Vatanda.Com » Ислом » Саҳобалар » Холид ибн Валид\n«Ухламайди ва ҳеч кимни ухлагани қўймайди». Албатта, унинг иши ажибдир. Бу Ухуд кунида мусулмонларни енгган ва қолган жангларда ислом душманларини енгган кишидир! Келинг, унинг қиссасини бошланишидан келтирайлик. Ва лекин қайси бошланишидан? Албатта, унинг ўзи ўз ҳаёти бошланишини тан олмайди, магарам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга байъат қилиб қўл узатган ўша кунни тан олади. Ва агар кучи етганда ўз умри ва ҳаётидан ўша кундан илгариги йиллар кунларни ўчирар эди. Келинг, у билан бирга у сўйган вақтдан бошлаймиз, ўша ёрқин лаҳзаданки,унда қалбига эгилган ва руҳи у вақтда Раҳмоннинг ўнг қўлидан ва Унинг икки қўлидан ҳар бири ҳам ўнгдир узатишни қабул қилган ва натижада Унинг дини ва элчиси ва ҳақ йўлда буюк шаҳидликка бўлган иштиёқи билан тўлган, елкасидан ўтмиш кунлардаги ботилга ёрдамлашиш гуноҳларини ташлаган лаҳзасидан. Дарҳақиқат, ўзи билан ҳоли қолди ва етук ҳаёлларини ҳар куни байроқлари кўтарилиш ва нурланишда зиёда бўлаётган бу янги дин атрофида айлантирди. Ва ғойибларни билгувчи Аллоҳга ўзига ҳидоятдан бир сабаб билан мадад бермоқлигини сўраб орзу қилди. Ва заковатлик қалбида ишонч даракчилари кўринди-да айтди: (Аллоҳга қасамки туянинг оёғи тўғри бўлди. Туянинг изига қараб йўловчисини билишар эди. Ушбу ерда шунча ишора қилиняпди, яъни у киши ҳақида ўйлаганлари тўғри чиқди).\nАлбатта, бу киши ҳақиқатдан Пайғамбардир. Бас, қачонгача?Бораман, Аллоҳга қасамки, мусулмон бўламан, ва ўзимга ҳамроҳ бўладиган киши топишни истадим. Шу вақтда Усмон ибн Толхани учратдим. Ва унга истагимни сўзладим, дарҳол у қабул қилди ва биргаликда чиқдик. Ва саҳролаб йўлга чиқдик. Соҳл деган жойга етганимизда ногоҳ Амр ибн Осга кўзимиз тушди. У бизга қараб: «Марҳабо, эй қавм»,деди. Биз ҳам:«Ва сенга ҳам», дедик. Йўл бўлсин, деб сўради, шунда унга хабар бердик ва у ҳам бизга мусулмон бўлиш учун Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламни истаб келаётганини айтди. У билан ҳамроҳ бўлдик, ҳижрий саккизинчи йил сафар ойининг биринчи куни Мадинага кириб келдик. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни кўрганимда у Зотга иймон калимаси билан бирла салом бердим. Шу у Зот очиқ юз билан саломимга алик олдилар. Дарҳол мен мусулмон бўлдим ва ҳақиқий гувоҳликни бердим. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: Сени ақлингни кўриб, бу ақл сени фақат яхшиликка олиб боради, деб умид қилган эдим. Ва Расулуллоҳ солллаллоҳу алайҳи васалламга байъат қилиб айтдим: Мен учун Аллоҳ йўлида мушрикликда қилган ҳар бир қилмишимга Аллоҳдан мағфират сўранг. Айтдилар: Албатта, Ислом ўзидан олдинги ҳар бир нарсани йўқотиб битиради. Айтдим: Эй Аллоҳнинг элчиси ,шунга қарамасдан. (Аллоҳдан мағфират сўранг). Айтдилар: Эй Аллоҳим, «Холид ибн Валид»нинг сени йўлингдан тўсиб қилган ҳар бир қилмишини кечиргин.\nВа Амр ибн Ос ва Усмон ибн Толҳа ҳам олдинга ўтдилар ва мусулмон бўлдилар. Ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга байъат қилдилар. Кўрдингизми унинг Пайғамбаримизга айтган сўзини: мен учун Аллоҳ йўлида тушкунликда қилган ҳар бир қилмишимга Аллоҳдан мағфират сўранг? Албатта, бу иборага кўзи ва фикрини қаратган киши Аллоҳнинг қиличи ва Исломнинг паҳлавони ҳаётидаги адашишга ўхшаш ўринларни тушунишга муваффақ бўлади. Ва биз унинг ҳаёт қиссасидаги ушбу ўринларга етган вақтимизда бу ибора уларни тушунишлик ва изоҳлашда бошловчимиз бўлади. Аммо ҳозирда, бас, дарҳол мусулмон бўлган Холид билан бирга Қурайш чавандози ва ундаги энг саркаш отлар соҳибини кўрмоқлигимиз учун ва жангу жадал дунёсидаги барча арабларнининг доҳийсини ота-боболарининг илоҳлари ва қавмининг шон- шарафларига орқасини ўгирган ва Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ва мусулмонлар билан бирга тавҳид калимаси ва Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам байроғи остида тикланишини Аллоҳ тақдир қилган янги оламни истиқбол қилган ҳолда кўрмоқлигимиз учун. Демак, мусулмон бўлган ҳолдаги Холид билан бирга унинг ишидан ажибларини кўрмоқлигимиз учун. Мўъта жангчи қаҳрамонлари учун мужоҳид хабарини эслаймизми? Маълумки, улар: Зайд ибн Хориса ва Жаъфар ибн Абу Толиб ва Абдуллоҳ ибн Роваҳа эдилар. ҳақиқатдан улар Шом еридаги «Муъта» ғазоти қаҳрамонлари эдилар. У ғазотики унда Рум икки юз минг аскар тўплаган ва унда мусулмонлар беқиёс даражада синовдан ўтган эдилар. Ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам маъраканинг уч қўмондонининг вафоти хабарини бериб айтган улуғ ҳамдард иборалари ёдларингизда бўлса керак: (Байроқни Заид ибн Хориса олдида у билан жанг қилди, ҳатто у ҳам шаҳид қилинди. (Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг бу ҳадисларининг давоми бўлиб, биз уни бу саҳифалардаги ўз ўрнигасақлаб қўйган эдик. Бунин«г давоми қуйдагича: сўнгра байроқни Аллоҳ қиличларидан бўлган бир қилич қўлига олди, натижада Аллоҳ унинг қўлида ғалаба берди, демак, бу қаҳрамон ким? Дархақиқат, у Холид ибн Валид бўлди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам лашкарга қўмондон қилган уч қўмондон Заид , Жаъфар ва Роваҳалар раҳбарлиги остида оддий аскар сифатида «Мўъта» ғазотига шошилиб келган эди.\nҚўмондонларнинг охири шаҳид бўлиб йиқилгандан кейин байроқ тамонга Собит ибн Арқом тез борди-да, уни қўли билан ушлаб мусулмон лашкарлари ўртасида баланд кўтарди , токи тартибсизлик мусулмонларни тўзитмагай деб. Ва Собит байроқни кўтариб Холид ибн Волид томонга йўналди ва деди:«Ол байроқни, эй Сулаймоннинг отаси». Холид собит ибн Арқомга жавоб бериб айтди: «Йўқ байроқни олмайман,унга сен ҳақлироқсан: ёшинг катта ва Бадрда қатнашгансан . Ва унга Собит жавоб қилди:«Уни ушла, сен мендан жангни билгувчироқсан ва Аллоҳга қасамки, мен уни фақат сен учун олдим». Сўнгра мусулмонларга қарата қичқирди:«Холиднинг раҳбарлигига рози бўласизларми?»Улар«Ҳа», дедилар. Ва туғма паҳлавон ўз ағумоғи устига ўрнашди. Ва байроқни ўнг қўли билан олдинга гўё у билан қаҳрамон тезда сакраб-сакраб босиб ўтадиган алангалик узоқ йўлда олишишлиги вақти келган берк эшикларни тақиллатиш учун чўзди. Бу очилиш Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаётларида ва у Зот вафотларидан кейин, ҳатто тақдирлар унинг одатдан ташқари қаҳрамонлигининг белгиланган маррасига олиб боргунча. Жанг тақдири аниқланиб қолганидан кейин лашкар амирлигини Холид қабул қилди. Мусулмонлардан қурбонлар кўп ва қанотлари қайрилган. Рум лашкари эса сон-саноқсиз ва ҳар нарсани вайрон қилгувчи ғолиб бўлиб тантана қилган ҳолда.Бу ҳолатда йўлбошчиси амалга ошириши кутилган ягона иш Ислом лашкарларидаги қурбонликларни тўхтатиш ва қолганларини жанг майдонидан саломат олиб чиқиш эди. Бу ўринда Аллоҳнинг қиличи бургутники сингари икки кўзини кенг жанг майдонига қадаб олдинга ўтди ва ҳаёлида нур тезлиги билан режалар тузди. Ва лашкарларни бир неча гуруҳларларга бўлди сўнгра ҳар бир гуруҳларга ўз вазифасини топширди. Ва етук даҳоси ва мўжизавий маҳоратини ишлата бошлади. Ҳатто Рум лашкари орасидан кенг очиқ йўл очди,натижада мусулмон лашкари соғ ва саломат чиқиб кетди ! Ва бу жангда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Холидга бу буюк лақабни муносиб кўрдилар. Қурайш Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан қилган сулхни бузади. Натижада мусулмонлар у Зот раҳбарлиги остида Маккани фатҳ қилиш учун қўзғаладилар. Ва лашкарларнинг ўнг тамонига Пайғамбар алайҳиссалом Холид ибн Валидни амир қиладилар. Ва Холид Маккага мусулмон лашкари ва мусулмон уммати бошлиқларидан бири бўлиб кириб келади. Ва хаёлига гўдаклик хотиралари, унинг ширин ўтлоқлари. Ва йигитлик хотиралари унинг жўшқин кўнгил очишлари келади.\nСўнгра ўз умрини ожиз касод бутларга фойдасиз қурбон қилган узун кунлар хотиралари уни қўзғатади. Ва пушаймонлик қалбини эзмасидан илгари бу кўриниш улуғворлиги ва титроғи остида тўлиб тошади. Маккага босиб келаётган нур кўриниши. Ҳали жисимларидан азоб ва даҳшат асоратлари кетиб улгирмаган бечоралар кўриниши, улар ундан зулм ва тажовуз ила чиқарилган шаҳарга қайтмоқдалар унга кишнаб турган арғумоқлари устида ва хилтираб турган Ислом байроқлари остида қайтмоқдалар. Ва кеча Арқомнинг ҳавлисида муножот қилган шивирлашлари бугун Маккада янгратган етук такбирларга ва зафарлик кўркам таҳлилларга айланган ҳолда бутун борлиқ гўё бир байрамга чўмгандек кўринади! Бу мўъжиза қандай комил бўлди? Бу ҳодисани изоҳи борми? Ҳеч нарса бу зафарлик жангчилар ўз такбири ва тахлиллари орасида баъзилари баъзиларига қараган ҳолда ҳурсанд бўлиб такрорлаётган бу оятдан ўзига ҳеч қандай изоҳ йўқдур:«Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ. Аллоҳ ўз ваъдасига ҳилоф қилмайди». Ва Холид бошини юқори кўтарди ва ҳавас , ҳайрат , меҳр ила уфқни тўлдиргани Ислом байроғига тикилди ва ўзига-ўзи деди::«Тўғри... Албатта, у Аллоҳнинг ваъдаси». Ва Аллоҳ ўз ваъдасига хилоф қилмайди! Сўнгра ўзини Исломга ҳидоят қилган ва ўзини ва бу буюк фатҳ кунида Маккага Исломни олиб келувчилардан бири қилган. Муртадлик лашкарлари ўзининг улкан ҳиёнатини амалга ошириш учун тайёрлана бошлаган чоғида буюк ҳалифа Абу Бакр мусулмонлар лашкарини шаҳсан ўзи бошлаб боришга азму қарор қилди. Ва саҳобаларнинг катталари уни бу қарордан қайтариш учун кўп умидсиз ўкинчлар қилдилар. Ва лекин у қатъийликда зиёда бўлди. Абу Бакр мусулмонларни сафлади ва уларни бани Абс ва бани Мурра ва Зубён қабилалари кўп сонли лашкар сифатида чиққан томонга бошлади. Уруш бошланди, сўнгра мусулмонларга қувватлик ва буюк ғалаба насиб бўлди. Ва ғолиб лашкар Мадинага ўрнашмасданоқ ҳалифа уларни келгувчи жангга чорлади. Ва муртадларнинг ҳабарлари ва тўпланишлари ҳар соатда ҳатари зиёда бўла борди. Ва Абу Бакр бу иккинчи лашкар устида ҳам бошлиқ бўлиб чиқди. Ва лекин саҳобаларнинг катталарининг сабри тугади.\nВа ҳалифани Мадинада туришлигига якдил бўлди. Ҳазрат Али Абу Бакрнинг йўлини тўсиб у минган уловнинг тизгинидан ушлади. Бас, унга айтди:«Қаерга, эй Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳалифаси ? Албатта, мен сенга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Ухуд кунида айтган сўзларини айтаман: «Қиличингни қинига сол, эй Абу Бакр, ва бизни ўз нафсинг билан (ҳатарга қўйиб) чўчитма». Мусулмонлар тарафидан бўлган бу якдил қарор олдида ҳалифа Мадинада қолишликка рози бўлди. Ва лашкарни ўн бир гуруҳга тақсим қилди, ҳар бир гуруҳга йўналишини белгилаб берди. Ва бу гуруҳлардан катта бир гуруҳга Холид ибн Валид амир бўлди. Халифа ҳар бир амирга ўз байроғини топширгач, Холид тарафга йўналди ва унга хитоб қилди: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг айтганларини эшитдим, Аллоҳнинг бандаси ва қабила биродари Холид ибн Валид қандай яхшидир. У Аллоҳнинг кофир ва мунофиқларига қарши суғирган қиличларидан бир қиличдир». мммм Холид бу лашкари билан бир жангдан иккинчисига ва бир ғалабадан иккинчи ғалабага ўтган ҳолда ўз йўлида давом этди, ҳатто ҳал қилгувчи жанг бўлгунча. Ямомада бани Ханифа ва унга қўшилган қабилалар ва барча муртадлик лашкарларининг энг ҳатарлисини тўплаган бўлиб унга Мусайламатул каззоб бошчилик қилар эди. Ва баъзи мусулмон кучлар Мусайлама лашкари билан ўз улушини тажриба қилиб кўпган ва уни енга олмаган эди. Холидга халифанинг:«Бани Ханифа тарафга юрсин», деган буйруғи келди. Холид юрди, Мусайлама ибн Волиднинг ўзи томонга йўлга чиққанини билгач, лашкарни қайтадан тартибга солди. Ва ундан ҳақиқий хатар ва дахшатлик рақиб вужудга келтиради. Ва бу икки лашкар учрашади. Ва сиз тарих ва сийрат китобларида бу дахшатлик жангнинг боришини мутолаа қилгансиз. Холид ўз лашкари билан Ямомага қараб турган баланд тепаликдан тушиб келди ва Мусайлама ўз кибри ва тажаввузида қарши олди. Лашкарнинг сафлари кўплитгидан охири билинмас эди! Холид туз ва байроқларини аскар бошлиқларига бўлиб берди.\nВа икки лашкар бир-бирига ҳамла қилди ва дахшатли жанг давом этди. Ва мусулмон шаҳидлари қаттиқ бўрон йиқитган боғга гулларидек пайдар-пай йиқилдилар! Ва Холид душманлар палласининг оғирлигини кўрди ва арғумоғи билан яқин тепаликка кўтарилди ва жанг майдонига тез-зийрак ва чуқур бир назар солди. Ва шу заҳоти лашкардаги заифлик нуқталарини идрок қилди ва ҳисоблади. Мусайлама лашкари тўсатдан қилган ҳамласи остида маъсулият ҳисининг заифлашганини кўрди. Ва шу лаҳзани ўзида барча мусулмонлар қалбда маъсулият ўтини охиригача алангалантиришга қарор қилди. Ва ўзига лашкарнинг ўнг ва сўл томонларидаги бошлиқларини чорлади. Ва уларни жанг майдонидаги ўринларини қайтадан тақсимлади. Сўнгра ғолиб товуши билан сайҳа тортди: «Бир-бирларингдан ажралиб туринглар бугун ҳар бир қабилани синовга дош бермоқликларини кўрмоқлигимиз учун».Ва барча алоҳида-алоҳида ажралиб турдилар. Мухожирлар ўз байроқлари остида ва ансорлар ўз байроқлари остида: Ва ҳар бир улуғ ўз байроғи остида ва шундай қилиб мағлубият келган вақтида уни қаердан келганлиги тамоман равшан бўлди. Ва нафслар қизиққонлиги шўълаланди ва ёлқинланиб ёнди. Ва азм ва ҳавасга тўлди. Холид вақти-вақти билан такбир ёки таҳлил ёки сайҳа тортиб у билан буйруқ берар, натижада лашкарнинг қиличлари уларнинг ғояларига тўсувчи ва ишларига қайтарувчи бўлмаган тақдирларига айланар эди. Саноқлик дақиқаларда жанг йўлалиши ўзгарди ва Мусайламанинг аскарлари ўнглаб ва юзлаб, балки минглаб йиқила бошлади, ҳалок қилгувчи пашша дорининг пуркалган заҳарлари ундаги ҳаёт нафасларини бўққан пашша каби! Дарҳақиқат, Холид ўзидаги кўтаринки кучни қаҳрабо (электр токи) янглиғ ўз аскарларига узатар ва уни руҳи барча лашкарига ўрнашган эди.\nВа бу хислат ҳам унинг ёрқин туғма даҳоси ҳислатларидан бири бўлди. Шундай қилиб, маъракаларининг энг ҳатарлиси ва урушларнинг энг қаттиғи даъвом этди. Мусайлама ўлдирилди. Ва унинг одамлари ва лашкарларининг жуссалари уруш майдонини тўлдирди ва тупроқ остига илалабад бу ёлғончи даъвогарнинг байроғи кўмилди. Ва Мадинада ҳалифа буюк олий Роббисига шукур намозини ўқиди, уларга бу ғалабани ва бу қаҳрамонни ато этгани учун. Абу Бакр зийраклиги ва қалб кўзи бирла ўз юрти чегаралари ортидаги мужассам ёмонлик қувватларини Ислом ва унинг аҳлини келажагига таҳдид қилишидаги ҳатарлик даъвони идрок қилди. Ироқдаги форслар ва Шом шаҳарларидаги румликлар. Икки телба империя ўзининг узоқ насибаларидан л. Ироқдаги форслар ва Шом шаҳарларидаги румликлар. Икки телба империя ўзининг узоқ насибаларидан бўлган чириган ипларга осилар, Ироқ ва Шомда инсонларга ёмон азоб кўрсатар, бу янги дин байроғини ва унинг чўкичлари билан барча қадимий олам қалъаларига урган ва унинг фасоди ва қолдиғини суғуриб ташлаётган мусулмон арабларга қарши жанг қилишга мажбурлар эди. Шу пайтда буюк муборак ҳалифа Холид га ўз аскари билан Ироқ тамонга юришга буюрган кўрсатмаларини юборди. Ва бу қаҳрамон Ироққа юрди. Шоятки, бу саҳифалар унинг ғалаба карвонларига эргашиш учун кенг бўлса. У вақтда биз улардан ажиб ишларни кўрар эдик. ҳақиқатдан Ироқдаги ишини Кисронинг Ироқ шаҳар ва қишлоқларидаги барча волий ва нойибларидан мактублари бирла бошлади. Холид ибн Волиддан Форис ҳокимига: «Бисмиллаҳир роҳманир роҳим.\nТўғри йўлга эргашганларга салом бўлсин. Аммабаъд. Хизматчиларини тарқатган ва мулкларингни тортиб олган ва макру ҳийлаларингни заифлаштирган Аллоҳга ҳамду санолар бўлсин. Ким намозни ўқиса ва қибламизга юзланса ва сўйган ҳайвонларимиздан еса, демак, у мусулмондир. Биз учун нима бўлса, унга ҳам шу нарса. Ва бизнинг зиммамизга нима лозим бўлса, унга ҳам шу. Агар сизларга бу мактубим борса, менга гаровларни юборингиз ва мендан аҳду вафо кутингиз ва ундай бўлмаса, ундан бошқа маъбуд йўқ Зотга қасамки, сизларга сизлар ҳаётни суйган каби ўлишни суйгувчи қавмни юборгайман!»Ва унинг атрофига юборган изқуварлари Ироқдаги Форс бошлиқлари учун тайёрланаётган кўп сонли лашкарлар ҳисобларини олиб келди. Шунда у вақтни беҳуда кетказмади ва ўз аскарлари билан ботилни йўқ қилиш учун унинг устига юра бошлади. Ер унга ажиб суратда қисқариб борар эди. Исломнинг Ироқда Форс устидан эргашган ғалабаси Шомда Рум устидан шунга ўхшаш ғалаба қилишга даракчи бўлди. Абу Бакр Сиддиқ турлик лашкарларини тЎплади ва уларнинг амирлигига бир неча моҳир саркардаларни қўйди. Абу Убайда ибн Жарох ва Амр ибн Ос, Муовия ибн Абу Суфён ва бу лашкарларининг ҳабарлари Рум империаторига етиб борган вақтда вазирлари ва лашкарлар бошларига мусулмонлар билан сулҳ қилиш ва улар билан бой берувчи урушга кирмаслик билан насиҳат қилди ва деди:«Аллоҳга қасамки, уларнинг васвасларини Холид билан даволайман». Демак Рум барча даҳшатларини келтира берсин ва мусулмонлар билан бирга бу «малҳам» бор! Ибн Волид лашкарини сафлади ва уларни бир неча гуруҳларга ажратди.\nВа Рум услубига мувофиқ Ироқда уларнинг биродари Форснинг уруш усулларидан ҳабардор бўлгандан кейин хужум ва мудафаанинг янги бир режасини қўлади. Ва маъраканинг ҳар бир ўринларини белгилаб берди. Ва тажжублиги шундаки албатта маърака ҳолид белгилаган ва кутгандек қадама-қадам ва ҳаракат-боҳаракат давом эди, хатто шундай кўриндики агар у жангдаги қилич зарбаларини олдин айтганида ўлчов ва ҳисобда ҳатто қилмаган бўлур эди. Румдан кутган ҳар бир ҳаракатни улар қилдилар. У олдин айтган ҳар бир юришни улар амалга оширдилар. Ва жангга киришишдан илгари лашкарнинг баъзи аскари, ҳусусан, Исломга янги кирган кишилар Рум лашкарининг кўриниши вужудга келтирган даҳшат ва қўрқувни кўрганларидан кейин қочиш эҳтимоли унинг ҳаёлини озгина банд этди. Холид ғалабага эришиш йўли бир нарсада деб билар эди. У Соботдир ! Ва яна шуни билар эдики, албатта, икки ё уч кишининг лашкар ичида беқарорлиги бутун душман лашкари қодир бўлмаган нарсаларни тарқатишлиги мумкин Бу сабабдан қуролини ташлаб орқа ўгириб қочган кишига нисбатан муросасиз тўсувчи эди. Шу жангда − айни бу ямлук жангида − лашкар ўз ўрнини олганидан кейин мусулмон аёлларни чақирди ва биринчи маротаба уларнинг қўлига қилич берди ва уларга ҳар бир томондан мусулмон сафларини орқасига туришга буюрди ва уларга айтди: «Ким орқа ўгириб қочса, бас, уни ўлдиринглар». Ва бу етук тадбир ўз вазифасини юксак даражада оқлади! Жанг бошланишдан олдин Рум қўмондони унга бир қанча сўз айтмоқлик учун ўз қаршисига Холиднинг чиқмоқлигини талаб қилди.\nВа унинг қаршисига Холид чиқди иккалалари икки лашкар орасини ажратиб турган ялангликда отлари устида юзма-юз келдилар. Рум қўмондони « Холидга ҳитоб қилиб сўзлади: «Биз биламизки, албатта, сизларнинг юртларингдан очлик қийналишдан бошқа нарса чиқмаган. Агар ҳохласангизлар, ҳар бирларингизга ўн тилло пул ва уст-бош ва озиқ-овқат бераман ва сизлар юртларингизга қайтиб кетасизлар ва келгуси йилда яна сизларга шу миқдорда нарса юбораман». Холид унга муносиб жавоб беришга қарор қилди ва айтди: «Албатта, бизларни юртимиздан сен айтгандек очлик олиб чиқмади ва лекин бизлар қон ичидаги қавмдирмиз ва билдикки, албатта, Румнинг қонидан кўра тоза ва иштиҳалик қон йўқ. Бас, шунинг учун келдик». Ва қаҳрамон арғумоғининг тизгинини бурди ўз лашкари сафлари тамон қайтган ҳолда. Ва байроқни баланд кўтарди, жангни эълон қилган ҳолда. «Аллоҳу Акбар», «Аллоҳ ҳар нарсадан буюкдир». «Жаннат шабодалари эсгин». Унинг лашкарлари отилган ўқдек жойидан қўзғалди ва дахшатнинг назири йўқ бир жанг бошланди.\nВа румликларга мусулмонлар томондан улар кутмаган нарсалар зоҳир бўлди. Холид ибн Валид ўз аскаридан юзтаси билан Румнинг чап қанотига ташланадилар, ваҳолангки, уларнинг адади қирқ минг эди. Ва Холид ўзи билан бўлган юз кишига қарата сайҳа тортди: «Нафсим Унинг қудрат қўлида бўлган Зотга қасамки, Румда куч ва тоқат қолмади магарам кўриб турганларинг). Ва албатта, мен Аллоҳ сизларга уларнинг елкаларини (ерга текказмоқларингни) беришлигини умид қиламан. Юз киши қирқ минг кишига ҳужум қилиб ғолиб бўл дилар. Ва лекин қандай ажабланиш бўлиши мумкин. Уларнинг қалблари буюк олий Аллоҳга бўлган иймонга тўла эмасми? Ва ҳаёт масалаларининг вафо ва ҳидоят ва ақл тўғрисида бўлган энг кўпи бўлган масалага ишонч билан тўлган эмасми? Ва уларнинг ҳалифаси «Ас Сиддиқ» розияллоҳу анҳу эмасми. У шундай кишики, давлатлари дунё устида кўтарилган чоғида Мадинада янги оламнинг янги пойтахтида ўз қўли билан беваларнинг қўйини соғмоқда. Ва икки қўли билан етимларнинг нонининг ҳамирини қормоқда. Ва уларнинг лашкарбошлари тажоввуз , зулм ва зўравонлик васвасаларининг малҳами ва ширк ва айнишлик ва қолоқлик қувватларига қарши Аллоҳнинг суғурилган қиличи Холид ибн Волид эмасми? Оё улар бундай бўлмадиларми? Демак, ғалаба шамоллари эсаверсин. Дарҳақиқат «Холид»нинг туғма даҳоси Рум қўмондонлари ва лашкарбошларини лол қолдирган, ҳатто улардан бирининг Жаржах бўлиб Холидни уруш орасидаги дам олиши вақтларидан бирида кўришиш учун чорлади. Улар учрашган вақт да Румлик қўмондон Холидга қараб сўз бошлади:\nЭй Холид менга рост айтгин ва менга ёлғон гапирма, албатта, ҳур киши ёлғон гапирмайди. Аллоҳ сизларнинг Пайғамбарингизга осмондан бир қилич туширибди, уни кимга қарши суғурсанг, албатта, уни енгармушсан, шу тўғрими?» Холид айтди: «Йўқ». Бояги киши деди: «Бўлмаса, нега сен Аллоҳнинг қиличи деб номландинг?» Холид айтди: «Албатта, Аллоҳ бизга ўз элчисини юборди ва бизлардан баъзимиз уни тасдиқ қилди ва баъзимиз уни ёлғончи қилди. Ва мен ҳам ёлғончи қилувчилардан бўлдим, кейин Аллоҳ қалбларимизни Исломга боғлади ва бизни ўз элчимиз билан ҳидоят қилди. Натижада биз ул Зотга байъат қилдик. Ва Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам мени дуо қилдилар ва менга сен Аллоҳнинг қиличларидан бир қилич деб атадилар ва шундай қилиб мен Аллоҳни қиличи деб номландим» Румлик қўмондон деди: «Сизлар қайси нарсага чақирасизлар?» Холид айтди: «Аллоҳни бир деб билишга ва Исломга». У деди:«Бугун Исломга кирган кишига сизлар каби савоб ажр бўладими?» Холид айтди: «Ҳа ва афзалроқ». Ҳалиги киши айтди: «Қандай, ваҳоланки, сизлар биздан олдин киргансизлар-ку?!» Холид айтди: «Дарҳақиқат, биз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга яшадик ва биз ул Зотнинг далилллари ва мўъжизаларини кўрдик. Ва биз кўрган нарсаларимизни эшитган кишининг осонлик билан Исломга келмоқлиги ҳақдир. Аммо сизлар, эй у Зотни кўрмаган ва у Зотни эшитмаган сўнгра иймон келтирган кишилар, албатта, ажрларинг каттароқ, агар ичларинг ва ниятларингни Аллоҳга рост қилсангизлар». Ва Румлик қўмондон сайҳа тортди ва отини Холид ёнига яқинлаштирди ва ёнида туриб айтди:\n«Эй Холид, менга Исломни ўргат». Ва мусулмон бўлди. Аллоҳ учун икки ракат намоз ўқиди. Ундан бошқа намоз ўқимади, чунки икки лашкар жангни қайтадан бошлашган эди. Ва румлик Жаржах мусулмонларнинг сафида шаҳидлик талабида аёвсиз жанг қилди, ҳатто у шаҳидликка эришди ва у билан зафар топди. Ногаҳон Мадинадан янги ҳалифа амирул мўъминин Умар ибн Хаттобнинг мактубини олиб келган хабарчининг келишлиги кутилмаган иш бўлди. Ул мактубда ал Форуқнинг мусулмон лашкарига саломи ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳининг ҳалифаси Абу Бакр ас Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг вафот этганлиги хабари. Сўнгра унинг Холидни раҳбарликдан четлатиб унинг ўрнига Абу Убайда ибн Жарроҳни тайинлаш ҳақидаги буйруғи бор эди. Холид мактубни ўқиди ва Абу Бакрга раҳмат сўраб ва Умарга тавфиқ сўраб пичирлаб илтижо қилди. Сўнгра мактубни олиб келувчи кишидан ундаги сўзларни бирор кишига изҳор қилмаслигини талаб қилди ва ўзи буюрган жойда туриб у ердан қимирламасликка ва бирор киши билан боғланмасликга буюрди. Абу Бакрнинг ўлими ва Умарнинг буйруқларини беркитган ҳолда жангга бўлган раҳбарлигини давом эттирди. ҳатто яқинлашаёзган ғалаба амалга ошгунча. Ва қаҳрамонимиз Абу Убайданинг олдига келиб оддий аскар ўз қўмондонига берадиган салом билан саломлашди. Ва бу ҳолатни Абу Убайда дастлаб ҳаёлида йўқ ғалабани амалга оширган қўмондоннинг ҳазилларидан бир ҳазил деб ўйлади. Ва албатта у бу ҳолатнинг ҳақиқат ва жиддийлигини билган чоғида Холиднинг икки кўзи орасидан ўпди ва унинг нафси аҳлоқининг буюклигига таҳсин ва офаринлар айтди.\nАлбатта, бу мактуб амирул мўъминин Умар томонидан Абу Убайдага юборилган ва жанг тугагунча Холид беркитган. Ва бу иш баробар ундай бўлсин ёки бундай бўлсин фарқи йўқ. Албатта, бу икки ҳолатдаги Холиднинг йўналиши биз учун муҳимдир. Ва ҳақиқатдан у улуғлик ва буюклик ва етукликнинг энг чўққисига етган йўналиши бўлди. . Демак у учун амир ёки оддий аскарлик каби икковидан ҳар бири унинг ўзи иймон келтирган Аллоҳга ва ўзи байъат қилган Пайғамбарига ва ўзи қабул қилиб унинг байроғи остида юрган динга нисбатан ўз бурчини адо қилишга бир сабабдир, халос. Ва унинг сарфлаган кучи у итоат қилинган амир бўлган ҳолда итоатлик оддий аскар холидаги сарфлаган кучи кабидир. Ва дарҳақиқат, унинг ўз нафси устидан қилган бу буюк ғалабаси унга бошқалар учун тайёрлаётгани каби ўша вақтдаги мусулмон давлат ва мусулмон уммат устида турган ҳалифаларнинг намунавий нусхасини тайёрлади. Абу Бакр ва Умарнинг. Бу икки исм тил бу исмларни юзига чиқарар-чиқармас, ҳатто инсон буюклиги ва инсон фазилатларидан бўлган ҳар бир мўъжиза хаёлга келади. Умар билан Холид орасидаги гоҳида йўқ бўлган дўстликка қарамасдан, албатта, Умарнинг адолати ва софлиги ва парҳезкорлиги ва одатдан ташқари буюклиги ҳаргиз Холиднинг наздида савол ўрнида турмас эди. Ва шу сабабдан унинг қарорлари шак-шубҳаларни чиқарган қалб парҳезкорлик ва тўғрилик ва ихлос садоқатдан ҳар бир етук ва покиза қалб етиб бора оладиган энг юксак даражага етиб олган эди. Амирул мўъминин Умар Холидга нисбатан ёмонлик ушламас ва лекин унинг қиличидаги тезлик ва ўткирликни танқид қилар эди.\nҲақиқатдан у бу фикрни Молик ибн Нувайра ўлдирилгандан кейин Абу Бакрдан уни бекор қилишни сўраган чоғида изҳор қилади. Ва айтди: «Албатта Холиднинг қиличида тезлик бор, яъни ўткирлик ,енгиллик ва шошилиш». Шу вақтда унга ҳалифа ас Сиддиқ жавоб берди: «Аллоҳ кофирларга қарши суғирган қиличини айблай олмайман». Умар Холидда тезлик бор демади, балки тезликнинг унинг қиличига нисбат беради. Шахсига эмас бу сўзлар амирул мўъминининг одоблигини эмас, балки шу қаторда Холиднинг тақдирлашини ҳам ифода қилади. Ва Холид бешикдан лаҳатгача харб кишидир. ҳаёти Исломдан илгари ва ундан кейин хатарга солувчи бир чавандознинг либосидир. Ва қилич Холид ибн Волид каби одатдан ташқари жангчи қўлида бўлар экан, сўнгра уни ушловчи қўлни поклаш ва ўч олиш ҳарорати билан ёнган адоват ва фитналар билан қуршаб олинган дин учун муштоқ муҳаббат билан тўлган виждон ҳаракатга солар экан, демак, у каби қилични ўзининг қатъий мақсадлари ва тез ўткирлигидан воз кечиш қийиндир. Ва шундай қилиб, Холиднинг қиличини ўз эгасига кўп қийинчиликлар келтиришига сабаб бўлганлигини кўрамиз. Уни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам фатҳдан кейи Маккага яқин бўлган баъзи араб қабилаларига юборган ва унга айтган вақларида: «Албатта, мен сени даъватчи қилиб юборяпман, урувчи эмас». Қиличи унга у Зотнинг буйруғидан ғолиб келди.\nВа уни урушувчи давраига олиб борди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам унга тавсия қилган даъватчилик даврасидан воз кечган ҳолда. Бу нарса Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўп қайғу чекишларига сабаб бўлди. У Зотга Холиднинг қилмишининг ҳабари етиб келгач қиблага қараб икки қўлларини кўтариб. Аллоҳга ушбу сўзлар билан узр айтган ҳолда турдилар: «Эй Аллоҳим, албатта, мен Холиднинг қилган қилмишидан айибсизлигимни сенга изҳор қиламан». Сўнгра Алини юбориб уларни қонлари ва молларининг хунини тўладилар. Холид одатдан ташқари кучга эга эди. Ва уни қатъий бир иштиёқ ўзининг қадимий барча оламини бузишга чорлар эди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам уни«Ал Уззо»ни бузиш учун юборганларида қўлида чўкич билан ҳайкални бузаётган Холиднинг сиймосида бир бутун лашкар билан уруш қилаётган, душман аскарларининг бошини узаётган бир кишини кўрамиз. Холид ўнг қўли , чап қўли ва оёғи билан зарба урар ва парчаланган бўлаклар ва тушган тупроққа қаратдай деб сайҳа тортар эди: «Эй уззо, сени улуғламайман, балки инкор қиламан. Албатта, мен сени Аллоҳ хорлаганини кўрмоқдаман». Сўнгра уни ёқади, тупроғига ўт қўяди. Ширк кўринишлари ва унинг қолдиқларини ҳар бири Холиднинг наздида ал уззо кабидир. Холид байроқлари остида турган бу янги оламда ундай нарсалар учун ўрин йўқ. Ва Холид уларни тугатиш учун ўз қиличидан ўзга асбобни билмайди. Холид вафот этган куни( Аёллар Холид каби кишини туғишдан ожиз бўлди.) Умар унга кўп йиғладилар ва одамлар кейин билдиларки, албатта, Умар Холиддан ундан ажраб қолганининг ўзигагина йиғламаяпти, балки ўлим Умардан бир фурсатни зое қилганига йиғлаяпти. Чунки у одамларнинг мафтун бўлишлари кетганидан кейин агар унга ўлим етмаганида, Холид Роббиси ҳузурига шошмаганида амирликни Холидга қайтаришга қарор қилган эди. Холидга дўстлари ва душманлари шундай таъриф берган эдилар:«Бир кишики ухламайди ва ҳеч кимни ухлагани қўймайди».\nАлбатта, бу кишининг ҳиди ва ҳушбўйлиги доимо ва абадий от кишнаган ва қиличлар ялтираган ҳамда мусулмон лашкарлари устида тавҳид байроқлари ҳилпираган вақтда мавжуд бўлади.У айтар эди: «Менга келинчак ҳадя қилинган ёки ундан фарзанд билан ҳушхабарланган бир кеча мен учун муҳожирлардан бўлган сария (лашкар) орасида, улар билан тонгда мушрикларга ҳужм қиладиган қирғини қаттиқ кечадан суюкли эмас». Шу сабабдан ҳаётининг фожеаси , унинг фикрича, тўшагида ўлмоқликдир. Ваҳоланки, у бутун ҳаётини арғумоғи устида ва қиличининг товланиши остида ўтказган кишидир. У Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан ғазот қилган ва қанча-қанча шижоат соҳибларини енгган , Рум ва Форс тахтларини тупроқ билан бир текис қилган , Ироқда ерни қадамба-қадам босиб ўтиб ,уни ислом учун фатҳ қилган кишидир. Оддий аскарнинг оддийлиги ва камтарлигига эга бўлган амир. Ва амирнинг масъулияти ва куч қудратига эга оддий аскар бўлган ҳолда. Бу қаҳрамоннинг ҳаёт фожеаси ўз қаҳрамоннинг тўшагида ўлмоқлиги бўлди. Бу вақтда кўз ёшлари икки кўзидан оқиб айтди: «Дарҳақиқат, фалон ва фалон жангда қатнашдим ;жасадимда бир ўрин йўқки, унда қилич зарбаси ёки қилич суқилиши ёки ўқ тегиш жароҳати бўлмаса. Энди эса тўшагимда, истагимга қарамай, туя ўлгандек ўлмоқдаман».\nВа сафар лаҳзаларини истиқбол қилган чоғда васиятини ёздиришга киришди.У бор бисотини Умар ибн Хаттобга васият қилиб қолдирди. Унинг қолдирган мероси оти ва қурол аслаҳаси ҳамда бўрки (УНИНГ ИЧИДА РАСУЛУЛЛОҲ СОЛЛАЛЛОҲУ АЛАЙҲИ ВАСАЛЛАМНИНГ СОЧ ТОЛАЛАРИ БОР ЭДИ) . Ва охирида қаҳрамоннинг жасади ўз ҳовлисидан дўстлари елкасида кўтарилган ҳолда чиқди. Ва уни сафарга чиқувчи қаҳрамоннинг онаси уларга азм ялтирашлиги ғамгинлик пардасига аралашган икки кўзи билан кузатди ва видолашиб айтди:«Сен қавмнинг миллионидан яхшиси. Сен болаларини ҳимоя қилган арслондан ҳам шижоатлисан. Бас, сен тоғлар орасидан тўлиб оқаётган селдан ҳам саховатлисан. Бу сўзни Умар эшитиб қалбининг уриши тезлашди, кўз ёшининг отилиши кучайди. Ва айтди: «Онаси рост айтди. Аллоҳга қасамки, албатта, у ҳақиқатдан шундай эди». Қаҳрамон ўз хабгоҳига ётказилди. Ва дўстлари бош эгиб турдилар ,теграларидаги дунё жим, ҳомуш одоб сақлаб турар эди. Бу дахшатли жимликни биз ҳаёл қилган каби арқонини узиб ва Мадина кўчаларидан босиб ўтиб соҳибининг жасади орқасида унинг ҳиди ва муаттарлиги етаклаган ҳолда югуриб келган отининг кишнашидан ўзга товуш бузмади. Ва у ҳомуш жамоат ва нами кетмаган қабрга етганда бошини байроқ каби бурди ва унинг кишнаши қаҳрамон унинг устида туриб Форс ва Рум тахтларини титратган ва Ислом йўлидан барча орқага кетиш ва ширк қувватларини олиб ташлаган вақтларида қилганига тўла монанд шаклда баланд янгради..\nСўнгра икки кўзини қабрдан узмаган ҳолда, ҳожаси ва паҳлавонига бу иши билан видолашув саломини адо қилган ҳолда кўзларидан кўп ва мўл ёшлар оққан ҳолда туриб қолди. Дарҳақиқат, уни Холид қурол аслаҳаси билан Аллоҳ йўлига вақф қилган эди. Ва лекин Холиддан кейин унинг белига ўтиришга бирор чавандоз қодир бўлармикан? Ёки от ўз устига ундан бошқа кишини ўтқизармикан? Эй ҳар бир ғалабанинг қаҳрамони, сенга олқиш бўлсин! Эй Абу Сулаймон, сенинг субҳингга мақтов бўлсин. Ва хотирангга улуғлик ва абадийлик ва муаттарлик бўлсин, эй Холид. Келинг, бизлар ҳам амирул мўъминин Умар билан бирга сен билан видолашиб ва сенга марсия айтган ушбу ширин, тотлик сўзларини такрорлайлик:«Аллоҳ Абу Сулаймонни раҳмат қилсин. Аллоҳ ҳузуридаги нарсалар бу ердаги нарсалардан яхшидир. Ва дарҳақиқат, у мақтовга сазовор ҳолда яшади. Ва бахтли ҳолда ўлди».Холид Муҳаммад Холид «Рижалун ҳавлар-Расул» китобидан.


