text: पाद २ - खण्ड ३८ - TransLiteral Foundation\nसंस्कृत सूची।संस्कृत साहित्य।व्याकरणः।व्याकरणमहाभाष्य।अध्याय ३।पाद २।\nपाद २ - खण्ड ३८\n१ - ६० - किम् उपेयिवान् इति निपातनम् क्रियते ।\n२ - ६० - उपेयुषि निपातनम् इडर्थम् ।\n३ - ६० - उपेयुषि निपातनम् क्रियते इडर्थम् ।\n४ - ६० - इट् यथा स्यात् ।\n५ - ६० - न एतत् अस्ति प्रयोजनम् ।\n६ - ६० - सिद्धः अत्र इट् वस्वेकाकाद्घसाम् इति ।\n७ - ६० - द्विर्वचने कृते अनेकाच्त्वात् न प्राप्नोति ।\n८ - ६० - इदम् इह सम्प्रधार्यम् ।\n९ - ६० - द्विर्वचनम् क्रियताम् इट् इति ।\n१० - ६० - किम् अत्र कर्तव्यम् ।\n११ - ६० - परत्वात् इडागमः ।\n१२ - ६० - नित्यम् द्विर्वचनम् ।\n१३ - ६० - कृते अपि इटि प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति ।\n१४ - ६० - इट् अपि नित्यः ।\n१५ - ६० - कृते अपि द्विर्वचने एकादेशे च प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति ।\n१६ - ६० - न अत्र एकादेशः प्राप्नोति ।\n१७ - ६० - किम् कारणम् ।\n१८ - ६० - दीर्घः इणः किति इति दीर्घत्वेन बाधते ।\n१९ - ६० - तत् एतत् उपेयुषि निपातनम् इडर्थम् क्रियते ।\n२० - ६० - उपेयुषि निपातनम् इडर्थम् इति चेत् अजादौ अतिप्रसङ्गः । उपेयुषि निपातनम् इडर्थम् इति चेत् अजादौ अतिप्रसङ्गः भवति ।\n२१ - ६० - उपेयुषा उपेयुषे उपेयुषः उपेयुषि इति ।\n२२ - ६० - एकादिष्टस्य ईय्भावार्थम् तु ।\n२३ - ६० - एकादिष्टस्य ईय्भावार्थम् तु निपातनम् क्रियते ।\n२४ - ६० - एकादिष्टस्य ईय् इति एतत् रूपम् निपात्यते ।\n२५ - ६० - ननु च उक्तम् न अत्र एकादेशः प्राप्नोति ।\n२६ - ६० - किम् कारणम् ।\n२७ - ६० - दीर्घः इणः किति इति दीर्घत्वेन बाधते इति ।\n२८ - ६० - तत् हि न सुष्ठु उच्यते ।\n२९ - ६० - न हि दीर्घत्वम् एकादेशम् बाधते ।\n३० - ६० - कः तर्हि बाधते ।\n३१ - ६० - यणादेशः ।\n३२ - ६० - सः च क्व बाधते ।\n३३ - ६० - यत्र अस्य निमित्तम् अस्ति ।\n३४ - ६० - यत्र हि निमित्तम् न अस्ति निष्प्रतिद्वन्द्वः तत्र एकादेशः ।\n३५ - ६० - व्यञ्जने यणादेशार्थम् वा ।\n३६ - ६० - अथ वा व्यञ्जने एव यणादेशः निपात्यते ।\n३७ - ६० - यणादेशे कृते एकाचः इति इट् सिद्धः भवति ।\n३८ - ६० - अपरः आह न उपेयिवान् निपात्यः ।\n३९ - ६० - द्विर्वचनाद् इट् भविष्यति परत्वात् ।\n४० - ६० - द्विर्वचनम् क्रियताम् इट् इति इट् भविष्यति विप्रतिषेधेन ।\n४१ - ६० - इह अपि तर्हि द्विर्वचनात् इट् स्यात् बिभिद्वान् चिच्छिद्वान् ।\n४२ - ६० - अन्येषाम् एकाचाम् द्विर्वचनम् नित्यम् इति आहुः । अन्येषाम् एकाचाम् नित्यम् द्विर्वचनम् ।\n४३ - ६० - कृते अपि इटि प्राप्नोति अकृते अपि प्राप्नोति ।\n४४ - ६० - अस्य पुनः इट् च नित्यः द्विव्रचनम् च । अस्य पुनः इट् च एव नित्यः द्विव्रचनम् च ।\n४५ - ६० - द्विर्वचने च कृते एकाच् भवति ।\n४६ - ६० - कथम् ।\n४७ - ६० - एकादेशे कृते ।\n४८ - ६० - तस्मात् इट् बाधते द्वित्वम् ।\n४९ - ६० - तस्मात् इट् द्विर्वचनम् बाधते ।\n५० - ६० - अनूचानः कर्तरि ।\n५१ - ६० - अनूचानः कर्तरीति वक्तव्यम् ।\n५२ - ६० - अनूक्तवान् अनूचानः ।\n५३ - ६० - अनूक्तम् इति एव अन्यत्र ।\n५४ - ६० - न उपेयिवान् निपात्यः ।\n५५ - ६० - द्विर्वचनाद् इट् भविष्यति परत्वात् ।\n५६ - ६० - अन्येषाम् एकाचाम् द्विर्वचनम् नित्यम् इति आहुः ।\n५७ - ६० - अस्य पुनः इट् च नित्यः द्विव्रचनम् च ।\n५८ - ६० - न विहन्यते हि अस्य ।\n५९ - ६० - द्विर्वचने च एकाच्त्वात् ।\n६० - ६० - तस्मात् इट् बाधते द्वित्वम् ।\n१ - ३५ - लुङ्लृटोः अपवादप्रसङ्गः भूतभविष्यतोः अविशेषवचनात् ।\n२ - ३५ - लुङ्लृटोः अपवादः प्राप्नोति ।\n३ - ३५ - अगाम घोषान् ।\n४ - ३५ - अपाम पयः ।\n५ - ३५ - अशयिष्महि पूतीकतृणेषु ।\n६ - ३५ - गमिष्यामः घोषान् ।\n७ - ३५ - पास्यामः पयः ।\n८ - ३५ - शयिष्यामहे पूतीकतृणेषु ।\n९ - ३५ - किम् कारणम् ।\n१० - ३५ - भूतभविष्यतोः अविशेषवचनात् ।\n११ - ३५ - भूतभविष्यतोः अविशेषेण विधीयेते लुङ्लृटौ ।\n१२ - ३५ - तयोः विशेषविहितौ लन्लुटौ अपवादौ प्राप्नुतः ।\n१३ - ३५ - न वा अपवादस्य निमित्ताभावात् अनद्यतने हि तयोः विधानम् ।\n१४ - ३५ - न वा एषः दोषः ।\n१५ - ३५ - किम् कारणम् ।\n१६ - ३५ - अपवादस्य निमित्ताभावात् ।\n१७ - ३५ - न अत्र अपवादस्य निमित्तम् अस्ति ।\n१८ - ३५ - किम् कारणम् ।\n१९ - ३५ - अनद्यतने हि तयोः विधानम् ।\n२० - ३५ - अनद्यतने हि तौ विधीयेते लङ्लुटौ ।\n२१ - ३५ - न च अत्र अनद्यतनः कालः विवक्षितः ।\n२२ - ३५ - किम् तर्हि ।\n२३ - ३५ - भूतकालसामान्यम् भविष्यत्कालसामान्यम् च ।\n२४ - ३५ - यदि अपि तावत् अत्र एतत् शक्यते वक्तुम् गमिष्यामः घोषान् पास्यामः पयः शयिष्यामहे पूतीकतृणेषु इति यत्र एतत् न ज्ञायते किम् कदा इति ।\n२५ - ३५ - इह तु कथम् अगाम घोषान् अपाम पयः अशयिष्महि पूतीकतृणेषु यत्र एतत् निर्ज्ञातम् भवति अमुष्मिन् अहनि गतम् इति ।\n२६ - ३५ - अत्र अपि न वा अपवादस्य निमित्ताभावात् अनद्यतने हि तयोः विधानम् इति एव ।\n२७ - ३५ - कथम् पुनः सतः नाम अविवक्षा स्यात् ।\n२८ - ३५ - सतः अपि अविवक्षा भवति ।\n२९ - ३५ - तत् यथा ।\n३० - ३५ - अलोमिका एडका ।\n३१ - ३५ - अनुदरा कन्या ।\n३२ - ३५ - असतः च विवक्षा भवति ।\n३३ - ३५ - तत् यथा ।\n३४ - ३५ - समुद्रः कुण्डिका ।\n३५ - ३५ - विन्ध्यः वर्धितकम् इति ।\n१ - १० - वसेः लुङ् रात्रिशेषे ।\n२ - १० - वसेः लुङ् रात्रिशेषे वक्तव्यः ।\n३ - १० - न्याय्ये प्रत्युत्थाने प्रत्युत्थितम् कः चित् कम् चित् पृच्छति ।\n४ - १० - क्व भवान् उषितः इति ।\n५ - १० - सः आह ।\n६ - १० - अमुत्र अवात्सम् इति ।\n७ - १० - अमुत्र अवसम् इति प्राप्नोति ।\n८ - १० - जागरणसन्ततौ ।\n९ - १० - जागरणसन्ततौ इति वक्तव्यम् ।\n१० - १० - यः हि मुहूर्तमात्रम् अपि स्वपिति तत्र अमुत्र अवसम् इति एव भवितव्यम् ।