text: सत्यनारायण पूजाविधिसहित कथा - Hindu Cultural Center\nHome सत्यनारायण पूजाविधिसहित कथा\n।। अथ श्री रमासहित सत्यनारायण संक्षिप्त पूजन पद्धति तथा व्रतकथा ।।\nप्रारम्भिक प्रायश्चित्त गोदान, दीप, कलश, गणेश, वरुण, नवग्रह आदि पूजन पश्चात् श्रीसत्यनारायण भगवानको रमा सहित पूजन गर्नुपर्छ । यहाँ केवल रमा सहित सत्यनारायण भगवान्को पूजन विधि प्रस्तुत गरिएको छ । पुस्तकको अभावमा कम्प्यूटर तथा मोबाईलबाट पूजा गर्न सकिनेछ । विशेष गरी प्रिस्टहरुको लागि उपयोगी हुनेछ । धन्यवाद ।\nसम्पर्क : info@hinduculturecenter.com\nकृतनित्यकृयो व्रती रविसंक्रान्तिदिने पौर्णमास्यामेकादश्यां वा यस्मिन् शुभदिने सायंकाले स्नानं कृत्वा शुद्धवस्त्रं परिधाय पूजास्थानमागत्य पवित्राऽ सने उपविश्य पवित्रधारणं कृत्वा दीपं प्रज्ज्वल्य आचम्य कर्मपात्रं कुर्यात् तत्रादौ ।\n" ॐ यद्देवा देवहेडनन्देवासश्चकृमा वयम् अग्निर्मा तस्मादेनसो विश्वान्मुञ्चत्व गूं हसः यदि दिवा यदि नक्तमेना गूं सि चकृमा वयम्म । वायुर्मा तस्मादेनसो विश्वान्मुञ्चत्व गूं हसः । यदिजाग्रद्यदिस्वप्न ऐन गूं सि चकृमा वयम्म । सूर्यो मा तस्मादेनसो विश्वान्मुञ्चत्व गूं हसः । इति देवानावाह्य तत्र-\nॐ पवित्रेस्थो वैष्णव्यौ सवितुर्वहः प्रसवऽउत्पुनाम्यच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः । तस्य ते पवित्रपते पवित्रपूतस्य यत्कांमः पुने तच्छकेयम् ।। इति मन्त्रेण पवित्रं क्षिपेत् ।\nॐ शन्नो देवीरभिष्टयाऽअपो भवन्तु पीतये । शंयोरभिस्रवन्तु नः । इति जलम्\nॐ गन्धद्वारान्दुराधर्षान्नित्यपुष्टाङ्करीषिणीम् । ईश्वरीं सर्वभूतानां तामिहोअपह्वये श्रियम् । इति चन्दनम् ।\nॐ अक्षन्नमीमदन्त ह्यव प्रिया अधूषत । अस्तोषत स्वभावनवो विप्रा नेविष्ठयामतीयोजान्विन्द्र ते हरी । इति अक्षतान् क्षिपेत् ।\nॐ यवोसि यवयास्मद् द्वेषो यवयारातीर्दिवे त्वान्तरिक्षाय त्वा पृथिव्यै त्वा । शुन्धन्ताँल्लोकाः पितृषदनाः पितृषदनमसि । इति यवान् क्षिपेत् ।\nॐ तिलोसि सोमदैवत्यो गोसवो देवनिर्मितः । प्रत्क्नमद्भिः पृक्तः स्वधया पितृँल्लोकान् प्रिणाहिनः । इति तिलान् क्षिपेत् ।\nॐ श्रीश्च ते लक्ष्मीश्च पत्न्यावहोरात्रे पार्श्वे नक्षत्राणि रुपमश्विनौ व्यात्तम् इष्णन्निषाणामुम्म इषाण सर्वलोकम्म इषाण । इति पुष्पम् क्षिपेत् ।\nॐ हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेकऽआसीत् । स दधार पृथिवीं द्यामुते माङ्कस्मै देवाय हविषा विधेम । इति हिर्ण्यं प्रक्षिपेत् ।\nॐ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थाङ्गतोऽपि वा ।\nयः स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं स वाह्याभ्यान्तरः शुचिः ।।\nॐ पुण्डरीकाक्षः पुनातु । इति द्रव्याणि आत्मानं च सिञ्चेत् ।।\nअथ संकल्पं कुर्यात्\nहरिः ॐ तत्सत् ३ ॐ विष्णुः ३ देशकालौ संस्मृत्य मम पुत्रपौत्राद्यनेक विधधनधान्यादिनानासुखभोगानन्तरं सकलदुरितक्षयसर्वारिष्ट शान्ति पूर्वकथयोक्तफल प्राप्त्यर्थं श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थं सत्यपुरवासकायनया यथा मिलितोपचारैः दीपकलशगणेशनवग्रहेन्द्रादि दशदिक्पालदेवतापूजनपूर्वकं साङ्गसपरिवाररमासहितश्रीसत्यनारायणपूजनं कथाश्रवणाञ्चाऽहं करिष्ये ।