“Спутник V” Ўзбекистонда рўйхатдан ўтганми ёки йуқми\n12 Mart 12:00 / Published in Ўзбекистон янгиликлари\nЎзбекистон Россияга «Спутник V» вакцинасини сотиб олиш тўғрисида келишув юборди. Санитария-эпидемиологик фаровонлик ва соғлиқни сақлаш хизмати бошлиғи Баҳодир Юсупалиевнинг сўзларига кўра, мамлакатлар дозалари ва етказиб бериш муддатлари тўғрисида музокаралар олиб боришмоқда.\n«Энди келишув лойиҳаси тайёрланди, етказиб бериш ҳажми ва етказиб бериш муддати бўйича Россия томонига кўриб чиқиш учун юборилди. Кўриб чиқилгандан сўнг Россия томони «Спутник V» вакцинасини Ўзбекистонга етказиб бериш тўғрисида шартнома имзолайди», — деди Баҳодир Юсупалиев.\nБугун Ўзбекистонда парадокс содир бўлмоқда. Яқинда “Спутник V” вакцинаси ҳақида Фармацевтика саноатини ривожлантириш агентлигининг ҳисоботида препаратни рўйхатдан ўтказиш жараёни бошлангани айтилган, аммо жараён қачон тугаши маълум эмас.\nАгентликнинг хабарига параллел равишда, бугун, 10 март куни Тошкент шаҳар Санитария-эпидемиология фаровонлиги ва жамоат саломатлиги бошқармаси бошлиғи Малика Қудратхўжаева «Ўзбекистон 24» телеканалига берган интервюсида Ўзбекистон аллақачон “Спутник V”-ни муваффақиятли рўйхатдан ўтказганлигини таъкидлади. «Бугунги кунда Ўзбекистонда коронавирусга қарши иккита вакцина рўйхатдан ўтказилган. Булар Россиянинг “Спутник V” ва бизнинг Хитой олимлари билан биргаликда ишлаб чиқарилган ZF-UZ-VAC2001 вакцинамиз. Ушбу вакциналар ЖССТнинг халқаро талабларига тўлиқ жавоб беради. Улар бизнинг иссиқ иқлим шароитларига идеалдир», — деди Қудратходжаева.\nБу ҳолат кўплаб саволларни туғдиради. Икки давлат идораси ишонч билан ҳар хил нарсаларни даъво қилмоқда. Кимга ишониш керак?\nЭслатиб ўтамиз, 2 март куни Россия ва Ўзбекистон ташқи ишлар вазирларининг учрашувида Сергей Лавров “Спутник V” аллақачон Ўзбекистонда тезкор тартибда рўйхатдан ўтганлигини айтди. Энди икки мамлакат ҳукуматлари Россияда вактсинани Ўзбекистонда ишлаб чиқариш имкониятини муҳокама қилмоқда. Бироқ, 1 март куни Инноватсион ривожланиш вазирлиги мамлакатда COVID-19 га қарши биринчи вакцина рўйхатдан ўтганлигини эълон қилди. Бу “Спутник V” эмас, балки ZF-UZ-VAC2001 хитой-ўзбек дори воситаси эди.\nИкки қарама-қарши маълумотларни қамраб олган Ўзбекистон расмийларининг мақсади нима бўлганлиги номаълумлигича қолмоқда.\nTagged under: КОРОНАВИРУС, РЎЙХАТДАН ЎТИШ, СЕРТИФИКАТЛАШ, Сунъий йулдош


