text: ऋग्वेदः ( Sanskrit Essay on Rigveda)\nसंस्कृतनिबन्धः - Sat, 12/17/2016 - 10:42\nऋच्यते स्तूयते यया सा ऋक् । तादृशीनामृचां समूह एव ऋग्वेदः । यत्रार्थवशेन पादव्यवस्था सा ऋगिति मीमांसकाः । स ऋग्वेदः सूक्तमण्डलभेदेन द्विधा विभक्तः ।\nOur app has full page Rigveda essay.\nNavigate to Home> Ancient > Rigveda in our apps\nपतञ्जलिः ( Sanskrit Essay on Patanjali)\nसंस्कृतनिबन्धः - Sat, 12/17/2016 - 10:41\nभगवान् पतञ्जलिःयोगसूत्रस्य रचनाकारः । माहेश्वरसम्प्रदायान्तर्गतं पाणिनीयं नव्यव्याकरणंत्रिमुनि-व्याकरणम् इत्युच्यते ।\nOur app has full page Patanjali essay.\nNavigate to Home> Ancient > Patanjali in our apps\nसिन्धुसंस्कृतिः (Sanskrit Essay on Indus Valley Civilisation )\nसंस्कृतनिबन्धः - Sat, 12/17/2016 - 10:40\nसिन्धुखातसंस्कृतिः एका कांस्यकालसंस्कृतिः आसीत्। एषा संस्कृतिः १९२० तमे वर्षे पुरातत्वज्ञैः आविष्कृता । सा सिन्धु-सरस्वत्योः नदीतीरे अवर्धत।\nOur app has full page essay on Indus Civilisation\nNavigate to Home> Ancient > Civilisation in our apps\nबाणभट्टः ( Sanskrit Essay on Banabhatta)\nसंस्कृतनिबन्धः - Sat, 12/17/2016 - 10:39\nमहाकविः बाणभट्टः गद्यकाव्यजगतः चक्रवर्ती । पद्यं वद्यं गद्यं हृद्यम् इति उक्तिः बाणस्य गद्यप्रबन्धारचनादनन्तरमेव लोकोक्तितामशिश्रियत् इति भाति ।\nOur app has full page Banabhatta essay.\nNavigate to Home> Ancient > Banabhatta in our app\nAyurveda ( Sanskrit Essay on Ayurveda )\nसंस्कृतनिबन्धः - Sat, 12/17/2016 - 10:37\nआयुर्वेदस्य इतिहासः वैदिककालादेव आरभ्यते। अतः पश्चात्सहस्रवर्षेभ्योऽपि प्राचीनोऽयं इतिहासः।\nOur app has full page Ayurveda essay.\nNavigate to Home> Ancient > Ayurveda in our app\nसंस्कृतॅ लिखामः - Fri, 12/16/2016 - 05:01\nदशकुमारचरिते पठितं मया - "सकलभूपालकुलस्य मध्ये तेजोवरिष्ठो गरिष्ठो भवान् अद्य ..." इति। मम छात्रा एका माम् अपृच्छत् - "श्रेयान्" इति शब्दः अपि एवं भवति किमिति। (उत्तरं लेखस्यान्ते वर्तते।) काञ्चन शब्दान् अनालोच्यैव उपयोजयामो वयम् दैनन्दिने संस्कृते।\nवरिष्ठः गरिष्ठः इति यदा अपठम् तदा कुचेलोपाख्यानस्मरणम् अभूत् मनसि। कृष्णसखा कुचेलः ब्रह्मविद्वरिष्ठः इत्युक्तं श्रीशुकेन।\nकृष्णस्यासीत् सखा कश्चित् ब्राह्मणो ब्रह्मवित्तमः।\nविरक्त इन्द्रियार्थेषु प्रशान्तात्मा जितेन्द्रयः॥