text: 3।4।81 - लिटस्तझयोरेशिरेच्\nलिटः (षष्ठ्येकवचनम्) , त-झयोः (षष्ठीद्विवचनम्) , एश्-इरेच् (प्रथमैकवचनम्)\nटेः 3।4।79 (षष्ठ्येकवचनम्) , आत्मनेपदानाम् 3।4।79 (षष्ठीबहुवचनम्)\nलिटः लस्य आत्मनेपदानाम् त-झयोः एश्-इरेच्\nलिट्-लकाराणाम् विषये आत्मनेपदस्य त-प्रत्ययस्य एश्-आदेशः तथा झ-प्रत्ययस्य इरेच्-आदेशः भवति ।\nअनेन सूत्रेण लिट्-लकारस्य आत्मनेपदस्य प्रथमपुरुषैकवचनस्य "त" प्रत्ययस्य "एश्" आदेशः तथा बहुवचनस्य "झ" प्रत्ययस्य "इरेच्" आदेशः दीयते । उभावपि आदेशौ अनेकाल्शित्सर्वस्य 1।1।55 इत्यनेन सर्वादेशौ भवतः । यथा -\n1. पच्-धातोः लिट्-लकारस्य प्रथमपुरुषएकवचनस्य रूपसिद्धिः इयम् -\n→ पच् पच् + लिट् [लिटि धातोरनभ्यासस्य 6।1।8 इति द्वित्वम्]\n→ प पच् + लिट् [हलादि शेषः 7।4।60 इति चकारस्य लोपः]\n→ प पच् + त [तिप्तस्झि.. 3।4।78 इत्यनेन आत्मनेपदस्य प्रथमपुरुषैकवचनस्य विवक्षायाम् "त" प्रत्ययः]\n→ प पच् + एश् [लिटस्तझयोरेशिरेच् 3।4।81 इत्यनेन त-प्रत्ययस्य एश्-आदेशः ।]\n→ पेच् + ए [अत एकहल्मध्येऽनादेशादेर्लिटि 6।4।120 इति अभ्यासस्य लोपः, धातोः अकारस्य च एकारः]\n2. वन्द्-धातोः लिट्-लकारस्य प्रथमपुरुषबहुवचनस्य रूपसिद्धिः इयम् -\nवन्द् + लिट् [परोक्षे लिट् 3।2।115 इति लिट्]\n→ वन्द् वन्द् + लिट् [लिटि धातोरनभ्यासस्य 6।1।8 इति द्वित्वम्]\n→ व वन्द् + लिट् [हलादि शेषः 7।4।60 इति चकारस्य लोपः]\n→ व वन्द् + झ [तिप्तस्झि.. 3।4।78 इत्यनेन आत्मनेपदस्य प्रथमपुरुषबहुवचनस्य विवक्षायाम् "झ" प्रत्ययः]\n→ व वन्द् + इरेच् [लिटस्तझयोरेशिरेच् 3।4।81 इत्यनेन झ-प्रत्ययस्य इरेच्-आदेशः ।]\nIn case of आत्मनेपद of लिट्-लकार, the त-प्रत्यय is converted to एश् and झ प्रत्यय is converted to इरेच्.\nलिडादेशयोः तझयोः यथासङ्ख्यम् एशिरेचित्येतावादेशौ भवतः। शकारः सर्वादेशार्थः। चकारः स्वरार्थः। पेचे, पेचाते, पेचिरे। लेभे, लेभाते, लेभिरे।\n`शकारः सर्वादेशार्थः` इति। असति तस्मिन् धात्वधिकारात् `तस्मादित्युत्तरस्य ` 1।1।66 इत्यादेः परस्य तकारस्य प्रसज्येत। शकारे तु सति `अनेकाल्शित् सर्वस्य` 1।1।54 इति वचनात् सर्वस्य भवति। अथ `शे` इति कस्मान्नोक्तम्? नैवं शक्यम्; `शे` इति हि प्रगृह्रसंज्ञा स्यात्। इह च व्यतिपप इति पिबादेशः स्यात्। एशि तु सति न भवति, वक्ष्यति ह्रेतत्--- `वर्णे यत् स्यात् तच्च विद्यात् तदादौ` इति॥\nपूर्वसूत्रे ज्ञापितम्---आत्मनेपदादेशानां टेरेत्वं न भवतीति, तेन इशिरच् इत्येतावादेशौ न विहितौ । शकारः सर्वादेशार्थ इति । अन्यथा धातोरित्यधिकाराद् ठादेः परस्यऽइति तकारस्य प्रसज्येत । अथ ठ्शेऽ इत्येव कस्मान्नोक्तम्, शैरेजिति ह्युक्ते मात्रालाघवं भवति ? नैवं शक्यम् ; ठ्शेऽ इति प्रगृह्यसंज्ञा स्यात् । इह च पपे सोममिति पिबादेशः प्राप्नोति, जग्ले मम्ले इत्यादौ चात्वं न स्यात् । एशि तु न दोषः, ठ्वर्णे यत्स्यातच्च विध्यातदादौऽ इति न्यायात् ॥\nलिडादेशयोस्तझयोरेश् इरेच् एतौ स्तः । एकारोच्चारणं ज्ञापकं, तङादेशानां टेरेत्वं नेति । तेन डारौरसां न । कृ ए इति स्थिते ॥\nलिटस्तझयोरेशिरेच् - लिटस्तझयो । ननु लिटस्तझयोरिशिरिजित्येवास्तु, आदेशयोरेकारोच्चारणं व्यर्थं, टित आत्मनेपदानामित्येत्वेनैन सिद्धेरित्यत आत  -  एकारोच्चारणमिति । ज्ञापनस्य फलमाह  -  तन डारौरसां नेति डा रौ रस्  -  एषां लुडादेशभूतात्मनेपदादेशानां टेरेत्वं नेत्यर्थः । वस्तुतस्तु परत्वादेत्वे कृते पुनः प्रसङ्गविज्ञानेन डादिषु कृतेषु लक्ष्ये लक्षणस्येति न्यायादेत्वं नेति लुटः प्रथमस्येति सूत्रभाष्ये स्पष्टम् । कृ ए इति स्थित इति । तकाराऽकारसङ्घातस्य एकारः शित्त्वात्सर्वादेश इति भावः ।\nलिटस्तझयोरेशिरेच् - एशिति शकारकरणकारविशिष्टतकारस्यादेशत्वाय ।
  