\nदीपपूजा- ॐ पृष्टोदिवि ॐ नमोऽस्त्वनन्ताय इति मन्त्रेण च दीपं सम्पूज्य ॐ नमः कमलनाभाय इत्यादि मन्त्रेण दीपं प्रार्थयेत् ।\nकलशपूजा- ततः कलशस्थापनविधिना कलशं संस्थाप्य, वरुणमावाह्य गन्धादिभिः सम्पूज्य देवदानवसंवादे इत्यादि मन्त्रैः प्रार्थयेत् ।\nगणेशपूजा- ततो गणनान्त्वा इति मन्त्रेण गणेशमावाह्य गन्धादिषोडशोपचारैः सम्पूज्य वक्रतुण्ड महाकाय इत्यादिना प्रार्थयेत् ।\nततः कलशस्कन्धप्रदेशे- ॐ गणपत्यादि पंचायतनेभ्यो नमः इत्यादि वनस्पत्यन्तदेवताभ्यो नाममन्त्रैः पूजयेत ।\nप्रधानकलशस्थापनं पूजनञ्च- मध्ये धान्योपरि कलशं संस्थाप्य पूर्वोक्तकलशपूजाविधिना कलशं सम्पूज्य ततस्ताम्रस्थाल्यामष्टदलं विलिख्य कलशोपरि स्थापयेत् ।\nॐ पूर्वे विमलायै नमः विमले इहागच्छ इह तिष्ठ मम पूजां गृहाण यावत्पूजां करोमि तावत्वं सुस्थिरा भव इत्यावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् । इत्यनेनैव क्रमेण\nआग्नये- ॐ ज्ञानरुपायै नमः । दक्षिणे- ॐ क्रियायै नमः । नैऋत्ये- ॐ योगायै नमः । पश्चिमे- ॐ प्रभायै नमः । वायव्ये- ॐ सत्यायै नमः । उत्तरे- ॐ अनुग्रहायै नमः । ईशाने- ॐ ईशान्यै नमः । मध्ये- ॐ नमो भगवते विष्णवे सर्वभूतात्मने वासुदेवाय सर्वात्म संयोगाय योगपद्मपीठात्मने नमः । इति आवाहनादि पाद्यादिभिरुपचारैः पीठपूजां कुर्यात् ।\nपुनः लक्ष्मीश्च पीठपूजनम् ।\nपूर्वे- ॐ लक्ष्मै नमः । दक्षिणे- ॐ सरस्वत्यै नमः । पश्चिमे- ॐ श्रीयै नमः । उत्तरे- ॐ अमृतोद्भवाय नमः । आग्नये- ॐ कमलायै नमः । नैऋत्ये- ॐ विष्णुपत्न्यै नमः । वायव्ये- ॐ अम्बिकायै नमः । ईशाने- शिवायै नमः ।\nपूर्वदले- ॐ इन्द्राय नमः भो इन्द्र इहागच्छ इह तिष्ठ मम पूजां गृहाण यावत्पूजां करोमि तावत्वं सुस्थिरा भव इत्यावाह्य पाद्यादिभिरुपचारैः पूजयेत् । एवं क्रमेण- आग्नेयदले ॐ अग्नये नमः । दक्षिणदले- ॐ यमाय नमः । नैऋत्यदले- ॐ नैॠतये नमः । पश्चिमदले- ॐ वरुणाय नमः । वायव्यदले- ॐ वायवे नमः। उत्तरदले- ॐ कुबेराय नमः । ईशानदले- ॐ इशानाय नमः । पूर्वेशानयोर्मध्ये- ॐ ब्रह्मणे नमः । निऋतिवरुणमध्ये- ॐ अनन्ताय नमः ।\nपूर्वे- ॐ नन्दाय नमः । आग्नये- ॐ सुनन्दाय नमः । दक्षिणे- ॐ बलाय नमः । नैऋत्ये- ॐ प्रवलाय नमः । पश्चिमे- ॐ जयाय नमः । वायव्ये- ॐ विजयाय नमः । उत्तरे- ॐ सुशीलाय नमः । ईशाने- ॐ पुण्यशीलाय नमः । इति आवाहन्पाद्यादिभिरुपचरैः सम्पूज्य धूपदीपनैवेद्यादिकं च कुर्यात् ।\nप्रधानदेवतापूजा- ततः स्थालीमध्ये सुवर्णप्रतिमा संस्थाप्य तत्र\nरमासहितस्य श्रीसत्यनारायणस्य जीवप्राणवाक्पाणी पादपायूपस्थ\nसर्वेन्दृयाणि इहागत्य यथासुखं चिरं तिष्ठन्तु नमः ।।\nॐ मनोजुतिर्ज्जुषतामाज्ज्यस्य वृहस्पतिर्यज्ञमिमन्तनोत्वरिष्टं\nयज्ञ गूं समिमन्दधातु विश्वेदेवासऽइह मादयन्तामों ३ प्रतिष्ठ ।।\nइति मन्त्रेण प्राणप्रतिष्ठां कुर्यात् ।\nस भूमि गूं सर्वतः स्पृत्वाऽत्यतिष्ठद्द्शाङ्गुलम् ।\nॐ भूर्भुवः स्वः रमासहितं श्रीसत्यनारायण इहागच्छ इह तिष्ठ मम पूजां\nगृहाण यावत्पूजा करोमि तावत्वं सुस्थिरो भव सुप्रसन्नो भव ।।\nॐ ध्यायेत्सत्यं गुणातीतं गुणत्रयसमन्वितम् ।\nलोकनाथं त्रिलोकेशं कौस्तुभाभरणं हरिम् ।।\nसुलोकनं चतुर्वाहुं शंखचक्रगदाधरम् ।\nकिरीटिनं कुण्डलिनं वनमालाविभूषितम् ।।\nकङ्कणाङ्गुलिभूषाभिः केयूरैश्च विराजितम् ।