text: Sanskrit Essay, Paragraph, Speech on "Bharat Ke Gaon", "भारत के गाँव" for Students in Sanskrit Language for Class 8, 9, 10, 11, 12 and Higher Studies Exam.\nHomeसंस्कृत निबंधSanskrit Essay, Paragraph, Speech on "Bharat Ke Gaon", "भारत के गाँव" for Students in Sanskrit Language for Class 8, 9, 10, 11, 12 and Higher Studies Exam.\nभारतस्य ८० प्रतिशतं जनसंख्या अस्य पञ्चलक्षेषु लघु-बृहत्-ग्रामेषु निवसति । भारतीयग्रामेषु पङ्कगृहाणि सन्ति, फूत्कारयुक्तानि वा फूत्कृतानि वा छतानि सन्ति, प्राङ्गणे वृषभयुग्मं वा द्वौ वा युगलौ बद्धौ भवतः। कस्मिंश्चित् गृहे चत्वारः षट् कुक्कुटाः एकद्वौ वा गोमहिषीः । अश्वोष्ट्रा वापि ग्रामे गृहे द्वे वा दृश्यन्ते । भारतीयग्रामाः कस्यापि योजनानुसारं न निर्मिताः भवन्ति, कुटिलाः वीथिः, मार्गाः, पङ्कराशिः, कचराः च दृश्यन्ते, परन्तु यदा ग्राम्यबालाः एतेषां ग्रामाणां गृहेभ्यः बहिः आगच्छन्ति, तदा तेषां दीप्तं नेत्रं निर्दोषं च मुखं दृष्ट्वा को न प्रसन्नः भवति प्रफुल्लितक्षेत्राणि दृष्ट्वा ज्ञायते यत् भारतीयकृषकाः अतीव परिश्रमिणः सन्ति। यदा पीतसर्षपपत्रं क्षेत्रेषु प्रकीर्णं भवति अथवा गोधूमस्य काञ्चनसूत्राणि क्षेत्रेषु डुलन्ति तदा मनः सुखी भवति । ग्रामे चक्कीध्वनिना प्रातः आरभ्यते। अत्र उषाया ललिया सुवर्णपट्टिकां हस्तगतम्। वृक्षेषु, द्राक्षाक्षेत्रेषु च पक्षिणः प्रभात-वेलस्य स्वागतं कुर्वन्ति। सूर्यस्य प्रथमकिरणैः उत्थाय कृषकः स्कन्धे हलं वहन् मित्रस्य वृषभं क्षेत्राणि प्रति चालयति, ततः परितः वातावरणं वृषभानां कण्ठे बद्धघण्टाभिः प्रतिध्वनितम् अस्ति। भारतीयग्रामेषु विभिन्नानि सिञ्चनसाधनानि स्वीक्रियन्ते । नलं वा स्त्रोता वा पर्वतग्रामेषु सिञ्चनसाधनम् । समतलेषु कूपाः सन्ति, येषु राहत-चरादि-धावनं भवति । अनेकस्थानेषु विद्युत्प्रदायस्य कारणेन ट्यूबकूपाः स्थापिताः सन्ति तथा च अनेकस्थानेषु नहरनिर्माणस्य कारणेन सिञ्चनं सुलभं जातम्। ग्रामस्य महिलाः अतीव परिश्रमिणः भवन्ति। ते वृषगोमहिषं मेलयन्ति। शिरसि घटानि उद्धृत्य गच्छन्ति। तत्र सुखदुःखविमर्शं सुहृद्भिः सह । एते ग्रामस्य गः-लक्ष्मीः । एतेषां कारणेन ग्रामाः दारिद्र्येऽपि सुखस्य आश्रयस्थानं जातम् । ग्रामेषु विद्युत्-उपलब्धतायाः कारणात् पेयजलम् अपि उपलभ्यते, कशीदाकार-बुना-सिलाई-विषये महिलाः रुचिं ग्रहीतुं आरब्धाः सन्ति । केचन चतुराः कृषकाः शाकफलानां च कृषिं कुर्वन्ति । एतानि वस्तूनि तेषां परिवारे अतीव प्रियाः भवन्ति परन्तु समग्रतया अस्माकं ग्रामाः अद्यापि दरिद्राः सन्ति। अधिकांशस्य स्वकीयं नास्ति। लघुकृषकाः अपि दुःखं प्राप्नुवन्ति। शिक्षायाः पूर्णप्रसारः अद्यापि न अभवत् । भारतीयग्रामसुधारार्थं अधुना भारतसर्वकारेण राज्यसर्वकारेण च बहु प्रयत्नः करणीयः भविष्यति। अस्मिन् दिशि सर्वकारः प्रयत्नशीलः अस्ति। एतेषां प्रयत्नानाम् जीवनं करणीयम् अस्ति। भारतस्य प्रगतिः केवलं ग्रामप्रगत्या एव भविष्यति।
  