\n(श्रीमद्भागवतम् स्क० १० अ० ८० श्लो ६)\nअत्र श्रीविद्यरण्यस्वामिना विरचिते जीवन्मुक्तिविवेके ब्रह्मवेत्तॄणामपि तारतम्यं विद्यते इति दर्शयति -\nतदेव तारतम्यमभिप्रेत्य श्रूयते - *आत्मक्रीड आत्मरतिः क्रियावानेष\nब्रह्मविदां वरिष्ठः* - इति ।\nअत्र चत्वारः प्रतीयन्ते - *ब्रह्मवित् *प्रथमः , *ब्रह्मविद्वरो\n*द्वितीयः , *ब्रह्मविद्वरीयान्\n*तृतीयो , *ब्रह्मविद्वरिष्ठः *चतुर्थः । त एते सप्तसु योगभूमिषु चतुर्थीं\nयोगभूमिमारभ्य क्रमेण भूमिचतुष्टयं प्राप्ता - इत्यवगन्तव्यम् । (source, because I have not had the opportunity to look at the original)\nतरप् तमप् इति द्वौ प्रत्ययौ अतिशयार्थे उपयुज्येते। द्वयोः वस्तुनोः एकम् अतिशयेन वर्तते इति दर्शयतुं तरप् उपयुज्यते। वस्तूनां समूहे एकमेव अतिशयेन वर्तते इति विवक्षायां तमपि उपयुज्यते। उदाहरणाय -\nअजः क्षिप्रः जन्तुः। सिंहोऽपि क्षिप्रः। अजसिंहयोः सिंहः क्षिप्रतरः। किन्तु सर्वेषु चतुष्पदेषु जन्तुषु चित्रव्याघ्रः (cheetah) क्षिप्रतमः।\nइदमेव "ईयसुन् इष्ठन्" इति द्वाभ्यां प्रत्ययाभ्यामपि वक्तुं शक्यते। यथा -\nअजसिंहयोः सिंहः क्षेपीयान्।\nसर्वजन्तुषु चित्रव्याघ्रः क्षेपिष्ठः।\nश्रेयस् इति शब्दमञ्जर्यां दृष्टश्शब्दः वस्तुतः प्रशस्य + ईयसुन्, श्र आदेशेन, श्रेयस् इति प्रातिपदिकम्, श्रेयान् श्रेयांसौ श्रेयांसः इति शब्दप्रक्रिया च भवति।\nराजामन्त्रिणोः राजा श्रेयान्।\nसर्वेषु मनुष्येषु विद्वान् श्रेष्ठः।\nज्योतिषशास्त्रम् (Sanskrit Essay on Astrology)\nसंस्कृतनिबन्धः - Tue, 12/13/2016 - 18:13\nज्योतींषि ग्रहनक्षत्राणि अधिकृत्य प्रवर्तितं यच्छास्त्रं तन्नाम ज्योतिषमिति कथ्यते। इदं तु प्रत्यक्षं शास्त्रम् अस्ति। यतोहि अन्येषु शास्त्रेषु यथा विवादाः सन्ति तथा अत्र न सन्ति। सूर्यचन्द्रबुधशुक्रादिग्रहाणां गतिस्थित्यादीनां वर्णनम् अत्र भवति। एतेषां ग्रहाणां प्रत्यक्षदर्शनम् अस्माभिः क्रियते अतः शास्त्रमिदं प्रत्यक्षम् अस्ति इति सिध्यति। एतदतिरिक्ता अपि - लघुपाराशरी, बृहत्पाराशरी, जैमिनिसूत्रम्, भृगुसंहिता, मीनराजजातकप्रभृतय आर्षग्रन्थाः, लघुजातकम्, बृहज्जातकम्, सारावलिः, जातकाभरणम् जातकपध्दतिः , जातकसारः, जातकालङ्कारः, पदमजातकम्, होरारत्नम्, होराकौस्तुभम् इत्यादयः पुरुषप्रणीतग्रन्थाश्च शास्त्रमिदं समृध्दं कुर्वन्ति । केरलमतप्रतिपादका ग्रन्थाः, प्रश्नग्रन्थान्तराणि, रमलग्रन्थाः ताजिकग्रन्थाश्च अस्य शास्त्रस्य पोषका एव ।