\nगोविन्दं गोकुलानन्दं ब्रह्माद्यैरपिपूजितम् ।।\nध्यानं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ पुरुषऽएवेद गूं सर्वं यद्भूतं यच्च भाव्यम् ।\nउतामृतत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति ।\nआसनं स्थापयामि श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ एतावानस्य महिमातो ज्यायाँश्च पूरुषः ।\nपादोऽस्य विश्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि ।\nनानातीर्थाहृतं तोयं निर्मलं गन्धमिश्रितम् ।\nपाद्यं गृहाण देवेश विश्वरुप नमोऽस्तुते ।।\nपाद्य प्रक्षालनं श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ त्रिपादूर्ध्व उदैत्पुरुषःपादोऽस्येहाभवत्पुनः ।\nततो विष्वङ् व्यक्रामत्साशनानशनेऽअभि ।\nगन्धपुष्पांक्षतोपेतं दधिदूर्वासमन्वितम् ।\nअर्घ्यं गृहाण देवेश मया दत्तं हि भक्तितः ।।\nअर्घ्यं समर्पयामि श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ ततो विराडजायत विराजोऽअधि पूरुषः।\nस जातोअत्यरिच्यत पश्चाद्भूमिमथो पुरः ।।\nकर्पूरवासितं तोयं मन्दाकिन्याः समाहृतम् ।\nआचम्यतां जगन्नाथ मया दत्तं हि भक्तितः ।\nआचमनं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ मधुवाताऽऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः।\nमधु नक्तमुतोषसो मधुमत्पार्थिव६•रजः मधु द्यौरस्तु नः पिता ।\nमधुमान्नो वनस्पतिर्मधुमाँऽअस्तु सूर्यः । माध्वीर्गावो भवन्तु नः ।\nदधि क्षौद्रमिदं शुभ्रं कपिलायाः सुगन्धिकम् ।\nसुस्वादु मधुरं देव मधुपर्कं गृहाण भो ।\nमधुपर्कं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ शुचिर्वाप्यशुचिर्वाऽपि यस्य स्मरणमात्रतः ।\nशुद्धिमाप्नोति तस्मै ते पुनराचमनीयकम् ।\nपुनराचमनीयं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ पयः पृथिव्यां पयऽओषधीषु पयो सिव्यन्तरिक्षे पयोधाः ।\nपयस्वतीः प्रदिशः सन्तु मह्यम् ।\nदेवाद्यैर्वन्दिता धेनुः सर्वपापप्रणाशिनी ।\nत्वां क्षीरस्नापितो देव नित्यं शोकहरो भव ।।\nपय स्नानं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ आपोऽअस्मान्मातरः शुन्धयन्तु घृतेन नो घृतप्वः पुनन्तु ।\nविश्व ६• हि रिप्रम्प्रवहन्ति देवीरुदिदाभ्यः शुचिरापूतऽएमि ।\nदीक्षातपसोस्तनूरसि तान्त्वा शिवा ६• सग्मापरिदधे भद्रं वर्ण पुष्यन् ।\nशुद्धोदकं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ दधिक्राव्णोऽअकारिषञ्जिष्णोरश्वस्य वाजिनः ।\nसुरभि नो मुखाकरत्प्राणऽआयु ६• षितारिषत् ।\nपयसस्तु समुद्भूतं मधुराम्लं शशीप्रभम् ।\nदध्यार्पितं मया देव स्नानाय प्रतिगृह्यताम् ।।\nदधिस्नानं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nशुद्धोदकस्नानं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐघृतम्मिमिक्षे घृतमस्य योनिर्घृते श्रितो घृतम्वस्य धाम ।\nअनुष्वध मावह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षिहव्यम् ।\nरसानामुत्तमं त्वाज्यं देवानां च सदाप्रियम् ।\nतेन तब स्नापितो देव मम कान्तिप्रदो भव ।\nघृतस्नानं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nयस्य धारणमात्रेण तृप्तिं यान्ति पितामहाः ।\nमधुना स्नापितो देव नित्यं शोकहरो भव ।।