Ofiginal with;
Punjab Vidhan Sabha Diaitized by:
LAND REVENUE
अब मैं कुछ remissions of land revenue के बारे कुछ कहना चाहता हु |पिछले दो साल से लगातार ड्रेन नम्बर आठ से फसलें बरबाद होती रही हैं ।इस लिए फसल बोई नहीं गई ।मगर रूल्ज़ ऐसे हैं कि डिप्टी कमिश्नर कहता है कि मामला कैसे माफ कर दें जब फसल बोई ही नहीं गई ।अगर दो दाने भी बो दिए जाते तो फसल न होने पर लगान माफ हो सकता है लेकिन जिसमें बीज डाला ही नहीं गया औ अगले साल भी वहां बोए जाने की उम्मीद नहीं वहां पर वह लगान मांगते हैं ।इस तरह के रूल्ज़ को बदलना चाहिए ।फिर सदन ने एक प्रस्ताव पास किया था कि जो लोग पांच रुपए से कम लगान देते हैं उन को लगान माफ कर दिया जाना चाहिए |यह प्रस्ताव सर्व सम्मति से पास किया गया था लेकिन उस पर अमल नहीं हुआ ।ठीक है सरकार के रास्ते में कुछ मुश्किलात हैं।प्लैनिंग कमिशन की तरफ से सवालात उठाए गए हैं कि चूंकि मलकियत दिन ब दिन कम होती जा रही है इस लिए हो सकता है कि आज का 33 लाख का घाटा कल को 50 लाख हो जाए और किसी दिन मालिया से कुछ भी प्राप्त न हो ।और ऐसे प्रस्ताव आंधरा, पश्चिमी बंगाल और पंजाब वगैरह से आए हैं ।इस लिए Plan - ning Commission नहीं मानता ।इस लिए क्या करें ?पहले पंजाब के गरीब किसानों के लिए एक Peasants Welfare Fund बना हुआ था |Partition के वक्त हमारे पास इस फंड में 75 लाख रुपए थे मगर इस फंड को आम बजट में डाल कर खत्म कर दिया गया |जो गरीब हरिजन हैं या पिछड़ी जातियों से हैं उन के बच्चों की फीसें तो माफ हैं, उन्हें वज़ीफे मिलते हैं और दूसरी सहूलतें हैं मगर जो गरीब किसान ब्राह्मण है, जाट, है या बनिया है उस का अपनी पैदावार से गुज़र तो होता नहीं उस ने अपने बच्चों को क्या पढ़ाना है ?फिर यहां equality of opportunity की बात करते हैं ।भला उस बेचारे के लिए क्या equality है ।इसलिए मैं वज़ीर साहिब से कहना चाहता हूं कि वह दोबारा इस फंड को कायम करें ।इस को 50 लाख रुपए से शुरू करें और इस से 10 एकड़ से कम ज़मीन के मालिकों के बच्चों की फीसें माफ करें, उन्हें वज़ीफे दें ।आज कल वह लोग बरबाद हो रहें हैं और उन की हालत पिछड़ी जातियों और हरिजनों से भी बुरी हो गई है ।( घंटी) इतना ही कह कर मैं आशा करता हूं कि मन्त्री महोदय इन बातों की ओर ध्यान देंगे ।ਸਰਦਾਰ ਆਤਮਾ ਸਿੰਘ ( ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ) : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੇਰੇ ਮਿਤਰ ਮਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਖ ਵਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਗੜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਸੇ ਫੌਰੀ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਤੇ relief ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਮਾਲੀਆ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਤਲਬ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ।ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀ ਫਸਲ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਆਪਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪੇਟ ਪਾਲਣਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚੋਂ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ ।ਪਰ ਇਹ ਕੰਮ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਲੀਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ।[ ਸਰਦਾਰ ਆਤਮਾ ਸਿੰਘ]
ਮੈਂ ਇਕ ਮਿਸਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ।1956-57 ਵਿਚ ਜ਼ਿਲਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਚ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ।21-9-57 ਨੂੰ Emergency Flood Relief Committee ਦੀ meeting ਹੋਈ ਉਸ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਫੀਸਾਂ ਮਾਫ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ।1958 ਵਿਚ ਵਜ਼ੀਰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬੇਟ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੀਸਾਂ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ ।1959 ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਅਤੇ ਇਸ Budget Session ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਫੀਸਾਂ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ ।ਪਰ ਬੜੇ ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਗੱਲ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਰ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਲੇ ਤਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਥੇ ਬਚਿਆਂ ਤੋਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਫੀਸਾਂ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ।ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋਵੇ ਕਿ ਜੋ ਫੈਸਲਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੱਜ ਤੋਂ 1/2 ਜਾਂ 3 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਉਸ ਤੇ ਅਮਲ ਕਿਸ ਅਫਸਰ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ
Original with;
Panjab Vidhan Sabha Digitized by;
Panjab Digital Library
PUNJAB VIDHAN SABHA
ਤਕਾਵੀਆਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਬਾਰੇ ਅਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅੰਨਦਾਤਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 11 ਤਾਰੀਕ ਨੂੰ ਮੈਂਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ।ਉਥੇ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਕਿ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਲਾਤ ਵਿਚ ਸੁਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਮੈਂ ਮੌਕੇ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹਵਾਲਾਤ ਦੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ 18 ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡੰਗਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।ਰਾਤ ਭਰ ਉਹ ਅੰਦਰ ਹੀ ਟੱਟੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਨਾ ਕੰਬਲ, ਨਾ ਰੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ।ਮੈਂ ਤਸੀਲਦਾਰ ਪਾਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਇਨਾਂ ਨੇ ਕੀ ਗੁਨਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮੋਹਲਤ ਦਿਓ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਲੈ ਲਓ ਤਸੀਲਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ D.੯.ਪਾਸ ਜਾਓ ।ਮੈਂਨੂੰ ਅਖਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ।D.C ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੁਕਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 3 ਨੰਬਰਦਾਰ ਸਨ ।ਇਕ ਆਦਮੀ ਤੋਂ 32 ਰੁਪਏ, ਦੂਜੇ ਤੋਂ 52 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਕੋਲੋਂ 120 ਰੁਪਏ ਲੈਣੇ ਸਨ ।ਉਹ ਕਹਿਣ ਲਗੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਬਜ਼ਾਰ ਸੌਦਾ ਲੈਣ ਆਏ ਸਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਦਿਤਾ ।ਕਲ ਤਕ ਮੋਹਲਤ ਦਿਓ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਲੈ ਲਓ ।ਇਕ ਦਾ ਜ਼ਾਮਨ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਸਾਮੀ ਬਾਹਰ ਬੈਠੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਦਿਉ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਜ਼ਾਮਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ ।ਇਕ ਹੋਰ party ਤੋਂ 2,300 ਰੁਪਿਆ ਲੈਣਾ ਸੀ ।ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ 1,000 ਰੁਪਿਆ ਹੁਣ ਲੇ ਲਓ ਤੇ 1,300 ਰੁਪਿਆ 5 ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ ਲੈ ਲੈਣਾ ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ।ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ।ਸਵਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ
ਇਸ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਇਹ ਇਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤਕਾਵੀਆਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਨਰਮ ਕਰ ਦੋ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਲੇਕਿਨ ਅਜ ਦੁਖ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਇਲਾਨ ਦੇ ਇਹ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਨਿਚਲੇ ਅਫਸਰਾਂ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਅਫਸਰ ਤਕਾਵੀਆਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਖਤੀ ਕਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ |ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇਸ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਇਲਾਨ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਇਸ
ਤਕਾਵੀਆਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਦਾ ਝੰਡਾ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ
ਤਕਾਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ, ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਮਾਲ