан мақола ва турк матбуоти алоҳида эътироф этган омил – буюк миллатимиз томирларида қон мисол гупириб турган, бироқ узоқ йиллар мустамлака жабрини тортиб, рўзғор ва маиший мавзулар тилига айланиб қолган ОНА ТИЛИмиз ҳақидаги мулоҳазалардан бошлаган эдик.\nДарҳақиқат, Президентимизнинг ўз маърузасини она тилимизда баён этиши юз йиллик тарихимиздаги нафақат ижтимоий, балки чуқур сиёсий ҳодиса ҳамдир. Моҳият-эътибори билан бу ҳаракат чин маънодаги миллий давлат барпо этиш йўлидаги шаҳд ортга қайтмас эканини кўрсатади. Бу эса давлатимиз ва миллатимизнинг тожи, энг олий нишони бўлган она тилимизнинг қадрини янада баланд қилади.\nБугун миллат учун тарихий кун. Чунки кўп балоларни бошидан ўтказган, камситилган, хўрланган, буюк Навоий, Темур, Жалолиддин-у Бобурларни «эркалаб», «суюб» улғайтирган тилимиз яна ўз шавкатини тикламоқда. Ўзбек қайта дунёга келмоқда, янги Ўзбекистон дунё саҳнасидаги ўз ўрнини эгалламоқда!


00:00 / 26.05.2008 | eski savollar | 949\nАссалому алайкум, ҳурматли Узтоз, Шайҳ Ҳазратлари!Аввало юртимизда динимиз ривожи учун қилаётган барча ҳайрли ҳаракатларингизга Аллоҳ оҳиратда сизга алоҳида ажр ва марҳамат билан боқсин! Барча биз учун қилаётган ҳайрли ишларингизни Аллоҳ ривожини берсин, сизга эса чэксиз илм, туганмас куч-қудрат ва сабр Аллоҳдан со'раб дуо қилиб қоламиз!1. Ҳурматли Узтоз, менинг исмим Жалолиддин, ва Асмаи Ҳуснада келганидек, Аллоҳнинг 99 исмидан бири Зул Жалали вал Икром деб аталади. Агар исмим Абдужалол бо'лганда эди шубҳасиз Аллоҳнинг қули деган ма'нода келган бо'лар эди аммо ко'пчилик мени айнан Жалол деб аташади, мен эса уларни бундан қайтараман, Жалол исми фақат Аллоҳгагина ҳос деган ниятда. Саволим Жалолиддин исми нима ма'нони англатади ва динимизга то'гри келадими деган шубҳадаман, лекин ко'п уламоларимиз ҳам шу исм билан ижтиҳод қилиб яшаб о'тганлар.2. Биз Дания аталмиш шимолий о'лкалада талабамиз, бу ерда ҳуфтон ва бомдод намози орасидаги вақт жуда яқин, бугунги кунларда тақвимиз бо'йича субҳи содиқ 1:19 киряпти. Аммо қуёш чиқишига яқин адо қилиш афзалдир деб биламиз ва қуёш чиққунига қадар қурон тиловат қилишлик суннатдир. Саволим до'стларимни ҳаммаси жамоат бо'либ шу тонг отган вақтда о'қимоқдалар, я'ни 1:19 со'нг, мен эса қуёш чиқишига яқин о'қимоқдаман, тарози палласига қо'ядиган бо'лсак бир тарафда суннатга мувофиқ субҳи содиқда эмас қуёш чиқишига яқин о'қимоқлик турибди бир тарафда эса яна пайг'амбаримиз с.а.в. ко'рсатма берганларидек жамоатга эргашишлик турибди. Қимматли вақтингизни аямай бизга та'лим бериб, то'гри ё'л ко'рсатаётганиз учун Жаннатда пайг'амбаримиз с.а.в. билан қо'шни бо'лишлик ва Аллоҳни юзини - жамолини ко'радиган вақтда олдинги қаторда бо'лишлик сизга ва оилангизга насиб қилишини Аллоҳдан со'раймиз!\n-\tЖалолуддин – диннинг жалоли деганидир. Бу исмни қўйиш дуруст ва ўзингиз айти ўтганингизек, кўпгина алломаларимизнинг исми ҳам шундай бўлган.-\tБу икки ҳолатдан истаганингизни қилиш ихтиёридасиз. Аммо жамоатга қўшилсангиз, яхши бўлса ажаб эмас.\nтухумлар ҳалол бўладими ёки ҳаром бўладими


Шавкат Мирзиёевнинг Японияга ташрифи доирасида 50га яқин ҳужжат имзоланади\nИқтисодиёт 18:16 / 16.12.2019 27846\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевнинг Японияга давлат ташрифи давомида 48та келишув ва шартномалар имзоланади.\nБу ҳақда Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги маълумот берди. Эслатиб ўтамиз, ташриф 17-20 декабрь кунларига белгиланган.\nБугун, 16 декабрь куни Токио шаҳрида бўлиб ўтган Ўзбекистон-Япония бизнес форумида қатор икки томонлама ҳужжатлар имзоланди.\nХусусан, идоралараро даражада Ўзбекистон Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҳамда Япония иқтисодиёт, савдо ва саноат вазирлигининг Савдо сиёсати бюроси ўртасида иқтисодий ва саноат ҳамкорлик тўғрисидаги Меморандум имзоланди.\nШунингдек, Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги ва Япония иқтисодиёт ва энергетика институти ўртасида ўзаро муносабатлар йўлга қўйилади – Иссиқлик таъминоти тизимини ривожлантириш дастури ва Ўзбекистон тараққиётининг бош режаси биргаликда ишлаб чиқилади.\nНавоий вилоятида Япония нефт, газ ва металлар миллий корпорацияси (JOGMEC) иштирокида геологик изланишлар олиб борилади, Япония тиббий ускуналар соҳасида ташқи техник ёрдам кўрсатиш ташкилоти (ОМЕТА) эса Тошкентда Япония-Ўзбекистон тиббиёт ахборот марказини ташкил этишни режа қилмоқда.\nЯпониянинг Isuzu Motors ва Itochu Corporation компанияларининг «Ўзавтосаноат» АЖ билан ҳамкорлиги орқали автомобилсозлик соҳасига йирик инвестициялар жалб қилинади.\nБундан ташқари, Ўзбекистон тижорат банклари MUFG Bank ва Sumitomo Mitsui Banking билан кичик ва ўрта бизнес лойиҳаларини молиялаштириш учун инвестицияларни жалб қилиш бўйича қатор ҳужжатларни имзоладилар.\nМаълумот учун, форумда Ўзбекистон томонидан вазирлик-идоралар, тармоқ бирлашмалари ва тижорат банклари раҳбарлари, Япония томонидан эса ишбилармон доиралар вакиллари – йирик холдинглар, молиявий ташкилотлар ва кўп тармоқли саноат корпорациялари раҳбарлари иштирок этди.\nШунингдек, тадбирда Япония Бош вазирининг ўринбосари, молия вазири Т.Асо, Япония ташқи савдони ривожлантириш ташкилоти (JETRO), Япония иқтисодиёт, савдо ва саноат вазирлиги, Япония бизнес федерацияси (KEYDANREN) раҳбарлари ҳам қатнашди.\nУмуман олганда, тадбир Япониянинг 500дан ортиқ компания ва ташкилотлари вакиллари иштирокида ўтди.


Баркамол авлод тарбияси энг устувор ва улуғвор вазифадир\nБугун мамлакатимизнинг шаҳару қишлоқларида бунёд этилаётган замонавий янги ишлаб чиқариш корхоналари, маданий, ижтимоий-иқтисодий объектлар, намунавий лойиҳалар асосида қад ростлаётган уй-жойлар уларнинг кўркига ажиб бир тароват бахш этиб турибди.\nАйниқса, ўзига хос ва бетакрор қиёфага эга таълим-тарбия муассасалари, том маънода, маънавият ва маърифат масканларига айланиб улгурди.\nПрезидентимиз Конституциямиз қабул қилинганининг 22 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги маърузасида таъкидлаганларидек, “...биз бундан 17 йил олдин қабул қилган, қўлга киритаётган барча ютуқ ва марраларимизнинг омили ва замини бўлган, ҳаммамизни, аввало, болаларимизнинг онгу тафаккурини, ҳаётга бўлган муносабатини тубдан ўзгартирган Кадрлар тайёрлаш миллий дастури ва истиқболли мактаб дастури ҳақида алоҳида тўхталиб ўтишимиз зарур, деб ўйлайман.\nЭски тизимнинг қолип ва ақидаларидан холи бўлган, мустақил фикрлайдиган ва ҳаётга қарайдиган, Ватанимиз тақдири ва келажаги учун масъулиятни ўз зиммасига олишга қодир куч сифатида майдонга чиқаётган бугунги ёш авлодимиз айни шу дастурларнинг, биз амалга ошираётган тарбиявий ишларимизнинг маҳсули, десам, ҳеч қандай хато бўлмайди”.\nАйни пайтда республикамиз халқ таълими тизимида 9698 та мактаб фаолият кўрсатмоқда. Ўз навбатида, улар энг сўнгги русумдаги компьютер жамламалари, зарур ўқув-методик адабиётларга эга бўлиб, турли лаборатория ускуналари ва спорт жиҳозлари билан тўлиқ таъминланган. Бундай шароит ва имконият фарзандларимизнинг илм-фан ютуқларини ўзлаштиришларида, ҳам маънан, ҳам жисмонан баркамол бўлиб улғайишларида ҳал қилувчи омил бўлмоқда.\nДавлатимиз раҳбари ташаббуси билан “Кадрлар тайёрлаш миллий дастури тўғрисида”ги Қонуннинг қабул қилиниши соҳани ўтмишдан қолган мафкуравий қарашлардан тўла халос этиш, юксак маънавий-ахлоқий талабларга жавоб берувчи юқори малакали кадрлар тайёрлаш миллий тизимини яратишга асос бўлди. Мазкур дастур Юртбошимиз ташаббуси билан ишлаб чиқилган тараққиётнинг “ўзбек модели” тамойилларига қатъий риоя этилиб, босқичма-босқич амалга оширилишига эришилди.\nКадрлар тайёрлаш миллий дастурининг узвий ва мантиқий давоми бўлган Мактаб таълимини ривожлантириш Давлат умуммиллий дастурининг қабул қилиниши ислоҳотлар кўламини янада кенгайтирди. Ушбу ҳужжат мактабларнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш, узлуксиз таълимнинг ягона тизимини шакллантириш билан боғлиқ муаммоларни ҳал этишда асосий дастуриламал бўлгани билан аҳамиятлидир.\nАйтиш жоизки, мазкур дастур асосида деярли барча мактабларда қурилиш-таъмирлаш ишлари амалга оширилди. Жумладан, 351 янги мактаб қурилган бўлса, 2470 таси реконструция қилинди, 3608 та мактаб капитал таъмирланди ва 2072 таси жорий таъмирдан чиқарилди.\nБелгиланган барча вазифалар ўз вақтида бажарилгани баробарида, мамлакатимизда умумтаълим мактаблари қурилиши билан боғлиқ ишлар изчил давом эттирилмоқда. Бунинг натижасида 2011 — 2014 йилларда 61 янги мактаб биноси қурилди, 748 мактаб биноси ва муҳандислик-коммуникация инфратузилмаси мукаммал реконструкция қилинди, 635 мактабнинг бино ва иншоотлари мукаммал таъмирдан чиқарилди. Ушбу мақсадлар учун жами 787,1 миллиард сўм сарфланди.\nХалқ таълими вазирлигидан олинган маълумотларга кўра, 2014 йилги Инвестиция дастурига биноан, республикамиз бўйича 381 таълим объектида жами 275,5 млрд. сўмлик қурилиш-таъмирлаш ишлари амалга оширилди. Улардан 221 тасида 172,1 млрд. сўмлик реконструкция ишлари, 160 тасида эса 103,4 млрд. сўмлик мукаммал таъмирлаш ишлари бажарилди.\nПрезидентимизнинг 2013 йил 25 декабрдаги қарорига асосан, Умумтаълим мактаблари, касб-ҳунар коллежлари, академик лицейлар ва тиббиёт муассасаларини реконструкция қилиш, мукаммал таъмирлаш ҳамда жиҳозлаш бўйича бюджетдан ташқари жамғармаси ҳисобидан 3 024 та умумтаълим мактаби ҳамда 48 та болалар мусиқа ва санъат мактаби 106,2 млрд. сўмлик мебель, ўқув-лаборатория ускуналари, компьютер техникаси, спорт анжомлари ҳамда мусиқа чолғу-асбоблари билан жиҳозланди.\n— Бизнинг таълим муассасамиз ҳам айни шу дастур асосида капитал таъмирдан чиқарилди, — дейди пойтахтимизнинг Юнусобод туманидаги 70-умумтаълим мактаби директори Барно Қодирова. — Натижада бинонинг том қисми, ёритиш ва иситиш тизимлари тўлиқ таъмирланди. Ойналари пластик ромларга алмаштирилди, эшиклар янгиланди. Кимё, биология ва физика хоналари ўзига хос кўркам қиёфа касб этди, янги мебель билан жиҳозланди. Айниқса, бошланғич чет тили хоналари учун техника воситалари ажратилгани фарзандларимизнинг хорижий тилларни пухта ўрганишига хизмат қилаяпти. Шу кунларда информатика хоналарига ҳам энг сўнгги русумдаги компьютер ускуналари ўрнатилмоқда.\nАлбатта, бундай ижобий ўзгаришларни юртимизнинг чекка-чекка ҳудудларидаги замонавий таълим масканлари қиёфасида ҳам кўришимиз мумкин. Зеро, таълим-тарбиянинг узвийлигини таъминлаш борасидаги эзгу саъй-ҳаракатлар фарзандларимизнинг ҳеч кимдан кам бўлмай, ўз иқтидор ва истеъдодини юзага чиқаришлари учун мустаҳкам пойдевор бўлиб хизмат қилмоқда.