\nमधुस्नानं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ अपा ६• रसमुद्वयस ६• सूर्ये सन्त ६• समाहितम् ।\nअपा ६• रसस्य यो रसस्तं वो ग्रुह्णाम्युत्तममुपयामगृहीतोसीन्द्राय ।\nत्वा जुष्टङ् गृहणाम्येष ते योनिरिन्द्राय त्वा जुष्टतमम् ।\nमलापहारिणी दिव्या स्नानाय प्रतिगृह्यताम् ।\nशर्करास्नानं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ तस्माद्यज्ञात्सर्वहुतः सम्भृतं पृषदाज्यम् ।\nपशूंस्न्ताँश्चक्रे वायव्यानारण्या ग्राम्याश्च ये ।\nपीताम्बरयुगं देव सर्वकामार्थसिद्धये ।\nमया निवेदितं भक्त्या गृहाण जगदीश्वरः ।\nयुग्मवस्त्रं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ तस्माद्यज्ञात् सर्वहुतऽऋचः सामानि जज्ञिरे ।\nछन्दाँसि जज्ञिरे तस्माद्यजुस्तस्मादजायत ।\nदामोदर नमस्तेऽस्तु त्राहि मां भवसागरात् ।\nब्रह्मसूत्रं सोत्तरीयं गृहाण जगदीश्वरः ।।\nयज्ञोपवीतं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ किरीटकुण्डलादीनि काञ्चीवलययुग्मकम् ।\nकौस्तुभं बनमालां च भूषणानि गृहाण भो ।।\nआभूषणं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nगन्धम् ( चन्दनम् )\nॐ तं यज्ञं बर्हिषि प्रौक्षन् पूरुषं जातमग्रतः ।\nतेन देवाऽअयजन्त साध्याऽऋषयश्च ये ।\nश्रीखण्डचन्दनं दिव्यं गन्धाढ्यं गन्धमुत्तमम् ।\nविलेपनं सुरश्रेष्ठ प्रीत्यर्थं प्रतीगृह्यताम् ।\nचन्दनं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ तिलोसि सोमदैवत्यो गोसवो देवनिर्मितः ।\nप्रत्क्नमद्भिः पृक्तः स्वधया पितृँल्लोकान् प्रिणाहिनः ।\nधन्यराजाः स्वमाङ्गल्या विष्णुप्रीतिकरा यवाः ।\nतस्मादेषां प्रदानेन ममास्त्वविकलं फलम् ।।\nतिलाक्षतान् समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ श्रीश्चते लक्ष्मीश्चपत्न्यावहोरात्रे पार्श्वे नक्षत्राणि\nरुपमश्विनौ व्यात्तम मुम्मऽइषाण सर्वलोकम्मऽइषाण ।\nइमानि पुस्पाणि मनोहराणि ।\nसुरासुराणामपि दुर्लभानि ।\nकल्पद्रुमादि द्रुमजानि तानि ।\nपुष्पाञ्जलिर्मेऽस्तु सुखाय नित्यम् ।।\nपुष्पं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nसिन्दूरं च वर रम्यं भाले शोभादिवर्धनम् ।\nपूरणं भूषणानाञ्च सिन्दूरं प्रतिगृह्यताम् ।\nदिव्यरत्नसमायुक्ता बह्निभानुसमप्रभाः ।\nगात्राणि शोभयिष्यन्ति ह्यलङ्कारा सुरेश्वरि ।\nश्रीलक्ष्मीप्रीतये सिन्दूरादि सौभाग्यद्रव्याणि समर्पयामि ।\nॐ विष्णवे नमः पादौ पूजयामि । ॐ नारायणाय नमः जंघे पूजयामि ।\nॐ केशवाय नमः गुल्फौ पूजयामि । ॐ रामाय नमः जानुनी पूजयामि ।\nॐ कृष्णाय नमः मेढ्रं पूजयामि । ॐ नृसिंहाय नमः नाभि पूजयामि ।\nॐ दामोदराय नमः हृदयं पूजयामि । ॐ जनार्दनाय नमः कण्ठं पूजयामि ।\nॐ श्रीधराय नमः बाहु पूजयामि । ॐ वाचश्पतये नमः मुखं पूजयामि ।\nॐ जगन्नाथाय नमः ललाटं पूजयामि । ॐ सर्वात्मने नमः शिरं पूजयामि ।\nॐ सत्यनारायणाय नमः सर्वाङ्गं पूजयामि ।\nॐ तुलसीं रत्नरुपां च हेमरुपां च मञ्जरीम् ।\nभवमोक्षप्रदां नित्यमर्पयामि हरिप्रियाम् ।।\nतुलसीपत्रं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nऊरू तदस्य यद्वैश्यः पद्भ्या शूद्रोऽअजायत ।\nबनस्पतिरसोद्भूतो गन्धाढ्यो गन्ध उत्तमः ।\nआघ्रेयः सर्वदेवानां धूपोऽयं प्रतिगृह्यताम् ।\nधूपम् समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत ।