Casas pasivas: maior aforro enerxético | Consumer\nCasas pasivas: maior aforro enerxético\nPaíses como Alemaña ou Estados Unidos contan con miles de vivendas que aforran ata o 90% en climatización grazas aos seus sistemas non mecánicos\nData de publicación: Luns, 18deMaiode2009\nImaxe: Sarah Parker\nAs “casas pasivas” reciben este cualificativo porque a súa climatización se basea en diversas estratexias de deseño, como a ventilación natural, a orientación solar ou os materiais de illamento eficientes. Os seus impulsores aseguran aforros de ata un 90% na enerxía que se utilizaría cun sistema de calefacción convencional. Así mesmo, calculan que se construíron no mundo entre 15.000 e 20.000 destas vivendas, seguindo as tendencias normativas e de consumo máis ecolóxicas e de aforro enerxético, e que se edificarán aínda máis nos próximos anos.\nAdemais da redución do gasto enerxético, as casas pasivas presentan outra serie de vantaxes, segundo os seus defensores. Grazas ao seu deseño e os seus sistemas de ventilación, o aire do seu interior é máis limpo. Así mesmo, a temperatura de todas as habitacións é homoxénea e non se producen cambios bruscos. Por outra banda, ao non utilizar radiadores, as paredes son máis diáfanas e aprovéitase mellor o espazo.\nEn canto aos custos de construción, os seus impulsores recoñecen que unha vivenda destas características pode chegar a ser, de forma xeral, un 14% máis cara que unha vivenda convencional. Agora ben, matizan que a gran variedade de elementos posibles implica que os prezos poidan oscilar considerablemente. Ademais, razoan, a xeneralización e optimización destes sistemas permitirá reducir os seus custos. Por exemplo, no barrio ecolóxico de Vauban, en Friburgo (Alemaña), as edificacións construídas cos estándares xermanos de casas pasivas (Passivhaus) lograron equipararse en custos ás casas convencionais.\nNo mundo hai entre 15.000 e 20.000 casas pasivas, principalmente en Alemaña Austria, Suíza, os países escandinavos e Estados UnidosOs expertos nestes sistemas estiman que no mundo hai entre 15.000 e 20.000 casas pasivas, principalmente en Alemaña Austria, Suíza, os países escandinavos e Estados Unidos. Así mesmo, diversas empresas dos devanditos países ofrecen a posibilidade de construír vivendas con estes sistemas e certificados.\nEn España non hai un rexistro para este tipo de vivendas, aínda que algúns construtores aseguran crear edificios pasivos. Por exemplo, o estudo Eneseis Arquitectura deseñou a Casa Llorenç, en Mutxamel (Alacante). O edificio conta con diversas técnicas “pasivas solares”, como a orientación sur, a localización nun outeiro, a ventilación natural e a utilización da auga de choiva.\nEn calquera caso, as perspectivas para este tipo de sistemas son moi positivas. As normativas de edificación son cada vez máis esixentes no aspecto ambiental e a eficiencia enerxética. Por exemplo, a Unión Europea desenvolve unha directiva para que os edificios públicos sexan de enerxía cero e o resto de edificacións en 2020. En España, normas como o Código Técnico de Edificación, aprobado en 2006, ou a Lei de Eficiencia Enerxética, en actual fase de borrador, móvense na mesma liña. Pola súa banda, o aumento da concienciación dos consumidores, ao asumir que unha vivenda con criterios ecolóxicos serve para aforrar diñeiro e conservar o medio ambiente, resulta tamén fundamental para a súa xeneralización.\nConsellos para construír unha casa pasiva\nAlgúns expertos lembran que este tipo de conceptos de construción “pasiva”, “ecolóxica”, “bioclimática“, ou “de enerxía cero” pódense interpretar de diversas maneiras. No caso concreto das “casas pasivas” hai quen diferencia entre o cualificativo “pasivo”, máis xenérico, para atribuílo a construcións que utilizan algún destes sistemas para aforrar enerxía, e os estándares de casa “pasiva” que certifican unha serie de normas para lograr edificios con baixo consumo enerxético.\nNon valería o deseño dunha casa pasiva pensado para o frío clima alemán nunha zona do Mediterráneo, onde o sistema sobrecalentaría a vivendaEn definitiva, á hora de levantar unha destas vivendas, ou de incluír algún destes sistemas nun edificio xa edificado, convén asesorarse cun bo profesional que coide os detalles e sospeitar de promesas demasiado idílicas. O mellor sería que este experto realizase un estudo previo das condicións climáticas do lugar onde se situará o edificio e dominase os diferentes sistemas e materiais que se fosen a empregar. Para iso, pódense utilizar simulacións informáticas específicas e conxugar da maneira máis óptima e económica a gran variedade de técnicas e tecnoloxías dispoñibles. Por exemplo, non sería válido o deseño dunha casa pasiva pensado para o frío clima alemán nunha zona do Mediterráneo, onde o sistema sobrecalentaría a vivenda. Neste caso, habería que pensar en conxugalo cun bo sistema de refrixeración.\nImagen: Jeremy Levine\nPor outra banda, a orientación do edificio é clave, porque permitirá aproveitar o sol o mellor posible. Así mesmo, os sistemas pasivos baséanse en principios físicos para captar e acumular a calor solar. As posibilidades son moi diversas: superficies vidriadas orientadas en función das necesidades de calor do edificio; muros Trombe para mellorar a captación da luz solar e muros de acumulación ventilados para facilitar o intercambio de calor; teitos de acumulación de calor; colectores solares de aire ou auga quente para acumular a calor; materiais superaislantes e transpirables para as paredes e o teito; xanelas de tecnoloxía pasiva; sistemas eléctricos e de iluminación de alta eficiencia, etc. E á inversa, pódense usar diversos sistemas de refrixeración pasiva para os días calorosos. Por outra banda, para cubrir posibles carencias puntuais, pódense utilizar sistemas de enerxía renovable domésticos, como paneis fotovoltaicos ou térmicos.\nEnric Aulí, ambientalista e experto en bioconstrucción, asegura que “lograr que unha casa sexa ecolóxica nun 60% ten un custo bastante baixo”, pero para iso insiste no labor dun bo profesional, porque “hai xente que falando é fantástica”. Aulí propón como consello preguntar aos donos da última casa na que interveu a persoa á que se vaia a confiar a obra.\nOrixe do concepto e o estándar\nO concepto de “casa pasiva” aparece por primeira vez nun libro publicado en 1979 en Estados Unidos (EE.UU.). O seu autor, o arquitecto Edward Mazria, explica a idea de reducir nos edificios os sistemas convencionais de climatización. Así mesmo, na década dos 80, o Departamento de Enerxía de EE.UU. realizou un estudo para que os arquitectos estadounidenses asumisen este tipo de técnicas. Para iso, dividiu o país en 16 zonas climáticas para que os deseños adaptásense o mellor posible.\nImagen: Sarah Parker\nPola súa banda, o estándar “Passivhaus” créase en 1988 polos profesores Bo Adamson, da Universidade sueca de Lund, e Wolfgang Feist, do Instituto alemán de Edificación e Medio Ambiente. En 1990 constrúese na localidade alemá de Darmstadt o primeiro edificio do mundo con este estándar, e en 1996 fúndase na devandita cidade o Instituto Passivhaus para dotar dun carácter oficial ao sistema e promocionalo.\nO certificado “Passivhaus” foi comercializado en cinco países da Unión Europea dentro do proxecto CEPHEUS entre 2000 e 2001, e un estándar similar, o MINERGIE-P, é utilizado en Suíza. En EE.UU. tamén se construíron diversos edificios co estándar “Passivhaus”. Estes certificados utilizáronse non só para a construción de vivendas, senón tamén en edificios de oficinas, colexios ou supermercados.\naforro enerxético países alemania casas pasivas enerxía vivendas


