[ श्री रला राम]
में थी तो इस की हालत बेहतर थी ।अब remodelling हो रही है तो पानी कम होता जा रहा है ।अभी सरकार की यह जो स्कीम थी कि कुछ नई नहरें निकाली जाएं या कुछ लोगों के जो private कूहल हैं उनको ले लिया जाए तो लोगों ने बहुत बावेला किया कि जब यह सरकार के पास चले जाएंगे तो हमें बहुत भारी तंगी हो जाएगी।यह ठीक है कि रिश्वतस्तानी कम हो गई है।सौ में से 25 फीसदी कम हो गई है और बाकी 75 फी सदी रह गई है।इस लिए लोग घबराते हैं कि private कूलों का जब इन्तज़ाम सरकार के हाथों में आ जाएगा तो उन की services में कमी
जाएगी ।इस लिए वह वावेला करते हैं कि उन की नहरों को उनके अपने हाथों में रहने दिया जाए ।वे सरकार के पास उन नहरों को नहीं जाने देना चाहते ।इसलिए हमारे मिनिस्टर साहिब इस बात का प्रयत्न करें कि जो लोग नहर के महकमे में काम करते हैं वह जनता से अच्छा व्यवहार अर्थात ( courteous treatment) करें।इस सम्बन्ध में लोगों में नहर के महकमा के खिलाफ काफी जज़बा काम कर रहा है।अगर उचित प्रयत्न किए गए तो यह जज़बा ठीक हो जाए गा ।मैं समझता हूँ कि जो फैलाव की policy है उस के खिलाफ जो लोगों में जज़बा है अगर जरूरियात को देखकर पानी दिया जाए और अगर वजीर साहिब इस बारे में प्रयत्न करे तो मैं समझता हूँ कि यह शिकायत दूर हो सकती है --
अध्यक्ष महोदय !हमारे हशयारपुर के जिले में भाखड़ा और नंगल से जो नहरे निकल रही हैं वह सारे पंजाब को सैराब करेंगी।यह बड़ी अच्छी बात है।मगर पंजाब के इस जिले को भी इस का कुछ न कुछ हिस्सा मिलना चाहिए।फिर जो रकम Tube- wells के लिए खर्च की गई है उसका बहुत कम हिस्सा हुशयारपुर के जिले को मिला है।दमुआ तहसील में Tube- well लगाने की बहुत गुजायश है और जो उसके ऊपर का इलाका है वहां हाजीपुर के आसपास के इलाके में Tube - well के जिरये Irrigation हो सकती है।आखिर हुशयारपुर को भी उसका हिस्सा मिलना चाहिए।अगर नहर नहीं आ सकती तो कोई गिला नहीं ।जो 24 या 25 Tube wells इस जिला को दे दिए गए हैं वह नाकाफी हैं और उन से हमारे इलाके की जरूरियात पूरी नहीं हो सकतीं ।एक और बात, अध्यक्ष महोदय, मैं आपके द्वारा मिनिस्टर साहिब तक पहुँचाना • चाहता हूँ वह यह है कि मेरे इलाके में कुछ नहरें हैं जो लोगी की private हैं लेकिन उन लोगों की माली हालत खराब हो जाने की वजह से वह उन्हें चला नहीं सकते वह सरकार को बिला मुआवजा देने को तय्यार हैं।इस लिए सरकार को चाहिए कि वह इन्हें बिला मुआवजा ले ले ताकि इन से सिंचाई का जो फायदा लोगों को पहुँचता है वह पहुँचता रहे।लेकिन मुझे यह कहते हुए ज़रा भी झिझक नहीं होती कि इतनी जपोजहद के बावजूद भी अभी तक महकमे ने इस बारे में किसी किस्म का फैसला या कार्यवाही नहीं की।अगर कुछ ऐसी नहरें हैं जो लोग चला नहीं सकते क्योंकि उन का खर्च बर्दाशत नहीं कर सकते ।इस लिए महकमे को उन नहरों के लेने का शीघ्र प्रबन्ध करना चाहिए बजाए इस के कि उन पर नई तहरें ठोसी जाए।अगर इन नहरों को यह महकमा ले ले तो Grow More Food Campaign के सिलसिले में काफी सहायता मिलेगी।Original with;
Purab Vidhan Sabha
Digrized by;
Panjab Digital Library.PUNJAB LEGISLATIVE ASSEMBLY
Panjab Digital Library
Digitized by;
Punjab Vidhan Sabha
Driginal with;
आखरी बात जो मैं कहना चाहता हूँ वह यह है कि शाह नहर को सरकार के में आए हुए तकरीबन चार साल हो चुके हैं।लेकिन उस नहर के मालकान को अभी तक मुआवजा नहीं मिला।कई बार मैं ने इस बारे में सवाल पूछे हैं तो जवाब यह मिलता रहा है कि बहुत जल्द अदायगी कर दी जाएगी लेकिन अभी तक उन को मुआवजा नहीं मिला ।मुझे कहते हुए दो साल हो गए हैं, मैं यह बात महकमे तक पहुँचाना चाहता हूँ कि जब शाह नहर का मुआवजा सरकार ने देना ही है तो जितनी जल्दी हो सके दे दिया जाए ।IRRIGATION -- CAPITAL
ਸਰਦਾਰ ਅੱਛਰ ਸਿੰਘ ਛੀਨਾਂ ( ਅਜਨਾਲਾ) ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ !demand 9 ਦੇ ਥਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਏ ਕਢਣ ਲਈ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਬੇ ਕਢੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।ਉਹ ਲੁਕੇ ਹੀ ਵਗ ਰਹੇ ਹਨ ਹਾਸਾ।ਸੁਣਿਆ ਕਰਦੇ ਸਾਂ ' ਨਹੀਂ ਰੀਸਾਂ ਝਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵੇਂ ਸੁਕਾ ਪਿਆ ਵਗੇ' ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸੂਏ ਭੀ ਸੁਕੇ ਹੀ ਵਗਣ ਲਗ ਪਏ ਹਨ ।ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ !ਆਪ ਭੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਨਹਿਰਾਂ ਦੀ Advisory Committee ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ।ਉਥੇ ਬਹਿਸ ਭੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਇਆਂ ਨੂੰ remodel ਕਰਾਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ।ਮਾਧੋਪੁਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ !ਆਪ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਬਾਹਿਆਂ ਨੂੰ remodel ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਨੀਵਾਲ ਮੋਗੇ ਨੂੰ ਰਾਤੋ ਰਾਤ remodel ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਇੱਟਾਂ ਲਾਕੇ ਛਤ ਪਾ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਹ ਚੋਰੀ ਹੈ, ਡਾਕਾ ਹੈ ।ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵਿਆਂ ਸੂਇਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਪਾਣੀ ਖਲਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਆਬਿਆਨੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਅਤੇ ਇਹ Grow More Food Campaign ਜਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਚਾਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਮੈਂਬਰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਖਰਚ ਦੀ ਬੜੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਮਗਰ ਸਚੀ ਗਲ ਤਦ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ।ਇਹ ਜੋ ਰਿਸ਼ਵਤਸਤਾਨੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਿਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਮਿਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਗੇ।੨ ( ਸਰਦਾਰ ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਧੂਤ ਨੇ ਬੈਠਿਆਂ ੨ ਕੁਝ ਆਖਿਆ)