OzodDayjest: Ҳарвард докторанти Ботир Қобилов Ўзбекистон Зимбабведан ҳам камбағал эканини ёдга солди\n06 июн 2020, Тошкент вақти: 11:54\nЎзбекистонда партиявий тизим чуқур таназзулда эканидан хавотир билдирилди. Ҳарвард докторанти Ўзбекистон дунёдаги камбағал давлатлардан бири эканини эслатди. Олмалиқ комбинатига тегишли олтин конидаги ўғрилик фош этилди. Жорий ҳафта матбуот шу каби воқеалар ҳақида хабар берди.\nЎзбекистондаги партиявий тизим чуқур таназзулда эканидан хавотир билдирилди (www.minbar.uz, 10 июль). Қайд этилишича, партиялар ўзининг асосий – вакиллик вазифасини бажармаяпти. Жамиятнинг иқтисодий ва ижтимой структураси ўзгарган, лекин партиялар бу ўзгаришлар ортидан етолмагани сабабли замонавий талабларга жавоб беролмаяпти. Боз устига, ҳокимиятлар тақсимланиши тамойили ҳам ишламайди. Шу боис вакиллик институти реал ваколатларга эга эмас, барча муҳим қарорларни ижроия ҳокимият қабул қилади. “Ўзбекистонда мухолиф партия йўқ, давлат рўйхатидан ўтган ва парламентга кирган бешала партияга ҳам аҳоли ҳукуматнинг бир қисми сифатида қарайди”, деб ёзади электрон нашр.\nТаъкидланишича, 2019 йил декабрида ўтиши кутилаётган парламент ва маҳаллий кенгашлар сайловлари олдингиларидан принципиал фарқ қилмайди. Негаки, салмоқли ислоҳотлар учун вақт қолмади, қолаверса, ислоҳотлар учун сиёсий ирода ҳам сезилмаяпти. Аммо 2024 йилдаги электорал циклгача партиялар ўзини жиддий ислоҳ қилмаса, миллат ва ўз келажагига рахна солиши мумкин.\nҚайд этилишича, ўзбек партиявий тизимини ислоҳ қилиш кўп жиҳатдан президент администрациясига боғлиқ. Шу боис президент маъмуриятининг партиялар устидан кураторлигини олиб ташлаш тавсия этилган.\nҲарвард бизнес мактаби докторанти, иқтисодчи Ботир Қобилов баланд парвоздан ерга тушиш ва Ўзбекистон дунёдаги энг камбағал мамлакатлардан бири эканини унутмаслик лозимлигини таъкидлади. “Ялпи ички маҳсулотнинг (ЯИМ) аҳоли жон бошига тўғри келадиган қиймати бўйича ҳисоблаганда, Ўзбекистон дунёдаги мамлакатларнинг 80 фоизидан кўра камбағалроқ. Биз буни обрўга путур етмасин деб инвесторлар, сайёҳлар ёки хорижий дўстларимизга айтишни хоҳламаслигимиз мумкин, аммо ёқса ҳам, ёқмаса ҳам, ушбу ҳақиқатни билиб қўйишимиз керак”, деб ёзди иқтисодчи Телеграмдаги саҳифасида.\nҚайд этилишича, Африка қитъасининг деярли ярми Ўзбекистондан бойроқ; Ўзбекистон ЯИМ уруш ёки ҳарбий низолар содир бўлаётган барча мамлакатларнинг ўртача ЯИМдан камроқ; cобиқ СССРнинг фақат икки мамлакатигина (Қирғизистон ва Тожикистон) Ўзбекистондан камбағал. Ўзбекистон ҳатто Мўғулистон (2,7 баробар) ва Зимбабведан ҳам (1,5 баробар) камбағалроқ.\nИқтисодчи Ботир Қобилов ЯИМнинг пастлиги ҳақидаги рақамлар кўпчиликка ёқмаслиги, Тошкент марказида яшовчи аҳоли бундан ҳатто бехабар ҳам бўлиши мумкинлигини қайд этган.\nОлмалиқ кон-металлургия комбинатига тегишли Кўчбулоқ олтин конида ўғрилик жинояти фош этилди. Бу ҳақда Олмалиқ ихтисослаштирилган прокурори Нариман Измуллаев “Ҳуқуқ” нашри орқали маълум қилган. Бир неча кишидан иборат жиноий гуруҳ Кўчбулоқ олтин конига яширинча кирган ва олтин моддаси бор рудаларни йиғиб, машинага жойлаган. Олтин руда тўлдирилган қоплар билан улар узоққа бора олмаган, ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари жиноий гуруҳ аъзоларини қўлга туширган. Машинадан таркибида қимматбаҳо металл бўлган 232,5 миллион сўмлик 109 килограмм руда ва бошқа ашёвий далиллар топилгани хабар қилинган.


Ваҳима қилманг: жониворлардан инсонларга коронавирус юқмайди — ekolog\nҲар куни, албатта, бирорта янги бўлмағур гап чиқади. Асосли бўлса ҳам майли эди. Бу сафар ҳам жониворлар ҳаётига таҳдид солувчи ва аҳоли ўртасида ваҳима уйғотувчи нотўғри ахборот тарқалди. Яқинда баъзи маҳаллий ижтимоий тармоқларда инсон уй ҳайвонларидан коронавирус юқтириши мумкинлиги ҳақидаги мақола пайдо бўлди. Унда Хитой олимлари тажрибасини мисол тариқасида келтиришибди. Лекин бу ахборот тўғри эмас.\nАслида хорижий манбаларда Гонконг ҳукуматининг COVID-19 билан оғриган бемор мушугида SARS-CoV-2 коронавируси топилгани ҳақидаги хабари келтирилади. Шунингдек, мушук, ит, товуқ, чўчқа ва ўрдакларга янги коронавирус инфекцияси юқтиришга ҳаракат қилинган Хитойдаги Харбин ветеринария тадқиқот институтида ўтказилган тажриба ҳам яхши маълум. Натижада коронавирусни мушукларга юқтириш мумкинлиги аниқланди, аммо мушуклар уни инсонга юқтиришга қодир эмас.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг қайд этишича, итлар, мушуклар ёки бошқа уй ҳайвонларидан COVID-19 ни юқтириш эҳтимоли ҳақида тасдиқланган маълумотлар мавжуд эмас!\nЎзбекистоннинг расмий @koronavirusinfouz Телеграм-канали «Коронавирусни уй ҳайвонларидан юқтириш мумкинми?» деган саволга шундай жавоб берди:\n«Бугунги кунда инсонларда ўткир респиратор касалликларни келтириб чиқарадиган коронавируснинг еттита тури маълум. Ушбу вируслар орасида янги COVID-19 ҳам бор. Ҳозирги маълумотларга кўра, ит, мушук, оғмахон (хомяк) ва бошқа уй ҳайвонлари вирусларнинг ушбу турлари келтириб чиқарган коронавирус инфекцияси манбаи бўлиши мумкин эмас».\nДунёнинг барча инсонлари бир-бирига ғамхўрлик кўрсатиб, қўллаб-қувватлашга киришдилар, шу жумладан, ушбу мураккаб даврда жониворларни ҳам унутишгани йўқ. Масалан, Хитойнинг Ухань шаҳрида кўнгиллилар янги коронавирус инфекцияси авж олгани туфайли эгасиз қолган уй ҳайвонларини қутқариш билан шуғулланмоқдалар. Қолаверса, Ўзбекистонда ҳам карантин пайтида ишсиз қолганлар ва бошқа кўпгина инсонларга, мушук ҳамда итларга ҳам ёрдам бераётган, меҳрибонлик кўрсатаётган кўнгиллилар бор.\nУнутманг, ёлғон маълумот тарқатганлик учун қатъий жазолар кўзда тутилган! Аҳоли ўртасида ваҳима уйғотишга қаратилган ҳар қандай кўринишидаги ахборот ва материалларни тарқатиш эса 66 миллион 900 мингдан 89 миллион 200 минг сўмгача жаримага тортиш, 3 йилдан 5 йилгача озодликни чеклаш ёки 3 йилдан 5 йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.\nШунингдек, журналист касбдошларимизга мурожаат қилмоқчиман: обрўимизни туширмайлик, нотўғри маълумотлар ёрдамида сайтларимизда кўришлар ва «лайк»лар сонини кўпайтиришга ҳаракат қилмайлик, келинг, расмий манбаларга мурожаат қилайлик!