"ZENTANGLE, ARTE E MEDITACIÓN"\nOs alumnos de 6º de primaria iniciáronse con moito interese nun mundo de arte e espontaneidade chamado “Zentangle”. Trátase dun método de debuxo, que usa de forma repetitiva diferentes formas xeométrica (...)\nVITORIA FILIPENE NO REBUMBIO MATEMÁTICO\nTras vencer na “Fase de Centro” e na “Face de Zona” o 27 de abril, o equipo de 6º de Primaria, formado por Gonzalo Rodríguez, Natalia Portela y An Ran Cheng, fíxose coa vitoria galega na “Fase (...)\nUN ANO MÁIS ALGÚNS ALUMNOS DE 6º PARTICIPARON NO REBUMBIO MATEMÁTICO\nO pasado venres, 27 de abril, acudimos un ano máis, ao REBUMBIO MATEMÁTICO, que se celebrou en Pontevedra ao longo da mañá. Collemos un tren ben cedo cun grupo de seis alumnos de 6º de primaria, dispostos a pasar u (...)\nO COLEXIO APOSTA POLA INMERSIÓN LINGÜÍSTICA\nNun antigo poboado cheo de historia e rodeado de natureza, os alumnos de 6º de primaria están vivindo aventuras únicas en inglés.\nPeares, o sitio elixido para que os nenos gocen dun entorno de conto, transportaos (...)\nOS DE 6º DE PRIMARIA APRENDEN EDUCACIÓN VIAL\nOs alumnos de 6º de primaria acudimos o Venres 22 ás 9:30 da mañá ao auditorio para participar nunha actividade de Educación Vial.\nDespois de ver unha exposición de bicicletas antigas, pasamos a un s (...)\nALUMNOS DE 6º DE PRIMARIA PARTICIPAN NO REBUMBIO MATEMÁTICO\nO venres día 29 de abril celebrouse en Pontevedra a primeira fase do XVII REBUMBIO MATEMÁTICO para 6º Primaria. É un concurso matemático onde poden participar centros de toda a comunidade. A súa finalidade é fomentar o gusto polas Matemáticas a tra (...)\nDEPORTE NA ESCOLA – 4ª XORNADA\nO vindeiro martes 25 de abril os alumnos de 6ºEP-B participan na “IV xornada de deporte na escola”. Como xa sabedes, a actividade trata de fomentar o deporte mediante encontros deportivos entre os centros inscritos no programa. Nesta ocasión fac (...)\n3ª XORNADA DE DEPORTE NA ESCOLA\nXa estamos de volta coa “III xornada de deporte na escola”. Como xa sabedes, a actividade trata de fomentar o deporte mediante encontros deportivos entre os centros inscritos no programa. Nesta ocasión os alumnos de 6ºEP-A participan co CEIP A Es (...)\nLOLA DÍAZ, ALUMNA DE 6º, GAÑA O 1º PREMIO DE DEBUXO DA AGRUPACIÓN MICOLÓXICA A CANTARELA\nO pasado 26 de novembro , Lola Díaz Fole, alumna de 6ºB de primaria, recibiu no auditorio de Vilagarcía de Arousa o 1º premio no concurso de debuxo que organiza cada ano a Agrupación Micolóxica de Vilagarcía,“A CANTARELA”. Felicitamos á gañadora así (...)\nCONCELLEIROS POR UN DÍA\nO luns 21, os alumnos de 6º visitamos “o concello” con motivo da celebración do día internacional dos “Dereitos do neno”. Anteriormente preparamos un traballo sobre un dereito, sendo escollido o“Dereito á familia”. O chegar fomos recibidos polo xef (...)\nOS DE 6º PREOCUPADOS POLO CAMBIO CLIMÁTICO\nOs alumnos de 6º de primaria fixemos un traballo sobre o cambio climático. Estivemos divididos en grupos de 6 personas. Foi un traballo moi interesante xa que é un tema que nos afecta a todos. Antes de facer o traballo visionamos varios videos que n (...)\nA DERRADEIRA EXCURSIÓN COMO ALUMNOS DE PRIMARIA\nOs alumnos de 6º , tivemos a nosa última saída como estudantes de Primaria. Gozamos dun día espectacular cheo de grandes aventuras. Fixemos escalada, tirolina, tiro con arco e vivimos a natureza na fervenza da Toxa. Foi un día para crear recordos, (...)\nO DÍA DO LIBRO EN 6º por Paula Fernández Castro\nEl Viernes 22 de Abril celebramos el día del libro de una forma especial ya que se conmemoraban los 400 años de la muerte de Cervantes el autor de “Don Quijote de la Mancha”.\nLos alumnos de 6º de primaria hemos visto un vídeo sobre la vida (...)\nXVI REBUMBIO MATEMÁTICO\nOs pasado venres, varios alumnos de 6º de Primaria tiveron a oportunidade de representar ao noso colexio no Rebumbio Matemático XVI. Trátase dunha actividade organizada por AGAPEMA ( Asociación Galega do Profesorado de Educación Matemática) na que (...)\nUN DÍA ENTRE DINOSAURIOS por DANIEL ALCALDE 6ºA\nOnte día 21 da Xaneiro realizamos a primeira excursión do ano. Esta saída consistiu en ir a Vigo a visitar unha exposición que trataba dos dinosauros , da Idade de Xeo e da evolución humana.\nO primeiro que fixemos nada máis chegar ó recinto (...)\nCLASIFICADOS PARA A FASE FINAL DO REBUMBIO MATEMÁTICO\nUn dos equipos de 6º que participou o pasado 24 de abril na Fase de Zona do Rebumbio Matemático, conseguiu pasar á Fase Final que se celebrou en Coruña o pasado día 22 de maio. A pesares de ser un día sinalado na nosa cidade por ser o día da nosa (...)\nOS DE 6º VAN AO GROVE DE EXCURSIÓN\nEste ano, os nenos de sexto curso de Educación Primaria, fomos de excursión a O Grove.\nAínda que o tempo parecía que non nos ía acompañar, ao final tivemos moita sorte e puidemos gozar do noso paseo en catamarán. O percorrido pola ría pagou a (...)\nRESULTADOS DA 4º XORNADA DEPORTE NA ESCOLA\nO pasado martes, 28 de abril, celebrouse a 4ª xornada de deporte na escola, na que os nosos alumnos participaron en encontros deportivos co CEIP San Bartolomeu, de Tremoedo, en Vilanova.\nEsta derradeira xornada deixounos bo sabor de boca (...)\nO venres 24 de abril, tivo lugar en Pontevedra o XV REBUMBIO MATEMÁTICO. É un concurso matemático para alumnos de 6º de Primaria onde os rapaces participan en equipos de tres compoñentes. Igual que a Olimpíada Matemática, está organizado por AGAP (...)\n4ª XORNADA DEPORTE NA ESCOLA\nO vindeiro martes, 28 de abril, celebrarase a 4ª, e última, xornada de deporte na escola. Desta volta tócanos xogar coma equipo visitante co CEIP San Bartolomeu, de Vilanova.\nA mecánica a seguir será a mesma das últimas xornadas e as dis (...)\nCONCURSO "ROSALÍA SEMPRE VIVA"\nSomos Duna e Paula, e a finais de febreiro, acudimos á fundación Manuel María, en Lugo, con motivo dunha nova edición do concurso “Rosalía sempre viva”.\nDespóis de ler a vida e a obra de Rosalía, sentímonos moi orgullosas dela.\nNos seus poe (...)\n3ª XORNADA DEPORTE NA ESCOLA\nDespois dos éxitos deportivos e do bo ambiente disfrutado na última xornada, no CEIP San Roque de Vilanova, retomamos a actividade de deporte na escola. Desta volta, tócanos de novo co Colexio San Francisco, aínda que os participantes serán de difere (...)\nUN ANO MÁIS NA FINAL DO II TORNEO SEK ATLÁNTICO\nComo xa saberedes o colexio leva uns anos triunfando no campo do debate e da oratoria en Galicia. Dende 6º de Primaria e ata 4º da ESO os nenos traballan a esta disciplina, que consideramos fundamental no seu desenvolvemento. Nesta ocasión un equipo (...)\n2º XORNADA DEPORTE NA ESCOLA\nO vindeiro martes 24 de febreiro celébrase a “2ª xornada de deporte na escola”. Nesta actividade realízanse encontros deportivos entre os colexios inscritos no programa xogade, para fomentar o deporte entre os nenos e nenas.\nDesta volta (...)\nOUR NEW TEACHER DANIEL\nThis year, back to school has been very special. Daniel, our new english teacher was waiting for us.\nWe wrote a small report about him.\nRESULTADOS DA 1ª XORNADA DEPORTE NA ESCOLA\nO pasado mércores 4 de febreiro celebrouse a “1ª xornada de deporte na escola”. A actividade quedara aplazada por contratempos organizativos no Colexio San Francisco, que desta volta exercía de equipo local.\nOs partidos, celebrados nas (...)\nAVISO IMPORTANTE: APRAZADA A 1ªXORNADA DE DEPORTE NA ESCOLA\nDebido a imprevistos de última hora, xurdidos no Colexio San Francisco, vémonos obrigados a aprazar a actividade. Tan pronto teñamos nova data farémosvola saber!!! Desculpade as molestias. (...)\n1ª XORNADA DO DEPORTE NA ESCOLA\nO vindeiro mércores 28 de xaneiro celébrase a “1ª xornada de deporte na escola”. Nesta actividade realízanse encontros deportivos entre os colexios inscritos no programa xogade, para fomentar o deporte entre os nenos e nenas.\nO NOSO PARTICULAR CONCERTO DE ANINOVO\nAlgúns alumnos de 6º ofreceron ao resto de compañeiros un pequeno concerto de aninovo (...)\nOs nenos de sexto de primaria continuamos co bonito proxecto que se nos propuxo dende o departamento de lingüística do centro e cada martes, puntuais á nosa cita, imos contarlles aos mais cativos un conto.\nPara que vós vexades (...)\nDÁ DO NENO por Alejandra García Vidal e Carlos Martínez Lázare\nSabedes que a pasada semana fixéronse varias celebracións do noso día, “o Día dos Dereitos dos Nenos e Nenas”.\nPara celebralo, os nenos sexto de primaria fixemos dúas celebración diferentes.\nDividímonos en dous grupos. O prime (...)\nUN DÍA DE CONTOS por Duna Oubiña, Noa Portas, Marta Santaya e Alejandra Rey\nOs alumnos de sexto, os martes, á hora do recreo, convertémonos en contacontos-escritores.\nO día 4 deste mes, Duna e Noa fomos á clase de tres anos B a contarlles aos alumnos dous contos titulados “O samaín” protagonizados polas mascotas da s (...)\nO MAGOSTO por Sofía Blanco Recouso\nEste ano, os nenos de sexto imos ser os reporteiros do noso ciclo. Poñerémosvos ó día de todas as novidades que haxa. Velaí vai a primeira noticia que escribíu Sofía Recouso.\nO magosto é como unha reunión de amigos arredor dunha fogueira par (...)\nOS DE 6º DE PRIMARIA IMOS AO GROVE DE EXCURSIÓN\nO día 3 de Xuño os alumnos de 6º curso de primaria tivemos a excursión de fin de curso a O Grove.\nÁs once da mañá, subimos ao catamarán que nos levou a dar un paseo pola ría. O percorrido durou aproximadamente hora e media. Durante este tempo, (...)\nCHEGOU A FINAL DO REBUMBIO MATEMÁTICO\nO pasado 23 de maio, os alumnos de 6º de primaria fomos á cidade da Coruña para participar na XIV edición do concurso “Rebumbio Matemático”.\nAínda que non acadamos ningún dos tres primeiros postos na clasificación, fixemos un moi bo traball (...)\nUN GRUPO DE 6º PASA Á FASE FINAL DO REBUMBIO MATEMÁTICO\nUn dos nosos grupos representantes no Rebumbio Matemático…… PASARON A DIFICIL PROBA!!!!!\nDende aquí queremos desexarlles tooooooda a sorte do mundo na Fase Final que terá lugar o 23 de maio, venres, ás 10:30 h no Fórum Metropolitano da C (...)\nALGÚNS EXPERTOS MATEMÁTICOS DAS FILIPENSES NO "REBUMBIO"\nA Asociación Galega do Profesorado de Educación Matemática (AGAPEMA) na súa intención de establecer e manter vivo o contacto permanente cos Centros de Educación Primaria e co seu profesorado, especialmente co de matemáticas, convocou por (...)\nVICTORIA FILIPENSE NO I TORNEO DE DEBATE E ORATORIA SEK-ATLÁNTICO\nAngela Rodríguez, Oscar Victorero, Almudena Mesejo e Fernando Paredes, alumnos de 6º de Primaria, capitaneados pola profesora María Nogueira resultaron gañadores indiscutibles do I Torneo de debate e oratoria Sek Atlántico, celebrado o pasado (...)\nO EQUIPO DE DEBATE DE SEXTO DE PRIMARIA PARTICIPARÁ NO I TORNEO DE DEBATE E ORATORIA SEK-ATLÁNTICO\nO próximo sábado 15 de marzo, o equipo de debate de 6º de Primaria, formado por Fernando Paredes, Ángela Rodríguez, Oscar Victorero e Almudena Mesejo e capitaneado pola profesora María Nogueira, participará no I Torneo de debate e oratoria SEK-A (...)\nO DÍA DOS DEREITOS DO NENO\nO día 20 de Novembro 26 alumnos de primaria,13 de 6ºA e 13 de 6º B acudiron ao concello a participar nun pleno por mor do día dos dereitos do neno.\nO alcalde da vila veu saudalos e adicoulle unas palabras nas que lles explicou cal es son as fu (...)\nOS DE 6º VISITAN O MUSEO DE PONTEVEDRA\nO día 30 de Outubro os alumnos de 6º de primaria visitaron o museo de Pontevedra en concreto o edificio Sarmiento.\nViron pezas de porcelana de distintas épocas e lugares.Tamen lles mostraron ferramentas prehistóricas do paleolítico,neolítico e (...)\nOS DE 6º VAN AO GROVE\nO día 4 de Xuño os alumnos de 6º de primaria fomos de excursión ao Grove.Saimos ás 9:30 e chegamos as 19:20.\nNo peirao xa nos estaba esperando a guía da viaxe que tiñamos programada ás 11 en Catamarán para facer un percorrido pola ría do Grove. A (...)\nAO REBUMBIO MATEMÁTICO!\nO venres día 26 dous equipos de tres alumnos de 6º de primaria participaron no XIII REBUMBIO MATEMÁTICO.\nÉ un concurso no que poden participar estudantes de centros educativos de Galicia matriculados en 6º de Educación Primaria. A súa fina (...)\nO día 20 de novembro 12 alumnos de 6ºA e 13 alumnos de 6ºB acompañados por tres profesores acudiron do Concello para celebrar un pleno por mor da celebración do día dos dereitos do neno.\nOs centros asistentes foron: Colexio Rubiáns , Colex (...)\nA FORZA DA VONTADE\nOs alumnos/as de 6º de Ed. Primaria reflexionan sobre a forza da vontade humana para superar as dificultades que se presentan na vida cotiá. Este traballo integrase dentro da asignatura de Educación para a cidadanía.\nPara todos aqu (...)\nOS DE 6º DE PRIMARIA GRITAN EN FAVOR DOS DEREITOS HUMANOS\nOs nenos/as de 6º de Ed. Primaria realizaron un traballo sobre os Dereitos Humanos para a asignatura de Educación para a cidadanía. Nel reflexionan sobre os seus orixes e a súa definición, así coma o seu cumprimento no mundo actual.\nUXÍA PAZ E LAURA FAJARDO PREMIADAS POLAS SÚAS HISTORIAS NO CONCURSO\nCon motivo dos 25 anos da presenza do xornal "La Voz de Galicia" en Vilagarcía, fíxose un concurso de redacíóns, atendendo ao nome "La noticia que algún día te gustaría escuchar". Dúas alumnas do cole foron premiadas: Laura Fajardo Villamil po (...)\nTRES ALUMNOS DE 6º DE PRIMARIA PARTICIPAN NA FINAL GALEGA DO REBUMBIO MATEMÁTICO\nTres alumnos de 6º de primaria: Iria Fernández Sömme, Adrián Pereira Gómez y Tatiana Rodríguez Sotelo, participaron o pasado venres 25 de Maio na final galega do rebumbio matemático celebrada en A Coruña.\nEstes tres alumnos xa pasara previamente (...)\nALGÚNS ALUMNOS DE 6º DE PRIMARIA PARTICIPARON NO REBUMBIO MATEMÁTICO\nSeis alumnos de 6º de primaria participaron o venres día 27 de abril no XII Rebumbio Matemático.\nÉ un concurso no que poden participar todos os estudantes dos centros educativos de Galicia matriculados en 6º de Educación Primaria. A súa finalidade (...)\nLOS NIÑOS DE SEXTO y QUINTO DE PRIMARIA ACOMPAÑAMOS A JESUS EN EL VÍA CRUCIS\nEn esta cuaresma los niños de sexto hemos intentado reflexionar sobre el camino de Jesús hacia el clavario, cargado con la cruz, y lo hemos hecho atreves del viacrucis, hemos invitado a los compañeros de quinto a, rezar con nosotros recorrie (...)\nUN PERCORRIDO POLO MUSEO DE PONTEVEDRA\nOs nenos de 6º de Primaria, visitaron o pasado 20 de xaneiro o Museo de Pontevedra (...)\nVintecinco alumnos de sexto de primaria visitaron o día 21 de novembro o Concello de Vilagarcía de Arousa con motivo do día dos Dereitos da Infancia.


