text: Check the below NCERT MCQ Questions for Class 9 Sanskrit Chapter 7 प्रत्यभिज्ञानम् with Answers Pdf free download. MCQ Questions for Class 9 Sanskrit with Answers were prepared based on the latest exam pattern. We have provided प्रत्यभिज्ञानम् Class 9 Sanskrit MCQs Questions with Answers to help students understand the concept very well.\nStudents can also read NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 7 Questions and Answers at LearnInsta. Here all questions are solved with a detailed explanation, It will help to score more marks in your examinations.\nनिम्नवाक्येषु रेखांकित पदानाम् स्थानेषु प्रश्नवाचक पदं लिखत\nसौभद्रो ग्रहणं गतः।\nकिमत्र विराटनगरे नीचैः अपि नामभिः अभिभाष्यन्ते।\nAnswer: (ख) कुत्र\nक्षत्रियवंशोभूताः नीचैः अपि नामभिः।\nअहम् शत्रुवशं गतः।\nसुखमास्ते ते जननी।\nरणभूमौ हतेषु शरान् पश्य।\nतेन पदातिना गृहीतः।\nअशस्त्रेषु मादृशाः न प्रहरन्ति।\nमां वञ्चयित्वा गृहीतवान्।\nउत्सिक्तः खलु अयं क्षत्रियकुमारः।\nमम तु भुजौ एव प्रहरणम्।\nAnswer: (ख) कस्य\nभीमः बाहुभ्याम् एव नेष्यति।\nAnswer: (क) काभ्याम्\nवयं च परिरक्षिताः।\nअयमेव अस्ति धनुर्धरः धनञ्जयः।\nक्रमेण सर्वान् प्रणमति।\nAnswer: (ग) कान्\nसर्वे च तम् आलिङ्गन्ति।\nअयमेवस्ति धनुर्धरः धनञ्जयः।\nअभिमन्युः क्रमेण सर्वान् प्रणमति।।\nAnswer: (क) कान्\nगद्यांशम् पठित्वा प्रश्नानाम् उतराणि लिखत\nभटः - जयतु महाराजः।\nराजा - अपूर्व इव ते हर्षों ब्रूहि केनासि विस्मितः?\nभटः - अश्रद्धेयं प्रियं प्राप्तं सौभद्रो ग्रहणं गतः॥\nराजा - कथमिदानीं गृहीतः?\nभटः - रथमासाद्य निश्शङ्कं बाहुभ्यामवतारितः।\nभटः - यः किल एष नरेन्द्रेण विनियुक्तो महानसे (अभिमन्युमुद्दिश्य) इत इतः कुमारः।\nबृहन्नला - इत इतः कुमारः।\nबल्लभः - (अपवार्य) बाढम् (प्रकाशम्) अभिमन्यो।\nअयमपरः कः? इति कः वदति।\nकः ग्रहणं गतः?\nअभिमन्युः कथं गृहीतः?\nAnswer: अभिमन्युः वञ्चयित्वा गृहीतः आसीत्।\nसौभद्रः कथम् गृहीतः?\nAnswer: रथमासाद्य निश्शंङ्कः बाहुभ्याम् अवतारितः।\nकौतूहलम्' अस्य पदस्य विशेषणपदं किम् अत्र नाट्यांशे?\nनाट्यांशेऽस्मिन् 'अप्रकाशम्' इति पदस्य विलोमपदं किम् अत्र?\n'अस्मि' इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम् अत्र?\nAnswer: अहम् (अभिमन्युः)\nअत्र 'शोभते' इति अर्थे किं पदं प्रयुक्तम्?\nअभिमन्युः - कथं कथम्। अभिमन्यु माहम्। भोः। किमत्र विराटनगरे क्षत्रियवंशोभूता नीचैः अपि नामभिः अभिभाष्यन्ते अथवा अहं शत्रुवशं गतः। अतएव तिरस्क्रियते।