Jumhooree Verikameh Ufedhi, Everikan Kulliakah Vettunee Keeve? - Vaguthu\nޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެއް އުފެދި ކުއްލިއަކަށް ވެރިކަން ވެއްޓުނީ ކީއްވެ؟\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚް އެނގެން ފެށީއްސުރެން ރާއްޖެއަކީ ރަސްކަން ކުރަމުން އައިގައުމެކެވެ. އެތައް ޤަރުނަކަށް ފަހު ދިވެހިންގެ ވެރިކަން ޖުމްހޫރިއްޔަތަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ ކީއްވެތޯ މިއީ ގިނަ ބައެއްގެ ހިތުގައި އުފެދިފައިވާ ބޮޑު ސުވާލެކެވެ. މިކަމުގައި ސިޔާސީ އަދި ތާރީޚީ ބަދަލުތަކެއް ވާނެކަމީ ޝައްކެއް އޮތްކަމެއް ނޫނެވެ.\nއޮޅުމެއްނެތި އެގި ފާޅު ވެގެންވާ ފަދައިން ދިވެހިންގެ ވެރިކަމަކީ އިސްލާމްދީން ލިބިގަތުމުގެ ކުރިން ފެށިގެންވެސް ރަސްކަމެކެވެ. މީލާދީން 1153 މ. ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އޭރު ތަޚުތުގައި ކޮއިމަލާ ކަލޯ އައްސުލްޠާން މުޙަންމަދު އިބްނު ޢަބްދުﷲ ގެ ނަންފުޅުން އިސްލާމީ ރަސްކަމެއް ފައްޓަވައި އެހާރުން ފެށިގެން އިސްލާމީ އުއްމަތަކަށް ދިވެހި މީސްތަކުން ބަދަލުވިއެވެ. އޭގެ ފަހުން ފުރަތަމައަށް ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެއް ލިބިގަތުމާއި ހަމައަށް އަށްޑިހަ ތިން ރަސްކަލުން ދިވެހި ސިންގާސަނާއަށް ރެދަލިކުރެއްވިއެވެ. ތަޚުތުގައި ރަސްކަން ދައުރުވި ޢަދަދަކީ ނުވަދިހަ ދޭކެވެ. މިގޮތުގެމަތިން 800 އަހަރު ވަންދެން ދިވެހިންގެ އިސްލާމީ ރަސްކަން ދެމިއޮތުމަށްފަހު 1953މ. ގެ ޖަނަވަރީން ފުރަތަމަ ދުވަހު ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމަކަށް ބަދަލުވިއެވެ.\nމީލާދީން ވިހިވަނަ ޤަރުނަށް އެޅުނު އިރު ރަސްކަލުންގެ އަމުރު ވެރި ބާރާއި ސީދާ ގޮތުގައި ރައްޔިތުންނާއި ގުޅުއްވެން ހުރި ވަސީލަތްތައް އޭގެ ކުރިޔަށް ވުރެން ކުޑަވެއްޖެއެވެ. ރަސްކަލުންނަށް ވެރިކަން ހިންގަވައި ދެއްވަން ތިއްބަވާ އެކިއެކި ބޭފުޅުންގެ އަތްޕުޅު މައްޗަށް އެބާރު ފިރުކައި ގަނެވުނީއެވެ. އަދި އެއީ މާލޭގެ މަތީ ޢާއިލާތަކުގެ މެދުގައި ވެރިކަމުގެ ވާދަވެރިކަން އެންމެގަދަވީ ދުވަސް ވަރަށްވެސް ވީއެވެ. ރަސްކަލަކު ތަޚުތުގައި ހަރުލައި އިންނެވުމާއި ނުއިންނެވުން އޮތީ [ޢާއިލީ ޕާޓީ] ގެ ބާރުން ކަމަށް ވެސް ވެއްޖެއެވެ.\nއެކި ރަސްކަލުންގެ އަރިހުގައި އެކި ޕާޓީގެ އިސްބޭފުޅުންނެވެ. ވިހި ވަނަ ޤަރުނުގެ މެދަކަށް އައި އިރު ބާރުގަދަކޮށް އޮތީ ދެ ޢާއިލާއެވެ. އަޅުގަޑުމެން އެންމެން ވެސް ކިޔައިއުޅޭ ފުރަތަމަ ދުސްތޫރީ ޙުކޫމަތު އުފެދުނީ ރަސްކަމާއި ވެރިކަމުގެ ވާދަވެރިކަމުގެ ހޫނުކަން އެންމެ ގަދަވެގެންދިޔަ ދުވަސްވަރުގެ ފަހުކޮޅު ގައެވެ.\n1932މ. ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ޤާނޫނު އަސާސީ އެއް ފުރަތަމައަށް އުފެއްދި އިރު އޭގައިބުނާ ގޮތުން ދިވެހި ރަސްކަމަކީ ވިރާޘީ އިންތިޚާބީ ރަސްކަމެކެވެ. އޭގެ ފަހުން 1939މ. ގައި (ދެވަނަ ބޮޑު ހަގުރާމަ ފެށުނު ތަނާ) އޭރު ހުންނެވި ރަދުން އިސްތިޢުފާ ދެއްވުމާއި ގުޅިގެން ޢާއްމު އިންތިޚާބަކުން ހޮވޭ އިންތިޚާބީ ރަސްކަމަކަށް ދިވެހި ރަސްކަން ބަދަލު ވެއްޖެއެވެ. ރައްޔަތުންގެ ނަމުގައި އެކަމަށް އެއްކުރެވުނު ޚާއްޞަ މަޖްލީހުގެ އިއްތިފާޤުން ހޮވުނީ ތިރީސް އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ބޮޑުބަޑޭރި ކަމާއި ބޮޑު ވަޒީރުކަން ކުރެއްވި އަދި ފަހުން ރައްޔިތުންގެ ޒަޢީމަކަށް ހުންނެވި އަލް އަމީރު ޢަބްދުލް މަޖީދު ރަންނަބަޑޭރި ކިލެގެފާނެވެ. މިކިލެގެފާނު ތަޚުތުގައި އިށީދެވަޑައި ގަންނަވާނޭ ކަމުގެ ދިގު އިންތިޒާރެއްގައި ރައްޔިތުން ތިއްބައި 1952މ. ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އަވަހާރަވީއެވެ. ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމަ ކަމަށް ދިވެހި ރަސްކަން ބަދަލު ކޮށްލުމުގެ ޚިޔާލު ތިލަވެގަތީ އެދަނޑިވަޅު ގައެވެ.\nރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އަސަރުތައް އެޖުމްހޫރިއްޔާ އުފަންވުމުގެ މާކުރިން ވަނީ ފޯރަން ފަށާފައެވެ. މިގޮތުން އެއްމެބޮޑަށް ފާހަގަކޮށްލެވެނީ ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޤާނޫން އަސާސީ ފާސްކުރެވި އެއަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު ދިވެހިރަސްކަމުގެ ނުފޫޒު ބަލިކަށިވާން ފެށުމެވެ. މިގޮތުން ޤާނޫންއަސާސީ ބުނާގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ ރަސްކަމަކީ އިންތިޚާބީ ރަސްކަމެކެވެ. މީގެ ނަތީޖާއަކަށް ވެގެންދިޔައީ ޒަމާނުއްސުރެ ރާއްޖޭގައި އޮތް ވިރާސީ ރަސްކަން ނެތި ދިޔުމެވެ. އަދި މިގާނޫން އަސާސީގެ ދަށުން ރައްޔިތުންގެ އަސާސީ މިނިވަންކަމާއި ހައްޤުތަކުގެ ދާއިރާ ފުޅާވާން ފެށުމެވެ.\nނިމިދިޔަ ޤަރުނު ފެށުނުއިރު ރާއްޖޭގެ ރަސްކަމުގެ ނިޒާމު ވަނީ ވަރަށްބޮޑަށް ބަލިކަށިވެފައެވެ. އޭރު ރަސްރަސްކަލުން ސިޔާސީ ގޮތުން ބެލެވެނީ ގޮޑިކޮއްކޮއިންގެ ގޮތުގައެވެ. މިގޮތުން މީލާދީން 1943 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހުގެ7ވަނަ ދުވަހު، ރާއްޖޭގައި އޭރު ހުންނެވި ރަދުން އައްސުލްޠާން ޙަސަން ނޫރައްދީނާއި ބޮޑުވަޒީރު އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު ފަރީދު ދީދީ އާއި ދެބޭފުޅުން އެއްފަހަރާ އިސްތަޢުފާ ދެއްވިއެވެ.\nމިހިސާބުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙަށް މެދުވެރިވީ އާދަޔާ ޚިލާފު ބަދަލުތަކެކެވެ. އެހިސާބުން ފެނިގެންދިޔައީ ރާއްޖޭގެ އެންމެމަތީވަލީ، މަތީ ދަރަޖައިގެ ބޭފުޅުންކޮޅެއްގެ އިސްތަށިފުޅުގައި އެޅިގެން ދިޔަތަނެވެ. އޭރުވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިންގާސަނާ ހުރީ ފަޅަށެވެ. މާގިނަދުވަސްތަކެއްނުވެ ސުމުއްވުލްއަމީރު އަލްޙާއްޖަ ޢަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރިކިލެގެފާނަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ދިވެހިން އެރުވިއެވެ. 11 އޭޕްރީލް 1943 ގައި އެގޮތަށް އެކަން ހަމަޖެއްސިއިރު އެމަނިކުފާނު ހުންނެވީ ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކަމުން ރަސްކަމަކާ އެމަނިކުފާނު ހަވާލުވެވަޑައެއް ނުގަންނަވައެވެ. އޭރު އެކަލޭގެފާނު ހުންނެވީ މިސްރުގައެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ބަދަލުގައި ވެރިކަން ހިންގެވީ ރަނގަޅު ބޭފުޅުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ވަލީ ކޮމެޓީއަކުންނެވެ. މިކޮމެޓީއަކީ އެދުވަސްވަރު ސިޔާސީ ދާއިރާގައި ހިމެނޭ އެންމެ ގާބިލް ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ހޮވާލެވިފައިވާ ބޭފުޅުންކޮޅެކެވެ.\nހަމައެގޮތަށް އެދުވަސްވަރަކީ ރާއްޖޭއިން ބޭރުން ކިޔަވާވިދާޅުވެގެން ގިނައަދަދެއްގެ ބޭފުޅުން ރާއްޖެއަށް އަންނަންފެށި ދުވަސްވަރެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ހުޅަނގުގެ ތަޢުލީމެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވެގެން ދިޔައީ ރާއްޖޭގެ ޤާނޫން އަސާސީ އިސްލާޙުކުރެވެމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރު އެބޭފުޅުންގެ ޚިޔާލު މިކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައެވެ. ރައްޔިތުންގެ ފުރިހަމަ ބާރާއެކު ވެރިކަންކުރުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަކަށް އެބޭފުޅުން ދިޔައީ މަޑުމަޑުން ބަދަލުކުރައްވަމުންނެވެ. މިގޮތައް ގައުމުގެ ކަންތައްތައް ކުރިއަށް ދަނިކޮށް އަމީރު ޢަބްދުލް މަޖީދު ރަންނަބަޑޭރި ކިލެގެފާނު އަވަހާރަވީ އެވެ.\nތަޚުތު ހުހަށް ހުންނަތާ ގިނަދުވަސްވާން ފެށުމުން އެކަންކޮޅެއްގައި ޖެއްސުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން ނުކުތް ނަތީޖާއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ކޮންމެގޮތަކަށް އޮތްކަމުގައިވިޔަސް ޤައުމުގެ އެންމެމަތީ ވެރިއެއްގެ މަޤާމުގައި ހުންނެވުމަށް ދިވެހީން އެދެނީ އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ކަމުގައިވެގެން ދިއުމެވެ.\nދައުލަތް ހިންގެވުމުގެ އިސްވެރިޔަކަށް އަމަލީ ގޮތުން އޭރު ވެސް ހުންނެވީ އަލް އަމީރު މުޙަންމަދު އަމީނު ދޮށީމޭނާކިލެގެ ފާނެވެ. މުހައްމަދު އަމީން އަކީ ރަސްމަތިފުށުގެ އާއިލާ އަކަށް ނިސްބަތްވެ ވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެއް ކަމަށް ވީނަމަވެސް މުހައްމަދު އަމީން ސިޔާސީ ދާއިރާ އަށް ވެންނެވިއިރު މުހައްމަދު އަމީން އަކީ ޢާއިލާގެ އެހެން ބޭފުޅުންހާ މަގުބޫލް ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. ރާއްޖޭގެ އެންމެމަތީ މަޤާމާއި ހަމައަށް މުހައްމަދު އަމީން އަށް ވަޑައިގެންނެވުނީ ޢިލްމީ ޤާބިލިއްޔަތާއި ތެދުވެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއި ކުރައްވަމުން ގެންދެވި ޤައުމީ ޚިދުމަތްތަކުގެ މަތިވެރިކަމާއި އަދި ވިސްނުންތެރިކަމާއި މުރާލިކަމާއި ހިތްވަރުފުޅު ގަދަކަމުންނެވެ. ޢާންމުރުހުން ކޮންމެގޮތަކަށް އޮތަސް އެވަގުތަށް ފެންނަންހުރީ މި ކުޅަދާނަ ދިވެހި ދަރިޔާއެވެ.\nއާދެ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި މިހާރު އޮންނަން ފެންނަނީ ކޮންކަހަލަ ވެރިކަމެއްތޯ، ތަޢުލީމް ލިބިގެން ތިބި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ފާޅުގައި ވާހަކަ ދެކެވޭން ފަށައިފިއެވެ. ހަމަ މިދަޑިވަޅު[ރައްޔަތުންގެ މުތަޤައްދިމް ޕާޓީ] ގެ ނަމުގައި ސިޔާސީ ޕާޓީ އެއްވެސް އަލަށް އުފެދިއްޖެއެވެ. އެއީ 1952މ. ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރ މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. ޕާޓީ އުފެދުނުތާ މަހެއްހައި ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މާލެއާއި ރާއްޖެތެރޭގެ އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުންގެ ތެރޭން ހަތަރުހާހަށްވުރެ ގިނަ ޢަދަދަކަށް ބައިވެރި ވެއްޖެއެވެ.\nއަދި ހަމަ އެދަނޑިވަޅު ވޯޓް ދިނުމުގެ ޙައްޤުވެސް އެމީހުންނަށް ލިބުނެވެ. މި އައު ޙަރަކާތްތަކުން ނަފުސާނީ ގޮތުންވެސް މީސްތަކުންނަށް ހައިރާންކަން ލިބި ގޮތްތަކެއް ވެގަތެވެ. ފާޅުކުރެވޭ ޚިޔާލުތަކުންނާއި ޙަރަކާތްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެންމެން ތިބީ މުޙަންމަދު އަމީނު ވަޑައިގަތް މަގަކުން ދިޔުމަށެވެ. ކުރަންވީ ކޮންކަހަލަ ވެރިކަމެއްތޯ، އެވެރިކަމަށް ކިޔަންވީ ކޮންނަމެއްތޯ ބަލާކަށް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ބަލާއިރު އެދުވަސްވަރަކީ ފަހަކަށްއައިސް ދިވެހިން ދެކިފައި ނުވާފަދަ ތަދުމަޑު ކަމެއް ޢާންމު ވެފައިވާ ދުވަސް ތަކެކެވެ. އެހެންކަމުން މީސްގަނޑުއޮތީ ހުރިހާ މާނައެއްގައި ވަރަށް ބަލި ކޮށެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދުށީ 1 ޖެނުއަރީ 1953ގައެވެ. ނަމަވެސް މި ޖުމްހޫރިއްޔާ ދެމިއޮތީ7މަހާއި ދުވަސްކޮޅަކުއެވެ.\nއައު ޖުމްހޫރިއްޔާ އިޢްލާން ކުރުމުގެ ފަހުން އެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން މާލެއާއި ރާއްޖެތެރޭގައި އެކަމުގެ އުފާ ފާޅުކުރުން އޮތެވެ. ޖުމްހޫރީ ކާނިވަލް ޖުމްހޫރީ މަޢްރަޟް އަދި ޖުމްހޫރީ ކުޅިވަރު މިނަން ނަމުގައި މާލޭގައި ބޭއްވުނު ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ގިނައިން ހިމެނިގެންވަނީ އެހާތަނަށް މުޅިން އާ ކަންކަމެވެ. އޭގެތެރޭން ވެސް އެންމެ ޚާއްޞަ އެއްކަމަކީ ދިވެހި އަންހެނުންގެ ރީތީގެ މުބާރާތް އެވެ. ބޭއްވެމުންދިޔަ ކުޅިވަރުތަކުގެ ތެރޭ ހިމެނޭ ކަންކަމުގައިވެސް އައު ކުޅިވަރު ހުއްޓެވެ. ހުރިހާ ކަމެއްގައި ވެސް ބޭރުކަރަކަރައިގެ ސަގާފަތާއި ވައްޓަފާޅި ދިޔައީ ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ދިވެހި ސަގާފަތުގައި ވަކިހިތްޕަމުންނެވެ.\nޖުމްހޫރީވެރިކަން ނިމުމަށް މެދުވެރިވި ސަބަބުތައް\nފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާ އުފަންވީ ދުވަސްވަރަކީ ދެވަނަ ބޮޑުހަގުރާމައިގެ ތަދުމަޑުކަން ރާއްޖެއަށް އެންމެބޮޑަށް ކުރިމަތިވި ދުވަސްވަރުގައެވެ. ނަސީބު ދެރަކަމުން ޖުމްހޫރިއްޔަތެއްގެ އުފަންވުމާއިގުޅިގެން އެދަތިތައް ދިޔައީ ހައްލުނުވެ ބޮޑުވަމުންނެވެ. ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދުގެ ބަލިކަށިކަމުންނެވެ. އެގޮތަށް ދިމާވުމުން އާންމުންގެ ތެރެއިން ގިނަބަޔަކަށް ހީކުރެވުނީ އަދި ވެރިކަމަށް ދަހިވެތިވެފައިވާ (އަދި އާއިލީ ކޯޅުމުގައި ތިބި ސިޔާސީ) ފަރާތްތަކުން ވިސްނުވައި ދެމުން ދިޔައީ އެމުސީބާތަކީ ޖުމްހޫރިއްޔަތުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ކަމެއްކަމުގައެވެ.\nޖުމްހޫރީ ވެރިކަމުގެ އައުސަރުކާރު ހިންގަންފެށީ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ އައު ޤާނޫނު އަސާސީއެއް އެކުލެވިގެން އޭގެ މައްޗަށެވެ. އެ ޤާނޫނުގައި ރައީސާއި ރައްޔިތުން މަޖްލިސްއާއި އަދި ކެބިނެޓް ހިމެނިގެން ވުމުގެ އިތުރަށް ސެނެޓް އެއްވެސް އަލަށް އުފައްދާފައި ވެއެވެ. މިބާރު ތަކުން ދައުލަތް ހިންގުމުގެ ތެރޭގައި އެތަކެއް ގެޒެޓް ވަރަށް ކުޑަދުވަސް ކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ޤާނޫނު ތަކަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.\nމިއައު ދުވަސް ދިވެހިންނަށް ފެނުނުއިރު ދިވެހިންގެ ޢާއްމު ޙާލަތު އޮތީ ވަރަށްދަށު ދަރަޖައެއްގައެވެ. ދެވަނަ ބޮޑުހަގުރާމަ ފެށުނިއްސުރެ އައި ދަތިތަކެއް ހަމައެގޮތަށް ޙައްލެއް ނައިސް އޮތީއެވެ. ފޭރާމާއި ކާބޯތަކެއްޗާއި އަދި އެނޫންވެސް ޟަރޫރީ ބޭނުންތައް ފުއްދައިގަތުމުގެ މަގުތައް އަފްރާދުންނަށް ވަނީ ވަރަށް ދަތިވެފައެވެ. އިޤްތިޞާދީ ހުރިހައި ރޮނގަކުންނެވެ. މިހެން އޮތް ދަނޑިވަޅެއްގައި ވެރިކަމުގެ ފަރާތުން ރަނގަޅެއް ގެނެވޭތޯ ކުރެވުނު ކޮންމެ ކަމެއްހެން ވަމުންދިޔައީ އިތުރު ދައްޗަކަށެވެ.\nކަން މިދަރަޖައިގައި އޮއްވާ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން ކުރީން ހިންގިފައިނުވާ ޤާނޫނު ތަކެއް ހިންގަންފެށުނެވެ. އެއީ ވައްކަންކުރާ މީހުންގެ އަތްކެނޑުން، މަރަށް މަރުހިފުން، އަދި ތަކެތީގެ ކޮންޓްރޯލް އަގު ބޮޑުކުރުންފަދަ އެތައްކަމެކެވެ. އަދި މިކަންކަމުގެ އިތުރަށް އެންމެ ޙައްސާސީ މައްސަލައަކަށް ދިމާވެފައި އޮތީ ދުންފަތުގެ ބުއިންތައް މަނާވުމެވެ. އަދި މިކަމަށްއޮތް ޢުޤޫބާތްވެސް ބޮޑުކަމެވެ. މިއިން ކޮންމެކަމަކީ ޝަރީޢަތް މެދުވެރިވެގެން ޢުޤޫބާތް ދެވޭ ކަންކަމަށް މީހުން އެއްދުވަހުން އަނެއް ދުވަހަށް ދިޔައީ ގިނަވަމުންނެވެ.\nއާދެ، ކަން މިހިސާބަށް ދިއުމުން ޢާއްމުންނަށް ލިބުނު ހާސްކަމުގައި ކޮށްދެވިފައި އޮތް އެއްވެސް ހެޔޮކަމެއް ވެސް މީސްތަކުންގެ ހިތުގައި ނެތްކަހަލައެވެ. އަނެއްކޮޅުން ރާއްޖޭގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވި މުޙަންމަދު އަމީނު ގެ ޞިއްޙީ ޙާލުކޮޅު ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ތަންކޮޅެއް ކުރީއްސުރެން ފެށިގެން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. ކުރިންހުރި ތޫނު ވިސްނުން ފުޅަށް ކޮށިކަން އަންނަމުން ދިޔައީ ވަރަށް ބޮޑަށެވެ. މިޒާޖުފުޅު ހުރިގޮތުން މަސައްކަތްޕުޅަށް ލުޔެއް ގެންނެވުމަކަށް ނުވަތަ މަޤާމުން ދުރުވެ ވަޑައިގަތުމަކަށް ހިތްޕުޅަށް ފަސޭހަފުޅު ކަމަކަށް ނުވިއެވެ.\nމިދަޑިވަޅު އަރިހުގައި ކުރިޔަށްތިބި މީހުންކުރެ ބަޔަކު ޤަސްދުކުރީ ވަރަށް ނޭދެވޭ ގޮތަކަށް ފުރްޞަތުގެ ބޭނުން ކުރުމަށެވެ. ތެދުވެރިކަމާއެކު ލަފާ ދެންނެވުމެއްނެތި އަދި ކަންހުރި ގޮތް ފާޅުކޮށް ދިނުމެއްނެތި މުޙަންމަދު އަމީނު މަޤާމުން ދުރުކުރެވޭނޭ ވަގުތެއް މަތިކުރުމަށެވެ. އެހެންކަމުން ދަނޑިވަޅު ހޯދައިގެން އެފުރްޞަތުގެ ބޭނުން ކުރީއެވެ. އެއީ ޙަރަކާތްވެ ނުއުޅުއްވޭ ފަދަ ކުއްލި އާލާސް ކަންފުޅެއް މެދުވެރި ވެގެން އެކަމަށް ފަރުވާއަށް ރާއްޖޭން ބޭރަށް ވަޑައިގަތް ވަގުތު އޭނާ މަޤާމުން ވަކިކޮށްލުމެވެ. މާލޭގައި ރައްޔިތުން އެއްކޮށް އިންޤިލާބު ކޮށް ސަރުކާރު ބަދަލުކޮށްލީއެވެ. އެއީ 21 އޯގަސްޓް 1953މ. ގައެވެ. މިއިންޤިލާބާ އެކު މުތަޤައްދިމް ޕާޓީ އުވާލައި ޖުމްހޫރީ ޤާނޫނު އުވާލާ ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލު ކުރުން ހުއްދަކޮށް މެރުމާއި އަތްކެނޑުމުގެ ޤާނޫނުވެސް އުވައިލިއެވެ.\nދިވެހި ޖުމްހޫރީ ވެރިކަން ބަދަލުކޮށް ލެވުނު ގޮތާއި އޭރު ޢާއްމު ޙާލަތު ހުރިގޮތުން އަދި މީސްތަކުންގެ ވިސްނުމާއި ތަޢުލީމީ ފެންވަރު ހުރި ގޮތުން އެނަމުގައި ވެރިކަމެއް ހިންގަން ވެސް ޢާއްމުން ނުރުހިއްޖެއެވެ. އެހެންކަމާއެކު އަލުން ރަސްކަމެއް ބިނާ ކުރެވުނީ އެވެ. ޢާއްމު ވޯޓަކުން ޖުމްހޫރިއްޔާއަކުން ރަސްކަމަށް ވެރިކަން ބަދަލުކޮށްލައި ވަރަށް ތަނަވަސް އަޣްލަބިއްޔަތަކުން ރަސްކަލަކަށް އިންތިޚާބު ކުރި އަލްއަމީރު ޢަބްދުލް މަޖީދު ރަންނަބަޑޭރި ކިލެގެފާނުގެ ދޮށީ ދަރިކަލުން އަދި އަލް އަމީރު މުޙަންމަދު އަމީނުގެ ދެބޭންގެ ދެދަރި ބޭބޭފުޅު މުޙަންމަދު ފަރީދު ފާށަނާ ކިލެގެފާނެވެ. 1968މ. ގެ ތެރޭގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް ޖުމްހޫރީއްޔާއަށް ބަދަލު ވަންދެން ރަސްކަމުގައި ހުންނެވީ އެރަދުންނެވެ. އަދި އެއީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ އެންމެ ފަހުގެ ކީރިތި މަހާ ރަދުންނެވެ.\nކުނި ނުވާ ގޮތަށް ހަދާފައި އޮތް 59 ގަބުރު މިސްރުން ފެނިއްޖެ\n120000 އަހަރު ވެފައިވާ އިންސާނުންގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް ސައުދީން ފެނިއްޖެ\nއޮކްޓޯބަރ 28, 2020 09:25\nތެންކްސް ފޯ ދަ ހިސްޓަރީ ލެސަން.\nއޮކްޓޯބަރ 28, 2020 13:29\nމިވެސް ދަތި ދުވަސް ވަރެއް. ޥެރިކަން ކުރަން ނޭގޭނަމަ. ޢިގްތިސާދު ހަމަޔަކަށް އަޅުވަން ނޭންގޭ. ނުކިޔަވާ ތި ބި މީހުން ވެރިކަން ދޫކޮއްލުން ރަގަޅު. ފަހުން ވެރި ކަމަށް އަންނަން ނަމަވެސް\nއޮކްޓޯބަރ 28, 2020 14:46\nމީ ދިވެހިން. ފުރަތަމަ ކިޔާނީ ސަނާ. ދެން ދުވަސްކޮޅަކުން ހެއްދެވި ނެހެއްދެވިއަށްގޮވާ ތަޅާ ބޭރު ކުރާނީ. ފުރަތަމަ ކިޔަންފެށީ: "ފަޚުރުލްވަޠޮން އަމީނަށް ޝުކުރެއްގެ މީތަރާނާ " މާގިނަ ދުވަހެއްނުވެ ދެންކިޔަންފެށީ "ބަލާޔޭ ގައުމަށް މެދުވެރިވީ" މީ ހާލަކީ މިހާރުވެސް.\nއޮކްޓޯބަރ 28, 2020 22:04\nވެރިކަން ވެއޓުނީ އަންހެންވެރިން އެއްކޮށްގެން ރީތިމުބާރާތް ބާއްވާ "ކޮޅުނު ކޮޅީގެ" ސަބަބުން. މިކީ އޮޅުވާލެވޭނެ ހަޤީގަތެއްނޫން.\nނޯ ޓު މަކުނު ކުޅި\nއޮކްޓޯބަރ 29, 2020 17:55\nކުއްލިއަކަށް ވެރިކަން ވެއްޓުނީ ކީއްވެ؟ ކުއްލިއަކަށް ވެރިކަން ވެއްޓުނީ ބަޔަކު ވެރިކަމުގެ ދަހިވެތި ކަމުގައި ރައްޔިތުންގެ ބަޔަކު ގުނބޯ ހައްދާ ނުބައި ރޭވުމެއް ރާވައި ވެރިކަން ވައްޓާލީމާ.\nއޮކްޓޯބަރ 31, 2020 05:35\nޒުވާން ލިއުންތެރިއާ ގެނެސް ދިން މައުލޫމާތުން އަލުން އަމީން މަރާލި ތާރީޚީ އަނިޔާވެރި ހާދިސާ ގެ ވާހަކައިގެ ހަނދާން އާވޭ. އެކަމަކު ބުނަން މުހައްމަދު އަމީނަކީ އެ ޒަމާނަށް ބަލާއިރު ތައުލީމީ ބޭފުޅެއް. ފަހަރެއްގައި މެޓްރިކިއުލޭޝަން ސެޓްފިކެޓް އޮތީ. އެއީ ޖީސީއީ އޯލެވެލް ފެންވަރު . އެއީ ލަންކާގައި އެ ޒަމާނުގައި ދިވެހިން ނަގާ އެންމެ މަތީ ސެޓްފިކެޓް. އެ ސެޓްފިކަޓާއި ހަމައަށް ވެސް ނުދާކަމަށް ތާރީޚު ދިރާސާކުރާ މީހުން ބޮޑަށް ބުރަވަނީ. އިންޑިއާ ގެ ބޮޑު ވަޒީރު މޯޑީ ވެސް ޑިގްރީ އާއި މާސްޓާޒް ޕޮލިޓިކްސް އިން އޮންނަ ކަމަށް އޭނަ ބުނަނީ. އެކަމަކު އޭނަ ކިޔެވި ޔުނިވަސީޓި ތަކުގެ ދަރިވަރަކަށް ނޫނީ ޕްރޮފެސަރަކަށް ވެސް ނޭނގޭ އެކަމެއް. ޢެގޮތައް އަމީން އަށް ވީވެސް .ކިޔެވުމުގެ ބަދަލުގައި ލަންކާގައި އުޅުއްވި އިރު އަމީން އުޅުއްވީ ބޮޑަށް ކުޅިވަރު ކުޅުއްވުމާއި ޕްލޭބޯއި ލައިފް ސްޓައިލް ގައި. އާދެ އަންހެން ކުދިން ގެ ކަންތަކުގައި. މިކަންތައް ހައްދުފަހަނަ އަޅާ ދިއުމުގެ ސަބަބުން އަމީން އަށް ނުކިޔެވުނު . އެކަމަކު އެޒަމާނުގެ ފެންވަރުން ރޯފިލާފައި ހުރީ . ޕްލޭބޯއި އަކަށްވުމުގެ ނަސީބު އަމީން އަށް ލިބުނީ އަމީން ގެ އާއިލާ އޮތީ ރައްޔިތުންނާއި ގައުމުގެ ޚަޒާނާ އަތިރީގޭ އާއިލާ ގެ މުށުތެރެއަށްލާފައި ވުމުން. ބޮޑު ބޭބެ ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެ ފާނު ގައުމުގެ މުގުލުގައި ހުންނަވައިގެން ގައުމުގެ ޚަޒާނާ މިސްރުގައި ހުންނަވައިގެން ދޮވެލީ. އަމީން ގެ ވެރިކަން ވެއްޓެން ދިމާވި އެންމެ ބޮޑު މައްސައަކަށްވީ އޭނާ ރާއްޖޭގައި މުޅިން އަލަށް އަންހެނުން ކުރިއަށް ނެރެ ސަދޫމް ބައިގައި ގެ ސަގާފަތް ނުވަތަ އޭރުގެ ގައުމީ ކުޅިވަރު ނެތިކޮށްލަން ކުރެއްވި ބުރަ މަސައްކަތް. މި ކޮމެންޓުގައި ސީދާ ނުލިޔެ ނުސީދާކޮށް މި ލިއުނީ ތަންކޮޅެއް އައިބު ވާހަކަ އަކަށްވާތީ. ނަތީޖާ އަކަށްވީ އަމީން ގެ އެންމެ އަރިސް އެންމެ އިތުބާރު ކުރައްވާ ގައުމުގައި އިސް ސަފު ގައި ތިބި ގިނަ ބޭފުޅުން އެކަމާއި ހިތްހަމަ ނުޖެހި ކޯފާވީ. އެ ބޭފުޅުންނަށް "ގައުމީ ކުޅިވަރު" ކުރިއަށް ގެންދެވެން އޮތީ އަމީން މަރާލައިގެން . ވީމާ އެކަންކުރީ. ތާރީހީ ފޮތްތަކުގައި ލަދުހުތުރު ނުވަތަ "ޓެބޫ" އަކަށްވާތީ އެބައި ލިޔެވިފައި ނެތަސް ހަގީގަތަކީ މިއީ . އެކަން އެނގޭ ހަރު މީހުން މިހާރުވެސް މަދުން ނަމަވެސް ދުނިޔޭގައި އެބަތިބި .