Жалолобод: Оғир юк ташувчи автомобил билан «Лексус» тўқнашиб, икки киши ҳалок бўлди - ҚИРҒИЗИСТОН ЯНГИЛИКЛАРИ\nЖалолобод: Оғир юк ташувчи автомобил билан «Лексус» тўқнашиб, икки киши ҳалок бўлди\nЖалолободда «Волво» русумидаги оғир юк ташувчи машина билан «Лексус 470» русумидаги енгил автомобил тўқнашиши оқибатида икки киши ҳалок бўлди. Бу ҳақда Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг матбуот хизмати билдирди.\nМаълумотга кўра, транспорт ходисаси Бишкек — Ўш автомобил йўлининг 323-чақиримида содир бўлган. Ҳодиса оқибатида енгил автомашина ҳайдовчиси ва йўловчиси воқеа жойида вафот этган.\nСурат: ФВВ матбуот хизмати.\nВоқеа жойига Токтогул туман Фавқулодда вазиятлар бўлимининг етти қутқарувчиси бориб, енгил автомобилда қисилиб қолган жасадларни чиқариб, тез ёрдам хизматига ўтказиб беришди.\nВазирликнинг матбуот хизматидан ҳозирда марҳумларнинг шахси аниқланаётганини қўшимча қилишди.\nКеча, 22-июнда Жалолобод вилояти Тош кўмир шаҳрида ёнилғи ташиган автомобил йўл четига чиқиб ёниб кетган. Ходиса оқибатида ҳайдовчи ҳалок бўлган.\nИИВнинг маълумотига кўра, Бишкек — Ўш автомобил йўлининг 6-60-чақиримида жорий йилнинг тўрт ойида 74 йўл транспорт ходисаси содир бўлиб, оқибатда 12 киши ҳалок бўлган. Ҳодисадан 96 киши турли тан жароҳатлари олган.\nШу билан бирга, ИИВдан тунда пиёдаларни уриб кетган холатлар кўп учрамоқда, бунга кўчалардаги қўлбола ёритгичларнинг йўқлиги ҳам сабаб эканини таъкидлашган.\nАввалги мақолаАкилбек Жапаров: Казино очилса бюджетга 2 млрд сомгача тушади\nНавбатдаги мақолаМадумаров: Акилбек Жапаровнинг оғзидан миллиард чиқади, казинодан унча пул тушмайди


Петербург халқаро иқтисодий форуми ташкилий қўмитаси Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти коронавирус эпидемияси сабабли халқаро даражадаги фавқулодда ҳолатни эълон қилгани ва форумда иштирок этувчи давлатларда вирус тарқалгани туфайли 2020 йилда анжуманни ўтказмасликка қарор қилди.\n“Россия фуқаролари, форум меҳмонлари ва иштирокчилари соғлиғини асраш мақсадида жорий йилда анжуманни ўтказмасликка қарор қилдик”, деб айтган ПМЭФ-2020 ташкилий қўмитаси раиси Андрей Белоусов.\nСанкт-Петербург ҳокимияти ушбу қарорни қўллаб-қувватлаган. Вице-губернатор Евгений Елин форум бекор қилинганидан афсус билдирган, бироқ хавфсизлик ҳаммасидан устунлигини айтган.\n“Петербург учун бу жуда ёқимсиз хабардир. Ҳар бир халқаро иқтисодий форум шаҳримиз учун янги спектакл премьераси кабидир. Биз ўз ютуқларимизни кўрсатишга тайёрланамиз, йўл инфратузилмасини ривожлантиришга маблағ тикамиз. Бироқ биз форум иштирокчилари ва меҳмонларини хавф остига қўя олмаймиз”, деб айтган Елин.\nПетербург халқаро иқтисодий форуми Россия иқтисодиётидаги энг йирик тадбир бўлиб, унда анъанавий равишда Россия президенти иштирок этади. Сочида февралда бош вазир иштирокида ўтиши керак бўлган шундай тадбир коронавирус сабабли бекор қилинганди.\nПМЭФ-2020 3-6 июнь кунлари ўтказилиши режалаштирилганди.\nПетербургдан 220 нафар ўзбекистонлик олиб келинди


CNN: АҚШ ва Буюк Британия Россияга қаттиқ санкциялар билан таҳдид қилишди\nСиёсат / Иқтисод / Кирманг / Хориж\nАҚШ президенти Жо Байден Оқ уйда миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчи Жейк Салливан ва маслаҳатчи Стив Рикчетти билан маслаҳатлашди. Улар Россиянинг «Украинага нисбатан тажовузкор ҳаракатлари»ни муҳокама қилишди, деб хабар беради CNN журналисти.\nҚайд этилишича, Байден Россия қўшинларининг Украина чегараси яқинидаги позицияси, шунингдек, АҚШ ва ҳамкорларнинг Украинага эҳтимолий «босқин» атрофидаги кескинликни юмшатиш борасидаги саъй-ҳаракатлари ва Россияни жиловлаш чоралари ҳақида маълумот берилган. Байденнинг таъкидлашича, Россия SWIFT тўловлари ҳақидаги маълумотларни узатиш бўйича банклараро тизимдан узилиши ва Украинага ҳужум содир бўлган тақдирда бошқа жиддий чекловлар қўлланилиши мумкин. У маслаҳатчилар билан бу мамлакатга ёрдам сифатида қурол етказиб бериш ҳақида гапирди.\nШу билан бирга Британия Россиянинг SWIFT тизимидан узилишининг «ядровий» сценарийсини қўллаб-қувватлайди. Ғарбнинг Россияга қарши санкциялари «Шимолий оқим 2» га чекловларни истисно қилмаслиги керак, деб ишонади Бош вазир Борис Жонсон.\nГазетанинг таъкидлашича, Жонсон гўёки «баъзи дунё етакчилари Украина чегарасидаги вазият ёмонлашаётганини етарлича баҳоламаслиги ёки тажовузкор Россия хавфини тўлиқ англамаслигидан қўрқишади». Жонсон G7 етакчилари билан Россияга қарши санкцияларни муҳокама қилишни режалаштирмоқда.\nКиритилди: 09:55 23.01.2022. Ўқилди: 2699 марта. Фикрлар сони: 9 та.\nТikTok’га ўйин ўйнаш функцияси қўшилади


Юсуф Жумага қийноқлар давом этяпти\n“Озодлик” исёнкор ўзбек шоири Юсуф Жума суд ҳукми билан беш йилга озодликдан маҳрум этилган бўлса ҳам унга нисбатан қийноқлар давом этаётгани ҳақида хабар берган шоирнинг ўғли Алишер Жумаев билан суҳбатлашди.\nОзодлик: Юсуф акадан нима янгиликлар бор?\nАлишер: 28 апрель куни аммам Жумаева Роҳатой Бухоро шаҳридаги Отбозор ҳибсхонасига бориб, дадам билан учрашишни талаб қилган. Унга Отбозор ҳибсхонаси раҳбари Тамашукуров қаршилик қилиб, турма ходимларига аммамни калтаклатиб, шаҳарнинг бошқа бир чеккасига олиб бориб ташлатган.\nОзодлик: Аëл кишини урганми улар?\nАлишер: Ҳа, калтаклашган. Кейин аммам қўлига 1,5 литрлик баклашкага бензин олиб қайтиб, Отбозор олдида ўзини ёқиб юборишини айтгандан кейин дадам билан учрашишга рухсат беришган. Бу учрашувда дадам соғлиғидан шикоят қилган. Бир оëқларини зўрға босиб юрганлар. Бир оëғи йиринглаб, шишиб кетган экан. Кейин таналарида ҳам қийноқ аломатлари бор экан. Асли касби врач бўлган аммам дадамнинг юз-кўзларида қийноқ аломатлари борлигини айтяпти.\nОзодлик: Демак, суд ҳукми чиққандан кейин ҳам қийноқлар давом этяпти, шундайми?\nАлишер: Ҳа, шундай. Бунга сабаб дадамнинг апелляция судига қилган мурожаатини ва суддан норозиман, деб ëзганларини қайтиб олмаганлари экан. Апелляция суди бўлмаслиги ва дадамнинг суддан бош тортиши учун ҳозир ҳам руҳан ва жисмонан қийнаëтган экан.\nОзодлик: Апелляция суди қачонга белгиланган?\nАлишер: Дадамнинг апелляция тўғрисидаги аризаси судга топширилган бўлса ҳам на суд, на куни белгиланган. Суд ҳамманинг гувоҳлигида дадам берган аризани ҳам йўқ қилиб юбормоқчи экан.\nОзодлик: Демак, энг сўнгги маълумотлар шу?\nАлишер: Одамларнинг айтишича, қийноқлардан кейин дадамни юрак шифохонасига олиб боришган. Дадамнинг соғлиғи ëмонлашган. Бунга сабаб қийноқлар. Юраги ҳам ëмон бўлиб қолгандан кейин шифохонага олиб боришган. Ўзи дадамнинг юраги соғлом эди. Умуман юрак оғриғидан шикоят қилмаганлар. Дадамнинг ҳамма жойи соғлом эди. Дадамни марказий касалликлар шифохонасига олиб бориб, юрак касалликлари бўлимига регистрация қилдириб, юрак касалига чиқариб, уни жисмонан йўқотишга ҳаракат қилишаëтган экан.\nОзодлик: Укангиз Машрабнинг аҳволи қандай?\nАлишер: Укам Машраб Қаршидаги қамоқхонада. Унга ҳам қийноқлар қўлланиляпти. Уни аммам билан амаким бориб кўриб келди. Унинг аҳволи жуда оғир экан. Бошқаларга рухсат бериладиган нарсаларга унга рухсат беришмас экан. Айнан Машрабга бўлган назорат ва қийноқлар бошқаларга нисбатан бўладиган назорат ва қийноқлардан 2-3 баробар кучли экан.\nЭслатиб ўтамиз, шу йилнинг 15 апрель куни Бухоро вилояти суди томонидан беш йилга озодликдан маҳрум этилган Юсуф Жума ҳукумат вакилига қаршилик кўрсатиш ва милиция ходимларига тан жароҳати етказишда айбланди. Яна бир ўғли Машраб ҳам беш йилга озодликдан маҳрум этилган, шоирнинг уч ўғли ва хотини мамлакатни тарк этган.