\nअभिमन्युः - कथं कथम्? जननी नाम? किं भवान् मे पिता अथवा पितृव्यः? कथं मां पितृवदाक्रम्य स्त्रीगतां कथां पृच्छसे?\nअभिमन्युः - कथं कथम्? तत्रभवन्तमपि नाम्ना। अथ किम् अथ किम्? (बृहन्नला वल्लभौ परस्परमवलोकयतः)\nपार्थं पितरमुद्दिश्य मातुलं च जनार्दनम्।\nसुखमास्ते ते जननी? इति कः कथयति?\nकेशवः कस्याः पुत्रः आसीत्?\nAnswer: (देवकी) देवक्याः\nअभिमन्युः किमर्थम् तिरस्क्रियते?\nAnswer: अभिमन्युः शत्रुवशं गतः अतएव तिरस्क्रियते।\nबृहन्नला अभिमन्युम् किं पृच्छति?\nAnswer: बृहन्नला अभिमन्युम् प्रच्छति-अभिमन्यो! सुखमास्ते ते जननी।\nनाट्यांशे 'अर्जुन' इति पदस्य पर्यायपदं किम् प्रयुक्तम्?\nअत्र 'जनकः' इति पदस्य विपर्ययपदं किम्?\n'पृच्छसे' इति क्रियापदस्य कर्तृपदम् अत्र किम्?\nअस्मिन् नाट्यांशे 'माता' इति पदस्य पर्यायपदं किं आगतम्?\nअभिमन्युः - अलं स्वच्छन्दप्रलापेन। अस्माकं कुले आत्मस्तवं कर्तुमनुचितम्। रणभूमौ हतेषु शरान् पश्य, मदृते अन्यत् नाम न भविष्यति।\nराजा - त्वर्यतां त्वर्यतामभिमन्युः।।\nबृहन्नला - इत इतः कुमारः। एष महाराजः। उपसर्पतु कुमारः।\nअभिमन्युः - आः। कस्य महाराजः?\nराजा - एह्येहि पुत्र! कथं न मामभिवादयसि? (आत्मगतम्) अहो! उत्सिक्तः खल्वयं क्षत्रियकुमारः। अहमस्य दर्पप्रशमनं करोमि। (प्रकाशम्) अथ केनायं गृहीतः?\nअभिमन्युः - अशस्त्रेणेत्यभिधीयताम्\nभीमसेनः - शान्तं पापम्। धनुस्तु दुर्बलैः एव गृह्यते। मम तु भुजौ एव प्रहरणम्।\nअभिमन्युः - मा तावद् भोः! किं भवान् मध्यमः तातः यः तस्य सदृशं वचः वदति।\nअभिमन्युः रणभूमौ कथं गृहीतः?\nकस्य कुले आत्मस्तवं अनुचितम् अस्ति?\nAnswer: अभिमन्योः (अभिमन्युकुले)\nअभिमन्युः कथम् गृहीतः?\nअशस्त्रेषु कीदृशाः जनाः न प्रहरन्ति?\nAnswer: अशस्त्रेषु अभिमन्योः सदृशाः न प्रहरन्ति।\nधनुस्तु कैः एव गृह्यते?\nAnswer: धनुस्तु दुर्बलैः एव गृह्यते।\nअत्र नाट्यांशे 'क्षत्रियकुमारः' इति पदस्य विशेषणपदं किम्?\n'करोमि' इति क्रियापदस्य कर्ता कः अत्र?\nनाट्यांशे 'प्रकाशम्' इति विपर्ययपदं नाट्यांशे किम् आगतम्?\nअस्मिन् नाट्यांशे 'सबलैः' इति पदस्य विपर्ययपदं किम् प्रयुक्तम्?\nअभिमन्युः - यद्यहमनुग्राह्यः\nपादयोः समुदाचारः क्रियतां निग्रहोचितः।\nबाहुभ्यामाहृतं भीमः बाहुभ्यामेव नेष्यति॥\nउत्तरः - तात! अभिवादये!\nराजा - आयुष्मान् भव पुत्र। पूजिताः कृतकर्माणो योधपुरुषाः।\nउत्तरः - पूज्यतमस्य क्रियतां पूजा।\nराजा - पुत्र! कस्मै?\nउत्तरः - इहात्रभवते धनञ्जयाय।\nराजा - कथं धनञ्जयायेति?