( ख) श्लोकः ।क्रिड़न्ति बालका तत्र |स्वामि तन्त्र मनेस्थिता ।तत कृत वीयानीत |नमस्कार कदाश्चनः ।अर्थः ।शुभ देवा वेले अदी बालेक क्रिडा करई तेवे स्वामि तपसिद्ध होई।तपर ये वीजनीती।मन थाई कीछि नोहई ।( ४२- ४३ पृ: )
If children be seen at play during the ceremony, the the austerities of the householder ( tapas) will be crowned with success.XXXII.General matters
( क) धर्माधर्म्म जानीयाते तत्रकाले सनसाधिति ।सभासुभ सरावाणी सिस्त दृष्ठ नकमाणी ।सर्व्वलक्षण सम्पूर्ण सर्व्वाभरणभूषित ।द्रवभन दृष्ट गृस्तकमदचम् |कृममम् स्त्रोणमेवचम् द्रशनतत बोर्जानित्य पुत्र वा धन दृश्यते ||३४||( १० पृ: )
( ख) श्लोकः ।धर्माधर्म वीयानीत तत्र कालेन सिधिती ।शुभाशुभ तारावाणि ।तत्र दुष्टिकर्म्माणि ।अर्थ ।धर्मकथाकु येवे विचारिख ।से तत काळ प्रापत होई।शुभाशुभ कथाही प्राप्त होई।दृष्टे प्रहमानकर पीडा न नागई।थ श्लोकः ।सर्व्वलक्षण सम्पूर्ण |सर्व आरोहणं भूमि |दिव्यवसन परिधाव्य ।सुभ तंत्र न संसयः ।अर्थः ।लक्षण बहोई देहरे सर्व आभरण थिव ।दीव्य वसन परिधापन करिथिव ।एमन्त हेले सर्व शुभ होई ।( ४२ पृ: )
32.You must consider what is lucky and what unlucky, what should be done and what avoided.If you follow the right course, you will be able to avoid the baneful influence of the stars.Clothe yourself with all sorts of good things, put on all the lucky marks.Thus all will be well.XXXIII.Things required for the ceremony
( क) एवे मङ्गल आपोरण |दधि दुग्ध यनधानव शाकरे तण्डूले च श्रीफल पुसॅक हेम चन्दन बासयग्लकम् ।तालति भि धुपदीप अक्षत पूर्ण कुम्भेक रस यवतिल पुञ्जम् ऐस्य न ।शङ्ख दृष्ट।अर्थ एक दधि दुइ दुग्ध सिन यवधान चार शाकर पाँच तण्डुल छ गुया सात सुना आठ पश्चरत्न नरे चन्दन दशरे लुगा एगाररे बलता बारे अक्षत तेररे पूर्णकुम्भ चौदरे माछ पन्दररे माघी तिल षोड़रे गुलुचि सतररे असनछेलि अठररे लेचि येतेक मङ्गलटी ।( १७- १८ पृ.)
