বিশ্ব মহাসাগৰ দিৱস (ইংৰাজীঃ World Oceans Day) প্ৰতি বছৰে ৮ জুন তাৰিখে পালন কৰা হয়। ১৯৯২ চনত ব্ৰাজিলৰ ৰিঅ' ডি জেনেৰিওত অনুষ্ঠিত আৰ্থ ছামিটত কানাডাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাসাগৰ উন্নয়ন কেন্দ্ৰ আৰু কানাডা মহাসাগৰ প্ৰতিষ্ঠানে মহাসাগৰৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু জলজ প্ৰাণী সমূহৰ সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে বিশ্ব মহাসাগৰ দিৱসৰ প্ৰস্তাৱনা আগবঢ়াইছিল।[1] ব্ৰুণ্ডটলেণ্ড আয়োগ অৰ্থাৎ পৰিৱেশ আৰু উন্নয়ন আয়োগে ১৯৮৭ চনৰ ব্ৰুণ্ডটলেণ্ড ৰিপোৰ্টৰ যোগেদি মহাসাগৰৰ সুৰক্ষাৰ বাবে এক গোলকীয় দিৱসৰ উদযাপনৰ বাবে অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ১৯৯২ চনত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিশ্বব্যাপী বিশ্ব মহাসাগৰ দিৱস পালন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য উদ্দেশ্য আছিল আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত মহাসাগৰ আৰু উপকূল অঞ্চলত আন্তঃগাঁথনিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে চৰকাৰী-বেচৰকাৰী সংগঠনৰ সহায়ত এক উপযুক্ত বহনক্ষম নীতি প্ৰস্তুত কৰা।
২০০২ চনৰ পৰা মহাসাগৰ দিৱস মহাসাগৰ আৰু মানৱতাৰ মাজত ওতপ্ৰোত সম্পৰ্কক প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি থকা হৈছে। মহাসাগৰ প্ৰকল্প নামৰ এক ছাতি প্ৰকল্পৰ সহায়ত বিশ্বৰ বিভিন্ন খণ্ডৰ সংস্থা, বিশ্ব মহাসাগৰ নেটৱৰ্ক, চিৰিয়াখানা আৰু একুৰিয়াম সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰায় ২০০০ সংগঠনৰ লগত অংশগ্ৰহণ কৰি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ স্বীকৃতি বিচাৰি চাৰি বছৰীয়া দাবী উত্থাপন কৰিছিল।
এই দিৱসৰ দিনা সাগৰ-মহাসাগৰৰ সুৰক্ষা আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে নতুন অভিযানৰ আৰম্ভণি কৰা হয় আৰু চিৰিয়াখানা আৰু একুৰিয়াম বোৰত বিশেষ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে জলজ পৰিৱেশৰ গৱেষণামূলক অভিযান, সাগৰীয় অঞ্চল আৰু উপকূলীয় বীচৰ চাফ-চিকুণ, শিক্ষামূলক আৰু সজাগতামূলক কাৰ্যপন্থা হাতত লোৱা হয়। কিছু কিছু অঞ্চলত চিত্ৰাংকণ প্ৰতিযোগিতা, চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ আৰু বহনক্ষম সাগৰীয় খাদ্য মেলা অনুষ্ঠিত কৰিও সজাগতা সৃষ্টি কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু যুৱক সমাজে এই দিৱস পালনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। ২০১৬ চনৰ পৰা বিশ্ব মহাসাগৰ দিৱস যুৱ উপদেষ্টা পৰিষদে এই দিৱস উদযাপনত সংৰক্ষণ আৰু সজাগতা সৃষ্টিৰ নেতৃত্ব বহন কৰি আহিছে।