Dho?! Adaaran Top Model Maldives ge gadha 10 hovaifi\nއަދާރަން ޓޮޕް މޮޑަލް މޯލްޑިވްސްގެ ގަދަ 10 ހޮވައިފި\nހީ އެންޑް ޝީ އިން ބާއްވާ، އަދާރަން ޓޮޕް މޮޑަލް މޯލްޑިވްސް 2018ގެ ގަދަ 10 ރޭ ހޮވައިފި އެވެ.\nހޮޓެލް ޖެންގައި ބޭއްވި އެލިމިނޭޝަން ރައުންޑްގައި މުބާރާތުގެ 18 ބައިވެރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ މޮޅު 10ގެ ގޮތުގައި ޖަޖުން ކަނޑައެޅީ ދީނާ އަބޫބަކުރު، ނަދުހާ އާމިރު، މަރިޔަމް މަލްސާ ހަސަން، ހަނާން މުހައްމަދު ރަޝީދު، ބުނާނަތު ޔޫސުފް، ފާތުމަތު މިރުޝާ، އައިމިނަތު ސައިނާ، ފާތުމަތު ޖަމްޝީދާ ޖަމްޝީދް، ހަދީޖަތު ޝަފީގާ އަދި ހައްވާ އިނާޝާ ގައްޔޫމެވެ.\nއަދާރަން ޓޮޕް މޮޑަލް މޯލްޑިވްސްގެ އެލިމިނޭޝަން ރައުންޑު\nމާކްސް ދީ ޖަޖުކޮށްފައި ވަނީ ޓޮޕް މޮޑަލް މޯލްޑިވްސްގެ ނެޝަނަލް ޑައިރެކްޓާ ހަނީފާ ހިލްމީ، އޮކްޓޯ ކުންފުނީގެ ޑައިރެކްޓަރު އަދި ފޮޓޯގްރަފަރު އިބްރާހިމް އިޝާން، ރަންވޭ ކޮރިއޮގްރަފަރު ޒިޔާދާ އިސްމާއިލް އަދި ކޮރިއޮގްރަފަރު ހައްޖަ ޝަރީފެވެ.\nއެލިމިނޭޝަން ރައުންޑުގެ ކެޓްވޯކްތައް ބަލައިލުމަށް މުބާރާތުގެ ފިޓްނަސް ޕާޓްނާ ޓީ އެފް ޖީ، ޓްރެވަލް ޕާޓްނާ މޯލްޑިވްސް އިންސައިޑާ އަދި މީޑިއާ ޕާޓްނާ "ދޯ" އާ އެކީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޓޮޕް މޮޑަލް އޮފް ދަ ވޯލްޑްގެ ފުރަތަމަ ރަނާރަޕް ވެސް ބައިވެރިވެފައިވެ އެވެ.\nރޭ ހޮވި 10 ބައިވެރިންގެ ތެރެއިން އެއް ވަނަ އަށް ދާ ބައިވެރިޔާ މި މަހުގެ 18 ވަނަ ދުވަހު އަދާރަން ހުދުރަންފުށީގައި ހޮވުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.


MIRA ge collection center eh R. ޫngoofaaru gai hulhuvaifi MIRA ge collection center eh R. ޫngoofaaru gai hulhuvaifi\nމީރާގެ ކަލެކްޝަން ސެންޓަރެއް ރ. އުނގޫފާރުގައި ހުޅުވައިފި\nމީރާއިން ރ. އުނގޫފާރުގައި ކަލެކްޝަން ސެންޓަރު ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެރެއިން / ފޮޓޯ: މީރާ\nރ. އުނގޫފާރުގައި މޯލްޑިވްސް އިންލޭންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ، މީރާ ގެ ކަލެކްޝަން ސެންޓަރެއް ހުޅުވައިފިއެވެ.\nއުނގޫފާރު ކަލެކްޝަން ސެންޓަރ ހުޅުއްވައިދެއްވީ ކޮމިޝަނަރ ޖެނެރަލް އޮފް ޓެކްސޭޝަން ޔަޒީދު މުޙައްމަދާއި ރ. އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ރައީސް އަލީ ޝާހިދެވެ. އުނގޫފާރުގައި މީރާގެ ކަލެކްޝަން ސެންޓަރެއް ޤާއިމުކޮށްފައިވަނީ އެ ސަރަޙައްދުގެ ރައްޔިތުންނަށާއި ޓެކްސްދައްކާ ފަރާތްތަކަށް މީރާގެ ޚިދުމަތްތައް ވީހާވެސް ގާތުންދީ، ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާއްތަކަށް ލުއިފަސޭހަކޮށްދިނުމަށްކަމަށް މީރާއިން މައުލޫމާތުދެއެވެ.\nމި ސެންޓަރު ހުޅުވުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ކޮމިޝަނަރ ޖެނެރަލް އޮފް ޓެކްސޭޝަން ޔަޒީދު މުޙައްމަދު ވިދާޅުވީ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތްތަކަށް މީރާގެ ޚިދުމަތްތައް ގާތުން ލިބި، އެ ފަރާތްތަކަށް ބޭނުންވާ އެހީރެތެރިކަން ފަސޭހަކަމާއި އެކީ ފޯރުވައިދެވޭނެކަމަށެވެ. އަދި ވިޔަފާރިތަކަށް ދަތިކޮށް، ނުއުފުލޭވަރުގެ ބުރައެއް ޖެއްސުމަކީ މީރާގެ މަޤްޞަދެއް ނޫންކަމާއި، ކުދި ވިޔަފާރިތަކަށް ޤާނޫނާ ގަވާއިދުގެ ތެރެއިން ދެވެންހުރި ހުރިހާ ލުއިތަކެއް ދީ އެހީތެރިވެދެއްވާނެކަމަށްވެސް ޔަޒީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއުނގޫފާރު ކަލެކްޝަން ސެންޓަރުން ވިޔަފާރިތައް މީރާގައި ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމާއި، ޓެކްސް ބަޔާންތައް ބަލައިގަތުމާއި، ޓެކުހުގެ ފައިސާއާއި މީރާއަށް ބަލައިގަންނަ އެހެނިހެން ފައިސާ ބަލައިގަތުމުގެ އިތުރުން، ޓެކުހާ ގުޅުންހުރި މަޢުލޫމާތު ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް އެ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އިންތިޒާމް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.\nމީރާގެ އޮފީސްތައް 13 އަތޮޅެއްގައި ޤާއިމުކޮށް މިހާރު އަންނަނީ ޚިދުމަތް ދެމުންނެވެ.


2 Aharuge Kuda Kuhjjaa Rape Kuri Massallagai Dhauvaa Kuri2Meehun Ves Inkaaru Koffi | Hathaavees\nދެ އަހަރުގެ ކުޑަކުއްޖާ ރޭޕްކުރި މައްސަލާގައި ދައުވާކުރި ދެ މީހުންވެސް އިންކާރުކޮށްފި\nދެއަހަރު ކުޑަ ކުއްޖާ ރޭޕް ކުރި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ކާފަ އާއި މުނި ކާފަ-\nގއ. ކަނޑުހުޅުދޫގައި ދެއަހަރު ނުވާ ކުޑަ ކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރި މައްސަލާގައި ދައުވާކޮށްފައިވާ އެކުއްޖާގެ ކާފަ އާއި މުނިކާފަ ދައުވާ އަށް އިންކާރުކޮށްފިއެވެ.\nމި މައްސަލާގައި ޝަރީއަތް ފަށާފައިވަނީ މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 24ވަނަ ދުވަހުއެވެ. މި މައްސަލާގައި ފުލުހުން ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ކުއްޖާގެ ކާފަ އަދި މުނިކާފަގެ މައްޗަށް އުފުލާފައިވާ ދައުވާއަކީ، އާއިލާގެ މެންބަރަކު އެ އާއިލާގެ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާއެވެ.\nމި ދެ މީހުންވެސް ދައުވާ އަށް އިންކާރު ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރު ޖެނެރަލް (ޕީޖީ) އޮފީހުން ބުނެއެވެ.\nއެ މައްސަލާގައި ހައްޔަރުކޮށްފައިވަނީ އުމުރުން 62 އަހަރުގެ އިބްރާހިމް ދީދީ އާއި 82 އަަހަރުގެ ހަސަން މޫސާ ދީދީ އެވެ.\nމި މައްސަލާގައި އެ ކުއްޖާގެ ކާފަ އާއި މުނިކާފަގެ އިތުރުން އެ ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ވެސް ހައްޔަރުކޮށްފައިވެއެވެ. އޭނާ ހައްޔަރުކުރީ އެ ކުއްޖާ އަށް އިހުމާލުވުމުގެ ތުހުމަތުގައެވެ. ނަމަވެސް އެކުއްޖާގެ ބައްޕަވަނީ ފުލުހުންގެ ހައްޔަރުން ދޫކޮށްލާފައެވެ.\nކުއްޖާގެ ބައްޕަ ހައްޔަރުކުރީ އިހުމާލުވުމުގެ ތުހުމަތުގައެވެ. ފުލުހުން އެ ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ދޫކޮށްލިއިރު އެކުއްޖާގެ މަންމައާ އަދި ބައްޕައަށްވެސް ވަނީ ދައުވާ އުފުލާފައެވެ. އެ ދެ މީހުންގެ މައްޗަށް ދައުވާ އުފުލާފައިވަނީ ކާފަ އާއި މުނިކާފަ ޖިންސީ ގޯނާ ކުރިކަން އެނގި ތިބެ އެކަން ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކުގެ ސަމާލުކަމަށް ނުގެނައި މައްސަލައިގައެވެ.\nމި މައްސަލާގައި ފުލުހުން ވަނީ ކުއްޖާގެ ކާފަ އަދި މުނިކާފަގެ މައްޗަށްވެސް ދައުވާ އުފުލާފައެވެ. އެ ދެ މީހުންގެ މައްޗަށް ކުރީ އާއިލާގެ މެންބަރަކު އެ އާއިލާގެ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ އެވެ.\nފުލުހުން ބުނީ ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ދޫކޮށްލީ ޕީޖީއާ މަޝްވަރާ ކުރުމަށްފަހުގައި ކަމަށެވެ.\nPrevious ބްރޯޑްކޮމްގެ މެންބަރު ކަމަށް އަނާ އައްޔަން ކުރައްވައިފި\nNext ނޫމަޑި މައްސަލާގައި މުއިއްޒަށް ދައުވާކޮށްފި


Bagaavath ge adeegai hunnevi Gasim: Minister Saeed\nސައީދު މިރޭގެ އިވެންޓްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަނީ: ފޮޓޯ އަސުރުމާ\n25 ފެބްރުއަރީ 2018 12 ކޮމެންޓް\nބަޣާވާތުގެ އަޑީގައި ހުންނެވީ ގާސިމް: މިނިސްޓަރު ސައީދު\nރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ވެރިކަން ވައްޓާލުމަށް ގެނައި "ބަޣާވާތުގެ" އަޑީގައި ހުންނެވީ ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ލީޑަރު ގާސިމް އިންރާހިމް ކަމަށް ވިދާޅުވެ އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ސައީދު އަނެއްކާވެސް ގާސިމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ސްލޮޓެއްގައި މިނިސްޓަރުކަމަށް ވަޑައިގެން ނަމަވެސް ޖުމްހޫރީ ޕާޓީން ވެރިކަން ކުރާ ކޯލިޝަނުން ވަކިވުމުން މިނިސްޓަރުކަމުގައި ހުންނެވުމަށް ނިންމަވާ ޕީޕީއެމްއާއި ގުޅިވަޑައިގެންނެވި ސައީދު މިރޭ ގާސިމަށް ފާޑު ވިދާޅުވީ ހުޅުމާލޭގައި ޕީޕީއެމްއިން ބޭއްވި އިވެންޓެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުންނެވެ.\nދޭތެރެއަކުން ސައީދު ގާސިމަށް ބަހުގެ ހަމަލާތައްދެއްވާ ފާޑު ވިދާޅުވެއެވެ. އެކަމާއި ގުޅިގެން ގާސިމް އެއްފަހަރު ކުރެއްވި ޓްވިޓެއްގައިވަނީ ވަލުޖަނަވާރުންވެސް ކާންދޭ މީހާ ދަންނަ ކަމަށް ވިދާޅުވެ ނުސީދާކޮށް ސައީދަށް ބަހުގެ ހަމަލާއެއް ދެއްވާފައެވެ. ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ އިސް އޮފިޝަލުން ތުހުމަތު ކުރައްވާ ގޮތުގައި ސައީދު ގާސިމަށް ފާޑު ވިދާޅުވަނީ 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ރައީސް ޔާމީންގެ ރަނިންމޭޓްކަން ހޯއްދެވުމަށެވެ.\nސައީދު މިރޭ ވިދާޅުވީ މަޣާވާތުގެ އެންމެ އަޑީގައި ހުންނެވީ ގާސިމް އިބްރާހިމްކަމަށާއި ރައީސް މައުމޫނަކީ ބަޣާވާތުގެ އެއް ތަނބު ކަމުގައެވެ. އަދި ދެން މިހުންނެވީ ރައީސް ނަޝީދު ކަމަށް ސައީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nގާސިމްގެ ސަން އައިލެންޑް ރިސޯޓްގެ މެނޭޖަރަކަށް ހުންނެވުމަށްފަހު ސައީދު ސިޔާސީ ދާއިރާއަށް ނިކުމެވަޑައިގެންނެވީ 2013 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި، ގާސިމްގެ ކެމްޕެއިން ޓީމުގެ މެމްބަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރުކަމަށް ސައީދުގެ ނަން ހުށައެޅީ ޖުމްހޫރީ ޕާޓީންނެވެ.\nއިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު ޕީޕީއެމް ގާސިމް އިބްރާހިމް\nމިސައީދު އުޅެނީ ވެރިކަން ދަމައިގަންނަންވެގެން. ޔާމީނު ބޮލައްއެރިގެން، ފާތުމާޔާ ވެރިކަމާ ހެދި މީނައް މިއްޮ މޮޔަވަނީ\nތީ އަސްލު ސިޔާސީ މީހުންނަކީ... ފަހަތަށް އެނބުރޭއިރަށް ބުރަކަށީގަ ޖަހާ ވައްތަރު... މިކަލޭގެ ވެސް ހީވޭ ރީތި ގޮތަކަށް ދާނެހެން!\nޤާސިމަށް އެެއްޗެހި ގިނައިން ގޮވިވަރަކަށް މިއަދުގެ މަޤާމުގެ އިއްޒަތްބޮޑުވެ ހާއުފާވެރިކަން މީނައަށްލިބޭތީ ގިނަގިނައިން މިވާހަކަ ގޮވެނީކަންނޭގެ\nކާންދޭ މީހާ އަތުގައި ދަތް އެޅި ސައީދު! މޮޔަ ގޮވަނީ.\nމީ ދެން ކާކުތަ؟ ޤާސިމު ކިޔަވާދިނީމަ، އުނު އަންނުއުނު ދިނީމަ އޭނަގެ ގައިގަ ދަތްއެޅީ! ރަށުން އައި އިރު ފައިން ދޮންވެލި ނުހިކޭ!\nމިވަރުގެ ލަދެއް ހަޔާތެއް ނެތް އިންސާނަކު މަ ދުވަހަކުވެސް ނުދެކެން. މާތް ﷲ މިކަލޭގެއަށް މިޔަން ދައްކަވާށި.. އާމީން\nހަމައެކަނި ދިވެހި ރައްޔިތަކީ މި ސައީދުތަ؟\nމިވަރުގެ ގޮތެއްފޮތެއް ތަނެއްދޮރެއް ނުދަންނަ ޖާހިލަކު މަށަކުވާނުދެކެން\nތިޔައީ ޖަނަވާރަކަށްވުރެވެސް ގޮތެއްނެތް މިހެއް. އިން ސާ ﷲ ނިމުން ހިތިވާނެ.\nމިކަމުގެއެންމެއަޑީގަހުރީ މިހިރަސައީދު ، އެންމެމަތީގަހުރީ އަދުރޭ . ދޭތެރެމެދުގަހުރީ ނިހާނު ، އަރިމަތީގަތިބީ މެޑަމްއާއި އާރިފު ،\nލަދުހަޔާތުގެ ކަންފުޅެއްވެސްނެތޭ، އަދި ތިޔަމެޑަމް އަތްޕުޅުގަ ދަތްއަޅާނެ\nޖޭޕީގެ ސްލޮޓަކުން ވަޒީރުކަން ލިބި އަދި ވާހަކަ ދައްކަން އަނގަހުޅުވި "މުއްސަނދި" ވީމަ، ތިމާ މިހިސާބަށް ގެނެސްދިނުމަށް ﷲ މެދުވެރިކުރެއްވި ފަރާތާމެދު ކުޑަވެސް ރަޙްމެއް ނެތުމަކީ، އެމީހެއްގެ އިންސާނިއްޔަތުކަމާއި އަޚްލާގާއި ކިބުރުވެރިކަމާއި ބޮޑާކަމާއި މިކަންކަން އެމީހެއްގެ ކިބައިގައި ހުރީ ކިހާވަރަކަށްކަން އެހެންމީހުނަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ދައްކުވައިދޭކަމެއް.


