Endenu mu Lisiko lia Yehova Njambi (Visamo 119)\nTANDENU MU Abbey Abui Acholi Afrikaans Aimarà Albanian Alemão Altai Alur Amárico Armênio Armênio (ocidental) Aukan Azerbaijano Azerbaijano cirilico Baixo Alemão Baoulé Bashkir Basque Bassa (Camarões) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Bengali Bete Biak Bicol Bislama Boulou Búlgaro Cabié Cambojana Catalão Cebuano Chichewa Chin haka Chinês (Cantonês) Chinês (Simplificado) Chinês (Tradicional) Chinês cantonês (simplificado) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chona Chuvash Cibemba Cinianja Coreano Crioulo Haitiano Crioulo Maurício Crioulo das Seychelles Criô Croácio Curdo Kurmanji (Cirílico Daiaque ngaju Dangme Digor Dinamarquês Edo Efik Esan Eslovaco Esloveno Espanhol Estónio Eue Feróica Fijiano Finlandês Fon Francês Ga Galego Galês Garifuna Georgiano Gocana Grego Groenlandês Guaraní Guerze Gujarati Gun Hausa Hebreu Herero Hiligaino Hindi Hiri Motu Hmong (branco) Holandês Húngaro Iban Ibanag Ibinda Igbo Iloco Indonésio Inglês Ioruba Islandês Isoco Italiano Japonês Javanês Jula Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (s'gaw) Kazak Kekchi Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Kpelle Kurdish Kurmanji (Caucase) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Laociano Lenje Letã Lifu Lingala Lituano Luconzo Luganda Lunda Luo Luvale Língua Brasileira de sinais Macedônio Macua Maia Malai Malaiala Malgaxe Maltês Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marata Mazateco de Huautla Mbunda Mende Mianmar Misteca (guerrero) Mixe Mizo Mongol Moore Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbábue Ndonga Nepalês Ngabere Ngangela Nias Norueguês Nsenga Nyungwe Nzema Náuatle (Central) Náuatle (Puebla do Norte Náuatle (guerrero) Náuatle (huasteca) Okpe Oromo Osseto Otetela Otomi Pangasino Papiamento (Curaçao) Persa Pidgin (Camarões) Pidgin nigeriano Pidjin das Ilhas Salomão Polonês Português Português (Portugal) Punjabi Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quiché Quirguiz Quíchua (Ancash) Quíchua (Ayacucho) Quíchua (Bolívia) Quíchua (Cuzco) Rarotonganês Romani (Macedônia) Romani (Macedônia) (cirílico) Romani (sul da Grécia) Romênio Rotumano Runyankore Russo Rutoro Sangir Sango Saramaca Sena Sepedi Sesoto (Lesotho) Sidama Silozi Singalês Soli Sranantongo Suati Suaíli Suaíli (Congo) Sueco Sundanês Tadjique Tagalog Tai Taitiano Tandroy Tarasco Tatar Tcheco Tetun Dili Tigrino Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tonganês Totonaca Tshiluba Tsonga Tsuana Turco Turcomano Tuvaluano Tvi Tzeltal Tzotzil Tâmil Télugu Ucraniano Uigur (Cirílico) Umbundu Uolaitsa Urdu Urhobo Uruund Uzbeque Valenciano Venda Vezo Vietnamese Wallisiano Waray-Waray Wayuunaiki Xhosa Zande Zapoteca (Istmo) Zapoteca (Lachiguiri) samoano sérvio sérvio (Romano) tiv tshwa Árabe\nVUPITE VUA MU LIZI LIA NJAMBI | VISAMO 119\n‘Endenu mu Lisiko lia Yehova’\nKu enda mu lisiko lia Yehova ca lomboloka ku li ononuesa ku ku tuamenena ceni na cizango cose. Tuli na malungano a engi mu Mbimbiliya a vantu va kavele lisiko lia Yehova na ku tsiliela muli ikeye lika, ngeci mua mukua Visamo.\nLinga tu kale na ndzolela tua pande ku endela mu lisiko lia Njambi\nYehosua ua tsilielele na mutima uose mu ku tuamenene ca Yehova. Muomu ua tantekeyele ngecize linga a vezike na ku yoya mu ndzolela, ua pandele ku tsiliela muli Yehova na mutima ueni uose.\nLizi lia Njambi lie ku tu hana ku kaniama ca tondeka linga tu lue na visoti via mu muono\nYelemiya ua muesele ku simpa na ku kulahela na muono uose muli Yehova mu vintsimbu via vikalu. Ua yoyele muono ua uasi kaha ua tualeleleho cipanga ceni\nKu tantekeya vusunga vua mu Lizi lia Njambi ce ku tu kaniamesa tu ambulule\nPaulu ka kele na vuoma vua ku ambulula Lizi lia Njambi ku vose. Ambe mua ambuluilile Nguvulu Feliksi, Paulu ua tsilielele mpundu mu vukuasi vua Yehova.\nKu vihela vika nji hasa ku hasa ku muesa ku simpa mu ku ambulula?\nVisamo 119 va i soneka mu ku kava alfabetu ni ku likava ca masona. Halumo eci ca kuasele ku vuluka muaso. Samo yaco ya kala na matepeso 22, nkala litepeso lia kala na vinimbu 8. Mu nkala litepeso, cinimbu ca katete ca putuka na cisona cimo lika ca mu alfabetu ya ciHevelu. Alfabetu ya ciHevelu ya kala na masona 22, ngeci mukemuo samo 119 ya kala vinimbu 176. Vikevio via lingisa samo yaco ku pua ya laha ku hiana vikuavo viose.


Ilagano lya Katali, Ilagano Linyale kwa Wanhu Weng’ha Waebulaniya 1\nChitabu cha Waebulaniya ndo baluwa ilinguwakangaza nhumbula kwa vila yangulajila vila Yesu vyoyatawize uloli wa Igano lya katali. Baluwa ayi nayandichigwa kota usenga wa mdamla. Hana mzidi wa vinhu vya kukumbuka vifichile makumi sita kuli Ilagano lya katali vyandichigwe Chiebulaniya vilingulajila vila Yesu Kilistu vyoyatawize uloli na mijito ja utambika ukulu wa Chiyahudi. Kwa chiwalo achi chitabu achi chiwa cha kuwakangaza nhumbula Wayahudi walingumkunda Kilistu. Baluwa kwa Waebulaniya yangulajila ndaze Yesu vyoyatawize malajizo Nguluwi yampele Musa leka kuwadita watambika waleche kulavya nhambiko kahi. Yesu ndo nhambiko kwa gehile geng'ha, kamwe na mhela weng'ha. Wanhu walingumkunda Kilistu kuli mhela awu wa sambi, wochifika wochikangaza nhumbula kuli baluwa kwa Waebulaniya kwa kulutilila kumuwinza Yesu Kilistu kwa vila ndo yumwe yotuditile hetwe tweng'ha kukunda kuli Nguluwi na kahi kulutilila kumkunda heye (12:2).\nKuduhu ne yumwe yamzelele yalihi yandiche baluwa kwa Waebulaniya, ila wasomile wangijesa hanji nayandichigwa na mtumigwa Paoli ama na Lukasi ama na Banaba. Mhela woyandichigwe hauzeleche, ila yangujesigwa kota nayandichigwa kuli mihela makumi saba haganafika hala Yesu naloyavumbuche, ila yandiche baluwa ayi kangulonga mbuli ya Yelusalemu kota vila nahaibomoligwe. Baluwa ya Waebulaniya nayandichigwa kuli muji wa Loma (13:24). Na ihilikwa kuli vilundo vinji vya wanhu walingumkunda Kilistu.\nYandiche kangulajila kota Yesu ndo yawele mkulu kwa waloli na wahilisi wa kilanga (1:1-4:13).\nKahi kangulutilila kulajila kota Yesu ndo mkulu kwa watambika walingukola mijito kuli Ng'handa ya Nguluwi ako Yelusalemu (4:14-7:28).\nKahi mijito ya Yesu ndo ng'hulu kusinda Igano lya katali Nguluwi lyoyawichile kwa wanhu wa heye kukolela Malajizo yampele Musa (8:1-10:31).\nLoyalonjile kota Yesu ndo Mkulu kwa chila nzila, yandiche kangulavya malajizo menji kwa madito (10:32-13:17).\nMwiso yandiche kangugomanyiza baluwa kwa kuwakangaza nhumbula na kuwalamsa (13:18-25).\nNguluwi kangulonga na wanhu kukolela Mwanage\n1 Aho katali, Nguluwi nakalonga na wasekulu wa hetwe mala nyinji kwa nzila zinjizinji na kwa kukolela waloli, 2 ila mazuwa gano ga kuduma nakalonga na hetwe kukolela Mwanage. Heye ndo yawele kukolela Nguluwi nakalumba ulanga na isi na vinhu vyeng'ha vilimumo, nakamhagula na kuvidita vinhu vyeng'ha viwe vya heye. 3 Heye ndo lung'halo lwa ukulu wa Nguluwi, na kiwhana ng'hatu na vyoyali heye Nguluwi, yoiyegamiza isi kwa ulonzi wake luwele na ludali. Hanga loyasindile kuwahovuga wanhu na wihe wa hewo, nakekala ako kuchanya kilanga, nzingo ya kudilo kwa Nguluwi mkulu.\nUkulu wa Mwana wa Nguluwi\n4 Mwana ndo mkulu kuleka mhilisi wa kilanga, kota vila itagwa loyapegwe na Nguluwi lyangulajila kota ndo likulu kusinda itagwa lyao. 5 Mina Nguluwi hamlonjele hebu ne yumwe wa wala wahilisi wa kilanga,\n“Hegwe ndo mwana wa heni,\nlehano ndangulonga, weng'ha wavizele kota heni nda mhaza wa hegwe.”\nNa wala hamlonjele mhilisi yoneche,\n“Heni ndowa Mhaza wa heye,\nna heye kowa mwana wa heni.”\n6 Ila Nguluwi loyali yomlajiza Mwanage wa udewele kuli isi nakalonga,\n“Wahilisi wa kilanga weng'ha wamfugamile.”\n7 Ila kwa mbuli ya wahilisi wa kilanga nakalonga,\n“Nakawadita wahilisi wa kilanga wa heye wawe mbeho,\nna vitumagwa wa heye wawe ilapi lya chiluli.”\n8 Ila kwa Mwanage, Nguluwi nakalonga,\n“Undewa wa hegwe, gwaa Nguluwi, wangikala mazuwa gose!\nHegwe kwanguwalongoza goya wanhu wa hegwe.\n9 Hegwe nakugana gatanganiche na kuzudila wihe,\nkwa chiwalo acho, Nguluwi, yawele Nguluwi wa hegwe,\nkawaleka wayago, ahyo, nakakumemeza usangalalo.”\n10 Na kahi, nakalonga,\n“Mkulu, aho mwaluko, nakuwika msisi wa isi,\nna kilanga ndo mijito ya moko ga hegwe.\n11 Azo zokwaga, ila hegwe kopona ng'hatu,\nzeng'ha zolala kota nguwo.\n12 Kozibinabina kota lutemvu,\nnazo zogaluswa kota igolole lilalile,\nIla hegwe ndo yuyula du,\nna ukomu wa hegwe hauduma hebu.”\n13 Nguluwi nahamlonjele ne yumwe wa wahilisi wa kilanga wa heye,\n“Wikale nzingo ya heni ya kudilo,\nmbaka ndiwadite wang'honyo wa hegwe wawe chigoda cha kuwichila magulu ga hegwe.”\n14 Lelo wahilisi wa kilanga ndo choni? Ila ndo muhe hela wawele vitumagwa wa Nguluwi na wala wawele ngulajizwa kuwatanza wala woubochela ulohozi.


Max.Maio's Page - Banaban Voice\nMax.Maio has not received any gifts yet\nAt 1:33pm on July 20, 2012, Joycelyn.Taberanibou said…\nhey koa bn managa taekam am tabo aei kee koa 2ai man kaoti iai ao nge ngaia annr koa maga bon raraun ehhe\nAt 10:05pm on July 3, 2012, btab1biang said…\ngod bless tia bo moa\nAt 8:48am on June 22, 2011, Taerete Taboree said…\nkona maury sis..........i think ko a rikirake riki ni boton aine ma am pic................ao kona oki nigai nako kiribati bwatina nako ni midtown.....hhahah.......kaga i oago bwa koa maga reirei..... ea gae ni bane am tai ao are ko bn kan reirei nb shshsh..........konag kabanetai ko riai ni kamateaki ma aron am vaaki anne........tao ko matu ao ea kabaeaki nb roroam....hahaha...............shshe tau ma tina kaboo bwa antai riki ae e vantogaaki nte reirei iroun tamana.....ahaha tia boo moa.........sis.hehe.\nAt 11:52am on September 13, 2010, Robuam Tabore said…\nMaio koa uringa au laptop ngkana ko oki ao koa tareboniai ngkna ko roko au contact 9218343 ke ko tarebonia au landline 3309744 tekeraoi te makuri ni karokoa ko oki ti bo moa\nAt 9:23am on August 4, 2010, Takesau Tabore said…\nmauri natina! e uara te seaman? aa kani bane te 7 seas ao all ports iroum ke? ea bon jealous ngkai aeroman. e tau ma kakaonimaki ao tekeraoi te waaki. boua ngkai e tataninga ana mare nakon ritemba 2011.try to make it eh ba kona karaai wa ma tarin buuna. tia boo moa.\nAt 12:51pm on July 5, 2010, Donna K Matauea said…\nMauri bon te roko ni kakatekeraoi nte inaomata aio man am tabo are ko mena iai..kantaninga bwa ena nakoraoi kanoan am inaomata.\ntau tiabo moa\nAt 8:28am on July 4, 2010, Kabu Florry said…\nena tekeraoi naba te managa ao ena raoniko te UEA iaon am makuri .tia boo moa.\nAt 7:45am on June 21, 2010, Robuam Tabore said…\nMaio koa uringa au lap top are ia tia ni butiko ngkna e kona reke ni manangam aio ok ia manga bon tareboniko ngkna ko roko ikai ena tekeraoi te managa ibukin te makuri ao take care ia bon karokoa am kamauri nakon tamam\nAt 8:57pm on June 18, 2010, Takesau Tabore said…\nmauri naba maio. ea boni maan te tai ke? anyway life still goes on n i want to retire quickly so i can enjoy just fishing n farming but i got so many big mouths to feed while they are still bero in the house.maybe when they start working. ok e raba te ururing ao nako mai kaea ana mare boua ngkana ko mawa nakon temotirawa are ritemba. ena tekeraoi te waaki ao tia boo moa\nAt 6:59pm on June 18, 2010, Temkita Kaibati said…\nmauri!!e wara te makuri??mst enjoyed travellin aronud aniwai jst kinda aimless so i guess itz time to socialize aniwai teke raoi te makuri!!!sapo moa!!!