\n१ - २१ - अनद्यतने इति बहुव्रीहिनिर्देशः अद्य ह्यः अभुक्ष्महि इति ।\n२ - २१ - अनद्यतने इति बहुव्रीहिनिर्देशः कर्तव्यः ।\n३ - २१ - अविद्यमानाद्यतने अनद्यतने इति ।\n४ - २१ - किम् प्रयोजनम् ।\n५ - २१ - अद्य ह्यः अभुक्ष्महि इति ।\n६ - २१ - अद्य च ह्यः च अभुक्ष्महि इति व्यामिश्रे लुङ् एव यथा स्यात् ।\n७ - २१ - यदि एवम् अद्यतने अपि लङ् प्राप्नोति ।\n८ - २१ - न हि अद्यतने अद्यतनः विद्यते ।\n९ - २१ - अद्यतने अपि अद्यतनः विद्यते ।\n१० - २१ - कथम् ।\n११ - २१ - व्यपदेशिवद्भावेन ।\n१२ - २१ - परोक्षे च लोकविज्ञाते प्रयोक्तुः दर्शनविषये ।\n१३ - २१ - परोक्षे च लोकविज्ञाते प्रयोक्तुः दर्शनविषये लङ् वक्तव्यः ।\n१४ - २१ - अरुणत् यवनः साकेतम् ।\n१५ - २१ - अरुणत् यवनः मधमिकाम् ।\n१६ - २१ - परोक्षे इति किमर्थम् ।\n१७ - २१ - उदगात् आदित्यः ।\n१८ - २१ - लोकविज्ञते इति किमर्थम् ।\n१९ - २१ - चकार कटम् देवदत्तः ।\n२० - २१ - प्रयोक्तुः दर्शनविषये इति किमर्थम् ।\n२१ - २१ - जघान कंसम् किल वासुदेवः ।\n१ - १४ - किम् उदाहरणम् ।\n२ - १४ - तत्र सक्तून् पास्यामः ।\n३ - १४ - अभिजानासि देवदत्त तत्र सक्तून् अपिबाम ।\n४ - १४ - भवेत् पूर्वम् परम् आकाङ्क्षति इति साकाङ्क्षम् स्यात् ।\n५ - १४ - परम् तु कथम् साकाङ्क्षम् ।\n६ - १४ - परम् अपि साकाङ्क्षम् ।\n७ - १४ - कथम् अस्ति अस्मिन् आकाङ्क्षा इति अतः साकाङ्क्षम् ।\n८ - १४ - विभाषा साकाङ्क्षे सर्वत्र ।\n९ - १४ - विभाषा साकाङ्क्षे सर्वत्र इति वक्तव्यम् ।\n१० - १४ - क्व सर्वत्र ।\n११ - १४ - यदि च अयदि च ।\n१२ - १४ - यदि तावत् ।\n१३ - १४ - अभिजानासि देवदत्त यत् कश्मीरान् गमिष्यामः यत् कश्मीरान् अगच्छाम यत् तत्र ओदनम् भोक्ष्यामहे यत् तत्र ओदनम् अभुञ्ज्महि ।\n१४ - १४ - अभिजानासि देवदत्त कश्मीरान् गमिष्यामः कश्मीरान् अगच्छाम तत्र ओदनम् भोक्ष्यामहे तत्र ओदनम् अभुञ्ज्महि ।\n१ - ११ - परोक्षे इति उच्यते ।\n२ - ११ - किम् परोक्षम् नाम ।\n३ - ११ - परम् अक्ष्णः परोक्षम् ।\n४ - ११ - अक्षि पुनः किम् ।\n५ - ११ - अश्नोतेः अयम् औणादिकः करणसाधनः सि प्रत्ययः ।\n६ - ११ - अनुते अनेन इति अक्षि ।\n७ - ११ - यदि एवम् पराक्षम् इति प्राप्नोति ।\n८ - ११ - न एषः दोषः ।\n९ - ११ - परोभावः परस्य अक्षे परोक्षे लिटि दृश्यताम् । परशब्दस्य अक्षशब्दे उत्तरपदे परोभावः वक्तव्यः ।\n१० - ११ - उत्वम् वा आदेः परात् अक्ष्णः ।अथ वा परशब्दात् उत्तरस्य अक्षिशब्दस्य उत्वम् वक्तव्यम् ।\n११ - ११ - सिद्धम् वा अस्मात् निपातनात् ।\n१ - ४१ - कस्मिन् पुनः परोक्षे ।\n२ - ४१ - काले ।\n३ - ४१ - न वै कालाधिकारः अस्ति ।\n४ - ४१ - एवम् तर्हि धातोः इति वर्तते ।\n५ - ४१ - धातौ परोक्षे ।\n६ - ४१ - धातुः वै शब्दः ।\n७ - ४१ - न च शब्दस्य प्रत्यक्षपरोक्षतायाम् सम्भवः अस्ति ।\n८ - ४१ - शब्दे असम्भवात् अर्थे कार्यम् विज्ञास्यते ।\n९ - ४१ - परोक्षे धातौ परोक्षे धात्वर्थे इति ।\n१० - ४१ - कः पुनः धात्वर्थः ।\n११ - ४१ - क्रिया ।\n१२ - ४१ - क्रियायाम् परोक्षायाम् ।\n१३ - ४१ - यदि एवम् ह्यः अपचत् इति अत्र अपि लिट् प्राप्नोति ।\n१४ - ४१ - किम् कारणम् ।\n१५ - ४१ - क्रिया नाम इयम् अत्यन्तापरिदृष्टा अनुमानगम्या अशक्या पिण्डीभूता निदर्शयितुम् यथा गर्भः निर्लुठितः ।\n१६ - ४१ - एवम् तर्हि साधनेषु परोक्षेषु ।\n१७ - ४१ - साधनेषु च भवतः कः सम्प्रत्ययः ।\n१८ - ४१ - यदि सावद् गुणसमुदायः साधनम् साधनम् अपि अनुमानगम्यम् ।\n१९ - ४१ - अथ अन्यत् गुणेभ्यः साधनम् भवति प्र्तयक्षपरोक्षतायाम् सम्भवः ।\n२० - ४१ - अथ यदा अनेन रथ्यायाम् तण्डुलोदकम् दृष्टम् कथम् तत्र भवितव्यम् ।\n२१ - ४१ - यदि तावत् साधनेषु परोक्षेषु पपाच इति भवितव्यम् ।\n२२ - ४१ - भवन्ति हि तस्य साधनानि परोक्षाणि ।\n२३ - ४१ - अथ ये एते क्रियाकृताः विशेषाः चीत्काराः फूत्काराः च तेषु परोक्षेषु एवम् अपि पपाच इति भवितव्यम् ।\n२४ - ४१ - कथञ्जातीयकम् पुनः परोक्षम् नाम ।\n२५ - ४१ - के चित् तावत् आहुः ।\n२६ - ४१ - वर्षशतवृत्तम् परोक्षम् इति ।\n२७ - ४१ - अपरे आहुः ।\n२८ - ४१ - कटान्तरितम् परोक्षम् इति ।\n२९ - ४१ - अपरे आहूः ।\n३० - ४१ - द्व्यहवृत्तम् त्र्यह्वृत्तम् च इति ।\n३१ - ४१ - सर्वथा उत्तमः न सिध्यति ।\n३२ - ४१ - सुप्तमत्तोयोः इति वक्तव्यम् ।\n३३ - ४१ - सुप्तः अहम् किल विललाप ।\n३४ - ४१ - मत्तः अहम् किल विललाप ।\n३५ - ४१ - सुप्तः नु अहम् किल विललाप ।\n३६ - ४१ - मत्तः नु अहम् किल विललाप ।\n३७ - ४१ - अथ वा भवति वै कः चित् जागरत् अपि वर्तमानकालम् न उपलभते ।\n३८ - ४१ - तत् यथा वैयाकरणानाम् शाकटायनः रथमार्गे आसीनः शकटसाऋथम् यान्तम् न उपलभते ।\n३९ - ४१ - किम् पुनः कारणम् जागरत् अपि वर्तमानकालम् न उपलभते ।\n४० - ४१ - मनसा संयुक्तानि इन्द्रियाणि उपलब्धौ कारणानि भवन्ति ।\n४१ - ४१ - मनसः असान्निध्यात् ।\n१ - ९ - परोक्षे लिट् अत्यन्ताअपह्नवे च ।\n२ - ९ - परोक्षे लिट् इति अत्र अत्यन्ताअपह्नवे च इति वक्तव्यम् ।\n३ - ९ - नो खण्डिकान् जगाम नो कलिङ्गान् जगाम ।\n४ - ९ - न कारिसोमम् प्रपौ ।\n५ - ९ - न दार्वजस्य प्रतिजग्राह ।\n६ - ९ - कः मे मनुष्यः प्रहरेत् वधाय ।\n७ - ९ - परोभावः परस्य अक्षे परोक्षे लिटि दृश्यताम् ।\n८ - ९ - उत्वम् वा आदेः परात् अक्ष्णः ।\n९ - ९ - सिद्धम् वा अस्मात् निपातनात् ।\n१ - २३ - स्म पुरा भूतमात्रे न स्म पुरा अद्यतने ।\n२ - २३ - स्म पुरा भूतमात्रे न स्म पुरा अद्यतने इति वक्तव्यम् ।\n३ - २३ - किम् अयम् स्मादिविधिः पुरान्तः अविशेषेण भूतमात्रे भवति ।\n४ - २३ - तत्र वक्तव्यम् स्मलक्षणः पुरालक्षणः च अद्यतने न भवतः इति ।\n५ - २३ - आहोस्वित् स्मलक्षणः पुरालक्षणः च अविशेषेण भूतमात्रे भवतः इति ।\n६ - २३ - तत्र स्माद्यर्थम् न स्म पुरा अद्यतने इति वक्तव्यम् ।\n७ - २३ - किम् च अतः ।