গণৰাজ্য দিৱস (Republic Day) ভাৰতবৰ্ষৰ এক ৰাষ্ট্ৰীয় উৎসৱ। এই দিনটোতে Government of India Act (১৯৩৫) ৰ সলনি ১৯৫০ চনত ভাৰতৰ সংবিধান গৃহীত হৈছিল আৰু ভাৰতৰ পৰিচালনাৰ নথিৰূপে পৰিগণিত হৈছিল।
ভাৰতৰ সংবিধানখন Constituent Assembly of Indiaই ১৯৪৯ চনৰ ২৬ নৱেম্বৰত অনুমোদন জনাইছিল। ১৯৫০ চনৰ ২৬ নৱেম্বৰত এইখন গৃহীত হোৱাৰ ফলত ভাৰত এখন স্বাধীন গণতান্ত্ৰিক দেশ হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া সমাপ্ত হয়। ১৯৩০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীৰ দিনটোতে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে পূৰ্ণ স্বৰাজৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা বাবে গণৰাজ্য দিৱসৰ বাবে এই দিনটো বাছনি কৰা হয়।
স্বাধীনতা দিৱস আৰু গান্ধী জয়ন্তীৰ লগতে এই দিনটো ভাৰতৰ এটা ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন।
ভাৰতীয় সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনাৰ মূল পাঠ্য। ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত ভাৰতীয় সংবিধান গৃহীত হৈছিল।
মহাত্মা গান্ধী নেতৃত্বত অহিংসা আৰু অসহযোগ আন্দোলনৰে পূৰ্ণ ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ পাছত ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত ভাৰতে ব্ৰিটিছ শাসনৰ পৰা স্বাধীনতা লাভ কৰে। সংযুক্ত ৰাজ্যৰ সংসদৰ এখন অধিনিয়ম ভাৰতৰ স্বাধীনতা অধিনিয়ম ১৯৪৭ (10 & 11 Geo 6 c. 30)ৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ ভাৰতক দুখন স্বাধীন দেশ ভাৰত আৰু পাকিস্তানত ভাগ কৰা হয়। জৰ্জ ষষ্ঠক ৰাজ্যৰ মুৰব্বী আৰু আৰ্ল মাউণ্টবেটেনক গভৰ্ণৰ জেনেৰেলৰূপে লৈ ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত ভাৰতে সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰ হিচাপে স্বাধীনতা পায়। কিন্তু তেতিয়া ভাৰতৰ স্থায়ী সংবিধান নাছিল। আইনসমূহ পৰিৱৰ্তিত ঔপনিবেশিক ভাৰত চৰকাৰ অধিনিয়ম ১৯৩৫ক ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আছিল। ১৯৪৭ চনৰ ২৮ আগষ্টত ড॰ বি আৰ আম্বেদকাৰক অধ্যক্ষ পাতি এখন খচৰা সমিতি গঠন কৰা হয়। ১৯৪৭ চনৰ ৪ নৱেম্বৰত এখন খচৰা সংবিধান প্ৰস্তুত কৰি সংসদত দাখিল কৰা হয়। সংবিধান গৃহীত কৰাৰ পূৰ্বে ২ বছৰ, ১১ মাহ আৰু ১৮ দিনৰ ভিতৰত সংসদৰ সদস্যসমূহ ১৬৬ দিনৰ বাবে মিলিত হয়। কিছু পৰিৱৰ্তনৰ পাছত ১৯৫০ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত সংসদৰ ৩০৮ জন সদস্যই নথিখনৰ দুটা হাতে লিখা প্ৰতিলিপিত (এটা হিন্দী, এটা ইংৰাজী) স্বাক্ষৰ কৰে। দুদিন পাছত দেশজুৰি এই সংবিধান গৃহীত হয়। ভাৰতীয় সংবিধানেই হৈছে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ দীঘল লিখিত সংবিধান ।
আমি সৰুৰে পৰা ইয়াৰ বিষয়ে কেইটামান কথা শুনি আহিছো। ইয়াক প্ৰধানকৈ ভাৰতৰ ৰাজধানী অৰ্থাৎ দিল্লীত নিৰ্মাণ কৰা হয়। দিল্লীত, ৰাজপথৰ পৰা ইণ্ডিয়া গেটলৈ যোৱা সূৰ্যৰ সুন্দৰ ৰশ্মিৰে কুচকাৱাজখন এক বিশাল ধৰণে উলিয়াই দিয়া হয়। একে সময়তে, আজিৰ দিনটোত নৌসেনা, সেনা আৰু বায়ু সেনাইও কুচকাৱাজত অংশগ্ৰহণ কৰে, আৰু অভিবাদন জনোৱাৰ সময়ত তেওঁলোকৰ কৃতিত্ব প্ৰদৰ্শন কৰে। ইয়াৰ লগতে আজিৰ দিনটোতে প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অমৰ জোৱান জ্যোতিলৈ পুষ্পাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰে। তেওঁ শ্বহীদ জোৱানসকলক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰে। ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে তেওঁৰ নিৰাপত্তা বাহিনী আৰু এটা 14 ঘোঁৰাৰ বাগীত বহি ইণ্ডিয়া গেটলৈ আহে, য'ত তেওঁক প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আদৰি লয়। তাৰ পিছত, 26 জানুৱাৰীত, ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ভাৰতীয় জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰে। তাৰ পিছত, সকলো গণ্যমান্য ব্যক্তিয়ে সমতুল্য পতাকাৰ সন্মুখত আৰু ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পতাকাৰ সন্মানত ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীত গোৱা হয়। প্ৰতিখন ৰাজ্যই নিজৰ জনপ্ৰতিনিধি উপস্থাপন কৰে।