Ioteba—Te Toro ae Ongeaba Iroun te Atua | Reireiaia Ataei Man te Baibara\nWAREKIA N Acholi Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Bicol Bislama Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Cibemba Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Dangme Danish Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Iban Ibinda Igbo Iloko Indonesian Irish Isoko Italian Italian Sign Language Kabiye Kabuverdianu Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kwangali Kwanyama Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Mam Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mexican Sign Language Mixe Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Ossetian Otetela Pangasinan Pidgin (Cameroon) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Rutoro Samoan Sango Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tandroy Tarascan Tatar Telugu Thai Tiv Tiv Tojolabal Totonac Tshwa Tsonga Turkish Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vezo Vietnamese Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zapotec (Lachiguiri) Zulu\nTe Toro ae Ongeaba Iroun te Atua\nBon te rorobuaka n ataei Ioteba ae natin naba Iakoba. A noria tarina aika ikawai bwa e taatangira riki Ioteba tamaia. N am iango, tera aia namakin iai? A bakantang iroun Ioteba ao a ribaia. E kaongoia tarina Ioteba miina aika kamimi. Nanoni miina akekei irouia bwa a na bobaraaki nakoina n te tai teuana. Ngaia are a a rangi n ribaia riki!\nN te bong teuana, a nako tarin Ioteba n tararuaiia tiibu i rarikin te kaawa ae Tekem. E kanakoaki Ioteba iroun Iakoba bwa e na noriia bwa a uara. A taku i marenaia ngke a nora Ioteba mai kiraroa: ‘E a roko te tia mii anne. Ti na kamatea!’ A katikia ao ni karenakoa n te mwarua teuana ae nano. Ma e taku Iuta are tariia: ‘Tai kamatea! Ma ti na kaboonakoa bwa te toro.’ Ngaia are a kaboonakoa Ioteba n 20 te mwakoro n tirewa nakoia taan iokinibwai aika tibun Mirian ake a na nako Aikubita.\nImwina, a kateboa ana kamwarai Ioteba n raraan te kooti, ao a kanakoa nakon tamaia ma n taku: ‘Tiaki ana kamwarai natim aei?’ E taku i nanona Iakoba bwa e kamateaki Ioteba n te man ni kaakang. E rangi n uruaki nanona, ao akea ae kona ni kabebetea.\nE kaboonakoaki Ioteba i Aikubita bwa ana toro Botiba, ae te mataniwi temanna ae kakannato. Ma e memena Iehova iroun Ioteba. E noria Botiba bwa Ioteba bon te aomata ae rabakau ni mwakuri ao e kona n onimakinaki. E waekoa ni mwiokoaki Ioteba bwa te mataniwi i aon ana bwai ni kabane Botiba.\nE noria buuni Botiba bwa e botonimwaane Ioteba ma ni korakora. E katoabong neiei n tuanga Ioteba bwa e na wene ma ngaia. Ma tera ae e karaoia Ioteba? E aki kariaia ao e taku: ‘I rawa! E bure te mwakuri anne. E onimakinai au toka ao boni buuna ngkoe. Ngkana I wene ma ngkoe, I bure iai nakon te Atua!’\nN te bong teuana ao e kataia buuni Botiba n taumatoaa Ioteba bwa e na wene ma ngaia. E tinea ana kunnikai ma e birinako teuaei. Ngke e a oki Botiba nakon te auti, e a taekinna neiei bwa e karaoa ae aki riai Ioteba nakoina. E bon aki taekina te koaua. E rangi n un Botiba ao e a karina Ioteba n te karabuuti. Ma e aki mwaninga Iehova taekan Ioteba.\n“Mangaia ae kam na kananorinanoingkami i aani bain te Atua ae mwaaka, bwa e aonga ni karietataingkami n taina ae riai.”—1 Betero 5:6\nTitiraki: Tera aroia tarin Ioteba nakoina? E aera ngke e karabuutinaki Ioteba?\nKarikani Bwaai 37:1–36; 39:1-23; Mwakuri 7:9


W.i.t.c.h. (will, irma, taranee, cornelia, hay lin). 100 brujerías para guardar secretos PDF Descargar Gratis\nDescarga gratuita W.i.t.c.h. (will, irma, taranee, cornelia, hay lin). 100 brujerías para guardar secretos pdf\nEnlace de descarga : Witch_Will_Irma_Taranee_Cornelia_Hay.pdf\nInformación del archivo: witch_will_irma_taranee_cornelia_hay.pdf


Bible in Makonde New Testament and Old Testament Portions Malukushi 3\n☰ Malukushi 3 ◀ ▶\nYesu ankumponia wakudidimanga nkono\nMateu 12:9-14; Lukashi 6:6-11\n1 Napanelo Yesu andíinjila kavili mushitala shakulipudidya na momo mo andípagwa munu jumo wakudidimanga nkono. 2 Mo mushitala mo, vashinannaledya namene valota vamwone ikava kenga anamponia munu ajo muliduva lyakupumula pakulota vapate nkanidyo wakunkashalidya. 3 Bai Yesu andímwaulila munu wakudidimanga nkono jo kushidoni, “Imila shing'ati ashi!” 4 Kutwala kuvaudya kushidoni, “Da muliduva lyakupumula lilamulo linkutuleka tutandedye vyambone kwali vyakunyata? Kuposha shingumi kwali kumalidya?” Vanavo kumalalanga do, vii! 5 Akavalole vanu uti vantang'anadídye avalá kwashitundi akuno àvenavo shipalodi shoe kwamwaa wakunanopa mitima vyave, nae kumwaulila munu jo doni, “Nyalodya nkono wako!” Nae kunyalodya kutwala nkono kuujila kuva ungumi. 6 Bai mapalishayo vandyúmananga kuka ndalyunganianga namu vashipinga shimwe Elode kumulya shemba Yesu valambela dindila dyakummalididya.\nImbumba yoe inkumwoda Yesu\n7 Napanelo Yesu andínyema pamo na vakwoda vake kuka kulitanda na imbumba yavagalileya indímwoda koko pamo na 8 vanu voe vakwaloka ku Yudeya, ku Yelusalemu, ku Idumeya, vakwalakela nkono unji wa Yudani na nanyenje likaja lya Tilu namu Shidoni; kumwoda mwaa wakwigwinikanga vinu uti vyashitenda nae. 9 Kwamwaa wakuumbalanila vanu, Yesu kuvaulila vakwoda vake vampanganiangidye ingalava pakulota vanu vo havananshinye 10 mwaa akavaponie vanu voe valwele vanji vashindagang'alananga vakanyilidya avakwae. 11 Vanu vamajini mashapu ngwengwe pavashimwona Yesu, majini lo ashindanguguvalila kutwala kukugwa pashanya po aashidoni, “Wako Umwana wa Nnungu.” 12 Kanji Yesu ashindashulanga namene majini pakulota hanamwaulange ngala.\nVamyombe kumi na mbili\nMateu 10:1-4; Lukashi 6:12-16\n13 Napanelo Yesu andíkwela palishinga limo kutwala kuvashema vanu vavalatile mwene, vanavo kumwidila. 14 Nae kuvatandola kumi na mbili vovo vo kuvavika kuva vamyombe pakulota vapagwe namu nae na avatume vapite vavalanganga ntenga wa Nnungu 15 na vavenavo madalaka akukumulangila majini. 16 Vanu kumi na mbili avo vavele ava: Simoni wampéle nae lina linji lya Patulu 17 kwatika Tiyagu na nkulumunu Nshuwau vanavake Shebedeu vavapéle nae lina linji lya Bowanelisheshi yani vanaing'uva 18 kwida Andaleya, Pilipo, Balutolomeu, Mateu, Tome, kwatika Tiyagu mwanagwe Alupeu kwida Tadeu ndaida Simoni wa ku Kanaa 19 kumalilila Yudashi Shikaliyote jojo ánnimidye Yesu.\nVakwave vankumwona Yesu kupungukanga\n20 Napanelo Yesu andíinjila nng'ande mwake kutwala kuumbalanila kavili imbumba yavanu mpaka popo Yesu na vakwoda vake ata litala lyakulyela shinu mene kuvapagwidya. 21 Valikola vake pavaigwite vandímuukila vakankamule vamuukenavo kukaja mwaa vashitangola doni, “Nae andipungukanga.”\nMateu 12:22-32; Lukashi 11:14-23; 12:10\n22 Vamwalimu vadishaliya vaalakadíle ku Yelusalemu vashindatangola doni, “Munu aju anintawala Beelishebuli; jojo ankukumulanga majini kwalilamulo limwe jo nang'olo wave majini jo, Beelishebuli.”* 23 Napavedoni Yesu andívashema kutwala kutangonavo kwamikong'o aashidoni, “Ilota kuululika dashi Shatwani kulikumulanga jo mwene? 24 Utawala woewoe ukalijavanienge kutwala kubyaananga shivenevene, utawala awo hamunapagwe munji ni kutimbikanga tu bai. 25 Vanalikola vakalijavanienge kutwala kutandana ing'ondo shivenevene, likola alyo hamunapagwe munji ni kutimbikanga tu bai. 26 Napavedoni Shatwani akalijavanienge kutwala kulitenda ing'ondo jo mwene, nae hamunampagwidye mwakuka mushu apagwa, akanditimbikanga. 27 I mwanavo! Da apali munu wakwinjila gwamba nng'ande mwamunu wadimongo pakulota kwiva mali ake? Mene, shitandi antuntila dimbuu mwene jo kutwala kukunga uti vyanng'ande. 28 Ninkumwaulila mwiu uti doni, vanu vandalivalivigwa madambi ave pamo na kukupulu kwave uti 29 kanji munu álota kunkupulu Imumu Wanashwe halivalivigwa, nae andavanavo likosha lyashimadambi shíkamalilika.” 30 Bai Yesu andítangola davo mwaa vashitangola doni, “Munu aju ankuvanavo lijini nshapu.”\nJujumunu na vanung'unuvake Yesu\nMateu 12:46-50; Lukashi 8:19-21\n31 Napanelo anyoke pamo na vanung'unuvake vandíwika mulyutu alyo; vavele po panda po vandítuma vavashamele. 32 Mo nng'ande mo, vandíikalanga vanu voe vantang'anedidye kutwala vanu kumwaulila doni, “Nang'olo, anyoko, vanung'unuvako pamo na valumbuvako vapali panda po, vandákulota.” 33 Nae kuvaudya, “Ajala na vanung'unuvangu ni vakwashi?” 34 Bai akavalole vanu vantang'anedídye nae kushidoni, “Mwenu, ajala na vanung'unuvangu ni ava vavéle apa 35 mwaa munu woewoe átenda mwalatela Nnungu, munu aju ankwitika kuva mwanetu, numbwangu na ni ajala.”\n* 3:22 Beelishebuli ni lina linji limwe Shatwani.


Arom n Tangira te Atua ma Nanom ni Kabane (Mataio 22:37) | Ana Reirei te Baibara\nMWAKORO TEBWI MA RUAIWA\nKateimatoa Tangiram Iroun te Atua\nTera ae nanonaki n ae ko na tangira te Atua?\nTi na kangaa ni kateimatoa tangirara iroun te Atua?\nE na kangaa Iehova ni kakabwaiaia te koraki ake a kateimatoa tangiraia Irouna?\nKo na karekea Iehova bwa am tabo ni kamanomano rinanon boongi buaka aikai?\n1, 2. Ti na kunea ia kamanoara ni boong aikai?\nIANGOIA bwa aongkoa ko nakonako i nanon te kawai n te bong ae rangi ni buaka. E a moanna n nubono karawa. E a moanna naba n itirua n rimwiaki n rebwerebwen te baa, ao imwina akea bwa e a ioo te karau ae rangi ni korakora. E waerakeiko te ang maroaa n te aro are ko a kawaekoakoako ma n tarataraa te tabo ae ko na kamanoko iai. Akea bwa ko a nora te tabo ni katantan teuana i rarikin te kawai ae moan te mano, e aki raran, ao e kamwengaraoi. Ai kakawakira iroum te tabo ae rangi ni mano aei!\n2 Ti a maeka ngkai n taai aika bongi buaka. Baika riiriki n te aonnaba a a rikirake ni kakaiaki buakakaia. Ma bon iai te tabo ni katantan ae mano, ae kona ni kamanoira man te karuanikai. Tera te tabo anne? Nora ana reirei te Baibara: “N na kangai nakon Iehova: ‘Bon au tabo ni kamanomano ngkoe ao au nono, ao Atuau ae I onimakinna.’”—Taian Areru 91:2.\n3. Ti na kangaa ni kona ni karika Iehova bwa ara tia kamanomano?\n3 Iangoa anne! E kona n riki Iehova ae te tia Karikiriki, ao te Uea i aon bwaai ni kabane, bwa kamanoara. E kona ni kamanoira, bwa a aki kona n orea mwaakana taani kaaitaraira. E ngae naba ngkana ti a tia n rotakibuaka, ma e kona ni kaitiaki mwini baika bubuaka mairoura. Ti na kangaa ni kona ni karika Iehova bwa ara tia kamanomano? E kainnanoaki bwa ti na onimakinna. Irarikina, e kaumakira Ana Taeka te Atua ni kangai: “Kawakiningkami n te aro ae kam na teimatoa n tangiraki iai iroun te Atua.” (Iuta 21) Eng ti riai ni kateimatoa tangirara iroun te Atua, ao te iraorao ae kaan i marenara ma Tamara are i karawa. Ngkanne ti kona ni kakoauaa iai bwa boni Ngaia ara tia kamanomano. Ma ti na kangaa ni karikirakea te reitaki anne?\nATAAKIN ANA TANGIRA TE ATUA AO BUTIMWAEANA\n4, 5. Baikara aanga tabeua ake e kaotiota iai ana tangira Iehova ibukira?\n4 Ngkana ti na kateimatoa tangirara iroun te Atua, ti riai n ataa aron Iehova ni kaotiota ana tangira ibukira. Iangoi tabeua ana reirei te Baibara ake ko a tia n reiakin n ana ibuobuoki te boki aei. E a tia Iehova ae te tia Karikiriki n anganira te aonnaba bwa mwengara ae tikauarerei. E a tia naba ni kaonna n te amwarake ao te ran ae rangi ni bati, kaubwain te aba, maan aika kamimi ao ai baika kantara. Kioina ngkai bon te Atua Ngaia ae korea te Baibara, e kaotiota arana iai ao aroarona nakoira. Irarikin anne, e kaotaki naba n Ana Taeka bwa e kanakoa ae bon oin Natina ae tangiraki irouna nakon te aonnaba, ike e a kariaia iai bwa e na karawawataaki Iesu, ma ni mate ibukira. (Ioane 3:16) Tera nanon te bwaintangira anne ibukira? E karekea te kantaninga ae kakukurei ibukira n te tai ae e na roko.\n5 E boboto naba ara kantaninga ibukin te tai ae e na roko, i aon te mwakuri teuana are e a tia ni karaoia te Atua. E a tia Iehova ni katea te Tautaeka n Uea iroun te Mesia i karawa. E na waekoa ni katoki rawawata ni kabane te tautaeka anne, ao e na karaoa te aonnaba bwa te bwaretaiti. Iangoa aei! Ti kona ni maeka iai ma te rau ao te kukurei n aki toki. (Taian Areru 37:29) Ma imwain rokon anne, e a tia n anganira kairara te Atua bwa e aonga ni waaki raoi maiura moa ngkai. E a tia naba n anganira te bwaintangira ae te tataro, ike ti a kona ni maroro iai ma ngaia n te tai are ti bon taku. Aikai aanga tabeua ake e kaotiota iai ana tangira Iehova, ibukin te botannaomata ao bon ibukim naba.\n6. Ko na kangaa ni kaota ae ko butimwaea ana tangira Iehova are e a tia ni kaotia nakoim?\n6 E kangai te titiraki ae rangi ni kakawaki ae ko riai n iangoia: N na kangaa ni kaotia bwa I butimwaea ana tangira Iehova? A bati aika a na kangai, “I riai naba n tangira Iehova ibukina bwa e tangirai.” Anne ae ko iangoia? E taku Iesu bwa boni moan te kakawaki te tua ae kangai: “Ko riai n tangira Iehova ae Atuam ma nanom ni kabane, maium ni kabane, ao am iango ni kabane.” (Mataio 22:37) E bae ni bati bukin tangiran Iehova ae te Atua iroum. Ma te koaua bwa e tii kainnanoaki namakinan te tangira iroum ngkana ko na tangira Iehova ma nanom ni kabane, maium ni kabane, ao am iango ni kabane?\n7. E tau tii namakinan te tangira ngkana ko na tangira raoi te Atua? Kabwarabwaraa.