\nअसंख्याः ग्रहाः सन्ति, अन्यसौरमण्डलानि अपि भवितुम् अर्हन्ति इत्यादयः विचाराः भारतीये ज्योतिश्शास्त्रे रुढमूलाः सन्ति । ग्रहाणां स्थितिः, परस्पराकर्षणं, ग्रहणस्वरूपम् इत्यादयः अत्र विस्तरेण उक्ताः । कुजग्रहस्यस्वरूपं "चपलः सरक्तगौरः मज्जासारश्च माहेयः" इत्येवम् उक्तवान् अस्ति आचार्यः वराहमिहिरः । आधुनिकशास्त्रकाराः वदन्ति - "कुजस्य उपरि उग्रतुषारावरणम् अस्ति इत्यतः रक्तवर्णयुक्तधवलवर्णः तत्र दृश्यते" इति कुजः (भूमिपुत्रः) इति शब्दः एव तदग्रहे जीवसम्भाव्यतां प्रकाशयति । आधुनिकाः अपि एतत् एव वदन्ति खलु ? "सूर्यादीनां सञ्चातः भ्रममूलः", "ग्रहाणां स्वप्रकाशता नास्ति" इत्यादयः बहवः वैज्ञानिकाः अंशाः आर्यभटेन प्रतिपादिताः ।\nLearn Sanskrit - Tue, 12/13/2016 - 13:26\nLearn Sanskrit - Mon, 12/12/2016 - 15:47\nज्वलिता प्रत्यागच्छत् (Jwalita returned)\nLearn Sanskrit - Sun, 12/11/2016 - 15:42\nएकसप्ताहपर्यन्तम् अत्र स्थित्वा आवयोः कन्या ज्वलिता अद्य सायङ्काले सिडनीनगरं प्रत्यागच्छत्। तस्याः गमनं मम हृदयं खण्डयति।\n२०१६-१२-११ रविवासरः (2016-12-11 Sunday)\nगीताजन्यन्ती (Gita Jayanti)\nLearn Sanskrit - Sat, 12/10/2016 - 15:37\nअद्य मन्दिरे वयं गीताजयन्ती इति उत्सवं अपालयाम। उत्सवे मम मित्रं जयशङ्करः अतिसुन्दरं प्रवचनम् अददात्। उत्सवः आनन्दकरः आसीत्।\n२०१६-१२-१० शनिवासरः (2016-12-10 Saturday)\nगुरुकं कार्यम् (Important Work)\nLearn Sanskrit - Fri, 12/09/2016 - 10:07\nअद्य अहम् एकं गुरुकं कार्यम् अकरवम्। मम सर्वाः सञ्चिकाः सर्वाणि सङ्क्रमकाणि च अहम् एकस्मिन् नूतने सङ्गणित्रे समारोपयम् (transferred)।\n२०१६-१२-०९ शुक्रवासरः (2016-12-09 Friday)\nमा शुचः (Do not fear)\nLearn Sanskrit - Thu, 12/08/2016 - 06:34\nअहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः॥गीता १८.६६॥\nमम प्रश्नः अस्ति शुचः इति कः लकारः। मन्ये मध्यमपुरुषः एकवचनम् अस्ति।\n२०१६-१२-०८ गुरुवासरः (2016-12-08 Thursday)\nगीतादर्शनम् (Gita Darshan)\nLearn Sanskrit - Wed, 12/07/2016 - 15:41\nशनिवासरे १०दिसेम्बर२०१६तिथौ श्रीमद्भगवद्गीताजयन्ती अस्ति। हिन्दूमन्दिरे इमां जयन्तीं परिपालयिष्यामः। सर्वे भक्ताः आमन्त्रिताः सन्ति। यदि भवान् गीताभ्यासं करोति तर्हि अस्माकं निवेदनम् अस्ति भवान् गीताविषये यत् चिन्तयति यत् भवतः गीतादर्शनम् अस्ति च तत् अस्मिन् कार्यक्रमे अन्यैः भक्तैः सह भजेत। भक्तानां प्रवचनाय प्रायः एकहोरावधिः अस्ति। यदि भवान् भजनं स्वीकरोति तर्हि प्रकाशवर्येण सह सम्पर्कं करोतु।\nकार्यक्रमः अस्ति -\nसायम् ६.३०-६.४५ पूजा\nसायम् ६.४५-७.३० प्रवचनानि\nसायम् ७.३०-७.४५ भजनानि\nसायम् ७.४५-८.०० आरात्रिकम्\nसायम् ८.०० प्रसादः\n२०१६-१२-०७ बुधवासरः (2016-12-07 Wednesday)\nLearn Sanskrit - Tue, 12/06/2016 - 14:10\nअश्वः धरति (Horse holds)\nLearn Sanskrit - Mon, 12/05/2016 - 16:30\nइयं कथा मया धातुनामानि स्मरणाय कल्पिता।