TE VYAMAT E VETA - SARIE
ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਗੁਲਸ਼ਨ ( ਪੱਕਾਕਲਾਂ ਰਿਜ਼ਰਵਡ) : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ ਅਜ irrigation ਦੀ demand ਤੇ ਬਹਿਸ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ ।ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਡਾ ਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ।ਬੜੇ ਬੜੇ ਕਾਲ ਪੈਂਦੇ ਸਨ, ਅਜ ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉਤੇ ਪਾਣੀ ਛਾਲਾਂ ਹੈ ।ਇਸ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਥਲਿਓਂ ਔਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਕਢ ਕੇ ਲੈ ਆਂਦਾ ਹੈ ।ਬਲਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਇੰਜ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਹੁਣ ਐਡਾ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਰਖਾ ਨੂੰ ਬੰਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ।ਫੇਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਿਕਮੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਦਾਦ ਦਿਤੇ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ।ਲੇਕਿਨ ਇਕ ਗਲ ਜ਼ਰੂਰ ਅਰਜ਼ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਜਿਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਾਣ ਦੇ ਜਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਬਠਿੰਡੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਔਰ ਹਿਸਾਰ ਦਾ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ tail ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੈ ।ਉਥੇ tube- well ਨਹੀਂ ਲਗ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਥਲੇ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ ।ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਸਰਹੰਦ ਕੈਨਾਲ ਜਿਹੜੀ ਬਠਿੰਡੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠ ਬਰਨਾਲੇ Division ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸੇਮ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁਜਿਆ ਹੈ ।ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਸੇਮ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਨਹਿਰਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਰਜਬਾਹੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸੜਕਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਇਧਰੋਂ ਓਧਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬਰਖਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰੁਕ ਜਾਏ ਤਾਂ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਸੇਮ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਨਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਜਾਏ, ਰਜਬਾਹੇ ਦੇ ਹੇਠ syphons ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਔਰ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਹੇਠ ਦੀ ਪਾਣੀ ਨਕਾ ਜਾਣ ਲਈ ਪੁਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਕਢ
ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨ ਸੇਮ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ।ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਕਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਕਾਫੀ ਸੰਤੋਖਜਨਕ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਣੀ ਬਾਹਰ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਅਗੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ।ਮੈਂ ਖੁਦ ਕਈਆਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ।ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਏਕੋਟ ਵਲ ਮੂਮ, ਗਹਿਲ, ਦੀਵਾਨੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚੋਂ ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਗੇ ਲੰਘਣ ਲਈ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ।ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਉਥੇ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਏਕੋਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਹਿਣਾ, ਭਦੌੜ, ਦੁਲੇਵਾਲ ਔਰ ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਤਕ ਪਾਣੀ ਖਲੋਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੜੀ ਸੇਮ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਚੋਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਖਾਈ, ਦੀਨਾ, ਪਖਰ ਵਢ ਨੂੰ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਪਾਣੀ ਗੁਰੂਸਰ, ਭਗਤਾਭਾਈ, ਬਹੁਜ ਥਰੋੜ ਅਰਕਲੀਆ ਜਲਾਲ ਜਲਾਲ ਆਦਿ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦਬ ਗਏ ਹਨ ।ਇਸ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸਰਦਾਰ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਨੇ ਖੁਦ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪਿੰਡ
Original with;
Punjab Vidhan Sabha
Digitized by;
PUNJAB VIDHAN SABHA
ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਹਨ ।ਜਲਾਲਦੀ ਔਰ ਭੋਡੀਪੁਰੇ ਵਿਚ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਅਜੇ ਤਕ पाटी पड़ा है।हालाही हा मिलमला वी घर ठिा है |P.W.D.हे मिलिमटव ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਵੀ 8 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਮੌਕਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।CONSTRUCTION OF IRRIGATION, NAVIGATION, EMBANKMENT (19)145 AND DRAINAGE WORKS
ਮੈਂ, ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਜਿਥੇ ਸੇਮ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਕੱਲਰ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ਉਥੇ ਸੇਮ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੱਲਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਨਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬਣ ਜਾਣ ਨਾਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲਾਂ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ।ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ, ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਇਹ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਗੇ ।चौधरी सरूप सिंह ( हांसी ' जनरल' ) : स्पीकर साहिब, इस बात से कोई इनकार नहीं कर सकता कि पिछले 11, 12 सालों में पंजाब में नई नहरें निकालने का काम बड़ी तेज़ी से हुआ है लेकिन जहां इस महकमे की तरफ़ से ज्यादा से ज्यादा नहरें निकाली गई हैं वहां उतनी ही तेज़ी से सेम का फैलाव भी होता गया है |आज हालत यह है कि जितनी नई ज़मीन में आबपाशी होने लगी है, जहां partition के बाद नहरें निकाली गई हैं और जो उन से सैराब होती है, तकरीबन उस के मुकाबिले में उतनी ही ज़मीन पंजाब में सेम के नीचे आ गई है ।आज से पहले चार पांच सालों से मतवातर इस हाउस में और इस से बाहर पब्लिक जलसों में और अखबारात के ज़रिये इस सेम के मसला की तरफ़ सरकार का ध्यान कई मर्तबा दिलाया गया है ।लेकिन मैं तो यह कहूँगा कि यह पहला ही साल है जब सरकार ने यह महसूस किया है कि यह मसला काफ़ी भयानक शक्ल में हमारे सामने आ खड़ा हुआ है ।इस से पहले इस water- logging के लिये जो रुपया कभी रखा गया है वह तो मैं समझता जैसा कि मेरे साथी ने कहा है कि वह सिवाय दो तीन जगहों के और किसी के लिये नहीं रखा गया है यानी यह सिर्फ़ जिला अमृतसर और करनाल के लिये रखा गया है।मैं इस बात से तो इनकार नहीं करता और यह नहीं कहता कि वहां यह मसला नहीं है।वहां यह मसला काफ़ी भयानक है लेकिन इस के साथ साथ, पहाड़ी इलाकों को छोड़ कर आज पंजाब का कोई जिला भी ऐसा नहीं जहां सेम का मसला न खड़ा हो गया हो ।आज जहां हम कहा करते हैं कि क्योंकि पंजाब एक ज़रायती सूबा है इस लिये यहां पैदावार बढ़े और यहां अनाज ज्यादा पैदा हो ताकि हम दूसरी States को फालतू अनाज भेज सकें वहां हमें उन बीमारियों के इलाज के लिये भी रुपया रखना चाहिये जि.से अनाज की पैदावार घटती है।Water- logging से अनाज की पैदावार घटती तो है ही, इस के साथ मैं यह भी बताना चाहता हूँ कि कुछ ऐसी ज़मीनें हैं जो पिछले चार पांच सालों से सेम के नीचे आ चुकी हैं और जिन के बारे में मैं सही तौर पर बताना चाहता हूँ कि वहां सिर्फ़ अनाज की पैदावार के घटने का सवाल नहीं बल्कि वहां तो अनाज के पैदा होने का ही सवाल है !Original with; Punjab Vidhan Sabha
Digitized bys