text: हे अग्ने "सप्रथस्तमम् अतिशयेन विस्तीर्णं "वचः स्तोत्रलक्षणमस्मदीयं वचनं "जुषस्व सेवस्व । कीदृशम् । "देवप्सरस्तमं देवानां प्रीणयितृतमम् । किं कुर्वन् । "आसनि तवास्ये "हव्या हव्यानि स्तोकलक्षणानि हवींषि "जुह्वानः प्रक्षिपन् । इमानि स्तोकलक्षणानि हवींषि वृथा मा भूवन् तत्सर्वं त्वदीयेन मुखेन स्वीकुर्वित्यर्थः ॥ देवप्सरस्तमम् ।' स्पृ प्रीतिबलयोः । देवान् स्पृणोति प्रणयतीति देवप्सराः ।' गतिकारकयोरपि पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वं च ' इति असुन् पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वं च । सकारपकारयोः स्थानविपर्ययः। अतिशयेन देवप्सरा देवप्सरस्तमः । जुह्वानः । जुहोतेर्व्यत्ययेन शानच् । ' अभ्यस्तानामादिः' इत्याद्युदात्तत्वम् । आसनि । ' पद्दन्' इत्यादिना आस्यशब्दस्य आसन्नादेशः ।
  हे "अङ्गिरस्तम अतिशयेनाङ्गनादिगुणयुक्त । यद्वा । अङ्गिरसां वरिष्ठ । "वेधस्तम । वेधा इति मेधाविनाम । अतिशयेन मेधाविन् "अग्ने । "अथ अनन्तरं "ते तुभ्यं "सानसि संभजनीयं "प्रियं प्रीतिकरं "ब्रह्म स्तोत्रं "वोचेम वक्तारो भूयास्म ॥ वोचेम । लिङयाशिष्यड्'। ' वच उम्' इति उमागमः । सानसि । 'वन षण संभक्तौ' । 'सानसिधर्णसि' इत्यादौ असिच्प्रत्ययान्तो निपात्यते ।
  हे "अग्ने "जनानां मनुष्याणां मध्ये "ते तव "कः "जामिः को बन्धुः । त्वं सर्वैर्गुणैरधिकोऽसि । तवानुरूपो बन्धुर्नास्तीति भावः । "को "दाश्वध्वरः । दाशुर्दत्तोऽध्वरो यज्ञो येन स तथोक्तः । त्वां यष्टुमपि समर्थः कोऽपि नास्तीत्यर्थः । "को "ह त्वं कथंभूतस्त्वम् । ईदृग्रूपः इति सर्वैर्न ज्ञायसे इत्यर्थः । "कस्मिन् स्थाने "श्रितः आश्रितः "असि वर्तसे । तत्स्थानमपि न केनचित् ज्ञायते । अतस्त्वमस्माभिः मांसदृष्टिभिः कथमुपलब्धव्यः इत्यग्निः प्रशस्यते । दाश्वध्वरः । दाशृ दाने '। ' उणादयो बहुलम् (पा. सू. ३. ३.१ ) इति बहुलवचनात् कर्मणि उण्प्रत्ययः। बहुव्रीहौ पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् । यणादेशे ' उदात्तस्वरितयोर्यणः स्वरितोऽनुदात्तस्य ' इति स्वरितत्वम् ।।
  हे "अग्ने "त्वम् उक्तप्रकारेण अचिन्त्यरूपोऽप्यनुग्रहीतृतया सर्वेषां "जनानां "जामिः बन्धुः "असि। तथा "प्रियः प्रीणयिता त्वं यजमानानां "मित्रः प्रमीतेस्त्रायकोऽसि । "ईड्यः स्तुतिभिः स्तुत्यस्त्वं "सखिभ्यः समानख्यानेभ्य ऋत्विग्भ्यः "सखा सखिवदत्यन्तं प्रियः असि ॥ जामिः । 'जमु अदने'। जमन्ति सहैकस्मिन्पात्रे अदन्तीति जामयो बन्धवः । ' जनिघसिभ्यामिण् ' ( उ. सू. ४-५६९ ) इति विधीयमानः इण् बहुलवचनादस्मादपि द्रष्टव्यः । ईड्यः । ' ईड स्तुतौ '। ' ईडवन्दवृशंसदुहां ण्यतः 'इत्याद्युदात्तत्वम् ।
  