\nश्रोत्राद्वायुश्च प्राणश्च मुखादग्निरजायत ।।\nघृतवर्ति समायुक्तं बह्निना योजितं मया ।\nदीपं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ नाभ्याऽआसीदन्तरिक्ष शीर्ष्णो द्यौः समवर्त्तत ।\nपद्भ्यां भूमिर्दिशः श्रोत्रात्तथा लोकांन्मऽकल्पयन् ।।\nनैवेद्यं गृह्यतां देव भक्ति मे ह्यचलां कुरु ।\nईप्सितं मे वर देहि परत्रं च परां गतिम् ।।\nनैवेद्यं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ याः फलिनीर्य्याऽअफलाऽअपुष्पायाश्चपुष्पिणीः ।\nबृहस्पतिप्प्रसूतास्तानो मुञ्चत्व ६• हसः ।\nरसयुक्तानि स्वादूनि यथाकालोद्भवानि च ।\nमयानीतानि देवेश फलानि प्रतिगृह्यताम् ।।\nफलं समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ त्वदीय वस्तु गोविन्द तुभ्यमेव समर्पितम् ।\nगृहाण सुमुखोभूत्वा प्रसीद परमेश्वर ।\nरम्भाफलं घृतं क्षीरं गोधूमस्य च चूर्णकम् ।\nसपादं सर्वभक्ष्याणि चैकीकृत्य निवेदितं ।\nमया श्रद्धावता देव गृहाण जगदीश्वर ।\nअपूपम् समर्पयामि रमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nवसन्तोऽस्यासीदाज्यं ग्रीष्मऽइध्मः शरद्धविः।\nआचम्यतां जगन्नाथ मया दत्तं हि भक्तितः ।।\nआचमनीयम् समर्पयामि श्रीरमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ श्रीखण्डं कुङ्कुमं चैव कर्पूराऽगरुमिश्रितम् ।\nकरोद्वर्तनकम् समर्पयामि श्रीरमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ इदं फलं मया देव स्थापितं पुरतस्तव ।\nतेन मे सफलावाप्तिर्भवेज्जन्मनि जन्मनि ।\nनारिकेलादिफलं समर्पयामि श्रीरमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ पूगीफलं महाद्दिव्यं नागवल्लीदलैर्युतम् ।\nएलाचूर्णादिसहितं ताम्बूलं प्रतिगृह्यताम् ।।\nताम्बूलं समर्पयामि श्रीरमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ हिरण्यगर्भःसमवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेकऽआसीत् ।\nसदाधार पृथिवीन्द्यामुतेमाङ्कस्मै देवाय हविषा विधेम ।\nहिरण्यगर्भगर्भस्थं हेमबीजं विभावसो ।\nअनन्तपुण्यफलदः मतः शान्तिं प्रयच्छ मे ।।\nदक्षिणां समर्पयामि श्रीरमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ शशाङ्करसशंकाशं हिमडिंडिमपाण्डूरम् ।\nप्रोत्सारयासु दुरितं चामरावरवल्लभ ।\nचामरं दोलयामि समर्पयामि श्रीरमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ शिखिपुङ्खसमायुक्तं शैत्यमानन्ददायकम् ।\nव्यजनं दोलयामित्वामतः शान्तिं प्रयच्छ मे ।।\nव्यजनं समर्पयामि श्रीरमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nॐ दर्शनेन त्वमादर्शं नूनं मङ्गलदायकः ।\nशौर्यसौभाग्यसत्कीर्तिर्निर्मलज्ञानदो भवः ।।\nआदर्शम् समर्पयामि श्रीरमासहिताय श्रीसत्यनारायणाय नमः ।\nततो यथाशक्ति श्रीरमासत्यनारायणस्य जपं कुर्यात् ।\nॐ पञ्चवर्तिसमायुक्तं घृतेन ज्वलितं मया ।\nआरार्तिकप्रदानेन सन्तुष्टो भव सर्वदा ।।\nचन्द्रादित्यौ च धरणीविद्युदग्निस्तथैव च ।\nत्वमेव सर्वज्योतिश्च तेन नीराजयाम्यहम् ।।\nनिराजनं अर्पयामि रमासहिताय सत्यनारायणाय नमः ।\nसूर्येन्दुतारकाबह्निस्तेजः पुञ्जविराजितम् ।\nकर्पूरदीपं देवेश गृहाण पुरुषोत्तम ।।\nअग्निर्ज्ज्योतिर्ज्योतिरग्निः स्वाहा सूर्यो ज्योतिर्ज्योतिः सूर्यः स्वाहा ।