জাকাৰ্টা কোনো প্ৰদেশৰ অংশ নহয়, ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰে প্ৰত্যক্ষভাৱে শাসন কৰে আৰু "বিশেষ ৰাজধানী এলেকা" বুলি নামকৰণ কৰা হৈছে।
জাকাৰ্টা (ইংৰাজীঃ Jakarta; /dʒəˈkɑrtə/,[টোকা- ১] চৰকাৰী নামঃ জাকাৰ্টাৰ বিশেষ ৰাজধানী এলেকা, ইণ্ডোনেছিয়ানঃ ডায়েৰা খুছুছ ইবু ক'তা জাকাৰ্টা) হৈছে ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৰাজধানী তথা বৃহত্তম চহৰ, (যদিও জাকাৰ্টা নিজে এখন প্ৰদেশ) আৰু বিশ্বৰ এখন লেখত ল'বলগীয়া জনবহুল নগৰ অঞ্চল।
জাভাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত, জাকাৰ্টা হৈছে দেশৰ অৰ্থনৈতিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক কেন্দ্ৰস্বৰূপ। ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰত ইয়াৰ জনসংখ্যা আছিল ৯৭,৬১,৪০৭ জন।[6] ই হৈছে ইণ্ডোনেছিয়া আৰু দক্ষিণ-পূৱ এছিয়াৰ সৰ্বাধিক জনবহুল নগৰৰ অন্যতম।[7] জাব'ডেটাবেক (জাকাৰ্টা, ব'গৰ, ডেপ'ক, টাংগাৰাং আৰু বেকাছি নামৰ সন্মিলিত ৰূপ) বলি জনাজাত, দেশৰ চৰকাৰী নগৰ অঞ্চল হৈছে পৃথিৱাৰ ভিতৰত দ্বিতীয় বৃহত্তম অঞ্চল।
চতুৰ্থ শতাব্দীত প্ৰতিষ্ঠিত এই নগৰখন, ছুন্দা সাম্ৰাজ্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱসায়িক বন্দৰলৈ পৰিণত হয়। ই ডিউট্ছ ইষ্ট ইন্দিছৰ ডে ফেক্ট' ৰাজধানী আছিল (সেই সময়ত বেটাভিয়া বুলি জনাজাত আছিল)। ১৯৪৫ চনত ইন্দুনেছিয়াই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰে পৰা বৰ্তমানলৈকে ই দেশখনৰ ৰাজধানী হৈ আছে। বৰ্তমান নগৰখনে দক্ষিণ-পূব এচিয় ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সংগঠন (ASEAN) সচিবালয়তো স্থান লাভ কৰিছে।
জাকাৰ্টা হৈছে বহুকেইখন আৱাসস্থলী তথা নামৰ সৈতে মূল ভূখণ্ডৰ সামগ্ৰিক নামঃ ছুন্দ কেলাপা (৩৯৭-১৫২৭), জয়কৰ্তা (১৫২৭-১৬১৯), বাটাভিয়া (১৬১৯-১৯৪৯), দ্যাকাৰ্তা (১৯৪৯-১৯৭২), আৰু জাকাৰ্টা (১৯৭২-বৰ্তমানলৈকে)
ইয়াৰ বৰ্তমান নামটো "জয়কৰ্তা" শব্দটোৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছে। এই শব্দটোৰ মূল উৎস হৈছে পুৰণা জাভানীজ আৰু প্ৰধানতঃ সংস্কৃত ভাষা। "জয়কৰ্তা"ৰ অৰ্থ হৈছে "বিজয় কাৰ্য", "সম্পূৰ্ণ কাৰ্য", বা "সম্পূৰ্ণ বিজয়"।
জাকাৰ্টাৰ উপনাম হৈছে দ্য বিগ ডুৰিয়ান, এই অঞ্চলত পোৱা একপ্ৰকাৰৰ স্থানীয় ফল,[1] ইণ্ডোনেছিয়ান নিউয়ৰ্ক মহানগৰ (দ্য বিগ এপ্যল) হিচাপে তুলনা কৰিব পাৰি।[10] উপনিৱেশিক যুগত নগৰখনক "ক'নইংগিং ভান হেট অ'ষ্টেন (অৰিয়েণ্টৰ মহাৰাণী) বুলি কোৱা হৈছিল।
