Original with; Punjab Vidhan Sabha Digitid by;
Panjal H
ਚੌਧਰੀ ਜਗਤ ਰਾਮ: ਮੈਂ ਇਹ ਲਫਜ਼ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਕ ਮਾਰੀਦੀ ਹੈ ।( ਹਾਸਾ ) ( ਵਿਘਨ)
ਸੋ ਅੰਤ ਵਿਚ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਇਹੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਜਿਹੜੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਬੈਕਵਰਡ ਏਰੀਆ ਹੈ ਉਥੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਗੁਪਤਾ ( ਪਟਿਆਲਾ) : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਇਸ ਗਲ ਦੀ ਫਾਈਨੈਂਸ ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ ਹੋਈ ਹੈ।ਕਈ ਨਵੇਂ ਸਕੂਲ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਪਗਰੇਡ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਟੀਚਰ ਵੀ ਰਖੇ ਗਏ, ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਉਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਜਟ ਵਿਚ ਜੋ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।ਟਾਈਮ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਜੈਸ਼ਨਜ਼ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਖਾਂਗਾ।ਐਗਜ਼ਾਮੀਨੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਅਰਜ਼ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਰਦਾਰ ਉਮਰਾਓ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨਾਲ ਤੁਅੱਲਕ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਕ ਤੁਅੱਲਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੈ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।ਅੱਠਵੀਂ ਕਲਾਸ ਇਕ ਟਰਮੀਨਲ, ਕਲਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਔਰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਟਰਮੀਨਲ ਕਲਾਸ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਤੇ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਫਜ਼ੂਲ ਦਾ ਬੋਝ ਹੈ ਉਹ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ।ਦੂਸਰੀ ਗਲ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਕ ਪਰੋਪੋਜ਼ਲ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਡੈਮੋਕਰਾਟਾਈਜੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।1969 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਅਮੈਂਡਮੈਂਟ ਐਕਟ ਪਾਸ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ ਬਣਿਆ, ਪੰਜਾਬ ਐਜੂ ਕੇਸ਼ਨ ਬੋਰਡ ਐਕਟ ਬਣਿਆ।( ਵਿਘਨ) ਯੂਨੀਵਰਸਟੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿਚ ਰਿਪਰੈਜ਼ਨਟੇਸ਼ਨ ਟੀਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਇਨਟਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਕਟਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਨੌਮੀਨੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨ ਰਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂਬਰ ਭੇਜਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ।( ਵਿਘਨ)
ਫਿਰ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਟੀਚਰਜ਼ ਦੀ ਸਰਵਿਸ ਦੀ ਸਿਕਿਉਰਟੀ ਦਾ ਐਕਟ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਕੁਝ ਰੂਲਜ਼ ਵਗੈਰਾ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਰਹੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਟੀਚਰਜ਼ ਜਿਹੜੇ ਹਨ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ।ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਸਰਦਾਰ ਉਮਰਾਓ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗਲ ਦੀ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਟੀਚਰਜ਼ ਨੂੰ ਇਕ ਸੈਟਿਸਫੈਕਸ਼ਨ ਰਹੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ ।ਕਿਸੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਦਲੀ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਹਾਲਤ ਹੋਈ ਹੈ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਨੈਂਟ ਟੀਚਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਐਮਪਲਾਇਮੈਂਟ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੇ ਥਰੂ ਸਿਕਸ ਪੰਥ ਬੇਸਿਜ਼ ਤੇ ਬੰਦੇ ਰਿਕਰੂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।ਹੁਣ ਇਹ ਜਿਹੜਾ ਸਿਸਟਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਲ ਪਿਆ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ।ਇਕ ਗਲ ਜਿਹੜੀ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਐਡਮਿਨਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਕ ਪਰੋਪੋਜ਼ਲ ਜਿਹੜੀ ਫਿਰ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਡੀਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਦੋ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਲਾਉਣੇ ਹਨ।Digitized by;