\n८ - २३ - स्मादिविधिः पुरान्तः यदि अविशेषेण किम् कृतम् भवति न स्म पुरा अद्यतने इति ब्रुवता कात्यायनेन इह ।\n९ - २३ - स्मादिविधिः पुरान्तः यदि अविशेषेण भवति किम् वार्त्तिककारः प्रतिषेधेन करोति न स्म पुरा अद्यतने इति ।\n१० - २३ - अनुवृत्तिः अनद्यतनस्य लात् स्मे इति तत्र न अस्ति नञ्कार्यम् । लट् स्मे इति अत्र अनद्यतने इति एतत् अनुवर्तिष्यते ।\n११ - २३ - अपरोक्षानद्यतनः ननौ च नन्वोः च निवृत्तौ न पुरा अद्यतने इति भवेत् एतत् वाच्यम् । तत्र एतावत् वक्तव्यम् स्यात् न पुरा अद्यतने इति ।\n१२ - २३ - तत्र च अपि लङ्ग्रहणम् । तत्र च अपि लङ्ग्रहणम् ज्ञपकम् न पुरालक्षणः अद्यतने भवति इति ।\n१३ - २३ - अथ बुद्धिः अविशेषाद् स्म पुरा हेतू ।\n१४ - २३ - अथ बुद्धिः अविशेषेण स्म पुरा हेतू इति ।\n१५ - २३ - तत्र च अपि श्र्णु भूयः ।\n१६ - २३ - अपरोक्षे चे इति एषः प्राक् पुरिसंशब्दनात् अविनिवृत्तः सर्वत्र अनद्यतनः ।\n१७ - २३ - तथा सति नञा किम् इह कार्यम् ।\n१८ - २३ - स्मादौ अपरोक्षे च इति अकार्यम् इति शक्यम् एतत् अपि विद्धि ।\n१९ - २३ - शक्यम् हि निवर्तयितुम् परोक्षे इति लात् स्मे इति अत्र ।\n२० - २३ - स्यात् एषा तव बुद्धिः ।\n२१ - २३ - स्मलक्षणे अपि एवम् एव सिद्धम् इति ।\n२२ - २३ - लट् स्मे इति भवेत् न अर्थः ।\n२३ - २३ - तस्मात् कार्यम् परार्थम् तु । एवम् तर्हि ज्ञापयति आचार्यः स्मलक्षणः पुरालक्षणः च अनद्यतने भवतः इति ।\n१ - १० - ननौ पृष्टप्रतिवचने इति अशिष्यम् क्रियासमाप्तेः विवक्षितत्वात् ।\n२ - १० - ननौ पृष्टप्रतिवचने इति अशिष्यः लट् ।\n३ - १० - किम् कारणम् ।\n४ - १० - क्रियासमाप्तेः विवक्षितत्वात् ।\n५ - १० - क्रियायाः अत्र असमाप्तिः विवक्षिता ।\n६ - १० - एषः नाम न्याय्यः वर्तमानः कालः यत्र क्रियायाः असमाप्तिः भवत् ।\n७ - १० - तत्र वर्तमाने लट् इति एव सिद्धम् ।\n८ - १० - यदि वर्तमाने लट् इति एव लट् भवति शतृशानचौ अपि प्राप्नुतः ।\n९ - १० - इष्येते शतृशानचौ ननु माम् कुर्वन्तम् पश्य ।\n१० - १० - ननु माम् कुर्वाणम् पश्य इति ।\n१ - ३० - हशश्वद्भ्याम् पुरा ।\n२ - ३० - हशश्वल्लक्षणात् पुरालक्षणः भवति विप्रतिषेधेन ।\n३ - ३० - हशश्वल्लक्षणस्य अवकाशः ।\n४ - ३० - इति ह अकरोत् ।\n५ - ३० - इह ह चकार ।\n६ - ३० - शश्वत् अकरोत् ।\n७ - ३० - शश्वत् चकार ।\n८ - ३० - पुरालक्षणस्य अवकाशः ।\n९ - ३० - रथेन अयम् पुरा याति ।\n१० - ३० - रथेन अयम् पुरा अयासीत् ।\n११ - ३० - इह उभयम् प्राप्नोति ।\n१२ - ३० - रथेन ह शश्वत् पुरा याति ।\n१३ - ३० - रथेन ह शश्वत् पुरा अयासीत् ।\n१४ - ३० - पुरालक्षणः भवति विप्रतिषेधेन ।\n१५ - ३० - स्मः सर्वेभ्यः विप्रतिषेधेन ।\n१६ - ३० - स्मलक्षणः सर्वेभ्यः भवति विप्रतिषेधेन ।\n१७ - ३० - हशश्वल्लक्षणात् पुरालक्षणात् च ।\n१८ - ३० - हशश्वल्लक्षणस्य अवकाशः ।\n१९ - ३० - इति ह अकरोत् ।\n२० - ३० - इह ह चकार ।\n२१ - ३० - शश्वत् अकरोत् ।\n२२ - ३० - शश्वत् चकार ।\n२३ - ३० - पुरालक्षणस्य अवकाशः ।\n२४ - ३० - रथेन अयम् पुरा याति ।\n२५ - ३० - रथेन अयम् पुरा अयासीत् ।\n२६ - ३० - स्मलक्षणस्य अवकाशः ।\n२७ - ३० - धर्मेण स्म कुरवः युध्यन्ते ।\n२८ - ३० - इह सर्वम् प्राप्नोति ।\n२९ - ३० - न ह स्म वै पुरा शश्वत् अपरशुवृक्णम् दहति ।\n३० - ३० - स्मलक्षणः लट् भवति विप्रतिषेधेन ।\n१ - ६० - प्रवृत्तस्य अविरामे शिष्या भवन्ती अवर्तमानत्वात् ।\n२ - ६० - प्रवृत्तस्य अविरामे शिष्या भवन्ती ।\n३ - ६० - इह अधीमहे ।\n४ - ६० - इह वसामः ।\n५ - ६० - इह पुष्यमित्रम् याजयामः ।\n६ - ६० - किम् पुनः कारणम् न सिध्यति ।\n७ - ६० - अवर्तमानत्वात् ।\n८ - ६० - नित्यप्रवृत्ते च कालाविभागात् ।\n९ - ६० - नित्यप्रवृत्ते च शासितव्या भवन्ती ।\n१० - ६० - तिष्ठन्ति पर्वताः ।\n११ - ६० - स्रवन्ति नद्यः इति ।\n१२ - ६० - किम् पुनः कारणम् न सिध्यति ।\n१३ - ६० - कालाविभागात् ।\n१४ - ६० - इह भूतभविष्यत्प्रतिद्वन्द्वः वर्तमानः कालः ।\n१५ - ६० - न च अत्र भूतभविष्यन्तौ कालौ स्तः ।\n१६ - ६० - न्याय्या तु आरम्भानपवर्गात् ।\n१७ - ६० - न्याय्या तु एषा वर्तमानकालता ।\n१८ - ६० - कुतः ।\n१९ - ६० - आरम्भानपवर्गात् ।\n२० - ६० - आरम्भः अत्र अनपवृक्तः ।\n२१ - ६० - एषः नाम् न्याय्यः वर्तमानः कालः यत्र आरम्भः अनपवृक्तः ।\n२२ - ६० - अस्ति च मुक्तसंशये विरामः ।\n२३ - ६० - यम् खलु अपि भवान् मुक्तसंशयम् वर्तमानम् कालम् न्याय्यम् मन्यते भुङ्क्ते देवदत्तः इति तेन एतत् तुल्यम् ।\n२४ - ६० - सः अपि हि अवश्यम् भुञ्जानः हसति वा जल्पति वा पानीयम् वा पिबति ।\n२५ - ६० - यदि अत्र युक्ता वर्तमानकालता दृश्यते इह अपि युक्ता दृश्यताम् ।\n२६ - ६० - सन्ति च कालविभागाः ।\n२७ - ६० - सन्ति खलु अपि कालविभागाः ।\n२८ - ६० - तिष्ठन्ति पर्वताः ।\n२९ - ६० - स्थास्यन्ति पर्वताः ।\n३० - ६० - तस्थुः पर्वताः ।\n३१ - ६० - किम् शक्यन्ते एते शब्दाः प्रयोक्तुम् इति अतः सन्ति कालविभागाः ।\n३२ - ६० - न अवश्यम् प्रयोगात् एव ।\n३३ - ६० - इह भूतभविष्यद्वर्तमानानाम् राज्ञाम् याः क्रियाः ताः तिष्ठतेः अधिकरणम् ।\n३४ - ६० - इह तावत् तिष्ठन्ति पर्वताः इति ।\n३५ - ६० - सम्प्रति ये राजानः तेषाम् याः क्रियाः तासु वर्तमानासु ।\n३६ - ६० - स्थास्यन्ति पर्वताः इति ।\n३७ - ६० - इतः उत्तरम् ये राजानः भविष्यन्ति तेषाम् याः क्रियाः तासु भविष्यन्तीषु ।\n३८ - ६० - तस्थुः पर्वताः इति ।\n३९ - ६० - ये राजानः बभूवुः तेषाम् याः क्रियाः तासु व्भूतासु ।\n४० - ६० - अपरः आह न अस्ति वर्तमानः कालः इति ।\n४१ - ६० - अपि च अत्र श्लोकान् उदाहरन्ति न वर्तते चक्रम् ।\n४२ - ६० - इषुः न पात्यते ।\n४३ - ६० - न स्यन्दन्ते सरितः सागराय ।\n४४ - ६० - कूटस्थः अयम् लोकः न विचेष्टा अस्ति ।\n४५ - ६० - यः हि एवम् पश्यति सः अपि अनन्धः ।\n४६ - ६० - मीमांसकः मन्यमानः युवा मेधाविसम्मतः काकम् स्म इह अनुपृच्छति किम् ते पतितलक्षणम् ।