Health audit in minister Ameer goaheh hedhikamah nudhakkaa: Ziyathu | Wathan.mv ހެލްތުގެ އޮޑިޓުން މިނިސްޓަރު އަމީރު ގޯހެއް ހެދިކަމަށް ނުދައްކާ: ޒިޔަތު | Wathan.mv\nހެލްތުގެ އޮޑިޓުން މިނިސްޓަރު އަމީރު ގޯހެއް ހެދިކަމަށް ނުދައްކާ: ޒިޔަތު\nކޮވިޑް-19އާ ގުޅިގެން ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ކުރި ހަރަދުތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ކުރި އޮޑިޓުން ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް އަމީރު ގޯހެއް ހެދިކަމެއް ނުދައްކާ ކަމަށް އޮޑިޓާ ޖެނެރަލް ހަސަން ޒިޔަތު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nހެލްތު މިނިސްޓްރީން ކޮވިޑް-19 އަށް ކުރި ހަރަދުތަކުގައި ބޮޑެތި މަކަރާއި ހީލަތްތައް ހަދާފައިވާކަން ވަނީ ފެންމަތިކޮށްފައެވެ. އަދި ޖަރީމާ ހިންގުމުގައި ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް އަމީރު ބައިވެރިވެފައި އޮންނާނެކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތު ކުރެއެވެ.\nމިއަދު މަޖިލީހުގެ މާލިއްޔަތު ކޮމިޓީގައި ދާންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަބްދުﷲ ޔައުގޫބު ކުރެއްވި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން އޮޑިޓާ ޖެނެރަލް ޒިޔަތު ވިދާޅުވީ، ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ އޮޑިޓްގައި ކޮރަޕްޝަންގެ ކަންތައް ހިންގުމުގައި އަމީރު ބައިވެރިވެފައި އޮތްކަން އެނގެން ނެތް ކަމަށެވެ.\n“ލިޔެކިޔުމުން ފެންނަނީ އަދި [ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ހެލްތު މިނިސްޓްރީއަށް ފޮނުވި] ސިޓީގައިވެސް ހުއްދަ ދީފައި މިއޮތީ ގަވައިދުގެ ތެރެއިން ބިޑް ކޮމިޓީ މެދުވެރިކޮށް އެކަންކަން ކުރުމަށް. އެހެންވީމަ މީގަ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު ގޯހެއް ހެއްދެވިކަން މި އޮޑިޓުން ފާހަގަ ނުކުރެވޭ،” ޒިޔަތު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެ އޮޑިޓަކީ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ އޮޑިޓެއްވެސް ނޫން ކަމަށާއި އެއީ ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ އޮޑިޓެއްކަންވެސް ޒިޔަތު ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، އެހެން މިނިސްޓްރީތަކުން ހަދާ ކޮންމެ ޕޭމަންޓަކީ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ބަލައި އެޕްރޫވް ކުރަން އޮންނަ ޕޭމަންޓެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެކަމުގައި ޒިންމާ އުފުލަން ޖެހޭ ފަރާތަކީ އެ މިިސްޓްރީއެއްގެ މާލީ ޒިންމާދާރު ވެރިއެއްކަމަށެވެ.\n“ފަހަރެއްގެ ސުވާލު އެފެދިދާނެ މިފަދަ ބޮޑު އަދަދެއް ދާ އިރު، އެޑްވާންސް ޕޭމަންޓް އެޕްރޫވް ކުރާއިރު، ކޮބާތޯ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ޒިންމާއަކަށް ވަނީ. މާލިއްޔަތު ގާނޫނުގެ ދަށުން ފިނޭންސް މިނިސްޓަރަށް އިހްތިޔާރު ލިބިގެންވޭ، ހާލަތަށް ބަލައި، މިސާލަކަށް މިފަދަ ގައުމީ ކާރިސާއެއްގައި، އެޕްރޫވް ކުރަން،” ޒިޔަތު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، އެފަދަ ބާރެއް ފިނޭންސް މިނިސްޓަރަށް ލިބުނު ނަމަވެސް ލިޔެކިޔުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުން އެ ހުއްދަ ދީފައިވަނީ ގަވައިދާ އެއްގޮތަށް ކަން ކުރުމަށްކަން ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގޭ ކަމަށެވެެ.\nޒިޔަތު ވިދާޅުވީ، މި ކޮރަޕްޝަން ހިންގުމަށް މަގު ފަހިވުމުގައި އެންމެ ބޮޑު އިހުމާލެއްވެފައި ވަނީ، ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ މާލީ ޒިންމާދާރު ވެރިޔާ އަހްމަދު އަސްލަމްއާއި އެ މިނިސްޓްރީގެ ބިޑް ކޮމިޓީން ކަމަށެވެ.


Klopp Akee Dhuniyeyge Eh Vana Coach: Mane - Vaguthu\nކްލޮޕް އަކީ ދުނިޔޭގެ އެއްވަނަ ކޯޗު: މާނޭ\nލިވަޕޫލްގެ ކޯޗު ޔާގެން ކްލޮޕް އަކީ މިވަގުތު ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ މޮޅު ކޯޗު ކަމަށް އެކްލަބަށް ކުޅެމުން އަންނަ ސެނެގާލްގެ ކުޅުންތެރިއާ ސާދިއޯ މާނޭ ބުނެފިއެވެ.\nލިވަޕޫލްގެ މެގަޒިން އަކަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަމުން އުމުރުން 27 އަހަރުގެ ވިންގާ މާނޭ ބުނީ ފަހަކަށް އައިސް ޔޫރަޕްގައި މޮޅެތި ކޯޗުން އުފެދިފައިވާ ކަމަށާއި ނަމަވެސް ކްލޮޕްއާ ވާދަކުރެވޭ ފެންވަރުގެ ކޯޗަކު މިވަގުތަކު މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް ނެތް ކަމަށެވެ.\n“ޔޫރަޕްގައި ފަހަކަށް އައިސް ވަރަށް މަތީ ފަންތީގެ ކޯޗުންތައް އުފެދިފައި އެބަހުރި. އެކަމަކު ކްލޮޕް އަކީ އެއްވަނަ. އޭނާގެ ހުނަރުވެރިކަން ލިވަޕޫލް ޓީމުން ފަހަކަށް އައިސް ނެރެމުން އަންނަ ނަތީޖާތަކަށް ބަލާލުމުން އަހަރެމެން އެންމެނަށް އެބަ ފެނޭ. ކްލޮޕް އަށް އިނގޭ ކުޅުންތެރިން ގެންގުޅެން. މި ޓީމަށް ދިމާވާ ހުރިހާ މައްސަލަތަކެއް ހައްލު ކުރަން އޭނާ އަށް އިނގޭ. އަހަރެންނަށް އެފެންވަރުގެ ކޯޗަކު މިދުނިޔެއިން މިވަގުތަކު ނެތް ފެންނަން،” މާނޭ ބުންޏެވެ.\nމާނޭގެ ތައުރީފް ކްލޮޕަށް އަމާޒުވެފައިވާއިރު 2015 ވަނަ އަހަރު ޖަރުމަނުގެ ބޮރޫޝިއާ ޑޯޓްމަންޑުން އިނގިރޭސިވިލާތަށް ބަދަލުވުމަށްފަހު ކްލޮޕް ވަނީ މިދިޔަ ހަތަރު ވަރަކަށް އަހަރު ތެރޭގައި ލިވަޕޫލަށް އިންގިލާބީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފައެވެ. އޭނާގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ލިވަޕޫލުން ވަނީ 2005ގެ ފަހުން ޔޫރަޕްގައި ބޮޑު ތައްޓެއް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މިދިޔަ ސީޒަންގައި ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އެކްލަބުގެ ތާރީހުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޕްރިމިއާ ލީގް ކާމިޔާބުކުރުމަށް ލިވަޕޫލުން ކުރަމުން އަންނަ ބޮޑު ދަތުރުގައި ފަސްބެލުމެއް ނެތި އެޓީމް ކުރިއަށްދާއިރު ލީގުގައި އެންމެ ފަހުން ކުޅުން މެޗުގައި ކްލޮޕް ވަނީ ވާދަވެރިޔާ ގާޑިއޯލާގެ މައްޗަށް 3-1 އިން ކުރިހޯދައި ލީގް ތާވަލުގެ އެންމެ ކުރީގައި އަށް ޕޮއިންޓްގެ ލީޑެއް ނަގައިފައެވެ.\nފީފާ އިން ހޮވާ އަހަރުގެ އެންމެ މޮޅު ކޯޗުގެ މަގާމް މިފަހަރު ހޯދި ކްލޮޕް ފާހަގަވެފައިވަނީ ޒުވާން ކުޅުންތެރިން ބިނާކޮށް އެ ކުޅުންތެރިން އާދަޔާ ހިލާފަށް މޮޅުކޮށްދޭ ކޯޗެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ޖަރުމަނުގެ ޑޯޓްމައުންޑްގައި އޭނާ ހޭދަކުރި ދުވަސްވަރުގައި ވެސް އެތައް ޒުވާން ކުދިންނެއް ބުންޑެސްލީގާ އަށް ކްލޮޕް ނެރެދިނެވެ. މިއަދު އެކުޅުންތެރިންނަކީ ދުނިޔޭގެ ނަން މަޝްހޫރު ކްލަބު ތަކުގެ ފުރަތަމަ އެގާރައިގައި ހިމެނިގެން ގަވާއިދުން ކުޅެމުން އަންނަ މޮޅު ކުޅުންތެރިންނެވެ.\nލިވަޕޫލްގެ ކޯޗުކަމާއި ކްލޮޕް ހަވާލުވުމަށްފަހު އޭނާ އެންމެ ފުރަތަމަ ވެސް ފެށީ އެކްލަބުގެ އެކެޑަމީ ޓީމުގެ ހާލަތު ރަނގަޅުކޮށް ޒުވާން ކުޅުންތެރިން ސީނިއާ ޓީމަށް ނެގުމުގެ މަސަތްކަތެވެ. އެގޮތުން ހަތަރު އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިހާރު މިއޮތް ލިވަޕޫލްގެ ސްކޮޑު ބިނާކުރުމަށްޓަކައި ބޭރުން ކުޅުންތެރިން ގެނައުމުގެ އިތުރަށް ކްލޮޕް ބޭނުން ކޮށްފައި ހުރީ އެކެޑަމީން ސީނިއާ ޓީމަށް ޕްރޮމޯޓް ވެފައިވާ ކުޅުންތެރިންނެވެ.\nޒުވާން ކުޅުންތެރިން ގޮވައިގެން ޔޫރަޕްގެ ބޮޑު މުބާރާތް މިދިޔަ ސީޒަންގައި ކާމިޔާބު ކުރުމަށްފަހު ކްލޮޕްގެ އަމާޒު މިފަހަރު ބޮޑަށް ހުރީ ޕްރިމިއާ ލީގް ތައްޓަށެވެ. 1992 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ލީގް ރިބްރޭންޑްވި ފަހުން މުބާރާތުގެ ތަށި ލިވަޕޫލަށް މިހާތަނަށް ކާމިޔާބުކުރެވިފައި ނުވާއިރު އެކަމަށް ނިމުމެއް ގެނައުމަށްޓަކައި ކްލޮޕްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ލިވަޕޫލް ކުރަމުން އަންނަ ދަތުރުގައި ކުރިއަށް އޮތީ ކްރިސްޓަލް ޕަލަސް އާއި ދެކޮޅަށް އެޓީމް ކުޅެން އޮތް މެޗެވެ. އެމެޗަށްފަހު ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގައި އެޓީމް ނުކުންނާނީ އިޓަލީގެ ނަޕޯލީ އާއި ދެކޮޅަށެވެ.\nޕްރިމިއަރ ލީގުގެ ހަ ކުލަބުން ވެސް ސުޕަ ލީގުން ބޭރުވެއްޖެ\nސުޕަ ލީގާއި ދެކޮޅަށް ޗެލްސީގެ ސަޕޯޓަރުން ކުރި އިހުތިޖާޖު އުފާފާޅުކުރުމަކަށް\nސުޕަ ލީގާއި ދެކޮޅުކަން ކްލޮޕް އަނެއްކާވެސް ހާމަކޮށްފި\nނޮވެމްބަރު 22, 2019 13:45\nލިވަޕޫލް އަލަކަށް ނޫން ޕްރިމިއަ ލީގް ނަގަން އުޅެނީ. 18 ފަހަރު ނަގާފައޮތީ މިހާރުވެސް\nނޮވެމްބަރު 22, 2019 18:03\nސެގާޓް އަވަހަށް އިސްތިއުފާ ދީފަ ރާއްޖޭގެ ކޯޗް ކަމަށް ޖަރގެން ކްލޮޕް ގެންނަންވީ!


Hamalaa dhin meehaaah faruvaa beynunvey: Mandhy\nހަމަލާ ދިން މީހާއަށް ފަރުވާ ބޭނުންވޭ: މަންދީ\nހަމަލާގައި އަނިޔާވި މަންދީ އަދި އޭނާއަށް ހަމަލާދިން ކަމުގެ ތުހުމަތު އޮތް އެމްޑީޕީގެ މުވައްޒިފު --\nއެމްޑީޕީ ސެކްރެޓޭރިއެޓްގައި ހިމެނޭ ފިރިހެން މުވައްޒަފަކު އެމްޑީޕީގެ ސެކްރެޓޭރިއެޓް މުވައްޒިފެއް ކަމަށްވާ މަރިޔަމް ޒުބައިރު (މަންދީ)ގެ ބޯ ފަޅާލާ އަނިޔާ ދިން ހާދިސާއާ ގުޅޭގޮތުން މަންދީ ވާހަކަ ދައްކައިފި އެވެ.\nއެމްޑީޕީގެ މައި އޮފީހުގެ ތެރޭގައި މާރާމާރީ ހިނގީ މިއަދު މެންދުރު 12:30 ހާއިރު އެވެ. އަނިޔާވި މަންދީއަކީ ލޮޅު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެމްބަރު މީކާއިލް ނަސީމްގެ މަންމައެވެ. މި ހާދިސާއާ ގުޅޭގޮތުން މީކާއީލް ވިދާޅުވީ ހަމަލާއަކީ ސީދާ އޭނާގެ މަންމައަށް އަމާޒުކޮށް ދިން ހަމަލާއެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި މިއީ ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުމެންގެ ސަބަބުން ހިނގިކަމެއް ނޫން ކަމަށާ ހަމަލާ ދިން މީހާ އޭރު ހުރީ މަސްތުގެ ހާލަތުގައި ކަމަށެވެ.\nއޭގެ ފަހުން މިރޭގެ ވަގުތެއްގައި މަންދީ ކުރި ޓްވީޓްތަކެއްގައި އޭނާ ވަނީ ހަމަލާދިން މީހާއަށް ޖަލު ހުކުމެއް އަންނަން ބޭނުން ނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެމީހާއަށް ބޭނުންވަނީ ފަރުވާ ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ނޭދެން ޖަޒީލް [ހަމަލާދިން މީހާ] ގެންގޮސް ގޮޅިއަކަށްލާ އެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން ބޭއްވުމަށްފަހު ޖަލު ގޮޅިއަކަށް ހުކުމް ކުރާކަށް. އޭނައަށް ފަރުވާ ބޭނުންވޭ. މިކަހަލަ ކުއްޖެއްނެތް އާއިލާއެއް މަދުވާނެ. މިކުދިންގެ މައިންބަފައިންނާ އާއިލާތަކުން ސަފާ ކުރާވަރު އަޅުގަނޑަށް ފެނޭ. އަޅުގަނޑު ވަރަށް އެދެން ފުލުހުން މިރޭ އޭނަ އެކަނި ގޮޅިއަކަށްލާ ދޫކޮށްނުލުން. އޭނައަކީ ގޯސްކުއްޖެއް ނޫން ފަރުވާ ބޭނުންވާ ކުއްޖެއް،"\nމިއަދުގެ ހާދިސާއާ ގުޅޭގޮތުން ޖަޒީލްވެސް ވަނީ ބައެއް ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަ ދައްކާފައެވެ. އޭނާ ބުނީ ހަމަލާ ދިނީ މަސްތުވެ ހުރެގެން ނޫން ކަމަށާ އެއި ހަމަހޭގައި ހުރެ ކުރި ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެކަން ކުރީ މަންދީ ހިމެނޭހެން އެމްޑީޕީ އޮފީހުގެ ބައެއް މުވައްޒިފުން އޭނާއަށް އެކި ގޮތްގޮތުން ފުރައްސާރަ ކުރަމުންދާތީ ކެތްނުކުރެވިގެން ކަމަށެވެ.\nއެމްޑީޕީ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސާވިސް


އޭސީސީ | އުތުރު\nއުތުރު / އޭސީސީ\tމި ލިޔުންތައް ދެނެގަތުމަށް ޖެހިފައިވާ ފާހަގަ އޭސީސީ\nސުޕްރީމް ކޯޓުން އޭސީސީ ފުނޑާލުމާއެކު 12 މިލިއަން ރުފިޔާ ނަގައިފި\nޝާއިޢު ކުރީ އެޑިޓޯރިއަލް | ބުދަ, ސެޕްޓެމްބަރ 5th, 2012 10:33 am GMT +5 | (1) ޚިޔާލު\nTweet ބޯޑާ ކޮންޓްރޯލް ސިސްޓަމްގެ މައްސަލައިގަ ސަރުކާރު ތެރޭގައި ހިމެނޭ ފެކްޝަންތަކުގެ މެދުގައި ހިނގި ތަޅާފޮޅުމަށްފަހު، އެންމެ ފަހުން އެމައްސަލައަށް ނިޔާއެއް ކަނޑައެޅުމަށް ސުޕްރޯމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު ހިނދު، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރުނު ހުކުމުގެ ސަބަބުން ދައުލަތައް އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާގެ ގެއްލުމަކާއި ކުރިމަތިލާންޖެހޭނެއެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހުކުމަކީ ހަމައެކަނި ބޯޑާ ކޮންޓްރޯލް ސިސްޓަމުގެ މައްސަލައާއި މެދު ގޮތެއް ނިންމި ހުކުމެއްނޫނެވެ. އެއީ މުޅި އޭސީސީގެ ބާރު ކަނޑުވާލައި، ކޮރަޕްޝަނަށް ދޮރު ހުޅުވައިދިން ހުކުމެކެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ [...]\nއެޗްއާރުސީއެމްގެ ރިޕޯޓްތައް ލަސްވަމުން ދާތީ އޭސީސީއަށް މައްސަލަ ހުށައަޅައިފި\nޝާއިޢު ކުރީ އެޑިޓޯރިއަލް | ބުދަ, އޮގަސްޓް 15th, 2012 05:29 pm GMT +5 | (0) ޚިޔާލު\nTweet ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނުން ބަލާ ނިމިފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ރިޕޯޓް ނުނެރި ހިފަހައްޓާފައިވާ މައްސަލަ ކުއްވެރިކޮށް އެމްޑީޕީ ޕަލިމެންޓްރީ ގްރޫޕްގެ ބައެއް މެމްބަރުން ގުޅިގެން ނޫސްބަޔާނެއް ނެރެފިއެވެ. މި ނޫސްބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ ބަޣަވާތަކުން ވެރިކަން ވައްޓާލުމަށްފަހު ދިވެހި ފުލުހުން ނުކުމެ ރައްޔިތުންނާމެދު ހިންގާފައިވާ ލާއިންސާނީ އަމަލުތަކުގެ ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައިގެން ބެލުމަށްފަހު އެމައްސަލަތަކާބެހޭ ރިޕޯޓްތައް ތައްޔާރުވެފައިވާ ކަމަށް މީޑިޔާތަކުގައި އެކޮމިޝަނުން ބުނެފައިވާ ކަމަށްށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިހާތަނަށް އެއްވެސް މައްސަލައަކާއި ބެހޭ ރިޕޯޓެއް [...]\nދައުލަތުގެ ބޭނުމަށް5ކާރު ހޯދުމުގައި މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ވަކި ފަރާތަކަށް ނާޖާއިޒު ފައިދާ ހޯދައިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވައިފި\nޝާއިޢު ކުރީ އެޑިޓޯރިއަލް | އަންގާރަ, މާޗް 20th, 2012 04:18 pm GMT +5 | (0) ޚިޔާލު\nTweet ދައުލަތުގެ ބޭނުމަށް5ކާރު ސަޕްލައި ކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޓްރެޜަރީގެ ޓެންޑަރ އިވެލުއޭޝަން ބޯޑުން ހުޅުވާލި ބީލަން ކާމިޔާބުކުރި ފަރާތާއި މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޓްރެޜަރީ އާ ދެމެދު6ޑިސެމްބަރ 2010 ގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންތައްތައް ފުރިހަމަނުވާ ކާރުތަކެއް އެކުންފުނިން އެތެރެކުރުމުންވެސް އެތަކެއްޗާ އެމިނިސްޓްރީން ޙަވާލުވެ އެކުންފުންޏަށް ފައިސާ ދައްކާފައިވާކަމަށް މިކޮމިޝަނަށް ލިބުނު މަޢުލޫމާތަކާ ގުޅިގެން، މިކޮމިޝަނުގެ ފަރާތުން އެމައްސަލަ ތަޙުޤީޤުކޮށް ބެލިއިރު، [...]\nޅ.ނައިފަރު އިޖްތިމާޢީ ސަރަޙައްދު ކުނިކަހާ ސާފުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރުމުގައި، މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ވަކިފަރާތަކަށް ނާޖާޢިޒު ފައިދާއެއް ހޯދައިދިނުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ މައްސަލަ، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވައިފި\nޝާއިޢު ކުރީ އެޑިޓޯރިއަލް | ހޯމަ, ޖެނުއަރީ 9th, 2012 04:50 am GMT +5 | (0) ޚިޔާލު\nTweet ޅ.ނައިފަރު އިޖްތިމާޢީ ސަރަހައްދު ކުނިކަހާ ސާފުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮންޓްރެކްޓް އުޞޫލުން ޙަވާލުކޮށްގެން ކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި، ކޮރަޕްޝަންގެ އަމަލުތަކެއް ހިނގާފައިވާކަމަށްބުނެ މިކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުނު މައްސަލަ، މިކޮމިޝަނުގެ ފަރާތުން ތަޙުޤީޤުކުރިއިރު، ޅ.ނައިފަރު އިޖްތިމާއި ސަރަހައްދު ކުނިކަހާ ސާފުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާނޭ ފަރާތެއް ހޯދުމުގައި އެދުވަސްވަރު އަމަލުކުރެވެމުން ދިޔަ ވައުޗަރު ނިޒާމު އަދި ސަރުކާރުގެ މުދަލާއި ފައިސާބެލެހެއްޓުމާއި، ހޭދަކުރުމާއި ހިސާބުތައް ލިޔެ ބެލެހެއްޓުމުގެ ގަވާއިދުގެ 8ވަނަ ބާބުގެ 8.14، 8.15، 8.16، 8.17، 8.19 އަދި 8.20 އާ [...]\nހިމެނިފައި ވަނީ އުތުރު މި ބައިގައި\nހދ.ނައިވާދޫ ރައްޔިތުންގެ ޚަރަދުގައި 2009 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެރަށު އިންޖީނުގެއަށް ގެނައި 80 ކިލޯވޯޓުގެ ޖަނަރޭޓަރ ގެނައުމުގައި މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ވަކިފަރާތަކަށްނާޖާޢިޒު ފައިދާއެއް ހޯދައިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭ މައްސަލަ، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވައިފި\nޝާއިޢު ކުރީ އެޑިޓޯރިއަލް | ހޯމަ, ޖެނުއަރީ 9th, 2012 04:47 am GMT +5 | (0) ޚިޔާލު\nTweet ހދ.ނައިވާދޫ ރައްޔިތުންގެ ޚަރަދުގައި 2009 އޮކްޓޯބަރ މަހުގެ ތެރޭގައި، ހދ.ނައިވާދޫ އިންޖީނުގެއަށް ގެނައި 80 ކިލޯވޯޓްގެ ޖަނަރޭޓަރ ގެނައުމާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައިގެ ތަޙުޤީޤުގައި، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 8 ވަނަ ބާބުގެ 8.01 ގެ (ހ) އާއި (ށ) އާއި 8.10 ގެ (ހ) އާއި 8.15 ގެ (ހ) އާއި 8.16 އާއި 8.18 އާއި 8.20 އާއި 8.22 ވަނަމާއްދާއާ ޚިލާފަށް ހދ.ނައިވާދޫގައި އޭރު ހުރި ކައުންސިލަރ ހދ.ނައިވާދޫ/ނަފާ، މުޙައްމަދު ޝަފީޤު [...]\nމ.ވޭވަށު އޮފީހުގެ ސެކިއުރިޓީ ބަލަހައްޓާނެ ފަރާތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި، މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ވަކިފަރާތަކަށް ނާޖާޢިޒު ފައިދާއެއް ހޯދައިދީފައިވާކަމަށް ބެލެވޭ މައްސަލަ، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވައިފ\nޝާއިޢު ކުރީ އެޑިޓޯރިއަލް | ހޯމަ, ޖެނުއަރީ 9th, 2012 04:43 am GMT +5 | (0) ޚިޔާލު\nTweet މ.ވޭވަށު އޮފީހުގެ ސެކިއުރިޓީ ބަލަހައްޓާނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ކުރި އިޢުލާނާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިލީ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެމަސައްކަތް ޙަވާލުކޮށްފައިވަނީ އެންމެ މަދުން ޕޮއިންޓް ލިބުނު ފަރާތާކަމަށް ބުނާ މައްސަލަ މިކޮމިޝަނުން ތަޙްޤީޤް ކުރިއިރު މެދު ޕްރޮވިންސް އޮފީހުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ ސަރުކާރުގެ އޮފީސްތަކުގެ ސެކިއުރިޓީ ބަލަހައްޓާދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް، މެދު ޕްރޮވިންސް އޮފީހުގެ ނަންބަރ A-208/2009/07 (06 ޑިސެމްބަރ 2010) އިޢުލާނުން ހުޅުވާލުމާއި ގުޅިގެން މ.ވޭވަށު ސެކިއުރިޓީ ބެލެހެއްޓުމަށް6ފަރާތަކުން ޕްރޮޕޯސަލް ހުށަހަޅާފައިވާއިރު، އެމަސައްކަތް [...]\nހދ.ހަނިމާދޫ ކޯޓުގެ ދަތުރުތައް ކުރުމުގައި، މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ނާޖާޢިޒު ފައިދާ ހޯދާފައިވާކަމަށް ބެލެވޭ މައްސަލަ، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވައިފި\nޝާއިޢު ކުރީ އެޑިޓޯރިއަލް | ހޯމަ, ޖެނުއަރީ 9th, 2012 04:38 am GMT +5 | (0) ޚިޔާލު\nTweet ހދ.ހަނިމާދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް މުޙައްމަދު ޙަނީފް، އޭނާ ވަޒީފާއަދާކުރަމުންދާ ހަނިމާދޫ ކޯޓްގެ ދަތުރުތައް ކުރުމުގައި އޭނާގެ އަމިއްލަ ލޯންޗް (އަފްލާޙް 7) އަށް އިސްކަންދީގެން ދަތުރުތައް ކުރުމަށްފަހު، އެރަށުގައި ލޯންޗްދުއްވާ އެހެންފަރާތްތަކުގެ ނަމުގައި ބިލްހުށަހަޅައިގެން ފައިސާ ނަގަމުންދާކަމަށް ބުނެ މިކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުނު މައްސަލަ މި ކޮމިޝަނުން ތަޙުޤީޤުކުރި އިރު، އަފްލާޙް7ލޯންޗަކީ، މުޙައްމަދު ޙަނީފާ ގުޅުންހުރި ލޯންޗެއްކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެހެންކަމުން، އަފްލާޙް7ލޯންޗްގައި ހަނިމާދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓްގެ ދަތުރުތައް ކޮށްފައިވަނީ، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ [...]\nމިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒް މިހާރު ހިނގަމުންދާ ވެލާނާގެ އޮފީސް ބިލްޑިންގުގެ 10 ވަނަ ފަންގިފިލާގައި، ރެޑީމޭޑް ޕާރޓްޝަން ޖެހުމުގެ މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރާނެ ފަރާތެއް ކަނޑައެޅުމުގައި، މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ވަކިފަރާތަކަށް ނާޖާޢިޒު ފައިދާއެއް ހޯދައިދިނުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ މައްސަލަ، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވައިފި\nޝާއިޢު ކުރީ އެޑިޓޯރިއަލް | ހޯމަ, ޖެނުއަރީ 9th, 2012 04:32 am GMT +5 | (0) ޚިޔާލު\nTweet މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒް މިހާރު ހިނގަމުންދާ ވެލާނާގެ އޮފީސް ބިލްޑިންގުގެ 10 ވަނަ ފަންގިފިލާގައި، ރެޑީމޭޑް ޕާރޓްޝަން ޖެހުމާބެހޭ މަސައްކަތް ކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ކުރެވުނު އިޢުލާނާއި ގުޅިގެން ހުށަހެޅުނު އަންދާސީ ހިސާބުތައް އިވަލުއޭޓް ކުރުމުގައި އެމިނިސްޓްރީގެ ބިޑް އިވަލުއޭޝަން ކޮމެޓީގެ މެމްބަރުން ކޮރަޕްޝަނަށް މަގު ފަހިވާފަދަ ގޮތަކަށް ޢަމަލްކޮށްފައިވާކަމަށް ބުނެ މިކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުނު މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރި އިރު، މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒުގެ ބިޑް އިވަލުއޭޝަން ކޮމެޓީން، ބިޑްތަކަށް މާކްސް ދިނުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ [...]\nމޯލްޑިވްސް ޕޯޓްސް ލިމިޓެޑްގެ މުވައްޒަފަކު ޤާނޫނީ ދާއިރާއިން ޑިގްރީ ކޯހެއް ހެދުމަށް ފޮނުވުމުގައި، މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ވަކިމުވައްޒަފަކު ފޮނުވާފައިވާކަމަށް ބެލެވޭ މައްސަލަ، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވައިފި\nޝާއިޢު ކުރީ އެޑިޓޯރިއަލް | ބުރާސްފަތި, ޖެނުއަރީ 5th, 2012 04:00 pm GMT +5 | (0) ޚިޔާލު\nTweet މޯލްޑިވްސް ޕޯޓްސް ލިމިޓެޑުން އެކުންފުނީގައި މަސައްކަތްކުރާތާ އަހަރު ހަމަނުވާ އިދާރީ މުވައްޒަފަކު ޤާނޫނީ ވަކީލުކަމުގެ ޑިގްރީ ކޯހެއްގައި މެލޭޝިޔާއަށް ފޮނުވާފައިވާކަމަށާއި، އެކޯހަކީ 2009 ވަނަ އަހަރުގެ ކުންފުނީގެ ބަޖެޓުގައި ކަނޑައަޅާފައިނުވާ ކޯހެއްކަމަށާއި، އެ މުވައްޒަފު ކޯހަށް ފޮނުވި ފޮނުވުމުގައި ކޯހަށްއެދި ކުރިމަތިލާން ބޭނުންވާ އެހެން މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބޭނެގޮތަށް އިޢުލާނުކޮށްފައި ނުވާކަމަށާއި، އިސްވެދެންނެވި މުވައްޒަފު ކޯހަށް ފޮނުވާފައިވަނީ ކުންފުނީގެ އޭރުގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު މަޙްދީ އިމާދު މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށްބުނެ މިކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅި [...]