uniab Vidhan Sabha
[ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਗੁਪਤਾ]
ਮੈਂ ਇਸ ਪ੍ਰੋਪੋਜ਼ਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਦੋ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਲਾਉਣੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਮਹਿਕਮਾ ਵੰਡਣਾ ਪਵੇਗਾ।ਸਕੂਲ ਵੀ ਵੰਡਣੇ ਪੈਣਗੇ ਅਤੇ ਐਡਮਿਨਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਵੰਡਣੀ ਪਵੇਗੀ ।ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਦੋ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਿਠਾ ਦਿਤੇ ਸੀ, ਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕੋਲ ਤਾਂ 6 ਮਹੀਨੇ ਕੋਈ ਫਾਈਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਈ।( ਵਿਘਨ) ਮੇਰੀ ਅਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਹੌਰੀਜ਼ੈਨਟਲ ਅਤੇ ਵਰਟੀਕਲ ਸਿਸਟਮ ਇਕ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦਾ।( ਵਿਘਨ) ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਪੋਜ਼ਲ ਦਾ ਕਿਧਰੋਂ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਗਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।( ਵਿਘਨ) ਇਕ, ਆਵਾਜ਼: ਬਜਟ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋ ਗਲ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਹਿਣ ਜੋ ਗਲ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਮੁਤੱਲਕ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ) ( ਵਿਘਨ)
ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, 1969-70 ਵਿਚ ਇਥੇ ਜਿਹੜੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਹੋਈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਜੋ ਭੱਠਾ ਬੈਠਿਆ ਹੈ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਹੈ ।( ਘੰਟੀ) ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਬਸ ਮੈਂ 5-4 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।ਹੁਣ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਡਮਨਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਅਰਜ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਿਊਮਨ ਬੀਇੰਗ ਨੂੰ ਡੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਲੀਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਇਥੇ ਟੀਚਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਡਿਮਾਂਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।ਫਾਇਨਾਂਸ ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਵੀ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਵੀ ਬਿਆਨ ਦਿਤੇ ।ਸਪੈਨ ਬਾਰੇ ਜਿਹੜੀ ਮੰਗ ਹੈ ਸਰਦਾਰ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮੰਗ ਮੰਨੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਕਦੋਂ ਮੰਨੀ ਗਈ ਸੀ।ਮੇਰੀ ਅਰਜ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਠਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੀ ਸਪੈਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਟੀਚਰਜ਼ ਸੈਨਸ ਆਫ਼ ਸੈਟਿਸਫੈਕਸ਼ਨ ਫੀਲ ਕਰ ਸਕਣ।( ਘੰਟੀ) ਬਸ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ 2-3 ਗਲਾਂ ਹੋਰ ਕਹਿਣੀਆਂ ਹਨ ਬਹੁਤੀ ਡਿਟੇਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।ਇਥੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਯੂਨੀਅਨ ਟੈਰੀਟਰੀ ਵਿਚ ਲਾਠੀ ਚਾਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ( ਵਿਘਨ) ਟੀਚਰਜ਼ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰੱਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਾਸਤੇ 18 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤਨਖਾਹਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਰੱਖੇ ਹਨ ਇਹ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਗਲ ਹੋਈ ਹੈ।ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਥੋਂ ਬੜੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਮੈਂ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਇਕ ਇੰਸੀਡੈਂਟ ਇਥੇ ਦਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।