Xosé Otero Abelleira - Tabeirós Montes\n7 de marzo de 1892 Vilapouca, San Xurxo de Cereixo.\nA Estrada, 1979.\nDescarga en pdf da publicación\nNaceu o 7 de marzo de 1892 no lugar de Vilapouca, na parroquia de S. Xurxo de Cereixo e foi chamado José, José Otero Abelleira (JOE). Os seus pais, Serafín e Jesusa, tiñan outros tres fillos. Era o segundo de catro irmáns: María Josefa, José, Manuel e Albino.\nXosé non creceu cos pais e os irmáns. Foi vivir cuns tíos no veciño lugar de Pernaviva, como fillo adoptivo deles. Este tipo de cesión era bastante frecuente naquela época, cando a economía familiar era precaria, coma neste caso. A pobreza obrigaba os labregos a emigrar ou a buscar solucións, como ceder algún dos seus fillos para a casa dun familiar que non tivese.\nOs pais e tíos de JOA conformaban o que se chama un matrimonio “de troque”, que era típico precisamente da zona da Estrada: dúas persoas dunha casa contraen matrimonio con dúas doutra, varón e muller dunha cun varón e unha muller da outra, ou ben dous varóns con dúas mulleres. Ao verificarse a voda, renuncian recíprocamente os que saen da casa de seus pais a recibiren a herdanza destes para adquirir a dos sogros da familia na que entran. Era un xeito de asegurar que as poucas terras que pertencesen á casa continuarían sen dividir. O tío de JOA era irmán da nai e a tía, irmá do pai. Traballaban no campo e o tío era zoqueiro de oficio.\nJOA destacou na escola desde ben pequeno. O mestre deixábao ao coidado da clase cando tiña que saír e, como estaban xuntos moitos rapaces de diferentes idades, el facía de profesor dos máis pequenos. Íase vendo xa o interese que máis adiante mostraría polo ensino.\nCando JOA tiña 12 anos aconteceu un feito que marcaría para sempre a súa vida: morreu o seu pai, aos 40 anos. A nai, véndose nunha situación economica moi difícil, reclamou a José, que era o fillo varón máis vello, para que a acompañase a Cuba, onde ela tiña dous irmáns emigrados. Os tíos quedaron moi disgustados, pero tiveron que deixalo ir.\nXosé Otero Abelleira coa súa nai en Cuba\nEran moitos os galegos emigrados. A miseria e a fame empuxáranos á emigración, que comezara xa no s.XVIII e que no XIX era masiva. Calcúlase que nos últimos 50 anos do s.XIX marchara unha cuarta parte da poboación.\nDesde mediados do XIX formáranse importantes colectividades de emigrantes galegos en América, especialmente na Arxentina e mais en Cuba.\nOs Centros Galegos eran nun primeiro momento sociedades mutualistas, de asistencia sanitaria e de beneficencia. Despois comezan a servir como centros de instrución e recreo, e tamén van realizar unha grande actividade cultural e política. Vaise desenvolvendo unha prensa galega, que se convirte en voceiro dos emigrados. Trataban de poñer de relevo as calamidades da emigración, os abusos que sufrían os emigrantes e criticar os males que empuxan os galegos a emigrar, como os foros, os impostos, o caciquismo...\nPara un rapaz intelixente e ávido de aprender, como JOA, había campo abondo de traballo en La Habana. Así, ao tempo que traballaba como recadeiro nunha tenda de zapatos, aproveitaba para formarse no Centro Galego. Alí asistiu a clases, pero o máis importante é que entrou en contacto co galeguismo e co agrarismo. Decatouse de que Galicia era un pobo con historia e con cultura propias. A pesar de ser aínda moi novo, JOA comeza a conformar a súa ideoloxía galeguista, progresista, agrarista e de denuncia da emigración.\nJOA escribiu sobre unha anécdota que lle aconteceu en La Habana e que lle serviu de lección. No ano 1907 o fillo da súa patroa de traballo, que era escritor, mandouno a facer un encargo: entregarlle un libro a un señor galego, tamén escritor, que vivía alí. Este vello señor decontado se decatou de que o rapaz era galego, a pesar de falar en castelán e con acento cubano. Díxolle que, posto que os dous eran galegos, podían comunicarse perfectamente na súa propia lingua e que non había ningunha razón para intentar esconder o sotaque galego. Díxolle que nunca nos debemos avergoñar de nós mesmos nin de sermos quen somos. JOA volveu á casa da súa patroa reflexionando sobre o asunto e, ao chegar, preguntou o nome do señor. Era nin máis nin menos que D. Manuel Curros Enríquez, que vivía en Cuba desde o ano 1894, en que tivera que marchar debido á persecución política que sufría. Por certo, Curros Enríquez faleceu ao ano seguinte, cando xa JOA retornara ao país. Escribirá nese ano na revista Galicia en lembranza do escritor.\nRegreso á Terra, xornalismo, maxisterio e agrarismo (1908-1920)\nJOA Xuño de 1912\nDespois de permanecer catro anos en Cuba, JOA e mais a súa nai emprenden o regreso. Descoñecemos os contactos que JOA puido facer alí, pero o certo é que moi poucos anos despois de regresar a Galicia, convértese en corresponsal e colaborador asiduo da revista Galicia, que se editaba na Habana. Era unha revista básicamente en castelán, pero nela colaboraron importantes escritores e persoeiros do momento, como Curros Enríquez, Basilio Alvárez, Manuel Murguía, Carré Aldao, Lamas Carvajal, Lugrís Freire… Mesmo o propio Castelao publicou algún debuxo na portada. A revista estaba moi vinculada ao rexionalismo e ao agrarismo.\nOtero Abelleria é corresponsal desde o ano 1912 e colabora con moitos artigos sobre o problema agrario e os foros. Tamén publica textos de reivindicación galeguista, algúns deles con tanta intensidade coma este de 1915:\n“[…] le convendría a Galicia una autonomía amplia, muy amplia; y mejor aún que la autonomía, una completa independencia”\nEscribe, asimesmo, artigos sobre historia, ofrecendo unha visión moi novidosa naquela época (e aínda hoxe, en que a historia de Galicia aparece deturpada pola historiografía oficial); así, JOA opinaba, tal como na actualidade está demostrado que Galicia, na Idade Media, non era un territorio marxinal e pouco importante, senón que era unha nación hexemónica na Península Ibérica:\n“comprendía una tercera parte de la Península, en la que entraba la actual Galicia, León, Asturias, gran parte de Castilla la Vieja y medio Portugal […] la Galicia primitiva […] constituyó una de las naciones más grandes y poderosas de la Península Ibérica”\nTamén colaborou con artigos de viaxes (unha serie titulada “Viajando por Galicia”) e moi especialmente, textos en que mostraba a súa preocupación pola cuestión do ensino e de como este tería que servir para a formación de cidadáns libres, responsables e orgullosos da súa cultura:\n“Dende pequerrechiño, dende que empecei a soportar sobre as miñas enclenques costelas as negruras da emigración, deu en ir apoderándose de min un amor tan tenro […] cara esta fermosa Galicia que […] a ela me fun entregando con vida, corazón e corpo, sen darme conta sequera”.\nEste amor tan grande, tan grande, foi quen me arrastrou polos nobres carreiros da instrución primaria, levándome a ese glorioso templo da sabencia que nós chamamos escola. Entendín que ela era o mellor taller onde eu podía traballar pola redención do pobo galego, facendo dos rapaces actuais homes libres do porvir que saiban cumprir fielmente os seus deberes, pero, ao mesmo tempo, que non ignoren e saiban tamén reclamar os dereitos que como cultos cidadáns lles corresponden.\nCando regresa a Galicia parece que xa ten clara a súa vocación: quere exercer o maxisterio e decide realizar eses estudos, pese á inicial oposición familiar, pois os seus tíos pensaban que esta profesión o acabaría levando lonxe da casa. A pesar da súa xuventude ten claros os camiños que debe seguir na vida, tanto no plano profesional como no persoal: inicia a relación sentimental coa que máis adiante sería a súa muller, Generosa, unha moza de Vinseiro, a quen xa coñecera na escola.\nComeza a desenvolver moitas actividades: ademais de ser corresponsal da revista Galicia, colabora no periodico agrario El Eco de La Estrada e é un dos directivos da Unión de Agricultores de Vinseiro. No ano 1912, con tan só 20 anos, comezou o seu labor como mestre, interrumpido durante 1914 e 1915, en que realiza o servizo militar en Santiago de Compostela.\nA preocupación polo ensino é unha constante nos emigrantes. Pensaban que a falta de instrución era a culpable dos desprezos e explotación a que estaban sometidos fóra do país. Por iso, para eles era unha prioridade a creación de escolas. Naceron así na emigración as chamadas “Sociedades de Instrucción”. No ano 1906 formárase a Sociedad de Instrucción Unión de Rubín e comezara a subscrición popular para a posta en marcha da escola. Estas sociedades tiñan como tarefa fundamental difundiren o ensino cada unha na súa zona, fundando escolas onde non existisen ou onde a oferta de escolas públicas non fose suficiente ou satisfactoria. Os métodos que se van aplicar nestas escolas van supor unha alternativa ao ensino oficial. O que pretendían era capacitar aos individuos para que soubesen desenvolver a súa vida unha vez rematada a etapa de instrución, fose aquí ou na emigración. Tratábase dun ensino adaptado á realidade galega coa finalidade de mellorar as condicións do mundo rural. A idea de formar o alumnado para a emigración non era a única finalidade destas sociedades, senón que tamén procuraban un ensino máis adaptado á realidade do país coa finalidade de mellorar as condicións socio-económicas do mundo rural. Estas escolas. na súa maioría eran laicas, gratuítas, con programas de estudos modernos e mesmo ás veces con certa orientación técnica e agrícola. JOA realiza o seu labor como mestre nas escolas de Cereixo, Callobre e Rubín, contratado como profesor particular polas sociedades de emigrantes. Varela Buxán, o grande autor de teatro galego, lembraba o que significou para el a escola de Rubín, da que foi alumno:\n“Quero dar grazas aos irmáns estradenses de Cuba, por ter feito unha escola na que se me ensinou a formar as primeiras letras e números: ‘A escola de Rubín’. Naquela escola […] ensinóuseme a coñecer e querer o que esta ben, rexeitar e odiar o que está mal”\nPara os galeguistas, non abondaba con formar os nenos , senón que se reivindicaba unha escola galega e para Galicia, na que tivese prioridade a xeografía e historia de Galicia, así como a lingua galega. Así o levou á práctica JOA. De feito, en 1917 recibe unha mención na revista A Nosa Terra, pola súa iniciativa de impartir clases de lingua galega un día á semana.\n“O ilustrado mestre de instrución primaria en Cereixo (A Estrada), Sr. Otero Abelleira, ten mentes de dar unha clase semanal de idioma galego.\nNon somos homes de gabar de abondo ao Sr. Otero Abelleira. Novas como a que el nos dá, fan no espírito unha impresión tan doce como un bico de nai. E cousa que nos ergue o corazón e nos fai xuntar as mans para aplaudirmos, saber do proxecto deste mestre, merecente de ser imitado por todos os seus colegas galegos. Así se fai patria.\nMoi ben, Sr. Otero, moi ben”.\nJOA sabía que Galicia tiña historia de seu e xa tiña manifestado con anterioridade a necesidade de recuperarmos a nosa propia historia para podermos construír o futuro, pois as leccións do pasado van servir para que poidamos transformar a realidade. Neste sentido, tamén celebrou na escola actos conmemorativos de datas relevantes, como o 17 de decembro, aniversario da decapitación do mariscal Pardo de Cela. En concreto, podemos citar a conmemoración que realizou no ano 1912, á que asisten os alumnos xunto cos seus pais. Ese día JOA dá unha lección maxistral sobre a figura de Pardo de Cela, símbolo da loita pola liberdade de Galicia. Así se recordaba esta celebración nun artigo publicado na revista Galicia un mes despois (xaneiro 1913) e asinado por Merdedes Vieito Bouza:\n“El discurso vibrante de patriotismo […], fue una invocación del sagrado nombre de Galicia y una lección de historia llena de grandes conocimientos, que produjo honda emoción en el ánimo de los que oían tan autorizada palabra y pudo llevar a los alumnos, a los niños de hoy y hombres de mañana el convencimiento pleno de sus derechos y de lo que a la patria y a sus hijos ilustres se debe y de que, como muy bien se expresó el sr. Otero, “honrando a nuestros antepasados gloriosos, nos honramos a nosotros mismos”\nEjemplo digno de imitación es el del sr. Otero Abelleira, pues […] verifica allí, en la escuela, una tarea sublime: la tarea de hacer patria, puesto que sabe formar [...] no solamente seres conscientes, capaces de, ante todo, defender heroicamente sus derechos, sino también patriotas”.\nA preocupación pola escola non vai desaparecer aínda cando deixa a súa profesión de maxisterio para dedicarse ao xornalismo. Moi ao contrario, vai continuar participando moi activamente na celebración de certames escolares e escribindo artigos en El Emigrado sobre a cuestión do ensino.\nOutro problema que interesaba moi especialmente a JOA era o agrario. Os campesinos organizábanse en sociedades agrarias. Trataban de loitar contra os foros e, ao mesmo tempo, de modernizar a agricultura, con novas técnicas e cun coñecemento máis científico do traballo do campo. JOA participou activamente nisto.\nNo ano 1912 forma parte da xunta directiva da Unión de Agricultores de Vinseiro. En 1916 participa nun Congreso Agrario na Estrada, onde fala sobre o perigo das mulleres emigrantes de caeren na trata de brancas.\nNo 1917 forma parte da directiva da Federación de Sociedades Agrarias da Estrada. Vai intentar reorganizar o sindicalismo agrario, que comezaba a estar xa un pouco debilitado e desunido naquel momento. Vanse unir as forzas dos agraristas coas das sociedades de emigrados. JOA representa moi ben ese punto de unión, pois el formaba parte das sociedades emigrantes, en concreto de Hijos de La Estrada en La Habana. . Colaboraba aínda na revista Galicia con artigos nos que se amosaba sempre a súa ideoloxía agraria, progresista e patriótica.\nEl Emigrado. Política estradense (1920-1936)\nJOA exercendo de Concelleiro\nEn setembro de 1920 edítase o primeiro número de El Emigrado. Os residentes en Cuba tiñan a idea de poñer en marcha un xornal local. Ao mesmo tempo inicia a súa andaina o Centro de Emigrados, local social da Sociedade de Emigrados en Cuba.\nO xornal preséntase como apartidario, co fin de contribuír a reunificación do agrarismo.\nOfréncelle a JOA a dirección do xornal, xunto coa secretaría da sociedade e coidado do local social, situado na rúa Riestra, número 16 (hoxe Calvo Sotelo). A decisión foi complicada, por varias razóns:\nJOA casara no ano 1917 coa súa noiva da infancia. En setembro de 1920 tiñan xa dúas fillas, unha de dous anos e outra nacida había uns meses. Vivían en Pernaviva, xunto cos tíos que o criaran. Estes non vían con bos ollos a oferta: o xove matrimonio tería que marchar da casa, trasladarse a vivir á vila e abandonar, polo tanto, o traballo da terra no que ata ese momento colaboraban. Por outra banda, JOA era feliz co seu traballo de mestre, que tería que abandonar tamén. Finalmente aceptou a oferta, pero a decisión trouxo inconvenientes para a familia: JOA veu para A Estrada e ocupou o piso que alugou a sociedade de emigrados (o Centro de Emigrados) e Generosa e mais as fillas quedaron en Cereixo vivinvo cos sogros. El ía alá polo menos dúas veces á semana para ver a súa familia.\nEl Emigrado é fundado polos irmáns Albino e Maximino Matalobos Loureiro e por JOA. Está subvencionado pola sociedade “Hijos del Ayuntamiento de La Estrada en Cuba”. Comezou a publicarse en 1920 e terminou, sen ter ningunha interrupción, en 1940. Durante case todo este tempo foi dirixido e administrado por JOA. O periódico, que comezou a saír cunha periodicidade semanal, tirábase na imprenta “Postal-Hita” (montada polo Administrador de Correos Manuel Castro Santos, de Cereixo, no ano 1916). JOA era o director-administrador e, como tal, o máximo responsable. Fai o deseño do periódico, escribe os seus propios artigos, fai editoriais, enche o espazo cando non hai suficientes colaboracións… García Barros, amigo de JOA, escribe asiduamente en El Emigrado. Alí faise famoso coas súas coñecidas “Rexoubas” e popularízase o seu pseudónimo “Ken-Keirades”. En moitos anos de traballo e colaboración nunca tiveron discrepancias entre eles. Así o ten dito JOA e GB escribía no ano 1926: “en seis anos de convivencia xamis disentimos nin rifamos por nada”\nNas bases para a fundación do periódico afírmase que é independente, de interese xeral, defensor dos intereses locais e rexionais, de información local e mais de América e Cádiz (onde había moitos emigrados estradenses).\nForon anos de entusiasmo, traballo diario e ilusión por un proxecto progresista e galeguista. No 1921, JOA ratifica por 3ª vez a súa renuncia como Secretario da Federación Agraria e por fin esta renuncia é aceptada. Desde as páxinas de El Emigrado xa se facía denuncia agraria e anticaciquil; ao tempo que se procuraba a mellora cultural e social dos labregos.\nJOA continúa especialmente interesado no problema do ensino e da formación cultural do campesiñado. En xullo de 1922 fórmase una comisión encargada de organizar exposicións e festas escolares, na que JOA participa, segundo el mesmo afirma “en vista do lamentable abandono da infancia”. Como fora sempre, continúa sendo o ensino un asunto primordial para JOA. Decídese celebrar cada ano un certame escolar. Nos poucos anos en que traballara como mestre, xa levara isto á práctica, como temos noticia dos anos 1912 (Pardo de Cela) e do 1918, polo que supoñemos que realizaría estas actividades todos os anos que exerceu o seu labor docente. Non é de estrañar que participe na comisión organizadora destes certames, coñecidos, desde 1923 como Festa dos Pereiriños. En El Emigrado vaise informar detidamente sobre estes certames e vánselle dedicar moitas liñas. A idea de fondo era a de potenciar un ensino adaptado á realidade de Galicia desbotando os programas uniformadores e asimilistas. Pretendíase integrar no currículo escolar contidos como historia e xeografía de Galicia, nocións de lingua e literatura galegas… En fin, un ensino que partise do próximo ao neno e que o axudase a valorar a súa propia identidade, utilizando un método indutivo, é dicir, partir sempre do próximo e do coñecido. É salientable o discurso que le un neno no certame dos Pereiriños do ano 1923:\n“Eu pregaría aos señores Mestres que me atenden, que pensasen inflamar os nosos corazóns no santo amor da Terra nosa falándonos algo dos seus merecementos e das súas glorias. Eu pregaríallles que así como nos falan de Sagunto, de D. Pelayo e doutras glorias e feitos españois, nos falasen tamén do monte Medulio, de Paio Gomes Chariño, de Macías, de Rodríguez do Padrón e outras glorias e feitos galegos. Quixera, ademais, para que estes actos tivesen unha finalidade máis definida e proveitosa, que eles contribuísen a afianzar a personalidade da nosa patria.\nNós, a onde queira que cheguemos, onde queira que esteamos, levantaremos sempre con orgullo a bandeira da nosa Patria; aquí o una emigración levaremos escrito no corazón o nome santo de Galicia, e na fartura ou na desgraza, na ledicia ou no abatemento, o noso berro será sempre o do poeta: Galicia e sempre Galicia”.\nCitamos este texto cun pouco de extensión porque é máis que probable que o seu autor fose o propio JOA, tendo en conta que estas mesmas ideas que expón, este interese por dar a coñecer a historia da patria e os seus personaxes máis salientables, citando precisamente os exemplos do monte Medulio ou dos trobadores Macías e Chariño, xa as tiña manifestado con anterioridade, nos artigos que escribiu na súa época de corresponsal e colaborador na revista Galicia. De feito, en 1923 escribe en El Emigrado que cómpre realizar tanto na escola como na sociedade actos cívicos en conmemoración dos feitos importantes e dos persoeiros da nosa historia.\nNo ano 1922, cando JOA estaba traballando en El Emigrado con todo o seu esforzo e ilusión, acontece un feito na súa vida persoal que vai marcar fondamente toda a súa traxectoria a partir de aí: a súa filla máis nova, Carmiña, que tiña naquela altura dous anos, enferma de poliomielite. O prognóstico é duro: imposibilitada de pernas e brazos, quedará nunha cadeira de rodas inválida para toda a vida. O sufrimento familiar e a problemático que isto provoca é doada de comprender. Para comezar, Carmiña, que quedara en Cereixo coa súa nai, súa irmá e seus avós, debe vir para A Estrada, co obxecto de recibir os tratamentos médicos que require. Así, a nena, xunto coa nai, veñen vivir con JOA. Esta reunión familiar non é precisamente feliz, pois a causa é desgraciada e ademais, a irmá máis vella, Josefina, de catro anos, debe quedar a vivir en Cereixo cos seus avós, que así llelo esixen. Non volve cos seus pais ata cumprir os 14 anos.\nComeza un novo período na vida da familia. Son constantes as idas e vidas a Cereixo e tamén as viaxes a médicos, especialistas, aos baños, tanto na praia coma en balneario, tratamentos experimentais, como as correntes eléctricas, o chorro ou o trixémino… A situación mellora un pouco: Carmiña recupera o uso dos brazos, aínda que o das pernas nunca o recobrou e quedou confinada toda a vida a unha cadeira de rodas.\nDe todas formas, hai aspectos positivos nesta nova etapa das súas vidas. José e Generosa volven estar xuntos, que era o que eles desexaban. A familia ocupaba a metade do piso e a outra metade era o local social. Generosa vaise ocupar do mantemento do Centro de Emigrados e do servizo de cafés e licores aos socios. O Centro era un local de reunión e tertulia que comezou a encherse de xente todos os días. Por alí pasaban toda as persoas que participaban da vida cultural e intelectual estradense daquel momento e moitas delas fixeron amistade con JOA e coa súa familia: García Barros, Torres Agrelo, Xosé García Nodar, Pedro Cabada, Xosé Fondevila, Bernardo Mato, Brea Abades… E o propio Castelao. Castelao chegou á nosa vila a través do seu casamento coa estradense Virxinia Pereira. Casaron en outubro de 1912 na antiga igrexa de S. Paio. Debido á delicada saúde do seu fillo, que naceu en 1914, pasaban na Estrada longas tempadas nos veráns. Durante toda a década dos 20 deixouse sentir a súa influencia cultural e política na nosa vila. Nestes anos, 1922 e 1923 comeza a relación de amistade entre Castelao, JOA e outros persoeiros estradenses, como GB, a quen Castelao lle fixo as ilustracións para os seus Contiños da terra. Foi moi grande a pegada da Estrada na obra de Castelao, sobre todo, nos debuxos e pinturas: a igrexa de Ouzande, a torre de Guimarei, a ponte de Liñares, o pazo de Oca (cuxa fonte aparece debuxada no texto “A marquesiña” de Cousas). Tamén foi moi grande a pegada da súa personalidade política: Castelao visitaba case todos os días o Centro de Emigrados e alí conversaba longamente con JOA e GB. Dixo este último que “bo era se sabía escoitar”. Evidentemente, a autoridade intelectual e política de Castelao era moi superior á dos dous amigos estradenses e por iso estas tertulias resultaron tan enriquecedoras para eles. É salientable a excursión que fixeron ao Pico Sacro no mes de xullo de 1925. Acompañaron a Castelao, JOA, GB, Manuel Nodar Magán, Manuel Castedo e Manuel Sinde.\nJOA tivo un papel moi importante como difusor da cultura galega na Estrada e estaba sempre atento ás novidades que podían xurdir neste terreo. Tivo a idea de vender, xunto con El Emigrado, as novelas breves das coleccións Lar, Terra a Nosa! e Céltiga, que se puxeran en marcha naqueles anos co obxectivo de conseguir público para a narrativa galega. A importancia que estas empresas editoriais tiveron na renovación da literatura galega e na captación de lectores foi enorme.\nEn 1924 JOA comeza o seu labor como Concelleiro.\nO 12 de setembro de 1923 producírase o golpe de estado do xeneral Primo de Rivera. Primo de Rivera preséntase á sociedade española coa proposta de solucionar o problema sangrante da guerra de Marrocos. Ademais, promete unha descentralización política e a resolución do problema dos foros. Primo de Rivera ofrécelle aos galeguistas o proxecto de supresión das Deputacións e da creación no seu lugar dun goberno autónomo galego. Isto provocou neles interese e certa esperanza. A cambio pídelle a colaboración nos gobernos municipais. Así incorpóranse por toda Galicia importantes persoeiros do galeguismo aos concellos. Na Estrada, os do grupo do Centro de Emigrados manifestan o seu apoio ao novo réxime. A JOA solicítanlle a súa participación no Concello “polos seus méritos cidadáns”. Vai asumir en febreiro do ano 1924 o cargo de Concelleiro. El afirma que o seu labor non vai ser político, senón administrativo, cultural e económico. O que quere é traballar en beneficio da comunidade.\nEn marzo de 1924, xunto con Torres Agrelo, JOA presenta no Concello unha moción, na que se pedía a renovación da administración, a supresión das Deputacións Provinciais. Opinaban que o Concello é un organismo natural, básico na organización social e asimesmo a “rexión”, sobre todo en países como Galicia nos que se dá unha personalidade histórica e cultural diferenciada. No entanto, as provincias son organismos artificiais, que consumen moitos recursos e non responden a ningunha diferenciación real: os caracteres das catro provincias galegas son idénticos e os seus intereses, os mesmos. No entanto, Galicia é un país que forma unha unidade cultural e histórica. Por iso, reclamaban un goberno autónomo galego, o cal constituía unha promesa do novo rexime político.\nNestes anos no Concello, son moitas as iniciativas que defende JOA e as súas reclamacións e preocupacións son sempre relativas ao progreso de Galicia e mais da Estrada, así como á recuperación da nosa cultura e dos nosos sinais de identidade. No Concello, o 6 de maio de 1925, JOA defende a celebración de recoñecemento e homenaxe a certos persoeiros estradense, caídos no esquecemento. En concreto, refírese a Marcial e Avelina Valladares. Segundo se menciona nas páxinas de El Emigrado, esta intervención provocou a extrañeza dos membros da corporación. De feito, perante o apatía institucional, comezan JOA e mais GB no periódico con esta mesma campaña, intentan dar a coñecer as figuras destes dous estradenses ilustres, prometen ir publicando algún texto de Avelina, opinan que habería que conmemorar a data de nacemento da poeta, 23 de outubro (de feito, adícanlle un número de El Emigrado) e que sería conveniente adicarlle unha rúa na vila. Esta idea da necesidade de recordar e honrar os nosos persoeiros ilustres, como forma de autorrecoñecemento colectivo é algo continuado ao longo de toda a traxectoria de JOA.\nOutra cuestión que xerou moito interese en JOA sobre todo no ano 1925 foi a cuestión do Ferrocarril Central Gallego. A sociedade comeza a organizarse para esixir que este proxectado ferrocarril pase pola estrada. JOA comenta como o noso concello queda fóra das máis importantes vías de comunicación, o cal é un verdadeiro lastre para a modernización da comarca. Ao final, como tantas outras cousas, o proxecto do ferrocarril convértese tamén en decepción.\nNo ano 1926 JOA está decidido a deixar o Concello. Xa nesa data se vira que as promesas de descentralización non se ían cumprir, por iso moitos galeguistas que participaran como Concelleiros por toda Galicia, comezan a deixar os cargos. Ademais, JOA está decepcionado por cuestións internas, en concreto, debido á irregular contratación dun familiar do alcalde para o corpo de médicos do Concello. No certame escolar de Pardemarín, que se celebra nese ano, GB ten no seu discurso unhas laudatorias palabras cara JOA, celebrando que ao final non abandone o seu cargo político e louvando a súa xestión, sobre todo no que se refire ao interese polas vías de comunicación e polas escolas.\nYo he visto a Otero Abelleira puesto a la máquina día y noche, una semana y otra, un mes y otro mes, en períodos diversos, haciendo de oficial gratuito del Ayuntamiento, a fin de que los expedientes fueran a tiempo y como debieran. Y sé que sin su constancia, su tesón y su empeño, muchos caminos establecidos y muchas escuelas conseguidas no lo serían aún a estas fechas.\nY sé también que, hombre íntegro a toda prueba, si presentó la renuncia, fue por ver triunfar lo que repugna a su integridad y a su conciencia.\nY ahora que el pueblo sabe esto, vea si conviene o no que un concejal como Otero Abelleira siga desempeñando el cargo.\nEn xullo de 1927 os alumnos e alumnas da escola de Codeseda foron ao pazo de Oca de excursión. Ao regreso, pola tarde, JOA recibiu a rapaces e profesores no Concello; ensinoulles as dependencias e faloulles da importancia da educación e da formación. Díxolles que a peor das enfermidades que pode sufrir un pobo é a ignorancia. Como vemos, a preocupación polo ensino é unha constante na súa vida. De feito, en novembro dese mesmo ano, JOA fala en El Emigrado da necesidade que ten A Estrada dun centro de “formación industrial”.\nEn 1928 fórmase na Estrada unha comisión para a creación da Caixa de Crédito Foral. JOA participa nela como vocal, como en tantos outros proxectos encamiñados á mellora das condicións de vida dos labregos. Era moi importante esta Caixa de Crédito para facilitar que os labregos puidesen pagar a redención do foro e estábase retrasando a súa constitución.\nEn 1928 El Emigrado comeza a tirarse na imprenta “La Artística”. Esta imprenta viñera de Vilagarcía e a súa dona vendeuna na Estrada ao Secretario do Concello, Antonio Reino e ao Procurador Manuel Castedo, entrando JOA a dirixila, como socio industrial. Co tempo, acabou comprándolle a súa parte aos outros socios, quedando el só coa imprenta, que ampliou a papelaría e libraría. Estaba entón nun baixo do que hoxe é a Porta do Sol, chamada daquela praza de Fermín Galán, no nº 47.\nEn 1930, JOA, xunto cun grupo de outros cinco concelleiros, deixa o seu traballo político. Como viramos, xa uns anos antes estivera a punto de facelo; pero convencérano para que continuase. Agora, a decisión estaba clara. Nesa altura, xa estaba claro que as Deputacións Provinciais ían continuar existindo e que non se ía formar un goberno autónomo galego. A Ditadura de Primo de Rivera enganara aos galeguistas. Esta decepción é a razón de fondo do abandono do Concello, pero hai máis. Cando JOA aceptou o cargo, facíao con vontade de renovar e purificar a política municipal. Para el era moi importante que o estado de contas estivese claro. De feito, estas contas víñanse publicando nas páxinas de El Emigrado. Chega un momento en que JOA se enfronta co alcalde, precisamente por escuridade e sospeita nas contas municipais.\nNo ano 1931 créase na Estrada o Centro Republicano, en cuxa directiva aparece JOA. Xa que o intento anterior de colaborar coa Ditadura remata mal, os galeguistas teñen que reorganizarse. Colabora aquí JOA con vellos amigos seus e compañeiros, como o propio GB. O obxectivo do Centro Republicano era conseguir a República no Estado Español e a autonomía para Galicia. Pertencen a ORGA (Organización Republicana Galega Autónoma) El Emigrado vaise convertir no portavoz dos republicanos. De feito, como subtítulo na cabeceira do xornal aparece Periódico galeguista. Comeza a aparecer no periódico moita propaganda republicana e galeguista, de feito aparecen proclamas como estas:\nGalego: considérate pequeno e envilecido mentres a túa patria non sexa ceibe.\nGalego: se non es parvo nin inconsciente nin covarde nin ruín, levanta un fungueiro en alto e berra “A nosa Terra é nosa!”.\nOs homes que esquecen a súa lingua esquécense a si mesmos.\nEn abril de 1931 proclámase a República. Por suposto, a satisfacción dos dirixentes do Centro Republicano é moi grande e poñen nela todas as súas esperanzas. O galeguismo na Estrada vai estar neses anos moi influenciada pola presenza de Bouza Brei, que chegara como xuíz á nosa vila no ano 1929 e que vai compartir con JOA paseos e tertulias.\nA finais do 1932 o Centro Republicano estradense organízase dentro do Partido Republicano Galego. Na dirección do partido na Estrada aparece JOA como tesoureiro. Deciden, desde o día da súa constitución, facer toda a propaganda posible a favor do Estatuto.\nNese mesmo ano, 1932, JOA deixa de ser director de El Emigrado. É el mesmo o que renuncia a este traballo que viña desempeñando desde había 12 anos con grande ilusión. Faino forzado por discrepancias cos dirixentes da sociedade de emigrados. JOA queda moi doído, pero continúa colaborando no xornal e, por suposto, este segue a imprimirse na imprenta “La Artística”.\nMentres a súa familia insístelle en que abandone algunhas das súas responsabilidades, pois parece que comeza a resentirse fisicamente: ten engordado moito e séntese moi cansado. No entanto, a pesar do disgusto do periódico, el continúa vivindo con ilusión ese novo período da República, esperando que se abran novas posibilidades para Galicia, a comezar polo Estatuto. En setembro do 1933 escribe un artigo en galego, co nome Xosé D´Outeiro, sobre o pernicioso que é esquecer o propio e preferir o alleo, referido, claro está, á nosa lingua e cultura. Nese mesmo ano JOA formaba parte do Comité Local de Propaganda Pro-Estatuto Gallego. Neses anos comezaron os galeguistas da Estrada un grande proxecto: a realización na Estrada dun monumento a Pardo de Cela, que era visto polos nacionalistas como símbolo da independencia de Galicia e da resistencia fronte ao dominio castelán. Xa vimos o interese que JOA manifestou sempre pola historia do noso país, polos grandes feitos e persoeiros do pasado que poden servir para axurdarnos a construír o futuro. Como é lóxico, JOA estaba colaborando tamén aí. Formouse unha comisión presidida por Bouza Brey, o secretario era Rafael Varela Pazo (representante na Estrada do PG) e JOA era o tesoureiro. Participaba xente tan importante como o nacionalista Antonio Fraguas, profesor daquela no instituto da Estrada. Colaboraron económicamente no proxecto destacadas personalidades da cultura e da política galega (Alexandre Bóveda, Ánxel Casal…), as asociacións de emigrantes; así, por exemplo, a sociedade “Unión Estradense” de Buenos Aires, da que JOA era representante na Estrada e tamén colectivos agrarios, como o de Pardemarín. Ao final, o diñeiro que se conseguira gastouse na propaganda do Estatuto.\nNo ano 1934 e tal como temía a súa familia, JOA enferma. Detéctaselle uremia, é dicir, uns niveis extraordinariamente altos de urea no sangue, síntoma de fallo renal. Pódese dicir que aquí comeza o progresivo abandono da actividade pública e política que JOA viña realizando, pois o médico aconséllalle tranquilidade e descanso, e mais unha dieta moi severa que manterá ata o fin da súa vida. A familia insiste moito en que abandone parte das súas actividades.\nDe todos xeitos, JOA segue escribindo en El Emigrado e segue activo sobre todo no que respecta á defensa do estatuto. Aínda que no ano 1934 forma parte da directiva de Acción Republicana, partido no que se integrara o Partido Republicano Galego, en que militaba JOA, o certo é que pouco despois abandonaría este cargo, distanciándose da política activa. Segue escribindo en El Emigrado sobre temas que sempre lle interesaran, como as melloras técnicas na agricultura e a explotación forestal e pesqueira, de feito no periódico viña dando noticia das experiencias da Misión Biolóxica de Cruz Gallástegui. Pero, o que centra sobre todo o seu interese é a campaña polo Estatuto. De feito, as proclamas que acompañaban a cabeceira de El Emigrado eran coma a que segue: “El día del plebiscito demostraremos si queremos ser libres”.\nO día 28 de xuño de 1936 celébrase o referendo. A vitoria é abrumadora, co 77% dos votos favorables. JOA séntese moi satisfeito cos resultados e así o manifesta en El emigrado. Para el, coma para todos os galeguistas, ábrese un futuro de expectativas e posibilidades desexadas durante moito tempo. Non podemos saber se JOA volvería a participar en política, se lle gustaría retomar a súa actividade, que fora pouco a pouco abandonando. Pero non vai ter a oportunidade: o 18 de xullo o golpe militar encabezado polo xeneral Franco triunfa en Galicia. Comeza outra etapa na historia do noso país e na vida de JOA.\nDitadura, decepción e abandono definitivo (1936-1979)\nChegan os anos do medo. Moitos dos amigos e coñecidos de JOA sofren as represalias que impón o rexime do terror. JOA e a súa familia van vendo, estarrecidos, como moita xente é asasinada, torturada ou encarcerada. Moitos optan por escapar e outros por esconderse. JOA xa non era dirixente de ningún partido político no momento do golpe militar e iso é o que o salva. Pero o medo estaba presente, calquera noite podían chamar á porta e ter que saír a un “paseo” do que nunca máis se regresaba.\nJOA decide agacharse na súa propia casa, no interior de si mesmo. Simplemente, decide agardar en silencio os acontecementos. Volve a dirixir o periódico, porque o que daquela era director, Manuel Durán, foxe para Portugal e, para axudar á muller deste, JOA ponse outra vez á fronte de El Emigrado. Pero as cousas xa non son como eran antes. De feito, agora JOA escribe unicamente sobre técnicas para melloras agrícolas, do coidado do gando e das aves e explotación forestal No 1940 publícase o derradeiro número do periódico.\nDe todos xeitos, JOA acaba no cárcere. En xaneiro de 1939 é detido coa excusa duns cromos que tiña no escaparate da súa libraría. Nestes cromos aparecían as bandeiras dos países do mundo e a de España era aínda a da República. Pasou no cárcere da Estrada algo máis dun mes. A familia viviu aterrorizada o episodio, contando con que en calquera momento o ían levar para Pontevedra e de aí a un destino aínda peor. Finalmente, tras un xuízo en que el asumiu a súa propia defensa, foi liberado.\nE a partir de aquí, JOA dedícase ao seu traballo e á súa familia. No ano 1953 deixa a imprenta e continúa coa libraría, que segue a chamarse “La Artística”. Aínda que non volveu realizar actividades públicas, o seu ideario mantívose inalterado durante toda a vida. Continuou mantendo relación ou correspondencia con algúns dos vellos amigos, como Bouza Brey ou Varela Buxán. Seguiu sempre interesado polas novidades da nosa literatura e así foi completando a súa biblioteca cos títulos que comezou a publicar a editorial Galaxia, nos anos 50. Falou toda a vida de Galicia e da República, cantou moitas veces o Himno nos días da Patria e aínda chegou a tempo de recibir con ledicia a noticia da morte de Franco.\nFinou no 1979, de forma que non chegou a ver como a autonomía, pola que el e tantos outros tiñan loitado, non cumpriría nin de lonxe as expectativas que se puxeran nela.\nPara rematar, reproduzo un texto seu publicado na revista La Estrada do día 25 de xullo de 1932:\nGalego: onde queira que te aches, calquera que sexa o partido político en que te enroles, leva sempre por diante a defensa desta Terra meiga que te viu nacer. Dende calquera bando e dende calquera campo ideolóxico en que te encontres, podes ser un bo galego, podes ser un bo irmán na Santa Causa de Galicia; podes loitar con uñas e dentes polos sagrados dereitos da túa Terra-Nai, sen mingua para os teus ideais políticos, sociais e relixiosos.\nGalego: que por onde queira que vaias sexa decote o teu lema:\nGALICIA ANTE TODO E SOBOR TODO