\nअग्निवर्चोज्योतिर्वर्चः स्वाहा सूर्यो वर्चो ज्योतिर्वर्चः स्वाहा ।\nज्योतिः सूर्यो ज्योतिः स्वाहा ।\nते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः।\nनमो भगवते तुभ्यं सत्यनारायणाय च ।\nनमस्ते विश्वरुपाय शंखचक्रगदाभृते ।\nपद्मनाभाय देवाय हृषीकपतये नमः ।\nनमस्तेऽनन्तरुपाय त्रिगुणात्मविभाविने ।\nलक्ष्मीकान्ताय देवाय जगदानन्दकारिणे ।\nसहस्त्रशिरसे तुभ्यं वाग्विभूतिकृते नमः ।।\nदेवा यद्यज्ञन्तन्वानाऽअबघ्नन्पुरुषं पशूम् ।\nयानि कानि च पापानि ब्रह्महत्या सतानि च ।\nतानि तानि प्रणश्यन्तु प्रदक्षिणपदे पदे ।।\nसत्यनारायणं देवं वन्देऽहं कामदं विभुम् ।\nलीलया विततं विश्व येन तस्मै नमोनमः ।\nप्रणमामि सदा सत्यं सत्यनारायणं गुरुम् ।\nअमोघं पुण्डरीकाक्षं नृसिंहं दैत्यसूदन ।\nहृषीकेशं जगन्नाथं वागीशं वरदायकम् ।\nयोगेश्वरं गुणातीतं गोविन्दं गरुडध्वजम् ।\nजनार्दनं व्रजानन्दं श्रीवल्लभमधीश्वरम् ।\nलीलया रचित विश्वं येन तस्मै नमो नमः ।\nप्रणमामि सदा सत्यं सत्यनारायणं परम् ।\nदुर्गमे विषमे घोरे शत्रुभिः परिपीडिते ।\nविविधापत्सु घोरेषु दुःखेष्वपि च यद्भयम् ।\nविनाशाय सदादेव तत्सर्वमुपसर्गकम् ।\nत्वन्मायामोहिताः सर्वे ब्रह्माद्यास्त्रिदिवौकसः ।\nन जानन्ति गुणं रुपं तवाश्चर्यमिदं प्रभो ।\nमूढोऽहं त्वां कथं जाने मोहितस्तवमायया ।\nप्रसीद पूजितो भक्त्या यथाविभवविस्तरैः ।\nपुत्रं वित्तं च मच्चित्तं पाहि मां शरणागतम् ।\nशरण तं प्रपद्येऽहं सर्वकामार्थसिद्धये ।\nप्रणमामि सदा सत्यं देवं नारायणं हरिम् ।\nॐ जातो दैत्यवधार्थाय देवानां पालनाय च ।\nतस्मै देवाय सत्याय सगुणाय महात्मने ।\nव्यक्ताव्यक्तस्वरुपाय हृषीकपतये नमः ।\nगृहाणार्घ्यं मया दत्तं रमया सहित प्रभो ।\nॐ त्राहि मां सर्वग श्रीश हरे संसारसागरात् ।\nपुष्कराक्ष निमग्नोऽहं मायावीज्ञानमत्सरात् ।\nत्राहि मां देवदेवेश त्वत्तो नास्तीह रक्षिता ।\nइत्यर्घं निवेद्य शंखजलं निवेदयेत्\nॐ यद्दत्तं भक्तिमात्रेण पत्रं पुष्पं फलं जलं ।\nनिवेदितं च नैवेद्यं गृहाण चानुकम्पया ।\nमन्त्रहीनं क्रियाहीनं विधीहीनं सुरेश्वर ।\nयत्पूजितं मयादेव परिपूर्णं तदस्तु मे ।\nसाधु वासाधु वा कर्म यद्यदाचरितं मया ।\nतत्सर्वं क्ष्यम्यतां देव गृहाण परमेश्वर ।\nइत्यार्घं पराङ्मुखं कृत्वा - ॐ अर्घ्यपात्राय नमः । ॐ शंखपात्राय नमः ।\nइति पूजनम् । तत्पश्चात् ब्राह्मणद्वारा कथां शृणुयात् ।\nकथा श्रवणानन्तरं पूर्णपात्रं कुर्यात् । फलयज्ञोपवीतवस्त्रादिद्रव्यसमेतं तण्डुपूर्णपात्रं हस्तेनादाय संकल्पं कुर्यात् ।\nअद्येत्यादि देशकालौ समुच्चार्य ..........मम कृतैतत् दीपकलशगणेशपूजन-पूर्वकं साङ्गसपरिवाररमासहितश्रीसत्यनारायणपूजनकर्मणः परिपूरणार्थं मिदं पूर्णपात्रं प्रजापतिदैवतं........गोत्राय शर्मणे ब्राह्मणाय तुभ्यऽमहं संप्रददे ।\nहरिः ॐ तत्सदित्यादि देशकालौ संस्मृत्य मम श्रुतिस्मृतिपुराणोक्त फलवाप्तिपूर्वकमनोवाञ्छासिद्ध्यर्थं सत्यनारायणव्रताङ्गत्वेन कृतस्य दीपकलशगणेशगणपत्यादिवनस्पत्यन्तं देवतापूजनपूर्वकसाङ्गसपरिवार श्रीरमासहितसत्यनारायणपूजनकर्मणः प्रतिष्ठासाङ्गतासिध्यर्थंमिमां दक्षिणां रौप्यं चन्द्रदैवतं....... गोत्राय....... नाम शर्मणे ब्राह्मणाय तुभ्यमहं संप्रददे ।