text: January 2020 - Learn Sanskrit\nअनुवादाभ्यासः पृष्ठम् १०१ (Translation Exercise (page 101))\nसङ्ख्यावाचकविशेषणः - एकाधिकशततमं पृष्ठम् (१०१)}\nबृहदनुवादचन्द्रिका - चक्रधर नौटियाल हंस शास्त्री\n१. विक्रमवत्सराणां चतुरुत्तरे सहस्त्रद्व्ये (गते) शताब्दीर्विलुप्तं भारतवर्षं स्वातन्त्रयं लब्धवत्  -  India got its independence in Vikram Shatabdi 2004.\n२. दशसहस्राणि पञ्चशतानि द्विषष्टिं चाष्टाभिः शतैश्चतुष्पञ्चाशता गुणय  -  १०५६२ x ८०० x ५४।\n३. अस्माकं श्रेण्यां दशाधिकं शतं छात्राः सन्ति दयानन्दविद्यालये तु दशमश्रेण्यां दशशती छात्राः सन्ति  -  In our class there are 110 students but in the tenth standard in Dayananda College there are a thousand students.\n४. प्रयागविश्वविद्यालये पञ्चसप्ततिच्छात्रेभ्यः पारितोषिकानि वितीर्णानि  -  In the Prayag University prizes were distributed to 75 students.\n२०२०-०१-३० गुरुवासरः (2020-01-30 Thursday)\nHimanshu Pota\tBrihad Anuvada Chandrika Exercises, Uncategorized\tLeave a comment January 30, 2020 January 31, 2020 1 Minute\nदत्तश्रवणो नारायणः (Narayanji)\nअस्ति वाग्मी कान्तो विद्वान् नारायणो मित्रं मम।\nनेदं शृणोति दत्तश्रवणो यत इच्छति सः॥\n२०२०-०१-२९ बुधवासरः (2020-01-29 Wednesday)\nHimanshu Pota\tनिजवृतान्ताः - Personal, Uncategorized\tLeave a comment January 29, 2020 January 28, 2020 1 Minute\nसा आहूता किन्तु तया सुप्तम् (She was called but she slept)\nहूतानि भूतानि न श्रूयन्ते जागरितान्यपि।\nहूताः सुप्ता योगिनः श्रूयन्त अनुक्रियन्ते च॥\nवचिस्वपियजादीनां किति (६.१.१५) इति सूत्रेण किति प्रत्यये सम्प्रसारणं भवति। किं नाम सम्प्रसारणम्? इग्यणः सम्प्रसारणम् (१.१.४५) यस्मात् अत्र य् -> इ, व् -> उ इति भवति।\nवचिस्वपियजादि इति एकादश धातवः सन्ति वच् स्वप् यज् वप् वह् वस् वेञ् व्येञ् ह्वेञ् वद् श्वि।\nवच् क्त -> उ अ च् त -> उ च् त अत्र सम्प्रसारणाच्च (६.१.१०८) इति सूत्रेण उकारस्य अकारस्य च एक्ः पूर्वादेशः उकारादेशः इति भवति, अन्ते चोः कुः (८.२.३०) इति सूत्रेण उक्त सुँ उक्तः इति रूपं सिद्ध्यते।\nतथा क्त इति प्रत्यये यज् इष्टः, वप् उप्तः, वह् ऊढः, वस् उषितः, वे उतः, सम् व्ये संवितः, वद् उदितः, श्वि शूनः।\nह्वे क्त इति हु त भवति सम्प्रसारणात्। तत् परं हलः (६.४.२) इति सूत्रेण अङ्गस्य दीर्घः भवति तस्मात् हू त सुँ हूतः इति रूपं सिद्ध्यते।\nकिन्तु दीर्घत्वम् अङ्गस्य एव भवति तस्मात् स्वप् क्त सुँ सुप् त सुँ सुप्तम् इति भवति। अत्र उकारः अङ्गस्य नास्ति यतो हि उकारः पकारः परः अस्ति।\n२०२०-०१-२८ मङ्गलवासरः (2020-01-28 Tuesday)\nHimanshu Pota\tकृदन्तः, जगवृतान्ताः - World, धातुः, पाणिनि-अष्टाध्यायी, प्रत्ययः, वाक्यानि - Sentences, Uncategorized\tLeave a comment January 28, 2020 January 28, 2020 1 Minute\nश्रीविनयसहस्रबुद्धेमहाभागस्य केन्बरानगरे व्याख्यानम् (A lecture by Dr Vinay P. Sahasrabuddhe in Canberra)\nशविवासरे २०२०-०१-२५तिथौ श्रीविनयसहस्रबुद्धेमहाभागेन भारते प्रजातन्त्रम् इति विषय अत्र केन्बरानगरे व्याख्यातम्। नामानुरूपं सः विनम्रः विद्वानपि अस्ति। सः राज्यसभासदस्यः भाजपादलस्य राष्ट्रीयोपप्रधानोऽस्ति। सः भारतीयसांस्कृतिकसम्बन्धपरिषदः प्रमुखोऽप्यस्ति।