L.A.Bill No.XVIII of 1954, the Hyderabad Abolition of Inams Bill, 1951
జనరల్ డిస్కషన్ జరిగినప్పుడు ఇక్కడ మిత్రులు చాలామంది మాట్లాడారు.అందులో ముఖ్యంగా గద్వాల్ ప్రాంతంలో సన్నిహిత సంబంధం వుండి అక్కడి ప్రజా ఉద్యమంతో పేరుగా సంబందంవున్న గౌరవసభ్యులు రామిరెడ్డి గారు మాట్లాడారు.వారు స్పష్టంగా చెప్పింది ఏమంటే - అక్కడీ రైతాంగం తాము కొనుక్కొన్న భూమికి ధరలు చెల్లించిన తరువాత, వాళ్ళకు ఇనాందార్లు దవామి కౌలు రిజిస్ట్రీ చేశారు.అనగా పర్మనెంటు టెనస్సీ హక్కు అన్నమాట.ఇనాందార్లకు కానూన్ ప్రకారం భూములను అమ్ముకొనే హక్కు లేదు అనేదాన్ని అందరూ అంగీకరించక తప్పదు.వారికి అమ్ముకొనే హక్కు లేకపోయినప్పటికీ రైతులకు భూములను అమ్ము కొన్నారు.ఖరీదు దార్ల నుంచి డబ్బు వసూలు చేసుకొన్నారు.అయితే భూమిని అమ్మి విక్రయ దస్తావేజు రిజిష్టరుచేసే హక్కు లేదు కాబట్టి శాశ్వతకౌలు అని వ్రాస్ రిజిష్టరు చేస్తే రైతుకు అనుభవించే హక్కు వుంది కదా, ఆ ప్రకారం శాశ్వత కౌలును రిజిష్టరు చేస్తున్నాము కదా, అని, భూస్వామి రైతులను నమ్మించి డబ్బు తీసుకొని కౌలును రిజిష్టరు చేయటం జరిగింది.ఆ సత్యాన్ని గుర్తించకుండా పర్మనెంటు పెసెంటును కూడా నష్టపరిహారం ఇవ్వమని గుడ్డిగా కోరడం రైతాంగానికి ప్రేమదాయకం కాదు.నష్టపరిహారం చెల్లించకుండా పర్మినెంటు టెసెంటు ఎలా అయినాడు?అటువంటి అవకాశం యిచ్చేటటువంటి చట్టం ఏమైనా వుందా ?ఈ విషయాలన్నీ ముఖ్యంగా రెవిన్యూ వ్యవహారాల్లో ఆరితేరిన రంగారెడ్డిగారు బాగా ఆలోచించాలి.న్యాయంగా రైతులు డబ్బులిచ్చి కొనుక్కొని, వర్మ సెంటు కౌలును రిజిష్టరు చేయించుకొన్న వాళ్ళను తిరిగి ఇప్పుడు డబ్బు ఇవ్వమని వేధించడం అంతకంటే ప్రజావ్యతిరేక చర్య యింకొక టుండదు.డబ్బు ఇచ్చి కొనుక్కొన్నదానికి తిరిగి డబ్బు చెల్లించమని ప్రజలను వేధిస్తూ, విధంగా ఇనాందార్లకు పూర్తి లాభాన్ని చేకూర్చడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.రామిరెడ్డి గారు మాట్లాడుతూ స్పష్టంగా చెప్పినదేమంటే భూమిశిస్తు కు ౧౦, ౦౧ రెట్లు యిస్తేనే భూస్వాములు ఖందుదార్లకు పట్టా హక్కులు యిస్తా మంటున్నారని చెప్పారు.అయితే ఈ బిల్లులో వున్నదాన్ని బట్టి చూస్తే మార్కెట్ వ్యాలూలో 9 శాతము చెల్లిస్తేనే అమ్మవలసిన బాధ్యత ఇనాందారు మీదవుంది.కాని మంత్రిగారు తెచ్చిన సవరణలో దానిని తీసివేసి, అX రెట్లు భూమిశిస్తు ఇనాందారుకు యిప్పిస్తామని గ్యారంటీ చేస్తున్నారు.ఈ విధంగా మార్చడానికి ఇనాందార్లు రంగారెడ్డి గారిమీద వత్తిడి తెచ్చారేమోనని అనుకోవాల్సి వుంది.