Белгиянинг турк аслли Тенг Ҳақлар ва Йўқсилликка Қарши Кураш Вазири мусулмон аёлларнинг ҳижобини тақиқлаш қонунини олқишлади - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n03:12 - Белгиянинг турк аслли Тенг Ҳақлар ва Йўқсилликка Қарши Кураш Вазири мусулмон аёлларнинг ҳижобини тақиқлаш қонунини олқишлади\nТуркиядаги энг катта Миллиёт газетаси Бельгияда чиқадиган De Tijd газетасига асосланиб хабар тарқатишича, Бельгиянинг Тенг Ҳақлар ва Йўқсилликка Қарши Кураш Вазири, турк аслли Зуҳол Демир (расмда) Европа Судининг мусулмон аёлларга ҳижоб каби кийимларда ишга келишни иш ери эгалари тарафидан тақиқланишига рухсат берувчи қарорини қўллаб-қувватлабди.\nШу йил 14 мартдаги хабаримиздан маълумки, Европа Суди мусулмонларни тилга олмасдан иш ерларига диний рамзи бор бўлган тақинчоқлар, кийимлар билан келишини ўша иш ерларининг эгалари тарафидан тақиқланишига рухсат берувчи қарор чиқарган эди. Аммо, ҳамма бу қарор мусулмон аёлларнинг ҳижоб каби кийимлари ҳақида эканлигини гапирмоқда. Аслида ҳам, айнан шундайдир.\nБельгянинг трк аслли вазири шу қарорни олқишлар экан, “мусулмонларга зўрлаб бўлса ҳам Ғарбнинг қадриятларини қабул қилдириш керак” дебди.\nТабиий, Зуҳол Демир Ғарбга кўчиб келган мусулмонлар ҳақида гапирмоқда ва тўғри гапирмоқда. Ғарб ривожланган жой бўлгани ва Ислом дунёсида бўлмаган фаровонлик яратилгани учун мусулмонлар бу ерга келмоқдалар. Келаяптиларми, бу қадриятларни тан олишга мажбурлар, тан олишни истамайдиганлар Ғарбга келмасинлар, тамом-вассалом. Ўз қадриятлари билан қашшоқликда яшайверсинлар.\nАммо, Ислом дунёсининг муаммолари кийим ва тақинчоқларгина эмас. Ислом дунёсини ҳозирги қолоқлик ва қашшоқликдан чиқариш учун Ислом динида чуқур ислоҳотлар ўтказиш, Ислом дини дунёвийлик/секуляризм принципини қабул қилишига эришиш лозим. Ислом дунёси, авваломбор, Ислом уламолари ислоҳотларга тайёр эмаслигини ҳисобга олсак, Зуҳол Демир айтаётгандек, Исломда ислоҳотларни зўрлаб қилдириш керак эмасми? Айнан мусулмонларнинг манфаатларидан келиб чиқиб, айнан шундай қилиш керакка ўхшайди.


Совуқ ҳаво иссиқ ҳаводан кўра одамларнинг умрига 17 марта кўпроқ зомин бўлиши маълум қилинди - Zamin.uz\nОлимлар ҳар бир давлат учун ўлим ҳолатлари энг кам бўлган об-ҳаво шароитларидаги ўртача ҳаво ҳароратини ҳисоблаб чиқишди. Сўнгра олимлар иссиқ ёки совуқ ҳарорат ҳисобига ўлим ҳолатларининг қандай қисми тўғри келишини аниқлашди. Натижада улар ўлимларнинг катта қисми, тахминан 7,29 фоизи совуқ ҳавога, ўртача совуқ ҳавога эса 6,6 фоизи тўғри келиши ҳақидаги хулосага келдилар. Ҳам совуқ, ҳам иссиқ ҳавонинг экстремал кўрсаткичлари бор-йўғи 0,86 фоиз ўлимга сабаб бўлганлиги аниқланди. “Замин” янгиликларини “Telegram”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » » Совуқ ҳаво иссиқ ҳаводан кўра одамларнинг умрига 17 марта кўпроқ зомин бўлиши маълум қилинди


Тошкент шаҳри ва вилоятига ватандошларни вақтинча рўйхатга олиш тартибига ўзгартириш киритилди. Янги тартибга кўра, паспорт бўлимига ҳужжат топширган шахслардан уни прописка қилиш ҳақида иш жойидан илтимоснома талаб қилинмайди. Вақтинча прописка учун ижара шартномаси, уй-жой мулкдорлар ширкатининг розилиги ва яна бир қатор ҳужжатлар талаб қилинади. Расмийларга кўра, вақтинчалик прописка қилиш бирмунча енгиллаштирилган.\nВатандошларни Тошкент шаҳри ва вилоятида вақтинчалик пропискага олиш тартиби, Ўзбекистон Ички ишлар вазири Аҳмаджон Аҳмадбоевнинг "Ўзбекистон Республикаси фуқароларини Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида турган жойи бўйича ҳисобга олиш тартиби тўғрисидаги йўриқномани тасдиқлаш ҳақида"ги буйруғига асосан ўзгартирилди.\nБуйруқда айтилишича, 2012 йилнинг 20 майидаги шу номдаги буйруқ ўз кучини йўқотган.\nЯнги йўриқномага асосан, Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятига беш кундан ортиқ бўлмаган муддатга келган фуқаролар қайдга олинмайди.\nАгар ватандош беш кундан ортиқ муддатга келган бўлса, турган жойидаги туман (шаҳар) ички ишлар бошқармасининг хорижга чиқиш, келиш ва фуқароларни расмийлаштириш бўлимига:\n16 ёшга тўлмаган шахслар учун — туғилганлик тўғрисидаги гувоҳнома ва 35х45 мм ўлчамли 2 та фотосурат;\nтурар жой учун ҳужжатларнинг нусхалари ва бошқа ҳужжатларни топширади.\nАриза берувчининг паспортига, ва турар жойнинг уй дафтарига ҳисобга олиш тўғрисида белги қўйилмайди.\nБуйруқда таълим муассасаларига ўқишга қабул қилинган фуқаролар ҳам вақтинчалик рўйхатга олиниши айтиб ўтилган.\nТошкент шаҳри хорижга кириш чиқиш ва фуқароликни расмийлаштириш бошқармасининг ўзини таништирмаган мулозими, бу буйруқдан сўнг, ватандошларнинг Тошкент шаҳри ва вилоятида вақтинчалик рўйхатга туриши бирмунча енгиллаштирилганини айтди:\n“Вақтинчалик прописка шу пайтгача жуда оғир муаммо бўлиб келаётган эди. Жумладан, Тошкент шаҳрига келган одам токи ишга кирганлиги ҳақида маълумотнома ва корхона раҳбаридан илтимоснома олиб келмагунча вақтинчалик рўйхатга олинмаётган эди. Энди эса, бу нарса талаб қилинмайди. Ҳар қандай одам керакли ҳужжатларни тўплаб, паспорт бўлимига топширса кифоя”, деди мулозим.\nМулозимга кўра, ватандошлар душанба кунидан бошлаб Тошкент шаҳридаги паспорт бўлимларига мурожаат қилишлари мумкин.\nВақтинча прописка муаммосига дуч келган ватандошларнинг айтишларича, барибир вақтинча қайдга қўйиш қийинлигича қолмоқда:\n“Иш топиш ва ишхонадан справка талаб қилмаслик яхши бўлди, албатта. Лекин, ҳалиям қоғозбозлик жудаям кўп. Биргина ижара шартномаси қилгунча 18 та ҳужжат йиғишинг керак. Пропискани паспорт бўлимлари қиладиган бўпти. Ўзи шундай ҳам паспорт бўлимларининг иши бошидан ошиб ётибди. Ҳеч қайси мамлакатда вақтинча прописка деган нарсани олиш бунчалик оғир эмас”, деди ватандошлардан бири.\nЎзбекистонда вақтинчалик прописка қилиш ўтган йил тўхтатилган эди.\nВазирлар Маҳкамасининг 2016 йил, 26 февралда қабул қилинган қарорида Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятлардан келган Ўзбекистон фуқаролари Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида махсус рухсатномасиз ишлаётганда қўлга тушиб қолса, доимий яшаш жойига мажбуран чиқариб юборилиши айтилган эди.


Яна пахта айбдор! Жиззахлик талабаларга нега стипендия берилмаяпти?\nЯна пахта айбдор! Жиззахлик талабаларга нега...\n07.02.2018 13:27 0 1363\nЖиззах политехника институтининг бир гуруҳ талабалари таҳририятимизга стипендия вақтида берилмаётганидан нолиб, мурожаат қилишди. Уларнинг айтишича, январь ва февраль ойлари учун ҳалигача стипендия олишмаган. Феврал-ку тушунарли, ой энди бошланди.\nУшбу масалага ойдинлик киритиш мақсадида институт қабулхонасига сим қоқдик. Улар бухгалтерия ва молия бўлимларига мурожаат қилишимизни айтишди. Лекин ушбу икки бўлим билан боғлана олмадик. Кейин ўқув-услубий бўлим бошлиғи Абдужамил Кўчимовни топдик.\n— Бу йил талабалар пахтага чиқмагани учун мартда ўтказиладиган қишки семестр олдинга сурилиб кетди, режаларимиз ўзгарди. Ҳозирда деярли ҳаммага стипендия берилган, фақат 4-босқичдаги айрим гуруҳларга бироз кечикди. Лекин бугун уларга ҳам стипендия тарқатилади, — деди А.Кўчимов.\nКўриб турганингздек, муаммога айтарли ечим ва сабаб, саволга тайинли жавоб ололмадик. Нима учун стипендия кечиктирилди? Маркетинг бўлимидагилар тўлов контракт пулини тўламаган талаба йўқлигини, стипендия беришда муаммо бўлмаслигини айтишди.\nБу мавзуга яна қайтамиз!\nЖиззах талабалар стипендия Жиззах политехника институти\nСиёсат 29/03, 11:57\nПрезидент Шавкат Мирзиёев эртага Жиззахга боради\nТехнология 29/03, 23:46\nТАТУ талабаларининг илмий-инновацион изланишлари (фото)\nЖамият 24/03, 19:25\nЖиззахда мудҳиш қотиллик. Ўн тўрт ёшли қизалоқ бўғиб ўлдирилди