\nउत्तरः - अथ किम्\nश्मशानाद्धनुरादाय तूणीराक्षयसायके ।\nनृपा भीष्मादयो भग्ना वयं च परिरक्षिताः॥\nराजा - एवमेतत्।\nउत्तरः - व्यपनयतु भवाञ्छङ्काम्। अयमेव अस्ति धनुर्धरः धनञ्जयः।\nततः कः प्रविशति?\nकः बाहुभ्यामेव नेष्यति?\nधनञ्जयः कः आसीत्\nपूज्यतमः धनुर्धरः कः अस्ति?\nAnswer: पूज्यतमः धनुर्धरः (अर्जुनः) धनञ्जयः अस्ति।\nभीमः काभ्यामेव नेष्यति।\nAnswer: भीमः बाहुभ्यामेव नेष्यति।\nअत्र 'अभिवादये' इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?\nAnswer: अहम् (उत्तरः)\nनाट्यांशे अत्र 'भीमः' इति कर्तृपदस्य क्रियापदंकिम्?\nधनञ्जयः' इति पदस्य विशेषणपदं किम् अत्र?\n'धनञ्जयः' इति पदं कस्मै प्रयुक्तम् अस्मिन् नाट्यांशे?\nश्लोकस्य अन्वयं लेखनम्\nबाहुभ्यामाहृतं भीमः बाहुभ्यामेव नेष्यति।\nअन्वयः- पादयोः (i) .............. उचितः (ii) ............ क्रियताम् (iii) आहतम् (माम्) (iv) ............... बाहुभ्याम् एव नेष्यति।\nमञ्जूषा- समुदाचारः, निग्रहः, भीमः, बाहुभ्याम्\nअन्वयः- (i) ................. धनुः (ii) ............... आदाय (iii) ................. नृपाः (iv) ............... वयं च परिरक्षिताः।\nमञ्जूषा- तूणीराक्षयः, श्मशानात्, भग्नाः, भीष्मादयः\nअन्वयः- पार्थं (i) ................. मातुलं (ii) .................. च (iii) ................ कृतः (iv) .................. तरुणस्य युद्धपराजयः युक्तः।\nमञ्जूषाः- जनार्दनं, अस्त्रस्य, उद्दिश्य, पितरं\nयोकायित्वा जरासन्धं कण्ठश्लिष्टेन बाहुना।।\nअन्वयः- कण्ठश्लिष्टेन (i) ................ जरासन्धं (ii) ................... तत् (iii) ...................... कर्म (iv) ................ (भीमेन) कृष्णः अतदर्हतां नीतः।।\nमञ्जूषाः- कृत्वा, बाहुना, योक्त्रयित्वा, असह्यं\nन ते क्षेपेण रुष्यामि, रुष्यता भवता रमे।\nकिमुक्त्वा नापराद्धोऽहं, कथं तिष्ठति यात्विति॥\nअन्वयः- रुष्यता (i) ................ रमे। ते (ii) ................ न रुष्यामि (iii) .............. उक्त्वा अहं नापराद्धः (iv) ................ (भवान्) तिष्ठति यातु इति।\nमञ्जूषाः- क्षेपेण, कथं, किम्, भवता\n1. (i) विराटपुत्रः उत्तरः बृहन्नलां (अर्जुनम्) सारथिं मत्वा कौरवेभ्यः युद्धस्य गच्छति।\n(ii) दुर्योधनादयः कौरवाः राज्ञः विराटस्य धेनूः अपाहरन्।\n(iii) अतः सः ताभ्यां सहे उग्रतार्पूवकं वार्ता करोति।\n(iv) अन्ते राजपुत्रः उत्तरः आगत्य तयोः रहस्योद्घाटनं करोति।\n(v) युद्धे कौरवाणां पराजयो भवति।\n(vi) कौरवपक्षे अभिमन्युः युद्धम् करोति।