\n7 N aron ae e kabwarabwaraaki n te Baibara, e bati ae nanonaki riki n tangiran te Atua nakon ae ko tii namakinna. E koaua bwa e ngae ngke e kakawaki namakinan ae ko tangira Iehova, ma te namakin anne ai bon tibwa moanakin tangirana ni koaua iroum. E kakawaki koraan te aboro bwa e reke mai iai te aroka ae te aboro ae bati uaana. Ngkana ko tangira te aboro, ko na rauaki ngkana e a tii anganiko naba temanna koraana? Ko na aki! N aron naba anne, namakinan ae ko tangira Iehova ae te Atua, ai bon tibwa te moani mwaneka. E reirei ni kangai te Baibara: “Bon aei tangiran te Atua, ae ti na kakairi n ana tua, ao a aki rawawata ana tua.” (1 Ioane 5:3) Tangiran te Atua iroum bon te tangira ni koaua ngkana iai uaana. E riai ni kaotiotaki n te mwakuri.—Wareka Mataio 7:16-20.\n8, 9. Ti na kangaa ni kaotiota ara tangira ibukin te Atua ao ara kakaitau?\n8 Ti kaotiota tangiran te Atua, ngkana ti ongeaba n ana tua ma ana kaetieti. E aki rangi ni kangaanga karaoan aei. A aki karawawata ana tua nako Iehova bwa a karaoaki bwa a na buokira ni kanakoraoa maiura ao ni kakukureira. (Itaia 48:17, 18) Ni maiuakinan ae boraoi ma ana kairiri Iehova, ti kaotia iai nakon Tamara are i karawa bwa ti boni kakaitau ni koaua ni bwaai ake e a tia ni karaoi ibukira. Ma e kananokawaki bwa a rangi ni karako aomata ni boong aikai aika a kaotiota aia kakaitau. Ti aki kani katotongia te koraki ake a maiu ngke e mena ngkoa Iesu i aon te aba, ake a aki kaotiota te kakaitau. N te tai anne ao e kamarurungia tengaun rebera Iesu, ma tii temanna are e okiria ni karabwaa. (Ruka 17:12-17) Ti boni bae ni kani katotonga teuare e bwaina te kakaitau, ma tiaki naake ruaman ake a aki kakaitau!\n9 Baikara ana tua Iehova ake ti riai n ongeaba iai? Ti a tia ni maroroakini tabeua mai iai i nanon te boki aei, ma ti na rinanoi riki tabeua. E na buokira te ongeaba n ana tua te Atua, ni kateimatoa tangirara Irouna.\nKAANIKO RIKI MA IEHOVA\n10. Kabwarabwaraa bwa e aera ngkai e kakawaki bwa ti na teimatoa ni karekea ataakin Iehova ae te Atua.\n10 Reiakinan taekan Iehova bon te mwaneka teuana ae rangi ni kakawaki ibukini kaaniana riki. Bon te waaki ae aki kona n toki. Ngkana ko mena i tinaniku n te tairiki ae rangi ni mwaitorotoro ni kaabueko i rarikin te ai, ko na kariaia bwa e na kekerikaaki uran te ai arei ni karokoa ae inonako? Ko na aki. Ko na bae ni karekareia n aiana bwa e aonga n teimatoa uramwaakana ma kabuebuena. Tao e boboto maium i aon teimatoani kabuebuen te ai anne! N aron te aia ae kauraa te ai, ao ai aron naba “ataakin te Atua” bwa e kakorakoraa tangiran Iehova iroura.—Taeka N Rabakau 2:1-5.\nE kainnanoa aiana te ai bwa e aonga n teimatoa urana, ao ai aron naba korakoran tangiran Iehova iroum bwa e kainnanoa kateimatoaana\n11. Tera aron rotakia taan rimwin Iesu imwin ana reirei nakoia?\n11 E tangiriia taan rimwina Iesu bwa a na karikirakea tangiran Iehova ao Ana Taeka ae koaua ma ni kakawaki i nanoia, ni karokoa ae e a riki bwa te namakin ae moan te korakora. Imwini mangautin Iesu, ao e a reireinia taan rimwina aika uoman taekan taetae ni burabeti tabeua ake n te Baibara n Ebera, ake e kakoroi nanoia. Tera uaana nakoia? A taku imwina: “Tiaki a teke nanora ngke e taetae nakoira i aoni kawaira, ngke e kabwarabwaraa raoi nanon te Koroboki ae Tabu nakoira?”—Ruka 24:32.\n12, 13. (a) Tera ae riki nakon tangiran te Atua ao te Baibara irouia angia aomata ni boong aikai? (b) Ti na kangaa n totokoa kerikaakin ara tangira?\n12 Ngke ko moan reiakina ana reirei ni koaua te Baibara, ko aki namakinna ae e a moanna n rikirake i nanom te kimwareirei, te ingaingannano, ao ai tangiran te Atua? Akea te nanououa bwa ko bon namakinna. A bati aika a a tia n namakina anne. Te kangaanga ae ko kaaitara ma ngaia ngkai boni kateimatoaan te tangira anne iroum ao karikirakeana. Ti aki kan toua mwin ae kakaraoaki ni boong aikai, bwa e a kaman taekina ae kangai Iesu: “E nang kerikaaki aia tangira angia aomata.” (Mataio 24:12) Ko na kangaa n totokoa kerikaakin tangiran Iehova ao taiani koaua man te Baibara?\n13 Teimatoa ni kakarekea te atatai ibukin Iehova ae te Atua ao Iesu Kristo. (Ioane 17:3) Kananoa am iango, ke kaiangomwaakako i aoni baike ko reiakin man Ana Taeka te Atua, n titirakiniko ni kangai: ‘Tera reireiau n te baei ibukin Iehova ae te Atua? Tera riki bukin tangiran te Atua ma nanou ni kabane, maiuu ni kabane, ao au iango ni kabane ae reke man te reirei aei?’ (Wareka 1 Timoteo 4:15.) Kananoan te iango n aron anne, e na kateimatoa korakoran tangiran Iehova iroum.\n14. E na kangaa ni buokira te tataro ni kateimatoa tangiran Iehova ae korakora iroura?\n14 Te anga naba teuana ibukini kateimatoaani korakoran tangiran Iehova iroura, bon te tataro ni katoatai. (1 I-Tetaronike 5:17) Ni Mwakoro 17 ao ti reiakinna iai bwa te tataro bon te bwaintangira ae kakawaki mairoun te Atua. N aron aia iraorao aomata ae waaki raoi n te mamaroro, ao ai aron naba reitakira ma Iehova bwa e teimatoa ni kaan ma n nakoraoi, ngkana ti katoatai n tataro nakoina. E kakawaki naba bwa ti na aki kabwarabae n ara tataro, n arora ni kaokiokii ara taeka aika ti aki raoi nanoni ke akea naba nanoia. Ti riai n taetae nakon Iehova n aroia ataei aika uarereke ngkana a taetae nakoia aia karo aika tatangira. Ni koauana ti rangi ni kan taetae naba ma te karinerine, n aki imamaakin, ni kaota raoi nanora ni koaua. (Taian Areru 62:8) Eng, bon iteran naba ara taromauri ae kakawaki te ukeuke n reirei i bon iroura n te Baibara ao te tataro ae nako mai nanora, bwa a buokira naba ni kateimatoa tangirara iroun te Atua.\nKAREKEA TE KIMWAREIREI N AM TAROMAURI\n15, 16. E aera ngkai ti riai n iangoa uarongorongoan te Tautaeka n Uea, bwa te mwakuri ae rine ao te bwai ae kakawaki?\n15 Te ukeuke n reirei i bon iroura n te Baibara ao te tataro, bon iteran ara taromauri aika ti kona ni karaoi n oin ara tai. Ma ngkai ti na rinanon te waaki n taromauri teuana, ae ti riai ni waakinna i mataia aomata: Bon tataekinan ara koaua nakoia aomata. Ko a tia n tibwai koaua tabeua man te Baibara ma aomata? Ngkana ko a tia, ko a kabwaia ngkai ko ira buakon te mwakuri ae rine aei. (Ruka 1:74) Ngkana ti tibwaa te koaua are ti a tia n reiakinna ibukin Iehova ae te Atua, ti karaoa iai te mwioko ae rangi ni kakawaki are a anganaki Kristian ni kabane, ae tataekinan te rongorongo ae raoiroi ibukin Ana Tautaeka n Uea te Atua.—Wareka Mataio 24:14; 28:19, 20.\n16 E iangoa ana mwakuri ni minita te abotoro Bauro bwa te bwai ae raoiroi, ao e aranna bwa te kaubwai ke te bwai ae kakawaki. (2 I-Korinto 4:7) Maroroakinan taekan Iehova ae te Atua ma ana kantaninga nakoia aomata, bon te mwakuri ae te kabanea n tamaroa ae ko kona ni karaoia. Bon te beku ibukin te Mataniwi ae te kabanea n raoiroi, ao e karekei kakabwaia aika moan raraoi riki nakoni mwakuri nako. Ngkana ko karaoa te mwakuri aei, ko a buokiia iai aomata aika raraoi nanoia bwa a na kaania Tamara are i karawa, ao ni karekea irouia te kawai nakon te maiu are aki toki! E na iai te mwakuri ae kakukurei riki nakon aei? Irarikin anne, uarongorongoan taekan Iehova ma Ana Taeka, e kakorakoraa riki am onimaki ao e kabatiaa naba tangirana iroum. E taraa naba am kakorakora Iehova bwa te bwai ae rangi ni kakawaki irouna. (Ebera 6:10) Kakaraoan te mwakuri aei n taai nako ma te kakorakora, e na buokiko ni kateimatoa tangiram iroun te Atua.—Wareka 1 I-Korinto 15:58.\n17. E aera ngkai e a riai ni kaumakaki te mwakuri ni minita ni Kristian ni boong aikai?\n17 E kakawaki bwa ti na ururinga are e kaumakaki uarongorongoan te Tautaeka n Uea aei. E taku te Baibara: “Ko na uarongorongoa te taeka, ni kataningamarauko iai.” (2 Timoteo 4:2) E aera ngkai e riai ni kaumakaki karaoana ni boong aikai? E tuangira ae kangai Ana Taeka te Atua: “E a kaan ana bong Iehova ae kakannato! E a kaan ao e rangi ni waekoa!” (Tebania 1:14) Eng, e na waekoa n roko te tai are e nang katoka iai te waaki ae ngkai Iehova i aon te aba. A riai ni kauringaki aomata! A riai n ataia bwa aio te tai are a nang riai iai n rinea Iehova bwa aia tia Tautaeka. “E na aki waeremwe” te toki!—Abakuka 2:3.\n18. E aera ngkai ti riai ni botaki ma Kristian ni koaua n taromauria Iehova?\n18 E tangirira Iehova bwa ti na botaki ma Kristian ni koaua n taromauria. Anne bukina ae kangai iai Ana Taeka: “Ti na iaiangoira i marenara bwa ti aonga ni kaungaira nakon te tangira ma mwakuri aika raraoi, ao ti na aki kaaki arora ni bobotaki, n aron ae a taneiai iai tabemwaang, ma ti na kaungaira i marenara, ni kakorakoraira riki iai ngkai ti a nora te bong arei bwa e a kaan.” (Ebera 10:24, 25) Ngkana ti ikotaki ma raora n onimaki n taiani botaki ni Kristian, e na reke iai ara tai ae kakukurei n neboa ma n taromauria Atuara ae tangiraki. Ti kateimatoaira iai i marenara ao ti ikaungaunga naba.\n19. Ti na kangaa ni kamatoatoaa te bwai ni kabaebae ae te tangira, i nanon te ekaretia ni Kristian?\n19 Ngkana ti ikoikotaki ma taan taromauria Iehova, ti kamatoatoaa iai te bwai ni kabaebae ae te tangira ao te iraorao i nanon te ekaretia. E kakawaki bwa ti na tatarai raoiroira i marenara, n aron Iehova ae e tataraa raoiroira. Tai kariaa te kororaoi mairouia raom n onimaki. Uringnga are a kakaokoro nako ikawaia n te onimaki, ao akea iroura ae aki bubure. (Wareka I-Korote 3:13.) Ukoukora karekean am iraorao ae kaan ma te koraki ake a rangi n tangira Iehova, ao e na rikirake iai am onimaki. Eng, taromaurian Iehova i buakoia tarim ao mwanem n te onimaki, e na buokiko bwa ko na teimatoa i nanon ana tangira te Atua. E na kangaa Iehova ni kakabwaiaia te koraki ake a taromauria ma te kakaonimaki, ao ni kateimatoa tangiraia irouna?\nUAIAKINA REKEN “TE MAIU NI KOAUA”\n20, 21. Tera “te maiu ni koaua,” ao e aera ngkai e kakukurei te kantaninga anne?\n20 E karekea kaniwangaia ana toro aika kakaonimaki Iehova n angania te maiu. Ma te maiu tera? Maium ngkai bon te maiu ni koaua? Angia aomata a taku bwa a boni maiu, bwa a bon ikeike, a amwarake, ao a moi. A iangoia bwa e a reke irouia te maiu ni koaua. Ao ngkana ti rotaki n te kukurei, ti bae ni kangai, “Ai boni kaungara te maiu aei!” Ma e katereterea te iango ae kakawaki te Baibara, bwa bon akea te aomata n taai aikai ae e a reke irouna te maiu ni koaua.\nE tangiriko Iehova bwa ko na rinanoni kakimwareirein “te maiu ni koaua.” Ko na bon roko iai?\n21 E kaumakira Ana Taeka te Atua bwa ti na “taua raoi te maiu ni koaua.” (1 Timoteo 6:19) E teretere man taeka akanne bwa “te maiu ni koaua” bon te bwai ae ti kantaningaa rekena iroura n te tai ae e na roko. Eng, n te tai are ti a kororaoi iai, e nang reke ngkanne iroura te maiu ni koaua, bwa ti nang maeka n aron are e moani kantaningaia te Atua ibukira. Ngkana ti a maeka n te bwaretaiti i aon te aba, ma te marurung ae kororaoi, te rau, ao te kakukurei, ti nang bon nora ngkanne kakimwareirein “te maiu ni koaua” are te maiu are aki toki. (1 Timoteo 6:12) E kakukurei te kantaninga anne ke e aki?\n22. Ko na kangaa n “taua raoi te maiu ni koaua”?\n22 Ti na kangaa n “taua raoi te maiu ni koaua”? Ni kaineti naba ma aei ao e kaumakia Kristian Bauro bwa “a na karaoa ae raoiroi” ao “a na kabatiai aia mwakuri aika raraoi.” (1 Timoteo 6:18) E teretere ngkanne bwa rekena iroura e boto i aoni kakororaoan raoi maiuakinani koaua ake ti reiakini man te Baibara. Ma te koaua bwa e nanonna Bauro bwa ti karekea “te maiu ni koaua” rinanoni kakaraoani mwakuri aika raraoi? E aki, bwa reken aeka ni kantaninga aika kakukurei aikai, e boboto i aon reken “ana akoi ae rianako te Atua” iroura. (I-Rom 5:15) Ma e kukurei Iehova ni karekea kaniwangaia te koraki ake a beku ibukina ma te kakaonimaki. E kan noriko bwa ko na karekea “te maiu ni koaua.” Te maiu n aki toki ane kakukurei anne, ae bati te raoi iai, e na mena imwaia te koraki ake a kateimatoa tangiraia iroun te Atua.\n23. E aera ngkai e kakawaki bwa ti na kateimatoa tangirara iroun te Atua?\n23 E raoiroi ngkana ti titirakinira ni kangai, ‘I taromauria te Atua n te aro ae boraoi ma are e kamatataaki irouna n te Baibara?’ Ngkana ti kakoauaa raoi ni katoabong bwa ti bon taromauria te Atua n aron anne, ao ngkanne e bon eti te kawai ae ti toua. Ti kona n onimakinna bwa Iehova bon ara tabo ni kamanomano. E na teimatoa ni kamanoia ana aomata aika kakaonimaki, rinanoni kabaneani bongin te waaki ae karuanikai n te aonnaba ngkai. E na karokoira naba Iehova nakon te waaki ae boou ae kamimi ae e a kaan rokona ngkai. Ai boni korakorara kimwareireira ngkana ti a roko raoi n te tai anne! Ai kimwareireira ngaira n te tai anne bwa ti a tia n rinei baika eti i nanoni kabaneani boong aikai! Ngkana ko rinea aei naba ngkai, ao ko na karekea “te maiu ni koaua,” ae te aeka ni maiu are e a kamani kantaningaia Iehova ae te Atua ibukin te tai ae akea tiana ma tokina!\nTi kaotiota raoi tangiran te Atua iroura, ngkana ti ongeaba n ana tua ao ni maiuakina ana kaetieti.—1 Ioane 5:3.\nE na buokira te reirei n te Baibara bwa ti na kateimatoa tangirara iroun Iehova, n ikotaki ma te tataro nakoina ae nako mai nanora, reiakinaia tabemwaang taekana, ao taromauriana ni bobotaki ni Kristian.—Mataio 24:14; 28:19, 20; Ioane 17:3; 1 I-Tetaronike 5:17; Ebera 10:24, 25.\nA kantaningaa kakimwareirein “te maiu ni koaua,” te koraki ake a kateimatoa tangiraia iroun te Atua.—1 Timoteo 6:12, 19; Iuta 21.