दधि दुध शाकर हेमासिन्तिक ।श्रीफलयुग्मवाया।गुड़कताम्वुलेश्व सुवर्णधान पुलचिगोलि चन्द ।घृतमधु गुड़ कदलीय |शंखफोटि दीपकम् ( ३० पृः)
( ख) एवे मङ्गलारोपण विधान कहीवा |श्लोकः ।दघि दुग्ध यवधानं च।साकरं तण्डुलं तथाः।श्रीफल वदरिश्चैव ।चन्दनं वासयुग्मकं अलंकृतं घुपं दीपं ।अक्षतं पुर्णकुम्भकं ।अर्थः ।दधि १ दुग्ध २ यवधान ३ साकर ४ तण्डुल ५ श्रीफल ६ पुस्प ७ चन्दन ८ वास ६ पल १० दुर्वाक्षत ११ धुप १२ दिप १३ वरि पत्र १४ पुर्णकुम्भ १५ रस १६ जवधान १७ सील १८ संखलेडी १६ एतेक मङ्गल ए ।33.The list of things required in the auspicious ceremony is given below : curds, milk, grains of barley, sugar, rice, the bael fruit, plums, sandal- wood, a pair of new cloths, ornaments, incense, lamp, the durbā grass, sun- dried rice, a water- jar filled to the brim with water, betel- nuts, a piece of gold, the five gems, lac- dye for the feet, fish, sesamun seeds, gulancha flowers, bark of the asan tree ( and another object called sankhaledi or sankhajhott).ORISSAN ARCHITECTURA
XXXIV.' Effects' of finding different things in the ground when it is being dug for posting the auspicious pillar
( क) श्लोक।फीट चाटो हनुमानु चास्तिलन्दोचइ टिका |पाषाणो यत्र वल्लुकादृशो तत्र फलानि आयेत् ||पथर फलश्रुति अर्थ |काठे अग्निभये बुरुतात ।अङ्गारे व्याधिपीड़न ।५४ |तृषण प्रवहानि ।स्था अस्तिके नरक्ष नस्यन्ति ।ईटका धन आगम |( १८ and १६ पृः ) ( ख) लीक |काष्ट ईष्टे तनुसाने ।बच्चा ईन्दन ईटकां ।।वचा ईन्दन ईटकां।पासाण पत्र वल्मिको ।हसे तत्र नोयोयएत ।अर्थ |काठे अग्निभय व्या ( घि ?) तृणेन द्रव्यहानी ।अस्थिरे कुलझए ।नवा अर्घ प्रसनबदन ।ईटका धन अपमान ।पासाण वलीका सम्पद ।( ४७ पृ: )
( ग) भस्मास्थि काष्ठ दुस्थतु केश कपोल दन्त रक सर्व्व यदि वाथ शितला चलोष्ठे धर्म्म कुलामलिनी कलाज नाना तस्मिन वदन्ति मुनयो धर्म कीर्त्तिनाशं ।अर्ध्य देवा वेड़े एते पदार्थ थिले एमन्त होइ ।एतेक कि पौडश अङ्गार हाड़ घरकाष्ठ तुष बाल मुण्ड दान्त रक्त वाहार होइवार रकतिया माटी कि इटामाटी भूमि गभीर ठारे शुभ देवा घेले एते पदार्थ पाइले एते पदार्थ थिले मुनिमाने वोइले गृहस्थर धर्मकीर्ति नाश याइ ।भस्मास्थि काष्ठमङ्गारं तुषं वालं कपालकं ।रतपुत्तिकदन्तं च मृद्भान्डास्थिनि यत्र वे ।तत्रावासं न कर्त्तव्यं कृते कीर्त्तिधनक्षयं ॥इष्टकायामर्थलाभं पाषाणे सर्व्वसम्पदः ।सपार्दो निधनं कर्तुरङ्गारच कुलक्षयं ।।( १८ १ः )
34.Do not build the house if the following things are found in the hole dug for posting the auspicious
pillar ashes, charcoal, bones, woodwork of old houses, chaff, hair, skull, or red earth.Under these circumstances, one' s religious merit and fame are likely to be destroyed.Bones will bring about the death of one' s progeny.Brick brings good luck, stone brings prosperity in all matters.XXXV.The ceremony of posting the auspicious pillar