\n(vii) अभिमन्युः अर्जुनं भीमसेनं च न ज्ञायते।\n(viii) वल्लभ वेषधारी भीमसेनः रणभूमौ अभिमन्युं ग्रहीतवान्।\n(i) दुर्योधनादयः कौरवाः राज्ञः विराटस्य धेनूः अपाहरन्।\n(ii) कौरवपक्षे अभिमन्युः युद्धम् करोति।\n(iii) विराटपुत्रः उत्तरः बृहन्नला (अर्जुनम्) सारथिं मत्वा कौरवेभ्यः युद्धस्य गच्छति।\n(iv) युद्धे कौरवाणां पराजयो भवति।\n(v) वल्लभ वेषधारी भीमसेनः रणभूमौ अभिमन्यु ग्रहीतवान्।\n(vi) अभिमन्युः अर्जुनं भीमसेनं च न ज्ञायते।\n(vii) अतः सः ताभ्यां सहे उग्रतार्पूवकं वार्ता करोति।\n(viii) अन्ते राजपुत्रः उत्तरः आगत्य तयोः रहस्योद्घाटनं करोति।\n2. (i) अर्जुनः भीमसेनः च तम् अभिमन्यु नृपस्य समीपे आनयतः।\n(ii) राजपुत्रस्य उत्तरस्य उत्तरेण तयोः रहस्योद्घाटनम् अभवत्।\n(iii) अभिमन्युः नृपं, भीमम् अर्जुनं च प्रणामं न अकरोत्।\n(iv) दुर्योधनादयः कौरवाः राज्ञः विराटस्य गाः अपाहरन्।\n(v) विराटपुत्रः उत्तरः बृहन्नलां सारधिं कृत्वा कौरवेभ्यः युद्धाय गच्छति।\n(vi) तौ अभिमन्यु नुपस्य समीपे प्रस्तुतवन्तौ।\n(vii) कौरवाणां पक्षतः अभिमन्युः युद्धम् अकरोत्।\n(viii) अभिमन्युः तौ न अजानत्।\n(i) दुर्योधनादयः कौरवाः राज्ञः विराटस्य गाः अपाहरन्।\n(ii) कौरवाणां पक्षतः अभिमन्युः युद्धम् अकरोत्।\n(iii) विराटपुत्रः उत्तरः बृहन्नलां सारधिं कृत्वा कौरवेभ्यः युद्धाय गच्छति।\n(iv) अर्जुनः भीमसेनः च तम् अभिमन्यु नृपस्य समीपे आनयतः।\n(v) तौ अभिमन्यु नुपस्य समीपे प्रस्तुतवन्तौ।\n(vi) अभिमन्युः तौ न अजानत्।\n(vii) अभिमन्युः नृपं, भीमम् अर्जुनं च प्रणामं न अकरोत्।\n(viii) राजपुत्रस्य उत्तरस्य उत्तरेण तयोः रहस्योद्घाटनम् अभवत्।\nनिम्न 'क' वर्गीय पदायं 'ख' वर्गीय पदेषु पर्यायपदानि चीयताम्\n'क' पदानि - 'ख' पर्यायपदानि\n(i) सौभद्रः - हर्षः\n(ii) प्रकाशम् - शोभते\n(iii) जनार्दनम् - पितुःभ्राता\n(iv) प्रलापेन - अभिमन्युः\n(v) प्रसन्नता - प्रकटरूपेण\n(vi) विभाति - वीरता\n(vii) पितृव्यः - श्रीकृष्णम्\n(viii) मतृदे - अनर्गलभाषणेन\n(ix) शौण्डीर्यम् - त्यजतु\n(x) समीपं गच्छतु - अर्जुनाय\n(xi) त्वर्यताम् - मां बिना\n(xii) दूरीकरोतु - उपसर्पतु\n(xiii) धनञ्जनाय - व्यपनयतु\n(xiv) दर्पः - घमण्डः\n(viii) मां बिना\nWe hope the given NCERT MCQ Questions for Class 9 Sanskrit Chapter 7 प्रत्यभिज्ञानम् with Answers Pdf free download will help you. If you have any queries regarding CBSE Class 9 Sanskrit प्रत्यभिज्ञानम् MCQs Multiple Choice Questions with Answers, drop a comment below and we will get back to you soon.
  