E Aera Ngkai A Irii Runga Aika Bubura Ana Tia Kakoaua Iehova?\nE aera ngkai a taraa n rangi ni kukurei aomata aikai? Ibukina bwa a ira teuana mai buakon ara runga. N aroia ana toro te Atua rimoa ake a tuangaki bwa a riai ni bobotaki tentai n te ririki, ti ingainga naba nakon ara bobotaki ni kurubu aika bubura riki. (Te Tua-Kaua 16:16) Ti kakaraoi ara botaki aika tenua ni katoa ririki n aron uoua te runga ae teuana bongina ao te bwabwaro ibukin te aono ae uabong bongina. Ti na kangaa ni kakabwaiaaki ni bobotaki aikai?\nA kateimatoa ara botaki n itaritari ni Kristian. N aroia tibun Iteraera ni kimwareirei ni karaoiroa Iehova “i buakoia botaki n aomata,” ti kukurei naba ni bobotaki n taromauria ni botaki aika okoro. (Taian Areru 26:12, BG; 111:1) A a reke angara ni bobotaki aikai ni kaitibooaki ao n iraorao ma taani Kakoaua man ekaretia tabeua ke man aaba riki tabeua. Ti uotii ara katawanou ao ni kaai n amwarake n te tabo are e boo iai te runga, ao ni kauaataoa te itangitangiri ni botaki aikai aika karikirakea te onimaki. (Mwakuri 2:42) Ti a nora iai te tangira are ti a katiteuanaaki iai ma “[tarira] nako i nanon te onimaki” n te aonnaba.—1 Betero 2:17.\nA buoka rikiraken ara onimaki. A kakabwaiaaki ngkoa tibun Iteraera ngke a “atai taeka” man te Baibara ake a kabwarabwaraaki nakoia. (Neemia 8:8, 12, BG) A kakawaki naba iroura ana kaetieti te Baibara ake ti karekei n ruunga. A aanaki man te Baibara, booto n iango ibukini botaki nako. Ti reiakinaki arora ni kakaraoa nanon te Atua ni maiura rinanoni kabwarabwara aika kakannongora, reirei aika mwaiti mwakoroia ao kaotioti aika kaotii baika a tia n riki. Ti kaungaaki n ongoraean rongorongoia te koraki ake a a tia n tokanikai i aoni kangaangan te maiu ni Kristian n taai aika karuanikai aikai. A karaoaki kaotioti n taiani bwabwaro ibukin te aono ae ai aron ae ti a boni mena n taai ake a karakinaki n te Baibara ao n reiakinaki n reirei aika manena. E kakaraoaki naba te bwabetito n ara runga ibukia ake a kani kaota katabuani maiuia nakon te Atua.\nE aera ngkai a kakukurei botaki n runga?\nKo na kangaa ni kakabwaiaaki man irakin te runga?\nNgkana ko kan ataa riki taekan ara botaki n itaritari, ti kukurei ni kaoko nakon ara runga ae na roko. E kona ane e kaira am reirei n te Baibara ni kaota te kaetieti ibukin te runga, bwa ko aonga n nori aeka n reirei ake a maroroakinaki. Kanikinaea te tai ao te tabo are e na boo iai te runga ae na roko i aon am karenta ao kaea ngkana ko kona.


Ribootin Te Mananga Nako Tabiteuea Maiaki - Kiribati Catholic Charismatic Renewal Service\nRibootin Te Mananga Nako Tabiteuea Maiaki\nTi kitana Tarawa n te kaabong 9/4/09 iaon Super Carrier. Maitia kain ara tiim bon tengaun ma niman (15) ao aikai araia: Bwebweua Kamatie, (Tiibi Leader Teaoraereke Parish), Nei Taarome (Banraeaba ), Nei Mangarita Mikaere (Ierutarem ae boou), Nei Ruti Ioteba (Abaunamou), Nei Veronica Reken (Abaunamou), Nei Bunaua Biribo), Nei Taake Erenete (Abaunamou), Nei Turiana Tekuua (Abaunamou), Nei Teakoua Tiaon (Natari), Nei Meeta Erinta (Natari), Nei Maungaroa Tetobunga (Bairiki), Nei Teretia Ioane (Bairiki), Ruanamakin ao ngai Kaoti mai Tearaereke.\nNi manangara aio ao ti kabakai kantokara ao akea tebauna ae reke iroura. Aikai ngkanne kanoan ara waaki ni karokoa ti roko i Tabiteua Meang:\nTe nebonebo ni katoa karangaina\nTe Bau n Nanoanga n te aoa 3 koraki\nTe Rotario ni katoa tairiki\nA. Abemama 11/4 – 12/4/09\nImwin te Tutia are n tairikin te Kaonobong Tabu ao ti reitaki n nebonebo ma tarira ao manera ake a roko ni kaea te Toa. Maitia kain te charismatic ake ti reitaki ma ngaia bon onoman (6) ma ibukin uarereken te tai ao ti a katokabai naba iaoia ian te kantaninga are a na manga reke ba taan kamarurungia taria ao maneia ake a mamara. Imain kitanakia ao ti katiku irouia taian beba ibukin te Seminar ao te Ribooti. Ti kitana Abemama n te Tabati 12/4/09.\nB. Tabibeuea meang 14/4 – 16/4/09\nImain rokora i Tabiteuea Meang ao ti reitaki n nebonebo ao inanon ara tai n anene ao ea anganaki naba manera ae Nei Ruonamakin te tamnei ae kangai taekana:\n“I nora te maneaba teuana iaon Tabiteua Maiaki ae iai ona ao imarenan te o ma te maneaba ao a karekebai ataei aika uarerek ae kaka aua (4) te ririki ni katobibia te maneaba anne, ao taraia ataei aikai kanga tamnei aika buakaka”\nI kaeka Ruonamakin ao ni karaba n ana karea ao ao e na bon kakoroa bukina Te Uea n rokora ikekei. Ti roko i Tabiteuea Meang n te Kauabong 14/4/09. N tikura ikai inanon uoua (2) te bong ao aikai bai ake ti wakina:\nTe katokabai iaoin te Tiibi Leader ma kain ana tiim.\nTe katokabai iaoia Catechist ake a bane ni botaki i Tanaeang ibukin aia katauraoi nakon aia Toa Betero Tiroi.\nKatoki aoraki irouia aoraki ae tao maitia e kaan bubua te aomata ma te karautaeka n aki banen makuri aikai ibukin uarereken te tai ma tia katikua iroun aia Tiibi Leader ma ana tiim ni katoki aoraki.\nTi kaungai riki nanoia ni matennanoan Ana karea te Tamnei ae Raoiroi.\nIai te ataeinimane ae ea kaman roko taekana iroura ibukin buokana ba bon natin manera ae Maungaroa ae e reirei i Tabiteuea Meang, ao aorakina e bon irekereke ma teuare buakaka. N rokora i Tanaeang ao e kawara tinana aio ba e taku ba e aki raoiroi ana taratara ba kanga e a mataki ao ea namakina mwebuakana n ana auti, ma ngke e roko irarikin tinana ao e taku ba e namakina te kukurei ao ana taratara e taku ba e a raoiroi. N tain te tataro ma ngaia ao a otinako riaborona aika niman (5) ba i) taburitongaun, ii) routakani iii) kooka, iv) tekabane ao te v) unimane, are e a bon tiku n rawa ni kitana te ataei aei ao ni wene iaona man bonota ikena. Inanon te ataeinimane aei ao e kaeka tinana ni kangai “mommy kona tiringai?, ngaia aei ae ko kairai nakoia nakai” ma e tuanga tinana ba tiaki kain te tataro ae ana tiringa ma bon raona ake a mena irouna. Ni korakoran te ribano ni ianena ao ea nako te unimane ao e teirake te ataei ni karaba Te Uea ao n tabeki baina n nebonebo. E raba Te Uea n ana Tangira nakon te ataeinimane aio.\nImain kitanakin Tabiteuea Meang ao e kaotia aia Tiibi Leader ae iai te noku ke te nanobuaka irouia te koraki ake e aki reke aia tai ni tataroakinaki irouia kain ara tiim ba a taku ba iai te karea irouia. I karaua nanon te Tiibi leader ae Nei Terabata Tereuoete ba ti temmana te Tamnei ae Raoiroi ao i tuangia naba ba iai naba iroumi, ao nikiran makuri kam a karaoi ni kababanea iaon ami abamakoro aio n ai aron kainanoana irouia ma anne ai bon ami bai ni buokia.\nC. Tabiteuea Maiaki 16/4 – 10/5/09\nAikai ngkanne kanoan ara waaki ake ti wakin inanon kawan Tabiteuea Maiaki are ti kabutaki iai inanon kaka uabong (2).\nAnga reirei iaon baikai:\nKabarabaran te Charismatic – Bwebweua Kamatie\nTe Tataro Nebonebo – Teretia Ioane/Mangarita\nNei Maria ao Te Tamnei ae Raoiroi – Meera Erinta\nAna karea Te Tamnei ae Raoiroi – Kaoti Teingoa\nTe tataro (383 m in Bible) – Kaoti Teingoa\nFr Ruatamaki Ambo – Kaoti Teingoa\nInanon ara reirei ao ti katuruturua riki nakoia ana Karea Te Tamnei ae Raoiroi n aiaron are kabarabara St Bauro n ana moan reta nakoia I-Kirinto (Makoro 12 &14).\nA na reirei taekan karea akanne\nA na makuri\nA na anga ngaia nako iai\nTe International Chatholic Charismatic Renewal Services Rome (ICCRS), e kamatoa are e taekina St. Bauro ao ea manga kurubuni ana kawai ni makuri te Tamnei ae Raoiroi akana ruaiwa (9) akanne n tenua (3) te kurubu n ai aron aikai:\nI. Te maaka n taetae (The Power to Say)\nII. Te maaka n atatai (The power to know)\nIII. Te maaka ni makuri (The power to act)\nTe karea ae te kakai\nInanon kabarabaran taian karea akanne ao ti reitaki ma nake iai irouia ao n tibaia n te aro ba a aonga ni matata raoi kain te Charismatic iaon Tabiteuea Maiaki, te koraki aika tibatiba aikai bon kain ara tiim ake iai irouia karea akanne. Ni wakinan aei ao ti noria ba iai te ota ao ringaia ma ingaingaia ni kan rawei karea akanne, ti kakoaua naba ba aio te kawai are e kona ni karababa aia atatai ao otaia iaon taekan karea aikai, ao n te koaua e waekoa naba aron rekena irouia n ai aron ae ti noria inanon tikura irouia ao ibuakoia n te tai ae uarereke, ba bukina ba a anga ngaiia nako iai ao a makuria naba.\nAikai ngkanne ana makuri Te Uea inanon kawa ake ti kawari ni moa mai Buariki nako Tewai ni karokoa Taku, ni karokoa ae ti okira Buariki ike tia waki iai ma kain te Charismatic ake a teirake man kawa nako n reita ara waki ma ngaia.\nBuariki 16/4 – 18/4/09\nA maiti ake a mamara ao a manga oki.\nE rikirake aron aia nebonebo ni korakora\nE reke irouia te karea ni Ianena\nA kaiokaki uoman manera ake bon kain te Charismatic ma a tiku ni kariribai imarenaia inanon iraua te ririki. Imain rokora uoua te wiki ao a bon un naba ao kanga a nang rotaki uake buia ao bon utuia naba. Ma e raba Te Uea n te tai aei ba n te kabanea ni bong are ti nang kitana Buariki nako Tewai, ao ti uti n teingabong anne n nebonebo ao ni baran te nebonebo ao a bon kania ma ni kaeia i bon irouia ni irabati ao ni kabarabure ibuakon te tang ae korakora. E kakoauaki ba imwin aei ao a reke tibangaia nakai ni karea aika te Ianena ao te Taetae ni Burabeti.\nA matennanoa te Taetae ni Burabeti ao a otinako ana rongorongo Te Uea nakoia aika bati.\nTewai 18/8 – 20/4/09\nN reitaki ma te karea ni matairiki are e anganaki Ruonakmakin iaon te kaibuke ao bon aio te kawa are tauaki taekan maneabaia irouia riaboro ake a uarereke. N rokora n te kawa aio ao e kawarai te Catechist ae Tabera ni bubuti buokan natina nakon te tiim. Aorakin natina aio kanga e uruaki ana iango, ao ngkana e kan nakon te tabo teuana ao e a bon taonnako naba n akea atakina irouia ngkana a kaongoaki irouia ake a noria; ana ririki te tei aei bon aua (4). I kaeka te Catechist aio ni kangai ti na karaoia ma te bai ae moan te raoiroi ba ti na angan Te Uea inanon tataroakinana. I reitaki ma kain ara tiim ao n tuangia ba ti a tataroakina ana kanganga te Catechist.\nN te tairiki anne ao ti nebonebo man katokabai iaoia te koraki ake a kainanoa buokaia. Inanon te ribano n ianena ao I a noria ataei aika uarereke aikai a katobibi imarenan ara moan ni mronron ao te kauoua ao inanon rebwetauan te ribano ni ianena anne ao a otinako rirakiu ma ngke I kaurei matau n taraia ao bon akea te ataei ae e aiwa inanon te maneaba. N te karangaina are imwina ao tia manga nebonebo naba ao a manga noraki naba ataei akekei man te tai aei e roia maneu ae Nei Teakoua Tiaon. N te karangaina are ai ara kabanea ni bong ti a manga nebonebo naba. Ngkanne n te tai aei ao I a nora te aine ae toba te tei, ao au iango ngai I taku ba e a kaoti Nei Maria nakoira ma natina ae Iesu, ma inanon miakinan te tamnei aei ao kanga tarana irou kanga ai bon tiaki riban te aomata irou ao kanga ai bon tiaki naba riban te aomata ae tabu, ngaia are I a butia Iesu ni kangai “Te Uea tera nanon te tamnei ae ko anganai aei?” Imwin are I butia Te Uea ao e a bon katikaki naba te tamnei arei ni kaniaki imatau ao I a bon kina raoi ba Nei Terokoiti are bun te Catechist ae e toba Kaobunang. N reitaki naba ma anne ao iai naba te tamnei ae e anganaki maneu ae Nei Meera Kaitaake n tain naba te nebonebo ba e nora natin te Catechist arei ba e mena inanon te O ae e katineaki inanon te te maneaba. Ti a bane n tiba aio imwin te nebonebo ao ngke I tiba au noraba arei ao e a bon katurua naba tarakiu bun te Catechist ma matana ae katokai nakoiu. Imwin anne ao ti a nakon te umantabu n tataro ma tangan te catechist ao natia. Inanon te katokabai ma te nebonebo ae rebwetaua ao a noraki baike a uarereke akekei n reitaki ma taian beki aika mainaina, uraura ao aika matamata n otinako mai irouia ao n otinako man te umantabu n nako taari man tatanrikaki n tara te tabo are a kitanna. E raba Te Uea. A taekinna ainen Tewai ba imain rokora ao a niniaki are bun te catechist iroun Kaobunang ngke e matu inanon te maneaba aio n te ngaina.