\nॐ यान्तु देवगणाः सर्वे पूजामादाय पार्थिवम् ।\nइष्टकामप्रसिध्यर्थं पुनरागमनाय च ।\nगच्छ गच्छ सुरश्रेष्ठ स्वस्थानं परमेश्वर ।\nयत्र ब्रह्मादयो देवास्तत्र गच्छ सुरेश्वर ।\nपूजां चैव न जानामि तब गतिः परमेश्वरः ।\nॐ कायेन वाचा मनसेन्दृयैर्वा ।\nबुध्यात्मना वानुसृतः स्वभावात् ।\nनारायणायेति समर्पयेतत् ।\nॐ यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपोयज्ञक्रियादिषु ।\nन्यून सम्पूर्णतां याति सद्यो वन्दे तमच्युतम् ।\nहूयते च पुनर्द्वाभ्यां स मे विष्णुः प्रसीदतु ।\nॐ अच्युताय नमः ३ कर्मेश्वरार्पणमस्तु\nॐ द्यौः शान्तिरन्तरिक्ष ६• शान्तिः पृथिवीशान्तिरापः शान्तिरोषधयः शान्तिः\nवनस्पतयः शान्तिर्विश्वेदेवाः शान्तिर्ब्रह्मशान्तिः सर्व ६• शान्तिः शान्तिरेव शान्तिः सा माशान्तिरेधि ।\nॐतच्चक्षुर्देव हितम्पुरस्ताच्छुक्रमुच्चरत् ।\nपश्येम शरदः शतञ्जीवेम शरदः शत ६• शृणुयाम शरदः शतम्प्रब्रवाम\nशरदः शतमदीनाः स्याम शरदः शतम्भूयश्च शरदः शतात् ।\nॐ स्वस्तिनऽइन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्तिनः पूषा विश्ववेदाः ।\nस्वस्तिनस्तार्क्ष्योऽअरिष्टनेमिः स्वस्तिनो वृहस्पतिर्द्दधातु ।\nॐ विश्वानि देवसवितर्दुरितानि परासुव । यद्भद्रं तन्नऽआसुव ।।\nमन्त्रैरभिषेकं कुर्यात् ।\nयजमान अपूपपुष्पादि हस्तेनादाय मन्त्रं पठेत् ।\nबलिर्विभीषणो भीष्मः प्रह्लादो नारदो ध्रुवः ।\nकपिलश्चान्तरिक्षश्च वसुर्वायुसुतस्तथा ।\nविश्वक्सेनोद्धवाक्रूरसनकाद्या महर्षयः ।\nवासुदेवप्रसादोऽयं सर्वे गृह्णन्तु वैष्णवाः ।\nइति मन्त्रोच्चारणपूर्वकं विष्णुभक्त्येभ्यः प्रसादादिकं समर्पयेत् ।\nआशिषमन्त्रपठनपूर्वकं प्रसादवितरणं कुर्यात्\nॐ श्रीर्वर्चस्वमायुष्यमारोग्यमाविधात्पवमानं महीयते ।\nधनं धान्यं पशुं बहुवित्तलाभं शतसंवत्सर दीर्घमायुः ।\nश्रीसत्यनारायण व्रतकथा प्रारभ्यते\n।। अथ प्रथमोऽयायः ।।\nपप्रच्छुर्मुनयः सर्वे सूतं पौराणिकं खलु॥१॥\nव्रतेन तपसा किं वा प्राप्यते वाञ्छितं फलम्।\nतत्सर्वं श्रोतुमिच्छामः कथयस्व महामुने !॥२॥\nनारदेनैव सम्पृष्टो भगवान् कमलापतिः।\nसुरर्षये यथैवाऽऽह तच्छृणुध्वं समाहिताः॥३॥\nएकदा नारदो योगी परानुग्रहकाङ्क्षया।\nपर्यटन् विविधान् लोकान् मर्त्य लोकमुपागतः॥४॥\nतत्र दृष्ट्वा जनान् सर्वान् नाना क्लेशसमन्वितान्।\nनाना योनिसमुत्पन्नान् क्लिश्यमानान् स्वकर्मभिः॥५॥\nकेनोपायेन चैतेषां दुःखनाशो भवेद् ध्रुवम्।\nइति सञ्चिन्त्य मनसा विष्णुलोकं गतस्तदा ॥६॥\nतत्र नारायणं देवं कृष्णवर्णं चतुर्भुजम्।\nशङ्ख-चक्र- गदा-पद्म-वन मालाविभूषितम् ।\nदृष्ट्वा तं देवदेवेशं स्तोतुं समुपचक्रमे।। ७ ।।\nनमो वाङ्मनसाऽतीतरूपायाऽनन्तशक्तये ।\nआदि-मध्याऽन्तहीनाय निर्गुणाय गुणात्मने।। ८ ।।\nसर्वेषामादिभूताय भक्तानामार्तिनाशिने ।\nश्रुत्वा स्तोत्रं ततो विष्णुर्नारदं प्रत्यभाषत।। ९ ।।\nकिमर्थमागतोऽसि त्वं किं ते मनसि वर्तते।\nकथयस्व महाभाग तत्सर्वं कथयामि ते।। १०\nनाना योनिसमुत्पन्नाः क्लिश्यन्ते पापकर्मभिः॥११॥\nतत्कथं शमयेन्नाथ लघूपायेन तद् वद।\nश्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं कृपास्ति यदि ते मयि॥१२॥\nसाधु पृष्टं त्वया वत्स! लोकानुग्रहकाङ्क्षया।\nयत्कृत्वा मुच्यते मोहात् तच्क्षुणुष्व वदामि ते॥१३॥