ސްކޫލް ބަންދުކުރުމުގެ ބޮޑު އަރަތުގެ ޖަވާބު - އަލިފުން ޔާއަށް! — Ihavandhoo.com\nސްކޫލް ބަންދުކުރުމުގެ ބޮޑު އަރަތުގެ ޖަވާބު - އަލިފުން ޔާއަށް!\n17 ޖުލައި 20164މުހައްމަދު އަކްރަމް\nއިހަވަންދޫގެ ތާރީހުގައި މިހާތަނަށް ކުރިމަތިވި އެންމެބޮޑު ބަލިމަޑުކަމުގައި އިހަވަންދޫ ހަނާވަމުން ދާއިރު ރައްޔިތުންގެ ވިސްނުން ކަފިވެ މައްސަލައިގެ އަސްލު ފޯކަސް ގެއްލިއްޖެއެވެ. އެންމެ ބޮޑު ދެބަސްވުމެއް އުފެދިފައި ވަނީ ސްކޫލް ބަންދުކުރުމާމެދުއެވެ. އެއްބަޔަކު، ސްކޫލް ބަންދުކުރަން ޖެހޭކަމަށް ބުނާއިރު އަނެއްބަޔަކު ބުނަނީ ބަންދުކުރަން ނުޖެހޭކަމަށެވެ. ހުރިހާ އެންމެންވެސް ތިބީ އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވެފައިކަން ވާހަކަތަކުން އެނގެއެވެ. އެއްބަޔަކު ބުނެއެވެ. މުހިއްމީ ގެއްލިގެންދާނެ ފިލާވަޅުތައް ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ ފުރާނަ ހެއްޔެވެ؟ އަނެއްބަޔަކު ބުނެއެވެ. ސްކޫލް ބަންދުކުރީމާ ޑެންގީ ފެތުރުން ހުއްޓޭހެއްޔެވެ؟ ބޭކާރުކަމެއް ކޮށްގެން ކުދިންގެ ކިޔެވުން ހަލާކުކޮށްލަން ވީތޯ އެމީހުން ސުވާލުކުރެއެވެ.\nކޮންމެއަކަސް މިހުރިހާ ޒުވާބަކުންވެސް ދަލީލު ކޮށްދެނީ މިމައްސަލާގައި ރައްޔިތުންގެ ކަންބޮޑުވުން މަތީ ދަރަޖައަކަށް އެބައޮތްކަމެވެ.\nމިމައްސަލާގައި ހިޔާލު ތަފާތުވެފައި ވަނީ ހަމައެކަނި ރައްޔިތުންނެއް ނޫނެވެ. މުއައްސަސާތަކުންދޭ އިރުޝާދުތައް ވެސް މި މައްސަލާގައި ވަނީ ކަފިކަފިވެފައެވެ. އިހަވަންދޫ ކައުންސިލުން، ކުދިން ސްކޫލަށް ނުފޮނުވުމަށް އިރުޝާދު ދޭއިރު ސްކޫލުން އިރުޝާދު ދެނީ ކުދިން ސްކޫލަށް ފޮނުވުމަށެވެ.\nޔަޤީންވަނީ އެއްކަމެކެވެ. އެއްވެސް މީހަކު އެމީހެއްގެ ދަރިއަށް ޑެންގީހުން ޖެހެން ބޭނުން ނުވާނެކަމެވެ. އެކަމަށް ކިތަންމެ ބޮޑު ޤުރުބާނީއެއް ވާންޖެހުނަސް ބެލެނިވެރިން އެކަމަށް ތައްޔާރީގައި ތިބޭނެކަމެވެ. ހަމަ މި ދަނޑިވަޅުގައި ފާހަގަ ކޮށްލަން ޖެހޭ އަނެއްކަމަކީ ބޭކާރު ކަމެއްގައި ކުދިންގެ ކިޔެވުން ނަގާލަން އެއްވެސް ބެލެނިވެރިޔަކު ބޭނުނުމެއް ނުވާނެކަމެވެ.\nސްކޫލް ބަންދުކުރުމުގެ ހިޔާލު އުފަންވީ ކިހިނެއް؟\nއިހަވަންދޫގައި ކޮންޓްރޯލުނުވެ އާދަޔާހިލާފު ބާރަމިނެއްގައި ޑެންގީ ފެތުރެން ފެށުމާއެކު ހަމަ އެބާރު މިނުގައި ދެކެވެން ފެށުނު އެއްވާހަކައަކީ ޑެންގީ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި އިހަވަންދޫ ސްކޫލު ބަންދު ކުރަންޖެހޭ ވާހަކައެވެ.\nޑެންގީ ހުން ފެތުރުމުން ސްކޫލް ބަންދުކުރާން ޖެހޭކަމަށް ރައްޔިތުން ދެކެނީ ކީއްވެބާއެވެ؟ ސްކޫލް ބަންދުކުރުމުން ޑެންގީހުމުން ނަޖާވާނެ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެނީ ކީއްވެބާއެވެ؟ އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތެވެ. އެ ޤަބޫލުކުރުން ފެށެނީ މިދިޔަ އަހަރު ހިނގި ހާދިސާއަކާ ހަމައިންނެވެ. ރާއްޖޭގައި ޑެންގީހުން ފެތުރޭތީ ކަމަށްބުނެ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫންމަހުގެ 30 ވަނަދުވަހު ވަނީ މުޅި ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ސްކޫލެއް ބަންދުކޮށްފައެވެ. އޭގެތެރޭގައި ޑެންގީގެ ބިރުވެރިކަމެއް އޭރު ނެތް އިހަވަންދޫ ސްކޫލްވެސް ހިމެނެއެވެ.\nސްކޫލްތައް ބަންދުކުރާކަން އެ ދުވަހު އިއުލާންކުރީ ރައީސް އޮފީހުގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުއްގައެވެ. އެ ދުވަހުގެ ނިއުސް ކޮންފަރެންސްގައި ޑރ.އައިޝަތު ޝިހާމް ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައި ވިދާޅުވީ ސްކޫލްތަކުގެ ކިޔެވުން މެދުކަނޑާލާފައި ވަނީ ޑެންގީހުން ފެތުރެމުންދާތީ ސްކޫލްތަކަށް ކިޔަވަން ކުދިން ދިޔުމަކީ ރަނގަޅުކަމެއްކަމަށް ނުފެންނާތީ އާއި ގިނަކުދިން އެއްތަނަކަށް އެއްވެ އުޅުމުން އިތުރަށް ޑެންގީހުން ފެތުރިދާނޭކަމަށް ފެންނާތީ ކަމުގައެވެ. ޑރ.އައިޝަތު ޝިހާމް އެވިދާޅުވީ އެގޮތަށް ނިންމީ ޑެންގީހުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެކުލަވާލައިފައިވާ ހައި ލެވެލް ޓާސްކް ފޯހުގެ ލަފާގެ މަތިންކަމުގައެވެ. އެ ޓާސްކް ފޯހުގައި ތިއްބަނީ އެކަމަނާގެ އިތުރުން ހެލްތް މިނިސްޓަރައި، ހޯމް މިނިސްޓަރާއި، ހައުސިން މިނިސްޓަރާއި ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯހުގެ އިތުރުން ޕޮލިސް ކޮމިޝަނަރެވެ.\nއެފަހަރު ސްކޫލުތައް ބަންދުކުރިގޮތަށް، ސްކޫލުތައް އަލުން ހުޅުވީ އޮގަސްޓް2ވަނަ ދުވަހުއެވެ. މަހެއްހާ ދުވަސް ފަހުންނެވެ. ނަމަވެސް އެހާތަނަށް އާއިރުވެސް ށ. ނަރުދޫގައި ޑެންގީހުން ކޮންޓްރޯލް ނުވާތީ އެރަށު ސްކޫލް އެދުވަހުވެސް ނުހުޅުވައެވެ.\nއެ ފަހަރު ސްކޫލްތައް ބަންދުކުރުމުންވެސް ބައެއް ސްކޫލް ތަކުގައި، އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަނެތި އިތުރު ހަރަކާތްތައް ކުރިޔަށް ގެންދާތީ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު ޝަފީއު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ މިނިސްޓްރީގެ ހުއްދަ ހޯދައިގެން ހަރަކާތްތައް ކުރިޔަށް ގެންދިއުމަށާއި ހުއްދަ ދެވޭނީ އެއް ފަހަރާ ގިނަ ކުދިންތަކެއް އެއްތަނަކަށް އެއްނުކޮށް ކުރިއަށްގެންދާ ޤުރުއާން މުބާރާތް ފަދަ ހަރަކާތްތަކަށް ކަމަށެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު ޑެންގީއާ ގުޅިގެން ސްކޫލް ބަންދުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ދެއްކި ހުއްޖަތަކީ ގިނަކުދިން އެއްތަނަކަށް އެއްވެ އުޅުމުން އިތުރަށް ޑެންގީހުން ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތުމެވެ. ވީމާ ރައްޔިތުން ވެސް ސަރުކާރުން މި ދެއްކި ނަމޫނާގައި ހިފަން ބޭނުންވާނެތާއެވެ. ގިނަބަޔަކު އެއްތަނަކަށް އެއްވީމާ ޑެންގީހުން ފެތުރޭނޭ އެ ބުނަނީ ސަރުކާރެވެ. ސަރުކާރުގެ އެންމެ މިނިސްޓްރީ އަކުން ނޫނެވެ. ކަމާ ގުޅުންހުރި ހުރިކާ މިނިސްޓްރީއެއްގެ މިނިސްޓަރުން ތިއްބެވި ޓާސްކް ފޯހަކުންނެވެ. ހެލްތް މިނިސްޓަރާއި އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރެވެ. ހޯމް މޮނިނިސްޓަރާއި ހައުސިން މިނިސްޓަރެވެ. ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯހާއި ޕޮލިސް ކޮމިޝަނަރެވެ.\nއިހަވަންދޫ މީހާ ސުވާލު އުފައްދާ ހިސާބަކީ މިއެވެ. އެމީހުން އަހައެވެ. 787 ދަރިވަރުން އެ ސްކޫލެއްގައި ތައުލީމް ހާސިލްކުރަމުންދާ އިހަވަންދޫ މަދަރުސާގެ ދަރިވަރުން އެއްތަނަކަށް އެއްވީމާ ޑެންގީހުން ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު ނޯންނަނީ ހެއްޔެވެ؟ އެސުވާލުގެ ޖަވާބު ދީފިއެވެ. އިހަވަންދޫގައި ޑެންގީހުން ފެތުރޭތީ އިހަވަންދޫއަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވި ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ޓީމުންނެވެ.\nސްކޫލު ބަންދުކުރުމަކީ ޑެންގީ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އޮތް ހައްލެއްނޫން - ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ޓީމް\nކޮންމެއަކަސް ކަމުގެ މާހިރުން އެމީހުންގެ ބަސް އިއްވާފިއެވެ. ރައްޔިތުންނަށް އަރާފައިވާ އޮޅުން ފިލުވައި ދީފިއެވެ. ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ޓީމުގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ އެ މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ ޑރ. ޢާއިޝަތު ރަމީލާ ވިދާޅު ވަނީ ސްކޫލް ބަންދުކުރުމަކީ ޑެންގީ ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެކަމެއް ނޫންކަމަށެވެ. ސްކޫލު ބަންދުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި މަދިރިން ރައްކާތެރި ވެވޭނެ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުން މުހިއްމުކަމަށެވެ. އެގޮތުން މަދިރި ހަފާ ގަޑިތަކުގައި މަދިރި ލޯޝަންފަދަ މަދިރި ހެފެމުން ސަލާމަތްކޮށްދޭ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުން މުހިއްމުކަމަށް ޑރ. ރަމީލާ ފާހަގަކުރައްވައެވެ.\n"މަދިރި ނުހަފާ ގަޑިތައް ގިނައީ ސްކޫލުގަ. އެންމެ ވަގުތުކޮޅެއް މިއަންނަނީ މަދިރި ހަފާ. އެވަގުތުކޮޅަށްޓަކައި ދެންހުރި އެހެން ހުރިހައި ކުދިންގެ ކިޔެވުން ބްލޮކް ކުރުމަށްޓަކައި ސްކޫލް ބަންދުކުރުން އެއީ ސޮލިއުޝަންއެއް ނޫން" ޑރ. ރަމީލާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nޑރ ރަމީލާ ވަނީ މިދިޔަ އަހަރު ޑެންގީއާއި ގުޅުވައިގެން ސްކޫލްތައް ބަންދުކޮށް ހޭވި ހަޑީގެ ވާހަކަވެސް ދައްކަވާފައެވެ. އެކަމަނާ ވިދާޅު ވަނީ މިދިޔަ އަހަރު ސްކޫލްތައް ބަންދުކުރީ ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ލަފަޔާއެކު ނޫން ކަމަށެވެ.\nއެކަމަނާ ވަނީ ސްކޫލް ބަންދުކުރުމުން ޑެންގީހުން ކޮންޓްރޯލް ނުވާކަމުގެ ވަރުގަދަ ހުއްޖަތެއް ދައްކަވާފައެވެ. އެކަމަނާ ވިދާޅުވަނީ މިދިޔައަހަރު ސްކޫލުތައް ބަންދުކުރުމުން ޑެންގީ ފެތުރުމަށް އެއްވެސް ބަދަލެއްއައިކަން ފާހަގަކުރެވެފައި ނުވާކަމަށެވެ. އަދި ގޭގައި ތިބި ކުދިންނަށްވެސް ޑެންގީ ޖެހެމުންދިޔަ ކަމަށެވެ.\nޑރ ރަމީލާ ވިދާޅުވާ ވާހަކައިގެ އެއްބަޔާއި މެދު ބަހުސް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. އެއީ މިދިޔަ އަހަރު ސްކޫލްތައް ބަންދުކުރީ ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ލަފަޔާއެކު ނޫން ކަމަށް ބުނާ ބުނުމާއި މެދުއެވެ. އެހެނީ ސްކޫލްތައް ބަންދުކުރުމަށް ނިންމި ޓާސްކް ފޯހުގައި ހެލްތް މިނިސްޓަރުވެސް އިންނެވިއެވެ.\nޤަބޫލު ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް އެބައޮތެވެ. ސިޔާސީ ނިންމުމެއް ނިންމާއިރު ހެލްތް މިނިސްޓަރު އިންނަވާ ތަނެއްގައި އެކަމަނާދޭ ޓެކްނިކަލް ލަފާގައި އެއްވެސް ބަރުދަނެއް ނުހުރެދާނެކަމެވެ. ވާހަކަ ދައްކާލި އިހަވަންދޫ ބައެއް މީހުން ބުނަނީ މިދިޔަ އަހަރު ޑެންގީހުން ފެތުރޭ ކަމަށްބުނެ ސްކޫލްތައް ބަންދުކުރީ މިނިވަން ފަންސާހަށް ތައްޔާރުވާންވެގެން ކަމަށެވެ. ޑެންގީ ހުމާއި ގުޅުންހުރި ކަމެއްގައި ނޫންކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެފަދަ ހީލަތްތެރި ގޮތެއްގައި ސަރުކާރަކުން، އެއް މަސްދުވަހަށް މުޅި ރާއްޖޭގެ ހުރިހާކުދިންގެ ކިޔެވުން ޤުރުބާން ކޮށްފާނެ ބާއެވެ؟\nކަމާގުޅޭ މިނިވަން މާހިރެއްގެ ބަސް\nސިއްޙީ ދާއިރާގެ ބޭފުޅަކު ނަންނުޖެހުމަށް ޝަރުތުކޮށް ވިދާޅުވީ ސްކޫލް ބަންދުކުރުމަކީ ނުވަތަ ބަންދު ނުކުރުމަކީވެސް ޑެންގީ އަށްއޮތް ހައްލެއް ނޫންކަމަށެވެ. ބަލަންޖެހޭ ކަމަކީ ސްކޫލް ބަންދުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނުވަތަ ބަންދު ކުރަން ނުޖެހޭ ސަބަބެއް އޮތްތޯ ކަމުގައެވެ. "ބަލަންޖެހެނީ ބަލި ފެތުރޭ ޕެޓާން، ބަލިޖެހެނީ ސްކޫލަށް ދާކުދިންނަށްތޯ؟ ނޫނީ ވަކި ސަރަހައްދެއްގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށްތޯ؟ މިހިރަކަހަލަ ކަންކަމަށް، އެއަށްފަހު ވަކިގޮތެއް ނިންމަންވާނީ" އެބޭފުޅާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެބޭފުޅާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، މިހާރުން މިހާރަށްވެސް ސްކޫލްފަދަ ގިނަމީހުން އެއްވާ ތަންތަނުގެ ބައެއް އުސޫލުތައް ބަދަލުކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ޑެންގީ މަދިރި އެންމެ ހަރަކާތެރިވާ ވަގުތު ކަމަށްވާ ހަވީރާއި ހެނދުނު ގަޑީގައި ތަން ބަންދުކުރުމާއި ދުވާލުގެ ވަގުތު ތަކުގައި އިތުރު ހަރަކާތްތައް ކުރިޔަށް ގެންދިއުން މަޑުޖައްސާ ލެވިދާނެކަމުގައެވެ.\nއެބޭފުޅާގެ ބަހުން އެނގިގެންދިޔައީ މިކަމާ ގުޅިގެން ދިރާސާ ތަކެއް ބޭނުންވާކަމެވެ. ދިރާސާ ތަކެއް ކުރަން ޖެހޭކަމެވެ.\nއިހަވަންދޫ ސިއްހީމަރުކަޒުގެ ޕަބްލިކް ހެލްތް ޔުނިޓްގެ ބޭފުޅަކާ އެކަމާގުޅޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކޮށްލީމެވެ. ކަމުގެ ސީރިއަސްކަން ބޮޑުވެފައި ވާވަރުން އެބޭފުޅާވެސް ވާހަކަދެއްކެވީ ނަންނުޖެހުމަށް އާދޭހާއިއެކު އެދިއެވެ. އެބޭފުޅާ ވިދާޅުވިގޮތުގައި ވަކި ސްކޫލަށް ގޮސްގެން ޑެންގީހުން ޖެހޭކަމަށް ފާހަގައެއް ނުކުރެވެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނައިން ޑެންގީހުން ޖެހެނީ ސްކޫލަށްދާ އުމުރުގެ ކުދިންނަށް ކަމަށް އެބޭފުޅާ ވިދާޅުވިއެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން ސްކޫލްވެސް ދެތިން ފަހަރެއްގެމަތިން އިންސްޕެކްޓް ކޮށްފަވާނެ. އެތާކުން މަދިރިއެއް ނުފެނޭ. މަދިރި އާލާވާނެ ތަނެއްވެސް ނެތް. ދެން ކަލޭއަށް އެނގޭނެ އަހަރެމެންނަށްވުރެ. އެހެންވީމާ ފަންނީ މީހުންނާއެކު އިތުރު ދިރާސާ ކުރަންޖެހޭ" އެބޭފުޅާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nވިމާ ސްކޫލް ބަންދުކުރަން ޖެހޭ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތެއްނޫން ހެއްޔެވެ!!!؟\nމަދިރީގެ އުނދަގޫ އިހަވަންދޫ މަދަރުސާއަށް ފޯރާނެތަ؟\nސިއްހީމަރުކަޒުން އެ ބުނަނީ އިހަވަންދޫ މަދަރުސާގެ ސަރަހައްދުގައި މަދިރި އާލާވާނެ ތަނެއް ނެތްކަމުގައެވެ. އެކަމަކު ފެންނަ ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. އެފަދަ ތަންތަން އިންތިހާއަށް ހުރިތަން އެބަ ފެނެއެވެ.\nދުނިޔޭ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ބުނަނީ ޑެންގީހުން ޖައްސާ އީޑީސް މަދިރި އޭގެ އުމުރުގައި އެވްރެޖްކޮށް 400 މީޓަރަށް އުދުހޭ ކަމުގައެވެ. މަދިރި އުފައްދާ ކާރުހާނާ ކަމުގައިވާ ކުނިގޮނޑާ ސްކޫލައި ދެމެދު 300 މީޓަރު ކިރިޔާ ހަމަވަނީއެވެ. އިރުމަތީ ފަރާތުގައިހުރި އޮޑިހަރުގެތަކާ ސްކޫލާ ދެމެދު 180 އެއްހާ މީޓަރުވެސް ނެތެވެ. ރައްވެހި މަގުގައިހުރި މަދިރި ހާލިތަކައި ސްކޫލާއި ދެމެދުހުރީ 270 މީޓަރެވެ.\nފާހަގަކޮލަންޖެހޭ ކަމަކީ ސްކޫލަށް އަސަރުކުރާ ސަރަހައްދުގައި މަދިރި ހާލިތައް ހުރިނަމަވެސް އެހާލިތަކަށް ހަމަލާ ދެވިފައިވާ ކަމެވެ. އެހެންކަމުން މިހާރު އެހާލިތަކުގެ ބިރު ސުކޫލަށް ނެތްކަމަށް ބުނެވިދާނެއެވެ.\nދެން އޮތީ އެއްތަނަކަށް އެއްވުމުން މަދިރި ހަފާވަރު ގިނަވާނެ ވާހަކައެވެ. އާއެކެވެ. އެއީއެކަން ވާނެގޮތެވެ. މަދިރި ދިރޭ އެއްޗެހި ފާހަގަކުރާ އެއްގޮތަކީ އެތަކެތި ދޫކުރާ ކާބަންޑާ އޮކްސައިޑުންނެވެ. މާ އަވަސްއަވަހަށް ނޭވާލާ މީހުންގެ ގައިގައި ގިނައިން މަދިރި ހަފަނީ އެހެންވެއެވެ. ގިނަބައަކު އެއްތަނަކަށް އެއްވުމުން ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑްގެ އަސަރު މަދިރިއަށް ފެންނަން ފަސޭހަވެއެވެ. ވީމާ އެސަރަހައްދެއްގައި އުޅޭ މަދިރި އެދިމާލަށް މިސްރާބު ޖަހައެވެ. ވީމާ ކުދިން ސްކޫލުގައި އުޅޭ ވަގުތުތަކުގައި އެދިމާލަށް މަދިރީގެ މިސްރާބް އަމާޒްވާނެއެވެ. މިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް ކުދިން ސްކޫލަށް ފޮނުވާއިރު މަދިރި ލޯޝަން ލައްވާފައި ފޮނުވިދާނެއެވެ. ކުލާސް ރޫމްތަކުގައި މަދިރި ނުވަންނަ ގޮތް ހަދަން ބޭނުންކުރާ ޒާތުގެ ކެމިކަލް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.\nދެންއޮތީ މަދިރި ހަފާގަޑިއެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކަށް މިއީ ކުޑަކޮށް އޮޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ބައެއް މީހުން ހީކުރަނީ ޑެންގީހުން ފަތުރާ އީޑީސް މަދިރި ހަފަނީ ހަމައެކަނި ހެނދުނާއި ހަވީރުކަމަށެވެ. މިއީ އެ މަދިރި އެންމެ ހަރަކާތްތެރިވާ ވަގުތުތަކެވެ. އީޑީސް މަދިރި ހަފާ އުޅެނީ ދުވާލުގެ ވަގުތު ތަކުގައެވެ. ކުދިން ސްކޫލަށް ދަނީވެސް ދުވާލުގެ ވަގުތުއެވެ. މިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް މަދިރި އެންމެ ހަރަކާތްތެރިވާ ވަގުތު ތަކުގައި ސްކޫލް ބަންދުކުރެވިދާނެ ނޫންހެއްޔެވެ.\nއެހެން ގައުމުތަކުގައި ސްކޫލް ބަންދުކުރޭތަ؟\nއެހެން ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ވެސް ޑެންގީ ރޯގާ ތަކުގައި ސްކޫލް ބަންދުކޮށްފައި އެބަހުއްޓެވެ. އަވަށްޓެރި އިންޑިއާ ޕާކިސްތާން އަދި ލަންކާ މި ލިސްޓްގައި ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް ޑެންގީގެ ސަބަބުން ރާއްޖެހާ ދިގުމުއްދަތަކަށް ސްކޫލުތަކުގެ ކިޔެވުން ހުއްޓައިލި ޤައުމެއް ނުފެނުނެވެ. ކޮންމެއަކަސް އެ ރޮނގުން ރާއްޖެ މިއޮތީ ރެކޯޑް ހަދާފައެވެ.\nޕާކިސްތާނުގެ ލާހޯރު: 2011 ވަނަ އަހަރު ޕާކިސްތާނުގެ ލާހޯރަށް ވަރުގަދަ ޑެންގީ ރޯގާއެއްގެ އަސަރުކޮށް އެތަނުގެ ލޯކަލް ސަރުކާރުން ހުރިހާ ސްކޫލެއް ބަންދުކުރަން އެންގިއެވެ. ނަމަވެސް އަމިއްލަ ސްކޫލްތަކުގެ ޖަމިއްޔާއިން ނިންމީ އެގޮތަށް އެކަން ނުކުރުމަށެވެ. އެމީހުން ހުއްޖަތަކަށް ދެއްކީ ސްކޫލް ބަންދުކޮށްގެން ޑެންގީ ކޮންޓްރޯލް ވާކަމުގެ އެއްވެސް އިލްމީ ދިރާސާއެއް ނެތްކަމުގައެވެ.\nސްރީލަންކާގެ ރޯޔަލް ކޮލެޖް: 2002 ވަނަ އަހަރު ޑެންގީ މަދިރީގެ މައްސަލައެއްގައި ލަންކާގެ އެންމެބޮޑު ސަރުކާރު ކޮލެޖްކަމަށްވާ ރޯޔަލްކޮލެޖް ބަންދުކުރިއެވެ. އެކޮލެޖް ބަންދުކުރީ އެކޮލެޖްގެ ކުދިން ކުޅެން ހާއްސަ ކޮށްފައިވާ މައިދާނަކީ ޑޭންގީ މަދިރީގެ ހާއްޔެއްކަމަށް ފެނިގެން އެތަން ރަނގަޅުކުރުމަށެވެ.\nއިންޑިއާގެ ބެންގަލޫރު: 2015 ވަނައަހަރު ޑެންގީ ރޯގާއާއި ވިއްދައިގެން އިންޑިޔާގެ ބެންގަލޫރުގެ ސްކޫލްތައް ބަންދުކުރިއެވެ. އެފަހަރު ބަންދުކުރީ 10 ދުވަހަށެވެ. ބަންދުކުރި ސަބަބެއްކަމަށް ބުނެފައިވަނީ ސްކޫލްތަކަށް މަދިރިމަރާ ބާރުގަދަ އިންސެކްޓް ސައިޑް ޖެހުމަށެވެ.\nކޮންމެއަކަސް ބަޔާންމިކުރެވުނު މަދު މިސާލުތަކަށް ބަލާނަމަވެސް ސްކޫލް ބަންދުކުރުމުގައި އެ ޤައުމުތަކުން ސަބަބުގައި ހިފާފައިވާމިންވަރު ފެނިގެން އެބަދެއެވެ. ރާއްޖޭގައި ހެދިހެން ހަމަ ތިބެލާފައި ބަންދުކުރީކީ ނޫނެވެ. ލަންކާގެ ރޯޔަލް ކޮލެޖް ބަންދުކުރީ އެކޮލެޖްގެ ގޯތިތެރޭގައި ޑެންގީ މަދިރި އާލާވާ ތަންތަން ހުރެގެންނެވެ. ބަންގަލޫރުގައި ސްކޫލްތަކަށް ގަދައަށް ފޮގް ކުރާން ވެގެންނެވެ.\nފާހަކަ ކޮށްލަންޖެހެނީ ސިންގަޕޫރު، އެމެރިކާ، ތައިލޭންޑް ފަދަ ގައުމުތަކަށްވެސް ޑެންގީ ރޯގާ (އައުޓްބްރޭކް) އަންނަކަމެވެ. ނަމަވެސް އެއިން ޤައުމެއްގެ ސްކޫލް ޑެންގީއާ ގުޅުވައިގެން ބަންދުކުރިކަން އެންގޭކަށް ނެތެވެ. އެއީ ދައުލަތް ހިންގުމުގެ އިންތިޒާމް ރަނގަޅު ޤައުމުތަކެވެ. ވީމާ ޑެންގީއާ ގުޅުވައިގެން ސްކޫލް ބަންދު މިކުރަނީ ހިންގުން ދޯދިޔާ ގައުމުތައްތާއެވެ! ސްކޫލް ބަންދުކުރި ޤައުމުތަކުންވެސް ރާއްޖެހާ ފީކަޅާކޮށް އެކަން ކޮށްފައެއްނެތެވެ.\nދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ބުނަނީ ކީކޭ؟\nދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ޑެންގީހުމާ ބެހޭގޮތުން ވަރަށްގިނަ ވާހަކަ ދައްކާފައި އެބަހުއްޓެވެ. އެ ޖަމިއްޔާއިން އާންމުކޮށްފައިވާ ފަތްފުއްތަކަށް ބަލާއިރު ޑެންގީހުމުގެ ރޯގަޔާ ގުޅިގެން ސްކޫލްފަދަ އާންމުން އެއްވާ ތަންތަން ބަންދުކުރުމަށް ލަފާދީފައި ވާތަނެއް ނުފެނުނެވެ. އެޖަމިއްޔާއިން ލަފާދެނީ މަދިރި އާލާވާނެ ތަންތަން ނައްތައިލުމުގެ އިތުރަށް މަދިރި ހެފުމުން ރައްކާތެރިވާނެ ގޮތްތައް ހިޔާރުކުރުމަށެވެ.\nހަށިގަނޑު ވިހާވެސް ބޮޑަށް ނިވާވާނެ ފަދަ އަންނައުނު ބޭނުންކުރުމަށެވެ. މަދިރި ލޯޝަން އުނގުޅުމަށެވެ. މަދިރި ލޯޝަން ލާންވީ ހެދުމުން ނިވާނުވާބައިގައެވެ. އަދި ހެދުމުގައިވެސް ކުޑަކޮށް މަތިމަތިން ލޯޝަން އުނގުޅާލުމުން ރައްކާތެރިކަން ބޮޑުވާނެކަމަށް އިރުޝާދުދެއެވެ.\nއީޑީސް މަދިރީގެ އާއިލާގެ ބައެއް މެންބަރުންނަކީ މީހުން އުޅޭ ގޭގޭގައި ނިކަން އުޅޭހިއްވާ އެއްޗިއްސެވެ. ވީމާ މިފަދަ ރޯގާއެއް ފެތުރޭ ދުވަސްވަރު ގޭތެރެ ރަނގަޅަށް ސާފުކޮށް މަދިރި ނުވަންނާނެހެން ދޮރުތަށް ލެއްޕުމަށް ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ވެސް ލަފާދެއެވެ. ވަކިން ހާއްސަކަށް އިރުއަރާ ގަޑިއާއި އިރު އޮށްސޭ ވަގުތު ދޮރުތަށް ރަނގަޅަށް ލައްޕާ މަދިރިޔަށް ޙާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަށް ލަފާދެއެވެ.\nސްކޫލަށް ކުދިން ނުފޮނުވާ ބެލެނިވެރިން ކުށްވެރިވާނެތަ؟\nއިހަވަންދޫގެ ބައެއް ބެލެނިވެރިން އެމީހުންގެ ދަރިން ސްކޫލަށް ފޮނުވުން ހުއްޓާލިއެވެ. ތައުލީމަކީ އަސާސީ ހައްޤަކަށްވާއިރު ދަރިން ތައުލީމު ލިބުމުން މަހުރޫމް ކުރެވިދާނެހެއްޔެވެ. ގާނޫނީ ވަކީލް އުސްތާޒް އަބުދުލްމާނިއު ހުސައިން ވިދާޅުވީ އާންމު ހާލަތުގައި ދަރިން ސުކޫލަށް ނުފޮނުވުމަކީ އިހުމާލުވުން ކަމަށާއި، ނަމަވެސް މިހާރު މިއޮތް ހާލަތުގައި، ކުއްޖާގެ ސިއްޙަތަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމަކުން ސަލާމަތް ކުރުމަށްޓަކައި ކުދިން ސްކޫލަށް ނުފޮނުވުމަކީ އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް ގޮތުގައި އިހުމާލުވުން ކަމަށް ބަލަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށެވެ.\nސްކޫލް ބަންދުކުރަންވީ ކީއްވެ؟\nސްކޫލް ބަންދުކުރަންވީ އެއް އުސޫލަކުން ކަންކުރުމަށެވެ. މިދިޔަ އަހަރު އެކަން އެގޮތަށް ކުރީތީއެވެ.\nރައްޔިތުން އެދެނީ ޑެންގީ އިން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި އެޅެން އޮތް ކިތަންމެ ކުޑަ ފިޔަވަޅެއް ވިޔަސް އެޅުމެވެ. އެކަމަކުން ކިތަންމެ ކުޑަ ވިޔަސް މަންފާއެއް އޮތް ކަމެއް ވިޔަސް ކުރުމެވެ. ޑެންގީއަށް ދެކޮޅަށް އެޅެން އޮތް ކިތަންމެ ކުޑަ ފިޔަވަޅެއް ވިޔަސް ދޫކޮށް ނުލުމަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޤުޞަދެވެ.\nސްކޫލު ބަންދުކޮށްލުމަށް ގިނަ ރައްޔިތުން އެދޭއިރު، އެ އެދުމަށް އިޖާބަ ލިބި ހިތަށް ފިނިކަމެއް ލިބުމަކީ ވެސް މި ދަނޑިވަޅު ވަކީން ކުޑަކަމެއް ހެއްޔެވެ؟\nގިނަމީހުން އެއްތަނަކަށް އެއްވުމުން އެތަނަކަށް މަދިރި ޖަމާވާވަރު އިތުރުވެއެވެ. ހަފަން ލިބޭ އިންސާނުން ގިނަވެއެވެ. ހަފަން ފަސޭހަވެއެވެ. ހަފައިލެވޭ މިންވަރު އިތުރުވެއެވެ. ވީމާ ހަފައިގެން ފެތުރޭ ބައްޔެއް ފެތުރުމުގެ ފުރުޞަތު، އެއްތާކަށް ގިނަ މީހުން ޖަމާވުމުން އިތުރުވާނެ ނޫންތޯއެވެ.\nސްކޫލް ބަންދުކުރީމާ އެއްތަނަކަށް ކުދިން ޖަމާވާ މިންވަރު މަދުވާނެތާއެވެ. ޖަމާވާ މިންވަރު މަދުވީމާ، މަދިރިއަށް ހަފަން ލިބޭ ފުރުޞަތު ގެއްލޭނެ ނޫންތޯއެވެ. އެ ފުރުޞަތު ބަންދުވީމާ މަދިރި ހަފައިގެން ފެތުރޭ ބައްޔަކަށް އެނގުން ނުވާންވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟\nސްކޫލް ބަންދު ނުކުރަންވީ ކީއްވެ؟\nސްކޫލް ބަންދުކޮށްގެން ޑެންގީ ކޮންޓްރޯލް ވާކަމުގެ އެއްވެސް އިލްމީ ދިރާސާއެއް އޮތްތަނެއް ނުފެނުނެވެ. ވީމާ ސަބަބުގައި ހިފައިގެން ބޭކާރު ކަމެއް ކުރުމެއް ނެތްތާއެވެ.\nޑެންގީއަކީ ގައިންގަޔަށް އަރާބައްޔެއް ނޫނެވެ. އެބަލި ފަތުރަނީ މަދިރިއެވެ. ވީމާ މަދިރި ނޫޅޭންޔާ ކިތަންމެ ބަޔަކު އެތަނަކަށް އެއްވިއަސް ޑެންގީހުމެއް ނުފެތުރޭނެތާއެވެ. އިހަވަންދޫ ސިއްޙީމަރުކަޒުގެ މުއައްޒިފު ބުނެފައި އެވަނީ ސްކޫލް ސަރަހައްދުގައި މަދިރިއުފެދޭ ތަނެއް ނެތްކަމަށާއި ސްކޫލުގައިވެސް މަދިރިނޫޅޭ ކަމުގައެވެ. ވީމާ ސްކޫލް ބަންދުކުރުމަކީ ހަމަ ބޭކަރު ކަމެއްތާއެވެ.\nސްކޫލުގައި މަދިރިއުޅުނަސް ކުދިން ސްކޫލަށް ފޮނުވާއިރު މަދިރިލޯޝަން ލައްވާނަމަ އެކުދިންގެ ގަޔަކު މަދިރިއެއް ނަހަފާނެތާއެވެ. އަދި ކްލާސް ރޫމްތަކުގައިވެސް މަދިރި ދުރުކުރާ ޒާތުގެ ކެމިކަލް ބޭނުން ކުރެވިދާނެ ނޫންހެއްޔެވެ. މިކަން މިހެން ކުރެވެންއޮތްއިރު ކުދިންގެ އަގުހުރި ފިލާވަޅުތައް ނަގާލައި ސްކޫލް ބަންދުކުރުމަކީ އެދެވޭކަމެއް ނޫނެއްނޫންހެއްޔެވެ.\nމިދިޔައަހަރު ޑެންގީއޭކިޔާ މަހެއްހާ ދުވަހަށް ބޭކާރުގޮތުގައި ސްކޫލް ބަންދުކުރުމުން ހާލުގައި ޖެހުނީ ދަރިވަރުންނަށާއި ޓީޗަރުންނަށެވެ. ފިލާވަޅުތައް ޖެހުނީ ބޮނޑިކޮށް ޖަހާށެވެ. ތައުލީމީ ގޮތުން ފެންވަރު ދަށް ކުދިންނަށް މީ ތަހަށްމަލްކުރެވޭ ވަރުގެ ކަމެއްނޫނެވެ. އަނެއްކާ މިއަހަރުވެސް އެ އަނިޔާ އެމީހުންނަށް ދޭންވީހެއްޔެވެ؟\nމި ފަހަރު އިހަވަންދޫ ސްކޫލް ބަންދުކޮށްފިނަމަ އަނެއްކާވެސް ރާއްޖެއަށް އެދެއްކެނީ މިސާލެކެވެ. ގޯސް މިސާލެކެވެ. އެހެން ރަށަކަށް ޑެންގީގެ ރޯގާއެއް އަޔަސް ސްކޫލް ބަންދުކުރަން އެދޭނެތާއެވެ. ބެލެވޭގޮތުގައި ހެލްތް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީގެ ޓީމުން އެމަސައްކަތް ކުރައްވަނީ އެގޯސް ޗޭނު މުގުރާލެއްވުމަށެވެ.\nޑެންގީހުމަކީ ގައިންގަޔަށް އަރާބައްޔަކަށް ނުވި ކަމަށް ވިޔަސް، ސްކޫލް ބަންދުކޮށްގެން ޑެންގީހުމުގެ ރޯގާޔަށް ކުޑަ ލުޔެއް ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު އޮވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ސްކޫލް ބަންދު ކުރުމުން ދެން ލިބިދާނެ ގެއްލުމާއި ބުރަ ބޮޑުވެދާ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ސްކޫލް ބަންދުކުރަންވީ ސަބަބުތަކަށްވުރެ ސްކޫލްބަންދު ނުކުރާންވީ ސަބަބުތައް މާގިނަކަން ފާހަގަކުރަން ޖެހެއެވެ.\nމިފަދަ ދުވަސްވަރެއްގައި ދަރިން ސްކޫލަށް ފޮނުވާއިރު މަދިރި ލޯޝަން ފަދަތަކެތި ލެއްވުމަށް ބެލެނިވެރިން ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމީ ކޮންމެހެން ބޭނުންވެގެންވާ ކަމެކެވެ.\nސްކޫލްގެ މޭނޭޖްމަންޓުންވެސް ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެގޮތުން މަދިރި އެންމެ ހަރަކާތްތެރިވެގަންނަ ވަގުތުތަކުގައި ސްކޫލުގައި ކުދިން ނުބޭތިއްބުމާއި ސްކޫލް ސަރަހަށްދުގައި މަދިރި އުފެދޭގޮތަށް ތަނެއްހުރިތޯ ޤަވާއިދުން ބަލާ ޗެކްކުރަމުން ގެންދަން ޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކްލާސް ރޫމްތަކަށް މަދިރި ނުވަދެވޭ ގޮތް ހެދުމަށް ކުރެވެންހުރި ކަންކަން ބަލާ އެޅެންހުރި ފިޔަވަޅެއް އެޅުން މުހިންމެވެ. އަދި ސްކޫލް ބަންދު ނުކުރި ކަމުގައި ވިޔަސް، ސްކޫލްގައި ކުދިން ހޭދަ ކުރާ ވަގުތަކީ އީޑީސް މަދިރި ހެފުމަށް ދަތި ވަގުތަށް ހަދަން ޖެހެއެވެ. ސްކޫލަށް ގެންނަ ގަޑި ލަސްކޮށް، ފޮނުވައިލާ ގަޑި އަވަސް ކުރަން ޖެހެއެވެ.\nބެލެނިވެރިން ހަނދާންކުރަންވީ ކުދިންގައިގައި މަދިރި ހެފުމުގެ ފުރުސަތު އޮތީ ހަމައެކަނި ސްކޫލުގައި ހޭދަވާ ވަގުތު ނޫންކަމެވެ. އީޑީސް މަދިރީގެ އާއިލާގެ ބައެއް މެންބަރުންނަކީ ނިކަން މީހުން އުޅޭ ގޭގޭގައި އުޅޭހިއްވާ އެއްޗިއްސެވެ. ވީމާ މިފަދަ ރޯގާއެއް ފެތުރޭ ދުވަސްވަރު ގޭތެރެ ރަނގަޅަށް ސާފުކޮށް މަދިރި ނުވަންނާނެހެން ދޮރުތަށް ލެއްޕުމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުން މުހިންމެވެ. ހާއްސަކޮށް ހެނދުނާއި ހަވީރު ވަގުތުއެވެ.\nމީގެއިތުރުން ހެނދުނާއި ހަވީރުގަޑީ ކުދިން ބޭރުތެރެއަށް ދޫކޮށްލުމީވެސް މަދިރި ހެފުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްކަމެކެވެ.\nދެން އޮތީ އެންމެ ބޮޑުކަންތަކެވެ. ހެލްތް މިނިސްޓްރީގެ ޓީމްގެ ވާހަކައިން، މިދިޔަ އަހަރު ސްކޫލްތައް ބަންދުކުރީ ޓެކްނިކަލް މީހުންގެ ލަފާ ނުހޯދާކަން އިނގެން އެބައޮތެވެ. ވީމާ ސަރުކާރުން ނިންމާ ސިޔާސީ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި ޓެކްނިކަލް މީހުންގެ ލަފާހޯދުމުގެ މުހިންމުކަން މިކަން ސާފުކޮށް އެބަފެނޭ ނޫންތޯއެވެ.\nއިހަވަންދޫ މަދިރީގެ ހާއްޔަކަށްވީ ބަޔެއްގެ އިޙުމާލުން․\n– 18 ޖުލައި 201600\nތިހެން ތެޅިތެޅި ތިބެންޖެހޭނި\nޝުކުރިއްޔާ․ ހެލްތު މިނިސްޓުރީގެ ޓީމު އައިސް ދިން މައުލޫމާތު ތަކަށްވުރެ ގިނަ މައުލޫމާތު ވަރަށް ރަނގަޅަށް ލިބިއްޖެ․ ޖަޒާކަﷲ․\nHealth ministry team vanee rayithunah saaf nuve huri mauloomath saafkohdehvaafa.\n– 19 ޖުލައި 201600