ИнтерФУТБОЛ :: Бобур Зуҳриддинов: Италиялик мураббийлар услубига бефарқ эмасман\nБобур Зуҳриддинов: Италиялик мураббийлар услубига бефарқ эмасман\n23 ёшида олий лига жамоасига бош мураббийлик қилган истеъдод эгасини танийсизми? У ўзидан ёши анчагина катта футболчиларни ўз измига бўйсундира олди, сўзини ўтказди.\nЖароҳат сабаб бутсаларини муддатидан анча аввал михга илган Бобур Зуҳриддинов футболдан йироқлашиб кета олмасди. Шу боис ўзини мураббийлик соҳасида синаб кўришга қарор қилди, аниқроғи, Тошкентнинг «Обод» жамоасида иш бошлади.\nАввалига иккинчи, кейин эса биринчи лигада мувафақиятга эришган клуб кучлилар сафида қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритди. «Обод» ана шу йўлни ёш мураббий Бобур Зуҳриддинов билан бирга босиб ўтди.\nАйнан шу мутахассис клубни олий лигага олиб чиқди. Кейинчалик бу клубда бош мураббий вазифасини Рауф Инилеев, Жаъфар Ирисметов бажаришди.\nЗуҳриддинов эса Сергей Лушаннинг таклифига кўра «Бунёдкор»га кўчиб ўтди. Бобур «қалдир-ғочлар»нинг иккинчи лигадаги жамоасида ишлади.\nҲозир эса клуб академиясининг 8 ёшлилар гуруҳига устозлик қиляпти. Мухлислар истеъдодли мураббийни бир зумга йўқотиб қўйишди. Биз Бобур Зуҳриддинов билан учрашиб, ундан айни мавзу юзасидан интервью олдик.\n- Бобур, футбол мухлислари бир зумга истеъдодли мураббийни йўқотиб қўйишди. Бугунги кунда нималар билан машғулсиз?\n- Аввало, бизни унутмаганингиз учун раҳмат. Фаолиятимга келадиган бўлсам, бугунги кунда «Бунёдкор» академиясида мураббийлик қиляпман. Саккиз ёшлилар гуруҳига миллионлар ўйини сир-асрорларини ўргатяпман.\nАлбатта, болалар билан ишлашнинг ўзига яраша қи-йинчиликлари бор экан. Уларнинг характери турлича бўлади, шу боис мураббийдан катта сабр талаб қилинади. Керак пайтда кичкинтойларнинг инжиқликларига чидаш керак.\nБаъзида қаттиққўлликни ҳам унутмаслик лозим. Бу ёшдагилар ўйинқароқ бўлишади. Асосийси, уларга футболдан сабоқ бериш шахсан менга ҳузур бағишлаяпти. Умуман олганда, ҳозирги ишимдан тўлиқ қониқяпман.\n- «Обод»ни бошқарган пайтингизда хорижлик ҳамкасбларингизнинг иш услубларини ўрганишга ҳаракат қилардингиз. Интервьюларингизда кўпроқ Андре Виллаш-Боаш, Жозе Моуриньонинг фаолиятини кузатаман, дегандингиз. Айнан шу нарсани, яъни хориж методикасини болалар футболига ҳам татбиқ этяпсизми?\n- Бугунги кунда «Бунёдкор» академиясида болалар футболини янгича тизимга ўтказиш бўйича иш олиб бориляпти. Табиийки, бунда ўргатиш жараёнида ўқув методлари ҳам ўзгаради. Академиядан бошлаб то асосий жамоагача пирамида шаклида бир тизимга ўтказилади.\n- Ҳозирда ҳатто 3 ёшдан ҳам болаларни футбол мактабларига қабул қилишяпти. Замонавий футбол тенденцияларидан келиб чиққан ҳолда хоҳловчиларни неча ёшдан тўгаракларга қабул қилган маъқул, деб ҳисоблайсиз?\n- Шахсий фикримча, энг мақбул вариант - 6 ёш. «Бунёдкор» академиясининг энг ёш гуруҳи ҳам шу ёшдаги болалардан иборат. Бундай даврда шогирдингиз сиз ўргатган нарсаларни қабул қилишда қийналмайди.\nУч яшарлилар эса ҳали ўзи нима қилаётганини билмайди. Балки сиз айтган гуруҳларда ўйинга асосланган ноанъанавий усуллардан фойдаланиш орқали болада футболга бўлган меҳрни уйғотишаётгандир?! Лекин шахсан мен бу ёшдан футбол билан шуғулланишни тавсия қилмасдим.\n«Бунёдкор» академияси мураббийлари маш-ғулот чоғида болаларнинг бир жойда туриб қолмасликлари учун ҳаракат қилишади. Тарбияланувчилар бир ярим соатли машғулот пайтида мунтазам равишда ҳаракатда бўлишлари шарт. Биз мураббийлар шу нарсани таъминлашга эътибор қаратяпмиз.\n- Дастлаб ҳамма хоҳловчилар футбол гуруҳларига қабул қилинади. Улардан футболчи чиқиш ёки чиқмаслигини аниқлаш учун қанча вақт талаб этилади?\n- Юқорида «Бунёдкор» академиясига 6 ёшдан болаларнинг қабул қилинишини айтиб ўтдим. Улар бу ерда икки йил мобайнида 8 нафар мураббийдан футбол сир-асрорларини ўрганишади. 8 ёшга тўлгач эса имтиҳон топширишади. Бу жараёнда энг яхши 25 нафар бола саралаб олинади. Шундан сўнг энг кучлилар билан машғулот ўтказиш давом этади.\n- 23 ёшингизда «Обод» бош мураббийи сифатида олий лигада дебют қилгансиз. Бу даврда ўзидан ёши анчагина катта футболчиларни майдонга бошлаб тушиш ҳамманинг ҳам қўлидан келавермайди. Умуман, бу чорловни қандай қабул қилгансиз? Ҳаяжон, босим бўлгандир?\n- Албатта, бўлган. Биринчи лигада «Косонсой» жамоасига қарши кечган учрашувда бош мураббий сифатидаги дебютимни нишонлаганман. Биласизми, биринчи бўлим якунланганидан сўнг стадиондан чиқиб кетмоқчи бўлганман.\nЧунки босим жуда кучли эди. Шунда клуб раҳбарларининг қўллаб-қувватлаши сабаб фикримдан қайтганман. Улар «Ҳаммаси яхши бўлади, биз сенга ишонамиз», дейишган.\nБу эса менга жуда қийин вазиятда далда бўлган. Ўша мавсумни юқори нотада ўтказиб, олий лига йўлланмасини қўлга киритганмиз. Муваффақиятимиз замирида жуда аҳил жамоанинг шакллангани мужассам эди.\nФутболчилар бир-бирларини тушуниб ҳаракат қилишарди. Клуб раҳбарлари ҳар томонлама ёрдам беришган. Муҳими, футболчиларнинг аксарияти ёш бўлиб, энг кучга тўлган, жисмонан бақувват ва айни югурадиган пайти эди. Ана шу мен санаб ўтган омиллар туфайли олий лига йўлланмасини қўлга киритганмиз.\n- Элитадаги биринчи ўйин қандай кечган?\n- Илк учрашувни ҳеч қачон эсдан чиқармайман. Меҳмонда «Қўқон-1912» жамоасига қарши кечган. Стадионга жуда кўп мухлис келганди. Ўша баҳсда биз 0:1 ҳисобида ютқазганмиз. Гарчи мағлубиятга учраган бўлсакда, менга ўйин маъқул келганди. Футболчилар кучли рақибдан ҳеч ҳам ҳайиқмай ҳаракат қилишган.\nОлий лига ҳарорати қанчалик юқори эканлигини биринчи учрашувдаёқ сезганман. Қуйи дивизиондан катта фарқ қилишини тушуниб етдим. Тўғрисини айтсам, ўйин бошланиши олдидан ҳаяжон бўлмаган. Фақат бир нарсадан қўрққанман, у ҳам бўлса нотўғри қарор чиқариб қўйишдан. Чунки бундай ҳолат рўй берса, футболчилар мени асло кечиришмасди.\n- Машғулот чоғида ўйинчиларнинг муносабати қандай бўлди? Чунки футболчиларнинг айримларидан ёш жиҳатидан кичик, баъзилари билан тенгдош бўлгансиз. Улар топшириқларингизни жиддий қабул қилишганми ёки менсимаслик ҳолатларини ҳам сезганмисиз?\n- Йўқ, бундай ҳолатлар кузатилмаган (кулади). Аҳил жамоа йиғилгани учун ишлаш осонроқ кечган. Ноқулай вазиятларга замин яратмаслик учун ҳар бир машғулотни қизиқарли ўтказишга ҳаракат қилганман.\nУларнинг ҳатто гапиришларига ҳам фурсат бермасдим. Биринчи ва иккинчи машқнинг ўртасида умуман нафас ростлашга вақт қолдирмасдим. Жисмоний юкламалар жуда ҳам кучли бўлган. Балки шунгадир, машғулотдан сўнг гаплашишга вақт топилмасди.\nУмуман олганда, футболчиларимизнинг ҳаммаси профессионал бўлиб, ўз ишларига тўғри ёндашишарди. Улар билан майдондан ташқарида дўст, унинг ичида мураббий сифатида гаплашардим. Футболчиларнинг ўзлари ҳам худди шундай муносабатда бўлишарди.\n- Сир эмаски, ўзбек футболида мураббийлар кўпроқ жисмоний тайёргарликка эмас, аксинча, тўп билан муомалага эътибор қаратишади. Бунинг натижасида футболчиларимиз 90 дақиқа бир маромда ўйнай олишмайди. Миллий терма жамоамиз бунга яққол мисол бўла олади. Мағлубиятга учраган ўйинларида асосан 85-дақиқадан сўнг ўз дарвозасидан тўп олиб чиққан. Шахсан сиз мураббийлик фаолиятингизда кўпроқ нималарга эътибор қаратасиз?\n- Ўзимдан келиб чиқиб айтадиган бўлсам, ҳужумкор футболни яхши кўраман. Биринчи лигада ишлаб юрган кезларим «Обод»нинг бош шиори ҳужум бўлган. Шу сабаблими, рақиб жамоаларни ортиқча қийинчиликсиз мағлуб этганмиз.\nЭлитага чиққанимиздан сўнг фикрим бироз ўзгарди ва бунинг натижасида ўйин тактикасига ҳам ўзгартириш киритдик. Яхши ҳимояга эга бўлмаган жамоанинг ҳужумкор ўйин намойиш этиши мантиқсизликдан ўзга нарса эмасди.\nФутболда ҳар бир узатма аниқ бўлиши шарт. Тўпни тўғри назорат қила оладиган жамоанинг муваффақиятга эришиш эҳтимоли ортади. Бизда айнан шу жиҳатларда оқсаш кузатиляпти. Футболчилар кўпроқ тўпсиз ҳаракат қилишгани боис, баҳснинг сўнгги дақиқаларига бориб чарчаб қолишяпти.\nДемак, жисмоний тайёргарликка алоҳида эътибор қаратиш лозим. Бу менинг шахсий фикрим. Тажрибали мураббийларнинг футбол қарашлари бироз бошқача бўлиши ҳам мумкин.\n- Ўйлашимча, футболчиларимиз тўпни тезроқ ўзларидан соқит қилишга интилишади, ҳужумга ўтишга қўрқишади. Бу борада фикрингиз қандай?\n- Футболчиларимизнинг ҳаракатлари ва бунга мураббийларнинг қандай муносабат билдириши хусусида нимадир дея олмайман. Аммо ўзимнинг қарашларим ва кузатишимдан келиб чиқиб шахсий фикримни билдираман.\nСиз айтган ҳолатнинг ҳаммаси машғулотдаги иштирок билан узвий боғлиқ. Агар футболчи шуғулланиш жараёнида ҳужумкор тактикага асосланган ҳаракатларни бажарса, ўйин вақтида истаса-истамаса, шунга ўрганади. Яъни фақат олдинга интилади.\nМабодо, акси бўлса, беллашув чоғида ҳам ўша манзарага гувоҳ бўламиз. Демак, футболчининг қандай тактика асосида ўйин кўрсатиши мураббийга боғлиқ. Футболчи ҳар доим жамоа устозининг кўрсатмаларига таянади.\n- Ўз машғулотларингизда айнан ҳужумкор футбол тарафдори бўлгансиз, шундайми?\n- Ҳа. Футбол мухлислар учун ўйналади. Агар бунинг акси бўлса, майдонга чиқмаган афзал.\n- Элитада ишлашни қўмсаётган бўлсангиз керак?\n- Албатта. Хоҳиш жуда баланд. Олий ва биринчи лига жамоаларида ишлаш истагидаман. Ҳаммасини вақт кўрсатади, бунга ҳали улгураман.\n- Мураббийлик курсларида таҳсилни давом эттирасизми?\n- Ҳозир менда «С» лицензияси бор. Насиб қилса, бир ойлардан сўнг «В» гувоҳномаси учун ўқув курслари бошланади. Навбати билан «А» ҳамда PROга ҳам ўқиш ниятим бор.\n- Хорижлик ҳамкасбларингиздан кимларни кузатиб борасиз?\n- Италиялик мураббийларнинг иш услубига бефарқ эмасман. Боиси, улар ҳар бир нарсани майда деталларигача ўйлаб, кейин қарор чиқаришади. Машғулотлари ҳам шу асосда тузиб чиқилади.\n- Хитой термасига қарши кечган баҳсда Марчелло Липпининг ҳаракатлари ва ўйинга танлаган тактикаси фикрингизга тасдиқ бўла олади...\n- Менга ўша учрашувда Липпининг бир қарори маъқул келди. У ҳам бўлса, биринчи навбатда, миллий жамоамиз сардори Одил Аҳмедовни зарарсизлантиришга эътибор қаратди. Шу тариқа термамиз ўйини кучсизланди. Натижа эса ўзингизга аён. Хуллас, мураббийнинг топқирлиги хитойликларга қўл келди.\n- Шу ўринда ўзингизнинг мураббийларингиз ҳақида ҳам маълумот берсангиз...\n- Футболнинг илк сабоқларини Красногоров Николай Васильевичдан ўрганганман. Бу инсондан бир умр миннатдорман. Кейинчалик Александр Волков, Вадим Шокиржоновичдан сабоқ олдим. Афсуски, 20 ёшимда жароҳат сабаб футболчиликдан кетдим.\nФаолиятимнинг асосий қисми «Бунёдкор»да ўтди. Биринчи лига, ўринбосарлар жамоасида тўп сурдим. Лекин элитада ўйнаш насиб қилмади. Мураббийлик фаолиятим жуда қизиқ бошланган. Каттагина завод жамоасида мураббийлик қилардим.\nБу муассаса «Обод» стадиони яқинида жойлашгани учун бир кун клуб мутасаддилари кўриб қолишди. Машғулотларни қизиқарли тарзда олиб бораётганим учун мени ишга таклиф қилишди. Ўшанда Дониёр Ҳасанов бош ташаббускор бўлганди.\nБахтли тасодиф туфайли мураббийлик фаолиятим бошланди. Кейинчалик Дониёр қўл остимда футбол ўйнади. Бугунги кунда у «Қўқон-1912» жамоасида тўп суряпти.\nКамолиддин АЛИМОВ суҳбатлашди