\nTe kauoua ngkanne bon rongorongon te unimane ae Iakoba ae e ririba te charismatic n ana waki ae te ribano ni ianena, ao te katokabai. Kam na ongora ngkanne ana Tangira Te Uea nakon Iakoba. Iai tibun Iakoba aika uoman ataeinaine ae te roro ae 15 ao te 14 te ririki ao aorakia ataeinaine aikai te maraki n atu iroun neiere te ikawai ao te kabuebue iroun are te karimwi. E kawarai tibuia te unimane ibukin buokaia tibuna aikai, ao I kaeka ni kangai kai tiaki ngaira ae ti na katoka aorakiia, ma ti na bon angan Iesu ae bon ngaia te taokita ae maaka iaoia taokita, ma taraia iai kain abam ao ngaia e kaeka iai, ao ngaia ko kaira tibum ma kainabam n nakomai ba kam na reitia tibumi ao ngaia e kaeka ao e taku ba e na bon bae n aki iri kainabana ba e ririba te charismatic. Ma I a kauarerekea ao n tuanga ba ngkana e tangiriia tibuna ao ke nakomai n reitira ba tiaki te aoraki n rabata irouia tibumi ma ana kaoraki teuare buakaka. E nako neiei ao e a oki ma tibuna akekei ao a rin n te umantabu ao e aki man imwina ao e roko te catechist ae e kan reita naba te makuri ao e roko naba Iakoba. Ti a kaai n rin te umantabu ba are a tia n roko ara koraki. N tain te katoki aoraki ao e raba ana tangira Te Uea nakon te catechist ae Tabera ba ai bon te charismatic ni koaua ba e korakora ana ribano ni ianena. N rebwetauan te ianena ao e a otinako te unaine ma irouia ataei aikai n rirarikiu ni kaea te mataroa are e in ao n otinako iai n akea ana kanganga.\nImwin baran te tataro ao ti a baneakina te maneaba ba ai te katauraoi iroura ba are a roko kain Taungaeaka ba a na manga inaira nakon aia kawa. E a nako te maroro ao e a teirake Iakoba ba are bon ngaia unimanen Tewai ni maroro ao n reitia nakoia ana koraki n Tewai ni kaotia ba e a tiba oki man te umantabu ao Nna tiba tibangau ae reke n tain aia katokabai kain te tiim aei. N tain te tataro ao I a bon ongo nanon aia tataro te koraki aikai ni kabane n aia tataro are te taetae ni ianena ao te taeka ae rangin tangimaka i taningau ao n ringai bon te taeka ae kangai “kauka nanom ba Nna rin iai” e tibatiba Iakoba ibuakon te tang ae korakora. A bane n rotaki kain Tewai ba a ringaki n ana tibatiba ao a bane ni wanako ranin mataia mani mabu te maneaba n akea te karongoa. E reitia Iakoba nakoia kain Tewai ba bai ni kabane ake a tibatiba iai kain te tiim aio iaon taian karea bon te koaua ni koaua ao akea kairuana, n ai aron ae I noria ngai te tai aei ao I ringaki iai ibukina ba I bon rangin totokoia ao n aki kakoaua, ao e raba te tiim aei ba e bon rangin manena ao ni bongana rokona n ara abamakoro aei ba e barongai raoi kanoan wana, ao aia katauraoi a karaoia raoi inanon taian koaua n ai aron ae I noria n te bong aei. E raba Te Uea.\nTaungaeaka 20/4 -22/4/09\nA maiti kain te botaki ake a mamara ao a manga teirake\nA maiti naba ake a kainnanoa te katoki aoraki ao a namakina buokaia n taint e tataro\nKatabanga 24/4 – 26/4/09\nTemanna te aine ae bubuti buokana ibukin aorakin baina aika uaai ba a roroko marakia ae korakora ao ai bon akea te bai ae kona ni karaoia. Ti reitaki ma ngaia n te katokabai.\nTe kauoman n aoraki bon kain Taungaeaka ao aorakin neiei akea ma te bai ae e maku iai ba a roko baike a uarereke akekei n ninianako inanon ana banga n tatakaro iai; a bon maiti kurikuri aia koraki ao temanna mai buakoia te mane ae uarereke are e roko naba n tinetine ni mamma irouna. Te aine aei bon Karorina arana ao bon manen te catechist ae Tabera are e catechist i Tewai, e bon roko Tabera ngaia ma te Tiibi leader ae Rikare Kirata ni kaira manena anne ba e na tataroakinaki. A roko iroura imuin tebuina n te tairiki ao ti katokabai ma neiei imwin te aine ane oti n naba 1 ieta. Ngke e tia te tataro ma aia koraki ao a manga okinako ba are e raroa kawaia ba ana okira Tewai.\nTaaku 26/4 - 28/4/09\nTemanna te unimane ae arana Kaikai Timau ana karo are bun te catechist. Te bai ae riki iroun teuaei ba n tetaina tao ni 2001 ao e mena i Tarawa ao e kaea te Tutia i Teaoraereke ao ni baran te tataro ao e a otinako ao e baka naba ngke e tabe n ruo rikaki man tenan step. Ngke e baka ao e bakara ana itera ae te atai ao ngaia ngkanne are e a riki iai ikoakina ao kanga e a tine waena are te angatai ao e maraki ao kanga e a uakinna ngkana e nakonako. Imwin te katokabai ma ngaia ao ti a kitanna ni manga nakon Manuera. Ngke ti a oki ao ea rin te maneaba ni kakakaeai ma I bon rangin mimi ngke I a noria ao kanga e a waetata n nakonako kanga ai manga te ataeinimane ao e a bon miakinna naba bun natina ae te catechist. E kawarai i tabon te maneaba ao ngke e roko irou ao aio ana taeka “E raba ami tataro ma N nang rimoami nako Buariki” I kaeka ni karaba Te Uea ba bon Ngaia ae E karaoa anne nakoim.\nAra kauoman n aoraki bon Manuera Naiti ae bun Nei Anna ae bon te Leader n te charismatic i Taku. Teuaei e a bon aoaoria naba n ana auti ba are bon te tenaki baina ma waena (te mauku) ao e tiku n arona aio tao inanon te tai ae e a kan uoua te ririki. E taku Anna ba a ngae taan riring n ringnga ao e bon aki reke naba buokana. Bon ngaia te mauku anne are e kaota ana makuri Te Uea nakoina n ai aron ane e a ti a n otinako rongongona te nwspaper ae te “Tarakai” ao te “Itoi ni Kiribati”.\nN te karea ni burabeti are e otinako iaon Taaku ao kanga e bon aki boraoi ma nanoia ara koraki ao a kubanako iai ba e kangai “E marurung te charismatic iaon Abemama” anne are e nako mai iroun manera ae Nei Turiana Tekiua.\nBuariki 28/4 – 10/5/09\nTi a okira Buariki are ti nang botaki ngkanne ma kain ara botaki ake a bane n roko mani kawa nako ao ti a tiku naba ikai n ua rokon baora n okira Tarawa.\nTe uti n nebonebo nte aoa 5am n te umantabu. E waki nako te tataro, warekan ana taeka Te Uea e tibaki ao inanon te tibatiba ao e a manga nako naba te karea ni burabeti ae kangai “Iai ana makuri Te Uea ae e na karaoaki n te bong aei ao a riai n tia imain te bong” A kubanako kain Tabiteua Maiaki n te rongorongo aei ao a taku kai bon akea te rongorongo aei ngke ti wareka Ana taeka Te Uea. Ni baran te nebonebo ao e roko irou te Tiibi Leader ao e tiriraki ba tera te rongorongo arei. I kaeka nakoina ni kangai anne bon te taetae ni burabeti ane e anganira te order ibukin te makuri ae e na karaoaki, ao n riai naba n tia n te bong aei imain te bong. Imwin te kaingabong ao a roko naba taian kaa aika tokaraki irouia aoraki, ao ni ikotaki ma auti aika a kainanoa Anakin bai n tabunea iai, maitin te makuri n te tai anne ake a roko kainanoaia bon 10, ao ti karaba naba Te Uea ba E anganira te korakora ni katiai naba imain te bong.\nE wakinako te makuri ae kaitiakan taiani bai n tabunea iaan auti i Buariki ao tao nakon ae kan bwi auti n te tai anne.\nE bubuti te katokabai irouna te mataniwi ni catechist ao e karaoaki aei imwin te taromauri ni komunio ma kaotinakoan te Eukari. N tain te kaingabong n te maneaba nte makoro are te maroro, ao e a teirake te catechist ae Teata n tiba te baere e karaoaki nakoina n te umantabu. “N te ingabong aei ao N na tiba au namakin ke te bae I noria n tain aia katokabai ao aio te bai ae I noria. I nori tamnei aika uoua (2) are a ruo n tei imatau ao tamnei aikai bon tamnein Nei Maria ma natina ae Iesu. Ngke a kaoti tamnei aikai ao I rangin ni kukurei nakon Te Uea ao ni karaba ba E a anganai te koaua ni koaua.\nNgaia are I kaotia nakoimi kain te maneaba ni kabane ba taian reirei ake a anga kain te tiim aei iaon ana karea Te Tamnei ae Raoiroi bon taian koaua ni kabane ao ae I anganaki kakoauana n te bong aei. E raba rokon te tiim aei iaon ara abamakoro ba e uota te bai ae moan te kakawaki are e na buoka aia onimaki taria ma maneia ni charismatic iaon Tabiteuea Maiaki. Ngaia are I kaungai nanomi ara koraki nakon te waki ni charismatic, kataia rin inanona ba kam na nora ana Tangira Te Uea inanona.\nKatean te Taibora ae bou. I reitaki ma kain Tabiteuea Maiaki ao ti karaoa aia rinerine ibukin te taibora ae boou. Ae ena waki ngkai ni karokoa te Benetokota 2010 ao aio ngkanne mwin te rinerine.\n- Chief leader – Rikare Kirata (Buariki)\n- Deputy leader – Buana Ruatamaki (Taungaeaka)\n- Tia Koroboki – Nei Teera Maeao ( Buariki)\n- Tia mane – Nei Okoro Tuanako (Nikutoru)\nMan te tai are e tei iai te Taibora ae e bou ao e a bon tiku irouia te waki ao ngaira ti a rawei motirawara, ao ngkana ti ira te makuri ma ti mena ian aia kairiri. A wakinako ni makuri autin Buariki, Nikutoru ao Tewai ni karokoa ae ti kitania n te Tabati 10/5/09.\nTaeka ni karabaraba ao ni kakaitau\nBon banara ngaira kain te tiim mai Teaoraereke Parish moa nakon tamara ae karineaki iroura Te Tama Koru Tito ibukin bai ni kabane are ti a tia ni katongnga inanon tikura n ana maneaba i Betio teuana te bong imain manangara, ao ai moarara riki ara kamoamoa ma ara kakatonga ibukin ana boutoka are e katokai iaora n ana karaoiroi ae ti kakoaua ba e anganira te korakora inanon karaoan tibangara ibukin buokaia tarira ma manera iaon Tabiteuea Maiaki. Ko raba te Tama Koru Tito ao ara tataro nakon Te Uea ba E na raoniko inanon am waki ni kabane iaon New Zealand.\nBon banara ngaira kain te tiim mai Teaoraereke Parish nakoia Katorika iaon Tabiteuea Maiaki ni bane ni moa mai iroun te tei are inanon te biroto ni karokoa te kara, ara kakaitau ma ara karabaraba ibukin noran ami akoi ma ami mamannano nakoira inanon tikura ibuakomi ni karokoa ae ti kitanigkami. Kam raba ni bai ni kabane ao riki ami akoi ma ami tangira ae akea n ai arona. Kam aitau, kam ai tatarika ao kam ai tokamauea. Ara tataro nakon Te Uea ba Ena raoni ngkami n tai nako.\nKaoti Teingoa (Abaunamou)