\n४७ - ६० - अनागते न पतसि अतिक्रान्ते च काक न ।\n४८ - ६० - यदि सम्प्रति पतसि सर्वः लोकः पतति अयम् ।\n४९ - ६० - हिमवान् अपि गच्छति ।\n५० - ६० - अनागतम् अतिक्रान्तम् वर्तमानम् इति त्रयम् ।\n५१ - ६० - सर्वत्र गतिः न अस्ति ।\n५२ - ६० - गच्छति इति किम् उच्यते ।\n५३ - ६० - क्रियाप्रवृत्तौ यः हेतुः तदर्थम् यत् विचेष्टितम् तत् समीक्ष्य प्रयुञ्जीत गच्छति इति अविचारयन् ।\n५४ - ६० - अप्रः आह ।\n५५ - ६० - अस्ति वर्तमानः कालः इति ।\n५६ - ६० - आदित्यगतिवत् न उपलभ्यते ।\n५७ - ६० - अपि च अत्र श्लोकम् उदाहरन्ति ।\n५८ - ६० - बिसस्य वालाः इव दह्यमानाः न लक्ष्यते विकृतिः सन्निपाते ।\n५९ - ६० - अस्ति इति ताम् वेदयन्ते त्रिभभावाः ।\n६० - ६० - सूक्ष्मः हि भावः अनुमितेन गम्यः ।\n१ - २७ - लस्य अप्रथमासमानाधिकरणेन अयोगात् अदेशानुपपत्तिः यथा अन्यत्र ।\n२ - २७ - लस्य अप्रथमासमानाधिकरणेन अयोगात् अदेशयोः नुपपत्तिः यथा अन्यत्र ।\n३ - २७ - तत् यथा अन्यत्र अपि लस्य अप्रथमासमानाधिकरणेन योगः न भवति ।\n४ - २७ - क्व अन्यत्र ।\n५ - २७ - लङि ।\n६ - २७ - अपचत् ओदनम् देवदत्तः इति ।\n७ - २७ - योगः इति चेत् अन्यत्र अपि योगः स्यात् ।\n८ - २७ - अथ मतम् एतत् भवति योगः इति अन्यत्र अपि योगः स्यात् ।\n९ - २७ - क्व अन्यत्र ।\n१० - २७ - लङि ।\n११ - २७ - अपचत् ओदनम् देवदत्तः इति ।\n१२ - २७ - न क्व चित् योगः इति कृत्वा अतः सर्वत्र योगेन भवितव्यम् क्व चित् अयोगः इति कृत्वा सर्वत्र अयोगेन ।\n१३ - २७ - तत् यथा ।\n१४ - २७ - समानम् ईहमानानाम् च अधीयानानाम् च के चित् अर्थैः युज्यन्ते अपरे न ।\n१५ - २७ - न च इदानीम् कः चित् अर्थवान् इति अतः सर्वैः अर्थवद्भिः शक्यम् भवितुम् कः चित् अनर्थकः इति सर्वैः अनर्थकैः ।\n१६ - २७ - तत्र किम् अस्माभिः शक्यम् कर्तुम् ।\n१७ - २७ - यत् लोटः अप्रथमासमानाधिकरणेन योगः भवति लङः न स्वाभाविकम् एतत् ।\n१८ - २७ - अथ वा आदेशे सामानाधिकरण्यम् दृष्ट्वा अनुमानात् गन्तव्यम् प्रकृतेः अपि सामानाधिकरण्यम् भवति इति ।\n१९ - २७ - तत् यथा धूमम् दृष्ट्वा अग्निः अत्र इति गम्यते त्रिविष्टब्धकम् दृष्ट्वा परिव्राजकः इति ।\n२० - २७ - विषमः उपन्यासः ।\n२१ - २७ - प्रत्यक्षः तेन अग्निधूमयोः अभिसम्बन्धः कृतः भवति त्रिविष्टब्धकपरिव्राजकयोः च ।\n२२ - २७ - सः तद्विदेशस्थम् अपि दृष्ट्वा जानाति अग्निः अत्र परिव्राजकः अत्र इति ।\n२३ - २७ - भवति वै प्रत्यक्षात् अपि अनुमानबलीयस्त्वम् ।\n२४ - २७ - तत् यथा अलातचक्रम् प्रत्यक्षम् दृश्यते अनुमानात् च गम्यते न एतत् अस्ति इति ।\n२५ - २७ - कस्य चित् खलु अपि सकृत् कृतः अभिसम्बन्धः अत्यन्ताय कृतः भवति ।\n२६ - २७ - तत् यथा वृक्षपर्णयोः अयम् वृक्षः इदम् पर्णम् इति ।\n२७ - २७ - सः तद्विदेशस्थम् अपि दृष्ट्वा जानाति वृक्षस्य इदम् पर्णम् इति ।\n१ - ८० - किम् पुनः अयम् पर्युदासः यत् अन्यत् प्रथमासमानाधिकरणात् इति , आहोस्वित् प्रसज्यप्रतिषेधः प्रथमासमानाधिकरणे न इति ।\n२ - ८० - कः च अत्र विशेषः ।\n३ - ८० - लटः शतृशानचौ अप्रथमासमानाधिकरणे इति चेत् प्रत्ययोत्तरपदयोः उपसङ्ख्यानम् ।\n४ - ८० - लटः शतृशानचौ अप्रथमासमानाधिकरणे इति चेत् प्रत्ययोत्तरपदयोः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् ।\n५ - ८० - कौर्वतः पाचतः कुर्वद्भक्तिः पचद्भक्तिः कुर्वाणभक्तिः पचमानभक्तिः ।\n६ - ८० - अस्तु तर्हि प्रसज्यप्रतिषेधः ।प्रथमासमानाधिकरणे न इति ।\n७ - ८० - प्रसज्यप्रतिषेधेउत्तरपदे आदेशानुपपत्तिः ।\n८ - ८० - प्रसज्यप्रतिषेधेउत्तरपदे आदेशयोः अनुपपत्तिः ।\n९ - ८० - कुर्वती च असौ भक्तिः च कुर्वद्भक्तिः पचभक्तिः कुर्वाणभक्तिः पचमानभक्तिः इति ।\n१० - ८० - ये च अपि एते समानाधिकरणवृत्तयः तद्धिताः तत्र च शतृशानचौ न प्राप्नुतः ।\n११ - ८० - कुर्वत्तरः पचत्तरः कुर्वाणतरः पचमानतरः कुर्वद्रूपः पचद्रूपः कुर्वाणरूपः पचमानरूपः कुर्वत्कल्पः पचत्कल्पः कुर्वाणकल्पः पचमानकल्पः इति ।\n१२ - ८० - सिद्धम् तु प्रत्ययोत्तरपदयोः च इति वचनात् ।\n१३ - ८० - सिद्धम् एतत् ।\n१४ - ८० - कथम् ।\n१५ - ८० - प्रत्ययोत्तरपदयोः च शतृशानचौ भवतः इति वक्तव्यम् ।\n१६ - ८० - तत्र प्रत्ययस्य आदेशनिमित्तत्वात् अप्रसिद्धिः ।\n१७ - ८० - तत्र प्रत्ययस्य आदेशनिमित्तत्वात् अप्रसिद्धिः ।\n१८ - ८० - आदेशनिमित्तः प्रत्ययः प्रत्ययनिमित्तः च आदेशः ।\n१९ - ८० - तत् एतत् इतरेतराश्रयम् भवति ।\n२० - ८० - इतरेतराश्रयाणि च न प्रक्ल्पन्ते ।\n२१ - ८० - उत्तरपदस्य च सुबन्तनिमित्तत्वात् शतृशानचोः अप्रसिद्धिः ।\n२२ - ८० - उत्तरपदस्य च सुबन्तनिमित्तत्वात् शतृशानचोः अप्रसिद्धिः ।\n२३ - ८० - उत्तरपदनिमित्तः सुप् सुबन्तनिमित्तम् च उत्तरपदम् ।\n२४ - ८० - तत् एतत् इतरेतराश्रयम् भवति ।\n२५ - ८० - इतरेतराश्रयाणि च न प्रक्ल्पन्ते ।\n२६ - ८० - न वा लकारस्य कृत्त्वात् प्रातिपदिकत्वम् तदाश्रयम् प्रत्ययविधानम् ।\n२७ - ८० - न वा एषः दोषः ।\n२८ - ८० - किम् कारणम् ।\n२९ - ८० - लकारस्य कृत्त्वात् प्रातिपदिकत्वम् ।\n३० - ८० - लकारः कृत् कृत् प्रातिपदिकम् इति प्रातिपदिकसञ्ज्ञा ।\n३१ - ८० - तदाश्रयम् प्रत्ययविधानम् ।\n३२ - ८० - प्रातिपदिकाश्रया स्वाद्युत्पत्तिः भविष्यति ।\n३३ - ८० - तिङादेशात् सुबुत्पत्तिः । तिङादेशः क्रियताम् सुबुत्पत्तिः इति परत्वात् सुबुत्पत्तिः भविष्यति ।\n३४ - ८० - तस्मात् उत्तरपदप्रसिद्धिः ।\n३५ - ८० - तस्मात् उत्तरपदम् प्रसिद्धम् ।\n३६ - ८० - उत्तरपदे प्रसिद्धे उत्तरपदे इति शतृशानचौ भविष्यतः ।\n३७ - ८० - इह अपि तर्हि तिङादेशात् सुबुत्पत्तिः स्यात् पचति पठति इति ।\n३८ - ८० - अस्ति अत्र विशेषः ।\n३९ - ८० - नित्यः अत्र तिङादेशः ।\n४० - ८० - उत्पन्ने अपि सुपि प्राप्नोति अनुत्पन्ने अपि प्राप्नोति ।