text: Sanskrit Essay, Paragraph, Speech on "Environmental Pollution", "पर्यावरण प्रदूषण" for Students in Sanskrit Language for Class 8, 9, 10, 11, 12 and Higher Studies Exam.\nHomeसंस्कृत निबंधSanskrit Essay, Paragraph, Speech on "Environmental Pollution", "पर्यावरण प्रदूषण" for Students in Sanskrit Language for Class 8, 9, 10, 11, 12 and Higher Studies Exam.\nप्रदूषणम् अर्थात् अवांछितं मलम्, कचराणि च ये जलं, वायुम्, भूमिं च दूषयन्ति । यः पदार्थः पर्यावरणं प्रति मुक्तः भवति यस्य कस्यचित् जीवस्य हानिः कर्तुं क्षमता भवति सः प्रदूषकः इति उच्यते । प्रदूषणस्य साक्षात् सम्बन्धः मनुष्याणां तेषु कार्येषु भवति ये प्रकृतिं न गृहीत्वा साध्यन्ते । स्थले ठोस अपशिष्टं क्षिप्त्वा गम्भीराः पर्यावरणसमस्याः सृज्यन्ते । जैविकप्रक्रियाभिः प्लास्टिकस्य नाशः न भवति । रसायनानि भूप्रदूषणस्य गम्भीरः पक्षः अस्ति । तेषां स्वास्थ्ये दुर्प्रभावः भवति। नद्यः, सरोवराणि तथा समुद्रेषु प्रक्षिप्ताः अप्रशोधिताः मानवीय-औद्योगिक-अपशिष्टाः जलं दूषयन्ति। अनेन जले प्राणवायुस्य हानिः भवति । एतेन मत्स्यादिजीवानां मृत्युः भवितुम् अर्हति । वायुप्रदूषणं मुख्यतया जीवाश्म-इन्धनस्य दहनेन, मोटरवाहनानां धूमेन च भवति । अस्य कारणात् वायुमण्डलस्य ओजोनस्तरः द्रुतगत्या क्षीणः भवति । किमपि प्रकारस्य प्रदूषणस्य नियन्त्रणार्थं जनानां सक्रियभागीदारी आवश्यकी अस्ति। पर्यावरणस्य प्रदूषणात् उद्धाराय अधिकाधिकवृक्षाणां रोपणं करणीयम्। जलस्य गुणवत्तायाः निर्वाहः अपि महत्त्वपूर्णः अस्ति । कोलाहलप्रदूषणस्य अपि नियन्त्रणस्य आवश्यकता वर्तते।
  