ConArtritis Santiago: abril 2013\nDende as Termas de Cuntis ofrécennos unha nova oferta exclusiva para socios e socias da Asociación de Artrite de Santiago:\n45€/persona y noche\nOferta válida do 12 ao 15 de Maio.\nSuxeito a dispoñibilidade no momento da reserva.\n0 comentarios Etiquetas: descontos, termas de cuntis, tratamentos termais\nA Coordinadora Nacional de Artritis, ConArtritis, presentará mañá en Madrid o estudo ‘Artritis Reumatoide, la relación de los pacientes con sus tratamientos’, realizado coa colaboración de Roche.\nNeste estudo abórdase a forma na que os pacientes de artrite reumatoide aceptamos, convivimos toleramos e adaptamos as nosas vidas en función dos fármacos que tomamos. Con eles mantemos unha estreita relación, pois son os nosos grantes aliados para frear o avance da enfermidade, pero tamén condicionan as nosas vidas de maneira importante.\nNa presentación intervirán Antonio I. Torralba, como presidente de ConArtritis, e o Dr. Miguel Ángel Caracuel, reumatólogo do Hospital Raíña Sofía de Córdoba.\nDescargar o estudio\n0 comentarios Etiquetas: conartritis, roche\nA Consellería de Traballo e Benestar convoca para o ano 2013 o Programa “Benestar en Balnearios”, que pretende contribuír ao mantemento da autonomía das persoas maiores, facilitándolles a posibilidade de gozar duns días de tratamento termal, descanso, convivencia, e ocupar o tempo libre dun xeito activo e positivo.\nOfértanse un total de 603 prazas na modalidades de: “Balnearios” (opción “todo incluído”) e a súa adxudicación efectúase nas xefaturas territoriais. Na convocatoria deste ano participan un total de trece balnearios e a duración da estadía é de dez días e nove noites.\nA convocatoria está dirixida a persoas residentes en Galicia de 65 anos ou 60 se é pensionista, que se valgan por si mesmas e non padezan enfermidades infecto-contaxiosas.\nO prazo de solicitude é ata o 12 de abril. Para máis información, visitar a web http://traballoebenestar.xunta.es, nas xefaturas territoriais e centros sociocomunitarios de Benestar, nos servizos sociais comunitarios dos concellos, así como no teléfono gratuíto 900 333 666.\nFolleto informativo de balnearios, datas e prezos.\nSolicitude para o programa "Benestar en Balnearios 2013"\nDatas e prezos\n0 comentarios Etiquetas: tratamentos termais, xunta de galicia\nA Consellería de Traballo e Benestar publicou recentemente a orde que regula as axudas a concesión da prestación económica de pagamento único por fillas e fillos menores de tres anos para o ano 2013. As persoas que poidan solicitala, teñen de prazo 40 días naturais, a contar dende o seguinte á da publicación da orde (publicada no DOG do 1 de abril)\nVer texto da orde\n0 comentarios Etiquetas: axudas\nMoi pronto poderemos disfrutar de novo dunha visita ao Balneario de Laias Caldaria.\nSerá do 5 ao 10 de maio (de domingo a venres)\nAlí disporemos de:\nPensión en réxime de pensión completa (almorzo, xantar e cea)\n6 días (cinco noites)\nTraslado incluído (ida e volta)\nPrograma termal individualizado.\nActividade de Aguagym.\nA saída farase o domingo 5 de maio dende o Centro Sociocultural de Fontiñas (Santiago) ás 12:00 h.\nEsperamos que esta actividade sexa do voso agrado e vos animedes a pasar estes días connosco.\nPara informarvos dos prezos podedes chamar ao teléfono 659 084 950 (de luns a venres de 10:00 a 13:00 h.)\nInscricións ata o 22 de abril nese mesmo teléfono.\nPara ir abrindo boca, ensinámosvos algunhas fotos de visitas anteriores.\n0 comentarios Etiquetas: actividades, excursións, fotos, laias caldaria, tratamentos termais\nObradoiro de Técnicas de apoio psicolóxico en enfermidade reumatolóxica\nA Escola Galegade Saúde para Cidadáns do Sergas organiza, a proposta da Asociación de Artrite de Santiago e coa súa colaboración, un novo obradoiro gratuíto dirixido a pacientes con enfermidade reumatolóxica, familiares e poboación en xeral e centrado esta vez en técnicas de apoio psicolóxico.\nTÉCNICAS DE APOIO PSICOLÓXICO EN ENFERMIDADE REUMATOLÓXICA\nEnma Mayo será a psicóloga encargada de impartir este obradoiro, co que se pretende mellorar a información e comprensión da enfermidade por parte dos pacientes, familiares, e cidadanía en xeral; proporcionar aos coidadores, familiares e pacientes as habilidades e coñecementos necesarios para mellorar a calidade de vida no ámbito familiar, e fomentar a autonomía de todos os membros da familia.\nNo obradoiro traballarase sobre os seguintes temas:\nDefinición e clasificación.\nEvolución e tratamento.\nPautas de apoio emocional en síntomas psicolóxicos.\nAutocoidados e coidado do coidador.\nLugar: Hospital Clínico Universitario de Santiago, Aula 4D. Bloque D. Piso 1º.\nData: 10 de abril de 2013 de 17:00 a 20:00\nVer condicións de inscrición\n0 comentarios Etiquetas: actividades, apoio, escola galega de saúde para cidadáns, formación, obradoiro, psicoloxía