\n४१ - ८० - नित्यत्वात् तिङादेशे कृते सुबुत्पत्तिः न भविष्यति ।\n४२ - ८० - इह अपि तर्हि नित्यत्वात् तिङादेशः स्यात् कुर्वद्भक्तिः पचद्भक्तिः पचमानभक्तिः इति ।\n४३ - ८० - अस्ति अत्र विशेषः ।\n४४ - ८० - शतृशानचौ तिङपवादौ तौ च निमित्तवन्तौ ।\n४५ - ८० - न च अपवादविषये उत्सर्गः अभिनिविशते ।\n४६ - ८० - पूर्वम् हि अपवादाः अभिनिविशन्ते पश्चात् उत्सर्गः ।\n४७ - ८० - प्रकल्प्य वा अपवादविषयम् ततः उत्सर्गः अभिनिविशते ।\n४८ - ८० - न तावत् अत्र कदा चित् तिङ् भवति ।\n४९ - ८० - अपवादौ शतृशानचौ प्रतीक्षते ।\n५० - ८० - तत् एतत् क्व सिद्धम् भवति ।\n५१ - ८० - यत्र सामान्यात् उत्पत्तिः ।\n५२ - ८० - यत्र हि विशेषात् अतः इञ् इति इतरेतराश्रयम् एव तत्र भवति ।\n५३ - ८० - वीक्षमाणस्य अपत्यम् वैक्षमाणिः इति ।\n५४ - ८० - इह च शतृशानचौ प्राप्नुतः ।\n५५ - ८० - पचतितराम् जल्पतितराम् पचतिरूपम् जल्पतिरूपम् पचतिकल्पम् जल्पतिकल्पम् पचति पठति इति ।\n५६ - ८० - तत् एतत् कथम् कृत्वा सिद्धम् भवति ।\n५७ - ८० - शतृशानचौ यदि लटः वा ।\n५८ - ८० - यदि शतृशानचौ यदि लटः वा भवतः व्यवस्थितविभाषा च ।\n५९ - ८० - तेन इह च भविष्यतः कौर्वतः पाचतः कुर्वद्भक्तिः पचद्भक्तिः पचमानभक्तिः कुर्वत्तरः पचत्तरः पचमानतरः कुर्वद्रूपः पचद्रूपः पचमानरूपः कुर्वत्कल्पः पचत्कल्पः पचमानकल्पः पचन् पठन् इति च लटः शतृशानचौ ।\n६० - ८० - इह च न भविष्यतः पचतितराम् जल्पतितराम् पचतिरूपम् जल्पतिरूपम् पचतिकल्पम् जल्पतिकल्पम् पचति पठति इति च लटः शतृशानचौ ।\n६१ - ८० - तत् तर्हि वावचनम् कर्तव्यम् ।\n६२ - ८० - न कर्तव्यम् ।\n६३ - ८० - प्रकृतम् अनुवर्तते ।\n६४ - ८० - क्व प्रकृतम् ।\n६५ - ८० - नन्वोः विभाषा इति ।\n६६ - ८० - यदि तत् अनुवर्तते वर्तमाने लट इति लट् अपि विभाषा प्राप्नोति ।\n६७ - ८० - सम्बन्धम् अनुवर्तिष्यते ।\n६८ - ८० - नन्वोः विभाषा ।\n६९ - ८० - पुरि लुङ् च अस्मे विभाषा ।\n७० - ८० - वर्तमाने लट् पुरि लुङ् च अस्मे विभाषा ।\n७१ - ८० - लटः शतृशानचौ विभाषा ।\n७२ - ८० - पुरि लुङ् च अस्मे इति निवृत्तम् ।\n७३ - ८० - न तर्हि इदानीम् अप्रथमासमानाधिकरणे इति वक्तव्यम् ।\n७४ - ८० - वक्तव्यम् च ।\n७५ - ८० - किम् प्रयोजनम् ।\n७६ - ८० - नित्याऋथम् ।\n७७ - ८० - अप्रथमासमानाधिकरणे नित्यौ यथा स्याताम् ।\n७८ - ८० - क्व तर्हि इदानीम् विभाषा ।\n७९ - ८० - प्रथमासमानाधिकरणे ।\n८० - ८० - पचन् पचति पचमानः पचते इति ।\n१ - ४९ - लक्षणहेत्वोः क्रियायाः गुणे उपसङ्ख्यानम् ।\n२ - ४९ - लक्षणहेत्वोः क्रियायाः गुणे उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् ।\n३ - ४९ - तिष्ठन् मूत्रयति ।\n४ - ४९ - गच्छन् भक्षयति ।\n५ - ४९ - कर्तुः च लक्षणयोः पर्यायेण अचयोगे ।\n६ - ४९ - कर्तुः च लक्षणयोः पर्यायेण अचयोगे उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् ।\n७ - ४९ - यः अधीयानः आस्ते सः देवदत्त्तः ।\n८ - ४९ - यः आसीनः अधीते सः देवदत्तः ।\n९ - ४९ - अचयोगे इति किमर्थम् ।\n१० - ४९ - यः आस्ते च अधीते च सः चैत्रः ।\n११ - ४९ - तत्त्वान्वाख्याने च ।\n१२ - ४९ - तत्त्वान्वाख्याने च उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् ।\n१३ - ४९ - शयाना वर्धते दूर्वा ।\n१४ - ४९ - आसीनम् वर्धते बिसम् इति ।\n१५ - ४९ - सदादयः च बहुलम् ।\n१६ - ४९ - सदादयः च बहुलम् इति वक्तव्यम् ।\n१७ - ४९ - सन् ब्राह्मणः अस्ति ब्राह्मणः ।\n१८ - ४९ - विद्यते ब्राह्मणः विद्यमानः ब्राह्मणः इति ।\n१९ - ४९ - इङ्जुहोत्योः वावचनम् ।\n२० - ४९ - इङ्जुहोत्योः वा इति वक्तव्यम् ।\n२१ - ४९ - अधीते अधीयानः ।\n२२ - ४९ - जुहोति जुह्वत् ।\n२३ - ४९ - माङि आक्रोशे । माङि आक्रोशे इति वक्तव्यम् ।\n२४ - ४९ - मा पचन् ।\n२५ - ४९ - मा पचमानः ।\n२६ - ४९ - तत् तर्हि वक्तव्यम् ।\n२७ - ४९ - न वक्तव्यम् ।\n२८ - ४९ - लक्षणहेत्वोः क्रियायाः इति एव सिद्धम् ।\n२९ - ४९ - इह तावत् तिष्ठन् मूत्रयति इति ।\n३० - ४९ - तिष्ठतिक्रिया मूत्रयतिक्रियायाः लक्षणम् ।\n३१ - ४९ - गच्छन् भक्षयति इति ।\n३२ - ४९ - गच्छतिक्रिया भक्षयतिक्रियायाः लक्षणम् ।\n३३ - ४९ - यः अधीयानः आस्ते सः देवदत्त्तः इति ।\n३४ - ४९ - अध्ययनक्रिया आसनक्रियायाः लक्षणम् ।\n३५ - ४९ - यः आसीनः अधीते सः देवदत्तः इति ।\n३६ - ४९ - आसिक्रिया अध्ययनक्रियायाः लक्षणम् ।\n३७ - ४९ - इदम् तर्हि प्रयोजनम् ।\n३८ - ४९ - अचयोगे इति वक्ष्यामि इति ।\n३९ - ४९ - इह मा भूत् ।\n४० - ४९ - यः आस्ते च अधीते च सः चैत्रः इति ।\n४१ - ४९ - एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् ।\n४२ - ४९ - न एतत् क्रियायाः लक्षणम् ।\n४३ - ४९ - किम् तर्हि ।\n४४ - ४९ - कर्तृलक्षणम् एतत् ।\n४५ - ४९ - शयाना वर्धते दूर्वा इति ।\n४६ - ४९ - शेतिक्रिया वृद्धिक्रियायाः लक्षणम् ।\n४७ - ४९ - आसीनम् वर्धते बिसम् इति ।\n४८ - ४९ - आसिक्रिया वृद्धिक्रियायाः लक्षणम् ।\n४९ - ४९ - सदादयः च बहुलम् इङ्जुहोत्योः वा माङि आक्रोशे इति वक्तव्यम् एव.\n१ - ५० - तौग्रहणम् किमर्थम् ।\n२ - ५० - शतृशानचौ प्रतिनिर्दिश्येते ।\n३ - ५० - न एतत् अस्ति प्रयोजनम् ।\n४ - ५० - प्रकृतौ शतृशानचौ अनुवर्तिष्येते ।\n५ - ५० - क्व प्रकृतौ ।\n६ - ५० - लटः शतृसानचौ अप्रथमासमानाधिकरणे इति ।\n७ - ५० - अतः उत्तरम् पठति ।\n८ - ५० - तौ सत् इति वचनम् असंसर्गार्थम् टौ ग्रहणम् क्रियते असंसर्गार्थम् ।\n९ - ५० - असंसक्तयोः एतैः विशेषैः शतृशानचोः सञ्ज्ञा यथा स्यात् ।\n१० - ५० - ननु च एते विशेषाः निवर्तेरन् ।\n११ - ५० - यदि अपि एते विशेषाः निवर्तन्ते अयम् तु खलु वर्तमानः कालः अवश्यम् उत्तरार्थः अनुवर्त्यः ।\n१२ - ५० - तस्मिन् अनुवर्तमाने वर्तमानकालविहितयोः एव शतृशानचोः सत्स्ञ्ज्ञा स्यात् ।\n१३ - ५० - भूतभविष्यकालविहितयोः न स्यात् ।\n१४ - ५० - किम् पुनः भूतभविष्यकालविहितयोः सत्स्ञ्ज्ञावचने प्रयोजनम् ।