Илмга амал қилмаслик | Muslimaat.uz\nМанзилингиз:Муслимаат»Илм ва амал»Илмга амал қилмаслик\nBy Muslimaat on Oktabr 1, 2016 Илм ва амал, Илм\nТалаби илмга тўсиқ бўладиган омиллардан яна бири илмга амал қилмасликдир. Илмга амал қилмаслик илмнинг баракасини ўчирувчи сабабларнинг энг асосийси, шунингдек, илм соҳибининг зиддига ҳужжат бўладиган сабаблардан биридир. Аллоҳу субҳанаҳу ва таоло Софф сурасида: «Қилмаган нарсангизни гапиришингиз Аллоҳнинг наздида қаттиқ ёмон кўрилгандир» дейди (3-оят). Шунинг учун ҳам солиҳ салафларимиз билганларига амал қилишга ўта ҳарис бўлишган. Улуғ саҳобий Ибн Масъуд розияллоҳу анҳу айтадилар: «Биздан бир киши ўн оятни ўрганса, унинг маъноларини билмагунича ва унга амал қилмагунича бошқаларига ўтмас эди».\nАли розияллоҳу анҳу: «Илм амал ила хитоб қилади, амал жавоб берса берди, бўлмаса илм қочади», деганлар. Чунки илм ва амал жуфтдир: ё бирга бўлади, ё баробар кўтарилади. Агар илм амалсиз бўлса, соҳибининг зиддига ҳужжат бўлади.\nБишр Ҳофий: «Ҳадиснинг закотини адо этинг. Ҳар бир икки юз ҳадисдан бештасига амал қилинг», дейди.\nИлмга амал қилиш илмни мустаҳкамлашга ёрдам беради. Бунга мисол қилиб «Фотиҳа» сурасини келтиришимиз мумкин. Ҳар кунги беш маҳал намозларимизда қайта-қайта ўқиганимиз сабабли у зеҳнларда бошқа суралардан кўра мустаҳкам жой олган. Шунингдек, эрталаб ва кечқурун ўқиладиган дуоларни олиб кўрайлик. Инсон ёдлашга ҳаракат қилган сари ёдлаши осонлашаверади. Ташлаб қўйса, ёдлаганлари ҳам унутилиб кетади. Қанча кўп такрорласа, шунча зеҳнга яхши ўрнашади. Мустаҳкамлиги унга амал қилиш қадарича бўлади.\nЗаҳабий раҳимаҳуллоҳ ўз замоналари ҳақида: «Аммо бугунги кунда кам илмлардан ҳам фақат жуда ками қолди ва у оз кишиларда, улардан ўша озига амал қиладиганлари бунча ҳам оз! Бизга Аллоҳнинг Ўзи етарли ва У қандай ҳам яхши вакил», дейди. Бу Заҳабийнинг ҳижрий саккизинчи асрда айтган гапи бўлса, бугунги кундаги ҳолимиз ҳақида нима дейиш мумкин?!\nҲар бир киши Роббига бўлган гумонини яхши қилган ҳолда мужоҳада қилсин. Аллоҳ латиф Зотдир, хоҳлаган бандасига буни насиб этади.\nАллоҳ бизга берган бу илмнинг закотини адо этиш ҳам лозим. Молнинг закоти ўндан биридан чорагидир. Илмнинг закоти эса унга амал қилиш ва уни ўзгаларга ўргатишдир. Машойихлар: «Ҳар бир мусулмон ва муслимага тўрт масалани билиш вожиб: биринчиси, илм, иккинчиси, унга амал қилиш, учинчиси, унга чорлаш ва тўртинчиси, унинг йўлида озорларга сабр қилиш», демишлар.\namal qilmaslik ilm