\nसः एकपक्षेण मया सदृशोऽस्ति। येन भारतप्रशासनस्य छात्रवृत्त्या सः विद्यालयशिक्षणमप्राप्नोत् तेन छात्रवृत्त्या अहमपि विद्यानिकेतन इति विद्यालये मम शिक्षणं प्राप्नवम्।\nDr Vinay Sahasrabuddhe in Canberra (24 Jan 2020)\n२०२०-०१-२७ सोमवासरः (2020-01-27 Monday)\nHimanshu Pota\tजगवृतान्ताः - World, निजवृतान्ताः - Personal, Uncategorized\tLeave a comment January 27, 2020 January 27, 2020 1 Minute\nआज्ञापयतु (Please order)\nदुष्करं चापि यत्कार्यं भवतां तत्करोम्यहम्।\nआज्ञापयन्तु मां भृत्यं ब्राह्मणा दैवतं हि मे॥श्रीमद् अध्यात्मरामायणम् उत्तरकाण्डः षष्ठः सर्गः ५॥\n(Ramachandra says) I will do your work even though difficult. Please order me your servant, Brahmins are my objects of worship.\nआज्ञापयतु विज्ञापयतु इत्यनयोः ज्ञा नियोगे इति चुरादिगणीय धातुः अस्ति।\nअर्तिह्रीव्लीरीक्नूयीक्ष्माय्यातां पुङ्णौ (७.३.३६) इति सूत्रेण आकारान्तधातुभ्यः णिच् इति प्रत्यये पुक् आगमः भवति। तस्मात् ज्ञा णिच् तिप् -> ज्ञा प् इ शप् ति -> ज्ञापि अति -> ज्ञापयति (सार्वधातुकार्धधातुकयोः (७.३.८४))।\n२०२०-०१-२६ रविवासरः (2020-01-26 Sunday)\nHimanshu Pota\tचुरादिगण, परस्मैपदी, पाणिनि-अष्टाध्यायी, प्रत्ययः, व्याकरणम्, शब्दप्रयोगः, Uncategorized\tLeave a comment January 26, 2020 January 26, 2020 1 Minute\nनियतान्तरं गमिष्यन्त्यौ उपानहौ (Shoes with fixed mileage)\nह्योऽस्माकं गृह एकोऽतिथिरागच्छत्। भोजनान्तरमावयोः कन्या अस्माभिः भ्रमणाय गन्तव्यमित्यवदत्।। दिवसे भीषणः घर्म आसीत् किन्तु सायंकाले शीतलो वातः प्रचलति स्म तस्मात् भ्रमणस्येच्छा। अस्माकमतिथिः भ्रमणाय गन्तुं न शक्नोमि यतो हि मम उपानहौ भ्रमणाय न युक्तौ इति अवदत्। मया सः पृष्टः कथमुपानहौ न युक्तौ इति। सः प्रत्यभाषतोपानहौ सुखप्रदौ स्तः किन्तु औपचारिककार्येष्वेव धारयामि न तु भ्रमाणाय इति।\nअपरञ्च सः अवदत् सर्वासां उपानहां पदानां सङ्ख्या (step count) नियता अस्त्येव तस्मात् यानि पदानि भ्रमणाय उपयुनज्मि तानि पदानि उपानहां नियतपदेभ्यः अल्पयन्ति इति।\nउपानह् इति उप् + नह् + क्विप् -> उपानह् इति संयोगे भवति। तस्य सुबन्तरूपाणि प्रत्ययानां योगे भवत्येव केवलं नहो धः (८.२.२४) इति सूत्रं पदान्ते झलि च उपयुज्यते।\nPrecious Shoes with a Set Step Count\n२०२०-०१-२५ शनिवासरः (2020-01-25 Saturday)\nHimanshu Pota\tजगवृतान्ताः - World, निजवृतान्ताः - Personal, Uncategorized\tLeave a comment January 25, 2020 January 25, 2020 1 Minute\nCategories Select Category अदादिगण (38) अव्ययप्रयोगः (10) आत्मनेपदी (59) उभयपदी (37) कृदन्तः (17) क्रयादिगण (12) चुरादिगण (19) जगवृतान्ताः - World (939) जुहोत्यादिगण (24) तनादिगण (8) तुदादिगण (13) दर्शनशास्त्रम् (1) दिवादिगण (36) धातुः (211) निजवृतान्ताः - Personal (1,084) परस्मैपदी (122) पाणिनि-अष्टाध्यायी (150) प्रत्ययः (75) प्रत्ययः (23) भ्वादिगण (90) महाभारतम् (65) रामायणम् (18) रुधादिगण (21) वाक्यानि - Sentences (177) वेदमंत्राणि (17) व्याकरणम् (233) सन्धिः (25) शब्दः (150) शब्दप्रयोगः (572) श्लोकः (1) समासः (8) साहित्यम् (14) सुबन्तरूपाणि (15) स्वादिगण (16) Brihad Anuvada Chandrika Exercises (13) Uncategorized (1,407) Welcome (3)
  