\n१५ - ५० - पूरणगुणसुहितसत् इति ।\n१६ - ५० - ब्राह्मणस्य पक्ष्यन् ।\n१७ - ५० - ब्राह्मणस्य पक्ष्यमाणः ।\n१८ - ५० - अथ क्रियमाणे अपि तौग्रहणे कथम् एव असंसक्तयोः एतैः विशेषैः सञ्ज्ञा लभ्या ।\n१९ - ५० - लभ्या इति आह ।\n२० - ५० - कथम् ।\n२१ - ५० - तौ इति शब्दतः सत् इति योगे क्रियमाणे तौ ग्रहणम् योगाङ्गम् जायते ।\n२२ - ५० - सति च योगाङ्गे योगविभागः करिष्यते ।\n२३ - ५० - तौ ।\n२४ - ५० - तौ एतौ शतृशानचौ धातुमात्रात् परस्य प्रत्ययस्य भवतः ।\n२५ - ५० - ततः सत् ।\n२६ - ५० - सत्स्ञ्ज्ञौ भवतौ शतृशानचौ ।\n२७ - ५० - इह अपि तर्हि प्राप्नुतः ।\n२८ - ५० - कारकः हारकः इति ।\n२९ - ५० - अवधारणम् लृटि विधानम् ।\n३० - ५० - लृतः सत् वा इति एतत् नियमार्थम् भविष्यति ।\n३१ - ५० - लृटः एव धातुमात्रात् परस्य न अन्यस्य इति ।\n३२ - ५० - कैमर्थ्यक्यात् नियमः भवति ।\n३३ - ५० - विधेयम् न अस्ति इति कृत्वा ।\n३४ - ५० - इह च अस्ति विधेयम् ।\n३५ - ५० - किम् ।\n३६ - ५० - नित्यौ शतृशानचौ प्राप्तौ ।\n३७ - ५० - तौ विभाषा विधेयौ ।\n३८ - ५० - तत्र अपूर्वः विधिः अस्तु नियमः अस्तु इति अपूर्वः एव विधिः भविष्यति न नियमः ।\n३९ - ५० - योगविभागतः च विहितम् सत् ।\n४० - ५० - एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते ।\n४१ - ५० - लृटः सत् ।\n४२ - ५० - लृटः सत्सञ्ज्ञौ भवतः ।\n४३ - ५० - किमर्थम् इदम् ।\n४४ - ५० - नियमार्थम् ।\n४५ - ५० - लृटः एव धातुमात्रात् परस्य न अन्यस्य इति ।\n४६ - ५० - ततः वा ।\n४७ - ५० - वा च लृटः शतृशानचौ सत्सञ्ज्ञौ भवतः ।\n४८ - ५० - तत्र अयम् अपि अर्थः ।\n४९ - ५० - सद्विधिः नित्यम् अप्रथमासमानाधिकरणे इति वक्ष्यति ।\n५० - ५० - तत् न वक्तव्यम् भवति ।\n१ - ३७ - अथ यौ एतौ उत्तरौ शतानौ किम् एतौ लादेशौ आहोस्वित् अलादेशौ ।\n२ - ३७ - कः च अत्र विशेषः ।\n३ - ३७ - उत्तरयोः लादेशे वावचनम् ।\n४ - ३७ - उत्तरयोः लादेशे वा इति वक्तव्यम् ।\n५ - ३७ - पवमानः यजमानः ।\n६ - ३७ - पवते यजते इति अपि यथा स्यात् ।\n७ - ३७ - साधनाभिधानम् ।\n८ - ३७ - साधनाभिधानम् च प्राप्नोति ।\n९ - ३७ - लः कर्मणि च भावे च अकर्मकेभ्यः इति भावकर्मणोः अपि प्राप्नुतः ।\n१० - ३७ - स्वरः ।\n११ - ३७ - स्वरः च साध्यः ।\n१२ - ३७ - कति इह पवमानाः ।\n१३ - ३७ - अदुपदेशात् लसार्वधातुकम् अनुदात्तम् भवति इति एषः स्वरः प्राप्नोति ।\n१४ - ३७ - उपग्रहप्रतिषेधः च ।\n१५ - ३७ - उपग्रहस्य च प्रतिषेधः वक्तव्यः ।\n१६ - ३७ - कति इह निघ्नानाः ।\n१७ - ३७ - तङानौ आत्मनेपदम् इति आत्मनेपदसञ्ज्ञा प्राप्नोति ।\n१८ - ३७ - स्ताम् तर्हि अलादेशौ ।\n१९ - ३७ - अलादेशे षष्ठीप्रतिषेधः ।\n२० - ३७ - अलादेशे षष्ठीप्रतिषेधः वक्तव्यः ।\n२१ - ३७ - सोमम् पवमानः ।\n२२ - ३७ - नडम् आघ्नानः ।\n२३ - ३७ - अधीयन् पारायणम् ।\n२४ - ३७ - लप्रयोगे न इति प्रतिषेधः न प्राप्नोति ।\n२५ - ३७ - मा भूत् एवम् ।\n२६ - ३७ - तृन् इति एव भविष्यति ।\n२७ - ३७ - कथम् ।\n२८ - ३७ - तृन् इति न इदम् प्रत्ययग्रहणम् ।\n२९ - ३७ - किम् तर्हि ।\n३० - ३७ - प्रत्याहारग्रहणम् ।\n३१ - ३७ - क्व सन्निविष्टाणाम् प्रत्याहारः ।\n३२ - ३७ - लटः शतृ इति अतः आरभ्य आ तृनः नकारात् ।\n३३ - ३७ - यदि प्रत्याहारग्रहणम् चौरस्य द्विषन् वृषलस्य द्विषन् अत्र अपि प्राप्नोति ।\n३४ - ३७ - द्विषः शतुः वावचनम् ।\n३५ - ३७ - द्विषः शतुः वा इति वक्तव्यम् ।\n३६ - ३७ - तत् च अवश्यम् वक्तव्यम् प्रत्ययग्रहणे सति प्रतिषेधार्थम् ।\n३७ - ३७ - तत् एव प्रत्याहारग्रहणे सति विध्यर्थम् भविष्यति.\n१ - ३० - तृन्विधौ ऋत्विक्षु च अनुपसर्गस्य ।\n२ - ३० - तृन्विधौ ऋत्विक्षु च अनुपसर्गस्य इति वक्तव्यम् ।\n३ - ३० - होता पोता ।\n४ - ३० - अनुपसर्गस्य इति किमर्थम् ।\n५ - ३० - प्रशास्ता प्रतिहर्ता ।\n६ - ३० - नयतेः षुक् च ।\n७ - ३० - नयतेः षुक् वक्तव्यः ।\n८ - ३० - तृन् च प्रत्ययः वक्तव्यञ्. नेष्टा ।\n९ - ३० - न वा धात्वन्यत्वात् । न वा वक्तव्यम् ।\n१० - ३० - किम् कारणम् ।\n११ - ३० - धात्वन्यत्वात् ।\n१२ - ३० - धात्वन्तरम् नेषतिः ।\n१३ - ३० - कथम् ज्ञायते ।\n१४ - ३० - नेषतु नेष्टात् इति दर्शनात् ।\n१५ - ३० - नेषतु नेष्टात् इति प्रयोगः दृश्यते ।\n१६ - ३० - इन्द्रः नः तेन नेषतु ।\n१७ - ३० - गाः वः नेष्टात् ।\n१८ - ३० - त्विषेः देवतायाम् अकारः च उपधायाः अनिट्वम् च ।\n१९ - ३० - त्विषेः देवतायाम् तृन् वक्तव्यः अकारः च उपधायाः अनिट्वम् च इति ।\n२० - ३० - त्वष्टा ।\n२१ - ३० - किम् पुनः इदम् त्विषेः एव अनिट्वम् ।\n२२ - ३० - न इति आह ।\n२३ - ३० - यत् च अनुक्रान्तम् यत् च अनुक्रंस्यते सर्वस्य एषः शेषः अनिट्वम् इति ।\n२४ - ३० - क्षदेः च युक्ते ।\n२५ - ३० - क्षदेः च युक्ते तृन् वक्तव्यः ।\n२६ - ३० - क्षत्ता ।\n२७ - ३० - छन्दसि तृच् च ।\n२८ - ३० - छन्दसि तृच् च तृन् च वक्तव्यः ।\n२९ - ३० - क्षत्तृभ्यः सङ्ग्रहीतृभ्यः ।\n३० - ३० - क्षत्तृभ्यः सङ्ग्रहीतृभ्यः ।\n१ - ५२ - स्नोः कित्त्वे स्थः ईकार्प्रतिषेधः ।\n२ - ५२ - स्नोः कित्त्वे स्थः ईकार्प्रतिषेधः वक्तव्यः ।\n३ - ५२ - स्थास्नुः इति ।\n४ - ५२ - घुमास्थागापाजहातिसाम् हलि इति ईत्त्वम् प्राप्नोति ।\n५ - ५२ - एवम् तर्हि न कित् करिष्यते ।\n६ - ५२ - अकिति गुणप्रतिषेधः ।\n७ - ५२ - यदि अकित् गुणप्रतिषेधः वक्तव्यः ।\n८ - ५२ - जिष्णुः इति ।\n९ - ५२ - भुवः इट्प्रतिषेधः च ।\n१० - ५२ - भुवः इट्प्रतिषेधः च वक्तव्यः ।\n११ - ५२ - किम् च अन्यत् ।\n१२ - ५२ - गुणप्रतिषेधः च ।\n१३ - ५२ - भूष्णुः इति ।\n१४ - ५२ - अस्तु तर्हि कित्. ननु च उक्तम् स्नोः कित्त्वे स्थः ईकार्प्रतिषेधः वक्तव्यः इति ।\n१५ - ५२ - न एषः दोषः ।\n१६ - ५२ - स्थादंशिभ्याम् स्नुः छन्दसि ।\n१७ - ५२ - स्थादंशिभ्याम् स्नुः छन्दसि वक्तव्यः ।