text: तथा तु तं समादिश्य भ्रातरं रघुनन्दनः।\nबबन्धासिं महातेजा जाम्बूनदमयत्सरुम्।।3.44.1।।\nमहातेजाः brilliant, रघुनन्दनः delight of the Raghu dynasty, भ्रातरम् brother, तम् to him, तथा in that way, समादिश्य instructed, जाम्बूनदमयत्सरुम् golden handle , असिम् the sword, बबन्ध tied.\nतत स्त्र्यवनतं चापमादायाऽत्मविभूषणम्।\nआबध्य च कलापौ द्वौ जगामोदग्रविक्रमः।।3.44.2।।\nततः then, उदग्रविक्रमः of indomitable prowess, त्र्यवनतम् bent in three places, आत्मविभूषणम् an ornament to him, चापम् bow, आदाय took, द्वौ both, कलापौ two quivers, आबद्ध्य tied at the back, जगाम went.\nतं वञ्चयानो राजेन्द्रमापतन्तं निरीक्ष्यवै।\nबद्धासिर्धनुरादाय प्रदुद्राव यतो मृगः।\nआपतन्तम् approaching, राजेन्द्रम् to the king, तम् him, निरीक्षय seeing, वञ्चयानः while deceiving, त्रासात् out of fear, अन्तर्हितः disappeared, बभूव became, पुनः again, सन्दर्शने within sight, अभवत् appeared, बद्धासिः held his sword, धनुः bow, आदाय lifting, मृगः deer, यतः wherever, प्रदुद्राव ran.\nतं स्म पश्यति रूपेण द्योतमानमिवाग्रतः।।3.44.4।।\nअवेक्ष्यावेक्ष्य धावन्तं धनुष्पाणिर्महावने।\nअतिवृत्तमिषोः पाताल्लोभयानं कदाचन।।3.44.5।।\nदृश्यमानमदृश्यं च वनोद्देशेषु केषुचित्।।3.44.6।।\nछिन्नाभ्रैरिव संवीतं शारदं चन्द्रमण्डलम्।\nधनुष्पाणिः wielder of the bow (Rama), अवेक्ष्य saw, महावने in the huge forest, धावन्तम् running, तम् him, रूपेण form, अग्रतः in front, पश्यति स्म saw, कदाचन sometimes, इषोः scared of the arrow, पातात् ran, अतिवृत्तम् went out of reach, लोभयानम् enticing, शङ्कितम् frightened, समुद्भ्रान्तम् bewildered, अम्बरे in the sky, उत्पतन्तमिव as if flying up, छिन्नाभ्रैः by the scattered clouds, संवीतम् surrounded, शारदम् autumnal,चन्द्रमण्डलम् इव like the orb of the Moon, केषुचित् in certain places, वनोद्देशेषु in the forest tract, दृश्यमानम् came within sight, अदृश्यं च again disappeared.\nमुहुर्तादेव ददृशे मुहुर्दूरात्प्रकाशते।।3.44.7।।\nदर्शनादर्शनादेवं सोऽपाकर्षत राघवम्।\nसुदूरमाश्रमस्यास्य मारीचो मृगतां गतः।।3.44.8।।\nमृगताम् in the form of a deer, गतः transformed, सः मारीचः that Maricha, मुहूर्तादेव for a moment, ददृशे was seen, मुहुः again, (मुहूर्तात् another moment), दूरात् at a distance, प्रकाशते appeared, एवं as, दर्शनादर्शनात् appearing and disappearing, राघवम् Rama, उपाकर्षत pulled away.\nMaricha, transformed into a deer, was seen now near, now faroff. He pulled Rama away from the hermitage through his exits and entrances.\nआसीत् क्रुद्धस्तु काकुत्स्थो विवशस्तेन मोहितः।\nअथावतस्थे संभ्रान्तश्चायामाश्रित्य शाद्वले।।3.44.9।।\nतेन by that, मोहितः deluded, काकुत्स्थःRama, विवशः tired, क्रुद्धः in rage, आसीत् was, अथ then, संभ्रान्तः perplexed, छायाम् shade, आश्रित्य seeking, शाद्वले on green grass, अवतस्थे waited.