\nअश्वः पुस्तकं धरति। सिंहः अश्वात् पुस्तकं हरति। हस्ती सिंहम् अपहरति। मूषकः सिंहात् पुस्तकम् आहरति अश्वम् उपहरति च। सिंहः मूषकं प्रहरति। श्वानः सर्वान् संहरति मूषकं परिहरति च। मूषकः व्यवहरति अश्वः श्वानेन सह व्याहरति च। जनः मृगाणां प्रीतिम् उदाहरति।\n२०१६-१२-०५ सोमवासरः (2016-12-05 Monday)\nमूषकः नमति (A mouse bows)\nLearn Sanskrit - Mon, 12/05/2016 - 16:18\nमूषकः नमति। उपनेत्राभ्यां पठति। ध्वनिवर्धकेन वदति। तावत् एकः बिडालं दृष्ट्वा मूषकः धावति। मार्गे भोजनं दृष्ट्वा मूषकः खादति। बिडालः पादकन्दुकेन क्रीडति। मूषकः अन्यैः मूषकैः सह खेलति। पादकन्दुकः बालकः भवति। बालकः जपति। तत् दृष्ट्वा बिडालः हसति तस्य बालकस्य परितः भ्रमति च। बालकः चलति। तस्मात् बिडालः त्यजति। बालकः मूषकेन सह भोजनम् पचति। बिडालः भोजनम् रक्षति। भोजने अन्ये मूषकाः जीवति। भोजने गृहेषु मूषकाः वसन्ति। बिडालः मूषकान् वाञ्छति। मूषकाः बिडालं भजन्ति। अन्ते ते सर्वे मिलित्वा जल्पन्ति।\n२०१६-१२-०४ रविवासरः (2016-12-04 Sunday)\nरोचकचर्चा (Interesting Discussion)\nLearn Sanskrit - Sun, 12/04/2016 - 04:32\nइदानीम् अहं कापि ओस्ट्रेलियावासीं महिलां हिन्दीभाषां पाठयामि। सा महाप्राणव्यञ्जनानाम् उच्चारणं सम्यग् न कर्तुं शक्नोति। अद्य अस्माकं संस्कृताभ्यासवर्गे अस्याः समस्यायाः किं समाधानम् अस्ति इति मया पृष्टम्। तत् परं तस्मिन् विषये रोचकचर्चा अभवत् यस्मात् अहं बहु ज्ञानम् अप्राप्नवम्।\n२०१६-१२-०३ शनिवासरः (2016-12-03 Saturday)\nLearn Sanskrit - Sat, 12/03/2016 - 07:55\nअद्य मम सहकर्मिणे ईयनपीटरसनवर्याय अस्माकं विभागेन अनुज्ञासम्मेलनम् आयोजितम्। सः अस्माकं शोधक्षेत्रे समग्रविश्वे धूरि तिष्ठति। तेन मम बहु साहाय्यं कृतम्। सः केन्बरानगरे एव ओस्ट्रेलियाराष्ट्रीयविश्वविद्यालयं गच्छति। आवयोः मिथः निर्देशितः एकः शोधछात्रः अस्ति तस्मात् आवां किञ्चित् कालाय मिलित्वा कार्यं करिष्यावः। तस्य अनुज्ञा मां दुःखीकरोति।\n२०१६-१२-०२ शुक्रवासरः (2016-12-02 Friday)\nLearn Sanskrit - Sat, 12/03/2016 - 07:26\nगत रविवासरे अहं दिव्यांशुना सह मेल्बोर्ननगरम् अगच्छम्। तत्र स्मार्ट-ग्रिड इति विषये एकम् उपवेशनम् आसीत्। उपवेशने प्रायः त्रिशतम् जनाः आसन्। अस्य उपवेशनस्य कार्यसमित्याः अहम् एकं सदस्यम् आसीत् च। मया तत्र चत्वारि शोधपत्राणि प्रस्तुतीकृतानि। ततः अद्य सायम् अहं केन्बरानगरं प्रत्यागच्छम्।\n२०१६-१२-०१ गुरुवासरः (2016-12-01 Thursday)
  