\n१८ - ५२ - स्थास्नु जङ्गमम् ।\n१९ - ५२ - दङ्क्ष्णवः पशवः इति ।\n२० - ५२ - सः इदानीम् स्थः अविशेषेण विधास्यते ।\n२१ - ५२ - सूत्रम् तर्हि भिद्यते ।\n२२ - ५२ - यथान्यासम् अस्तु. ननु च उक्तम् स्नोः कित्त्वे स्थः ईकार्प्रतिषेधः वक्तव्यः इति ।\n२३ - ५२ - एवम् तर्हि गित् करिष्यते ।\n२४ - ५२ - स्थोः गित्त्वात् न स्थः ईकारः ।\n२५ - ५२ - स्थोः गित्त्वात् स्थः ईकारः न भविष्यति ।\n२६ - ५२ - किम् कारणम् ।\n२७ - ५२ - क्ङितोः ईत्त्वशासनात् ।\n२८ - ५२ - क्ङितोः ईत्त्वम् शिष्यते ।\n२९ - ५२ - इह तर्हि जिष्णुः इति गुणः प्राप्नोति ।\n३० - ५२ - गुणाभावः त्रिषु स्मार्यः ।\n३१ - ५२ - गुणाभावः त्रिषु स्मर्तव्यः ।\n३२ - ५२ - गिति किति ङिति इति ।\n३३ - ५२ - तत् गकारग्रहणम् कर्तव्यम् ।\n३४ - ५२ - न कर्तव्यम् ।\n३५ - ५२ - क्रियते न्यासे एव ।\n३६ - ५२ - ककारे गकारः चर्त्वभूतः निर्दिश्यते ।\n३७ - ५२ - क्क्ङिति च इति ।\n३८ - ५२ - इह तर्हि भूष्णुः इति श्र्युकः किति इति इट्प्रतिषेधः न प्राप्नोति ।\n३९ - ५२ - श्र्युको अनिट्त्वम् गकोः इतोः ।\n४० - ५२ - श्र्युकः अनिट्त्वम् गकारककारयोः इति वक्तव्यम् ।\n४१ - ५२ - तत् गकारग्रहणम् कर्तव्यम् ।\n४२ - ५२ - न कर्तव्यम् ।\n४३ - ५२ - क्रियते न्यासः एव ।\n४४ - ५२ - ककारे गकारः चर्त्वभूतः निर्दिश्यते ।\n४५ - ५२ - श्र्युकः क्किति इति ।\n४६ - ५२ - यदि एवम् चर्त्वस्य असिद्धत्वात् हशि इति उत्त्वम् प्राप्नोति ।\n४७ - ५२ - सौत्रः निर्देशः ।\n४८ - ५२ - अथ वा असंहितया निर्देशः करिष्यते ।\n४९ - ५२ - श्र्युकः क्किति इति ।\n५० - ५२ - स्थोः गित्त्वात् न स्थः ईकारः क्ङितोः ईत्त्वशासनात् ।\n५१ - ५२ - गुणाभावः त्रिषु स्मार्यः ।\n५२ - ५२ - श्र्युको अनिट्त्वम् गकोः इतोः ।\n१ - १३ - घिनण् अयम् वक्तव्यः ।\n२ - १३ - घिनुणि हि सति शमिनौ शमिनः तमिनौ तमिनः उगिदचाम् सर्वनामस्थाने अधातोः इति नुम् प्रसज्येत ।\n३ - १३ - न एषः दोषः ।\n४ - १३ - झल्ग्रहणम् तत्र चोदयिष्यति ।\n५ - १३ - इह तर्हि शमिनितरा शमिनीतरा तमिनितरा तमिनीतरा उगितः घादिषु नद्याः अन्यतरस्याम् ह्रस्वः भवति इति अन्यरतस्याम् ह्रस्वत्वम् प्रसज्येत ।\n६ - १३ - इष्यते एव ह्रस्वत्वम् ।\n७ - १३ - घिनुण् अकर्मकाणाम् ।\n८ - १३ - घिनुण् अकर्मकाणाम् इति वक्तव्यम् ।\n९ - १३ - इह मा भूत् ।\n१० - १३ - सम्पृणक्ति शाकम् इति ।\n११ - १३ - उक्तम् वा ।\n१२ - १३ - किम् उक्तम् ।\n१३ - १३ - अनभिधानात् इति ।\n१ - १९ - किमर्थम् निन्दादिभ्यः वुञ् विधीयते न ण्वुला एव सिद्धम् ।\n२ - १९ - न हि अस्ति विशेषः निन्दादिभ्यः ण्वुलः वा वुञः वा ।\n३ - १९ - तत् एव रूपम् सः एव स्वरः ।\n४ - १९ - वुञ्म् अनेकाचः ।\n५ - १९ - वुञ्म् अनेकाचः प्रयोजयन्ति ।\n६ - १९ - असूयकः ।\n७ - १९ - अथ ये अत्र एकाचः पठ्यन्ते तेषाम् ग्रहणम् किमर्थम् न तेषाम् ण्वुला एव सिद्धम् ।\n८ - १९ - न सिध्यति ।\n९ - १९ - अयम् तच्छीलादिषु तृन् विधीयते ।\n१० - १९ - सः विशेषविहितः सामान्यविहितम् ण्वुलम् बाधेत ।\n११ - १९ - वासरूपन्यायेन ण्वुल् अपि भविष्यति ।\n१२ - १९ - अतः उत्तरम् पठति ।\n१३ - १९ - निन्दादिभ्यः वुञ्वचनम् अन्येभ्यः ण्वुलः प्रतिषेधार्थम् ।\n१४ - १९ - निन्दादिभ्यः वुञ्वचनम् क्रियते ज्ञापकार्थम् ।\n१५ - १९ - किम् ज्ञाप्यम् ।\n१६ - १९ - एतत् ज्ञापयति आचार्यः तच्छीलादिषु वासरूपन्यायेन अन्येभ्यः ण्वुल् न भवति इति ।\n१७ - १९ - तृजादिप्रतिषेधाऋथम् वा ।\n१८ - १९ - अथ वा एतत् ज्ञापयति आचार्यः ।\n१९ - १९ - तच्छीलादिषु सर्वे एव तृजासयः वासरूपेण न भवन्ति इति ।\n१ - १८ - पदिग्रहणम् अनर्थकम् अनुदात्तेतः च हलादेः इति सिद्धत्वात् ।\n२ - १८ - पदिग्रहणम् अनर्थकम् ।\n३ - १८ - किम् कारणम् ।\n४ - १८ - अनुदात्तेतः च हलादेः इति एव अत्र युच् सिद्धः ।\n५ - १८ - न सिध्यति ।\n६ - १८ - अयम् पदेः उकञ् विधीयते लषपदपद्स्थाभूवृषहनकमगमशृ̄भ्यः उकञ् इति ।\n७ - १८ - सः विशेषविहितः सामान्यविहितम् युचम् बाधेत ।\n८ - १८ - वासरूपन्यायेन युच् अपि भविष्यति ।\n९ - १८ - असरूपनिवृत्त्यर्थम् तु ।\n१० - १८ - असरूपनिवृत्त्यर्थम् तर्हि पदिग्रहणम् क्रियते ।\n११ - १८ - एतत् ज्ञापयति आचार्यः ताच्छीलिकेषु ताच्छिलिकाः वासरूपेण न भवन्ति इति ।\n१२ - १८ - यदि एतत् ज्ञाप्यते दूददीपदीक्षः च इति दीपग्रहणम् अनर्थकम् ।\n१३ - १८ - अयम् दीपेः रः विधीयते ।\n१४ - १८ - नमिकम्पिस्म्यजसहिंसदीपः रः इति ।\n१५ - १८ - सः विशेषविहितः सामान्यविहितम् युचम् बाधिष्यते ।\n१६ - १८ - एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् दीपग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति युचः रेण समावेशः इति ।\n१७ - १८ - किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् ।\n१८ - १८ - कम्रा कन्या कमना कन्या इति एतत् सिद्धम् भवति ।\n१ - १० - किमर्थम् आलुच् उच्यते न लुश् एव उच्येत ।\n२ - १० - का रूपसिद्धिः स्पृहयालुः गृहयालुः ।\n३ - १० - शपि कृते अतः दीर्घः यञि इति दीर्घत्वम् भविष्यति ।\n४ - १० - एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् आलुचम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः अन्येभ्यः अपि अयम् भवति इति ।\n५ - १० - किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् ।\n६ - १० - आलुचि शीङ्ग्रहणम् चोदयिष्यति ।\n७ - १० - तत् न कर्तव्यम् भवति ।\n८ - १० - आलुचि शीङ्ग्रहणम् ।\n९ - १० - आलुचि शीङ्ग्रहणम् कर्तव्यम् ।\n१० - १० - शयालुः ।\n१ - ३५ - किमर्थम् किकिनोः कित्त्वम् उच्यते न असंयोगात् लिट् कित् इति एव सिद्धम् ।\n२ - ३५ - किकिनोः कित्त्वम् ऋ̄कारगुणप्रतिषेधाऋथम् ।\n३ - ३५ - किकिनोः कित्त्वम् क्रियते ऋ̄कारगुणप्रतिषेधाऋथम् ।\n४ - ३५ - अयम् ऋ̄कारारान्तानाम् लिटि गुणः प्रतिषेधविषये आरभ्यते ऋच्छत्यृ̄त्राम् इति ।