Yaku Yiwamp ya Kulejan Nich ku Chikumbu ni Chikumbu\nKutang mu rudim ra Batak (Simalungun) Belize Kriol Créole de Guinée-Bissao Esan Hmong (White) Ibanag Javanais Karen (S'gaw) Krio Kurde kurmanji (Caucase Lenje Mbunda Mende Ngangela Nyungwe Okpe Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romani (Sud de la Grèce) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Rudim ra Aboua Rudim ra Abui Rudim ra Aja Rudim ra Alur Rudim ra Amharique Rudim ra Aukan Rudim ra Batak (karo) Rudim ra Batak (toba) Rudim ra Biak Rudim ra Chabacano Rudim ra Chitonga (Zimbabwe) Rudim ra Dayak Rudim ra Galician Rudim ra Inglish Rudim ra Kabuverdianu Rudim ra Mambwé-Lungu Rudim ra Nigerian Pidgin Rudim ra Nyakyusa-Ngonde Rudim ra Pidgin (Cameroon) Sangir Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Soundanais Tandroy Tetun Dili Uruund Valencian rudim Ndébélé rudim Ossète rudim ra Estonien rudim ra Acoli rudim ra Afrikaans rudim ra Albanais rudim ra Allemand rudim ra Arabe rudim ra Arménien rudim ra Ateso rudim ra Aymara rudim ra Azéri rudim ra Azéri (cyrillique) rudim ra Bachkir rudim ra Bambara rudim ra Baoulé rudim ra Bas allemand rudim ra Basque rudim ra Bassa (Cameroun) rudim ra Bengali rudim ra Bichlmar rudim ra Bikol rudim ra Boulou rudim ra Bulgare rudim ra Cakchiquel rudim ra Cambodgien rudim ra Catalan rudim ra Cebuano rudim ra Chichewa rudim ra Chinois (traditionnel) rudim ra Chinois riswapela kutesh rudim ra Chitonga rudim ra Chitumbuka rudim ra Chiyao rudim ra Chokwe rudim ra Chol rudim ra Chuabo rudim ra Citonga (Malawi) rudim ra Coréen rudim ra Croate rudim ra Créle d'Haïti rudim ra Créol de Maurice rudim ra Créole des Seychelles rudim ra Dangme rudim ra Danois rudim ra Digor rudim ra Douala rudim ra Edon rudim ra Efik rudim ra Espagnol rudim ra Fidjien rudim ra Finnois rudim ra Fon rudim ra Français rudim ra Féroïen rudim ra Ga rudim ra Gallois rudim ra Garifuna rudim ra Gokana rudim ra Goun rudim ra Grek rudim ra Greonlandais rudim ra Guarani rudim ra Gujarati rudim ra Géorgien rudim ra Haoussa rudim ra Herero rudim ra Hiligaynon rudim ra Hindi rudim ra Hongrois rudim ra Hébreu rudim ra Iban rudim ra Ibinda rudim ra Ichinamwanga rudim ra Icibemba rudim ra Igbo rudim ra Iloko rudim ra Indonésien rudim ra Islandais rudim ra Isoko rudim ra Italien rudim ra Japonais rudim ra Jula rudim ra Kabye rudim ra Kana rudim ra Kannada rudim ra Kazakh rudim ra Kekchi rudim ra Kikamba rudim ra Kikaonde rudim ra Kikogo rudim ra Kikuyu rudim ra Kiluba rudim ra Kimbundu rudim ra Kinyarwanda rudim ra Kipende rudim ra Kirghir rudim ra Kirundi rudim ra Kisi rudim ra Kisonge rudim ra Kongo rudim ra Kurde Kurmanji rudim ra Kurde kurmanji (cyrillique) rudim ra Kwangali rudim ra Kwanyama rudim ra Lao rudim ra Letton rudim ra Lhukonzo rudim ra Lifu rudim ra Lingala rudim ra Lituanien rudim ra Lomwe rudim ra Lugand rudim ra Lunda rudim ra Luo rudim ra Luvale rudim ra Macédonien rudim ra Makua rudim ra Malay rudim ra Malayalam rudim ra Malgache rudim ra Maltais rudim ra Man rudim ra Mapudungun rudim ra Marathi rudim ra Maya rudim ra Mazatèque de Huautla rudim ra Mixe rudim ra Mixtec (Guerrero) rudim ra Mizo rudim ra Mongol rudim ra Mooré rudim ra Myama rudim ra Nahuatl (Guerrero) rudim ra Nahuatl (Huasteca) rudim ra Nahuatl (Nord de Puebla) rudim ra Nahuatl (central) rudim ra Navajo rudim ra Ndau rudim ra Ndonga rudim ra Ndébélé(Zimbabwe) rudim ra Ngabere rudim ra Nias rudim ra Niue rudim ra Norvégien rudim ra Nyaneka rudim ra Nyanja rudim ra Nzema rudim ra Néerlandais rudim ra Népali rudim ra Oromo rudim ra Otomi (vallée du Mezquital) rudim ra Otètèla rudim ra Ourdou rudim ra Ouzbek rudim ra Ouïghour(cyrillique) rudim ra Palonais rudim ra Pangasinan rudim ra Papiamento (Curaçao) rudim ra Pendjabi rudim ra Persan rudim ra Pidgin salomonien rudim ra Portugais rudim ra Portugais (Portugal) rudim ra Quechua (Ancash) rudim ra Quechua (Ayacucho) rudim ra Quechua (Bolivie) rudim ra Quechua (Cuzco) rudim ra Quiché rudim ra Romany (Macédoine) rudim ra Roumain rudim ra Runyankore rudim ra Russe rudim ra Rutooro rudim ra Samoan rudim ra Sango rudim ra Saramaccan rudim ra Sena rudim ra Sepedi rudim ra Serbe rudim ra Serbe (romain) rudim ra Shona rudim ra Sidama rudim ra Silozi rudim ra Singhalais rudim ra Slovaque rudim ra Slovène rudim ra Sranan tongo rudim ra Suédois rudim ra Swahili rudim ra Swahili (Rép. dém. du Congo) rudim ra Swati rudim ra Tagalog rudim ra Tahitien rudim ra Tajiki rudim ra Tamoul rudim ra Tarahumara rudim ra Tarascan rudim ra Tatar rudim ra Tchouvache rudim ra Tchèche rudim ra Thaï rudim ra Tigrinya rudim ra Tiv rudim ra Tlapanec rudim ra Tnkarana rudim ra Tojolabal rudim ra Tok pisin rudim ra Tongien rudim ra Totonaque rudim ra Tshiluba rudim ra Tshwa rudim ra Tsonga rudim ra Tswana rudim ra Turc rudim ra Turkmène rudim ra Tuvalu rudim ra Twi rudim ra Tzeltal rudim ra Tzotzil rudim ra Télougou rudim ra Ukrainien rudim ra Umbundu rudim ra Urhoba rudim ra Venda rudim ra Vezo rudim ra Vietnamien rudim ra Wallis rudim ra Waray-Waray rudim ra Wayuunaiki rudim ra Wolaitsa rudim ra Xhosa rudim ra Yoruba rudim ra Zandé rudim ra Zapotec (Lachiguiri) rudim ra Zapotec (de l’isthme) rudim ra Zoulou rudim ra yijingidij ra brésilienne rudim ra yijingidij ra mexicaine rudim ra Éwé\nIn Kristu ‘ayiteka kal mulong wa kuyimekesh mu mangand.’ (1Ko 4:9) Chawiy, chikutwishap kutukashimwish anch antu amwing akat kututadin pa madidish ap kututesh kwinyim kwa yis yau ya yikumbu. Yikumbu yimwing yikutwish kwikal ni makamera ma kusop nich ap mikro yikutwisha kusal anch mwin chikumbu atumana, atesha ap akwata yom tulondina. Kwishin oku kudi yaku yimwing yiwamp yikutukwasha anch tudi mu mudimu wa kulejan ku chikumbu ni chikumbu.—2Ko 6:3.\nMWIKADIL WEY (Fl 1:27):\nLimish chikumbu cha muntu watanang ni kangal kutalijol mu chikumbu chend. Kangal wadia, ap kuna ap kutazuk ku telefon ni kuyifundin antu akwau mesaj chisu wiminya ku chis\nMAZU MEY (Ef 4:29):\nChisu udia ku chis, kangal walond chom ap chimwing chiumena anch mwin chikumbu kakusangerap kuchitesh. In kulejan amwing akat kwimik mambamb mau chakwel akumangeja yitongijok yau pamwing piur pa yom yikumulejau muntu\nJinjil ik jikwau kumekesh yaku yiwamp chisu udia mu mudimu wa kulejan ku chikumbu ni chikumbu?


A Aanga Ngaiia i New York | Te Reirei\nWAREKIA N Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Fijian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Kwangali Kwanyama Latvian Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Mauritian Creole Maya Mongolian Ndebele Ndonga Nepali Norwegian Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venda Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu\nTABEUA te ririki n nako a mwengaraoi ni maeka Cesar ma buuna ae Nei Rocio i California. E mwakuri teuaei n te tabo are e tabe ma bwaai ni kaabue, bwaai ni kaukiang ao kamwaitoro ao e itera n tai Rocio n ana aobiti te taokita. Iai oin aia auti ma akea natiia. Ma e ngae n anne, iai te bwai ae riki are e bitii maiuia. Tera te bwai anne?\nN Okitobwa 2009, e kanakoaki te reta man te aobiti n tararua n te United States nakoia ekaretia nako n te aba anne. A kaoaki iai taan anganano aika mwaatai bwa a na kororeta ni bubutii ibukin te mwakuri n te Betaera, i nanon tabeua te tai ni buoka kabuburaan te aobiti n tararua i Wallkill i New York. A kaoaki naba bwa a na kororeta ni bubutii naake a raka aia ririki i aon are e taneiai te aba iai n te mwakuri n te Betaera. A taku Cesar ao Rocio: “Ibukina bwa ti a boni kara, ti ataia ae ai bon tii aei ara tai i nanoni maiura ae ti na beku iai n te Betaera. Ti na bon aki katibanakoa ara tai aei ibukin te bwai teuana!” A waekoa naba ngkekei ni karin aia beeba ni bubutii.\nTaan anganano tabeman aika a mwakuri i Warwick\nE a raka i aon teuana te ririki ao a tuai mani kaoaki Cesar ma Rocio nakon te Betaera. Ma e ngae n anne, a karaoi mwaneka tabeua ibukin uaiakinan tiaia mani kabebeteani maiuia. E taku Cesar: “Ti bita ara karaati nakon te ruu teuana bwa e aonga ni kona n tangoaki ara auti irouia tabeman. Imwina, ti a mwaing man ara auti are ti mimitaraia ae 2,200 te buti abwakina ao raababana are ti kateia tabeua te ririki n nako, ao ni maeka n ara ruu ae 270 te buti abwakina ao raababana. Ni karaoani bitaki aikai, titeboo ma e a bebete riki iroura butimwaean te kakao nakon te Betaera n aki ongei baika riki.” Tera ae riki imwina? E taku Rocio: Teuana te namwakaina imwini mwaingira nakon ara ruu ae uarereke, ti a kaoaki bwa ti na anganano tabeua te tai ni mwakuri i Wallkill. E teretere nakoira bwa mani kabebeteani maiura, e a reke iai kakabwaiaara mairoun Iehova.\nJason, Cesar, ao William\nE KAKABWAIAAKI AIA ANGANANO\nBubua ma bubua taari ake a anganano ibukin uataboan te kateitei ae waakinaki ngkai n Aonon New York n aron Cesar ao Rocio. A bati mai buakoia naakai aika a boutokaa kabuburaan Wallkill, ao a bati riki ake a mwiokoaki bwa a na buoka kateani kautun ara botaki n te aonnaba i Warwick. * A bati taanga ake a a tia ni kitani mwengaia aika kamwengaraoi, aia mwakuri aika bubura booia iai ao aia man bwa a aonga ni beku ni kabwanina aia tai ibukin Iehova. E a tia Iehova ni kakabwaiaa te aeka n anganano anne? E a bon tia!\nN te katoto, n te kaawa ae Kansas ao a kaboonakoa mwengaia ao angiin aia bwai Way ae te tia iti ao Debra ake e a kaania 60 aia ririki, ao ni mwaing nako Wallkill bwa a na beku n te Betaera ma a ririanna man aia tabo. * E ngae ngke e kainnanoaki karaoani bitaki ni maiuia, ma a namakinna bwa e rangi ni manena riki aia anganano. E taku Debra ni kaineti ma mwiokoana n te Betaera: “N tabetai, I namakinna bwa kaanga I a uataboa teuana mai buakoni kateitei n te Bwaretaiti ake I nori n taamnein ara boki!”\nA kaboonakoa mwengaia ma aia bwai Melvin ao Sharon i Carolina Maiaki bwa a aonga ni kona n ibuobuoki i Warwick. E ngae ngke e aki bebete karaoan anganano aikai, ma a namakinna te taanga aei bwa a kakabwaiaaki ngkai a a ira buakon te kateitei ae kakawaki anne. A taku: “Bon te namakin ae moan te tamaroa te kimwareirei ae reke man ataakin ae ko a kakororaoa te bwai teuana ae e na kakabwaiaaki iai te botaki ni katobibia te aonnaba.”\nA mwaing mai California Kenneth, ae te tia kateitei ae e a ritaea ao Maureen, ake ai 50 tabun aia ririki bwa a na mwakuri n te kateitei are i Warwick. A karaoi aia babaire ma te tari te aine n te ekaretia bwa e na tararuaa mwengaia ao a butiia kaain aia utu bwa a na buoka kawakinan tamani Ken are e a kara. A uringaaba ngkai a karaoi aia anganano bwa a na mwakuri n te Betaera? A aki! E taku Ken: “Ti a rangi ni kakabwaiaaki. Akea te kangaanga iai? Bon iai, ma ti rangi ni kakabwaiaaki ni maiura, ao ti tataekina raoiroin te beku aei nakoia aomata nako ma nanora ni kabane.”\nA angiia naake a anga ngaiia bwa a na ibuobuoki a bon riai naba n tokanikai i aoni bwaai n tutuki. N te katoto, a maeka ma te kukurei i Pennsylvania William ao Sandra ake ai tibwa 60 aia ririki. Iai aia kambwana ae kakaraoi bwaini mitiin ao a mwakuri iai 17 aomata. A boni beku n te ekaretia are a mena iai mangke a uarereke, ao a maeka angiia aia koraki n te tabo anne. Ai ngaia are ngkana iai ae e kainnanoaki ibukin te ririanna ni mwakuri i Wallkill, a ataia iai bwa a nang kitani bwaai ni kabane ake a taneiai ma ngaai ao e kuri naba n ae aomata ni kabane ake a kinaia. E taku William: “Akea te nanououa, bwa ti a tokanikai i aon te kangaanga ae te kabanea n rawawata.” Ma e ngae n anne, imwini aia tataro ae bati te taanga aei, a motinnanoia bwa a na mwaing ae te mwaneka ae bon akea uringaabaia iai. E manga taku: “Akea te bwai riki teuana ae kona ni kabotauaki ma te kimwareirei ae reke man te kaai ni beku ma kaain te utu ni Betaera. I a kukurei riki ma Sandra nakon are mai mwaina!”\nTaanga tabeman aika a mwakuri i Wallkill\nE kaoaki Ricky, ae te manatia n te kateitei i Hawaii, bwa e na ririanna ni mwakuri n te Betaera ibukini buokan te kateitei i Warwick. E tangiria buuna ae Kendra bwa e na bon butimwaea te kakao. Ma iai tabeia ae riai ibukini kawakinan natiia te mwaane ae Jacob ae 11 ana ririki. A iangoia bwa e raoiroi ngkana e mwaing aia utu nakon Aonon New York ao tao e a kona n taneiai natiia ma te maiu n te tabo ae rangi ni kaokoro.\nE taku Ricky: “Teuana mai buakoni baika a moanibwai, boni ukeran te ekaretia aika iai ataei aika a marurung ni bwaai n taamnei. Ti tangiria bwa a na bati raoraon Jacob aika raoiroi.” Ma a noria bwa e karako ataein te ekaretia are a mena iai ma a bati kaain te utu ni Betaera. E taku Ricky: “Imwin ara moani botaki, I titirakina Jacob ana namakin ibukin te ekaretia ae boou aei, ai moarara riki ngkai akea ataei aika ana roro. E taku: ‘Tai raraoma Bwabwa. A na riki rooro n rikirake n te Betaera bwa raoraou.’”