Калининградда олти носфуруш қўлга олинди\nКалининград области Божхона хизматининг билдиришича, жорий ҳафта шаҳардаги “Храброво” аэропортида жами 70 килограмм нос олиб киришга уринган 6 нафар Ўзбекистон фуқароси ушланган.\nБожхона хизматига кўра¸ бу борада ўзига хос рекорд ўрнатган Ўзбекистон фуқаросининг Киевдан кечикиб келган чемоданидан учта елим халтачага солинган 25 килограм нос топилган.\nЯна бир Ўзбекистон фуқароси ëнидан 15¸5 килограм нос топилган. Калининград аэропортида ушланган ўзбекистонликларнинг ҳаммаси носни шахсий истеъмол учун Андижон бозоридан сотиб олишганини айтишган.\nРоссия ҳудудига 18 ëшга тўлган шахснинг 250 грамм нос ëки бошқа тамаки маҳсулотлари олиб кирилишига рухсат берилган. Ундан ортиғи билан ушланган шахсга маъмурий жавобгарлик кўзда тутилади.\nКалининграднинг “Храброво” аэропортида “Тошкент-Киев-Калининград” авиарейси билан учиб келган Ўзбекистон фуқароси Киевдан юки етиб келмагани тўғрисида божхона бўлимига мурожаат қилди.\nНиҳоят, уч кундан кейин етиб келган багажда божхона ходимлари махсус рентген аппаратлари ёрдамида умумий оғирлиги 25,3 килограмм бўлган ва Россияга олиб кирилиши чекланган нос махсулоти борлигини аниқлади.\n“Бу авиарейснинг ўзида ноқонуний ҳажмда нос олиб ўтаётганлардан бирданига учтаси ушлаб қолинди”, дейди бу ҳақда Озодликка сўзлаб берган Калининград вилояти божхонаси расмийси Наталья Каданцева.\n- Сўнгги пайтларда бундай йирик ва оммавий ушлаш биринчи марта бўлмоқда. Шу ой давомида Калининградга ишга жойлашгани келаётган яна бир нечта Ўзбекистон фуқароси айнан қонунбузарлик юзасидан ушланган эди. “Тошкент-Калининград” рейсида келган ўзбекистонликлардан биридан 3,6 килограмм, яна бошқасидан 15,5 килограмм полиэтилен пакетга ўралган гранула шаклида бўлган чайнайдиган тамаки мусодара этилди, дейди Калининград вилояти божхонаси матбуот котиби Наталья Каданцева.\nКаданцеванинг сўзларига кўра, экспертиза хулосасига биноан яшил рангли бу модда носвой экани аниқланган. Суриштирув давомида Ўзбекистон фуқаролари носни Андижон шаҳар бозоридан шахсий истеъмол учун сотиб олганини тушунтирган.\nБироқ, Россия божхона қўмитаси ходимларидан олинган маълумотга кўра, ўзбекистонлик меҳнат муҳожирларига нисбатан Россия Федерацияси Маъмурий қонунбузарлик Кодексининг 162-моддаси 1-қисми бўйича маъмурий иш очилди. Декларация қилинмаган махсулот мусодара этилди.\nЖами ўтган ҳафта давомида Калининграднинг “Храброво” аэропортида 70 кило нос мусодара қилингани айтилмоқда.\nАндижонлик мардикорлар қандай қонунбузарлик содир этди, деган саволга Россия Шимоли-Ғарбий федерал божхона бошқармаси мутахассиси Ксения Поповага бундай жавоб берди.\n- Уларнинг қонунбузарлиги қуйидагидан иборат... Нос – тамаки махсулоти саналади. Бож Иттифоқининг бир қисми ҳисобланган Калининград вилоятига 18 ёшга тўлган, яъни вояга етган бир кишига 250 грамм олиб ўтиш рухсат берилган. Тамакининг ҳар қайси бошқа турига ҳам худди шундай чекловлар қўйилган. Демак, ўзбеклар товар махсулотини декларация қилмагани учун аэропортда ҳибсга олинган, дея тушунтириш берди Россия Шимоли-Ғарбий федерал божхона бошқармаси мутахассиси Ксения Попова.\nБожхона экспертининг маълум қилишича, носвой контрабандаси билан ҳибсга олинаётганларнинг барчаси - Ўзбекистон фуқароларидир. Попова носнинг ноқонуний миқдорда олиб кирилишининг кескин ошиши биринчи навбатда меҳнат сезонининг бошланиши билан боғликлигини гапиради.\n- Нос фақат Тошкент рейслари билан келяпти. Ўтган ҳафта қўлга олинган олти киши “Тошкент-Калининград” ёки “Тошкент-Киев-Калининград” рейслари билан учиб келган. Носнинг мусодара қилиниши айниқса баҳорда ва ёзда ишлагани келаётган ўзбек мигрантларининг кўпайишига боғлиқ. Қолаверса, улар қонунларни яхши билганда эди бундай вазиятга тушмаган бўлар эди, деди Ксения Попова.\nПопова катта миқдорда тамаки махсулотлари, хусусан носни махсус рухсатномага эга бўлган ва тегишли ҳужжатларни расмийлаштирган тадбиркорларгина олиб кириши мумкинлигини қўшимча қилди.\nКалининград вилояти божхонасидан олинган маълумотларга кўра, Калининградда энг катта миқдорда нос махсулоти 2011 йилда ўзбекистонлик меҳнат муҳожиридан мусодара қилинган: божхоначиларга у бешта сумкага жойлаштирилган 102,3 килограмм носни шахсий истеъмол учун олиб кетаётганини тушунтирган.\nМиллионлаб меҳнат муҳожирларининг сўнгги йилларда Марказий Осиëдан Россияга оммавий равишда кўчиб келаëтгани оқибатида маҳаллий аҳоли орасида ҳам носнинг кенг оммалашиши кузатилмоқда. Бундан хавотирга тушган маҳаллий қонун чиқарувчи вакиллар минтақаларда нос савдосини чеклаш уринишларини кучайтирмоқда.\n2009 йил декабрида Кемерово вилоятида губернатор Омон Тулеев ташаббуси билан нос ва бошқа қатор тамаки маҳсулотларини сотиш ва ишлаб чиқариш умуман тақиқланди.\nРоссиянинг бошқа ўлкаларида “Тамаки маҳсулотларининг техник регламенти” деб номланган амалдаги ҳужжатга биноан нос оддий чайналадиган тамаки маҳсулотига тенглаштирилди.\nРоссиядаги “Грандтабак” тамаки маҳсулотлари дистрибюторлари ассоциацияси 2004 йили ўтказган тадқиқот натижаларига кўра, Марказий Осиё мамлакатларидан Россияга 67 тонна нос олиб кирилган.\nМарказий осиëлик муҳожирлар сони бир неча баробарга кўпайган 2011 йилга келиб Россияга йилига қанча нос олиб кирилаётгани ҳақида аниқ маълумот олишнинг имкони йўқ.