\nस तमुन्मादयामास मृगरूपो निशाचरः।\nमृगैः परिवृतो वन्यैरदूरात्प्रत्यदृश्यत।।3.44.10।।\nमृगरूपः assuming the form of a deer, सः निशाचरः that demon, तम् him, उन्मादयामास excited, वन्यैः with forest, मृगैः animals, परिवृतः surrounded by, अदूरात् not very far from him, अदृश्यत was seen.\nगृहीतुकामं दृष्ट्वैवं पुनरेवाभ्यधावत।\nगृहीतुकामम् intending to catch him, एवम् in that way, दृष्ट्वा after seeing, पुनरेव once again, अभ्यधावत ran, तत्क्षणादेव in a moment, पुनरेव again, त्रासात् out of fear, अन्तर्हितः disappeared, अभवत् became.\nपुनरेव ततो दूराद्वृक्षषण्डाद्विनिस्सृतम्।\nदृष्ट्वा रामो महातेजास्तं हन्तुं कृतनिश्चयः।।3.44.12।।\nततः then, महातेजाः resplendent, रामः Rama , पुनरेव again, दूरात् from a distance, वृक्षषण्डात् from a group of trees, विनिस्सृतम् coming out, तम् him, दृष्ट्वा saw, हन्तुम् to kill, कृतनिश्चयः determined .\nभूयस्तु शरमुद्धृत्य कुपितस्तत्र राघवः।\nसन्धाय सुदृढे चापे विकृष्य बलवद्बली।\nतमेव मृगमुद्दिश्य श्वसन्तमिव पन्नगम्।।3.44.14।।\nमुमोच ज्वलितं दीप्तमस्त्रं ब्रह्मविनिर्मितम्।\nतत्र there, भूयः again, कुपितः enraged, अरिमर्दनः destroyer of foes, बली powerful,राघवः Rama, सूर्यरश्मिप्रतीकाशम् glowing like the rays of the Sun, ज्वलन्तम् blazing, शरम् dart, उद्धृत्य\nlifting, सुदृढे in a sturdy, चापे in bow, सन्धाय aiming, बलवत् with force, विकृष्य drew, श्वसन्तम् sighing, पन्नगम् इव like the serpent, ज्वलितम् burning, दीप्तम् shining, ब्रह्मनिर्मितम् created by Brahma, अस्त्रम् weapon, तम् him, मृगमेव on the deer, उद्दिश्य aiming, मुमोच released.\nशरीरं मृगरूपस्य विनिर्भिद्य शरोत्तमः।।3.44.15।।\nमारीचस्यैव हृदयं बिभेदाशनिसन्निभः।\nआशनिसन्निभः like thunderbolt, शरोत्तमः the great arrow, मृगरूपस्य assuming deer form, शरीरम् body, विनिर्भिद्य pierced, मारीचस्य Maricha's, हृदयमेव heart, बिभेद tore.\nविनदन्भैरवं नादं धरण्यामल्पजीवितः।\nअथ and then, सः Maricha, शरातुरः hurt by the dart, अल्पजीवितः very little life left, भैरवं नादम् frightening sound, विनदन् released, तालमात्रम् to the height of a palm tree, उत्प्लुत्य leaped up, धरण्याम् on earth, न्यपतत् dropped.\nम्रियमाणस्तु मारीचो जहौ तां कृत्रिमां तनुम्।।3.44.17।।\nस्मृत्वा तद्वचनं रक्षो दध्यौ केन तु लक्ष्मणम्।\nइह प्रस्थापयेत्सीता शून्ये तां रावणो हरेत्।।3.44.18।।\nमारीचः Maricha, म्रियमाणः breathing his last, कृत्रिमाम् artificial, ताम् that, तनुम् body, जहौ gave up, रक्षः the demon, तद्वचनम् those words, स्मृत्वा remembering, दध्यौ thought, सीता Sita, केन by what means, लक्ष्मणम् Lakshmana, इह here, प्रस्थापयेत् she may send, शून्ये in seclusion, ताम् her, रावणः Ravana, हरेत् will abduct.\nस प्राप्तकालमाज्ञाय चकार च तत स्वनम्।\nसदृशं राघवस्येह हा सीते लक्ष्मणेति च।।3.44.19।।