నిజామాబాదు వ్యవహారాలతో పూర్తిగా సంబంధం వున్న ఒకరు, అక్కడ భూమి ధర వెయ్యి రూపాయలు వున్నదని చెప్పారు.` ఆ ప్రకారం మార్కెట్ వ్యాలూ వుంటే దానిలో అ శాతము అనగా ౨౫౦ అం లు యిస్తే పట్టా వస్తుంది.కాని రంగారెడ్డి గారు భూమి శిస్తు కు అని రెట్లు అని చెప్పరు.౭౫౦ లు ఇనాందారు కు యిప్పించడానికి సంకల్పించారు.ఒక విధంగా మనం చూస్తే, నష్ట పరిహారం యిచ్చి రైతు భూమిని కొనుక్కొన్నా, అతని నుంచి మళ్ళీ ఇప్పుడు నష్ట పరిహారం వసూలు చేయడమ సేది మొదటితప్పు, రెండవది - - - ఆ నష్ట పరిహారం ఎక్కువగా ముట్టచెప్పడానికి కృషి చేయడం, ఇది రంగారెడ్డిగారి ఏవిధంగాను తగదు.ఇలాంటి తగనిపనులు చేస్తూ ప్రజలకు మేము ప్రాతినిధ్యం వహిస్తు న్నామని చెప్పటం " అంతకంటే సిగ్గు చేటైన విషయం యింకొకటి లేదు.నష్టపరిహారం యిచ్చి కొనుక్కొనడంద్వారా రైతులు పర్మనెంటు టేసెన్సీ హక్కు పొందారు.తిరిగి వాళ్ళవద్ద ఏవిధమైన నష్టపరిహారం తీసుకోనకుండా వాళ్ళకు ఖాబిజె కదీం మాదిరి రిజిస్ట్రేషన్ హక్కులు ఇవ్వాల్సివుంది.ఈ నా సవరణను మంత్రిగారు తప్పక అంగీకరిస్తారని ఆశిస్తూ ముగిస్తున్నాను.L.A.Bill No.XVIII of 1954, the Hyderabad.Abolition of Inams Bill, 1954
* شری پل - ین - ریڈی ( وردنا پیٹھ ) :- کلاز ( ۶ ) میں جو ترمیات پیش ھوۓ ھیں اور خاصکر ممبران چارج آف دی بل نے جو ترمیم پیش کی ہے وہ انتہائی غور کرے کے قابل ہیں ۔پرمیننٹ ٹیننٹ سے معاوضہ لیکر آپ اوس کے نام پٹہ کریں گے جس کے لئے اوس کو ( ۲۰ ) گونا زر مالگزاری ادا کرنا ہوگا ۔میں یہ مانتا ہوں کہ خشکی زمینات پر اس کا اثر زیادہ نہیں ہوگا لیکن تری زمینات پر اس کا کافی اثر ھوگا ۔قانون قولداری کے تحت پروٹکٹڈ ٹیننٹ کے لئے ہم نے جو قیمت معین کی ہے اوس سے بھی یہ قیمت زیادہ ہوجاتی ھے ۔وہاں اگر زیر باؤلی اور زیر پرمپوک کے ملٹی پلس کا آپ حساب کریں تو معلوم ہوگا کہ وہاں کسی صورت میں بھی ( ۲۴ ) گونا سے زیادہ دینے کا موقع نہیں ہے ۔وہاں زیر باؤلی کے لئے میگزیمم رنٹ تین گونا سے زیادہ نہیں ہے ۔زیر پارک کے لئے میگزیمم چار گونا سے زیادہ نہیں ہے ۔پارکوں کی اراضی میں ۔سال کا رنگ زیادہ سے زیادہ لے سکتے ھیں اور زیر باؤلی کے لئے ہ سال کا رنٹ طلب کرسکتے ہیں ۔یہ میگزیمم قیمت پٹہ دار طلب کرسکتا ہے ٹیننسی ایکٹ میں قیمتوں کے زیادہ ہونے کے اندیشہ سے ۳۰ پرسنٹ کا مارکٹ ریٹ ( ) رکھا گیا ہے ۔