ENTREGA DE DIPLOMAS ÓS ALUMNOS DO PLAN INTEGRADO PARA O EMPREGO 2009-2010\nParticiparon un centenar de desempregados, o 30% dos cales xa atoparon traballo.\nNarón, 21 de Maio de 2010.- O Alcalde de Narón, Jose Manuel Blanco, o Delegado Territorial da Xunta na provincia, Diego Calvo, e a Concelleira de Formación Laboral e Emprego, Paloma González Cuevas, entregaron hoxe os diplomas acreditativos ós alumnos/as que participaron no programa integrado para o emprego 2009/2010 “Interactúa”, da Consellería de Traballo da Xunta de Galicia.\nEn total foron 100 as persoas que participaron neste programa, que finalizará o vindeiro 15 de xuño. Ata o de agora, tense acadado un 33% de inserción profesional, aínda que o Concello espera alcanzar o 40% en breve e márcase o obxetivo de chegar ata o 60% xa que esta é unha cifra facilmente alcanzable noutras edicións dos programas de formación laboral e emprego.\nA este respecto, o Alcalde de Narón, Jose Manuel Blanco, declarou que Narón “ten un tecido empresarial propio pero tamén conta cunha parte laboral descoñecida pero moi importante, como son os cursos de formación ocupacional, que están ahí disponibles para todas as persoas que os precisen”.\nPola súa banda a Concelleira de Formación Laboral e Emprego asegurou que o obxetivo principal destos cursos foi o de “buscar o mecanismo e os instrumentos de emprego para os beneficiarios. Estos cursos son especialmente importantes porque se analizou previamente qué necesidades tiña a zona a nivel de emprego, e qué formación tiñan os parados. Fixémolo a través de dúas orientadoras de emprego, que dirixiron o camiño dos alumnos e que continuarán á súa disposición para o que precisen”, salientou Paloma González Cuevas.\nFinalmente o Delegado Territorial da Xunta desexou ós alumnos deste programa de emprego “que os vosos obxectivos de emprego se cumplan. Grazas a este programa, estamos a ver cáles son as necesidades reais dos desempregados e tamén do municipio, e queremos que teñan unha inserción laboral o antes posible”, dixo Diego Calvo.