\nततः then, सः Maricha, प्राप्तकालम् the right time, आज्ञाय having realised, राघवस्य Rama's, सदृशम् similar, हा सीते Alas, Sita, लक्ष्मण Lakshmana, इति च like that, स्वनम् a sound, चकार released.\nThen Maricha realised that the appropriate time had come. In a voice similar to Rama's, he shouted loudly 'Alas Sita, Alas Lakshmana '\nतेन मर्मणि निर्विद्धं शरेणानुपमेन हि।\nमृगरूपं तु तत्त्यक्त्वा राक्षसं रूपमास्थितः।।3.44.20।।\nचक्रे स सुमहाकायं मारीचो जीवितं त्यजन्।\nसः मारीचः that, Maricha, तेन by that, अनुपमेन matchless, शरेण by the dart, मर्मणि in vital part, निर्विद्धम् struck, तत् then, मृगरूपम् form of a deer, त्वक्त्वा giving up, राक्षसं रूपम् form of a demon, आस्थितः assumed, जीवितम् life, त्यजन् while giving up, सुमहाकायम् that huge body, चक्रे attained.\nतं दृष्ट्वा पतितं भूमौ राक्षसं घोरदर्शनम्।।3.44.21।।\nरामो रुधिरसिक्ताङ्गं चेष्टमानं महीतले।\nजगाम मनसा सीतां लक्ष्मणस्य वचस्स्मरन्।।3.44.22।।\nरामः Rama, भूमौ on the ground, पतितम् fallen down, घोरदर्शनम् terrific figure, रुधिरसिक्ताङ्गम् drenched in blood, महीतले on the ground, चेष्टमानम् moving his limbs, तं राक्षसम् that demon, दृष्ट्वा seen, लक्ष्मणस्य Lakshmana's, वचः words, स्मरन् remembered, मनसा by his mind, सीताम् Sita, जगाम went.\nमारीचस्य तु मायैषा पूर्वोक्तं लक्ष्मणेन तु।\nतत्तथा ह्यभवच्चाद्य मारीचोऽयं मया हतः।।3.44.23।।\nएषा this way, मारीचस्य Maricha's, माया magic, लक्ष्मणेन by Lakshmana, पूर्वोक्तम् told earlier, तत् that, तथा in the same way, अभवत् हि it happened, मया by me, हतः killed, अयम् that, मारीचः Maricha.\nहा सीते लक्ष्मणेत्येवमाक्रुश्य च महास्वरम्।\nममार राक्षसस्सोऽयं श्रुत्वा सीता कथं भवेत्।।3.44.24।।\nलक्ष्मणश्च महाबाहुः कामवस्थां गमिष्यति।\nइति सञ्चिन्त्य धर्मात्मा रामो हृष्टतनूरुहः।।3.44.25।।\nसः he, Maricha, अयं राक्षसः this demon, हा सीते Alas, Sita, लक्ष्मण (Alas,) Lakshmana,\nइत्येवम् in this manner, महास्वरम् loudly, आक्रुश्य screamed, ममार died, श्रुत्वा heard, सीता Sita, कथम् how, भवेत् will she be, महाबाहुः long armed, लक्ष्मणश्च Lakshmana too, काम् what, अवस्थाम् situation, गमिष्यति will reach, धर्मात्मा righteous , रामः Rama, इति like this, सञ्चिन्त्य on thinking, हृष्टतनूरूहः his hair stood on end.\nतत्र रामं भयं तीव्रमाविवेश विषादजम्।\nराक्षसं मृगरूपं तं हत्वा श्रुत्वा च तत्स्वरम्।।3.44.26।।\nमृगरूपम् in the form of a deer, राक्षसम् demon, हत्वा having killed, तत्स्वरम् that sound, श्रुत्वा च having heard, तत्र there, रामम् Rama, विषादजम् born of sadness, तीव्रम् intense, भयम् fear, आविवेश came over.\nतदा then, राघवः Rama, अन्यम् another, पृषतम् deer, निहत्य having killed, मांसम् venison, आदाय collected, त्वरमाणः quickly, जनस्थानम् Janasthanam, अभिमुखः towards, ससार departed.\nइत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे चतुश्चत्वारिंशस्सर्गः।
  