OzodDayjest: Юлдуз Усмонова яна “запрет”га тушди\n26 октябр 2020, Тошкент вақти: 17:08\nЮлдуз Усмонова Шавкат Мирзиёевни табриклаш тадбирида (Qalampir.uz фотосурати).\nЗулфия мукофотини қўлга киритишда сохтагарчилик кузатилмоқда. Қашқадарёда тадбиркордан “тўёна” олган солиқчи жавобгарликка тортилди. Жорий ҳафта матбуот шу каби воқеалар ҳақида хабар берди.\nЗулфия мукофотини олиш учун пулга шеър ёздириш ҳолатлари кузатилмоқда\nЖамиятда илм-маърифатга интилиш, муайян мутахассислик ёки касб-ҳунар сир-асрорларини пухта эгаллашни эмас, балки Зулфия мукофотига сазовор бўлишни бош мақсад қилган тоифадаги қизлар сафи кенгайиб бормоқда (“Ишонч” газетаси, 2 июнь).\nМукофот ортидаги имтиёзга эришиш илинжида номдорроқ ижодкорларга пулга шеър ёздириш ҳолатлари ҳам кузатилмоқда. Қайд этилишича, ушбу мукофот билан тақдирланганларнинг барчаси ҳам низомда назарда тутилган талабларга жавоб бермайди.\nГазета мукофот низомини (ҳайъат таркибини ҳам) мутлақо ўзгартириш, хусусан, комиссияга номзоднинг ўзи ҳужжат йиғиб топшириш тизимидан бутунлай воз кечишни таклиф этган.\n“Рост-да, чиндан ҳам рағбатга, эътирофга арзийдиган иқтидор эгаси нега энди “Менга мукофот беринг!” дея югуриб юриши керак? Боз устига, ҳужжат топшириш тартиб-таомиллари шу қадар мураккаб ҳамда икир-чикирлари кўпки, қуйи босқичдан то республика миқёсига қадар “эсон-омон” етиб олишнинг ўзи номзоддан анчагина оворагарчилик ҳамда вақт талаб қилади”, - деб ёзади газета.\nТаъкидланишича, иқтидорларни комиссиянинг ўзи саралаб рағбатлантириши лозим.\nҚашқадарёда тадбиркордан “тўёна” олган солиқчи жавобгарликка тортилди\nҚашқадарё вилояти Китоб тумани давлат солиқ тизимидан 1999 йилдан бери ишлаб келган участка инспектор Ислом Ашуров порахўрлик учун жазога тортилди (“Ҳуқуқ” газетаси, 2020 йил 21-сон).\nБу ҳақда туман прокурори Тоғмурод Муродов хабар қилган. Қайд этилишича, солиқ ходими тўй бошлаб қўйганини айтиб, ўзига бириктирилган ҳудудда ғишт ишлаб чиқариш билан шуғулланаётган тадбиркор О.Тошевдан пора талаб қилган. Бунинг эвазига тадбиркорнинг бизнесида ёрдам ваъда қилган. Солиқ инспектори “тўёна” олаётган пайтда ушланган. Пора миқдори очиқланмаган. Қайд этилишича, нафсини тия олмаган солиқ инспекторига 3,6 йил озодликдан маҳрум этиш жазоси тайинланди.\nМатбуот хабарига кўра, жорий ҳафта прокуратура ҳузуридаги департамент томонидан Андижон тумани давлат солиқ инспекцияси бўлим бошлиғи Ж.Қ.га нисбатан ҳам жиноят иши қўзғатилди. ДСИ бўлим бошлиғи жисмоний шахслардан олинган даромад солиғининг ортиқчасини қайтариш юзасидан сохта хулосалар тузиб, 106,7 млн сўм маблағни қариндоши У.Қ. ва туман ДСИ ходими Р.О. номларига очилган пластик карталарга ўтказиб ўзлаштирган.\nЎзбекистондаги телеканалларда таниқли хонанда Юлдуз Усмонованинг қўшиқ ва клипларига норасмий тақиқ ўрнатилди (www.qalampir.uz, 29 май).\nQalampir.uz нашрига кўра, хонанда клипларига тақиқ ўрнатилишига унинг мамлакат ички ишлар органлари ходимларига қаратилган ҳақоратомуз чиқиши сабаб бўлган.\n“Ўзбекконцерт” давлат муассасаси директори Одилжон Абдуқаҳҳоров у раҳбарлик қилаётган ташкилот томонидан Усмонованинг қўшиқ ва клипларига нисбатан тақиқ қўйилмаганини билдирган.\nЎзбекистон халқ артисти Юлдуз Усмонова бундан аввал ҳам бир неча бор тақиққа тушган эди. Буларнинг энг сўнггиси 11 йил давом этган. 2006 йилда Усмонованинг давлат тадбирларида иштирокига чек қўйилган. 2007 йилдаги концерт дастуридан кейин “Халқлар дўстлиги” санъат саройининг эшиклари ҳам ёпилган. Шундан сўнг у фаолиятини Туркияда давом эттирган. 2016 йил 5 декабрь куни Юлдуз Усмоновага қўйилган тақиқлар олиб ташланди.\nЭслатиб ўтамиз, Ю.Усмонова 3 май куни Instagram’да жонли эфирда ички ишлар ходимларини ишламаётганга чиқариб, “падарлаънати бўлдиларинг” деган эди. Бунинг ортидан ИИВ кескин баёнот билан чиқди. Бир ойча аввал Олий суд Юлдуз Усмонованинг хатти-ҳаракати маъмурий судда кўрилишини маълум қилган эди. Суд нега ҳалигача бўлиб ўтмагани расман очиқланмади.


Қуръон фасоҳати – oliymahad.uz\nЖоҳилият замонида ёзилган гўзал қасидалар Каъбага осилган турарди. Қуръон нозил бўла бошлагандан сўнг қасидалар осилган жойидан олиб ташланди. Чунки Аллоҳ таолонинг каломи бўлган Қуръоннинг фасоҳати олдида бу қасидалар ожиз эди. Фақат Имриул Қайснинг қасидаси қолганди холос. Бунга сабаб Имриул Қайснинг синглиси акасининг қасидасини фасоҳатда тенгсиз деб биларди шунинг учун ҳам олиб ташланишига қаршилик қилганди. Аллоҳ таоъло Ҳуд сурасидаги\n…و قيل ياارض ابلعى مائك و يا سماء اقلعى\n“Эй ер, сувингни ютгил, эй осмон, ўзингни тутгил …” оятини нозил қилгач, Имриул Қайснинг синглиси ўзи дарҳол бориб акасининг осилган қасидасини олиб ташлади.\nБу ерда гўзал мажоз ишлатилган бўлиб, буйруқ фақат жонсиз нарсаларга қаратилган. Бу ердаги мажоз араб тилида ҳам ва бошқа тилларда ҳам учрамайди.\nИбнул Арабий сўзларига кўра: “Аллоҳ таоълонинг тақдирига кўра (Нуҳ алайҳиссалом тўфони сабаб) икки сув, осмон ва ер сувлари учрашди. Аллоҳ таоло осмонга ўз сувини “اقلع“ феъли ила қуритишга, суғуриб олишга буюрди. Осмон ер сувидан бир қатра ҳам ўзига ютмади. Ерга эса “ابلع“ феъли ила ютишга яъни ўз сувларини симириб олишга буюрди. Ер осмон сувидан бир қатра ҳам ютмади. Аллоҳ икки сув орасини икки феъл ила фарқини ифода этди”.\nДарҳақиқат Аллоҳ таоло ўзининг фасоҳатли каломини бандаларига мана шундай ифода этмоқда. Буюк Аллоҳ икки сувни ўрнига қайтариб коинот мувозанатини сақлаб турганидан хабар бермоқда.\nОлдинги“Ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарлик ва жиноятчиликнинг барвақт олдини олиш” мавзусида маънавий-маърифий тадбир бўлиб ўтдиКейингиЎзбекистонлик хаттот Қуръони каримни Самарқанд қоғозида ёзмоқда


«Группага одам қўш ва пул ишла»\n08.12.2019 23:09 0 5578\nДўстлар, ҳозирги пайтда интернет фирибгарлар болалаб, урчиб кетган. Бугун сизларга шундай бир схема ҳақида гапириб бермоқчиман, дўстларингиз ва яқинларингизга ҳам улашинг, айниқса, ёши катта инсонларга.\nХуллас, ҳозир «Группага одам қўш ва пул ишла» деган усул бор, кўпчилик кўрган бўлса керак. Аслида бу ғирт фирибгарлар томонидан ишлатиладиган енгил схема. Сиз группага одам қўшасиз ва бироз ўтиб сизга «Группа Админ» дегани ёзади. «Сиз группага одам қўшганингиз учун фалон сумма ютиб олдингиз, карта рақамингизни юборинг» дейди. Карта рақамдан кейин картангизни амал қилиш муддатини ҳам сўрайди (энг қизиғи пул ўтказиш учун бу муддат умуман керак эмас) ундан кейин эса, сиздан телефонингизга келган кодни сўрайди. Агар мана шу кодни ҳам берсангиз тамом, ҳисобингизда бор пуллар билан хайрлашаверинг.\nҚуйидаги расмда реал вазият акс этган, фирибгарнинг гапини қаранг: «инновацион янги лойиҳа» эмуш. Бир укамиз ҳам бир пасда карта рақамини ташлаб бергани ҳам кулгили.\nНима қилиш керак?\nБиринчи навбатда, шундай хат келса, уни ёзган одамнинг профилига киринг, расмлари бўлса сақлаб олинг, телефон рақами чиқса (реалликдан йироқ) сақлаб олинг, никнеймини ҳам. Кейин жавоб беришдан олдин ўйланг, қандай танловда қатнашган эдим деб. «Одам қўш ва пулли бўл» каби лойиҳалар абсолют фарс. ФИРИБГАР! Ҳеч қачон пластик карта рақамингизни ҳам ва айниқса, картангизга уланган телефон рақамига келадиган кодни берманг!\nБундан ташқари, мен фалонча пул топдим сиз ҳам шундай бой бўлишни хоҳлайсизми деб бошланган ҳар қандай реклама ва видеолар бу – фирибгарлардир. Ҳеч ким ўзини гуллаб яшнаётган бизнесини биров билан бўлишмайди. Лақма бўлманг!\nЎйлашингиз мумкин, буни биламан мен деб. Лекин билмаганлар кўплиги ва шу фирибгарлар одамларнинг пулларини реал ўғирлашаётгани боис ҳам кўпайиб кетишди охирги вақтларда.\nДемак, лақмалар бор, табиийки уларни чув туширадиган фирибгарлар топилади. Бу нарсада банкларнинг асло айби йўқ. Ҳамма айб сизнинг ўзингизда бўлади. Бундай жирканч инсонларни жойи эса, албатта, қамоқда. Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар шуларга нисбатан янада кучли кураш олиб боришади, деган умиддамиз. Аммо сен ҳам зийрак бўл, дўстим. Ўз пулингни ўзинг асра!\nинтернет фирибгарлик пластик карта\nКоронавирус 20/03, 12:54\nКоронавирусдан тузалган одам қандай даволанганини сўзлаб берди\nСиёсат 28/07, 22:24\nҲокимлар ва бўлажак депутатлик сайловлари\nБой қўшни обрўйингизни белгилайдими?\nҲуқуқ 27/03, 07:23\nБухорода қурувчи ниқоби остидаги фирибгар ушланди\nИқтисодиёт 27/03, 00:06\nФирибгарлик президентни ҳам йўқ қилади!\nКоронавирус 26/03, 22:12\nАКТ вазирлиги баёноти: Телекоммуникация ва интернет хизматларида бонуслар берилади\nКоронавирусга қарши тиббий маданият фалсафаси. Ибн Сино ўпка хасталигига қарши нима даво қилган?\nКоронавирус аниқланган энг сўнгги бемор ҳақида маълумот берилди. У Қашқадарёда даволанмоқда\nЭълонга ишониб жарима тўлаб юрманг!\nДолларнинг расмий курси яна ошди\nБеморларнинг 20 нафарида пневмония аломатлари кузатиляпти – Нурмат Отабеков\nКоронавирусдан иккинчи вафот этган марҳумнинг жиянида инфекция аниқланди\nТашқарида карантин, ичкарида... Таниқли хонанда ниқобда тўйда «хизмат» қилмоқда\nРоссияда коронавирусни даволаш учун препарат тақдим этилди\n#коронавирус - 899\n#карантин - 75\n#АҚШ - 1617\n#Ўзбекистон - 1720\n#Россия - 1114\n#«Ўзбекнефтгаз» - 77\n#Наманган - 227\n#Хитой - 961\n#ниқоб - 14\n#жарима - 98\n#Испания - 141\n#Франция - 397\n#шифокорлар - 41\n#Германия - 349


25 январ 2021, Тошкент вақти: 07:16\nШайбон Фарғона вилоятидаги “Ўтюраклар” клуби раҳбари, айни пайтда ҳибсда сақланаётган Мўътабар Тожибоеванинг ёлғиз қизи Маҳлиё Пўлатова онасига қарши кўрсатма беришга мажбурланмоқда.\n“Илгари ҳам онам билан учрашмоқчи бўлганимда рухсат беришмаган. Унинг иши бўйича маълумотларни сўраб олиб, кейин рухсат беришларини айтган”, - деди Маҳлиё.\nМ.Тожибоеванинг адвокати Муҳаррам Тожибоева аслида вилоят прокуратураси бош терговчиси Нурмуҳаммад Сулаймоновнинг Маҳлиёни ўз ихтиёрига қарши сўроққа мажбурлашга мутлақо ҳаққи йўқ. Унинг айтишича, қизининг онаси билан учрашишига тўсқинлик қилинаётгани, боз устига, унга қарши кўрсатма беришга мажбурланаётгани М.Тожибоеванинг руҳиятига қаттиқ таъсир кўрсатган.\n“Қизи олдига киритилмагани унинг руҳиятига қаттиқ таъсир қилган. Қизига нисбатан бирор ғаламислик уюштирилишидан хавотирга тушяпти. Мен унга валидол ва дегоксин деган дорилар бериб келгандим. Мен берган дори олиб қўйилиб, ўрнига бошқа дори берилибди. Унинг номини ўқиб бўлмаяпти. Уни текширтирмоқчиман”, - деди адвокат.\nАдвокатнинг билдиришича, М.Тожибоева ўзига нисбатан қийноқлар юзасидан вилоят прокуратураси терговчисига кўрсатма берган. Бироқ терговчи бу масалага қизиқиб ҳам кўрмаган. Аксинча “Ўтюраклар” клубига қайси элчихоналар маблағ бергани, “Фуқаролик жамияти” халқ ҳаракати нима мақсадда ташкил этилгани тўғрисида саволлар берган.\nЭслатиб ўтамиз, “Ўтюраклар” клуби ва “Фуқаролик жамияти” халқ ҳаракати раҳбари, инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси М.Тожибоева 7 октябрь куни тунда ўз уйида ҳибсга олинганди. У фирибгарлик ва товламачиликда айбланмоқда. Аммо адвокатлар бу айлар ўз тасдиғини топмаётгани боис, прокуратура ходимлари М.Тожибоевани билган-таниганларга нисбатан таъқиб ва тазйиқни кучайтираётганини айтмоқда.