Inicio Novas Centos de persoas participan na clausura das escolas culturais e deportivas de Frades\nMércores, 06 Xuño 2018 00:00\nO Concello de Frades celebrou esta fin de semana o acto de clausura das súas escolas deportivas e culturais municipais 2017-2018 cunha festa por todo o alto á que acudiron numerosos veciños e veciñas. O programa comezou cunha exposición de debuxo dos nenos e nenas das escolas, seguida das distintas exhibicións deportivas, que incluíron un divertido partido de fútbol sala entre pais e nais contra os benxamíns-alevíns.\nDespois chegaron as exhibicións de fútbol sala, zumba kids e patinaxe. O alcalde de Frades, Roberto Rey Martínez, e o concelleiro de Deportes, Miguel Prado Cea, fixeron entrega dos correspondentes diplomas acreditativos a todos os nenos e nenas participantes. Así mesmo, entregaron un agasallo especial para o profesorado das escolas e os representantes da ANPA do CPI Ponte Carreira, pola súa colaboración ao longo do ano.\nO acto, que contou coa presenza de “Rocky” da Patrulla Canina, rematou cunha merenda para todas as persoas presentes, sorteo de diversos agasallos cortesía de Sogama (balóns, libros, lapis, microcontedores para a recollida de pilas) e obradoiros de xogos a cargo de Garabato de Xogos.


Que lonxanos quedan aqueles tempos que todos os da Porta de Cima, e os da praza, e as rúas inmediatas acudíamos á Praza da Igrexa a ver o que chamabamos “as comedias”!\nAquelas “comedias” quedaron para min e para os do meu tempo gravadas no máis fondo dos nosos corazóns, e coido que foron elemento decisivo para facernos espectadores sempiternos de todo tipo de espectáculos, festexeiros pasivos de por vida.\nEntre as poucas cadeas de televisión que cada día repaso para obter o mais granado da súa programación, teño a que difunde profusamente “El Club de la Comedia”, e alí vexo – moitas veces repetidas- as actuacións dos cómicos de actualidade en todo o Estado.\nAgora é o “Club de la Comedia”. En tempos, eran “as comedias”, en plural e en xeral. Tampouco hai tanta diferencia aínda que haxa máis de medio século de distancia.