\nE reke ana iraorao Jacob ao ana karo ma kaain te utu ni Betaera n aia ekaretia\nNi koauana, a bon iraorao rooro n rikirake n te Betaera ma Jacob. Tera mwina? E taku Ricky: “N te tairiki teuana, I rirarikin ana ruu natiu ao I noria bwa e teimatoa n ura ana taura, I kantaningaia bwa N na ooia n takaakaro n te kaombiuta, ma e bon aki bwa e wareware n te Baibara! Ngke I titirakinna bwa tera are e karaoia, e kaeka ni kangai: ‘I a riki bwa aongkoa te roro n rikirake ngai n te Betaera, ao N na wareka te Baibara ni kabane i nanon teuana te ririki.’” A rangi ni kukurei Ricky ao Kendra, tiaki tii ibukina bwa e kona Ricky n uataboa te kateitei i Warwick, ma ibukina naba bwa e a boutokaaki rikiraken ana onimaki natiia mani mwaingia.—Taeka N Rabakau 22:6.\nAKEA TABEAIANGAN TE IANGO IBUKIN TAAI AIKA A NA ROKO\nLuis ao Dale\nN tokina, e na bon tabwanin raoi te mwakuri ni kateitei i Wallkill ao Warwick, ai ngaia are a ataia naake a kaoaki ibukin te ibuobuoki iai bwa a na beku n te Betaera i nanon tabeua te tai. A rangi n raraoma taari aikai bwa a na nakea ke tera ae a nang karaoia? A bon aki! A bati aika titeboo aia iango ma taanga aika ai 50 tabun aia ririki mai Florida. E taku John, are te manatia n te kateitei ma buuna ae Carmen, ake a mwakuri n anganano i nanon tabeua te tai i Warwick: “Ti a tia n nora aron Iehova n tararuai baika ti rangi ni kainnanoi ni karokoa ngkai. Ti iangoia bwa e bon aki karokoira ikai Iehova n te tai aei ao ni manga kitanira rimwi riki.” (Taian Areru 119:116) A mwakuri naba i Wallkill Luis are e kakaraoi bwaai n tiriai ma buuna ae Quenia. A taku: “Ti a kaman nora bain Iehova ae tituaraoi ni katauraoani baika ti kainnanoi ibukini maiura. E ngae ngke ti aki ataia bwa n te aro raa, n ningai ao n te tabo raa, ma ti kakoauaa raoi bwa e na teimatoa n tararuaira.”—Taian Areru 34:10; 37:25.\n‘NURAKINAN TE KAKABWAIA NI KAROKOA AKI REKENI NNENA’\nJohn ao Melvin\nA kona angiia ake a ibuobuoki n te kateitei i New York, ni karekei angaia are a na aki anganano iai ibukin te mwakuri. Ma e ngae n anne, a kataa Iehova n aron ae e kaoira ni kabane ni kangai: “Kam na kataai, . . . ba tao N na kauki mataroan nako karawa nako imi, ma n nurakina kakabaiami, ni karokoa aki-rekeni nena.”—Maraki 3:10, BG.\nKo kani kataa naba Iehova ao ni karekei kakabwaia aika rangi ni bati? Tataroakinna ao tutuoa te bwai ae ko kona ni karaoia ibukin uataboan te mwakuri ae kakukurei ae tabe ni karaoaki tao i New York, ke ni kateitei riki tabeua ibukin ana botaki ao n nora aron Iehova ni kakabwaiako.—Mareko 10:29, 30.\nA kaai n rangi ni kamoamoaa raoiroin te aeka ni beku aei Dale, ae te intinia ao Cathy mai Alabama. A taekina ae kangai ngke a anganano ni mwakuri i Wallkill: “Ngkana ko ninikoria ni kitana am tabo ae ko mwengaraoi iai, e na bon reke am tai n nora mwamwakurin taamnein Iehova.” Ao tera ae kainnanoaki bwa ko aonga n tauraoi n ibuobuoki iai? E taku Dale: “Kabebetea, kabebetea ao imwina kabebetea riki maium. Ko na bon aki uringaaba!” E a bon tia ni mwakuri Gary are mai North Carolina, i nanon 30 te ririki ni kairan te kateitei. E taekinna teuaei ma buuna ae Maureen bwa teuana mai buakoni kakabwaia ae reke irouia i Warwick, boni “kaitibooia ao mwakuria ma taari aika bati ake a raraoi aroaroia ake a a tia ni kabanei maiuia ni beku ibukin Iehova n te Betaera.” E reitia Gary ni kangai: “Ngkana ko na beku n te Betaera, ko riai ni kabebetea maium, ae te aroaro ae te kabanea n tamaroa n te waaki ae ngkai.” E taekinna Jason are e mwakuri n te kambwana ibukin te iti ao Jennifer mai Illinois bwa te kateitei n te Betaera i Wallkill, bon “te bwai ae moan te irekereke ma te maiu n te waaki ae boou i aon te aba ae ko kona n rinanona.” E reitia ni kangai Jennifer: “Ko rangi n rotaki n namakinan ae e kukurei Iehova ni bwaai nako aika ko karaoi ao ni kabanea iai korakoram bwa ko aonga ni kakabwaiaaki n taai aika a na roko. Bon akea tokini kakawakia i matan Iehova. E taraia raoi bwa e na karikirakeko n te aro ae riao.”\n^ bar. 6 Nora te 2014 Yearbook of Jehovah’s Witnesses, iteraniba 12-13.\n^ bar. 7 A karekei aia tabo ni maeka ao baika a kainnanoi ibukini maiuia naake a itera n tai ni mwakuri n te Betaera ngkai a mwakuri tebongina ke e raka riki n te wiki.\nKO TAURAOI N IBUOBUOKI?\nBon ‘iai nanon’ te Uea are Tawita ni kani katea te auti ibukin aran Iehova. (1 Rongorongo 22:7, BG) Akea riki te bwai ae e tangiria nakon are e na uataboa katean te tembora are e na kamoamoaaki ao ni karaoiroaki iai te Atua. Ngke arona bwa e maiu Tawita ngkai, a na tera ana namakin ibukin te kateitei ae moan te bubura ae waakinaki n ara bong aikai?\nNgkai e a rikirake mwaitiia taan uarongorongoa te Tautaeka n Uea ao ti a uakaan ma tokin te waaki ae ngkai, a rangi ni kainnanoaki kateitei riki n taai aikai. (Itaia 60:22; Abakuka 2:3) E nanonaki naba n aei aobiti n tararua, Taabo Ibukin Ruunga, Aobiti n Rairai aika Raroa Nako ao kateitei ibukin te kuura ibukia taan uarongorongo n aaba aika bati. A kainnanoaki aomata aika bati ake a kukurei n anganano ibukini katean kateitei aikai ni kabane, ake iai rabakauia n aei bwa a aonga n tia raoi. E nanonaki naba ni mwakuri ao rabakau akanne, te aba, te korotaamnei, korean aron tein te kateitei, te intinia, te kataumwane, karekeani baika kainnanoaki, te tia kairiri n te kateitei, te kataratara, buriki, timanti, nneni bwaai ni mwakuri, te buramwa, te katoma biti, te iti, te kabentaa, kammwakuran bwaai ni mwakuri aika bubura ao kawakinaia, kataraaraoan te aba ao ai katiaaia.\nE boni bae ni kainnanoaki te ibuobuoki ni kateitei n am tabo. Irarikin anne, e korakora riki kainnanoaia naake a tau ni karaoi mwioko aikai man aaba tabeua. Ko tauraoi n ibuobuoki? Ngkana ngaia anne, aio am tai ni kaota nanom nakoia unimwaane n am ekaretia. Titirakinia arom ae ko kona iai n tau nakon aeka ni mwioko akanne ao arom ni kororeta.\nA namakina kakimwareirein uataboan te kateitei ae rianako aei rooro n rikirake ao aika ikawai riki. Iangoia bwa ko na tataroakinna. Ko kona naba ni karikirakea ‘te nano ni kan’ ibuobuoki ni katei auti ibukini karaoiroan aran Iehova. Ko na boni kakoauaa bwa ko na aki uringaaba!


Kaina te Baenoo\nKabwarabwarana ao Taan Kakoaua\nAna Taeka Moomon\nTaibora ibukin Kanoana\nNoora Are a Kaeweaki man te Intanete\nKaewea man te intanete\nNi kabane te Boki (PDF)\nTieting ibukin Koroboki\nKaotii Bwaai aika a na taraaki i nano\nAika a oti\nTe Boto ni Iango\nTeina ae bwainaki\nAna options te bandwidth\nKanoana aika Irekereke\nare mai imwaina are imwiina\nAna Boki Ominai\nA bane n reke aia tai ni kaawakin rongorongo Ominai, Amaron, Kemeti, Abinatom, ao Amareki—E kuneia kaain Taraemera Motiaea, aika a mwananga mai Ierutarem n ana tai Tetekia—E riki Motiaea bwa aia uea—A kunea Koriantamwa kanoan Mureki i Taraemere, te kabanea n Iaretaite—E oneaki mwiin Motiaea iroun te Uea ae Beniamina—A riai n anga tamneia aomata bwa aia anga bwai nakon Kristo. Uakaan ma ririki aika 323–130 I.K.\n1 Taraia, e koro bukina bwa Ngai ae Ominai, I a tuangaki iroun tamau, ae Iarom, bwa N na karina au koroboki i nanon bwaatua aikai, bwa N na reita ara kateiriki—\n2 Mangaia ae i nanon bongin maiu, I tangiria bwa kam na ataia ae I rii nanon taian buaka ma au kabaang ibukin kateimatoan au botanaomata, aika Nibwaite, bwa a na aki reke i nanon baia ara kairiribai, aika Reimwanaite. Ma taraia, bon te aomata Ngai ae I buakaka, ao I a tia n aki kaawakin ana katei ma ana tua nako te Uea n aron ae N na riai ni kaawakin.\n3 Ao e koro bukina bwa ai uabubua itibwi ma onoua te ririki n nako, ao a mwaiti tai aika ti maiu iai i nanon te rau; ao a mwaiti naba tai aika ti maiu iai i nanon te bubuaka ma te tiritiri. Eng, ao ni kakimototoa, ai bon uabubua wanibwi ma uoua te ririki n nako, ao I kawakin taian bwaatua aikai n aron aia atua au bakatibu; ao I anga tua aikai nakon natiu ae Amaron. Ao I a katoka au koroboki.\n4 Ao ngkai, Ngai ae Amaron, I koroi bwaai aika I kan koroi taekaia, aika a karako, i nanon ana boki tamau.\n5 Taraia, ai tenibubua uabwi te ririki n nako, ao a mwaiti aika buakaka mai i buakoia Nibwaite aika a tia n atiringaki.\n6 Bwa e aki tangiria te Uea bwa e na aki kakoauaki ana taeka ake taekin nakoia ara bakatibu, man tia ni kairia nako mai Ierutarem ao ni kamanoia bwa a na aki bwaka nako nanon baia aia kairiribai, eng, ngke kangai: Ngkana kam aki kaawakin au tua ao kam na aki kakabwaiaki iaon te aba.\n7 Mangaia ae e karuoa nakoia te tua ae korakora te Uea; ma e aki tiringia aika a raoiroi, ma e kamaiuia mai nanon baia aia kairiribai.\n8 Ao e koro bukina bwa I a angan tariu ae Kemeti taian bwaatua.\n9 Ngkai, Ngai ae Kemeti, I a koroi bwaai aika a kimototo, i nanon te boki are e koroboki iai tariu; bwa taraia, I noora te kabane ni bwai are e koroia, ao e koroia n oin baina; ao e koroia n te bong are e anganai iai taian bwaatua. Ao aio aron kaawakinan taian rongorongo iroura, bwa kaineti ma taian tua ake e anganiira ara bakatibu. Ao I a katoka au koroboki ikai.\n10 Taraia, Ngai ae Abinatom, bon natin Kemeti. Taraia, e koro bukina bwa a mwaiti bubuaka ma itabaraara aika I a tia n noori imarenaia au botanaomata, aika Nibwaite, ma Reimwanaite; ao I a tia n tabeka au kabaang n anai maiuia Reimwanaite aika a mwaiti ibukin katokan kaia tariu.\n11 Ao taraia a koreaki rongorongoia te botanaomata aio iaon bwaatua aika aia bwai taian uea, man te uea temanna nakon temanna; ao akea kaotioti ma taeka ni burabeti aika I atai taekaia aika a tia ni koreaki aika a aki kakawaki bukin koreaia. Ao I a katoka au koroboki ikai.\n12 Taraia, Ngai Amareki, ae natin Abinatom. Taraia N na taekina taekan Motiaea nakoimi, are karikaki bwa te uea iaon Taraemera; bwa taraia, e tuangaki iroun te Uea bwa e na kitana aban aNibwaai, ao aomata ni kabane ake a ongo man ongeaba nakon te Uea a na iria ni bkitana te aba, nako nanon te rereua—\n13 Ao e koro bukina bwa e karaoa are e tuangaki iroun te Uea. Ao e a kitana te aba nako nanon te rereua, ao a iria aika a mwaiti aika a ongeaba nakon bwanaan te Uea; ao a kairiraki n taeka n reirei ma taetae ni burabeti. Ao a aki toki n reireinaki n ana taeka te Atua; ao a kairaki ni mwaakan baina, i nanon te rereua, ni karokoa ae a roko n te aba ae arana Taraemera.\n14 Ao a kunea te botanaomata ikekei, aika a aranaki bwa ana botanaomata aTaraemera. Ao e korakora te kimwareirei i buakoia ana botanaomata Taraemera; ao e korakora naba kimwareirein te uea ae Taraemera, ngkai e a tia te Uea ni kanakoia ana botanaomata Motiaea ma taian bbwaatua aika buraati aika kanoaia rongorongoia Iutaia.\n15 Taraia, e koro bukina bwa e a kunea Motiaea bwa a kitana Ierutarem ana abotanaomata Taraemera n te tai are e uotaki nako iai bTetekia, ae uean Iuta, bwa te bure nako Bwaburon.\n16 Ao a rinanon te rereua, ao a kairaki ni bain te Uea rinanon marawa aika korakora, nakon te aba are e kuneia iai Motiaea; ao a maeka n te tabo arei man te tai are a moan roko iai.\n17 Ao n te tai are e kuneia iai Motiaea ao e a korakora mwaitia. I rarikin anne, a tia naba n rinanon bubuaka ma itabaraara aika a mwaiti, ao a tia ni konaki n taai tabetai; ao e a buakaka aron aia taetae; ao akea ataian rongorongo aika a uoti mai ma ngaiia; ao a kaakea maiun aia Tia Karikibwai; ao e aki oota Motiaea, ke ana botanaomata irouia.\n18 Ma e koro bukina bwa e motikia Motiaea bwa a na reireinaki aron ana taetae. Ao e koro bukina bwa ngke a tia n reireinaki n aron ana taetae Motiaea, ao e a taekina kateirikiaia ana bakatibu Taraemera, n aron are e kona n uringnga; ao a koreaki taekaia, ma tiaki i nanon bwaatua aikai.