Vote Lumah Dheli Fohevey Galameh, Ofisalun Ge Athugai Faahaga Jehey Angoti Eh - Vaguthu\nވޯޓް ލުމަށް ދެލި ފޮހެވޭ ގަލަމެއް، އޮފިޝަލުންގެ އަތުގައި ފާހަގަ ޖެހޭ އަނގޮޓިއެއް\nމިދިޔަ މަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހު ވޯޓް ލުން ކުރިއަށް ދިޔައިރު ބައެއް މަރުކަޒުތަކުގައި ދެލި ފޮހެވޭ ގަލަމެއް ބޭނުން ކުރި ކަމަށާއި، އަދި ބައެއް މަރުކަޒުތަކުގައި ވޯޓް ގުނުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވި އޮފިޝަލުންގެ އަތުގައި ވޯޓް ކަރުދާހުގައި ފާހަގަ ޖެހުމަށް އަނގޮޓިއެއް ބޭނުން ކުރި ކަމަށް އިންތިޚާބު ބާތިލް ކުރަން ރައީސް ޔާމީންގެ ފަރާތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ފާހަގަ ކޮށްފައިވާ ނުކުތާތަކުގައި ބުނެފިއެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ ފަރާތުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ކަމަށް ބުނާ ލިޔުން ވަނީ މީސް މީޑިއާގައި ލީކް ކޮށްލާފައެވެ.\nއެލިޔުމުގައި ވާގޮތުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ވޯޓް ކަރުދާސްތައް ބޭނުން ކޮށްގެން މަކަރާއި ހީލަތް (އިލެކްޓޯރަލް ފްރޯޑް) ހަދައި އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ ވަކިކޮޅަކަށް ބުރަވާނޭ ގޮތައް ކަންތައް ކުރެވިދާނެތޯ ބެލިބެލުމުން އެއީ ކުރެވިދާނެ ކަމެއްކަމަށާއި އަދި އެފަދަ ކަންކަން މީގެ ކުރިން ދުނިޔޭގެ ބައެއް އެހެން ގައުމުތަކުގައި ބޭއްވުނު އިންތިޚާބުތަކުގައި ކޮށްފައިވާކަން ވަނީ އެނގިފައި ކަމަށް ވެސް ލިޔުމުގައި ވެއެވެ.\nމިގޮތުން ބަލާއިރު ވޯޓް ލުމުގައި ބޭނުން ކުރެވޭ ވަސީލަތްތައް ބޭނުން ކޮށްގެން ވޯޓް އޮޅުވާލެވިދާނެ ދެގޮތެއް ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައި ކަމަށް ލިޔުމުގައި ވެއެވެ. އެލިޔުމުގައި ފާހަގަ ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ފުރަތަމަ ގޮތަކީ ވޯޓް ލުމުގައި ބޭނުން ކުރެވޭ ގަލަމުގައި ހުންނަ ދެއްޔަކީ އެގަލަށް ބޭނުން ކޮށްގެން ޖަހާ ފާހަގަ ވަގުތުކޮޅެއް ފަހުން ފޮހެވޭ ފަދަ ދެއްޔަކަށް ވުމެވެ. މިފަދަ ގަލަމަކީ މާބޮޑު އުނދަގުލަކާއި ނުލައި ލިބެން ހުންނަ ގަލަމެއް ކަމަށާއި މިފަދަ ގަލަމެއް ބޭނުން ކޮށްގެން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބޭއްވުނު އިންތިޚާބުގެ ވޯޓްގެ ނަތީޖާ އޮޅުވާލުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައިވޭތޯ ނުވަތަ އެފަދަ ކަމެއް ބަޔަކު ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ ވަރުގެ ހެކި ނުވަތަ ޤަރީނާ ހުރިތޯ ބަލާއިރު ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ކުރިން އެ އިންތިޚާބުގައި ލެވޭ ވޯޓްތަކަށް ބަދަލު ގެނެސް އެއިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ ވަކި ކޮޅަކަށް ލެންބުމަށްޓަކައި އަނގޮޓިތަކެއް އިލެކްޝަން ކޮމިޝަންގެ ދެ މެންބަރެއްގެ އެންގުމުގެ މަތިން ޗައިނާއިން ރާއްޖެ ގެނެސް އެ މެންބަރުންގެ ކުރިމަތީގައި އެ ޓެސްޓްކޮށް ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ފޮނުވާފައިވާކަން އެނގިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ބަހައްޓާފައި ހުރީ ދެލި ފުހެވޭ ގަލަންތަކެއް ކަމަށާއި އެ ގަލަންތަކުން ލާފައިވާ ފާހަގަތައް ފުހެވިފަވާ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. އަނގޮޓި ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ އެފަދަ ވޯޓު ކަރުދާސްތަކުގައި އަލުން ފާހަގަ ޖެހުމަށް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ވޯޓުތައް ގުނާ ތަރުތީބު ކުރަމުންދިޔަ ވަގުތު އޮފިޝަލުން އަނގޮޓި އަޅައިގެން ތިބެ، ފާހަގަ ފުހެވިފައިހުރި ވޯޓު ކަރުދާސްތަކުގައި ފާހަގަ ޖަހަމުން ދިޔަ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ. އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުން ގޮޅިން ބޭރުގައި ފާހަގަ ޖެހުނު ނަމަވެސް ވޯޓު ބާތިލް ނުވާނެ ކަމަށް ކުރިން އިއުލާން ކުރީ ވެސް އެހެންވެ ކަމަށާއި އަނގޮޓިން ފާހަގަ ޖަހާއިރު ސީދާ ގޮޅިއާ ދިމާނުވެދާނެ ކަމަށް ވެސް މައްސަލައިގައި ފާހަގަ ކުރި އެވެ.\nގަލަމުން ޖަހާފައިވާ ފާހަގަ ނިޝާން ވޯޓު ކަރުދާސްތަކުގައި ހުންނާނެތީ އެ ކަރުދާސްތައް ބަލައިދިނުމަށް ވެސް އެދިފައިވެ އެވެ. އޭރަށް އަނގޮޓިން ފާހަގަ ޖަހާފައިވަނީ ގަލަމުން ޖެހި ފާހަގަ ފުހެވުމުންކަން ސާފުވާނެ ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ ފަރާތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އެދިފައި ވަނީ އިންތިޚާބު ބާތިލްކޮށް އަލުން އިންތިޚާބެއް ބާއްވައި ދިނުމަށް އަމުރު ކޮށްދިނުމަށެވެ. އެމައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތް އަންނަ އާދީއްތަ ދުވަހު ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ފަށާނެއެވެ.\nޔާﷲ ވޯޓް ވަގުން އެންމެންގެ ތެރެއަށް ފަޟީޙަތް ކޮށްދެއްވާށި!\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 02:50\nއާމީން، ޔާ ރައްބަލް ޢާލަމީން.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 06:42\nވޯޓު ލުމުގެ ހުރިހާ މަރުހަލާއެއްގައި ހުރިހާ ވޯޓު ފޮއްޓެއް ކައިރީ ތިބީ ހުސް ޔާމީނު ލައިފައިތިބި ޕީޕީއެމް ދަރުބާރު ފެކްޝަންގެ އެކްޓިވިސްޓުން. ރޭވިކަމެއް ހިންގި ކަމެއް ހިންގީ ޔާމީނުގެ އޯޑަރަށް އެމީހުން. ތިޔަ ގޭމަކީ ޕްލޭން ބީ ގަައި ރާވާފައިވާ ގޮތް. ވާނި ހަމަ ފެއިލް. ޢިންޝާﷲ.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 00:17\nއިރާދަ ކުރެއްވިއްޔާ ފެއިލް އެއް ނުވާނެ. ޢިންޝާﷲ\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 03:11\nލާރިއަށް ނުގުޑާނެ މީހަކު އުޅޭތަ؟\nއިންޝާ ﷲ. ދެން ވޯޓް ލިޔަސް ވާނީ މިއަށް ވުރެ ބޮޑު ތަނުން ބަލި. އޭރުންވެސް ކިޔާނެ ޖަންގިޔާ ތެރެއަށް ލާ ކަރުދާސް ފޮރުވީޔޯ.\nމަގޭ ހިތަށް އަރާ މި ޕީޕީއެމް މީހުން ހަމަ ޖެހޭ ބާއޭ. ތަންކޮޅެއް ބޮޑު ވަރު ކަންނޭގެ ތަންދޮރު ނޭގުނަސް.\nސްޕްރީމް ކޯޓުން ނަމަނަމަ ރައިޔިތުންގެ ނިއްމުމާއި ނުކުޅޭތި މި ވަރައްވާހަކަ ކޮއްމެފަހަރަކު ކޯޓުން ގޯސް ނަހަދާތި މިފަހަރު ނެއި މި މުއައްސަސާ އަކުން އެ ޖާގައެއް ދެވޭކައް ސޮރީ ޔާނު ދޮންކެޔޮ ވަގު\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 00:27\nތިވާހަކަ ބާއްވާ ކަލޭ ހިތުގައި. އަހުރެމެންނާ ކުޅެން އުޅޭނެކަމެއް ނެތް.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 00:13\nޔާމީނުގެ ޕާޓީ މީހުން އެތަނުގަ ތިބީމާ އެމީހުން މަކަތު ހެދިކަން ދައްކަން ދެންހުރިޕާޓިތަކުންމީހުން ނުދިޔައި ކަމާ މެދު އަހަރެންގެ ބޮލުގަ ރިއްސި އޭރުވެސް.\nނުބުނާތި އަނެއްކާ 96000 ވޯޓުވެސް ހަމަވީ ަނގޮީިޓީގެ އެހީގަޔޭ\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 00:21\nޕީޕީއެމް ރޭވުން ޔާމީނަށް މޮޅުހޮވަން ކަންކަން ރޭވިގޮތް . އެވަރުންވެސް ކާމިޔާބު ނުވީމާ އަނެއްކޮޅުން ކަނޑާލި\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 00:39\nތީ ވޯޓުގެ ކުރިން ޔާމީނު ކުރި ދިރާސާއެއް. ޢަދި ތިޔާއެއްގޮތަށް ކަރުދާސްތަކެއް ހަދައި އަގޮޓިތަކެއް ގެނެސް ގަންނަން އުޅުނު ގަނޑު ޝަރީފް މެންނާހެދި ނުގަނވުނީމަ މިހާރު އިންޔިހާބު ބާތިލްކުރަން ދައްކާ ވާހަކަ. ތި ދައްކަނީ ބުހުތާނު ދޮގު ވާހަކަ ކަމަށް ހެކިވާނެ ވޯޓުފޮށިތައް ދޮށުގަ ތިބި ކަލޭގެ އައުވާނުން.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 02:46\nބަލަ އަހަރުން ދިޔައ..ގަލަން ހިފައިގެން.. ދެން ކޮން ދެއްޔެއްތޯ ފޮހެވޭނީ.. އެތާ އޮތް ގަލަމަކުންނެއް ނޫން އަހަރުން ފާހަގަ ޖެހީއެއް...\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 06:29\nމިއީ ޔާމީނަށް ފަހިވާ ގޮތަށް ކުރި ކަންތައް. އެކަމު މިފަހަރު މިއޮތީ އަތަށް ގޮވާފައި.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 06:41\nދެލިފޮހެވޭ ގަލަަަން ހުރޭތަ. ފަންސުރަކުން ފާހަގަ ޖެހިޔަސްްްއެގެން ހުންނާާާާާާނެ.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 07:08\nމާތްﷲ ގެ ކުޅަދުންވަންތަކަން ދެކިބަލާށެވެ. އަމިއްލަޔަށް ހިނގި ރޭވުންތަކާއި ޖަރީމާތައް އަމިއްލަ އަނގައިން ކިޔައިދޭން ޖެހިއްޖެ. މި ހާދަ ނުބައި ނުލަފާ މީހެކޭ. ދެން ވޯޓަކުން މިއަށްވުރެ ބޮޑުތަނުން ބަލިވެ ފަލީހަތްވާނެ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ. ތި ކޮރަޕްޓް އެންމެނަށް ހެއްދެވިފަރާތުން ދެއްވަފާނެ އަޒާބަކަށް ބިރުވެތިވެބަލަ. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ބަދަ ބާރުން އެއް ކަމެއްވެސް ނުވާނެ.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 07:49\nވޯޓުން ވައްކަން ކުރިމީހުން މިހާރުންމިހާރަށް\nހިފާ ހައްޔަަރުކޮށް ތަހްޤީޤު ހިންގުމަށް ގޮވާލަމެވެ\nއަދި އިންތިޚާބުގެ ޝަރީޢަތް އސވަހަށް ކުރި\nއަށް ގެންގޮސް ދެއްވުމަށް ގޮވާލަމެވެ\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 07:54\nޙުރިހާ ތާކުތިބީ ޕޕމ ކުދޫ ..ޔާމީނ ހަޖަމ ނުވަނީ\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 08:18\nއެމްޑީޕީ.! ނޫނޭ ނޫނޭ ކަލޭމެން ރައީސް ޔާމީނަށް ވަގަށްގޮވަން ރީއްޗެވެ. މިއީ ކަލޭމެންނަށް ހަމަ އިންސާފުވެރި އިންތިޚާބު ދޯއެވެ. މިއޮތީ ތިމަރަ ސަރީފުއާ ކަބަޑޭ ހަބީބު ލައްވާ މަކަރާ ޙީލަތުން ގައުމެއް ފޭރިގެންފަ ނޫން ހެއްޔެވެ؟\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 08:28\nޑޮލަރުފަށެއް ޖަހާލީމާތާ މިވަރުވާނީ؟ ވޯޓުވަގުންތަކާ ވައްކަން ކުރުވިމީހުން ވެސް ހައްޔަރުކޮށް ތަޙުގީގު ކުރޭ.\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 08:51\nއިތުރަށް ފަޟީޙަތްވުން ނޫންކަމެއް ނުވާނޭ އިންޝާﷲ>، އަދި ހިންގާފައިވާ ޖަރީމާ ތަކަށް ހައްޤު އަދަބުވެސް ލިބޭތަން ފެނިގެން ދާނެ އިންޝާﷲ\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 08:58\nދުނިޔޭގެ ތާރީޚުގައިވެސް ކުރެވުނު އެންމެ ބޮޑު ވައްކަން މިއީ. ވަގަށް ނެގީ ކޮންއެއްޗެއްތޯއެވެ....؟ ބޮޑު ގައުމެކެވެ.\nސިކުނޑި ސުމަކަށް ދިޔައިމާ ކޮސް ގޮވާނެ!\nވޯޓް ގުނުމުގެ މަސައްކަތުގައި ގިނައީ އަންހެނުން، ތިޔަބުނާ އަނގޮޓިއެއް އޮތްނަމަ އެންމެ ފަސޭހައިން ލޮގައި އަޅައިގަންނާނީ އަންހެންވެރިންނަށް.\n- ޕޮއިންޓް ލިބުމާއި ސެކިއުރިޓީ\nއީސީ އިން ބޭނުންވީ އެންމެ ރަގަޅު ސެކިއުރިޓީ އަދި ގަޑިއަށް ކަރުދާސްތަށް ހަވާލު ކުރެވޭނެ ބައެއް، އެކަންވީ އެމް7 އަށް. އިދިކޮޅު މެމްބަރުން ގެ ހިއްސާއާއި ބޯޑު މެމްބަރުންގެ ގޮތުގައި ތިބުމަކީ ނުފޫޒު ކަމަށް ވަންޏާ އީސީގެ އެއްވެސް މަޤާމެއްގައި އެއްވެސް ފިކުރެއްގެ މީހަކު ހުރެގެން ނުވާނެ!\nޙަޤީޤަތަކީ ވޯޓުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ހިންގީ ޕީޕީއެމް ސަރުކާރުން، އެ ވޯޓް ޕްރިންޓް ކުރަން ހަވާލު ކުރީވެސް އެސަރުކާރުން، ވޯޓް ގެ އެންމެހާ ސެކިއުރިޓީއެއް ބަލަހައްޓަން ޕޮލިހަށާއި ސިފައިންނަށް އަންގާނީވެސް ސަރުކާރުން... އެކަމަކު ބަލި ޤަބޫލު ނުކުރެވޭ!...ލޮލް..\nއެމެރިކާ މިރާއްޖޭގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ތެރެއަށް މިވަރަށް ބޭނިގަނެގެން މިއުޅެނީ އެއީ އެމެރިކާ ވެސް މިފަހަރު ވޯޓް ގައި މަކަރާއި ހީލަތް ހެދުމަށް ޓަކައި އިދިކޮޅު މީހުންނަށް އެހީތެރިވެފައިވާތީ ކަން މަމެންނަށް ޔަގީން ކަށަވަރޭ މަމެން ނުދޭނަން ކުޑަ ވެސް ދުލެއް މަމެން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މަމެން ޕިންކީން ނަށް2ލައްކަ މީހުން ވޯޓް ދިނޭ އެމްޑީޕީގެ ކެންޑިޑޭޓަށް ލިބުނީ 10 ހާސް ވޯޓް އޭ އެހެންވެއޭ އެމެރިކާ އެހާ ވަރަށް ފަޔަށް ހިނިއަރައިގަނެގެން އުޅޭ ގޮތަށް އެހާ އަވަހަށް އެއުޅެން ފެށީ..\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 12:20\nނަތީޖާ ތަފާތު ވެފަ ތިއޮތީ ހައދު ފަހަނަޅާ މިންވަރަށް. ކޭންޕޭން ގަ އެމްޑިޕީ ގުންޑާއިން މާ މަޑުން ތިބީ ތީވެސް އިނގުން ނުބައެއް ރާވައިފި ކަން، އނގިދާނެތާ\nއޮކްޓޯބަރ 13, 2018 20:25\nރައީސުލްޖުމުހޫރިއްޔާކަމަށްވިޔަސް އަދި ޢާންމުރައްޔިތަކަށްވިޔަސް، ޤާނޫނެއް އޮއްވައި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުނުކޮށް، ޤަވާޢިދެއް އޮއްވައި ޤަވާޢިދަށް ޢަމަލުނުކޮށް، އުޞޫލެއް އޮއްވައި އޫޞޫލަށް ޢަމަލުނުކޮށް، އަދި ހަމަތަކެއްހުރި އިރު ހަމަތަކަށްވެސް ޢަމަލުނުކޮށް، ހިތުހުރިހައި ގޮތަކަށް އުޅެމުންދާނަމަ، ނަޞޭޙަތްތެރި ވެވޭނެއެވެ. ކީރިތި ﷲގެ ފޮތުގައި ال عمران ސޫރަތުގެ (110) ވަނަ އާޔަތުގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ މިފަދައިންނެވެ. كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ ۗ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُم ۚ مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ\nއޮކްޓޯބަރ 17, 2018 18:14\nވޯޓު ގުނި ވަގުތުގެ އެއްވެސް ވީޑިއޯ ރެކޯޑިންގްއެއް އެބައޮތްތޯ..؟ އޭރުން ތިޖެހި ސަކަރާތެއްވެސް ފެންނާނަން އޮންނާނެދޯ...


ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބޮޑު ޙުކުމެއް ބީއެމްއެލްގެ މައްޗައް އިއްވައިފި - DhiDaily\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބޮޑު ޙުކުމެއް ބީއެމްއެލްގެ މައްޗައް އިއްވައިފި\nސުޕްރީމް ކޯޓް: ފޮޓޯ - މާހް\nބެންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް އިިން ވަކިކުރި މުވައްޒަފަކަށް7އަހަރުފަހުން ވަޒީފާ ދިނުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިއަދު ހުކުމްކޮށްފިއެވެ.\nވަޒީފާ ދިނުމަށް ކޯޓުން ހުކުމްކޮށްފައި ވަނީ ފުވައްމުލަކު ދޫޑިގަމް، މަލީޝާ، ފާތިމަތު މަލީހާ ޖަމާލަށެވެ. 2013 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ތެރޭގައި މަލީހާ ބެންކުގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވެއެވެ.\nމަލީހާ ވަޒީފާ އިން ވަކިކުރި އިރު ހުރީ އެމްއެލްގެ އެމްއެސްއެމްއީ ހެޑްގެ މަޤާމުގައެވެ. މަލީހާ ވަޒީފާ އިން ވަކިކުރި ބެންކުގެ އިތުރު މުވައްޒަފުންތަކަކާއެކު ސްރީލަންކާ އަށް ކުރި ތަމްރީނު ދަތުރަށްފަހު ނުކުރާ ހަރަދުތަކަކަށް ބޭންކުން ފައިސާ ހޯދަން އުޅުނު ކަމަށް ބުނެއެވެ.\nވަޒީފާއާ ބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅުމުން އެ ތަނުން ވަނީ މަލީހާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކަމަށް ނިންމައި ވަޒީފާ އަލުން އިއާދަކޮށް ވަޒީފާ އިން ވަކިކުރި ތާރީޙުން ފެށިގެން ވަޒީފާ އިއާދަކުރާ ތާރީޙާ ހަމައަށް ވާ ފައިސާ ދިނުމަށް ބޭންކަށް އަމުރުކޮށްފައެވެ.\nބެންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ފަރާތުން ހައި ކޯޓުގައި އެ ނިންމުން އިސްތިއުނާފް ކުރުމުން 2016 ވަނަ އަހަރު ހައިކޯޓުން އެނިންމުމަށް ތާއީދުކުރީ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމަށެވެ. އެއާއެކު ރާއްޖޭގެ އެންމެ މަތީ ކޯޓަށް މި މައްސަލަ ބީއެމްއެލް އިން ވެއްދިއިރު އެ ކޯޓުން މިއަދު އެ މައްސަލާގައި ކުރި ހުކުމުގައި ވެސް ވަނީ ހައިކޯޓަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށް ކަނޑައަޅާއި ނިންމާފައެވެ. މިގޮތަށް ކަނޑައެޅީ މި މައްސަލަ ބެއްލެވި ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުންނެވެ.\nމަލީހާއަށް ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވަނީ އެ ދަތުރުގައި އޭނާއާއެކު ދެން ބައިވެރިވި މުވައްޒަފުންގެ ބަހެއް ހޯދުމަކާ ނުލައި ކަމަށާއި އެހެންކަމުން މިއީ އެއް ހަމައަކުން މުވައްޒަފުންނާ މެދު ބެންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް އިން އަމަލު ކޮށްފައި ނެތްކަން ހާމަވާ ކަމެއް ކަމަށް ޙުކުމުގައި ފަހަގަ ކޮށްފައިވެއެވެ.\nމަލީހާގެ މައްސަލައިގައި ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވީ އޭނާއާ އާއިލީ ގޮތުން ގުޅުން އޮންނަ ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ޑރ.މުހައްމަދު ޖަމީލުކަން ފަހަގަކުރަމެއެވެ.


މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރަން އާ ވިސްނުމެއް ބޭނުންވޭ: މިނިސްޓަރ ޝިދާތާ | Jazeera\tމަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރަން އާ ވިސްނުމެއް ބޭނުންވޭ: މިނިސްޓަރ ޝިދާތާ - Jazeera\nމަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރަން އާ ވިސްނުމެއް ބޭނުންވޭ: މިނިސްޓަރ ޝިދާތާ\nޢަލީ ޔާމީން September 14, 2019 151 views0\nމަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކުރާ މީހުން ގެންދަނީ އެ ވިޔަފާރި ކުރުމުގެ ވައްޓަފާޅި ބަދަލުކޮށް، އާ ގޮތްތަކެއް ހޯދަމުންކަމަށާއި މި މައްސަލައާ ކުރިމަތިލުމަށް އާ ތަސައްވުރެއް ބޭނުންވާ ކަމަށް ޖެންޑާ މިނިސްޓަރ ޝިދާތާ ޝަރީފް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nނޭޝަނަލް ޑްރަގް އޭޖެންސީގެ އޯޕަން ޑޭ ހުޅުވުމަށް މިއަދު ހެނދުނު ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި މިނިސްޓަރު ޝިދާތާ ވިދާޅުވީ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ސަބަބުން އިޖުތިމާއީ އަދި އިގްތިސާދީ ގޮތުންވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ފޯރަމުންދާ ކަމަށާއި، މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކުރުމާއި ބޭނުންކުރުން އިތުރުވަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.\nމިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ މިކަންކަމާ މެދު ސަމާލުވެ، ހުށިޔާރުވާންޖެހޭ ކަމަށާއި، އެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައިވެސް ތަފާތު ވިސްނުމެއް ގެންގުޅެން ޖެހޭ ކަމަށެެވެ.\n"އީޖާދުވަމުންދާ އާ ގޮތްތަކާ އެއްހަމައެއްގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ މަސައްކަތް ވެސް ކާމިޔާބުކުރުމަށްޓަކައި އާ ތަސައްވުރުތައް އެކުލަވައިލައި އާ ޕްލޭންތަކަށް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހޭ،"\nމިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ މީހަކު މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމުން އެކަމުގެ އަސަރުކުރަނީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ އާއިލާއަށް ނޫން ކަމަށާއި، މުޅި މުޖުތަމައަށް ސީދާ އަދި ނުސީދާ އަސަރު ފޯރާ ކަމަށެވެ.\n"ދައުލަތުގެ އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ކުރާ ހަރަދު އިތުރުވުމާއި، އަމަން އަމާންކަމަން ބެލެހެއްޓުމާއި ތަހުގީގީ، ތަންފީޒީ އަދި ޝަރުއީ ދާއިރާއަށް ކުރެވޭ ހަރަދު އިތުރުވެގެން ދޭ. އޭގެ ނަތީޖާއަކީ އަސަސީ ހިދުމަތްތައް ފޯޜުކޮށްދިނުމުގައްޔާއި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ކުރެވޭ ހަރަދުތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަވެގެން ދޭ،"ޝިދާތާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމަސްތުވާތަކެތީގެ ސަބަބުން ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކަށް ކޮންމެ ފަރުދަކުވެސް ވިސްނަންޖެހޭކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ.


