Punjab Vidhan Sabha
Digitized by;
Panjab Digi
REPORT OF THE COMMITTEE OF PRIVILEGES REGARDING HANDCUFFING (32)61 OF COMRADE MAKHAN SINGH TARSIKKA
ਬਾਬੂ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ( ਲੁਧਿਆਣਾ ਉਤਰ) : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, note of dissent ਦੇ opening paragraph ਦੇ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ( ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਚੌਧਰੀ, ਰਿਜ਼ਕ ਰਾਮ ਹਨ ਔਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ endorse ਕੀਤਾ ਹੈ)
"....I am in perfect agreement with the general principles, viz., firstly that the mere handucffing of a Legislator would not per se constitute a breach of privilege and secondly that if such hand- cuffing results from a desire to harass and deter a legislator from discharging his activities in the House, that would certainly be a gross breach of privilege.."
ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ mere handcuffing breach of privilege ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਚੀਜ਼ ਅਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ clear ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ।Privileges Committee ਦੇ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਂਬਰ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ.ਕਿ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਦਾ as Member ਕੋਈ privilege ਨਹੀਂ ਹੈ ।ਲੇਕਿਨ ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਅਗਰ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ House ਦੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤਕਰੀਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕੋਈ adjournment motion ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ privilege motion ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਔਰ ਉਸ ਦੀ ਵਜਾਹ ਕਰਕੇ ਕੋਈ police officer.ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਸਲੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ definitely clear breach of privilege ਹੈ ।ਇਸ ਗਲ ਨਾਲ ਚੌਧਰੀ ਰਿਜ਼ਕ ਰਾਮ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਟੂਟੂ ਔਰ ਪੰਡਤ ਅਮਰਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਖਤਲਾਫ ਨਹੀਂ ਹੈ ।ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ House of Commons ਦਾ rule ਜੋ Chief Minister ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ Home Minister ਸਾਹਬ ਨੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ ਬਿਲਕੁਲ irrelevant ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਔਰ ਨਾ ਹੀ Committee ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ ਕਿ ਅਗਰ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਦੇ Member f ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਹਥਕੜੀ ਲਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ breach of privilege ਹੈ ।ਇਹ ਚੀਜ਼ ਬਿਲਕੁਲ clear ਸੀ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਤਰਸਿੱਕਾ ਨੇ ਏਥੇ ਕੁਝ ਐਸੀਆਂ ਸਪੀਚਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਜ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਅੱਲਕਾਤ ਜੰਡਿਆਲਾ police ਦੇ ਨਾਲ ਕਸ਼ੀਦਾ ਸਨ ।ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਰਦਾਰ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਤਰਸਿੱਕਾ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹੋ plea ਲਈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਡਿਆਲਾ police ਦੇ ਤਅੱਲੁਕਾਤ ਇਸ ਲਈ ਕਸ਼ੀਦਾ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ House ਦੇ ਵਿਚ ਜੰਡਿਆਲੇ ਦੀ police ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੁਝ ਤਕਰੀਰਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ।ਜਦੋਂ A.S.I.ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਔਰ S.I.ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕਾਇਦਾ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ knowledge ਵਿਚ ਹੈ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਤਰਸਿੱਕਾ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਖਿਲਾਫ House ਦੇ ਵਿਚ ਕੁਝ ਤਕਰੀਰਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਔਰ charges ਲਗਾਏ ਲਗਾਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਂ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ।ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤਅੱਲੁਕਾਤ ਸਰਦਾਰ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਤਰਸਿੱਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਸ਼ੀਦਾ ਸਨ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗਲ ਨੂੰ ਵੀ ਤਸਲੀਮ ਕੀਤਾ ।ਹੁਣ, ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਫਰਜ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਮੈਂ House ਦੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ officer ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ ਔਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ House ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਹਥਕੜੀ ਲਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ breach of privilege ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ।ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ definitely breach of privilege ਹੈ।ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਡਾਕਾ ਮਾਰਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਗਲ ਅਲਹਿਦਾ ਹੈ
Punjab Vidhan Sabha Digitized by;
Pajab Digital Library
PUNJAB VIDHAN SABHA
[[ घाट घरठ पिंप]
ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਤਅੱਲੁਕ ਹੈ ਸਾਡਾ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ठवीं है ।मामा उां मिठड़ टेष उर मी वि नरें मराठ समईउ मि D.S.P.ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਤਰਸਿੱਕਾ ਨੂੰ ਗਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਥਕੜੀ ਨਹੀਂ लगाटी वाटी भेठ D.S.P.माविष्ठ के टिव ही भाटे विभाठ से दिस विद्या विनरें ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਰਾਮਬਾਗ ਥਾਣੇ ਵਿਚ ਸਰਦਾਰ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਤਰਸਿੱਕਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ staff मामी विहम से हाल better class treatment रोडा आहे |टिम से साभर मराठ Jठलाभ मिथ्य A.S.I.हे विग वि मेठे याम police a ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹਥਕੜੀ ਲਗਾਈ ਸੀ।ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਬਾਗ police station ਤੋਂ ਪੁਲੀਸ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਹੀਂ ।स्पीकर साहिब, हकीकत यह है कि वह जंडियाला से सिर्फ दो constables लेकर
था और उनके साथ उस ने सरदार मक्खन सिंह तरसिक्का को पेश किया।इस से मैं यह कहना चाहता हूं कि फ़र्ज करो उस ने escape करने की कोशिश की और एक मिन्ट के लिये यह बात ठीक मान भी ली जाए कि उस ने ऐसा किया तो मैं पूछता हूं कि जब उसे जंडियाला से लाया गया तो वहां जंडियाला में उन के पास adequate police force थी या नहीं ?जब जंडियाला में श्री तरसिक्का बीमार हुए तो जब उन्होंने दवाई के लिये दरखास्त की तो उस वक्त सरदार सज्जन सिंह S.H.O.वहां हाज़र थे ।सवाल है कि उस वक्त जब सरदार हरनाम सिंह उसको दवाई दिलाने के लिये लेकर गये तो क्यों पूरी police force साथ नहीं ली और उस वक्त भी सिर्फ दो सिपाही ही क्यों साथ गए और जब adequate force वहां थी तो फिर क्यों हथकड़ी लगाई गई |Home Minister साहिब ने खुद इस हाउस में पिछले नवम्बर में ब्यान दिया था कि जब श्री तरसिक्का को ले जाया जा रहा था तो उन के पीछे कुछ बच्चे जा रहे थे जो कह रहे थे " चीनी चूहा मुरदाबाद" और " गुंडा M.L.A.मुरदाबाद ।" ( Interruptions) जब उस को गिरफतार किया गया उस वक्त हथकड़ी नहीं लगाई गई और 9 तारीख के बाद जब उस की शिकायत एक adjournment motion की शकल में आई तो आपने भी उस पर बहस करने के लिये वक्त मुकसर कर दिया था लेकिन हाउस यकदम उठ गया ।तो सवाल उठता है कि अगर वह वाकई desparate character था तो फिर 9 तारीख़ के बाद वह कैसे desparate chararter नहीं रहा जो उसे हथकड़ी नहीं लगाई गई ।यह सवाल था जिसका जवाब Home Minister साहिब को देना चाहिए था कि आया जब पहले हथकड़ी लगाते रहे वह बात जायज़ थी या जो 9 तारीख के बाद हथकड़ी नहीं लगाते रहे वह बात जायज़ है ।इस सिलसिले में मैं एक और अर्ज करता हू |उन दिनों जब श्री तरसिवका गिरफतार हुए इस हाउस के चार पांच Communist मैम्बर और भी गिरफ्तार हुए जिन में से सरदार हरनाम सिंह चमक एक हैं ।श्री तरसिक्का पर कभी डाके का अलज़ाम नहीं था और वह कभी dacoity में commit नहीं हुए लेकिन चमक साहिब पर न सिर्फ Ahmadgarh dacoity case काया बल्कि उन को इस case में सज़ा भी हुई ।