\n19 Ao e koro bukina bwa a abotaki ana botanaomata Taraemera ma ana botanaomata bMotiaea; ao e a rineaki Motiaea bwa e na riki bwa te Uea.\n20 Ao e koro bukina bwa n ana bong Motiaea, ao e a uotaki te atibu ae bubura nakoina aika iai koroboki iaona; ao e arairi nanon taian koroboki n aron ana bwai n tituaraoi ma mwaakan te Atua.\n21 Ao a taekina rongorongon te aomata ae arana aKoriantamwa, ma aron tiringakia ana botanaomata. Ao e kuneaki Koriantamwa irouia ana botanaomata Taraemera; ao e maeka i buakoia i nanon te maan ae ruaiwa te namwakaina.\n22 Ao a taekinaki iaon te atibu arei taekaia ana bakatibu. A roko ana bakatibu man te ataua, n te tai are bkamangaoa iai aia taetae aomata te Uea; ao e korakora namakinan ana mwakuri ni katuaa te Uea irouia n aron ana motikitaeka, aika a tuaraoi; ao a wene criia ni kabuta aban mainiku.\n23 Taraia, Ngai ae Amareki, I bungiaki n ana bong Motiaea; ao I maiu ni karokoa tain matena; ao e onea mwiina n uea, natina ae aBeniamina.\n24 Ao taraia, I a tia n noori bubuaka ma tiriaomata aika korakora n ana tai te uea ae Beniamina, imarenaia Nibwaite ma Reimwanaite. Ma taraia, a totokanikai Nibwaite iaoia; eng, ao e a tia te uea ae Beniamina ni kakionakoia nako mai aban Taraemera.\n25 Ao e koro bukina bwa I a rootaki n te kara; ao ngkai akea natiu, ao I ataia bwa te aomata ae e tuaraoi aBeniamina i matan te Uea, ngaia ae I a banganna taian bwaatua aikai, ao I taetaekinna nakoia aomata ni kabane bwa a na nakon te Atua, ae Atuan Iteraera ae Tabu, ao a na kakoauai taetae ni burabeti, ma taian kaotioti, ma aia mwakuri n ibuobuoki anera, ma te bwaintituaraoi ae te taetae n neewe, ao n te bwaintituaraoi ae rairan taian taetae, ao ni bwaai ni kabane aika a craoiroi; bwa akea te bwai ae raoiroi ae aki nako mai iroun te Uea; ao bwai aika a buakaka a nako mai iroun te riaboro.\n26 Ao ngkai, tariu aika kam tangiraki, I tangiria bwa kam na anakon Kristo, ae Atuan Iteraera ae Tabu, ao kam na karekea ana kamaiu, ma mwaakan ana kabomwi. Eng, kam na nakoina, ao kam na banganna tamneimi bwa ami ckarea nakoina, ao kam na teimatoa n te daki mamatam ma te tataro nakoina, ao n teimatoa ni karokoa te toki; ao ngkai e koaua bwa e maiu te Uea, ao kam na kamaiuaki.\n27 Ao ngkai N nang taekiniia ake a nako nanon te rereua bwa a na okira aban Nibwaai; bwa a mwaiti ake a kan okira aban rikiia.\n28 Mangaia ae a mwananga nakon te rereua. E ngae ngke e aintoa ma ni korakora aia tia kairi, ao bon te aomata naba ae kamoamoa, mangaia ae e a karika te itabaraara i marenaia; ao a bane n atiringaki, n ti nimangaun nikiraia, i nanon te rereua, ao a okira aban Taraemera.\n29 Ao e koro bukina bwa a manga kairiia aomata aika moan te mwaiti, ao a manga moana mwanangaia nako nanon te rereua.\n30 Ao Ngai ae Amareki, iai tariu are e iria nako; ao akea taekaia ae I ataia i mwiin aio. Ao I a kaniia weneu n te rua ni mate; ao a kebo taian abwaatua aikai. Ao I a katoka au taetae ni kawai.\nIakob. 1:1–4; Iarom 1:15.\n1Nib. 3:3, 19–20; 5:10–22.\nIere. 39:1–10; Erem. 8:21.\nMot. 8:13–19. BK Tia Mamata.\nIta 12:1. BK Koriantamwa.\nKB 11:6–9; Mot. 28:17; Ita 1:33.\nATM 1:17–18; Mot. 29:13.\nAram. 5:40; Ita 4:12; Moro. 7:15–17.\nIakob. 1:7; Aram. 29:2; Moro. 10:32.\nBK Aki Mamatam, Te Aki Mamatam.\nare mai imwaina


Tiotio Tikuriti Nambwa / Social Security Number – Te Maeka I Amerika\nTiotio Tikuriti Nambwa / Social Security Number\nTaratara raoi man waaki ni kamwamwane ke waaki ni kekewe / Fraud or Scams\nTe tia karaki (Meet the Author)\nTararuaan ao Kawakinan Te Mauri (Terms and Conditions)\nKaongoai ikai (Contact)\nTe Ngao (Home)\nKatoto ibukin te Tiotio Tikuriti Kaati\nTe moan bwai ae rang kakawaki bwa kona karekea iroum ni moan rokom i Amerika bwa te social security number ke am nambwa bwa kinakim ke kariaiakakim man te tautaeka ibukin bwaai aika a mwaiti. Te baire ni boong aikaia ao ko aki kona ni uekera ke ni karekea te nambwa aio nuua e koro tebwiin am bong imwiin rokom i Amerika. Tebwiina te bong e kainanoia te Imikureition Aobiti bwa ena barongai, rawei mwiin ao ni karin mwiin beeba n roko nakon te kombiuta bwa aonga ni kona n noraki man aobitin nako Tiotio Tikuriti ni bane iaon Amerika.\nBeeba ke booma ake kona riai ni uoti bwa ana kainanoaki ibukin am kareke nambwa aio ana bon riai ni bane n oritino ke tiaki katoto. Ibukina bwa i taetae ibukira ngaira aika I-Kiribati -Matiare ke I-Kiribati ake a maeka i Amerika bwa kain Matiare ao nna kauring bwa aikai beeba ake tina riai n tauraoi ma ngaai ngkana ti nakon ni kareke Tiotio Tikuriti nambwa:\nBeeba ni bung\nAm Bwaatibooti ni Matiare\nAm I-94 – Te beeba aei ena tangira burintakina ke ena kaotinakoaki man te kombiuta. Aio te beeba\nTe booma ni kareke nambwa ke te abirikeition booma – Aio te booma ni kareke nambwa ae kona kanoaia nte aobiti. Te booma aei are kona korea iai aram, am tabo are ko mena iai iaon Amerika, am tareboon nambwa ao a bati riki.\nNna kaanaanau riki teutana ibukin te I-94. Tao kona taku bwa tera te I-94. Te I-94 bon beeban rokom iaon Amerika are e tauaki iai mwiin rinim ao otinakom man te aba ibukira ngaira ake ti aranaki bwa ti irua nakon te aba ke tiaki kain te aba ma ti kariaiakaki n tiku ni maeka ao ni mwakuri iaon te aba n akea tangirakin te beeba ni kamwakuri ke ni kamaeka. Kariaia aikai a karaoaki ni kakoroan bukin te babaire are ea tia ni motikaki nte nga ruabubua wanibwi tabun imarenan te tautaeka n Amerika ao te tautaeka ni Matiare. Aran te boraraoi aei te COFA – Compact of Free Association. Bon iai riki kain te babaire aei ma Amerika bwa aaba aika Palau, Federated State of Micronesia (FSM) ao Matiare.\nKatoto ibukin te I-94\nEtau ma nna okira taekan te Tiotio Tikuriti nambwa ma kakawakina. Eaera bwa e kakawaki bwa ena iai te nambwa aei iroura, tera ae karekea nakoira ao bukin tera bwa tina rang kawakinna raoi.\nN aron are i taekinna ieta, te nambwa aei kanga kinakim ke kariaiakakim ke kanikinaeakim ni kona ni karaoi bwaai nako n aron te kareke mwakuri, te kareke beeba n aekaia nako, te kauki akaunti ni bangke ke ni bitiniti, te reirei ao a bon bati riki. Ai aron ae te nambwa aei e nim ma aram, am bangke akounti, reireim am beeba nako ake a tia n reke iroum ao ai bon rongorongom ni bane. Ngaia are e rang kakawaki bwa kona kawakina te nambwa aei, akea ae riai n ataia bwa ti ngkoe, ko aki riai ni koreia iaon beeba n aki akaka nuua ae bon kainanoaki, ko aki riai ni kaokaotia nakon te koraki ao ko aki riai naba ni katoka n taabo are ena noria iai te boota. Tia aranna bwa am nambwa ae tabu ke aram ni karaba. N akean te nambwa aio ao ena bon rang kanganga aron am waaki ao n tabetai ena bon akea naba te bwai ae ko kona ni karaoi n rinanon te tua.\nAo aikai bwaai tabeua aika aki kona n reke iroum n akea am Tiotio Tikuriti nambwa:\nTe mwakuri – ko aki kona ni mwakuri n akea am namba aei\nTe Insurance ibukin marurung – e kainanoaki te nanbwa aei imwain ae ko karekea am insurance ibukin marururg.\nAm beeba ni kabuti kaa – Ko aki kona ni kareke beeba ni kabuti kaa ke rebwerebwe n akea te nambwa aei.\nAm Bangke Akounti


Taeka N Rabakau 31 | Te Baibara n te Intanete | Te Rairai ae te Aonnaba ae Boou\nTaeka N Rabakau 31:1-31\nANA TAEKA TE UEA AE REMUERA (1-31)\nAntai ae kona ni karekea te buu te aine ae konabwai? (10)\nE taningamarau ao e mwakuri korakora (17)\nE mena te akoi i aon newena (26)\nA kamoamoaa neiei natina ao buuna (28)\nE kai mauna te tamaroa ao te baaraoi (30)\n31 Ana taeka te Uea ae Remuera, ae te rongorongo ae kakawaki ae e anga tinana n reireinna iai:+ 2 Tera ae I riai n tuangko ngkoe ae natiu,N na kangaa nakoim ngkoe ae natini birotou,Ao N na kangaa nakoim ngkoe ae natiu ae I taetae ni bau ibukina?+ 3 Tai anga korakoram nakoia aine,+Ke ni bwaini aroaro aika a kona ni kamaunaia ueea.+ 4 E aki riai ibukia ueea, ngkoe ae Remuera,E aki riai ibukia ueea bwa a na moi wain,E aki naba riai ibukia taan tautaeka bwa a na kangai, “E nga nimau?”+ 5 Bwa a aonga n aki moi ao ni mwanuokina are e a tia ni motikaki,Ao n urua inaomataia akana mangori. 6 Aanga te kamanging nakoia akana nangi mate,+Ao te wain nakoia akana rangi n rawawata nanoia.+ 7 Ke a moi ma ni mwaninga taekani karakon aia bwai,Ke a aki manga uringa aia kangaanga. 8 Taetae ibukia akana baennewe,Ao teei ibukin inaomataia ni kabane akana nangi mate.+ 9 Taetae ao motikitaeka n te raoiroi. Teei ibukin inaomataia* akana mangori ma akana maiu ni kainnano.+ א [Areba] 10 Antai ae kona n reke irouna te buu te aine ae konabwai?*+ E rangi ni kakawaki riki neiei nakon te ane.* ב [Beta] 11 E onimakinna buuna mai nanona,Ao akea te bwai teuana ae kakawaki ae e tare iai teuaei. ג [Kimera] 12 E angan teuaei kaniwangana ae te bwai ae raoiroi ao tiaki ae buakaka,Ni kabane bongini maiun neiei. ד [Tareta] 13 E karekea neiei buraen te tiibu ao te rinen,Ao e kukurei ni mwamwakuri ni baina.+ ה [Ee] 14 Kaanga ai aron ana kaibuke nako te tia iokinibwai neiei,+Ae uouotii ana amwarake mai kiraroa. ו [Wau] 15 E ututi naba ngkana e tuai n oota,Ao e katauraoa kanaia kaaini batanaAo bwaunaia ana toro aika aine.+ ז [Taiin] 16 E iaiangoa te tawaana ao e kabooa. E ununiki n te nne ni kureebe ni bon oin ana mwakuri korakora.* ח [Eta] 17 E katauraoia imwain te mwakuri korakora,*+Ao e kakorakorai anganibaina. ט [Teta] 18 E ataia ae e materaoi ana iokinibwai. E aki mate ana taura n te bong. י [Iote] 19 A taua ni kamatoaa te kai ni bibinoka bain neiei,Ao a taua te kai ni waewae baina.*+ כ [Kabe] 20 E arora baina nakon ane e mangori,Ao e kaurea baina nakoia akana maiu ni kainnano.+ ל [Rame] 21 E aki raraomaeakinia kaaini batana ibukin te tino,Bwa a bane kaaini batana ni kunnikaiaki ni kunnikai aika matenten.* מ [Mem] 22 E boni karaoi rabunani nnena ni wene. E karaoaki kunnikaina man te rinen ao te karai ae beboo ae buraen te tiibu. נ [Nun] 23 E rangi ni kinaaki buun neiei ni mataroan oon te kaawa,+N te tabo are e tekateka iai i buakoia unimwaane n te aba. ס [Tameka] 24 E kakaraoi kunnikai* aika rinen ao e kaboonakoi,Ao e kakatauraoi kabaea n nuka nakoia taan iokinibwai. ע [Aiin] 25 E kunnikaiaki neiei n te korakora ao n te tamaroa,Ao e tarai taai aika a na roko ma te aki nanokokoraki.* פ [Be] 26 E kaurea wina ma te wanawana,+Ao e mena tuan te akoi* i aon newena. צ [Tiate] 27 E tararuai aia mwakuri kaaini batana,Ao e aki kana amwaraken te taningaroti.+ ק [Kobi] 28 A teirake natin neiei ao a taekinna bwa e kukurei. E teirake buun neiei ao e kamoamoaa. ר [Reti] 29 A bati aine aika konabwai,* Ma ko rianako riki ngkoe i buakoia ni kabane. ש [Tiin] 30 E kona ni kewe te tamaroa ao e kai mauna* te baaraoi,+Ma e na kamoamoaaki te aine ae mamaaka Iehova.+ ת [Tau] 31 Angan neienne kaniwangana ibukin te baere e karaoia,*+Ao ke a kamoamoaa neiei ana mwakuri ni mataroan oon te kaawa.+\n^ Ke, “Teei ibukia n aia tangitang.”\n^ Ke, “moanibaan te raoiroi.”\n^ Ke, “ni baike a reke irouna.” Ebera, “man uaani baina.”\n^ Ebera, “kabaea bebeena n te korakora.”\n^ Te kai ni bibinoka ao te kai ni waewae boni kaai aika kabonganaaki ibukini binokaan ke karaoan te karai.\n^ Ebera, “uatao.”\n^ Ke, “e ngareakina te bong ae e na roko.”\n^ Ke, “te reirei ae tatangira; tuan te tangira ae kona n onimakinaki.”\n^ Ke, “akea manenan.”\n^ Ebera, “Angan neienne man uaani baina.”\nTaeka N Rabakau 31