\n५ - ३५ - सः यथा इह भवति आतस्तरतुः अतस्तरुः इति एवम् इह अपि प्रसज्येत मित्रावरुणौ ततुरिः दूरे हि अध्वा जगुरिः इति ।\n६ - ३५ - सः पुनः कित्त्वे बाध्यते ।\n७ - ३५ - उत्सर्गः छन्दसि सदादिभ्यः दर्शनात् ।\n८ - ३५ - उत्सर्गः छन्दसि किकिनौ वक्तव्यौ ।\n९ - ३५ - किम् प्रयोजनम् ।\n१० - ३५ - सदादिभ्यः दर्शनात् ।\n११ - ३५ - सदादिभ्यः हि किकिनौ दृश्येते ।\n१२ - ३५ - सदिमनिरमिनमिविचीनाम् सेदिः मेनिः रेमिः ।\n१३ - ३५ - नेमिः चक्रम् इव अभवत् ।\n१४ - ३५ - विविचिम् रत्नधातमम् ।\n१५ - ३५ - भाषायाम् धाञ्कृसृजनिनिमिभ्यः । भाषायाम् धाञ्कृसृजनिनिमिभ्यः किकिनौ वक्तव्यौ ।\n१६ - ३५ - धाञ् ।\n१७ - ३५ - दधिः ।\n१८ - ३५ - धाञ् ।\n१९ - ३५ - कृ ।\n२० - ३५ - चक्रिः ।\n२१ - ३५ - कृ ।\n२२ - ३५ - सृ ।\n२३ - ३५ - सस्रिः ।\n२४ - ३५ - सृ ।\n२५ - ३५ - जनि ।\n२६ - ३५ - जज्ञिः ।\n२७ - ३५ - जनि ।\n२८ - ३५ - नमि ।\n२९ - ३५ - नेमिः ।\n३० - ३५ - सासहिवावहिचाचलिपापतीनाम् निपातनम् ।\n३१ - ३५ - सासहिवावहिचाचलिपापतीनाम् निपातनम् कर्तव्यम् ।\n३२ - ३५ - वृषा सहमानम् सासहिः ।\n३३ - ३५ - वावहिः चाचलिः पापतिः ।\n३४ - ३५ - अपरः आह सहिवहिचलिपतिभ्यः यङन्तेभ्यः किकिनौ वक्तव्यौ ।\n३५ - ३५ - एतानि एव उदाहरणानि ।\n१ - २ - भियः क्रुकन् अपि वक्तव्यः ।\n२ - २ - भीरुकः ।\n१ - २० - किमर्थम् इदम् उच्यते न क्विप् अन्येभ्यः अपि दृश्यते इति एव सिद्धम् ।\n२ - २० - क्विब्विधिः अनुपपदार्थः ।\n३ - २० - अनुपपदार्थः अयम् आरम्भः ।\n४ - २० - पचेः पक् ।\n५ - २० - भिदेः भित् ।\n६ - २० - छिदेः छित् ।\n७ - २० - अथ यः अत्र सोपसर्गः तस्य ग्रहणम् किमर्थम् न तेन एव सिद्धम् ।\n८ - २० - न सिध्यति ।\n९ - २० - इह के चित् आ क्वेः इति सूत्रम् पठन्ति के चित् प्राक् क्वेः इति ।\n१० - २० - तत्र ये आ क्वेः इति पठन्ति तैः क्विप् अपि आक्षिप्तः भवति ।\n११ - २० - तत्र तच्छीलादिषु अर्थेषु किव्प् यथा स्यात् ।\n१२ - २० - न एतत् अस्ति प्रयोजनम् ।\n१३ - २० - यः एव असौ अविशेषविहितः सः तच्छीलादिषु भविष्यति अन्यत्र च ।\n१४ - २० - न सिध्यति ।\n१५ - २० - अयम् तच्छीलादिषु तृन् विधीयते ।\n१६ - २० - सः विशेषविहितः सामान्यविहितम् ण्वुलम् बाधेत ।\n१७ - २० - वासरूपन्यायेन ण्वुल् अपि भविष्यति ।\n१८ - २० - न सिध्यति ।\n१९ - २० - इदानीम् एव हि उक्तम् तच्छीलादिषु वर्थेषु वासरूपेण तृजादयः न भवन्ति इति ।\n२० - २० - क्विप् च अपि तृजादिः ।\n१ - ४९ - वचिप्रच्छ्यायतस्तुकटप्रुजुश्रीणाम् दीर्घः च ।\n२ - ४९ - वचिप्रच्छ्यायतस्तुकटप्रुजुश्रीणाम् दीर्घत्वम् च वक्तव्यम् क्विप् च ।\n३ - ४९ - वचि ।\n४ - ४९ - वाक् ।\n५ - ४९ - वचि ।\n६ - ४९ - प्रच्छि ।\n७ - ४९ - शब्दप्राट् प्रच्छि ।\n८ - ४९ - आयतस्तु ।\n९ - ४९ - आयतस्तूः ।\n१० - ४९ - आयतस्तु ।\n११ - ४९ - कटप्रु ।\n१२ - ४९ - कटप्रूः ।\n१३ - ४९ - कटप्रु ।\n१४ - ४९ - जु ।\n१५ - ४९ - जूः ।\n१६ - ४९ - जु ।\n१७ - ४९ - श्रि ।\n१८ - ४९ - श्रीः ।\n१९ - ४९ - अपरः आह वचिप्रच्छ्योः असम्प्रसारणम् च इति वक्तव्यम् ।\n२० - ४९ - तत् तर्हि वक्तव्यम् ।\n२१ - ४९ - न वक्तव्यम् ।\n२२ - ४९ - दीर्घवचनसामर्थ्यात् सम्प्रसारणम् न भविष्यति ।\n२३ - ४९ - इदम् इह सम्प्रधार्यम् ।\n२४ - ४९ - दीर्घत्वम् क्रियताम् सम्प्रसारणम् इति ।\n२५ - ४९ - किम् अत्र कर्तव्यम् ।\n२६ - ४९ - परत्वात् सम्प्रसारणम् ।\n२७ - ४९ - अन्तरङ्गम् दीर्घत्वम् ।\n२८ - ४९ - का अन्तरङ्गता ।\n२९ - ४९ - प्रत्ययोत्पत्तिसन्नियोगेन दीर्घत्वम् उच्यते उत्पन्ने प्रत्यये सम्प्रसारणम् ।\n३० - ४९ - तत्र अन्तरङ्गत्वात् दीर्घत्वे कृते सम्प्रसारणम् ।\n३१ - ४९ - प्रसारणपरपूर्वत्वे कृते कार्यकृतत्वात् पुनः दीर्घत्वम् न स्यात् ।\n३२ - ४९ - तस्मात् सुष्ठु उच्यते दीर्घवचनसामर्थ्यात् सम्प्रसारणम् न भविष्यति इति ।\n३३ - ४९ - द्युतिगमिजुहोतीनाम् द्वे च ।\n३४ - ४९ - द्युतिगमिजुहोतीनाम् द्वे च इति वक्तव्यम् ।\n३५ - ४९ - दिद्युत्. द्युति ।\n३६ - ४९ - गमि ।\n३७ - ४९ - जगत् ।\n३८ - ४९ - गमि ।\n३९ - ४९ - जुहोति ।\n४० - ४९ - जुहोतेः दीर्घः च ।\n४१ - ४९ - जुहूः ।\n४२ - ४९ - दृणातेः ह्रस्वः च द्वे च क्विप् च इति वक्तव्यम् ।\n४३ - ४९ - ददृत् ।\n४४ - ४९ - जुहूः जुहोतेः ह्वयतेः वा ।\n४५ - ४९ - ददृत् दृणातेः दीर्यतेः वा ।\n४६ - ४९ - जूः ज्वरतेः जीर्यतेः वा ।\n४७ - ४९ - धायतेः सम्प्रसारणम् च ।\n४८ - ४९ - धायतेः सम्प्रसारणम् च क्विप् च वक्तव्यः ।\n४९ - ४९ - धीः ध्यायतेः वा दधातेः वा ।\n१ - ११ - डुप्रकरणे मितद्र्वादिभ्यः उपसङ्ख्यानम् धातुविधितुक्प्रतिषेधार्थम् ।\n२ - ११ - डुप्रकरणे मितद्र्वादिभ्यः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् ।\n३ - ११ - किम् प्रयोजनम् ।\n४ - ११ - धातुविधितुक्प्रतिषेधार्थम् ।\n५ - ११ - धातुविधेः तुकः च प्रतिषेधः यथा स्यात् ।\n६ - ११ - मित्रद्रुः मितद्रू मितद्रवः ।\n७ - ११ - अचि श्नुधातुभ्रुवाम् इति उवङादेशः मा भूत् ।\n८ - ११ - इह च मितद्र्वा मितद्र्वे न ऊङ्धात्वोः इति प्रतिषेधः मा भूत् ।\n९ - ११ - तुग्विधिः ।\n१० - ११ - मितद्रुः ।\n११ - ११ - ह्रस्वस्य पिति कृति तुक् भवति इति तुक् मा भूत् ।\n१ - ३ - शीलितः रक्षितः क्षान्तः आक्रुष्टः जुष्टः इति अपि रुष्टः च रुषितः च उभौ अभिव्याहृतः इति अपि हृष्टतुष्टौ तथा कान्तः तथा उभौ संयोतोद्यतौ ।\n२ - ३ - कष्टम् भविष्यति इति आहुः ।\n३ - ३ - अमृताः पूर्ववत् स्मृताः । न म्रियन्ते अमृताः ।\nस्त्री. अनुकरण ; स्पर्धा ; चढाओढ उ० बापाचे देखोदेखीने मुलगा चोर झाला . - क्रिवि १ वरवर ; स्पर्धेने ; चढाओढीने . २ दुसर्याचे पाहून . अंतरीचा भाव काय कळे लोकां । एक मानी एक देखोवेखी . - तुगा १६ . ५१ . [ देखणे ]\nImitation, following, vieing with, emulating. Ex. बापाचे दे0 नें मुलगा चोर झाला. 2 as ad Emulously.
  