1970 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਬਾਦਲ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਇਕ ਬੁੱਢੀ ਆਪਣੀ ਲੜਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਕਟਰੀਏਟ ਵਿਚ ਆਈ।ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਹ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਛਪੀ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹੀ।ਜਿਥੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੀਟ ਹੋਵੇ ਉਥੇ ਇੰਨੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਵਾਕਿਆਤ ਹੋਣ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।( ਵਿਘਨ) ਇਥੇ ਸੰਧੂ ਸਾਹਿਬ ਬੈਠ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ, ਬਿਲਡਿੰਗ ਨਹੀਂ ।( ਵਿਘਨ) ਸੰਧੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਾਅ ਐਂਡ ਆਰਡਰ ਦੀ ਗਲ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।ਮੈਂ ਇਹ ਗਲ ਦਵੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।( ਵਿਘਨ)
ਮੈਂ ਸਰਦਾਰ ਉਮਰਾਓ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਚੀਮਾਂ ਸਾਹਿਬ ਜਦੋਂ ਵਜ਼ੀਰ ਸਨ ਇਹ ਸੜਕਾਂ ਖਾ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਢਿਡ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ।( ਵਿਘਨ) ਬਸ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣੀ।ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਅਰਜ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਟੀਚਰਜ਼ ਬਾਰੇ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੈਸਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।( ਘੰਟੀ)
Origina' with;
Punjab Vidhan Sabha Digiti by:
ਬਸ ਜੀ ਮੈਂ ਇਕ ਗਲ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਜਾਵਾਂਗਾ।ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਓਵਰ ਕਰਾਊਡਿੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨ ਘੱਟ ਹੈ।ਉਥੇ ਨਵੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਉਥੇ ਹੋਰ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।ਮੈਂ ਇਸ ਗਲ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਖਿਲਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਬੱਚੇ ਅਵੇਲੇਬਲ ਹਨ ਉਥੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵੇਂ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।ਬੈਲੈਂਸ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸਿਲਸਲਾ ਜਿਹੜਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਚਲਾਇਆ ਸੀ ਉਹ ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਚਲਦਾ ਰਹੇ।ਮੈਂ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਟੀਚਰਜ਼ ਦੀ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰਜ਼ ਬਾਰੇ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚਲਾਇਆ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਕੰਟੀਨਿਊ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੈਨਸ ਆਫ਼ ਸੈਟਿਸਫੈਕਸ਼ਨ ਕਰੀਏਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਇਤਨਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਲੈਂਦਾਂ ਹੈਂ ।श्री यश पाल ( जालन्धर दक्षिण ) : अध्यक्ष महोदय, करता हूं कि श्राफ्ने मुझे बोलने का थोड़ा सा वक्त दिया है ।दिया था ।मैं केवल दोही बातें करना चाहता हूं ।में आपका बड़ा धन्यवाद वैसे मैंने तो इरादा तर्क कर
जब से हिन्दुस्तान प्राजाद हुआ है, तब से इस बात की चर्चा है कि हमारा ऐजुकेशन का सिस्टम तबदील होना चाहिए ।मेरा ख्याल है कि कोई ही ऐसा शख्स रह गया होगा जिसने कहा होगा कि यह ठीक है, इसमें तबदीली लाने की गुंजाइश नहीं।लेकिन आज तक किसी ने ठोस रूप से नहीं बताया कि हमारा system of Education क्या होना चाहिए ।यह तो कुछ ऐसी बात हुई कि हम जिस किश्ती में सवार हैं उसमें सभी सवारों से यह कह दिया जाए कि इस किश्ती में छेद हो गये हैं, किश्ती में पानी भरता जा रहा है, न जाने हम कब डूब जायें: किसी ने यह नहीं बताया कि यह छेद कैसे बन्द किये जा सकते हैं और छेद कहां हैं ।आप अन्दाज़ा लगा सकते हैं कि ऐसी किश्ती के सवारों के मन की क्या दशा होती होगी ।