Салиева Бибиойша – .:: Xadicha.uz\nTag Archives: Салиева Бибиойша\nJune 5, 2020\tLeave a comment 72 Views\nИнсон вафот этганидан кейин тириклар қилиши лозим бўлган вазифаларнинг охиргиси дафн амалиётидир. Айни вақтда, бу ҳам фарзи кифоя ҳисобланади. Фарзлигига далил: Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг буйруқларидир: عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ : أَرْبَعٌ لِلْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ : يَعُودُهُ إِذَا مَرِضَ ، وَيَشْهَدُهُ إِذَا مَاتَ ، وَيُجِيبُهُ إِذَا دَعَاهُ ، وَيُشَمِّتُهُ إِذَا عَطَسَ Ибн Масъуд ...\nУрф одат ва унинг турлари\nMay 25, 2020\tLeave a comment 764 Views\nХалқимизнинг асрлар давомида яратган олтин хазинаси-миллий урф-одатларимизни қайта таклаш ва ёшлар онгига сингдириш бугунги куннинг асосий масаласига айланди. Бизлар то яқингача миллий урф-одатларимизни диний, эскилик сарқити деб келдик. Сабаби, бу ҳақда бизларга ҳеч ким, ҳеч бир мактаб, олий даргоҳ сабоқ бермади. Энди билсак, у атай қилинган кашфиёт экан. Бизларни бир умр манқуртликда сақлаш учун тарихимизни, ўтмишимизни кўмиш учун ишлатилган усул ...


Меган Марклнинг отаси судга мурожаат қилмоқчи. Унинг мақсади нима? | Qalampir.uz\nМеган Марклнинг отаси судга мурожаат қилмоқчи. Унинг мақсади нима?\nОлам\t23 Июль 14:35 3551\nШаҳзода Уильям келини Меган Марклни “ўғирликда” айблади\nБуюк Британия шаҳзодаси Гаррининг қайнотаси Томас Маркл (Меган Марклнинг отаси — таҳр.) набиралари Арчи ва Лили билан кўришиш имкониятини таъминлаш учун судга мурожаат қилишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда “FoxNews” хабар берган.\nМарклнинг айтишича, набиралари ота-оналарининг гуноҳлари учун азоб чекмаслиги керак.\n“Арчи ва Лили ёш болалар. Улар сиёсатчилар эмас. Улар ўйиннинг бир қисми эмас. Улар ҳам қирол оиласига мансуб ва қирол оиласининг бошқа аъзолари билан бир хил ҳуқуқларга эга. Яқин келажакда Калифорния судларига набираларимни кўриш ҳуқуқини сўраб мурожаат қиламан”, дея таъкидлаган Маркл.\nШунингдек, у қироллик оиласини, хусусан, Елизавета II ни қариндош деб қабул қилишга тайёрлигини қўшимча қилган. Томас унинг ташрифидан ҳар қандай вақтда хурсанд бўлишини таъкидлаган.\nМаълумотларга кўра, Меган Маркл шаҳзода Гарри билан турмуш қурган пайтда ота ва қиз ўртасидаги муносабатлар ёмонлашган.\nАввалроқ, Буюк Британия шаҳзодаси Уильям укаси шаҳзода Гаррининг рафиқаси Меган Марклни ёқтирмаслиги айтилганди. Шу сабабли у укаси билан Британия қироличаси Елизавета II нинг турмуш ўртоғи Филиппнинг дафн маросимида ҳам жанжаллашгани маълум бўлганди.\n22 Сентябрь 15:47 45278\n23 Сентябрь 16:54 34126\n22 Сентябрь 16:48 27126\n24 Сентябрь 07:41 26820\n23 Сентябрь 08:03 22660


Янги тартибга кўра маҳкумлар тергов ҳибсхоналарида 10 кун кўпроқ “ўтиради” - UzNews.uz\nЯнги тартибга кўра маҳкумлар тергов ҳибсхоналарида 10 кун кўпроқ “ўтиради”\n“Нимаси оғир?!” – Олий суди раиси ўринбосари “зона”ларга нисбатан тергов ҳибсхоналарида шароит оғирлиги ҳақидаги фикрга ўз муносабатини билдирди.\nБугун, 22 декабрь куни АОКАда Олий суд мутасаддилари иштирокидаги матбуот анжумани бўлиб ўтди. Мазкур матбуот анжуманида Сенат ялпи мажлисида суд-ҳуқуқ соҳасига оид маъқулланган қонунларнинг мазмун-моҳияти бўйича ҳам маълумотлар берилди.\nЯъни, Жиноят-процессуал кодексида биринчи инстанция судининг ҳукми ва ажрими устидан апелляция тартибида шикоят бериш муддати 10 кундан 20 кунга узайтирилади.\nАмалдаги тартибга кўра эса, ушбу муддат 10 кун бўлиб, бу муддат ичида судга аппеляция шикояти киритмаган маҳкум 10 кундан сўнг тергов ҳибсхонасидан жазони ижро этиш муассасаларига юборилади.\nҲуқуқшунос блогер Хушнудбек Ҳудойбердиевга кўра, янги киритилаётган тартиб маҳкумларнинг ҳуқуқларини чеклаш баробарида унинг шароити оғир бўлган тергов ҳибсхоналарида 10 кун қолиб кетишига ҳам сабаб бўлади.\nБлогернинг тергов ҳибсхоналари ҳақида ишлатган “шароити оғир” жумласига Ўзбекистон Олий суди раиси ўринбосари Икром Муслимов ҳам ўз муносабатини билдириб ўтди.\n– Нимаси оғир?! Маҳкумнинг тергов ҳибсхонасида сақланаётган ҳар бир куни озодликдан маҳрум қилинган жазо муддатига қўшиб ҳисобланади, - деди Икром Муслимов.\nЭслатиб ўтамиз, амалдаги Жиноят кодексининг 50-моддасига кўра, турмага қамаш тариқасидаги озодликдан маҳрум қилиш, жазонинг муайян қисмига, лекин беш йилдан кўп бўлмаган муддатга:\nб) оғир ёки ўта оғир жинояти учун беш йилдан ортиқ муддатга озодликдан маҳрум этишга ҳукм қилинган шахсларга нисбатан тайинланиши белгилаб қўйилган.


Россия расмийлари собиқ бош вазир Михаил Касьяновга қўйилаётган айбловлар ортида сиёсий сабаблар бор деган иддаони рад этди.\n07 март 2021, Тошкент вақти: 22:45\nРоссия бош прокурори Владимир Колесниковнинг айтишича, Касьянов иши юзасидан олиб борилаётган тергов содир этилган жиноят билан боғлиқ. Маълумотларга кўра, 2008 йилда Россияда ўтказиладиган президентлик сайловларда эхтимолий номзодлардан бўлган Владимир Касьянов ёлғон йўли билан бировнинг мол-мулкига зарар етказганликда айбланмоқда. Унинг ўзи эса бу айбловларни рад этган ва адвокатлари бу айбловлар ортида сиёсий сабаблар борлигини айтишган. Президент Владимир Путин Касьяновни ўтган йили лавозимидан четлаштирган эди. Ўшандан бери Касьянов Москва раҳбарининг ашаддий танқидчисига айланган.


Форобий унинг тахаллуси бўлиб, тўлиқ номи Абу Наср Муҳаммад ибн Муҳаммад ибн Узлуғ Тархон – жаҳон маданиятига катта ҳисса қўшган Марказий осиёлик машҳур файласуф, қомусий олим. Ўрта асрнинг бир қанча илмий ютуқлари, умуман Яқин ва Ўрта Шарқ мамлакатларида тараққийпарвар ижтимоий-фалсафий тафаккур ривожи унинг номи билан боғлиқ. Форобий ўз замонаси илмларининг барча соҳасини мукаммал билганлиги ва бу илмлар ривожига катта ҳисса қўшганлиги, юнон фалсафасини шарҳлаб, дунёга кенг танитганлиги туфайли Шарқ мамлакатларида унинг номи улуғланиб, “Ал-Муаллим ас-соний” –“Иккинчи муаллим” (Аристотелдан кейин), “Шарқ Арастуси” деб юритилган.\nФоробий туркий қабилалардан бўлган ҳарбий хизматчи оиласида, Сирдарё қирғоғидаги Фороб – Ўтрор деган жойда туғилган. У туғилган ҳудуд Сомонийлар томонидан бошқарилиб, араб халифалигининг шимолий чагараси ҳисобланган. Форобий бошланғич маълумотни она юртида олди. Сўнг Тошкент (Шош), Бухоро, Самарқандда ўқиди. Кейинроқ ўз маълумотини ошириш учун араб халифалигининг маданий маркази бўлган Бағдодга келди. Бағдодда бу даврда мусулмон дунёсининг турли ўлкаларидан, хусусан Марказий Осиёдан келган кўп илм аҳллари тўпланишган эди. У ерга бора туриб Форобий Эрон шаҳарлари – Исфаҳон, Ҳамадон, Райда ва бошқа жойларда бўлди. Форобий Бағдодда ал-Мутаддил (829-902), ал-Муқтафий (902-908), ал-Муқтадир (908-932) халифаликлари даврида яшади. У бу ерда ўрта аср фани ва тилининг турли соҳалари, юнон фалсафий мактаблари билан чуқур танишиб, ўзга диний эътиқод, фалсафий фикрдаги кишилар билан илмий мулоқотда бўлди. Абу Башар Матта ибн Юнусдан (870-940) юнон тили ва фалсафасини, Юҳанна ибн Хийлон (860-920)дан табобат ва мантиқ илмини ўрганди. Айрим маълумотларга қараганда, у 70 дан ортиқ тилни билган.\nТахминан 941 йилдан бошлаб Форобий Дамашқда яшаган. Шаҳар чеккасидаги боғда қоровул бўлиб, камтарона кун кечириб, илм билан шуғулланган. Сўнгги йиллар у Ҳалаб (Алеппо) ҳокими Сайфудавла Ҳамдамид (943-967) илтифотига сазовор бўлди. Тадқиқотлар унинг Ҳалабдаги ҳаётини энг самарали ҳисоблайдилар. Чунки бу ҳоким ҳурфикрлилиги, илм-фанга эътибор берганлиги билан ажралиб турган. У Форобийни саройга таклиф этади, лекин Форобий бунга кўнмайди, оддий ҳаёт кечиришни афзал кўради. Форобий 949-950 йилларда Мисрда, сўнг Дамашқда яшаб, шу ерда вафот этган ва “Боб ас-сағир” қабристонига дафн қилинган.\nФоробий ўрта аср даври табиий-илмий ва ижтимоий билимларининг қарийб барча соҳаларида 160 дан ортиқ асар яратган. У турли билимларнинг назарий томонлари, фалсафий мазмуни билан кўпроқ қизиққанлиги учун унинг асарларини 2 гуруҳга ажратиш мумкин:\n1) юнон файласуфлари, табиатшуносларининг илмий меросини изоҳлаш, тарғиб қилиш ва ўрганишга бағишланган асарлар;\n2) фаннинг турли соҳаларига оид мавзулардаги асарлар.\nФоробий қадимги .нон мутафаккирлари – Платон, Аристотель, Эвклид, Птоломей, Порфирийларнинг асарларига шарҳлар ёзган. Айниқса, Аристотель асарлари (“Метафизика”, “Этика”, “Риторика”, “Софистика” ва б.)ни батафсил изоҳлаб, қийин жойларини тушунтириб бера олган, камчиликларини кўрсатган, айни вақтда бу асарларнинг умумий мазмунини очиб берувчи махсус асарлар яратган. Форобий шарҳлари Ўрта ва Яқин Шарқ илғор мутафаккирларининг дунёқарашини шакллантиришда, уларни Аристотель ғоялари руҳида тарбиялашда муҳим аҳамиятга эга бўлди. Абу Али ибн Сино Форобий шарҳларини ўқиб, Аристотель асарларини тушунганлигини алоҳида таъкидлайди. Форобийнинг шарҳ ёзиш фаолияти фақат Шарқнигина эмас, ўрта аср Европасини ҳам юнон илми билан таништиришда катта роль ўйнади. Бу фаолият унинг илмий фаолияти тараққиётининг биринчи босқичини ташкил этади. Бу босқич Форобийга ўзига хос мактаб хизматини ўтаган ва янги мавзуларда тадқиқотлар олиб бориш учун замин ҳозирлаган.\nФоробийнинг бундай асарларини мазмунига қараб қуйидаги гуруҳларга бўлиш мумкин:\n1) фалсафанинг умумий масалаларига, яъни билимнинг умумий хусусиятлари, қонуниятлари ва турли категорияларига бағишланган асарлар;\n2) инсон билиш фаолиятининг фалсафий томонларига бағишланган, яъни билишнинг шакллари, босқичлари, усуллари ҳақидаги асарлар;\n3) фалсафа ва табиий фанларнинг фан сифатидаги мазмуни, тематикаси ҳақидаги асарлар;\n4) модданинг миқдори, фазовий ва ҳажмий муносабатларини ўрганишга бағишланган, яъни математика фанлари – арифметика, геометрия, астрономия ва мусиқага оид асарлар;\n5) модда хоссалари ва турларини, ноорганик табиатнинг, ҳайвонлар ва инсон организмининг хусусиятларини ўрганувчи, яъни табиий фанлар – физика, кимё, оптика, тиббиёт, биологияга бағишланган асарлар;\n6) тилшунослик, шеърият, нотиқлик санъати, хаттотликка оид асарлар;\n7) ижтимоий-сиёсий ҳаёт, давлатни бошқариш масалаларига, ахлоқ, тарбияга бағишланган, яъни ҳуқуқшунослик, этика, педагогикага доир асарлар.\nФоробийнинг илмий мероси, умуман, ўрта аср Шарқининг маданий-маънавий ҳаётидан, табиий-илмий, ижтимоий-сиёсий масалаларидан жуда бой маълумот беради. Мутафаккир ўз асарларини ўша даврда Шарқ мамлакатларида илмий-адабий тил ҳисобланган араб тилида ёзади. Форобий шунингдек, араб ва форс тилларида фалсафий мазмундаги шеърлар ҳам ёзган.\nФоробий асарлари XII- XIII асрлардаёқ лотин, қадимий яҳудий, форс тилларига, кейинчалик бошқа тилларга таржима қилиниб, дунёга кенг тарқалган. Сўнгги асрларда кўчирилган нусхалари кўп мамлакатларнинг кутубхона ва муассасаларида сақланади. Тошкентда Шарқшунослик институтида қадимги Шарқ файласуфлари асарларидан жами 107 рисолани, жумладан, Форобийнинг 16 арабча рисоласини ўз ичига олган “Ҳакимлар рисолалари тўплами” (“Мажмуат расоил ал-ҳукамо”, Қўлёзмалар фонди, 2385-ин.) бор. Бу ноёб қўлёзма Форобий асарларини ўрганишда муҳим аҳамиятга эга. Тўпламдаги Форобий рисолалари 1975 йили қисман ўзбек тилига таржима қилиниб нашр этилди.\nФоробий ақлли инсон ҳақида гапириб бундай ёзади:”Ақлли деб шундай кишиларга айтиладики, улар фазилатли, ўткир мулоҳазали, фойдали ишларга берилган, зарур нарсаларни кашф ва ихтиро этишга зўр истеъдодга эга, ёмон ишлардан ўзини четга олиб юрадилар. Бундай кишиларни оқил дейдилар. Ёмон ишларни ўйлаб топиш учун зеҳн-идрокка эга бўлганларни ақлли деб бўлмайди, уларни айёр, алдоқчи деган номлар билан атамоқ лозим”.\nФоробий дунёқарашининг шаклланишига асосан Шарқнинг қадимги илғор маданияти анъаналари, араб халифалигига қарши халқ ҳаракатлари, ўрта аср табиий-илмий тафаккур ютуқлари, Юнонистоннинг фалсафий мероси таъсир кўрсатди. Форобий авваламбор Аристотель таълимотини тиклаш, асослаш ва илғор томонларини сўнгги илмий ютуқлар асосида ривожлантиришга ҳаракат қилиб, Шарқ аристотелизм оқимини вужудга келтирди. Бу оқимнинг услуби, муҳим масалалари, категорияларини ишлаб чиқди.\nФоробий ўз давридаёқ буюк олим сифатида машҳур бўлган. Шарқ халқларида у ҳақда турли ҳикоя, ривоятлар вужудга келган. Ўрта аср олимларидан ибн Халликон, ибн ал-Кифтий, ибн Аби Усабиъа, Байҳақийлар ўз асарларида Форобий ижодини ўрганиб, унинг ғояларини ривожлантирганлар. Хусусан, ибн Рушд Форобий асарларини ўрганибгина қолмай, уларга шарҳлар ҳам ёзди. Тараққийпарвар инсоният Форобий ижодига ҳурмат билан қараб, унинг меросини чуқур ўрганади. Европа олимларидан Б. М. Штреншнейдер, Карра де Во, Т. У. Буур, Р. Хаммонд, Р. де Эрланже, Ф. Детерици, Г. Фармер, Н. Ришар, Г. Лей, Шарқ олимларидан Нафисий, Умар Фаррух, Туркер, М. Махди ва бошқалар Форобий меросини ўрганишга муайян ҳисса қўшдилар. Кейинги йилларда унинг ижоди ва таълимотига бағишланган бир қанча тадқиқотлар, асарлар юзага келди.