Destacadas figuras no Galego Sub18 de Ferrol | Federación Galega de Atletismo\nDestacadas figuras no Galego Sub18 de Ferrol\n25 Maio 2018 16:19\nDestacadas e notables presencias son as que se poderán contemplar o sábado día 26 durante a disputa do Campionato de Galicia Sub-18 que acontecerá nas pistas ferrolanas da Malata e que servirán, ademáis, como unha excelente oportunidade para establecer esas mínimas esixidas que dan acceso ó nacional dos días 23 e 24 de xuño en Gijón.\nEntre os atletas inscritos máis salientables, cabe citar a de Víctor Mosterio do C.A. Santiago quen este ano marcaría un rexistro de 11.22 nos 100 m.l. e de 22.55 nos 200 m. Nerea Iglesias do Fontes do SAR con 12.32 e Carlos Alvarez da Atlética Lucense con 11.23 -mália que ambos con vento non válido- estarán a loitar polo triunfo. Para animar ainda máis a velocidade, contarase ca participación de Carlos Argibay do Santa Uxía líder no ránking galego dos 200 m. con 22.43.\nA cabeza de lista nacional na proba dos 800 m. Lucía Sicre do RÍA Ferrol tomará parte nos 400 m. o que facilitará que a súa compañeira de club Irene Barreiro con 2:14.78 parta como favorita sobre as dúas voltas.\nUnha das estrelas do Campionato El Mehdh El Nabaoui do San Paio a Estrada obtará polos 1.500 m. na que ten acreditados 4:04.34. Xunto el Sara Gómez da Atlética Lucense na mesma proba con 4.52.79 e Sonsoles Martín do ADAS Proinor no 5.000 m. con 18:35.95, parten como claras favoritas.\nOs valados curtos terán unha interesante loita entre Guzmán Carril da Atlética Lucense con 15.15 e Pablo Rodríguez do C.A. Santiago con 15.21, malia que ambos con vento superior ó permitido. O lucense tamén tomará parte nos 400 m. v. nunha proba moi emocionante na que se terá que medir ó atleta da Gimnástica Pablo Boleas.\nLía Caride do RÍA Ferrol a priori debería ter algo máis doado impoñerse na súa proba dos 100 v. se temos en conta a marca efectuada de 15.11 do pasado mes de abril en Vigo.\nNos obstáculos Diego Alonso con 6:20.39 acadados en Lugo recentemente, fan del o claro aspirate ó autonómico da súa proba.\nXa nos saltos a atleta internacional do Celta Olaia Guisela Becerril será outra das atraccións do campionato na proba de lonxitude correspondendo o protagonismo en triplo masculino para Marco Martínez da Gimnástica con 13.93 m.\nEn lanzamentos Nicolás García do Celta con 55.40 m. e Marcos Bouza do Beade, son os chamados a dominar o disco ó igual que Cristina Freire do AVA con 37.88 m. e María Jiménez Deza da Gimnástica na mesma proba.\nNo martelo outro importante punto de atención será o concurso de Irene Gómez do A.F. Celta quen tentará unha vez máis superar o seu propio récord galego de 60.02, xunto ela a súa compañeira de club Patricia Correa terá como obxectivo deixar atrás a barreira dos 52 m. Yago Araujo do Beade é o claro favorito nos homes con 60.87 m. así como Jonatas Pereira do Cuntis na xavelina con 59.82 m. Nesta última proba Andrea Botella con 38.90 suplirá as ausencias tanto de Antía Sestelo como de María Pena ambas ausentes\nNo sector da marcha Iria Rivas do Femenino Celta, Roberto Vieiro do C.A. Santiago e Hugo Martínez da Atlética Lucense parten como claros referentes na proba.


"Coa ampliación do aquapark vai ser moi fácil cumprir a distancia de seguridade" Sonia Bocija (Turismo Cerceda)\nO aquapark de Cerceda é un clásico do verán galego, que neste mes de xuño cumpre 20 anos e polo de agora segue sendo o único do noso territorio. Unha alternativa de ocio que non faltará este verán, blindado iso si con protocolos de seguridade sanitaria e unha gran ampliación para facilitar o distanciamento social. Cóntanolo máis polo miúdo Sonia Bocija, técnica de Turismo do concello de Cerceda.\n¿Cando abrirá este ano o aquapark? ¿Cómo será a ampliación do seu espazo?\nO aquapark abrirá o 1 de xullo, este ano en principio a tempada redúcese aos meses de xullo e agosto. A amplicación do espazo chegará ata os 32.000 metros cadrados para a zona de lecer, é máis ou menos o dobre do que había. Entendemos que con esta ampliación vai a ser moi fácil cumplir a distancia de seguridade para os usuarios.\n¿Qué medidas de seguridade sanitaria tedes previstas para piscinas e atraccións?\nNas atraccións centraremonos nas colas, en controlar as distancias no acceso. Despois deberemos ser estritos co aforo na auga. Cada piscina ten o seu propio aforo e aí deberemos ser coidadosos.\nVai haber máis persoal, e insistirase moito en que se cumpra a normativa. Despois queremos reivindicar os protocolos hixiénicos e de formación que se están a desenvolver para garantir a seguridade de visitantes e traballadores. É a prioridade que temos, que a xente que queira vir o faga de xeito seguro.\nFalas dunha tempada reducida a xullo e agosto. Non vos planteades alargar en setembro?\nNon sabemos. Se finalmente todo continúa evolucionando ben, non sabemos se se plantearía ampliar o tempo de apertura. Preferimos ir pasiño a pasiño.\nEn todo caso, o que está perdido é un mes de xuño que outros anos funcionaba bastante ben...\nEste ano íamos abrir o 12 de xuño. Nós ahora nesta época ao mellor había veces que tiñamos 30 excursións nun día. Toda esa xente, este ano nada. Ademais, esto afecta a toda a xente que traballa aquí, é un mes menos que van a cobrar.\nE supoño que tamén ten un retorno importante para a vila...\nÉ unha reactivación económica e para a vida do ocio. O aquapark ten restaurante cerca, os restaurantes e os supermercados da vila tamén se ven afectados… Ao final o movemento de xente é algo bo para todos.\n¿Crees que a xente responderá e teredes un bo nivel de demanda cando por fin poidades abrir?\nNós chamadas xa temos, algúns incluso preguntando se xa estamos abertos. Entendemos que haberá bastante xente. Ademais se ti este ano decidiches que non vas viaxar porque che da medo cambiar de provincia, meterte nun avión… Pois somos unha opción que está aí, considero que temos unhas tarifas moi económicas para un sitio onde podes pasar todo o día…


Efe 15 noviembre 2019 20:24 h.\nAgora porá rumbo a Madrid para unirse ao resto do equipo español que o martes debuta contra Rusia no grupo B das Finais da Copa Davis\nUn día despois de coñecer que aseguraba o número uno ao final desta tempada, Rafael Nadal premiouse cunha vitoria no Finais ATP ante o grego Stefanos Tsitsipas, por 6-7 (4), 6-4 e 7-5. Con todo non foi suficiente, xa que o alemán Alexander Zverev venceu ao ruso Daniil Medvedev.\nNesta xornada crucial, Nadal necesitaba dúas bazas. Gañar primeiro a Tsitsipas, xa clasificado grazas ás súas dúas vitorias, e que logo o ruso Daniil Medvedev vencese ao alemán Alexander Zverev. A primeira conseguiuna ao impoñerse ao ateniense en dúas horas e 52 minutos, na segunda remontada da semana. A seguinte opción non foi posible.\nAgora Nadal poñerá rumbo a Madrid para unirse ao resto do equipo español que o martes debuta contra Rusia no grupo B das Finais da Copa Davis na Caixa Máxica.\nNadal reduciu os seus erros a seis por dez do seu rival, e que o grego non puido impor a súa velocidade\nO xogador grego, que xa gañou este ano ao español nas semifinais do Masters 1.000 de Madrid, aínda que cedeu nesa mesma rolda do Aberto de Australia e Roma, non deu xamais o partido por perdido contra Nadal.\nTsitsipas posúe todo para augurar un gran futuro. Ten 21 anos, un gran físico con 193 centímetros, potencia no saque (11 directos este venres), gran revés a unha man, formidable panca na súa dereita, e determinación. Ingredientes que lle levaron este ano a disputar o torneo como aspirante a mestre, por primeira vez, grazas a unha tempada moi completa.\nNela fíxose con dous dos seus tres títulos, en Marsella e Estoril e disputou tres finais máis: Dubai, Masters 1.000 de Madrid e Pequín, ademais de cinco semifinais, entre elas a do Aberto de Australia. En total gañou 53 partidos e encaixou 24 derrotas.\nA pista dura e a cuberta foron o seu gran baluarte, con 35 vitorias na primeira e 13 na segunda. Adestrado polo francés Patrick Mouratoglou, a figura do grego proxéctase ao mesmo nivel que a do ruso Medvedev, cuarto do mundo e tamén debutante en Londres, e por encima do italiano Matteo Berrettini, oitavo, os tres novos aspirantes.\nFoi no undécimo xogo cando ante un tiro cruzado de Nadal a volea de Tsitsipas foise fóra, e chegou a rotura crucial\nPero esta vez ante Nadal, primou a experiencia fronte ao empuxe irresistible da súa mocidade. O de Manacor, que protagonizou unha gran remontada ante Medvedev (perdía 5-1 no terceiro tras salvar unha bóla de partido e gañou), detivo ao final o xogo agresivo do ateniense, con pólvora en cada un dos seus golpes.\nO primeiro set, definido en 58 minutos, estivo infestado de erros por ambos os bandos. Quince de Nadal e 13 de Stefanos, que aproveitou o seu mellor saque (cinco directos) e un descoido do de Manacor para facerse coa manga no desempate.\nO número un do mundo perseguiu a rotura durante todo o segundo set. Fracasou en converter os seus tres primeiras ocasións, pero no noveno logrou o seu obxectivo, e xa moi solto sentenciou a continuación co seu servizo.\nClave desta manga, foi que Nadal reduciu os seus erros a seis por dez do seu rival, e que o grego non puido impor a súa velocidade, mentres que o español soubo variar os ritmos mellor.\nEra cuestión de tempo que o español tomase o mando e dominase na pista azul do O2 repleta de afeccionados nas bancadas, onde os berros de ánimo en grego e español alternábanse. Nadal acendeulles a todos co seu resto cruzado de revés pero non conseguía a rotura en tres ocasións, e o grego tomaba aire.\nFoi no undécimo xogo cando ante un tiro cruzado de Nadal a volea de Tsitsipas foise fose, e chegou a rotura crucial, que o campión de 19 grandes aproveitou logo para sentenciar ao seu favor este duelo xeracional.


Caldelao de Caldelas: 03-feb-2008\nUnha gran nova para min. Xa son da blogosfera Rede Progresista\nO outro día estaba abrindo o correo electrónico e leveime unha enorme alegría. Tiña unha mensaxe da Comunidade de Blogs Progresistas. Levaba uns cantos días ansioso a que me chegara esta carta.\nAbrina e ..... o que eu esperaba. Dende a blogosfera Rede Progresista comunicabanme que me acababan de admitir dentro da súa rede. Síntome enormememte orgulloso de ser un dos algo máis de 200 blogger que en toda España formamos esta rede.\nSe non me confundo son o único ourensán que está dentro da "blogosfera socialista" e un dos poucos galegos.\nPois nada, agradecerlle moito as compañeiras e compañeiros da Rede Progresista que lles houbese gustado o meu blog e que me houbesen admitido, e agora síntome cun pouco máis de responsabilidade o saber que serei leído por máis xente.\nPublicado por Eladio Osorio Montenegro en 0:11 1 comentario:\nEtiquetas: Blogosfera, Rede Progresista