इसमें कोई शक नहीं कि इस system of Education में तबदीली की जरूरत है क्योंकि यह हमारी जरूरत के मुताबिक पूरा नहीं आज कल के सिस्टम के मुताबिक जितने भी पढ़े लिखे स्कूलों या कालिजों से निकलते हैं वे सब के सब बेकार होते हैं, वे किसी काम के नहीं होते ।System of Education के बारे में क्रिटिसिज़म हुआ है, सिस्टम श्राफ ऐगजामीनेशन के बारे में भी सभी लोगों ने शिकायत की है।स्पीकर साहिब, इतनी शिकायतें हैं, नकल मारने की, कि उनकी गिनती नहीं की जा सकती।अब तो ऐसा कोई सेंटर ही नहीं रहा जिसमें नकल मारने की गुंजाइश नहो ।जो इनविजिलेटर्ज़ हैं, प्रोफैसर्ज हैं, या चैकिंग करने वाले हैं वे लड़कों के साथ मिल कर नकल करा देते हैं ।इमतेहान के दिनों में लड़के पढ़ाई की तैयारी करने की बजाये प्रोफेसरों के घरों के एड्रेस का पता करते हैं।कुछ दिन हुए डाक्टर जोशी, अब तो उनका देहांत हो गया है, मुझे मिलने के लिये प्राये ।वे कहने लगे कि नकल मारने की हद ही हो गई हैं, छोटी से छोटी जमात से लेकर ऊपर तक नकल चलती है और अब तक इस का कोई इलाज नहीं मिल पाया ।मैं अर्ज करूं कि मासको यूनिर्वासटी में एक तरजूबा शुरू हुआ है।वहां रिटन ऐगाजामीनेशन नहीं वहां एक बोर्ड है वे विद्यार्थी को सामने बिठा कर उनसे जबानी स्वाल पूछते
होते ।Ori inal with;
[ श्री यश पाल]
हैं।मैंने सुझाव दिया कि यह ढंग ठीक है, ऐसा ही यहां भी कर दिया जाये क्योंकि तब नकल की कोई गुंजायश नहीं रहेगी और बच्चे मेहनत के साथ तैयारी करेंगे क्योंकि वहां ऐक्सटैंपोर जवाब देना पड़ेगा, यह तरीका मास्को में सफलता से चल रहा है ।पर यहां जब प्रॅक्टीकल के ऐगजामिनेशन होते हैं तो प्रोफेसर वहीं विद्यार्थी के नम्बर नहीं लगाता, वह विद्यार्थी के घर का पता पूछ लेता है और जायजा लेता रहता कि कोन सा विद्यार्थी कितने पैसे दे सकता है।शाम को उसके घर जाकर बात करता है; जितने कोई पैसे देता है उसके हिसाब से वह नम्बर लगाता है ।इस तरह का एक सिलसिला चल रहा है।कोई लियाकत नहीं देखता ।यहां जो इतना क्रिटिसिज़म हुआ है सिस्टम ग्राफ ऐजुकेशन के बारे में मैं समझता हूं कि यह कुछ हद तक ठीक ही है ।मैं समझता हूं कि इस सिस्टम में बड़े प्रोप्रेशन की ज़रूरत है ।अब तक इसके बारे में जितनी बातें होती रही हैं वे इस बीमारी को खत्म करने के लिये दवाइयां देते रहे हैं उनसे इसका कोई इलाज नहीं हो पाया।मैं ऐजुकेशन मिनिस्टर साहिब से कहूंगा कि इसकी पूरी छान बीन की जाये ।इस बीमारी का कोई ठीक इलाज ढूंडा जाये यह देखा जाये कि गलती है कहां सिलेबस में गलती है, पढ़ाने के तरीके में गलती है, ऐगजामिनेशन सिस्टम में कहीं नुक्स है, कौन सो बुनियादी गलती है।छानबीन के बाद जहां भी कोई गलती मिले उसे फौरी तौर पर ठीक करना चाहिए ताकि हमारी शिक्षा हमारी जरूरतों की कसौटी पर पूरी उतर सके ।इस सिलसिले में एक हाई पावर्ड कमेटी बनाई जाये जो इस बात की छानबीन करके जल्दी से जल्दी एक रिपोर्ट हमारे सामने पेश करे और उसके बाद सारे ढांचे में संशोधन करना चाहिए ।यह मेरा एक सुझाव है ।दूसरे में यह समझता हूं कि पंजाब सरकार ने भाषा के मसले में एक ठोस कदम उठाया है जिससे भाषा के नाम पर जो झगड़े पैदा होते थे उनको रोकने की कोशिश की है।वैसे न तो कोई पंजाबी का झगड़ा होता है नही हिन्दी का और न ही किसी भाषा का किसी धर्म के साथ सम्बन्ध होता है और जो लोग ऐसा समझते हैं वह गलत हैं।बाईबल की बात लें ।वह न तो हिन्दी में है न पंजाबी में और न वह अंग्रेजी में है, लेकिन यह भाषाएं बोलने वाले इसाई हैं।इसके अलावा मैं बताना चाहता हूं कि हिन्दुओं के जितने भी ग्रन्थ हैं वे सारे के सारे संस्कृत में हैं और हिन्दुओं की आज बड़ी भारी तादाद संस्कृत नहीं जानतो ।मेरे कहने का मतलब है कि किसी भाषा का किसी धर्म के साथ कोई सम्बन्ध नहीं होता।हम ने भाषा और राजनीति को इकट्ठा करके भी बड़ी भारी गलती की है ।इसीलिये हमारी कोई भाषा तरक्की नहीं कर सकी ।न प्रादेशिक भाषा और न राष्ट्रीय भाषा, अभी तक अंग्रेजी ही छाई हुई है ।हम किसी भी देशी भाषा का समुचित्त तौर पर प्रबन्ध नहीं कर सके ।पंजाब गवर्नमेंट ने तीन भाषाई फारमूला लैटर स्पिरिट में मान कर बहुत अच्छा कदम उठाया है, मैं उसका शुक्रिया अदा करता हूं ।राय है कि अभी तक हम पंजाबी को उसका मुनासिब स्थान नहीं दे सके।के साहित्य के विकास के लिए जितने कदम उठाने चाहिएं थे उतने नहीं उठाये जा सके ।पंजाबी का कोई भी लेखक हो उसकी किताब की 1100 से अधिक विक्री नहीं होती ।Panjab DigitalLibrary