ނޭދެން ވަކިވާކަށް (ތޭރަވަނަބައި) – Esfiya\nނޫރް ބިރުން ބަނޑުގައި އަތްއަޅައިލަމުން ފަހަތަށް ޖެހިލިއެވެ. ނޫރްގެ ހާސްވެ ހިތްތެޅެމުންދިޔައީ އޮބި ނޯންނަވަރަށެވެ.\n“މީ މިހާރު ހުރިހާވެސް ނުބަޔަކީ…..”\nމުނާޒް އިނގިލި ދިއްކޮށްލަމުން އިޝާރާތް ކުރީ ނޫރްގެ ބަނޑާއި ދިމާއަށެވެ. އެހެންކަމުން ނޫރްގަތީ އަމަށަކު ބިރެއްނޫނެވެ. ނޫރްއަށް ދެތިން ފިޔަވަޅު ފަހަތަށް ޖެހިލެވުނެވެ. ގޭގައި މިވަގުތު އެކަކުވެސް ނެތް ތާންގައި މުނާޒް ފޯނުވެސް ހަލާކު ކޮށްލައިފިއެވެ.\n“މުނާޒް ކުރާ ކަމެއް މަށަށް ކުރޭ…..މި ދަރިފުޅުގެ ކޮން ކުށެއްއޮތީ؟…”\n“ބޭކާރު ވާހަކަ ނުދަށްކާ ހުރޭ…..ބަނޑުގައި ތި އޮތްހާ ދުވަހަކު އަހަރުމެނަށް ހަމަ ޖެހިލައިގެން ނޫޅެވޭނެ އެއްނު…..ތީ އޭ ހުރިހާވެސް ނުބަޔަކީ….ތީގެ ދުވަސް ދުއްވާނުލާ ނެތް ވާކަށް…..”\nމުނާޒް ހީވަނީ މޮޔައެއް ހެންނެވެ. މުނާޒް ކުށްލިއަކަށް އައިސް ހިފީ ނޫރްގެ ހެދުމުގައެވެ. ނޫރް އުޅުނީ މުނާޒްގެ އަތްނައްޓުވާލަމުން ދުއްވައިގަންނާށެވެ. ނަމަވެސް ނޫރް ގަދަ ހަދަން އުޅުމުން މުނާޒް ނޫރް ކޮއްޕައިއެތަނަށް ވައްޓައިލިއެވެ. ނޫރް ގޮސްޖެހުނީ އެތާގައި ހުރި މޭޒެއްގައެވެ. ނޫރްގެ ބުރަކަށްޓަށް ވީތަދުން ބާރަށް ހަޅޭލަވައިގަނެވުނެވެ. ދުވެފައި ކަހަލަގެ ގޮތަކަށް ދޮރާށިން ވަދެގެންއައި މާހިލްއަށް ނޫރް ހަޅޭލަވައިގަތް އަޑު ވަރަށް ރީތިކޮށް އަޑުއިވުނެވެ. މާހިލް ވިޔަފާރި ދަތުރު ކުރުކޮށްލުމަށްފަހު ނޫރްއަށް ގުޅީވެސް މާލެއަށް އައިސްހުރެއެވެ. ނޫރް މުނާޒްއޭ ބުނުމުން މާހިލްއަށް ހީވީ ހިތުގެތެޅުންވެސް ކުޑަ ވަގުތުކޮޅަކަށް ހުއްޓުނުހެންނެވެ. ނަވީލް ގާތުގައިވެސް ވީގޮތްވެސް ނުބުނެ ގެއަށް މިސްރާބުޖެހީ ދަބަހާއި ފޯނުވެސް ނަވީލްއާއި ހަވާލުކޮށްފައެވެ. ގޭގެ ދޮރުވެސް ހުރީ ހުޅުވައިފައި ކަމުން މާހިލް އަވަސް އަވަހަށް ގޮސް ގޭތެރެއަށްވަނެވެ. މާހިލްއަށް ދުވެދުވެ ލޮޑުވެގެން މާނޭވާލެވެމުން ދިޔައެވެ. މާހިލް ހާސްވެފައިހުރެ ހޯދަމުން ދިޔައީ ނޫރްއެވެ.\nމާހިލް ނިކަންބާރަށް ނޫރްއަށް ގޮވަންފެށީ ހާސްވެފައި ހުރިލެއް ބޮޑުކަމުންނެވެ. މާހިލްގެ އަޑަށް ނޫރްބަލާލީ ސިހިފައެވެ.\nނޫރް ވެއްޓިފައި އޮތްތަންފެނި މާހިލްއަށް ނޫރްއާއި ދިމާއަށް ދުއްވައިގަނެވުނު ގޮތްވެސް ނޭންގުނެވެ. ނޫރް ނުވަތަ މާތް ﷲ ގެ އިރާދަފުޅުން ލިބެން އުޅޭ ދަރިފުޅަށްވެސް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ވާކަށް މާހިލްއެއް ނޭދެއެވެ. މާހިލް ނޫރްއަށް ގޮވައިލި އަޑުއިވުމުން މުނާޒް ސޯފާއެފަރާތަށް ވަދެ ފިލީ މާހިލްއަށް ފެނިދާނެތީއެވެ. މިކަން ކާމިޔާބު ވެސް ވިއެވެ. ނޫރްއާއި ދިމާއަށް ދުވެފައި ދިޔަ މާހިލްގެ ލޮލުގައި މުނާޒް އަޅައެއްނުގަތެވެ.\n“ނޫ….އާ ޔޫ އޯކޭ؟…ކޮބާ މުނާޒް؟….”\nމާހިލް އައިސް ނޫރް ކައިރީގައި ކަކޫޖަހަމުން އިށީންއިރު މޫނުމަތިން ފެންނަމުން ދިޔައީ ކަންބޮޑުވުމެވެ.\nނޫރް އިޝާރާތްކުރީ މާހިލްގެ ފަހަތުގައި އައިސް ހުއްޓުނު މުނާޒްއަށެވެ.\nމާހިލްއަށް ފަސްއެބުރި ބަލާނުލެވެނީސް ބޮލަށްއެރި ހަމަލާއެއްގެ ސަބަބުން ބާރަށް ހަޅާލަވައިގަނެވުނެވެ. މުނާޒް އަތުގައި މުށި ވާސްއެއް އޮތް އިރުގައި ހުރީ ނުލަފާ ގޮތަކަށް ހެވިފައެވެ. އެއީ ނޫރްއަށް ނޭވާ ހިފަހައްޓައިލެވުނު ވަގުތުކޮޅެކެވެ. މާހިލްއަށް ވީތަދުން ބޮލުގައި އަތްއަޅައިލެވުނު އިރުގައި ބޯފެޅި ލެއިތަށް ފައިބަމުންދިޔައެވެ. ނޫރް މާހިލްއޭ ކިޔާފަ ހަޅޭއްލަވައި ގަތްއިރު ރޮވެމުންދިޔައެވެ. މުނާޒް އެއްވެސް ވަގުތުކޮަޅެއް ބޭކާރުކޮށްނުލާ އަނެއްކާވެސް މާހިލްގެ ބޮލުގައި އެވާސްއިން ޖެހިއެވެ. މާހިލްގައި ވަރުދޫވެގެން ތަށިމުށިގަނޑުމަށްޗަށްވެއްޓުނެވެ. ދެން ހިރިލާނެހާ ހިތްވަރެއްވެސް މާހިލްގެނެތެވެ. އެވަރުންވެސް މާހިލްގެ ނަޒަރު ހޯދަމުންދިޔައީ ނޫރްއެވެ. މާހިލް މަޑުމަޑުން ނޫރްއަށް ގޮވާލިނަމަވެސް އެއްވެސް ވަރަކަށް އަޑުބޭރު ވިހެނެއް ހީއެއްނުވެއެވެ. ނޫރް ހިތްވަރު ކޮށްލައިފައި ތެދުވެ މުނާޒް އަތުން ކުށްލިއަކަށް ވާސްއަތުލަމުން ދުރަށް އެއްލައިލި އިރުވެސް އަތް ތުރުތުރު އަޅަމުންދިޔައެވެ. މިކަމާ މުނާޒް ގާތަށް އައީ އަމަށަކު ރުޅިއެއްނޫނެވެ. ނޫރްއާއި ދިމާއަށް ރުޅިވެރި ނަޒަރަކުން ބަލާލަމުން މުނާޒް ނޫރްގެ އަނގަމަތީގައި ޖެހިޖެހީނުން އަނގަފަޅާލިއެވެ. އަދި ނޫރް ކޮއްޕާ ވައްޓާލިއެވެ. ނޫރްއަށް ބާރަށް ރޮއިގަނެވުނެވެ. ނަމަވެސް ސަލާމަތަށްއެދި ގޮވާނީވެސް ފަހެކާކަށް ހެއްޔެވެ. ނޫރް މާހިލްއާއި ދިމާއަށް ބަލާލި ހިތްދަތި ނަޒަރަކުންނެވެ. މާހިލް ލައިގެންއޮތް ގަމީސް ލެއިންކަޅި ވަމުން ދިޔައިރުގައި ލަމުންދިޔައީ ފުންނޭވާ ތަކެކެވެ. މުޅި ތަށިމުށިގަނޑު މަށްޗަށްލޭތަށް ފައިބަމުންދިޔައެވެ. މިމަންޒަރު ފެނި ނޫރްގެ ހެއަށްވެސް ގޮތްނުވީ ހަމަކިރިޔާއެވެ. ލޯބިވާ ފިރިމީހާ އެދަނީ މަރާހަގުރާމަ ކުރަމުން ކަން އިނގޭނަމަވެސް ނޫރްއަށް ކުރެވޭނެ އެއްވެސް ކަމެއްނެތެވެ.\nނޫރްގެ ރުއިންހައްތަހާ ބާރުވަމުންދިޔައެވެ. މުނާޒް ނޫރްގެ އަތުގައި ހިފައި ދަމަމުން ކަހަލަގެ ގޮތަކަށް ގޮސްބޭއްވީ މާހިލްއަށް ފެންނާނެހެން ކުރިމަތީގައެވެ. ނޫރް ގަދަހެދި ނަމަވެސް މުނާޒްއަށްވުރެ ގަދައެއް ނުވެވުނެވެ.\n“އޭރުވެސް ކީއްވެތަ ލޯބި އަހަރެން ބުނި ގޮތް ނެހެދީ؟….އޭރުވެސް އަހަރެން ބުނިގޮތަށް އޭނަ ކައިރިންވަރި ވެގެން އައިނަމަ މިހެން ނުވީ ހެެއްނު….މީ ނޫރް އަމިއްލައަށް ބޮއި ބޮޑިއެެއް….ނޫރް އަބަދުވެސް ބޭނުންވަނީ ފަސޭހަ ގޮތްގޮތް ހުއްޓަ އުދަނގޫ ގޮތްވީއްޔަ…..”\nމުނާޒް ދެއްކިވާހަކަ އަޑުއަހަން އޮތްނޫރް ސަލާމަތައް އެދި މުނާޒް ކައިރިން އާދޭސް ކުރަންފެށިއެވެ. ނަމަވެސް މުނާޒްގެ ހިތަށްއެއްވެސް އެއްޗެއް ނާރާފަދައެވެ.\n“މިހާރު މާލަސް ވެއްޖެ…..ދެން އާދޭސް ކުރިއަސް ނެތް ވާނެ އެއްވެސް ގޮތެއް….ސޮރީ ލޯބީ…..މިފަހަރު އެކަކުވެސް ސަލާމަތެއްނުވާނެ …..މާހިލްވެސް….ބަޑުގައި ތިއޮށް އެތީގެ ވަސްވެސް ފުހެލާނަން…..”\nމުނާޒްގެ ރުޅިވެރި ނަޒަރު އަނެއްކާވެސް ގޮސްހުއްޓުނީ ނޫރްގެ ބަޑަށެވެ.\nނޫރް ބިރުންތުރު އަޅަމުންދިޔައެވެ. ކުށްލިއަކަށް މުނާޒް ބަލާކަށް ނުހުރެ ނޫރްގެ ބަނޑުގައި ކޮޅުފައިންޖެހިއެވެ.\nނޫރްއަށް ވީތަދުން ބާރަށް ހަޅޭލަވައިގަންނަމުން ރޮއިގަނެވުނެވެ. މުނާޒް އަނެއްކާވެސް ބަލާކަށް ނުރެ ދެތިންފަހަރު ނޫރްގެ ބަނޑުގައި ކޮޅުފައިންޖެހީ މާހިލްއަށް ފެންނާނޭހެން މާހިލްގެ ކުރިމަތީގައެވެ. މާހިލްގެ ލޮލުން ކަރުނަ އަންނަމުންދިޔައެވެ. ނަމަވެސް މާހިލްއަށް އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރެވުނެވެ. އަމިއްލަ އަބިމީހާއާއި މާތް ﷲގެ އިރާދަފުޅުން ލިބެނެއުޅޭ ދަރިފުޅުގެ ހައްގުގައި ވެސް ތެދުވާނެހާ ހިތްވަރެއް މިވަގުތު މާހިލްގެ ނެތެވެ. އެންމެ ކުޑަމިނުން އަނގައިން ބަހެއްވެސް ބޭރު ކޮަށްލާނެހާނެ ހާވަރެއްވެސް ނެތެވެ. ހާދަހާ ބަދުނަސީބެވެ. މާހިލް ހާދަދެރައެއް ވާނެއެވެ. އަމިއްލަ އަބިމީހާ ސަލާމަތަށް އެދި ރޮއި އާދޭސް ކުރަމުން ދާއިރުވެސް މާހިލް މިޖެހުނީ ބަލަން އޮންނާށެވެ.\nނޫރްއަށް އަނެއްކާވެސް ބާރަށް ހަޅޭލަވައި ގަންނަމުން ރޮއިގަނެވުނީ ބަނޑަށް އެރި ތޫނު ތަދެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ނޫރް ބަނޑުގައި އަތްއަޅައިލައިގެން ދެފައި ކުރުކޮށްގެން އޮވެ ރޮމުންދިޔަގޮތުންވެސް ވަމުންދިޔަ ތަދު ހާމަވަމުން ދިޔައެވެ. ނަަމަވެސް މި މަންޒަރުންވެސް މުނާޒްގެ ހިތަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނާރާފަދައެވެ. މުނާޒްގެ މޫނުމަތީގައިވީ ފަތަހައިގެ ހިނިތުންވުމެކެވެ.\n“މިހާރު އަހަރުމެން ދެމީހުން ދެމެދަށް ވަންނާނެ އެކަކުވެސް ނެތް….ޕްރޮބްލަމް ސޯލްވުޑް…..ދޯ ލޯބީ…..”\nމުނާޒްހުރީ ހަމައިން ނެއްޓިފައި ކަންގައިމެވެ. ކުރެވޭ ނުކުރެވޭ ކަމެއްނޭންގޭ ހާލުގައި އަނެއްކާވެސް މުނާޒް މިސްރާބުޖެހީ މާހިލްއާއި ދިމާއަށެވެ.\n“އަދިވެސް ކަލޭ މަރުނުވަނީތަ؟…..އޭން؟…..ހަމަ މިހާރު މަރުވޭ…..”\nމުނާޒް ބާރަށް ހަޅޭއްލަވާ ގަންނަމުން އުޅުނީ އަނެއްކާވެސް މާހިލްގައި ޖަހާށެވެ. ނަމަވެސް މިކަން ކާމިޔާބު ވާގޮތްނުވީ މީހަކު އައިސް މުނާޒް ދުރަށްކޮށްޕައި ވައްޓާލީމައެވެ. ނަވީލްއަށް ފުރަތަމަވެސް ދުއްވައިގަނެވުނީ މާހިލްއާއި ދިމާއަށެވެ.\nލޯބިވާ ދޮންބެ އޮތްހާލުފެނި ނަވީލް އަބުރާނުގަތީ ހަމަ ކިރިޔާއެވެ. ނަވީލް މާހިލްއަށް ގޮވާގޮވާ ވެސް ހަބަރެއް ނުވެގެން ބެލިއިރުގައި މިހާރު މާހިލްގެ ހެއެއްވެސް ނެތެވެ. ނަމަވެސް މަޑުމަޑުން ނޭވާ ލަމުންދިޔައެވެ. އަނެއްކޮޅުން ނޫރް ބަނޑުގައި އަތްއަޅައިގެން އޮވެ ވޭނުން ފުރިފައިވާ ގޮތެއްގައި ރޮމުންދިޔައިރު، އަޑުއަހާމީހެއްގެ ވެސް ކަރުނަ ހިލޭނެކަން ގައިމެވެ. ނަވީލްގެ ލޮލުންވެސް ކަރުނަ އަންނަމުން ދިޔައީ މާހިލްއާއި ނޫރްގެ ހާލުފެނިފައެވެ.\nނަވީލްގޮސް ނޫރްގާތުގައި މަޑުކޮށްލަމުން ނޫރްގެ ކޮޑުގައި މަޑުމަޑުން އަތްޖަހައިލިއެވެ.\nނޫރްގެ ރުއިން ހައްތަހާ ބާރުވަމުން ދިޔައެވެ. ނަވީލްހާސްވެގެން ހަދާފަ ނަހަދާނެ ގޮތެއްވެސް ނޭންގުނެވެ. ނަވީލް އަވަސްއަވަހަށް ދުވެފައި ގޮސް ފޮތިގަނޑެއް ހިފައިގެން އައިސް މާހިލްގެ ބޮލުގައި ބާރަށް އޮޅައިލީ ލޭމަނާ ކުރުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. ނަވީލްވެސް މާހިލްގެ ލެއިންތަތް ތެޅޭކަށް މާ ގިނައިރެއްނުނެގިއެވެ.\n“މިހާރު ކަލޭތީ ކާކު ތަ މިދޭތެރެއަށް ވަންނަން…..އޭން؟….ކަލޭވެސް މަގޭ އަތުން މަރުވާނެ މިއަދު…..”\nމުނާޒް އުދަނގޫ ގޮތަކަށް ތެދުވަމުން މިސްރާބުޖެހީ ނަވީލްއާއި ދިމާއަށެވެ. ފާޑަކަށް ދެފަރާތަށް އެއްލެމުން އެއްލެމުންއައި މުނާޒްފެނި ނަވީލް ބަލާލީ ހިތާމައަދި ރުޅިވެސް އެކުވެފައިވާ ނަޒަރަކުންނެވެ.\nއެ އިވުނީ ނުއުމާންގެ އަޑެވެ. ނުއުމާން ބަލާކަށް ނުހުރެއައިސް މުނާޒްގައި ދެތިންފަހަރު ޖެހިއިރުގައި ރުޅިއައިސްގެން ލޮލުން އަލިފާންކަނި ބުރާކަހަލައެވެ. ނުއުމާން މުނާޒްގައިން ދޫކޮށްލީ މުނާޒަށް އިތުރަށް ނުތެދުވެވޭނެ ހާވަރު ކޮށްލައިފައެވެ.\nނަވީލްގެ އަޑަށް ނުއުމާން ދުއްވާގަތީ އެދިމާއަށެވެ. އަނިލްއާއި ޝާމާއަށް ވުރެ ކުރިން ނުއުމާން މާލެއައީ އެޕާޓީ ފޫހިކަމުންނެެވެ. ނަމަވެސް ގެއަށް އައިސް ވަތް ނުއުމާންއަށް މިލިބުނީ ކުށްލި ސިހުމެކެވެ. މާހިލްއޮތް ހާލުވެނި ނުއުމާންގެ ލޮލުން ވަގުތުން ކަރުނަ ހިލުނެވެ. ނުއުމާން އިތުރަށް އެންމެ ސިކުންތު ކޮޅެއްވެސް ބޭކާރުކޮށްނުލާ އެންބިއުލާންސްއަށާއި ޕޮލިހަށްގުޅިއެވެ. އޭގެ ކުޑަ އިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެންބިއުލާންސްއާއި ޕޮލިސްގެ ޖިޕްއައީ ދާދި އެކުއެކީގައެވެ. ގޭތެެެރެއަށް ވަދެގެން އައި ޕޮލިހުންގެ ޓީމުން މީހަކުއައިސް މުނާޒް އަތު ވަގުތުން ބިޑިއެޅުވިއެވެ. ނުއުމާން ނޫރްއަތްދަނޑިމަށްޗަށް އުފުލާލަމުން އަވަސް ހިނގުމެއްގައި ބޭރަށް ހިނގާގަތްއިރު މާހިލްވެސް ގެނައިސް އެންބިއުލާސްއަށް އަރުވަނީއެވެ. ނަވީލްވެސް މާހިލްއާއި އެކީގައި އެންބިއުލާންސްއެރި އިރުގައި މޫނުމަތީގައި ވީހާސްކަން ފިލައިވެންނުދެއެވެ. އިތުރު އެންބިއުލާންސް އަކަށް ގުޅައިގެން މާލަސްވާނެކަން އިނގޭތީވެ ޕޮލިހުންގެ އެދުމުގެ މަތިންއެ ޖިޕަށް ނޫރްލީ އަވަހަށް ހޮސްޕިޓަލަށް ދިއުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. އެންބިއުލާންސް ގެ ފަސްފަހަތުން ސައިރަންއަޅުވަމުން ޕޮލިހުންގެ ޖިޕްވެސް ދިޔައިރުގަައި ނުއުމާން އިނީ ނޫރްގައި ހިފަހައްޓައިލައިގެންނެވެ. ނޫރްއޭރުވެސް އަޅަމުންދިޔަ ވޭނަށް ކެއްނުކުރެވިގެން ބާރަށް ރޮމުންދިޔައެވެ. ނުއުމާންއަށް އެވަގުތު ނޫރްގެ ހެދުން ލެއިންކަޅިވަމުން ދިޔަތަންފެނި ނޭވާވެސް ހިފަހައްޓައިލެވުނެވެ. ކުޑަ އިރުކޮޅެއްގެ ދަތުރަކަށްފަހު އައިޖީއެމްއެޗްއަށް ދެވުނުއިރު ހޮސްޕިޓަލުން ވަނީ އެމަޖެންސީހާލަތަށް ތައްޔާރުވެފައެވެ. މާހިލްއާއި ނޫރްއަށް އަވަސް ފަރުވާދޭ ބަޔަށް ވެއްދިއިރުގައި ނަވީލްއާއި ނުއުމާން ހާސްވެފައި ބޭރުގައި ްތިއްބެވެ. ނުއުމާން މަންމަމެން މަތިން ހަދާންވީ އަދިކިރިޔާއެވެ. އެހެންވެ އަވަސްއަވަހަށް ބައްޕައަށް ގުޅިއިރުގައި ހަމަރަގަނޅަށްވެސް ނުއުމާންއަށް ރޮވިއްޖެއެވެ. ނުއުމާން ވީގޮތް ކިޔާދެމުން ފޯނު ކަޑައިލިއިރު ގިސްލެވެމުންދިޔައެވެ. ނަވީލްއައިސް ނުއުމާންގައި ބައްދާލިއެވެ. ދެބެންނަށްވެސް ރޮވެމުން ދިޔައެވެ. މާހިލްއާއި ނޫރްވެސް އައިސީޔޫއަށް ބަދަލު ކުރެވުނީ ހާލަތު ސީރިއަސް ކަމުންނެވެ. ފަރުވާދެމުންދިޔަތާ ތިރީހަކަށް މިނެޓުވީތަނާއި ހެން އަނިލްއާއި ޝާމާއައިސް އެތާގައި މަޑުކޮށްލަމުން ނުއުމާންމެން ގާތުން ވީގޮތް އޮޅުންފިލުވަން ފެށިއެވެ. އެދެމަފިރިންގެ މޫނުމަތިންވެސް ފެންނަމުންދިޔައީ ކަންބޮޑުވުމަައި ހާސް ކަމުގެކުލަވަރެވެ. ނަވީލް ވީގޮތް ކުޑަގޮތަކަށް ކިޔާދިނެވެ. އެވަގުތު ނޫރްއަށް ފަރުވާދެމުން ދިޔަ ޑޮކްޓަރ އެކޮޓަރިން ނިކުމެގެން އަންނަތަން ފެނުމުން އެންމެން އަވަސް އަވަހާ ދިޔައީ އެދިމާއަށެވެ.\n“ހައު އިޒް ޝީ…..”\nނުއުމާން މިހެންއަހައިލި އިރު ހިތް ތެޅެމުންދިޔައީ އޮބިނޯންނަވަރަށެވެ.\n“އަމް ސޯ ސޮރީ……ބޭބީ ސަލާމަތެއް ނުކުރެވުނު…..މަންމަގެ ހާލަތުވެސް ވަރަށް ސީރިއަސް…..މިވަގުތު އަދި އިތުރުއެއްޗެކޭ ބުނެވޭކަށްނެތް…ވަރަށް ބޮޑަށް ބްލަޑް ލޮސްވެފަ ވާތީވެ ވަރަށް އަވަހަށް އޭ ޕޮޒިޓިވް ލޭވެސް ބޭނުންވޭ އެބަ……”\n“އަޅުގަނޑު ގައިހުރީ އޭޕޮޒިޓިވް…..”\nނަވީލްއަވަސް އަވަހާ ބުންޔެވެ. ނަވީލް ޓެސްޓްހަދަން ދިއަތާ މާކަ ގިނައިރެއް ނުވަނީސް މާހިލްއަށް ފަރުވާދެމުން ދާ ޑޮކްޓަރ ވެސް އަންނަތަން ފެނުނެވެ.\n“ޑޮކްޓަރ ހައުއިޒް ހީ؟…”\nއެންމެންގެ މޫނުމަތިންވެސް ފެންނަމުންދިޔައީ ކަންބޮޑުވުމެވެ.\n“ވަރަށް ސީރިއަަސް……ޕޭޝެންޓްގެ ބޮލަށް ވަނީ ވަރަށް ގެއްލުންވެފަ….ސިކުނޑިއަށްވެސް ލޭއެޅިފަ…. ސަލާމަތް ވާނެ ކަމުގެ އެއްވެސް ގެރެންޓީއެއް ނެތް….އަމް ސޯ ސޮރީ…..”\nޑޮކްޓަރ އަނިލްގެ ކޮޑުގައި މަޑުމަޑުން ޖަހާލަމުން މިހެންބުނެލި އިރު އަނިލްއަށް ރޮވިއްޖެއެވެ. ޝާމާވެސް ވަގުތުން ހޭނެތެނު އިރުގައި ނުއުމާން އަށް ޝާމާ ތިރިއަށް ވެއްޓުނަނުދީ ހިފަހައްޓައިލެވުނީ ހަމަކިރިޔާއެވެ.\nAlhey rovijje varah bodah\nFaadakah hiy nuthanavas ve haas vany ???\nalheyyyyyy inaash plx maahil n noor salaamaii kurahcheyyy plxxx……i will kill tht munaaz…..plxx inaash save them\nHeheh let’s see what happens.. ?\nAlhey noooooon…maahil aa noor aa salaamaiy khdhee …maahil maraalima vhk hadi vaane ..alhe knmes gothakun maahil salaamiy kurahchey. …Story varah interesting…kiyaahithun indha thi nimmaaly. ..Curiously waiting for the next part dear …\nJazakillah khairan… ? lets see what happens.. ?\noh no. noooooo. noooooo. alhey thihen nahadhaga.. maahil salaamih kurahchey. maahil maraanulaathi igey inaash.. dhn oii part kn irakun up kurany..?? abahah up kurahchey. kiyaahithun nuvx hurevey..:'(\nHehe insha allah wednesdayga.. ?\nAhsalamu alaikum all…i am so sorry mi part wes varah kuru dho… next part insha allah wednesdayga…ebai balaanan dhigu koh genasdheweytho… ?\nMasha allah v salhi mi part wes… curiously waitin for next part.. ?\nJazakillah khairan ?\nHama rohvaaalee ey\nAlhey huvaa varah jazubaath vehjje\nAlhey noo thihen Vuvaane hadhanves… please save noor and maahil… vaahaka kiyamun dhiya iru varah rovunu varah hear touching… vaahaka varah reethi.\nHehe jazakillah khairan mal ?\nMaahil salaamaiy kurahchey pls pls pls ????\nmaasha allah mi story hama super next part avhah up kohdhehchey plsss\nInsha allah next part wednesdayga ?\nalhey maahil salaamai kodechey. plx plx plx\n?? Naveel ah alhe haadha irakkunneyy dhw geahevadhevunee,evarah noor halhey lavaa iru adehvess neeveyy?\nMahil aee maa kurin ney… naveel aee fahun nehnu ?\nMunaaz ah halaaaku hurii ??????? …. Nooo maaahil marainulaathii stry nuves kiyaaan eyrun\nHehe nun kiyahchey ?\nAlhey kihinehtha mahil ah thihedhy….?? waiting for next part… upload it soon plz\nWednesdayga insha allah ?\nMahil aharen dhookohlaafa nudhahchey… hospitalun dhookohkyma gossemunaz ah ragalhu ladeh dheynan mifaharu… ?\n??maahil gaimuves mareh nuvane\nMunaz ves dhen keeve tha baby maraalan veeky??\nInaash alhe noor aa maahil maraanulahchey .. pls…???.. munaz maraalan v…???.. avahah aneii bai up kohdhehchey.. mi bai vx vrh reethi .. maashallah..\n?????? Heyo nuvaane inaaash\nMaasha allah vrh reethi mi waahaka.. dhuwahakuves mihaa reethi waahaka eh nukiyan.. ekkam please maahil maraanulahchey..\nHeheh jazakillah khairan ?\nAlhey maahil maraaliyyakaa story nukiyaanannn\nHehe balama waa gotheh ?\n…story v reethi.\n….gaige enmme hima naarah ves asaru kohffi\nkeep up the good work inaash\nHehe jazakillah khairan ?\nAlhe plx maahil maraanulaathi.. Munaax maraalaa.. Varah varah rythi story.. Waiting for next part..\nJazakilla khairan ?\nEy munaz maraalan feney mivaagothun. Maahy ves noor es salaamaiyh viyya salhi. Mi vaahaka varah salhi. Varah thrilling. Varah avahah next part up kolla dhehchey\nLets see what happens.. ?\nAlhey waiting for the next part???\nAvahah up kohdhehchey please ❤\nInsha allah tomorrowga ?\nVvv heart touching..wow it’s fantastic watining for next part\nAlheyy vr asaru koffi.. hama rovijje.. inaash dear plx save maaahy n nooor.. dont let them die plx plx\nDhan nuroi huhtaala ?\nalheyy…maahil nd noor maraa nulahchey\nalheyyyyyy…..den kihineh hadaaney……so sad\n?? knmewes gotheh hadhaany dhan\nAlhey…the story is So touching..plx save them both\nWaiting for the next episode..!\nMaasha Allah v v reethi story… Ki iru hyvany maahy bolu jehi iru hama alhugadu bolu jehi hen. V v v thadhuvi. Bolu jehi irah hama vehtuny. V v v dhera vehje.\nHehe… jazakillah khairan ?\nMunaaaaaaz you are gona die\nomg… reyga mivaahaka kiyan feshy… rowijje mibai kiyaafa… v v reethi mivaahaka… keep up the good work dear. 🙂\nJazakillah khairan… insha allah tomorrow laanan ?\nkhba nxt part??????? avahah genesdhy ba… can’t wait now!!!\nInsha allah tomorrow ?\nvaahaka vrh reethi next part avaha up kolladhyba. miadhu iru irukolhah mibeleny vaahaka kobaathwwww.\nJazakillah khairan….insha allah madhama laanan ?\nkhbaa thr nxt part inaash… mihaaru vrh wait kuran eba nge avahah genesdhyba\nSo sorry… insha allah madhama laanan.. ?\nkobaa nxt part avahah upkhdhyba can’t wait now\nKobaa the next part inaash mihaaru kiyaahithun hurevenyy kyy noon\nInsha allah madhama laanan… so sorry for the delay ?\nKobaa tha next part Inaash????\nKiyaa hithun keh madhu vefa mihuree……??\nInsha allah tomorrow up kohladheynan ?\nkobaa thr nxt part inaash mihaaru kiyaahithun hurevenyykyy noon\nI’m so sorry for the delay…insha allah i will upload it tomorrow ?\nI am so sorry readers….varah busy koh ulhunyma nuwefa adhi aee… insha allah madhama laaanan… sorry once again ?\nInsha allah miadhuge waguthehga up waane ?\nkobaa thrr nxt part avhah genesdhyba\nInsha allah miadhu?\nKobaa tha next part????\nWaiting waiting ?\nSorry for the delay… insha allah miadhu up kohlaanan ?\nAlhe hadhalahey up kuraaleh…awas kohba inaash ?\nInsha allah miadhu ?\ninaash avahah genesdhyba nxt part cant wait now\nMiadhu insha allah up wAne ?\nknirakun up khdheny??\nNange ehen bunaakah….submit kurewifa v… ?\nInaash plx plx plx avas khlaba\nSubmit kohfa v…. i dont know when it will be uploaded.. ?\nHaadha lahey avas vvv inthixaaru kohfin\nkobaa adhivess up nuvey hadha inthizaareh kurevije mihaar…\nSubmit kurewifa v… adhi upload nuwe ekm ?\nMi miadhu up vaane ehcheh baa?? Miadhu vx bxy vyy thoacheh\nSubmit kohfa v mendhuruga… adhi ekm upmoad eh nuwey ?\nalheyy inaash khba thr nxt part avahah genesdhyba.. irukolhu kolhaa balaalevey inaash mi stry up kurithoa\nAlhugadu kuraane kameh neiy mi aku… submit kohfa v… adhi ekm nueh ve upload eh ?\nAdhi kiriya mi part mi kiyaalewuny….v salhi… waitin waitin ?\nDear alhe alum submit kohlaba.. Eirah faharuga admin ah fenidhaane kanneynge..☺? mihaaru vedhaane baivaru stories huryaadmin ah I’m story gehlifa iny kamah ves.. Ekahala konmes gotheh vefa inyma kanneynge publish nuvanee..?☺ Btw Vrh Vrh Vrh reethi story eh miee…???\nMifaharu haadha dhigu inthizaarekey kuran mi jeheny ??\nKobaa next part?? adhivxx up nuve\nalhey kobaa anehbai… v dhuwas wejje inthizaaru kuraathaa… please ane bai awahah up koh dheeba… keep up the good work dear.\nޓެކްސީ (އެއްވަނަ ބައި)\nހިތާމަ ލޯބި July 5, 2016\nހިތް ލޯބިން ދެވިއްޖޭ 3