ਸ਼੍ਰੀ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ : ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਜਦ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ interrupt ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।ਸਰਦਾਰ ਅੱਛਰ ਸਿੰਘ ਛੀਨਾਂ : ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਕ ਬੜੀ ਹੀ important item ਵਲ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੈ Central Workshop, Amritsar, ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ !ਸਰਦਾਰ ਅੱਛਰ ਸਿੰਘ ਛੀਨਾ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਹ ਇਕ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਕਾਰਖਾਨਾ ਹੈ ।ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਦੇਖੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮੋਟਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ।ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਇਹ ਕਾਰਖਾਨਾ ਬੜੀ ਚੰਗੀਤਰਾਂ equipped ਹੈ ।ਇਸ ਵਿਚ ਤਰ੍ਹਾਂ ੨ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਗਲ ਹੈ ।ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਖਾਨੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟਸ ਆਰਡਰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੇ।ਕੋਈ ਵਜਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਪਾਸ ਇਕ ਹੀ ਕਾਰਖਾਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਭੀ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਗੋਂ ਘਾਟੇ ਤੇ ਚਲੇ।ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਹੋਵੇ |ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵੇਹਲੀਆਂ ਪਈਆਂ ਰਹਿਨ ।ਕਿਨੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ।Nationalisation of books ਅਤੇ Nationalisation transport ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰਖਾਨੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੇ ਸਬਕ ਸਿਖਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਨਹਿਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਕਾਰਖਾਨਾ ਹੈ ।Government of India ਨੇ ਇਹ ਕਾਰਖਾਨਾ Punjab Government ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ 3.ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਥੇ 5000 ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਹੁਣ ਇਕ ਸ਼ਿਫਟ ਵਿਚ 1500 ਆਦਮੀ ਭੀ ਨਹੀਂ।ਮੈਂ ਜਾਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਹੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦਿਨ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਸਾਮਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਣਦਾ ਸੀ।ਇਹ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਾ ।ਜੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ State ਨੂੰ ਇਕ Development Stateਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।ਕਾਰਖਾਨੇ ਨੂੰ ਆਰਡਰ ਦਿਤੇ ਨਾ ਜਾਨ ਤਾਂ ਕਾਰਖਾਨਾ ਕਿਵੇਂ ਚਲੇ।ਕਾਰਖਾਨਾ full capacity ਤੋ ਤਾਂ ਹੀ ਚਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟਸ ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੈਣ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਕੀ ਸਾਮਾਨ, ਕਿਸ quality ਦਾ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਹਰੋਂ tender ਮੰਗਾ ਕੇ, ਇਸ ਕਾਰਖਾਨੇ ਨੂੰ ਆਰਡਰ ਦੇ ਦੇਣ।ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ ?ਇਕ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਆਰਡਰ ਕਾਰਖਾਨੇ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੰਗ ਬੜੇ ਥੋਹੜੇ ਜਿਹੇ .ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਕਾਰਖਾਨਾ ਉਸ ਥੋਹੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮਾਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬੇਬਸੀ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਮਿਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਆਖਦੇ ਹਨ ਅਸੀਂ ਇਸ State ਨੂੰ develop ਕਰਨਾ ਹੈ, ਭਾਖੜੇ ਦਾ ਕੰਮ ਰੁਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਗਲ ਹੈ ਉਹ ਗਲ ਹੈ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਆਪ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ।ਜਿਥੇ Finance Minister ਸਾਹਿਬ ਹਰ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਚੌਧਰੀ ਸਾਹਿਬ 7 ਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ।ਉਹ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਇਸਤਰਾਂ ਦੇਰ ਨਾਲ ਆਰਡਰ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਬਣਾਉਣ ਯੋਗ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰੋਂ ਟੈਂਡਰ ਮੰਗਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ।ਬਾਹਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਗਲ
riginal with; Punjab Vidhan Sabha
igitized by; anjab Digital Lib
PUNJAB LEGISLATIVE ASSEMBLY [24th March, 1954