Кибр ва мутакаббирлар - Баҳоуддин Нақшбанд ёдгорлик мажмуаси маркази\nКибр ва мутакаббирлар\nИнсонни икки дунё саодатидан тўсадиган, уни тубанлик ва хорлик сари етаклайдиган энг ёмон иллатлардан бири кибр-ҳаводир. Аллоҳ таоло кибр ҳаволи, мутакаббир кимсаларни огоҳлантиради: "Албатта, менга ибодат қилишдан кибр қилган кимсалар яқинда тубан ҳолатда жаҳаннамга кирурлар”. (Ғофир, 60)\nЯна бир оятида бундай кимсаларга қарата: "Ер юзида кибрланиб юрма. Чунки сен оёқларинг билан зинҳор ерни теша олмайсан ва узунликда тоғларга ета олмайсан”, дея танбеҳ беради. (Исро, 37)\nРасулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам: "Аллоҳ таоло кибриё (улуғлик) ридоимдир. Азимлик изоримдир. Ким уларнинг иккисидан бирида Мен ила низо қилса, уни дўзахга ташлайман, деган”, дедилар.\nДемак, кибр ва иззат фақат Аллоҳга хос экан, бу сифатлар бандага тўғри келмас экан. Ким бу сифатларни Аллоҳ билан талашса, яъни, шу сифатлар билан сифатланишга уринса, Аллоҳ таолонинг азобига учрайди. Аллоҳ таолонинг "Кибриё (улуғлик) ридоимдир. Азимлик изоримдир” дейиши бу икки сифат Аллоҳга худди мазкур икки кийим кишига лозим бўлганидек лозим эканига ишорадир.\nИбн Умар розияллоҳу анҳу бир кишининг либоси туфайли кибрланаётганини кўриб: "Ер юзида ҳам шайтоннинг туғишганлари кўп. Шайтон кибрга берилиб, Одамни менсимагани учун Аллоҳнинг раҳматидан маҳрум этилган эди", дедилар.\nИмом Ғаззолий: "Саодат калити ҳушёрлик ва фаҳму фаросатдадир. Бадбахтлик манбаси кибр ва ғафлатдадир", дедилар.\nАбу Бакр розияллоҳу анҳу дедилар: “Бирон кимса мусулмонлардан ҳеч бирини камситмасин. Зеро, мусулмонлар ичида ҳақир бўлган киши Аллоҳ наздида улуғдир”.\nВаҳб ибн Мунаббиҳ роҳимаҳуллоҳ дедилар: “Аллоҳ таоло Адн жаннатини яратгач, унга қараб: “Сен барча мутакаббир кимсаларга ҳаромсан”, деди”.\nМуҳаммад ибн Али ибн Ҳусайн роҳимаҳуллоҳ дедилар: “Инсон қалбига қанча кибр кирса, албатта, шунча миқдорда ақли камаяди: кибр қанча кўп бўлса, ақл шунча оз, кибр қанча оз бўлса, ақл шунча кўп бўлади”.\nНўъмон ибн Башир розияллоҳу анҳумо дедилар: “Шайтоннинг тузоқ ва қопқонлари бор. Аллоҳнинг неъматларига ношукрлик қилиш, Аллоҳ берган нарсалар билан фахрланиш, Аллоҳнинг бандаларини менсимаслик ва Аллоҳ рози бўлмайдиган ўринларда хоҳиш-истакка эргашиш шайтоннинг тузоқ ва қопқонларидандир”.\nИллатларнинг даъвоси илм-маърифатдир. Имон илм билан мукаммаллашади. Илм нафсни тарбиялайди. Эзгулик, адолат, фидойилик ва ватанпарварликни ўргатади.


12:30 / 16.04.2018 117015\nХўш, ўтган йили «Ўзагроэкспорт» нархлари қандай эди? 2017 йилги мавсум апрель ва май ойларида нарх 3 доллардан 3,8 доллар диапазонида белгиланган эди. Шу боисдан бу йилги нархлар бўйича харидорлар «Қайси омиллар ҳисобига нарх 200 фоиз миқдорида кўтарилди?» деган долзарб саволни беришлари аниқ. Айни пайтда россиялик импортёрларимиз бу нархларда Ўзбекистондан катта миқдорда гилос сотиб олишга шартномалар тузишга ўз розилигини бермаётгани ҳақида маълумотлар бор. Расман бу маълумот тасдиқланмаган бўлса-да, бироқ хабар асосли ва мантиқли бўлгани учун унга ишониб тахмин қилса бўлади. Мабодо «Ўзагроэкспорт» акционерлик жамияти гилос мевасини нарх туфайли катта миқдорда Россия бозорига олиб кириш уддасидан чиқа олмаса, бошқа давлатларнинг бозорига киришни режа қилиши мумкин. Масалан, Корея ёки Хитой бозорига. Ишончли манбаларнинг маълумот беришича, «Ўзагроэкспорт» бу йилги мавсумда Корея ва Хитой бозорларига 10 минг тоннадан ортиқ гилос экспорт қилишни режалаштирмоқда. Бироқ, кореялик ёки хитойлик тадбиркорлар ҳам транспорт харажатларини қӯшмаганда (авиатранспорт нархи 1кг.га ўртача ҳисобда 2 доллар) 6 доллардан 12 долларгача бўлган нархларни баланд деб ҳисоблашлари мумкинлигини юқорида асослаб бердик. Ўзингиз хулоса қилишингиз мумкин.\nМаълумки, Президент Шавкат Мирзиёев барча вилоят ҳокимлари ҳамда мутасадди раҳбарларга экспорт ҳажмини ошириш талабини қўймоқда. Талаб тўғри – 100 фоизга тўғри. Ва ҳақли. Аммо ижро масаласида рақамлар кетидан қувиш ва қоғозларга касал бўлиб қоляпмиз. Натижада, экспортёрлар турли бюрократик тўсиқларга дучор бўлишмоқда.\nАйни кунда божхона ходимлари олдида мева экспорти божи учун белгиланган Тн ВЭД кодлари бўйича ҳақиқий бош оғриғи бор. Боиси, меваларнинг кўпларида тоифаси бошқа, нархи бошқа аммо божхона тўлови, Тн ВЭД кодлари бир хил. Масалан, айни мавзуга оид гилосни олайлик. «Ўзагроэкспорт» акционерлик жамияти чиқарган нархларда гилос 3 хил тоифага бўлинган. Яъни, 18, 24,26 калибрли тоифаларига 0809 29 000 0 ТнВЭД коди берилган. Айтинг-чи, божхоначи 3 хил тоифадаги, 3 хил нархдаги гилос мевасини бир хил код билан расмийлаштирадими? Қандай қилиб ҳар бир яшикдаги гилослар калибровкаси амалга оширилади? Хуллас, божхонада яна бош оғриқ.\nМева-сабзавот экспорти ислоҳоти учун янги қарор. Энди «Ўзагроэкспорт» монополияси чекланадими?\n“Ўзагроэкспорт” олдиндан тўловсиз маҳсулотларни экспорт қилиши мумкин бўлган хорижий ташкилотлар рўйхатига янги позиция қўшилди


«Токио-2020»: Улуғбек Рашитов Ўзбекистон терма жамоасига биринчи олтин медални тақдим этди\nТОШКЕНТ, 26 июль. /«Дунё» АА/. Япония пойтахти - Токиода бўлиб ўтаётган ёзги Олимпия ўйинларининг иккинчи куни Ўзбекиcтон терма жамоаси спортчилари учун омадли бўлди. Кеча Олимпия ўйинларида 11 нафар вакилимиз мусобақаларда иштирок этди. Қувонарлиси шундаки, 19 ёшли таэквандочи Улуғбек Рашитов Ўзбекистон терма жамоасига биринчи олтин медални тақдим этди, деб хабар бермоқда «Дунё» АА мухбири.\nТокио-2020 Олимпия ўйинларида делегациямиз ҳисобига илк медални тақдим қилган таэквондочимиз Улуғбек Рашитов ҳал қилувчи финал жангида амалдаги жаҳон чемпиони, британиялик Бредли Синденни 34-29 ҳисобида мағлубиятга учратгани ҳолда оламшумул натижани қайд этди.\nУлуғбек ўзбек таэквондо спорти тарихида ҳам янги сахифа очди. Чунки шу кунга қадар ўзбек таэквондочилари орасида ҳеч ким Олимпия ўйинларида медални қўлга киритмаган эди.\nКечаги кун дастурида иштирок этган вакилларимиздан бири - оғир атлетикачи Адҳамжон Эргашев ўз иштирокини якунлади. - 67 кг вазн тоифасида қатнашган полвонимиз олтинчи натижани қайд этди.\nДаст кўтариш машқини 139 кг билан якунлаган Эргашев силтаб кўтаришда 173 кг тошни кўтаришга муваффақ бўлди. Адҳам икки кураш бўйича 312 кг қайд этиб ўз иштирокини олтинчи натижа билан якунлади.\nТокиодаги «Ariake Gymnastics» аренасида ҳамюртимиз Оксана Чусовитина фаолиятидаги сўнгги сакрашни амалга оширди. Гарчи унинг иккинчи парвози финалга чиқиш учун камлик қилган бўлса-да номи абадийликка кириш учун етарли бўлди.\nСакказинчи бор Олимпия ўйинларида иштирок этиб, ўз спорти турида Гиннеснинг рекордлари китобига кирган Оксана Чусовитинанинг чиқиши 14.166 балл билан баҳоланди. Афсуски, ушбу балл финал йўлланмаси учун кифоя қилмади ҳамда экран қаршисидаги миллионлаб мухлислар, ҳамкасблари ва мураббийлари олқишлари остида катта спорт билан хайрлашди.\nЎзбекистон Миллий Олимпия қўмитаси Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган спортчи, «Дўстлик», «Меҳнат шуҳрати», «Эл-юрт ҳурмати» орденларининг соҳиби, «Ўзбекистон ифтихори» фахрий унвони соҳибаси Оксана Александровнага узоқ йиллик фаолияти учун миннатдорлик билдиради ҳамда келажакда мураббий сифатида ҳам юртимизда спорт, хусусан, гимнастика тараққиётига ўз ҳиссасини қўшишига ишонамиз.\nОлимпиадада 25 июль кунги баҳсларда, шунингдек, академик эшкак эшиш вакиллари ҳам медаллар учун кураш олиб борди.\nАфсуски, академик эшкак эшиш баҳсларининг 2000 м масофада ўтиш саралашида қатнашган Шаҳбоз Холмирзаев/Собиржон Сафаралиев жуфтлиги маррага 4-бўлиб етиб келди ва медаллар учун курашиш имкониятини йўқотди.\nКеча, шунингдек, боксчиларимиз ҳам медаллар учун «жанг»га киришди. Куннинг биринчи жанги Турсуной Раҳимова иштирокида кечди. -51 кг вазн тоифасида рингга кўтарилган Раҳимова польшалик Сандра Драбикка қарши баҳс олиб борди ва ғалабага эришди.\nЭркаклар бокс жамоасининг икки вакили рингга чиқди. -63 кг вазн тоифасида Ўзбекистон шарафини ҳимоя қилаётган Элнур Абдураимов 1/16 финалда мўғулистонлик Чинзориг Баатарсухга қарши жанг қилди. Дастлабки раундни бой берган Абдураимов кейинги раундда устунликка эга бўлди. Ҳал қилувчи раунддаги ҳаракатлари билан 4:1 ҳисобдаги ғалабага эришди. 1/8 финалда унга тожикистонлик Баҳодур Усмонов рақиблик қилади.\n-81 кг вазн тоифаси вакили Дилшод Рўзметов 1/16 финалда ирландиялик Эммет Бреннанни 5:0 ҳисоби билан мағлуб этди. Унинг кейинги босқичдаги рақиби Озарбойжон шарафини ҳимоя қилаётган Алфонсо Домингес бўлади.\nОлимпия ўйинларида мамлакатимиз жамғармасига медаль тақдим этишига ишонган тажрибали велоспортчимиз Ольга Забеленская ишончни оқлай олмади. Велоспортнинг шоссе йўналишида иштирок этган Олга Забелинская Олимпия ўйинларида омад кулиб боқмади ва кутилмаган натижани қайд этди. Забелинская 137 километрга кечган гуруҳ пойгаси йўналишида 67 иштирокчи орасида 9-бўлиб марра чизиғига етиб келди. У ушбу масофани 3 соат 54 дақиқа 31 сонияда босиб ўтди.\nБугун, 26 июль куни 7 нафар юртдошимиз медаллар учун курашга киришган.\nЮртимизда халқаро спорт тадбирлари вақти...\nХитойда аниқланиб, сўнгра кўплаб давлатларига кириб борган COVID-19 коронавируси билан боғ...\nДубай Гран-при мусобақасида Ўзбекистон п...\nБирлашган Араб Амирликларининг Дубай шаҳрида 10—14 февраль кунлари пара енгил атлетика бўй...\nБутунроссия бадиий гимнастика федерацияс...\nМосквада ўтказилган бадиий гимнастика бўйича учинчи халқаро онлайн-турнирнинг гуруҳ машқла...


«Ўзбекистон ОАВни амалда ҳақиқий тўртинчи ҳокимиятга айлантириш йўлида». ЕХҲТ вакилига сўнгги ўзгаришлар ҳақида маълумот берилди\n21:27 / 25.06.2019 3819\nАхборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги жамоасининг Австрияга ишчи ташрифи доирасида ЕХҲТнинг ОАВ эркинлиги масалалари бўйича вакили Арлем Дезир билан учрашув ташкил этилди. Бу ҳақда агентлик директори Комил Алламжонов фейсбукдаги саҳифаси орқали маълум қилди.\nҚайд этилишича, мулоқот давомида Ўзбекистондаги ислоҳотлар йўналиши ва кўлами, жумладан, оммавий ахборот воситаларини ривожлантириш ва сўз эркинлигини таъминлаш борасида олиб борилаётган ишлар батафсил муҳокама қилинди.\n“ЕХҲТ вакилига Ўзбекистонда ахборот ва оммавий коммуникациялар соҳасидаги сўнгги жиддий ўзгаришлар ҳақида маълумот берилди. Жумладан, давлат раҳбари томонидан мамлакатимизда сўз эркинлиги ва ОАВ ривожига алоҳида эътибор қаратилаётгани ҳамда Ўзбекистон ОАВни амалда ҳақиқий тўртинчи ҳокимиятга айлантириш йўлида экани билдирилди”, деб ёзади Алламжонов.\nАлламжоновнинг маълум қилишича, Арлем Дезир хориж ахборот ресурсларига киришдаги техник муаммолар бартараф этилганидан мамнунлигини изҳор қилди. У шунингдек, Ўзбекистонда амалга оширилаётган ислоҳотларни ва уларнинг натижаларини катта қизиқиш билан кузатиб бораётгани ҳамда бу жараёнларни юқори баҳолашини таъкидлади.\n“У кенг кўламли ўзгаришларга Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг кучли сиёсий иродаси туфайли эришилгани ва бу ислоҳотлар нафақат давлат органлари фаолиятининг шаффофлигини таъминлашга, балки мазкур саъй-ҳаракатларнинг натижаси бутун минтақадаги ҳолатга ижобий таъсир кўрсатишига ишонч билдирди”, дея таъкидлайди Комил Алламжонов.\nСуҳбат давомида Ўзбекистон ҳудудида фаолият юритаётган маҳаллий ва хориж журналистларининг мамлакат қонунлари ҳамда халқаро этика меъёрлари, стандартларига риоя этиши масалалари ҳам муҳокама қилинди.\nТаъкидланишича, ижтимоий ва маиший масалаларга қасддан сиёсий тус бериш, ёлғон йўли билан ва фактларни текширмасдан нотўғри маълумотларни узатадиган “Озодлик” радиосининг ўзбек хизмати хусусида алоҳида тўхталиб ўтилди.\nУчрашувда Ўзбекистон танқидга қарши эмаслиги, бироқ танқид асосли, холис ва журналистик фаолият мезонлари бузилмаган ҳолда бўлиши кераклиги яна бир бор таъкидланган.\nАввалроқ Комил Алламжонов Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги жамоаси ҳамда Европа хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти бош котиби Томас Гремингер ўртасида учрашув ташкил этилгани ҳақида хабар қилганди.\nЕХҲТ Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари бўйича бюроси делегацияси Ўзбекистонга ташриф буюради


Рио 2016: Ўзбекистон ҳисобида илк олтин - BBC News O'zbek\nРио 2016: Ўзбекистон ҳисобида илк олтин\nҲозиргина поёнига етган финал учрашуви ортидан, ўзбекистонлик боксчи Ҳасанбой Дўстматов Рио Олимпиадаси чемпиони бўлди.\nЎзбекистон Олимпия терма жамоаси ҳисобидаги илк олтин медалини келтирди.\nҲасанбой Дўстматов -49 кг вазн тоифасида Ўйинларнинг финал жангида колумбиялик боксчи Юберхен Мартинез Ривасни мутлақ устунлик билан, очколар ҳисобига мағлуб этди.\nҲасанбой Дўстматов Муҳаммадқодир Абдуллаевдан кейин Ўзбекистон тарихидаги иккинчи Ёзги Олимпиада Ўйинлари чемпионига айланди.\nЭслатиб ўтиш жоиз, Ҳасанбой Дўстматов Рио Ёзги Олимпиада Ўйинларининг финал босқичига чиққан ҳозирча биринчи ўзбекистонлик боксчи бўлади.\nФинал жанги арафасида\nБокс бўйича Ўзбекистон Олимпия терма жамоаси собиқ мураббийси Уйғун Сиддиқовнинг Тошкентдан Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида айтишича, шу соатларда ҳамма Ҳасанбой Дўстматов иштирокидаги бу финал жангини интизорлик билан кутмоқда.\n“Ҳасанбойнинг имкониятлари жуда катта бугун. Бокс мухлислари, ҳаммамиз унинг жангини ҳозир жудаям хурсандчилик билан кутиб турибмиз. Чунки ўтган 16 йил давомида Олимпиадада ҳали финал иштирокчиси бўлмаган. Бугун мана шу кун келди. Ҳасанбой Дўстматовга омад ёр бўлишини тилаймиз. Шунча жангларидан аъло баҳоларда ўтиб келди. Бугун ҳам ғалаба қозонади, деган умиддаман”, - дейди Тошкентдан Уйғун ака Сиддиқов.\nТаъкидлаш жоиз, Ўзбекистонни Рио Ёзги Олимпиада Ўйинларида рекорд сонда: 11 нафар боксчиси барча вазн тоифасида намоён этмоқда.\nШу пайтгача улардан етти нафари Ўйинларнинг чорак финалига чиқишга муваффақ бўлган.\nЕтти нафар чорак финалчисидан уч нафари ярим финалга йўлланма олган.\nУлардан Ҳасанбой Дўстматов финал жангини ўтказиш ҳуқуқини қўлга киритган, Рустам Тўлаганов бронза медали билан кифояланишга мажбур бўлган ва Шаҳрам Ғиёсов Олимпиада чемпионлиги учун курашиш имкониятини сақлаб турибди.\nТаъкидлаш жоиз, орада кечган вақт давомида Ўзбекистоннинг фақат уч нафар боксчиси Ўйинлардаги иштирокларига совринли ўринларсиз якун ясашган, холос.\nЯъни, қолган етти нафар боксчисида ҳали Рио Олимпиадасининг медалларини қўлга киритиш имконияти бор.\nЎзбекистон Ёзги Олимпиада Ўйинларидаги энг кўп медалларини кураш қаторида айнан бокс спорт турида қўлга киритган.\nЎтган олти Ўйинларда боксчилари жаъми 7 та медал олишган.\nШундан биттаси олтин ва олтитаси бронза медаллари бўлади.\nЯкунида таъкидлаш жоиз, Шаҳрам Ғиёсов ҳам бокс бўйича Ўзбекистон Олимпия терма жамоаси ҳисобидаги илк кумуш ва ёки яна битта олтин медали келтириш имкониятини сақлаб турибди.\nЎйинларнинг тўққизинчи кунига келиб Ўзбекистон ҳисобидаги медалларнинг сони тўрттага етди.\nҲисобида 3 та бронза медали бўлган Ўзбекистон Ҳасанбой Дўстматовнинг олтин медали билан медаллар жадвалида 54-ўриндан 19 поғона юқорига сакради ва 35-ўринга кўтарилди.\nАгар, Ўйинлар арафасида спортга ихтисослашган қатор интернет нашрлари тарқатган хабарларга таянилса, ўзбекистонлик ғолиб олимпиячи олтин медали учун $200 минг, кумуш медали учун $100 минг ва бронза медали учун $70 минг АҚШ доллари миқдоридаги мукофот пулига умид қила олади.


Ўзбекистон Республикасида экологик фаолият самарадорлиги шарҳи тақдим этилди\nТақдимот 2021 йил 15 июль куни БМТ Бош котиби ўринбосари, БМТ Европа иқтисодий комиссияси ижрочи котиби О. Алгаерова бошчилигидаги делегациянинг Ўзбекистон Республикасига ташриф доирасида бўлиб ўтди.\nБМТ Европа иқтисодиёти комиссияси томонидан ташкил этиладиган экологик фаолият самарадорлигининг шарҳи (инг. Environmental Performance Review — EPR) экологик сиёсатни яхшилаш бўйичау ёки бу мамлакат томонидан эришилган ютуқларни баҳолаш жараёнларини ўзида акс эттиради. Экологик фаолиятни яхшилаш бўйича эришилган ютуқларни баҳолаш жараёнлари Ўзбекистонда биринчи марта 2001 йилда, иккинчи марта 2009 йилда амалга оширилган.\nЎзбекистон Республикасида экологик фаолият самарадорлигининг 3-шарҳи 2018 йил октябрда бошланган. Баён этилган шарҳни тайёрлаш учун 2019 йил 23 февралдан 7 мартга қадар халқаро экспертлар ташриф буюришган.


БУХОРО – ИСЛОМ МАДАНИЯТИ ПОЙТАХТИ\nФан, таълим ва маданият масалалари бўйича бўйича Ислом ташкилоти – ISESCO 2020 йилда Бухоро шаҳрини “Ислом олами маданияти пойтахти”, деб эълон қилинди.\nБундай тарихий ва қувончли воқеликка Бухоро билан боғлиқ бир қанча омиллар ҳисобга олинган. Жумладан, Бухоро Ер юзида инсоният маънавий юксалишига бешик бўлган, кечмиши бир неча минг йиллик тарихга бориб боғланадиган, башариятнинг барча тараққиёт босқичларига гувоҳ ҳамда бағрида олис ўтмиш билан бир қаторда бугунги тамаддун жараёнларини ўзида намоён этгандир. Манбаларда унинг қад ростлаши милоддан олдинги VI-V асрлардан бошлангани қайд этилган. Милоднинг бошларида Рим қадимшунослари “Бухоро – Осиёдаги савдо шаҳри”, деб маълумот берадилар.\nШаҳар ўтмишда, турли даврларда ҳар хил номлар билан аталганига қарамасдан, тарих бағрига Бухоро деган ном билан муҳрланди.\nТаъкидлаш жоизки, Бухорои шариф – Ислом оламининг энг машҳур ва қадимий марказларидан биридир. Ўрта аср араб манбаларида Буюк ипак йўли чорраҳасида жойлашган Бухоро “ал-Мадина ас-суфрийя” (Мис шаҳар), “Мадинат ат-тужжор” (Савдогарлар шаҳри), “Фохира” (Фахрли шаҳар) каби номлар билан тилга олинган. IX-X асрларда сомонийлар пойтахти саналган ушбу шаҳар кўп ўтмай, “Қуббатул Ислом”, яъни “Ислом динининг гумбази”, деб эътироф этилган.\nАбу Ҳафс Кабир Бухорий, Имом Бухорий, Ибн Сино, Наршахий, Абдухолиқ Ғиждувоний, Хўжа Муҳаммад Ориф, Хўжа Муҳаммад Анжир Фағнавий, Хўжа Али Ромитоний, Хўжа Муҳаммад Бобойи Самосий, Сайид Мир Кулол, Баҳоуддин Нақшбанд, Сайфиддин Бохарзий каби алломалар яшаб, ижод этганлар. Айниқса, ислом динида Қуръондан кейинги ўринда турувчи муҳим манба – “Саҳиҳи Бухорий” ҳадис тўплами муаллифи, муҳаддислар султони Имом Бухорий ҳазратлари хусусида алоҳида эслаб ўтиш керак. Зеро, у зотнинг ҳадис илмига қўшган беназир ҳиссасини бутун дунё эътироф этган.\nБухоро ўз навбатида фақиҳлари, ислом ҳуқуқшунослигининг етук намоёндалари билан алоҳида эътиборга эга саналади. Жумладан, Абу Ҳафс Кабир Аҳмад ибн Ҳафс алБухорий Бағдодда Имом Муҳаммаддан дарс олиб, ҳанафий мазҳаби фиқҳини ўзлаштиради ва ҳанафий мазҳаби таълимотларини биринчилар қаторида Мовароуннаҳрда ёяди. Унинг қўлида кўпгина фақиҳлар ва олимлар етишиб чиққан. Шунингдек, “Қузоти сабъа” (Етти машҳур қози)дан бири бўлмиш Абу Зайд Убайдулло ибн Умар ибн Исо адДабусий ислом ҳуқуқи бўйича “Илмул хилоф” деб аталган янги фаннинг асосчиси саналади. У аҳли сунна мазҳаблари орасидаги ихтилофларни тартибга солиб, илмий услубда ўрганиш қоидаларини яратиб, кўп илмий асарлар ёзган олимдир.\nБундан ташқари Абдулазиз ибн Аҳмад ибн Наср ибн Солиҳ Шамсулаимма алҲалвоний (алҲалвоий) алБухорий, Ҳисомиддин Садрушшаҳид Умар ибн Абдулазиз, Бакр ибн Муҳаммад ибн Али ибн Фазл ибн Ҳасан Шамсулаимма азЗаранжарий каби Бухоролик алломалар ислом илмлари ривожланишига катта хизмат қилганлар. Бундай буюк сиймолар ҳақида гапирганда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг “Бундай маънавий хазина бошқа ҳеч қаерда йўқ. Бу хазинани мукаммал ўрганиш, одамларга, ёшларга осон тилда етказиш керак. Мақсадимиз – ёшларимиз ўзимизнинг алломаларга эргашсин, меросини билсин, улар билан фахрлансин, – деган сўзларини эслаш керак.\nСўнгги йилларда юртимизнинг барча ҳудудларида бўлгани каби Бухоро вилоятида ҳам диний ва дунёвий соҳаларда салмоқли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Айниқса, Бухорода Мир-Араб олий мадрасасининг таъсис этилиши, тасаввуф мактаби фаолиятининг йўлга қўйилиши аждодларга муносиб авлодларни етишиб чиқишига замин яратишида шубҳа йўқ.\nҲозирда Бухорода 100 дан ортиқ йирик тарихий меъморий ёдгорликлар: Бухоро арки, Минораи калон, Масжиди калон, Мир Араб мадрасаси, Чор минор каби кўплаб тарихий обидалар сақланган.\nЭндиликда Бухоронинг замонавий қиёфасини намоён қилувчи масканлар, мажмуалар, иншоотлар кўпайди. Шулардан бири саналган Бухоро аэропорти барча турдаги ҳаво лайнерларини қабул қила олиш имкониятига эга. У дунёнинг кўплаб шаҳарлари билан ҳаво йўллари орқали боғланган халқаро аэропортга айланди. Бухоро темир йўл вокзали бугунги талабларга жавоб берадиган даражада техник жиҳатдан жиҳозланди. Ҳозирда “Тальго” тезюрар электровозлар ва “Афросиёб” каби замонавий типдаги бошқа поездлар қатнови йўлга қўйилган. Шаҳар йўллари қайтадан обод, кенг ва равон қилиб бунёд этилди. Уларнинг икки томони гулзорларга, дарахтзорларга, арчазорларга айлантирилди.\nБугун шаҳар меҳмонларни кўркам, янгидан чирой очган, гўзал қиёфада кутиб олмоқда. Зиёрат туризми имкниятларини ошириш мақсадида тариқатнинг оламга машҳур етти пирлари – Хожа Абдухолиқ Ғиждувоний, Хожа Муҳаммад Ориф Ревгарий, Хожа Маҳмуд Анжир Фағнавий, Хожа Али Ромитаний, Хожа Муҳаммад Бобо Самосий, Хожа Саййид Амир Кулол ва Хожа Баҳоуддин Нақшбанд зиёратгоҳлари қайта тикланди ва бир йўналиш орқали зиёрат қилиш имконияти яратилди.\nТабиийки, Бухорода рўй бераётган бу ўзгаришлар, янгиланишлар ўз-ўзидан бўлаётгани йўқ. Бунинг асосида мамлакатимиз Президенти Шавкат Мирзиёевнинг бу шариф шаҳарга доимий эътибори, бунёдкорликларга кенг имкониятлар бераётгани, аҳолининг фидокорона меҳнати ва меҳр-муҳаббати ётибди.\n2020 йилда шаҳарда Ислом олами маданияти пойтахтини кенг нишонлашга мўлжалланган бир қатор илмий, амалий, бадиий анжуманлар, тадбирлар, туристик ташрифлар режалаштирилган. Ўнлаб китоблар, рисола ва адабиётлар, илмий мақола ва телекўрсатувлар ўзбек, рус, инглиз ва араб тилларида тайёрланмоқда. Хусусан, тариқат пирлари ҳаёти ва фаолиятига оид “Етти пир” китобининг чоп этилиши муҳим ишлардан бири бўлди. Жорий йилнинг апрель ойларида йирик халқаро форум, 4 та халқаро конференция ўтказилиб, Абдухолиқ Ғиждувоний таваллудининг 915 йиллиги ва Баҳоуддин Нақшбанд таваллудининг 700 йиллигини кенг нишонланади.\nБугунги кунда Бухоро ўзининг тарихий бойлиги билан ислом маданиятининг гуркираган шаҳри сифатида ўзини тўла намоён этмоқда.\nИсломшунослик ва ислом цивилизациясини ўрганиш ICESCO кафедраси