ފިތުނަތައް ފާޅުވާހިނދު ދީނުގައި ޘާބިތުވުން – DhiSalafiyyah\nމިއީ 25 ރަބީޢުލްއާޚިރު 1439 ވީ ހުކުރު ދުވަހު މަސްޖިދުއް ނަބަވީގައި ދެއްވި ޚުޠުބާގެ ޚުލާޞާ\nޚުޠުބާ ދެއްވީ: الشيخ صلاح البدير – حفظه الله –\n* ﷲ އަށް ތަޤުވާވެރިވާށެވެ. ފަހެ، ތަޤުވާއަކީ ޢިއްޒަތެކެވެ. އަދި ރައްކާތެރިކަމެކެވެ. އަދި ފާފައަކީ ސުންޕާކަމެކެވެ. އަދި ހަލާކުރަނިވި އެއްޗެކެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nމާނައީ: “އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! އެއިލާހަށް ތަޤުވާވެރިވުން ޙައްޤުވެގެންވާ ގޮތުގައި ތިޔަބައިމީހުން ﷲ އަށް ތަޤުވާވެރިވާށެވެ! އަދި، މުސްލިމުން ކަމުގައިވާ ޙާލުގައި މެނުވީ، ތިޔަބައިމީހުން މަރުނުވާހުށިކަމެވެ!”\n* ދުނިޔޭގައި އެއްވެސް މީހަކު އަބަދަކު ދެމި ނުހުންނާނެއެވެ. މީސްތަކުންނަކީ ދަތުރުވެރިންނެވެ. ޒަމާނަކީ ރޭދުވާ ބަދަލުވަމުންދާ ދިޔުމެވެ. މަރަކީ އަންނާނެ އެއްޗެކެވެ. އަދި އެވަނީ ނުހަނު ގާތުގައެވެ.\n* ދުވަސްތައް ވަރަށް ބާރަށް ދެއެވެ. އަހަރެމެންނާއިގެން މާޒީވެދެއެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުމެ އުންމީދުތަކެއް ނިމުމަކަށް އާދެއެވެ.\n* އޭ ޣާފިލުވެފައިވާ މީހާއެވެ! އަހަރެމެންނަކީ އިންސާނުންކަން ހަނދާން ނެތުނީ ހެއްޔެވެ؟! އަހަރެމެން މިވަނީ ދަތުރެއްގެ މަތީގައެވެ. ދާން އޮތް މަންޒިލަކީ ޤަބުރެވެ. މަރު އައިސް އަހަރެމެން ވަށާލާނެއެވެ. އަދި އަލުން ދިރުއްވުމުން އަހަރެމެން އެއްތަންކުރުވާނެއެވެ. އަދިވެސް ބިރުވެތިވާންވީ ވަޤުތު ނުޖެހެނީ ހެއްޔެވެ. ރޭ އަޅުކަން އެބަ ކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟!\n* ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\n﴿وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَفَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخَالِدُونَ (34) كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً وَإِلَيْنَا تُرْجَعُونَ (35)﴾ [الأنبياء: 34، 35]\nމާނައީ: “ތިމަންއިލާހު، ކަލޭގެފާނުގެ ކުރިޔަކުންވެސް އާދަމުގެދަރިޔަކަށް (މަރުނުވެ) ދެމިހުރުމެއް ނުލައްވަމެވެ. ފަހެ، ކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވެއްޖެނަމަ، އެއުރެންނީ ފަހެ، ދެމިތިބޭނޭ ބަޔެއް ހެއްޔެވެ؟  ކޮންމެ ނަފްސަކީވެސް މަރުގެރަހަ ލިބިގަންނާނޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ނުބައިގޮތާއި ހެޔޮގޮތް މެދުވެރިކުރައްވައި، ތިމަންއިލާހު ތިޔަބައިމީހުން އިމްތިޙާނުކުރައްވައި ގޮތްބައްލަވަމެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ރުޖޫޢަކުރައްވާހުށީ، ތިމަންއިލާހުގެ ޙަޟްރަތަށެވެ. ”\n* މިއަދު ތިބާ ކުރުމަށް އެދޭކަމެއް ކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި މާދަމާ ތިބާ މަރުވުމުން ގަލަންތައް އުފުލޭނެއެވެ.\n﴿وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾ [النور: 31]\nމާނައީ: “ތިޔަބައިމީހުން އެންމެން ﷲ އަށް ތައުބާވާށެވެ! (އެއީ) ތިޔަބައިމީހުން ދިންނަވައި، ނަޞީބު ލިބުމަށްޓަކައެވެ.”\n* އަބޫ މޫސާ رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން އައިސްފައިވެއެވެ. ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.\n«إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ يَبْسُطُ يَدَهُ بِاللَّيْلِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ النَّهَارِ، وَيَبْسُطُ يَدَهُ بِالنَّهَارِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ اللَّيْلِ، حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا» [أخرجه مسلم]\nމާނައީ: “ދުވާލު ފާފަކުރާ މީހުންނަށް ތައުބާ ލެއްވުމަށްޓަކައި ރޭގަނޑު، ﷲ ތަޢާލާ އެއިލާހުގެ އަތްޕުޅު ހުޅުވާލައްވައެވެ. އަދި ރޭގަނޑު ފާފަކުރާ މީހުންނަށް ތައުބާ ލެއްވުމަށްޓަކައި ދުވާލު، ﷲ ތަޢާލާ އެއިލާހުގެ އަތްޕުޅު ހުޅުވާލައްވައެވެ. އަދި ހުޅަނގު ފަރާތުން އިރު އަރައްޖައުމަށް ދާންދެން، މިގޮތަށް މިކަން ކުރިއަށް ދެއެވެ.”\n﴿قُلْ يَاعِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ﴾ [الزمر: 53]\nމާނައީ: “ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އެއުރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސުތަކުގެ މައްޗަށް ފާފައިން އިސްރާފު ކޮށްފައިވާ، ތިމަންއިލާހުގެ އަޅުތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން ﷲގެ ރަޙުމަތުން އުންމީދު ކަނޑައިނުލާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ﷲއީ، އެންމެހާ ފާފަތައްފުއްސަވާ އިލާހެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެއިލާހީ ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ، ރަޙީމްވަންތަ އިލާހެވެ.”\n* ﷲ އަށް ތަޤުވާވެރިވާށެވެ. އަދި އެއިލާހަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާކުރާށެވެ. އަދި އެއިލާހަށް ނުކިޔަމަންތެރި ނުވާށެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nމާނައީ: “އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން ﷲ އަށް ތަޤުވާވެރި ވާށެވެ! އަދި ތެދުވެރިންނާ އެކުގައި، ތިޔަބައިމީހުން ވާށެވެ!”\n* އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައިވާ އެންމެ އަގުހުރި އެއްޗަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދީނެވެ. އެއީ ދެދުނިޔޭގައިވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައިވާ ޝަރަފެވެ.\n* ފިތުނައިގެ ކޯރުތައް ދައުރުކުރަން ފަށައިފިއެވެ. އަދި އެކަމުން ގެއްލުންތައް ކުރިމަތިވާން ފަށައިފިއެވެ. އަދި ހަރުފަތައް އުސްތަންތަނުގައި ހޮރުހަދައިފިއެވެ. އަދި ބިމުއަޑީގައި އޮވެގެންވެސް ވިހަލާންފަށައިފިއެވެ. ނަގުލަންދާށިތައް ސިއްރިއްޔާތުގައި ކަންފަތްތަކަށް ވަންނަންފަށައިފިއެވެ. އަދި ވިހަލާ ސޫފިތައް ހިލަތައް ދޮށުގައި ބިސްއަޅަން ފަށައިފިއެވެ. (މިޖުމުލަތަކުގައި ޝައިޚު މިޘާލު ޖައްސަވާފައި އެވަނީ ނުބައިކަމުގެ އަހުލުވެރިން ޢާންމުވެފައިވާ މިންވަރަށެވެ.)\n* މިދުނިޔޭގައި ހިނގާ ކަންތައްތައްވަނީ މުޞީބާތްތަކާއި ފިތުނަތަކާ ދެމެދުއެވެ. މުޞީބާތްތަކަށް ކެތްތެރިކަން ތައްޔާރުވާށެވެ.\n* ޙުޛައިފާ رضي الله عنه ވިދާޅުވިއެވެ.\n“ތިބާގެ ދީން ތިބާއަށް އެނގިއްޖެނަމަ، އޭގެ ސަބަބުން ތިބާއަށް ގެއްލުމެއް ނެތެވެ. ފިތުނަވެރިކަމަކީ ޙައްޤާއި ބާޠިލުވަކިކުރަން ނޭނގުމެވެ. އަދި އެއިން ތަބާވާނީ ކޮން އެއްޗެއްކަމެއް ނޭނގުމަކީ އެއީ ފިތުނަވެރިވުމެވެ.” [أخرجه ابن أبي شيبة]\n* އަދިވެސް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\n“ތިބާ ތިޔަހުރީ ފިތުނަވެރިވެފައިތޯ ދެނެގަންނަށް އެދޭނަމަ ދަންނާށެވެ. ފަހެ މީގެ ކުރިން ޙަރާމް ކަމެއްކަމުގައި ދެކުނު ކަމެއް އެއީ ޙަލާލުކަމެއްކަމުގައި މިހާރު ދެކޭތޯ ބަލާށެވެ. އެފަދައިން ދެކޭނަމަ އެވަނީ ފިތުނައިގައި ޖެހިފައެވެ. އަދި ކުރިން ޙަރާމްކަމަށް ދެކުނުކަމެއް އެއީ ޙަލާލުކަމެއްކަމުގައި މިހާރު ދެކޭނަމަވެސް އެވަނީ ފިތުނައިގައި ޖެހިފައެވެ.” [أخرجه الحاكم]\nމީގެ މުރާދަކީ ހަވާނަފްސަށް ތަބާވެ އަދި އެދޭ އެދުންތަކާ އެއްގޮތަށް ދީނީ ރައުޔު ބަދަލުކުރުމެވެ. އެއީ އެއްވެސް ދަލީލެއް ނެތި ނުވަތަ ދިރާސާކުރުމެއް ނެތި ބަދަލުކުރާކުރުމެވެ.\n* އަބޫ ބަކުރު رضي الله عنه ވިދާޅުވިއެވެ.\n“ﷲ ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޢަމަލުކުރެއްވި އެއްވެސް ކަމަކަށް ޢަމަލުނުކޮށް ތިމަންކަލޭގެފާނު ދޫނުކުރައްވަމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަމުރުފުޅެއްދޫކޮށްލައިފިނަމަ ތިމަންކަލޭގެފާނު މަގުފުރެދިގެން ހިނގައިދާނެކަމަށް ބިރުފުޅުގަންނަމެވެ.”\n* އަޅުތަކުންނޭވެ! ފަހެ، ﷲ ގެ ފޮތާއި ރަސޫލުﷲ صلى الله عليه وسلم ގެ ސުންނަތުގައި ތިޔަބައިމީހުން ޘާބިތުވާށެވެ. އަދި ދީނާއި ޝަރީޢަތުގެ އަސާސްތަކާއި އަޚްލާޤީ މިންގަނޑުގައި ހިފަހައްޓާށެވެ. އަދި މަގުފުރެދިފައިވާ ފިތުނަވެރިންނަށް ރައްކާތެރިވާށެވެ.\n﴿وَاحْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ﴾ [المائدة: 49]\nމާނައީ: ” އަދި ﷲ، ކަލޭގެފާނަށް ބާވައިލެއްވި ބައެއް އާޔަތުން އެއްކިބާކޮށްފާނެކަމަށް، އެއުރެންނާމެދު ކަލޭގެފާނު ރައްކާތެރިވެ ވަޑައިގަންނަވާށެވެ!”


Alhe miee dhivehin nama ey hithah araa!\nމަތީގައިވާ ފޮޓޯއަކީ ރާއްޖެ ނުވަތަ މާލޭގެ މަގެކޭ ބުނާކަށް ނުވެސް ޖެހޭނެ އެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ތަހުޒީބީ ބަޔަކު، ދަނޑިމާރު ނާޅާ، ބަސްއަހައިގެން، އަމިއްލައަށް ތަރުތީބު ވެގެން ތިބޭ މަންޒަރު ފެންނަ ފޮޓޯއަކީ އިންޑިއާގެ ސްޓޭޓެކޭ ބުނެފިނަމަ ފަހަރުގައި ހައިރާންވެދާނެ އެވެ.\nމިއީ އަވަށްޓެރި އިންޑިއާގެ ސްޓޭޓެއް ކަމުގައިވާ މިޒޯރަމްގެ ވެރިރަށް އައިޒޯލްގެ މަގެއްގައި ޓްރެފިކުގައި ޖެހިފައިވަނިކޮށް ނަގާފައިވާ ފޮޓޯއެކެވެ. މި ފޮޓޯ ސޯޝަލް މިޑީއާގައި މިހާރު ވަނީ އެތަކެއް ހާސް ބަޔަކު ޝެއާކޮށްފަ އެވެ. އާންމު އުސޫލުގެ މަތިން އޭގެ ތެރޭގައި ދިވެހިންވެސް ބައިވަރެވެ. ތައުރީފުކޮށް ކޮމެންޓުތައް ވެސް ދަނީ އޮއްސަމުންނެވެ. އަދި އަމިއްލަ ގައުމުގައި މިފަދަ ކަމެއް ކުރަން ނުކުޅެދިފައިވާތީ އެކަމަށް ޝަކުވާ ކުރާވަރު ވެސް މަދެއްނޫނެވެ.\nއެ ޝަކުވާތަކާއި ފާޑު ކިޔުމުގެ ތެރޭގައި، ހިތު ތެރޭގައި އުފެދެނީ ކުޑަ ކުޑަ ސުވާލެކެވެ. ތޮއްޖެހި، ފިތި ބާރުވެފައިވާ މާލޭގެ ހަނި މަގުތަކުގައި މިގޮތަށް އަމަލު ނުކުރެވޭނެ ހަމަ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނުވިސްނޭތީ އެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާ އިން ބޭރަށް ވިސްނުމާއި ދިރިއުޅުން ނެރެ، ކޮންމެ ދުވަހަކު ބޯ ޓްރެފިކުގައި، ރަތްދައްކާ އަވީގައި، ދާ ހިއްލައި ފޯވެގެން ދުއްވަން މަޖުބޫރު ވާއިރު، މިފަދަ ކަމެއްގެ މުހިންމު ކަން ވިސްނޭއިރު، އެކަން އަމަލަށް ތިރިކުރަން ފަސްޖެހޭތީ އެވެ.\nމިކަމަކީ ރޮކެޓު ސައިންސެއް ނޫނެވެ. ހަމައެކަނި ފޮޓޯ ގަނޑަކުން ފެނިގެން ރޭކާލާންޖެހޭ ވަރަށް ވުރެ އާދައިގެ ކަމެކެވެ. ތިމާ އޮންނަ ފަޅިން ކުރިއަށް ނުދެވެނީ، މަގު ކޮންމެވެސް ހިސާބެއްގައި ޓްރެފިކް ޖޭމުވެފައި އޮތީމަ އެވެ. އެކަމުން ރެކެންވެގެން، އަނެއް ފަޅިއަށް އަރައިގެން، މުޅި މަގު އެއްކޮށް ބުލޮކުކޮށްލީމަ ވާނޭގޮތް ތުއްތު ކުއްޖަކަށް ވެސް ވިސްނޭނެ އެވެ. ކުރިމަތިން އަންނަން ހުރި ވެހިކަލްތަކަށް ނުދެވި، ތިމާ އޮންނަ ފަޅިން ވެސް ކުރިއަށް ނުދެވޭނެ ކަން ހަމަ ނުވިސްނެނީއޭ ބުނެވޭނެ ހެއްޔެވެ.\nދެން މިވާހަކަ ދެއްކީމަ ބުނާނީ ކީކޭކަން ވެސް އެނގެ އެވެ. އެކަކު މިގޮތަށް އަމަލު ކޮށްގެން ހައްލެއް ނުލިބޭނެ އޭ ކިޔާ އަޑުގަދަކޮށްލާނެ އެވެ. އެކަމަކު ކިތަންމެ ގިނަ ބަޔަކު ގޯސްކަމެއް ކުރިޔަސް، ގޯސްކަމެއް ރަނގަޅު ވާނެ ހެއްޔެވެ. ހަމައެކަނި ބޭނުންވަނީ ރަނގަޅަށް ކަމެއް ކުރަން ފަށާނެ ބަޔެކެވެ. ގޮތް ދޫނުކޮށް ތިބޭ ބަޔަކު އުޅުނަސް މައްސަލައެއް ނެތްތާ އެވެ. ދެ ތިން ސައިކަލެއް މަގުގެ އަނެއް ފަޅިއަށް އަރައިގެން މުޅި މަގު އެކީ ބުލޮކެއް ނުވާނެ އެވެ.\nމަގުތައް ތޮއްޖެހުނީމަ، ހަމައެކަނި ހައުސިންގް މިނިސްޓަރަށް ފާޑު ކިޔުމަކުން ނުފުދޭނެ އެވެ. ނޫނީ، ޓްރެފިކު ފުލުހުންގެ ނާގާބިލުކަމޭ ބުނެ ނުރުހުން ފާޅު ކުރުމަކުން ވެސް މައްސަލަ ހައްލެއް ނުވާނެކަން ޔަގީނެވެ. ރަނގަޅެވެ. ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުގެ އިހުމާލު ވެސް އިންތިހާއަށް ބޮޑެވެ. ނަމަވެސް، ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް ފަރުދީ ޒިންމާއެއް އޮންނާނެ އެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަން ރަނގަޅު ކުރުމަށް އަމިއްލައަށް އެޅޭނެ ފިޔަވަޅުތައް ވެސް މަދެއްނުވާނެ އެވެ.\nމިއީ އޭގެ ތެރެއިން އެއްކަމެވެ. މުހިންމު ވެސް ކަމެކެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ފޮޓޯގަނޑެއް ހިއްސާ ނުކޮށް މިކަން ކުރަމާ ހިނގާށެވެ. މިކަން ކޮށްގެން އެއްވެސް މީހެއްގެ ހައިބަތަށާއި ގަދަރަށް އެއްވެސް ވަރެއްގެ ހީނަރުކަމެއް ނާންނާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން އަރުވަމެވެ.\nޓްރެފިކް މައްސަލަތައް މަގުމަތީގެ އެކްސިޑެންޓް\nހައިވޭގައި އެކްސިޑެންޓް: ދެ ބިދޭސީއަކަށް އަނިޔާ