ЗАРИНА НИЗОМИДДИНОВА: «Севги борлигига ишонмайман!» - 10 Ноября 2014 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2014 » Ноябрь » 10 » ЗАРИНА НИЗОМИДДИНОВА: «Севги борлигига ишонмайман!»\n— «Зарина қўшиқ куйлаётган экан», дейишди. Негадир радиода эфирга узатилмаяпти, телевизион каналларда кўринмаяпсиз?\n— Телевидениеда қўшиқларимга ишланган клип намойиш этилди. Радиоларга ҳам берганмиз. ҳозирча қўшиқларим кўп эмас, иккитаси тайёр, холос. Насиб этса, янгиларини яқин кунларда эшитиб қоласиз.\n— Қўшиқ куйласангиз, тўйларга чиқишингизга тўғри келади-ку?\n— Тўй хизматларига холис муносабатдаман. Таклиф этишса, бораман, албатта. Лекин сал кейинроқ. Чунки тўйбоп қўшиқларим йўқ ҳали.\n— «Аввал ролларини қойиллатиб олсин», дейишларидан қўрқмайсизми?\n— Шундай фикрлайдиганларни умуман тушунмайман. Хонанда ёки актёр-актриса бўладими, барчаси санъат вакиллари-ку?! Демак, ҳар хил йўналишда ўзини синаб кўришга ҳақли. Голливудни қаранг, дунёга машҳур Женифер Лопес ҳам хонанда, ҳам маҳоратли актриса. Хўш, нега хонандалар фильмда суратга тушишса, ҳеч ким индамайди-ю, актрисаларнинг қўшиқ куйлаши мумкин эмас?! Менимча, одамлар онгида актрисами, тамом, фақат роль ўйнаши керак, хонандами қўшиқ куйласин, бошқа нарса шарт эмас, деган тушунча ўрнашиб қолган. Ўйлайманки, секин-аста бу фикрўзгаради.\n— Келинг, актрисалик фаолиятингиз ҳақида гаплашсак. Комедия жанрида ҳам роль ўйнабсиз. Ўзимдан биламан, бу йўналиш бошқаларга қараганда мураккаброқ. Сизнинг-ча, уддаладингизми?\n— Уддаладимми, йўқми, томошабин баҳо беради. Комедияда ўзимни топишим қийин. Балки ижодимни мелодрамма жанридан бошлаганим учун бошқаларга эриш туюлар. Ўйнолмайман демайман, режиссёр айтганидек ижро этаман. Аммо премьерада ўзимга ғалати туюлади.\n— Кулгули қиёфада кўринишдан уялдингизми ёки бу йўналиш характеримга тушмайди, деб ҳисоблайсизми?\n— Йўқ, уялмайман. Ҳаётда ҳам шўх-шаддод қизман. Лекин янгича қиёфам билан томошабин билган образимни йўқотиб қўймайманми, деб хавотирландим. Шунинг учун кўп таклифларни рад этдим. Кейин қарасам, ролларим бир-бирига ўхшаб қолаяпти. Рости, одамлар қандай қабул қилади, танқид қилишса-чи, деб ҳадиксирадим. Йўқ, ҳаммаси яхши бўлди. Илиқ фикрлар эшитдим.\n— Бир интервьюда ўқиб қолдим, «Паризод» фильмидаги ролингизни жуда мақтабсиз. Балки фильмнинг ютуғи режиссёр, операторлик иши, қолаверса, қаҳрамонингиз атрофидаги образлар билан таъсирли чиққандир?\n— Бу фильмни севиб томоша қиламан. Ҳақиқатан ҳам профессионал актёр-актрисалар жамоаси ишлаган. Балки ўша суҳбатда фильм сюжети, драматургиясидан келиб чиқиб гапиргандирман. Аммо ролимни кўкларга кўтармаганман. Тўғри, бу роль менинг ташриф қоғозим. Россияда бўлиб ўтган «Волоколамский рубеж» кинофестивалида «Энг яхши аёл роли» учун мукофотни ҳам «Паризод»даги ижром учун олдим. Умуман, фильм жуда яхши ишланган.\n— Нима деб ўйлайсиз, бугунгидек талабгорлигингиз ташқи қиёфангиз билан боғлиқ эмасмикан? Балки ёқимтой, ёш ва келишган аёл бўлганингиз учун режиссёрлар назарига тушгандирсиз?\n— Чиройли, келишган қизлар жуда кўп-ку! Агар фақат ҳуснга қараб роль учун танлашганида экранда турфа қиёфаларни кўриш мумкин бўларди. Илк бор 15 ёшимда фильмда суратга тушганман. Ўшанда ҳам қизлар орасидан мени танлашган. Тан оламан, жуда чиройли бўлмаганман ўша пайти. Ҳозир картинани кўриб, «Шу менми?» дейман. Актрисалик тақдиримга ёзилган экан шу йўлдан кетдим. Хабарингиз бор, эндигина танила бошлаганимда санъатни тарк этдим. Ваҳоланки, ёш юлдуз бўлишим мумкин эди. Мен эса оилани танладим. Маълум вақтдан сўнг яна санъатга қайтдим. Аммо унда ҳам ўзим ташаббус кўрсатиб эмас, таклифларнинг бирига рози бўлиб, ҳаётимни ўзгартиришни истаганим учун қилдим. Энди эса саънатсиз яшолмайман. Демак, бу биргина мен ёки режиссёрларнинг танлови эмас.\n— Лекин истайсизми, йўқми, бир кун ўрнингизни бўшатиб беришингизга тўғри келади. Тасаввур қилинг, «Актрисалар ичида энг зўри мана шу», деб бошқасини кўрсатишса, камига у билан бирга суратга тушишни таклиф этишса, буни қандай қабул қиласиз?\n— Қандай фильмда суратга тушишимдан қатъи назар, энг зўр актрисаман, демайман. Ичимда нимадир босиб туради. Қолаверса, болаликдан саҳнадаман. Бу олам тароватини кичикликдан кўриб, улғайдим. Шукр, кўзим тўқ. Ҳатто ижром бошқаларникидан ажралиб турса ҳам, ўзимни йўқотиб қўймайман. Бунинг устига, актрисалик фаолиятимни ёшим улғайганида давом эттирмоқчи эмасман. Кейинчалик, она, опа ёки хола ролларини ўйнашни истамайман. Шундай экан, вақти-соати келса, ўрнимни бўшатиб бероламан.\n— Айтишларича, Зарина рақобатчиларини менсимасмиш. Ўзингиздан эшитсак.\n– Йўқ, ёлғон айтишибди. Ҳамма билан муносабатим яхши. Агар бирор ким асабимга тегадиган иш қилса, ҳамманинг олдида ноўрин сўз айтса, аяб ўтирмайман. Хореография билим юртида ўқиганман-ку, тартиб-интизомни яхши кўраман, ўзимни хафа қилдириб қўймаслик ҳам қўлимдан келади. Лекин ҳозир анча босилиб қолганман. Кинокартиналарда суратга туша бошгач, характерим ўзгарди.\n— Тўғри қиласиз. Кимнидир ортидан гапиргандан кўра юзига айтган яхши. Бугун очиқ-ойдин суҳбатлашаяпмиз. Келинг, турли миш-мишларга сабаб бўлган гап-сўзларга нуқта қўйсак. «Зарина бировнинг оиласини бузиб, болали кишига тегиб олибди», деган гаплар тарқалди. Тўғриси, мен бунга ишонмадим. Ҳақиқатни ўзингиздан эшитмоқчиман.\n— Бировнинг оиласини бузганимда, тўй-томоша қилиб, эрга тегмасдим. Миш-мишларнинг бари ёлғон! Умуман бу менинг шахсий ҳаётим. Уни дастурхон қилишни истамайман!\n— Авваллари муҳаббатга ишонмайман, дердингиз? Фикрингиз ўзгармадими?\n— Ўзгармади! Севги борлигига ишонмайман. Бу шунчаки ҳиссиёт, бир кун ўтиб кетади. Ақлга эмас, юракка бўйсинади. Бу бир-бирига етишолмаганлар дарди. Бироқ шуниси қизиқки, севишиб, ўлдим-куйдим деб турмуш қурганларнинг оиласи ҳамиша ҳам ҳавас қилгудек бўлавермайди. Ё ажрашиб кетишади, ёки бир-бири билан чиқишолмай қолади. Менимча, оилада муҳаббат муҳим эмас, ўзаро ҳурмат бўлгани маъқул.\n— Ўғлингиз, Темурхон янги оилангизни қандай қабул қилди? Ўз отаси ҳақида сўрайдими ҳеч?\n— Ота уйимга қайтганимизда Темурхон тўққиз ойлик эди. Шунга ҳам отасини эслолмайди. Ҳозир ҳам сўрамайди. Тақдиримни боғлаган инсоним ўғлимга жуда ғамхўр, меҳрибон. Айнан шу жиҳати менга маъқул келган. Санъатни тушунади, карьера қилишимга қаршилиги йўқ.\n— Зарина, саволим салгина кескин бўлиши мумкин, узр. Биринчи турмушингизни асраб қолишингиз мумкинлиги ҳақида ҳеч ўйлаб кўрганмисиз? Аёлмиз-да, баъзан ўйлаймай қарор қабул қилиб, сўнг пушаймон еймиз.\n— Биласизми, бўлмайдигани бўлмас экан. Баъзилар оиламни сақлаб қоламан деб, икки-уч фарзанд кўришади-да, кейин ажрашиб кетишади. Кимга жабр, аросатда қолган болаларга! Менимча, биринчи турмушимни асраб қололмасдим. Чунки бу менга боғлиқ бўлмаган. Яқинда ҳам у тўғрисида эшитдим. Ҳали ҳам ўша-ўша, ўзгармаган. Тўғри қарор қабул қилганимга яна бир карра амин бўлдим.\n— Гап-сўзингизга қараганда, олдинги Зарина билан ҳозиргисиннг орасида анча фарқ борга ўхшайди? Шундайми?\n— Ҳа. Илгари санъаткор бўламан, демасдим. Лекин ҳозир бунинг акси. Шахсий ҳаётимда ҳам фикрим бошқача эди. Турмушга чиқаман, фарзанд кўраман, ўйнаб-кулиб яшайман, дердим. Энди эса карьера қилишни, ўз устимда ишлашни истайман. Қатъиятли бўлганман чоғи.\n— Ҳозир кўзимга қараб туриб ёлғон гапириш қўлингиздан келадими? Шундай нарса айтингки, мен ишонай.\n— Вой, ҳозирми? Йўқ, эплолмайман. Билиб қоласиз. Лекин вазият шуни тақозо этса, кўзингизга қараб туриб шунақа аврайман-ки, ишонасиз. Албатта, фойдали ишни кўзлаб, бўлар-бўлмасга алдоқчи эмасман.\n— Хиёнатни кечира оласизми? Айтайлик, қийин вазиятга тушиб қолган аёл, бир томонда кўзлари жовдираб турган болалар?\n— Нега бу йўлга кирган аёлни қоралашади-ю, эркакларга индашмайди? Чунки эркак қилган ишини унутиб юборади. Уники шунчаки кўнгилхушлик. Лекин аёл кимнидир севиб қолса, ундан бошқаси кўзига кўринмайди. Менимча, агар эркак киши яна бошқа бир оила қуриб, фарзандлари ҳам бўлса, уни кечириб бўлмайди. Борди-ю, шунчаки билиб-билмай "эркакчилик” қилиб қўйса, кечириш мумкин.\n— Бугун ортда қолган ҳаётингизга қараб, нималарни англаб етдингиз? Оддий аёл, актриса, ижодкор сифатида?\n— Балки бу ҳақда гапиришга эртадир. Яхши кунлар ҳам бор, эслашни истамаганларим ҳам. Ҳаммаси учун шукр қиламан! Пешанамга ёзилганини кўрдим, кўраяпман, тақдирнинг синовларидан ўтдим, ҳамон ўтаяпман. Хатоларим ҳам бўлди, яширмайман. Гоҳида ўйлаб қоламан, агар йигирма икки ёшда турмушга чиққанимда, балки ажрашиб кетмаган бўлармидим? Биринчи турмушимда ёш эдим, эгишса, эгилиб кетавердим. Турмуш ўртоғимнинг беўхшов рашки ҳам маънан, ҳам руҳан эзди. Йўқ, ортда қолганига афсусланмайман. Бўлиши керак экан, бўлди. Ният қиламан, келгусида яхши кунларим кўп бўлсин! Бугун англаганларим шулар. Ёшинг улғайгани сайин ҳаётнинг паст-баландини тушуниб бораркансан. Яна ўзимни қўлга олишни ўргандим.\n— Собиқ турмуш ўртоғингиз шунчалик рашкчи экан, қандай қилиб сизни қўйиб юборди?\n— Ортимдан келди, ярашайлик деб. Аммо рози бўлмадим. Ўзим учун қарор қилиб бўлгандим.\n— Сиз билан суҳбатлашиб ўзимнинг ёшлигимни кўргандек бўлаяпман. Мен ҳам шундай фирклардим бир вақтлар.\n— Ўхшатмасдан учратмас, деганлари шу-да!\n— Зарина, фарзандларим қатори экансиз. Ёш бўлсангиз-да, ҳаётнинг аччиқ-чучугини кўрганингиз жавобларингиздан билиниб турибди. Бундан кейин ҳам шу руҳиятни йўқотманг. Нимаки бўлса, фақат олдинга қадам ташланг. Ҳамиша ҳар қандай вазиятда иродали бўлиб, иқтидорингизни бундан-да чархланг. Шу йўл билан ҳар қанақа душманни ҳам мот қила оласиз.\n— Лекин ҳар хил гапларни эшитиб, жим туриш қийин-да.\n— Эътибор берманг. Булар ўткинчи. Мевали дарахтга тош отишади. Менингшиорим, ўзингни бил-у, ўзгани қўй. Омадингизни берсин!\nУ бир қарашда шўх-шаддод. Аммо бугун суҳбат чоғида Дилфуза ИСМОИЛОВАни тамоман бошқача қиёфада кўрдим. Келгуси сонда ижодкорнинг ҳаётий ҳақиқатларига қулоқ тутамиз. Кейинги "журналист”имиз ким эканлигини Zamonaviy.com сайтидан билиб олишингиз мумкин.\nФотомухбир: Фарруҳ АЛИЕВ.\nКатегория: SHOU BIZNES YANGILIKLARI / ШОУ БИЗНЕС ЯНГИЛИКЛАРИ | Просмотров: 3647 | Добавил: Sherlaruz.CoM | Теги: maslahatlar, foydali, Maslahat bering, маслахат беринг, текин маслахат, полезные советы, маслахат, tekin maslahat, Maslahat | Рейтинг: 0.0/0