اب ان ترمیات کا جو ٹریژری بنچس کی جانب سے پیش ہوئی ہیں قانون قولداری کو سامنے رکھکر تقابل کیا جاۓ تو معلوم ہوگا کہ وہ پروٹکٹڈ ٹیننٹ سے زیادہ پیسہ وصول کرنا چاہتے ہیں قولداری میں پروٹکٹڈ ٹیننٹس کو جو رعائتیں دی گئی ہیں اس سے بھی استفادہ کرنے کا موقع دینا نہیں چاہتے ۔وہاں ۲۴ گونا سے زیادہ قیمت دینے کی ذمہ داری نہیں ہے ۔اور نہ پہ ۴۰ پرسنٹ جو مارکٹ پرائس ھوسکتی ھے وہ لے سکتے ہیں ۔اس میں ۴۰ پرسنٹ یا ۲۵ گونا جو بھی زیادہ اور جو پرمیننٹ ٹیننٹ ( Permanent tenant ) پے ( کرسکتا ہے ایسا نہیں رکھا گیا ہے ۔ہم یہاں یہ دیکھتے آرہے ہیں کہ جو ترمیات پیش
ہوئی ہیں وہ ٹیننٹ کے حقوق کو ملحوظ رکھتے ھوۓ پیش نہیں ہوئی ہیں بلکہ ان میں انعامدار جو زمیندار ہیں ان کا لحاظ کیا گیا ہے ۔ایسے زمینداروں کو زیادہ سے زیادہ رقم کس طرح دلائیں اس اصول پر قیمت رکھی گئی ہے اور سوا کچھ فائدہ ٹیننٹس کو پہنچ سکتا تھا تو اس کو بھی آپ حذف کررہے ہیں ۔اس کے یہ صاف معنے ہیں ۔بل پیش کرتے وقت آپ کو یہ ملحوظ رکھنا چاہیئے تھا کہ انعامی اراضیات میں خالصہ کی اراضیات زیادہ ہیں ۔اور خالصہ کی اراضیات پر محکمہ بندوبست نے بندویست مشخص کیا ہے تو اس لحاظ سے کہ مختی نہ ہو ملٹیپلس مقرر ھونا چاھیئے تھا ۔اب اس چیز کو ماننے کے باوجود بازاری قیمت کا ایک چوتھائی کے جزو کو حذف کر نا طے کئے ھیں ۔آپ جانتے ہیں کہ آج کاشتکاروں کے کیا حالات ہیں ۔اس کی زراعت کی جتنی بھی پیداوار ہے وہ روز بروز کیسے گرتی جارہی ہے ۔ہمیں قانون قولداری مدون کرتے وقت یہ توقع نہ تھی کہ کاشتکاروں کی بے انگ کیپاسی ( کہ اتنی جلد گرجائیگی ۔مگر آج ان کی طرف دیکھئے ۔آج انکی کیا حالت ہے ۔آج وہ ساھوکاروں کے پاس جاکر معمولی زراعت کے اخراجات کے لئے بھی بلک رہے ہیں ۔اور ان کے پاس کچھ ساز و سامان تھے تو اس کو رہن مار رہے ہیں نوبت یہاں تک پہنچ چکی
L.A.Bill No.XVIII of 1954, the Hyderabad Abolition of Inams Bill, 1954
ھے کہ جن لوگوں کے پاس آئیل انجنس ہیں وہ انجن کے لئے آئیل مہیا کرنے کے بھی موقف میں نہیں ہیں کیونکہ آج نہ صرف اجناس کی قیمتیں گرتی جارہی ہیں بلکہ ان کے کمرشیں کرا پس ( ) کی قیمتیں بھی بری طرح گرچکی ہیں ان حالات میں آپ ملٹیپنس کو بیس بنارہے ہیں ۔اگر آپ اس میں قیمت کا لحاظ رکھتے تو مناسب ہوتا کیونکہ جیسے جیسے اجناس کی قیمت گرتی ھے ویسے .ویسے زمین کی قیمت بھی کم ہوتی ہے ۔اگر ہم تھوڑی دیر کے لئے یہ تسلیم کرلیں کہ حالت ایک دو سال اور رہے تو کاشتکار کی حالت ابتر ہوجائیگی ۔