Lecturas frescas: Se che gustou... Gustarache... (1ª Parte)\nSe che gustou... Gustarache... (1ª Parte)\nFacía realmente moito tempo que vos quería traer este post, porque se trata dunha forma de recomendar libros que me encanta ler, ver e escribir e que me parece realmente útil. Consiste en atopar semellanzas entre libros, de maneira que se che gustou un, tes moitas posibilidades de disfrutar co outro. Alá imos!\n1. Se che gustou a triloxía Delirium de Lauren Oliver, gustarache a saga Traición de Scott Westerfield.\nA saga Delirium ésta formada por tres libros de temática distópica moi coñecidos, escritos por unha autora tamén moi famosa e recoñecida, mentres que a saga Dos feos ou saga Traición, de Scott Westerfield, desapareceu por completo do mundo da literatura xuvenil despois de certo éxito no momento da súa publicación.\nCreo que se trata de dúas sagas moi semellantes en varios aspectos, polo que se che gustou unha delas a outra tamén o fará. En primeiro lugar, ambas se desenrolan nun futuro distópico e nunha sociedade moi controlada e bastante superficial. En ambas sagas hai unha operación cirúrxica que cobra un papel moi importante e que marcará un cambio na súa vida, así como un grupo de rebeldes cos que a protagonista terá certa relación, polo que a trama dos dous libros vai nesa dirección e as personalidades das protagonistas son moi semellantes, ambas senten o mesmo en situacións semellantes e actúan da mesma maneira, marcadas polos mesmos valores.\nEn definitiva, se che gustou a triloxía Delirium, deberías probar a saga Traición e viceversa.\n2. Se che gustou Las ventajas de ser un marginado de Stephen Chbosky, gustarache El guardián entre el centeno, de J.D Salinger.\nEstas dúas novelas son moi especiais para min e forman parte do grupo dos meus libros preferidos, pois ambas teñen unha trama que segue a liña que me gusta: son reflexivas e teñen unha temática moi semellante, nas que se fala sobre un personaxe marxinado pola sociedade e moi moi especial. Se che gustan os libros profundos e realistas, con certas reflexións, e algunhas tramas deprimentes e algo duras, e tamén cunha evolución do protagonista, considero que calquera destas novelas é ideal para ti.\nSe disfrutaches con Las ventajas de ser un marginado debes probar El guardián entre el centeno, e viceversa, pois, aínda que a narración e a escritura por parte dos autores e diferente, con tan só algunha semellanza, o argumento, o tema, é bastante parecido, así como a forma de pensar de Charlie e Holden. Non teñen historias que se basen no mesmo nin xiran ao redor dos mesmos eixes e tramas, pero creo que o lector dunha pode ser perfectamente lector da outra.\n3. Se che gustou a triloxía de Los Juegos del Hambre de Suzzane Collins, gustarache a triloxía Amanecer Rojo de Pierce Brown.\nSe eres un lector habitual de literatura xuvenil é case imposible que non leras a famosísima triloxía de Los juegos del hambre de Suzzane Collins. Trátase dunha distopía que considero moi boa, cun mundo perfectamente creado pola autora e imaxinado por ela ata o milímetro, non hai ningún elemento collido por pinzas. Cando eu lera a triloxía, alá polo 2012, recordo que me apasionara e que non puidera deixar de ler nin un só segundo ata finalizar os libros debido á intriga que en certa maneira existe na novela, esa necesidade de saber que ocorrerá coa protagonista.\nNesta triloxía hai un mundo moi dividido en clases sociais, aínda que non se trata exactamente desta separación que coñecemos, senón que todos os poderosos con alto nivel económico están agrupados nun distrito mentres que os demais, máis pobres canto maior é o número do distrito, viven na meseria sen ter sequera que comer. En Amanecer Rojo, outra das miñas distopías favoritas, ocorre algo parecido: tamén hai varios grupos sociais distintos, pero esta vez separados por cores. Cada unha delas ten unha ocupación na sociedade, pero todas elas están sometidas aos dourados, que dirixen o mundo. En ambas triloxías un membro da clase máis baixa intentará vencer eses límites da sociedade e chegar ao máis alto. Ademais, nas dúas sagas existe unha competición, moi violenta, cuxo resultado marcará a vida do protagonista e o destino da sociedade.\nAínda que as historias toman camiños diferentes e quizais Amanecer Rojo é algo máis dura que Los Juegos del Hambre, seguen unha liña con certos puntos en común e ambas tratan certos temas, polo que creo que se che gustou unha delas, disfrutarás o mesmo ou incluso máis da outra.\n4. Se che gustou Ciudades de Papel de John Green, gustarache La casa 758 de Katheryn Berla.\nSe che gustou moitísimo, coma a min, Ciudades de Papel, gustarache La casa 758; pero non só se che gustou este, senón se disfrutaches con todos ou algún dos libros do marabilloso John Green , pasarás un bo rato coa novela de Kathryn Berla, pois teñen moitos e ningún puntos en común.\nBasicamente, o único que relaciona a todas estas novelas é a temática e a forma de ser narradas, que tamén teñen en común todas as publicación do selo Nube de Tinta (que me encanta): búscase a reflexión por parte do lector mediante a reflexión do personaxe principal e as historias que se tratan son emotivas, tristes e diferentes. Os personaxes teñen algún tipo de problema que os diferenza das demais persoas da súa idade e que os marcará de por vida.\nTamén a prosa dos autores ten certos puntos en común, é unha narración pausada pero amena que che deixa empaparte dos senyimentos narrados e que te introduzas na historia con facilidade, disfrutando cada palabra.\nAínda que John Green sempre primará no meu corazón, creo que se eres un dos seus lectores habituais, debes intentalo con La casa 758, porque a min tamén me gustou moito e creo que che sorprenderá.\nPublicado por Vi en 19:24\nEtiquetas: Favoritos e Tops, recomendacións, Se che gustou... Gustarache\nMellor lectura do mes #4: Novembro 2015\nMellor lectura do mes #3: Outubro 2015


Os independentes denuncian o pago de 551 facturas «irregulares» en Meaño\nAnte o pleno dos orzamentos do venres, o grupo da oposición advirte de que non descarta presentar unha reclamación xudicial\n21 may 2022 . Actualizado a las 14:04 h.\nA Agrupación de Electores Veciñal Meaño Independiente (MI) expresa a súa «preocupación e disconformidade sobre o inaxeitado da xestión económica que se está a levar en Meaño baseada en modificacións de crédito que pasan por encima dos orzamentos». Dinno ante a convocatoria do pleno no que se vai votar o documento, previsto para o vindeiro venres. Lamentan a proposta do alcalde dunha nova modificación de crédito de case 800.000 euros, «o que supón que non ten previsión económica algunha , ademais do baleirado de aforros do Concello dos últimos vinte anos en asuntos de obras que non son demandas dos veciños», indican os independentes.\n«Outra mostra da súa mala xestión son as continuas contratacións a empresas externas cando hai persoal cualificado no Concello, e pagos de facturas que dende a secretaría do Concello se denominan irregulares». Segundo as cifras que ofrece MI, no 2021 pagáronse 551 facturas con reparos de secretaría que suman máis de 150.000 euros. «Vólvese a repetir ocorrido no 2020», indican, e a advirten de que esta deriva podería dar pé a unha reclamación xudicial «que este grupo non descarta xa que debemos protexer os intereses de todos os veciños».\nA formación que lidera Aspérez pide prioridade para a obra da rúa Herminia Fariña, «que non pode estar condicionada nin incluida no mesmo lote que un proxecto coma o do mirador de As Covas no que se pretenden malgastar, baixo o noso criterio, 60.000 euros para levar a botella da praza da feira».


A Deputación de Ourense intensifica os traballos do plan estratéxico termal - Deputación Provincial de Ourense\nManuel Baltar reuniuse co equipo redactor do proxecto "Ourense, provincia termal", que ten como obxectivo realizar unha diagnose de recursos e necesidades termais.\nO plan director comprenderá un estudo de financiamento, a posta en marcha de novos produtos turísticos e o modelo de xestión coa participación pública e privada.\nO presidente da Deputación de Ourense, Manuel Baltar, reuniuse co responsable do equipo redactor do proxecto de estudo denominado "Ourense, provincia termal", que será o encargado de elaborar o plan estratéxico de termalismo para a provincia de Ourense. O obxectivo é realizar unha diagnose dos recursos e necesidades que neste ámbito ten a provincia de Ourense, e comprenderá a realización dun estudo de financiamento, a posta en marcha de novos produtos turísticos e a determinación do modelo de xestión que se vai levar a cabo, coa participación pública e da iniciativa privada.\nNa xuntanza, que tivo lugar no Pazo Provincial participaron o presidente da institución, Manuel Baltar; o responsable do estudo, Mario Crecente; o xerente do Inorde, José Manuel González; o deputado provincial de Termalismo, Argimiro Marnotes, e o director da Área de Benestar da Deputación, José Juan Cerdeira.\nPara poñer en marcha os trámites de redacción do estudo, a Deputación de Ourense asinou un convenio de colaboración coa Axencia Turismo de Galicia para a realización do devandito proxecto "Ourense, provincia termal", que consiste, segundo explica Manuel Baltar, "nun estudo para coñecer a situación actual do termalismo na provincia e a elaboración dun plan director que deseñe as actuacións futuras a realizar para conseguir unha mellora da calidade dos servizos turísticos do sector termal na provincia de Ourense".\nA Deputación de Ourense colaborará cunha achega de 15.000 € para a realización do proxecto, mentres que a Axencia Turismo de Galicia aportará 47.920 €, procedentes dos orzamentos xerais da Comunidade Autónoma de Galicia. No marco do acordo, a Deputación será a encargada de supervisar a execución do proxecto, e entre ámbalas dúas entidades constituirase unha comisión de seguimento para asegurar o cumprimento dos obxectivos marcados no plan.


Teatro e humor centran a programación cultural da Pobra ata fin de ano | Canal Rías Baixas\nTeatro e humor centran a programación cultural da Pobra ata fin de ano\nPOBRA> O departamento de Cultura da Pobra deseñou un amplo programa de actividades para finalizar o ano. Durante os meses de novembro e decembro desenvolveranse diversos espectáculos para público infantil así como actuacións dirixidas a maiores de dezaseis anos.\nA programación para maiores terá lugar cada domingo. Arranca o día dez cunha comedia negra; ‘A Compañeira de Piso’ dirixida por Belén Pichel e Cándido Pazó. Tomaralle o relevo o día 17 acompaía Fulano, Megano e Cutana que levarán a escena ‘A louca historia de Galicia’. Xa en decembro, o teatro Elma acollerá os espectáculos ‘Papar sen Cancelas’ de Culturactiva, e ‘Afiando con humor’ de Sergio Pazos. O peche correrá a cargo das ‘Tres Vellas’, encarnadas por Quico Cadaval, Ceso Sanmartín José Luís Gutiérrez.\nO público infantil e familiar contará cunha programación específica que se desenvolverá fundamentalmente durante as vacacións escolares do Nadal. Dará comezo o 26 de decembro con ‘Rubicundo’ de Ghazafelhos Teatro.\nO día trinta de decembro pechará o ano A Xanela do Maxín coa Toupiña que quería saber quen lle fixera eso na cabeza’.\nArtigo anteriorRianxo achégase á divulgación científica da man de ‘RianxoCiencia’\nSeguinte artigoLousame e Noia comparten un novo obradoiro de emprego\nO Torneo Solidario Internacional de Fútbol Base celebrarase finalmente en Rianxo\nBaixan as vendas de peixe e marisco por mor do temporal\nA actualidade do caso Diana Quer segue a espensas dos avances...\nRibeira acolle esta fin de semana o primeiro festival de cervexa...


Tomiño e Vila Nova de Cerveira disfrutaron este fin de semana da arte ao aire libre. Certame de pintura ao Aire Libre Antonio Fernández chega este domingo á súa 7ª edición. - Concello de Tomiño\n20 Ago 2019 Tomiño e Vila Nova de Cerveira disfrutaron este fin de semana da arte ao aire libre. Certame de pintura ao Aire Libre Antonio Fernández chega este domingo á súa 7ª edición. Rafael Carrascal de Toledo fíxose co primeiro premio, o segundo foi para Leticia Gaspar de Bilbao e o terceiro para Antonio Lorenzo de Mondariz.\nPosted at 17:02h in Novas\tby\tcecilia\nO pasado domingo celebrouse a sétima edición do Certame de pintura ao aire libre Antonio Fernández con máis de 50 participantes procedentes de diferentes lugares.\nO Certame naceu no ano 2012 froito da programación do “Ano Antonio Fernández” iniciándose así unha andaina que a día de hoxe móstrase como unha cita cultural consolidada dentro e fora das nosas fronteiras.\nAs obras premiadas foron unha vista de Cerveira dende a praia fluvial de Goián da autoría de Rafael Carrasco de Toledo que se fixo co primeiro lugar. E os segundos e terceiro foron para Leticia Gaspar de Bilbao e para Antonio Lorenzo de Mondariz. O primeiro premio está dotado con 1.500€ financiado polo Concello de Tomiño e con 500€ o segundo e o terceiro, custeados pola Comunidade de Montes de Goián e a Fundación da Bienal de Cerveira respectivamente.\nA entrega de premios tivo lugar o domingo ás 18h30 e foron entregados pola Alcaldesa de Tomiño, Sandra González, e polo vereador da Câmara de Vila Nova de Cerveira, Vítor Costa. Ambas autoridades destacaron “a grande calidade das obras exposta e o papel do certame como atracción artística na zona”. De feito, ambos coincidían na enorme expectación e o dinamismo existente durante a xornada en ambas vilas convertendo o Certame nunha festa da arte.