Афғонистонда ҳарбий жиноят содир этганлар авф этилади\nАфғонистон парламенти сўнгги 30 йил ичида ҳарбий жиноят содир этишда гумонланган фуқаролар устидан мамлакат судининг мустақил равишда тергов ўтказишини тақиқловчи қонун лойиҳасини қабул қилди.\nҚонун лойиҳасини қувватловчилар у мамлакатда миллий ярашувга эришишга ёрдам беришини айтмоқда. Қаршилар эса бу қонун билан ҳозирги ҳукуматнинг ҳарбий жиноят содир этишда гумонланган аъзолари ўзини жазодан қутқариш чорасини кўрмоқда, деб ҳисобламоқда.\nҚонунга биноан ҳарбий жиноят жарбдийдалари адолат излаш ва тегишли органларга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга. Бироқ жабрланувчининг даъво аризаси бўлмаган тақдирда афғон суди ҳарбий жиноятларни текшириш ҳуқуқидан маҳрум бўлди.\nАфғонистон парламентининг қуйи палатаси – Лўя Жирға президент Ҳомид Карзай имзолаган қайта таҳрирдаги бу қонун лойиҳасини маъқуллади.\nСўнгги 30 йил давом этган уруш даврида ҳарбий жиноят содир этганликда гумонланаётган барча афғонистонликларга авфи умумий эълон қилиш тўғрисидаги лойиҳа Афғонистон парламентининг ҳар икки палатасида муҳокама этилиб, президентга тақдим қилинган эди.\nАфғонистоннинг Нуристон вилоятидаги мартабали дин пешвоси Муҳаммад Муса Мулавий мамлакат парламенти ҳарбий жиноятларга нисбатан ёппасига амнистия эълон қилишга ҳақли эмас, деб ҳисобламоқда. Унинг фикрича, бундай жиноятчиларни фақатгина жабрланувчиларнинг ўзлари авф этишга ҳақлидир.\nМулавий бу амнистия миллий ярашув истиқболига зарар келтиради, деб ҳисобловчи дин пешволарини қувватлашини билдирди.\n“Бу қонун ҳарбий жиноятлар содир этган одамларгагина фойда келтиради ва бошқаларни ҳам шундай жиноят содир этишга рағбатлантиради. Биз Ҳомид Карзай ва парламентни ҳуқуқларимизни ҳимоя қилиши учун сайлаган эдик. Бироқ бунинг акси бўлмоқда”, - деди дин пешвоси.\nКобул университети домласи, ҳуқуқшунос Вадир Сайфийнинг сўзларига кўра, бу қонун лойиҳасидан кўпчилик норози, чунки паламент вакилларининг кўпчилиги бевосита ҳарбий жиноятларга дахлдордир.\n“Менимча, бундай қонунни қабул қилиш парламентнинг қонунчилик палатаси ваколатидаги масала эмас. Яъни айтмоқчиманки, улар ўз хатти-ҳаракатини ўзи тергов қилмаслиги керак”, - деди ҳуқуқшунос.\nМамлакатда сўнгги бир неча ўн йилликлар давомида тинмаётган уруш ҳаракатлари натижасида ўн минглаб одам қурбон бўлган. Карзай ҳукуматининг айрим аъзолари ҳам бу жиноятларда айблаб келинади.\n“Ҳьюман райтс уотч” ташкилоти Афғонистон вице-президенти Карим Халилий ва дала қўмондони Абдурашид Дўстимни шундай амалдорлардан санаб, улар тергов қилиниши ва жазога тортилиши лозим, деб ҳисоблайди. Ташкилот ўзининг ўтган йилги ҳисоботида Афғонистон энергетика вазири, хавфсизлик масалалари бўйича президент маслаҳатчиси ҳамда собиқ президент Бурҳониддин Раббонийни “энг хавфли жиноятчилар”, деб атаган эди.\nМавжуд тортишувларга қарамай, янги қонун лойиҳасини қувватловчилар ҳам бор. Шу йил февраль ойида афғон парламентининг қонунчилик палатаси қонун лойиҳаси тарғиботи йўлида ташкил қилган тадбирда 20 минг афғонистонлик иштирок этган эди. Айрим фуқаролар миллий ярашувга эришишнинг энг мақбул йўли, дея шундай иш тутаётган парламентни қувватламоқда.\n“Барча фуқаролар миллий ярашув мамлакатга тинчлик ва фаровонлик олиб келишини яхши билади. Шунингдек, бу авфи умумий миллий ярашувнинг муҳим бўлаги сифатида маъқулланмоқда”, - дейди кобуллик шифокор Ҳафизуллоҳ.\nАфғонистоннинг Ҳирот вилоятидаги қамоқхоналардан бирида маҳбуслар бу қонун лойиҳасига қарши очлик эълон қилди. Улар ҳукумат катта-катта жиноятлар содир этган гуруҳлар тақдирини эмас, кичик жиноят содир этишда айбланган ва ўзини ҳимоя қилиш учун ҳеч бир маблағ ва имконга эга бўлмай, қамалиб кетган оддий фуқаролар тақдири борасида кўпроқ қайғуриши лозимлигини айтмоқда. Шундай фикрда бўлган маҳбуслардан бири эса норозилиги ифодаси сифатида ўз оғзини тикиб қўйгани ҳам хабар қилиняпти.


"ЁШЛАР ҚАНОТИ" ЛОЙИҲАЛАРИ - 21ASR\n"ЁШЛАР ҚАНОТИ" ЛОЙИҲАЛАРИ\tPayshanba, 15 Dekabr 2016 16:56\t21ASR\tЭНГ ЯХШИ ФЕРМЕРЛАР БАҲСИ\nШижоатли, ташаббускор ёш фермерларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, уларнинг меҳнатини рағбатлантириш мақсадида O`zLiDeP томонидан анъанавий тарзда ўтказиб келинаётган “Ёш фермер” кўрик-танловининг Сирдарё вилоят босқичи бўлиб ўтди.\nУнда 18 дан 35 ёшгача бўлган илғор фермер хўжалиги раҳбарлари ва иш юритувчилари иштирок этди. Улар фермер хўжалигининг муваффақияти, янги иш ўринлари яратиш, касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини соҳага жалб қилиш, қишлоқда ижтимоий инфратузилмани ривожлантиришга қўшган ҳиссалари ҳақида маълумот беришди.\nОқолтин туманидаги “Эркин Озод Суннат” фермер хўжалиги раҳбари Турсунали Йўляхшиев 3-ўрин, Мирзаобод туманидаги “Фозилбек Алишер даласи” фермер хўжалиги иш бошқарувчиси Одил Имомов 2-ўрин, Боёвут туманида фаолият юритаётган “Илғор-Аброр ҳамкор” фермер хўжалиги бошлиғи Қудрат Абдурайимов 1-ўринга муносиб топилди.\n– “Ёш фермер” кўрик-танловида ғолиб бўлганимдан хурсандман, – дейди у. – Юртимизда яратилган шароитлар фермерлик ҳаракати янада кенг қулоч ёйишига имкон берди. Мен ҳам бу имкониятдан унумли фойдаланиб, фермер хўжалиги ташкил этдим. Ғалла ва пахтадан режадагидан ортиқ ҳосил олдик. Бугун ёш фермер сифатида танловда иштирок этиб, O`zLiDePнинг амалий ишлар тарафдори эканига яна бир карра амин бўлдим.\nКўрик-танлов ниҳоясида ғолиб ва совриндорларга ҳамкор ташкилотларнинг диплом ва қимматбаҳо эсдалик совғалари тақдим этилди. Эндиликда ғолиблар кўрик-танловнинг республика босқичида иштирок этишади.\nНоринисо ҚОСИМОВА,“XXI asr” мухбири\nO`zLiDePнинг “Диплом билан – бизнесга” лойиҳаси бугунги кунда Жиззах вилоятидаги академик лицей ва касб-ҳунар коллежи ўқувчилари ўртасида оммалашиб улгурди. Жумладан, лойиҳанинг 2013 йилги иштирокчиси ғаллаороллик Нурсалин Умаров айни пайтда “Euroasia kapital qurilish invest” масъулияти чекланган жамиятига раҳбарлик қилмоқда. Мазкур корхона импорт ўрнини босадиган иситиш қозонлари ва радиаторлари, қандолат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳамда қурилиш таъмирлаш ишларини амалга ошириш билан шуғулланмоқда.\nТиниб-тинчимас партиямиз фаолларидан яна бири зафарободлик Раҳимберди Абдураҳмонов ўтган йили лойиҳада совринли ўринни эгаллаган эди. У “Самарқанд шаҳзодаси” хусусий корхонасига асос солиб, тўрт нафар тумандоши билан блок ғишт ишлаб чиқармоқда.\n– Лойиҳа доирасида ўтказилган тадбирларда кредит ҳужжатларини расмийлаштириш, суғурталаш, солиқ имтиёзлари ҳақида хабардор бўлдик, – дейди ёш тадбиркор Раҳимберди Абдураҳмонов. – Ҳамкорларимизнинг иш тажрибалари билан танишганимиз бугун жуда қўл келмоқда.\nЖиззах туманида истиқомат қиладиган Зилола Нуриддинова эса асаларичиликни ривожлантиришни йўлга қўйган. O‘zLiDeP фаоллари кўмаги билан “Микрокредитбанк”нинг вилоят бўлимидан 6 миллион 500 минг сўмлик имтиёзли кредит олди. Мақсади – жаннатмонанд юртимизнинг доривор гиёҳларидан йиғилган болни жаҳон бозорига олиб чиқиш.\nБу каби ўз бизнес лойиҳаларини муваффақиятли амалга ошираётган йигит-қизлар Жиззахда кўп. Биргина “Диплом билан – бизнесга – 2016” лойиҳаси доирасида тижорат банкларига 1 минг 520 нафар коллеж битирувчиларининг бизнес режалари микрокредитлар олиш учун тавсия этилди.\nОлим НОРЖИГИТОВ,O‘zLiDeP Жиззах вилоят Кенгаши ёшлар билан ишлаш бўлими мудири