آج ھارے ملک اگریکلچرل پاپولیشن ( Agricultural population ے فیصد سے بھی زیادہ ہے اگر انکی قوت خرید گر جاتی ہے تو اس کے معنی یہ ہیں کہ ملک کی اکانمی ( Economy ) بری طرح متاثر ہونے والی ہے ۔مگر ان چیزوں کو آپ پیش نظر رکھنا نہیں چاہتے بلکہ بازاری قیمت کاہ ۲ فیصد کے جزو کو ختم کر کے جس قدر جلد ھوسکے انکی منقولہ اور غیرمنقولہ جائدادوں کا ھراج کرکے ان مفت خوروں کو دلانا چاہتے ہیں ۔یہ ہیں آپ کے اصول اور طریقے جو ترمیات کے روپ میں ھارے سامنے پیش ہوۓ ہیں ۔ان کو مان لینے کا یہ نتیجہ ہوگا کہ ہم دیدہ و دانستہ ان غریب ٹینٹس کا گلا گھونٹ رھے ھیں ۔اس لئے ٹریژری بنچس کی جانب سے جو ترمیات پیش ہوئی ہیں وہ قابل غور ہیں ۔کانگریس کے آنریبل ممبرس ان پر سنجیدگی سے غور کریں ۔وہ بار بار یہ تو کہتے ہیں کہ ان غریب لوگوں کی نمائندگی کرنے کے ٹھیکہ دار ہم ہی نہیں ہیں  ہم مانتے ہیں کہ ہمہی ٹھیکہ دار نہیں ہیں ۔اس کا ٹھیکہ آپ کو بھی ہے ۔لیکن جب ایسی چیزیں آتی ہیں تو پھر آپ کی آواز کیوں نہیں اٹھتی ۔غریبوں کے حقوق کا لحاظ کیوں نہیں کیا جاتا ۔اور جب یہ قانون بن جائیگا تو ہم غریبوں کے سامنے کیا منہ لیکر جائینگے ۔اس لئے ایسی ترمیات جو زمینداروں کو فائدہ پہنچانے کے لئے پیش کی گئی ہیں ان میں اپوزیشن کی جانب سے پیش کی ھوئی ریزنیبل ( ) ترمیات پر سنجیدگی سے غور کرنا چاھیئے ۔ہاؤز میں مختلف اوقات میں مختلف معزز اراکین نے ظاہر کیا ہے کہ آج جو پرمیننٹ ٹیننٹس ہیں وہ انعامداروں کو اس پہلے کافی معاوضہ د بکر زمینات حاصل کئے ہیں ۔ایسے لوگوں سے کمپنسیشن طلب کرنا ان پر بے حد سختی ہوگی ۔کوئی انعامدار مفت میں قول لوٹا کر نہیں دیتا ۔اس کا تجربہ ہم سے زیادہ اوس طرف کے آنریبل ممبرس کو ھے کیونکہ انکے تعلقات قریب سے رھے ھیں ۔اس لئے
پھر اس قانون کے ذریعہ سے مزید کمپنسیشن دلانے کی تجویز نہ ہونا چاہیئے یہی ہاری ترمیات کا منشاء ہے ۔ہم نے کہا ہے کہ پرمیننٹ ٹیننٹ ھم نے کہا ہے کہ پرمیننٹ ٹیننٹ سے کوئی کمپنسیشن نہ لیا جاۓ ۔جیسا کہ ہم قاض قدیم کو بلا معاوضہ پلہ کرنا چاہتے ہیں ویسا ہی پرمیننٹ ٹیننٹ کیلئے بھی چاہتے ہیں ۔ہم نے دوسری ترمیم ضمن ( ۲ ) میں یہ رکھی ہے کہ ساڑھے چار فیملی ھولڈنگ سے زیادہ زمین رکھنے والوں کو کوئی معاوضہ دینے کی ضرورت نہیں ہے ۔ہم نے یہ اصول اسلئے بتایا ہے اور ماری جانب سے مسلسل ایسے متعدد نظرئیے پیش کئے