Лондон ажойиботлари: Британия визаси ким ошди савдосига қўйилади - BBC News O'zbek\nЛондон ажойиботлари: Британия визаси ким ошди савдосига қўйилади\n10 Январ 2014\nImage caption 2012 йилда ҳукумат хориж инвесторларига 538 та ва уларнинг оила аъзоларига 1038 та виза берган.\nTimes газетининг ёзишича, Британия ҳукумати маслаҳатчилари бадавлат хорижликлар учун виза кимошди савдосини ташкил қилиш режасини кўриб чиқмоқчи.\nУнга кўра, Британияда оиласи билан яшаш рухсатномасига эга бўлиш учун ўзига тўқ хорижликлар аукционда қатнашишлари керак бўлади.\nШу билан бирга, ҳукумат бунинг бошқа шаклини ҳам ишлаб чиқиш ниятида. Парламентга тақдим қилинадиган лойиҳага биноан, пулдор чет эллик шахс бирор ўқув юрти ва касалхонага моддий кўмак тариқасида "тўлов" қилишлари лозим.\nШундай қилиб 1, 5 ва 10 миллион фунтни ётқизиш ёки давлат заёмларини сотиб олиш мумкин. Бу беш, уч ёки икки йилдан сўнг доимий яшовчи мақомини олиш ҳуқуқини беради.\nTimesнинг ёзишича, "инвесторлар визаси" кейинги пайтда бадавлат россиялик ва хитойликлар учун Британияга келиб жойлашишларининг осон ва арзон йўли бўлиб қолгани ҳақидаги хавотирлар тез-тез эшитилмоқда.\nБундан ташқари Британияда беш йил яшаб ва доимий турувчи мақомига эга бўлган инвесторлар Британия фуқаросини ҳам оладилар.\n2012 йилда ҳукумат чет эллик инвесторларга 538 ва уларнинг оила аъзоларига 1038та виза берган. Бу рўйхатдагиларнинг аксариятини Россия, Хитой ва Америка фуқаролари ташкил қилган.\nТаҳлилчиларнинг таъкидлашича, бадавлат кишилар ўзларига зарар етмайдиган яхши усулни топиб олишди. "Улар баъзида қимматли қоғозларни сотиб олишади. Резидент бўлгунча ушлаб, сўнг сотиб юборишади", деб тушунтиради ҳукумат қошидаги муҳожирлик сиёсати бўйича қўмита профессори Дэвид Меткалф.\nЎз навбатида, Ички сиёсат бўйича ҳукумат қўмитаси раиси Кит Ваз инвесторларга виза беришнинг ҳозирги йўлларини қайта кўриб чиқиш кераклигини билдиради. Унинг сўзларига кўра, бу каби виза хорижий шахсларнинг шахсий манфаатини кўзлаб, Британия жамиятига фойда бермаяпти.\nМаслаҳатчиларнинг бадавлат хорижликлар учун кимошди виза лойиҳаси феврал ойида муҳокамага қўйилади.\nБундан олдин Малта Оврўпо Иттифоқининг барча давлатлари ҳудудида яшаш ҳуқуқини берадиган паспортни 650 минг еврога сотиб олиш ҳақидаги режасини эълон қилганди.


Наманганда «Китоб олами» дўкони фойдаланишга топширилди\n21 май куни Наманган шаҳрида Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги Наманган вилоят ҳокимлиги билан яқин ҳамкорликида ташкил этилган «Наманган китоб олами» мажмуасининг тантанали очилиш маросими бўлиб ўтди. Бу ҳақда матбуот ва ахборот агентлиги расмий сайти хабар тарқатди.\nУшбу тадбирни Наманган вилоят ҳокими Х. Бозоров очиб берди. Сўнг Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги Бош директори А. Юнусов сўзга чиқиб мажмуанинг олдида турган мақсад ва вазифалари, соҳани ривожлантириш йўлида амалга оширилган ишлар ҳақида айтиб ўтди. Тадбирда шунингдек, таниқли ёзувчи ва шоирлар, санъаткорлар, Зулфия мукофоти совриндорлари ҳам иштирок этишди.\n«Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан эълон қилинган «Соғлом она ва бола йили» Давлат дастурига асосан халқ маънавиятини юксалтириш, ҳамда адабиётга, маънавиятга, миллий қадриятларни асраб-авайлаш ва улуғлаш, ёш авлоднинг онгу шуурига миллий мустақиллик ғояларини сингдириш ва Она - Ватанга юксак садоқат руҳида тарбиялашга ҳисса қўшиш, ёшларни интеллектуал ривожланган ва маънан баркамол қилиб вояга етказиш, аҳолининг, айниқса ёшларнинг миллий адабиётимизга ва жаҳон адабиёти дурдоналарига бўлган қизиқишини қондириш ҳамда оилавий китоб ўқиш анъаналарини тарғиб қилиш, ёзувчи ва китобхон ўртасидаги мулоқотни кучайтириш мақсадида юртимизнинг барча минтақаларида «Китоб олами» маърифий мажмуасининг тармоқлари очилмоқда», дейилади агентлик хабарида.\nМазкур мажмуа 400 квадрат метр майдонни эгаллаган, унда турли йўналишдаги адабиётлардан таркиб топган кўркам савдо жавонлари ўрнатилган ва уларга Ўзбекистондаги нашриётлари томонидан нашр этилган 15 минг нусхадаги китоблар жойлаштирилган. Шу билан бирга мажмуада китобхонлар хордиқ чиқаришлари учун қулай шароитлар яратилиб «book-cаfе» фаолияти ташкил этилган.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги ва Тошкент шаҳар ҳокимлиги билан 2015 йил 2 ноябрда Тошкент шаҳрида, ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши билан ҳамкорликда 2016 йил 27 апрелда Нукус шаҳрида «Китоб олами» мажмуалари очилган эди.


Савол: Одамлар йигирма, ўттиз йиллаб ташкилотларда ишласалар, ҳукумат тарафидан (қарилик нафақасига деб) маълум миқдор ушлаб қолинади. Нафақага чиққач, унга бўлиб-бўлиб бериб турилади. Ўша фонддаги маблағдан закот бериш вожиб бўладими ёки йўқми?\nЖавоб: Қарилик нафақаси қўлга тегмагунча ундан закот вожиб бўлмайди. Қўлга текканидан кейин ҳам ўтган кунлар учун закот ажратиш вожиб эмас. Чунки дайн(қарз)лар учга: қавий (кучли), мутавассит (ўртача) ва заифга бўлинади. Қарилик нафақаси фондидаги маблағлар заиф дайн ҳисобланади. Заиф дайнлардан закот бериш вожиб эмас. (Муҳаммад Шафеъ Усмоний. «Имдодул фатаво»).\n4 йил аввал 3210 fiqh.uz\nҚайси нархга эътибор қилинади\nСавол: Тижорат молларидан закот чиқарилаётганда қайси нархга эътибор қилинади: сотиб олинган нархгами ёки сотиладиган нархгами ёки ўша кундаги нархгами?Жавоб: Тижорат молларининг ўша кундаги давоми...\n4 йил аввал 2483 fiqh.uz\n“Закот” сўзи луғатда “поклик” ва “ўсиш” маъноларини билдиради. Закот берган кишининг моли покланади. Закот бермаган кишининг моли эса ичида закотга ҳақдорларнинг моли ҳам аралашган мол сифатида давоми...\n4 йил аввал 16923 fiqh.uz\nЗакотга оид савол-жавоблар\nСавол: Қарзга берилган маблағларнинг закоти кимга вожиб бўлади?Жавоб: Усулий қоида шуки, берилган қарзнинг закоти қарз берувчи зиммасига лозим бўлади. Қарз олувчига эмас. давоми...\n4 йил аввал 13385 fiqh.uz\nУшр ва ошир, xирож масалалари\nЕрлар 2 га бўлинади: 1-Ушр ерлари ва 2 – Xирож ерлари. Аввало ушр ҳақида сўз юритамиз. Аллоҳ Анъом сураси, 141 – оятида, шундай марҳамат қилган. ﻮ ﺀﺍﺘﻮ ﺍﺤﻘﻪ ﻴﻮﻢ ﺤﺻﺎﺪﻩ ﻮ ﻻ ﺘﺴﺮﻔﻮﺍ ﺇﻨﻪ ﻻ ﻴﺤﺏ давоми...\n6 йил аввал 9291 fiqh.uz


Юртимиз истиқболини белгилаб берган ушбу маъруза жамоатчилик томонидан кўтаринкилик билан кутиб олинди. Бу бежиз эмас. Зеро, ўтаётган йиллар, тарих қатига муҳрланаётган умримиз давомида “Биз шу юрт, шу Ватан равнақига қандай ҳисса қўшдик?” деган дилдаги саволларга жавоб топдик, десак, асло муболаға эмас.\nБиргина таълим тизимига қаратилаётган юксак эътибор, унинг истиқболи учун амалга оширилаётган чора-тадбирлар, йирик лойиҳалар ўзининг улкан миқёси, сарфланган ва сарфланиши кўзда тутилган маблағлар ҳажми, умуман, тизимдаги оламшумул ишлар нафақат фахр-ифтихор бағишлайди, балки ғайрат-шижоат кўрсатиб меҳнат қилишга ундайди.\n“Таълим тўғрисида”ги Қонун, Кадрлар тайёрлаш миллий дастури республикамизда таълим ислоҳотларининг, илм-фан тараққиётининг мустаҳкам пойдеворига айланди.\nАйтиш жоизки, Кадрлар тайёрлаш миллий дастурини ҳаётга татбиқ этишдан мақсад таълим соҳасини тубдан ислоҳ қилиш, уни ўтмишдан қолган мафкуравий қарашлар ва -сарқитлардан тўла халос этиш, ривожланган демократик давлатлар даражасида, юксак маънавий ҳамда ахлоқий талабларга жавоб берувчи юқори малакали кадрлар тайёрлаш -миллий тизимини яратишдан иборат. Ундаги мақсад ва вазифаларни тадрижий, яъни -босқичма-босқич рўёбга чиқариш кўзда тутилди. Биринчи босқични 4 йил давомида (1997 — 2001), иккинчи босқични 2001 — 2005 йилларда, учинчи босқични эса 2005 йилдан кейинги йилларда амалга ошириш белгилаб берилди.\n“Биз шошилмасдан, асосий мақсаддан оғишмай, изчиллик билан Миллий дастурни амалга оширишимиз лозим. Шундагина у умумий маданиятни юксалтиришга, фарзандларимизнинг жамиятда ўз муносиб ўрнини топишга хизмат қилади. Уларнинг касбий ва таълимий дастурларини онгли равишда танлаш ва эгаллашлари учун ҳуқуқий меъёрларни, ташкилий руҳий педагогик шарт-шароитларни таъминлашга кўмаклашади. Йигит-қизларимизни жамият, давлат, оила олдида ўз масъулиятини чуқур англаб етувчи шахслар этиб тарбиялашга замин бўлиб хизмат қилади”, дея Миллий дастурнинг мақсад ва моҳиятини тушунтириб берган эди Президентимиз.\nДастурнинг бугунги амалий натижаларига эътибор қаратадиган бўлсак, қисқа фурсатда мамлакатимиз таълим-тарбия тизимининг такомиллашиб, унинг мазмуни миллийлашиб бораётганига гувоҳ бўламиз. Эски 11 йиллик умумий таълим тизимидан воз кечилиб, 9+3 схемаси бўйича 12 йиллик умумий мажбурий бепул таълим тизимига ўтилди. Умумтаълим дастурлари ўрта махсус, касб-ҳунар ва олий таълим тизими дастурлари билан ўзаро уйғунлашиб, узлуксиз таълим тизимини ўзида ифода этади.\nЁшларимиз умумтаълим мактабидаги 9 йиллик ўқишдан сўнг ўз хоҳиш-иродаси ва -интилишларига қараб, 3 йил давомида академик лицей ва касб-ҳунар коллежларида таҳсил олишади. Буларни тугатганлар эса олий ўқув муассасаларига киришда бир хил ҳуқуқларга эга бўлади.\n2012 йил 16-17 февраль кунлари Тошкентда ўтказилган “Юксак билимли ва интеллектуал ривожланган авлодни тарбиялаш — мамлакатни барқарор тараққий эттириш ва модернизация қилишнинг энг муҳим шарти” мавзуидаги халқаро -конференцияда 40 дан зиёд давлатлардан ташриф буюрган вакиллар Ўзбекистоннинг ёш -авлод таълим-тарбияси борасида тўплаган тажрибаси ҳар томонлама андоза олишга -арзигулик эканини эътироф этишди. Буни халқаро бизнес мактабларидан бири “ИНСЕАД” томонидан 2012 йилда инсон капиталининг тараққиёт даражаси бўйича ўтказилган тадқиқот натижаларига кўра, Ўзбекистон 141 мамлакат орасида 53-ўринни, таълим мақсадлари учун ажратиладиган маблағлар бўйича эса дунёда бешинчи ўринни эгаллагани ҳам яна бир карра тасдиқлади.\nАлбатта, бундай эътироф ҳар бир юртдошимизни чексиз қувонтиради. Аммо бунга ўз-ўзидан эришилдими?\nЖаҳонда бўлаётган айрим иқтисодий, сиёсий ва маънавий таназзулнинг таъсирига қарамасдан, юртимизда таълим-тарбия соҳасига ҳар йили сарфланаётган харажатлар ялпи ички маҳсулотга нисбатан 10 — 12 фоизни ташкил этмоқда. Бу ЮНЕСКОнинг мамлакатни барқарор ривожлантиришни таъминлаш учун таълимга йўналтирилиши зарур бўлган инвестициялар миқдори бўйича тегишли тавсияларидан, яъни 6-7 фоиздан қарийб 2 баробар кўпдир. Очиғи, бир вақтлар буни хаёлимизга ҳам келтира олмаганмиз. Бугун эса республикамизнинг барча ҳудудида барпо этилаётган мактаблар, лицей ва коллежлар, олий таълим муассасаларини кўриб ҳайратга тушасан, киши. Яратилаётган имкониятлардан унумли фойдаланиб, фаннинг нозик чўққиларини, хорижий тилларни, -касб-ҳунарларни пухта эгаллаб, Ватанимизга муносиб бўлиб вояга етаётган ёшларни дунё тан олмоқда.\nЭътибор қилинг-а, фақатгина 2015 йилнинг ўзида ушбу соҳада қиймати 423 миллиард сўмлик ишлар амалга оширилди. Энг замонавий лойиҳалар асосида 29 та янги мактаб қурилди, 219 та мактаб реконструкция қилинди, 136 таси эса капитал таъмирланди.\nПрезидентимизнинг 2011 йил 20 майдаги “Олий таълим муассасаларининг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш ва юқори малакали мутахассислар тайёрлаш сифатини тубдан яхшилаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги, 2012 йил 10 декабрдаги “Чет тилларни ўрганиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорлари ўқитиш сифатини юқори босқичга олиб чиқишда қанчалик муҳим аҳамият касб этаётган бўлса, 2015 йил 12 июнда қабул қилинган “Олий таълим муассасаларининг раҳбар ва педагог кадрларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони таълим соҳаси ходимлари салоҳиятини ошириш жараёнини яхшилашда шунчалик долзарбдир.\n2015 йил якунларига бағишланган мажлисда жорий йилда 13 та олий таълим муассасаси, жумладан, Қорақалпоғистон, Бухоро, Самарқанд давлат университетлари, Фарғона политехника институтидаги қурилиш ва реконструкция ишларига 355 миллиард сўм ажратиш кўзда тутилаётганлиги, шунингдек, Тошкент давлат стоматология институти бинолари, Тошкент шаҳридаги Инха университети ва Сингапур менежментни ривожлантириш институти филиалларининг янги ўқув бинолари қурилиши таъкидланди. Қолаверса, сўнгги йилларда мамлакатимизда олиб борилаётган кенг кўламли ислоҳотлар натижасида салмоқли ишлар амалга оширилганлигини кўриш мумкин. Жумладан, олий таълим муассасалари моддий-техника базасини мустаҳкамлашга қаратилган чора-тадбирлар самараси ўлароқ, уларда жами 6 250 нафар талаба сиғимига эга бўлган 11 янги объект қурилиб, фойдаланишга топширилди. 43 399 нафар талаба сиғимига эга бўлган 43 та мавжуд объект реконструкция қилинди ва капитал таъмирланди.\nБуларнинг барчаси ёш авлодга кўрсатилаётган беқиёс ғамхўрлик ифодасидир. Зеро, фарзандларимиз камолини кўриш, уларнинг ҳеч кимдан кам бўлмасдан билим олиши, ҳунар эгаллаши, пировардида ҳаётда муносиб ўрин эгаллашларини таъминлаш ислоҳотлардан кўзланган улуғвор мақсад сифатида янада қадрлидир.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Обод юртнинг гўзал баҳори\tКелажагимизнинг мустаҳкам пойдевори »