\nव्रतमस्ति महत्पुण्यं स्वर्गे मत्र्ये च दुलर्भम्।\nतव स्नेहान्मया वत्स! प्रकाशः क्रियतेऽधुना॥१४॥\nसत्यनारायणस्यैतद् व्रतं सम्यग्विधानतः।\nकृत्वा सद्यःसुखं भुक्त्वा परत्र मोक्षमाप्नुयात् ।\nतच्छ्रत्वा भगवद् वाक्यं नारदो मुनिरब्रवीत्।। १५\nकिं फलं किं विधानं च कृतं केनैव तद्व्रतम्॥\nतत्सर्वं विस्तराद् बूरहि कदा कार्यं व्रतं हि तत्।। १६ ।।\nदुःख-शोकादिशमनं धन-धान्यप्रवर्धनम् ।\nसौभाग्य-सन्ततिकरं सर्वत्रा विजयप्रदम्।\nयस्मिन् कस्मिन् दिने मत्र्यो भक्ति श्रद्धासमन्वितः॥१७॥\nब्राह्मणैर्बान्धवैश्चैव सहितो धर्मतत्परः॥१८॥\nनैवेद्यं भक्तितो दद्यात् सपादं भक्तिसंयुतम्।\nरम्भाफलं घृतं क्षीरं गोधूमस्य च चूर्णकम्॥ १९॥\nसपादं सर्वभक्ष्याणि चैकीकृत्य निवेदयेत् ॥२०॥\nविप्राय दक्षिणां दद्यात् कथां श्रुत्वा जनैः सह।\nततश्च बन्धुभिः सार्धं विप्रांश्च प्रतिभोजयेत्॥२१॥\nप्रसादं भक्षयेद् भक्त्यानृत्यगीतादिकं चरेत्।\nततश्च स्वगृहं गच्छेत् सत्यनारायणं स्मरन्॥ २२॥\nएवं कृते मनुष्याणां वाञ्छासिद्धिर्भवेद् ध्रुवम्।\nविशेषतः कलियुगे लघूपायोऽस्ति भूतले॥२३॥\n॥ इति श्री स्कन्दपुराणे रेवाखण्डे सूत-शौन-संवादे\nसत्यनारायण-व्रत कथायां प्रथमोऽध्यायः॥\n।। अथ द्वितीयोऽध्यायः ।।\nअथाऽन्यत् सम्प्रवक्ष्यामि कृतं येन पुरा व्रतम्।\nकश्चित् काशीपुरे रम्ये ह्यासीद् विप्रोऽतिनिर्धनः॥१॥\nक्षुत्तृड्भ्यां व्याकुलो भूत्वा नित्यं बभ्राम भूतले।\nदुःखितं ब्राह्मणं दृष्ट्वा भगवान् ब्राह्मणप्रियः॥२॥\nवृद्धब्राह्मणरूपस्तं पप्रच्छ द्विजमादरात्।\nकिमर्थं भ्रमसे विप्र! महीं नित्यं सुदुः खितः ॥३॥\nब्राह्मणोऽतिदरिद्रोऽहं भिक्षार्थं वै भ्रमे महीम् ।\nउपायं यदि जानासि कृपया कथय प्रभो! ।। ४ ।।\nतस्य त्वं पूजनं विप्र कुरुष्व व्रतमुत्तमम्।\nयत्कृत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुक्तो भवति मानवः ॥५॥\nतद् व्रतं सङ्करिष्यामि यदुक्तं ब्राह्मणेन वै।\nइति सचिन्त्य विप्रोऽसौ रात्रौ निद्रां न लब्धवान्॥७॥\nततः प्रातः समुत्थाय सत्यनारायणव्रतम्।\nकरिष्य इति सङ्कल्प्य भिक्षार्थमगद् द्विजः॥८॥\nतस्मिन्नेव दिने विप्रः प्रचुरं द्रव्यमाप्तवान्।\nतेनैव बन्धुभिः साद्र्धं सत्यस्य व्रतमाचरत्॥९॥\nसर्वदुःखविनिर्मुक्तः सर्वसम्पत् समन्वितः।\nबभूव स द्विज-श्रेष्ठो व्रतास्यास्य प्रभावतः॥१०॥\nततः प्रभृतिकालं च मासि मासि व्रतं कृतम्।\nएवं नारायणस्येदं व्रतं कृत्वा द्विजोत्तमः॥११॥\nसर्वपापविनिर्मुक्तो दुर्लभं मोक्षमाप्तवान्।\nव्रतमस्य यदा विप्राः पृथिव्यां सचरिष्यन्ति॥१२॥\nएवं नारायणेनोक्तं नारदाय महात्मने ।\nमया तत्कथितं विप्राः किमन्यत् कथयामि वः।। १३ ।।\nतस्माद् विप्राच्छुरतं केन पृथिव्यां चरितं मुने।\nतत्सर्वं श्रोतुमिच्छामःश्रद्धाऽस्माकं प्रजायते॥ १४\nश्रृणुध्वं मुनयःसर्वे व्रतं येन कृतं भुवि।\nएकदा स द्विजवरो यथाविभवविस्तरैः॥१५॥\nएतस्मिन्नन्तरे काले काष्ठक्रेता समागमत्॥१६॥\nतृष्णया पीडितात्मा च दृष्ट्वा विप्रकृतं व्रतम् ॥१७॥\nकृते किं फलमाप्नोति विस्तराद् वद मे प्रभो! ॥१८॥\nसत्यनाराणस्येदं व्रतं सर्वेप्सित- प्रदम्।\nतस्य प्रसादान्मे सर्वं धनधान्यादिकं महत्॥१९॥\nतस्मादेतत् ब्रतं ज्ञात्वा काष्ठक्रेतातिहर्षितः।\nपपौ जलं प्र? क्रमश : .....
  