text: भरतनाट्यम् अतीप्राचीनः भारतीयः नृत्यप्रकारः। एतस्य नाट्यस्य विविधाः भङ्ग्यः तमिळ्नाडुकर्णाटकराज्यीयमन्दिरेषु उत्कीर्णानि दृश्यन्ते। '[[शिलप्प्दिकारं]]' '[[मणिमेखलै]]' इत्येतयोः प्राचीनतमिळुकृत्योः एतस्य नाट्यस्य उल्लेखः दृश्यते। एते कृती [[सङ्गं]]कालीने। भगवान् शिवः नाट्यशास्त्रस्य अधिदेवः इति तु भारतीयः विश्वासः। शिवः पार्वती च एतस्य नाट्यस्य विविधभङ्गीः रूपितवन्तौ। शीघ्रगत्या शिवेन क्रियमाणं नृत्यं "'ताण्डवनृत्यम्"' इति उच्यते। तदेव आनन्देन क्रियमाणम् उच्यते -"'आनन्दताण्डवम्"' इति। तदेव रौद्ररसोपेतं सत् निर्दिश्यते -"'रुद्रतण्डवम्"' इति। पार्वत्या क्रियमाणं तदेव नाट्यं कोमलं सत् "'लास्यम्"' इति उच्यते।
  