( क) श्लोक |भोतानि राक्षसस्यासँव ।ये तिष्टि खेचर ।ते स्रवे प्रगहणामि बास्तु गृहामहापुस्या ।बाहुमूले स्खनन्ते भूमि ।वास्तुरेस्त चत्रुदश तत्र मध्ये स्त्रीते लक्षी ।जन्त्रे प्रान्तिक नाग नाम ।पहुक्षता वलाक्षता ।सुमधा सुवद प्रिया ।अमुत मुखी सुमती ।सुगन्धिन नेम ...थम्भ थम्भ महायम्भ बारि चामर चारित्रत।ईशाने अधक्कुपिते ।थिरे भवन्ति सर्व्वदा ।धनपुत्र कलह स्वभावे चवला देवी मम गृह थिरे भव ।वसुमतो देहियान प्रिरुहाते शङ्ख निस्वामो आयेके सुभदाएक ||( २६- ३० पृ: ) ( ख) भुहानि सक्षसा सैन्य ५ एति पुते खेचरा ।सवे प्रतिगछन्तु ।बास्तु गृहाब्रकं शुभं ।शुभख्यात जेते होईब खोलिवा।ताहा जाणिमा ।बाहुमूले खनने भूमि ।वास्तुवार चतुसत ।तत्र मध्ये स्थिति लक्षी ।पुज्यतेपि च नागका ।५ ।एवे नाग जाति मान नाम ।पाहड त्रावलि छत्रा ।सुमेघा सुमति पिया |सम्वतिमुख सुमेति ।सुगन्धि कालनेमिका ।।स्तम्भ स्तम्भ महास्तम्भ |चारि वामर दइवत ।ईशान्ये थर्थ पलवा धिर भवतु सुर्वदा ।धनपुत्र कलत्रं च ।याव चन्द्रर्कमेदिनी ।सभावे चचला देवी।महाम गृहस्थिरं भवे ।वसुमति देहि स्थान |सर्व्वद्रव्य शुशोभनं ।संहाथे शंखनिस्वामी ।आयते शुभदायक ।भद्रगति हिजवरणं ।दधि छत्रादिमर्दलं ।विहार दिव्यवसनं पुष्प फलसुशोभनं तवादिज भयं च ।मङ्गल सानन्द ये जेक्षू पुनर्वसुनयं ।गृहारम्भ विधियते ।सर्वजनवरण ।सवेस वेद उकति ।पुछन्त श्रीकरे श्रिया ।राजश्रो करभोगि ।धनसुत ।नववस्त्र सुशोभनं ।( ५६ - ५६१ः )
35.During the ceremony, say unto ghosts, rākshasas and other denizens of the heavens, " You depart".Worship the nāgas.Pray to the Earth- goddess, " Oh Earth, give shelter unto me.Thou art adorned with all sorts of good things".Say unto Lakshmi, the goddess of wealth, " Oh Goddess, thou who art naturally restless ( one who doth not favour the same household for a long time ) , stay in my house, undisturbed, as long as the sun and moon endure".The Brahmin priest should be worshipped ( and other ceremonies also performed.The use of curdled milk, an umbrella, the drum, fruits and flower- offerings are also indicated).XXXVI.Laying the foundation- stone
( ग) पथर गोटिए दीर्घप्रति मष्ट आंगुल उच्चप्रमाणे हेव ।एथि चारिदिग चारिकोणकु आदेरि पद्मपाखुड़ा आठगोटी हेब।मध्यरे केशर हेव नागर ।हृदयरे हेउ ओ उदरे हेउ खातखोलि भूमिकि शुद्ध करि मङ्गलारोपण करि धूपदीप नैवेद्य गन्ध पुष्प ताम्बुल प्रामदेवतीमानकर पूजा करिब ।शिल्पि जोतिष ब्राह्मणकु पूजा करिव ।विप्रहस्ते स्थिरभव इति मन्त्रेण गर्त्त शुभ देव ।चारिदिगकु चारि कोणकु पाखुड़ामाने सरि होइ ये याहा दिगकु थिवे दिगभेद नहिम |36.Take a block of stone 8 digits in length, breadth and height.Carve upon it a lotus with eight petals and show its pistil clearly.Dig a hole at the heart or stomach of the Vastu- naga and purify it with proper ceremonies.Worship the guardian deities of the village with incense, lamp, rice- offerings, sweetsmelling articles, flowers and betel- leaves.Worship the artist.astrologer and the priest." Being placed by the hand of the Brahmin, thou remain ( there ) permanently" : place the