हम पंजाबी की readership पैदा नहीं कर सके।4 करोड़ प्रादमी पंजाबी बोलने वाले हैं लेकिन पढ़ने वाले सिर्फ 1100 आदमी ।हमें ऐसा माहौल पैदा करना चाहिए ताकि हमारे साहित्यकारों की ज्यदा से ज्यादा मार्किट बनें ।पंजाबी और हिन्दी भाषा के झगड़े को लेकर हमने दोनों भाषाओं का भविष्य धूमिल कर दिया |तीन भाषाई फार्मूला अपनाकर पंजाब सरकार ने बहुत अच्छा कदम उठाया है ।जैसे मेरे साथी आजाद साहिब ने कहा था, मैं भी आपकी मार्फत सरकार का ध्यान इस तरफ दिलाता हूं कि हमारी पुस्तकें ठीक ढंग से नहीं लिखी गईं।आज़ादी मिलने के बाद 25 साल तक हम यह काम नहीं कर सके।इसके लिए हम सभी जिम्मेवार हैं।हमारे लेखकों ने देश के बदले हुए हालात के मुताबिक पुस्तकें लिखने की कोशिश नहीं की ।कैनेडियन साहिब ने कहा था कि इतिहास को ठीक ढंग से नहीं लिखा गया ।1857 की लड़ाई जो कि आज़ादी की पहली लड़ाई थी उसको ग़दर ही लिखते रहे हैं ।इसके बाद जितने वाकयात थे उनको सही ढंग से पेश करने की कोशिश नहीं की: लेखकों को कमेटी में ऐसे व्यक्तियों को लिया जाए जिन्होंने प्राज़ादी के संग्राम में भाग लिया हो ।बहुत से लोग तो उनमें से मर गए हैं ।जितने रह गए हैं उनके तरूबों का फायदा उठाकर ऐसी पुस्तकें तैयार करनी चाहिए जिनको पढ़ कर देश के विद्यार्थियों को पूरा ज्ञान हो और वह सही ढंग से देशभक्त बन सकें 1 विद्यार्थियों को गांधीवाद का पता चले और क्रांतिकारी इतिहास का ज्ञान हो, नेता जी सुभाष के विचारों का ज्ञान हो ।इस प्रकार क्षेत्रीय संकीर्णता को हम खत्म करने की कोशिश करें।मेरे इतने ही सुझाव हैं ।ਕਾਮਰੇਡ ਸਤ ਪਾਲ ਡਾਂਗ ( ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੱਛਮ) : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਦੋ ਸੈਨਟੈਂਸ ਕਹਿਣੇ ਹਨ ।ਰਾਜਪੁਰੇ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਕਸਤੂਰਬਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਇਸ਼ੂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੋਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅਸ਼ੋਰੈਂਸ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਟੀਚਰ ਵਿਕਟੋਮਾਈਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।ਇਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਚ 21 ਟੀਚਰਜ਼ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਿਕਟੋਮਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੀਇਨਸਟੇਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ।ਉਥੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਗਬਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਦਸਣ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ?ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਸਾਡੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਬੜਾ ਕਲੀਅਰ ਸਟੈਂਡ ਹੈ ਅਤੇ ਲੈਂਗੂਏਜ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਝਗੜਾ ਨਹੀਂ।ਇਹ ਯੂਨੀਲਿੰਗੂਅਲ ਸਟੇਟ ਹੈ।ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਡੀ ਸਟੇਟ ਲੈਂਗੂਏਜ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਡੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਂਗੂਏਜ ਹੈ।ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਕੈਦੀ ਸਾਡੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਸਨ।15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ 25 ਸਾਲਾ ਐਨੀਵਰਸਰੀ ਮਨਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਆਰਡਰ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਲੇਟ ਹੋਈ।ਉਸ ਆਰਡਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਮਹਿਕਮਾ ਟਰਾਂਸਲੇਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੜਾ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਟਾਈਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ, ਫਾਈਨਾਂਸ ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਇਸ ਧੰਨਵਾਦ ਦੇ ਮੁਸ਼ਤਹਿਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇਤਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨ ਇਸ ਬਜਟ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣ ਕੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ।47 ਕਰੋੜ ਰੁਪਿਆ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡ ਕਰਨਾ ਬੜੀ ਵੱਡੀ