14.She does not talk to me kindly.ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀਆਂ।उसे मेरी बातें अच्छी नहीं लगतीं।15.He is wanting in common sense.ਉਸ ਵਿਚ ਅਕਲ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।उसमें अक्ल की कमी है।16.I shall hold you responsible for this.ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਾਂਗਾ।मैं तुम्हें उसका जिम्मेवार ठहराऊँगा।17.It has nothing to do with you.ਇਸ ਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ।इसका तुम्हारे साथ कोई सम्बन्ध नहीं।18.No action is called for.ਅਜੇ ਕੋਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।अभी कोई कदम उठाने की आवश्यकता नहीं।19.This is why he was punished.ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ।यही कारण है कि उसे सज़ा मिली।20.Here, take your due.ਲਉ, ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲਓ।लो, अपना हिस्सा सम्भालो।Some Solved Passages
1.The next morning, the boys were there again, and a man was standing at the gate, watching them.I stopped and looked, just to see what the white boy was making his little servant do.To my utter astonishment, the little dark boy was walking imperiously up and down the lawn, while the white youngster walked meekly behind him.ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਲੜਕੇ ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਮੈਂ ਰੁਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਗੋਰਾ ਲੜਕਾ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ- ਜਿਹੇ ਨੌਕਰ ਤੋਂ ਕੀ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਛੋਟਾ- ਜਿਹਾ ਕਾਲਾ ਲੜਕਾ ਤਾਂ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਗੋਰਾ ਲੜਕਾ ਬੜੀ ਹੀਣਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।अगले दिन लड़के फिर वहां थे और एक आदमी दरवाजे पर खड़ा उन्हें देख रहा था।मैं रुक गया और देखने लगा कि गोरा लड़का अपने छोटे लड़के से क्या करवाता है।मेरे लिए यह बड़ी हैरानी की बात थी कि छोटा- सा काला लड़का तो आंगन में बड़े रौब से टहल रहा है पर गोरा लड़का उसके पीछे दीनतापूर्वक चल रहा है।2.I saw it now.This was indeed a game, a game I had played as a child.Each boy took it, in turn, every alternate day, to be the boss, the other the slave.It had been great fun to me as a youngster.I smiled as I remembered, I looked at the man standing at the dgate.He was a white man.I remembered what I had thought yesterday.I laughed gently to myself.ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆਈ।ਇਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਕ ਖੇਡ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਖੇਡੀ ਸੀ।ਵਾਰੀ ਸਿਰ ਹਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਇਕ ਮੁੰਡਾ ਮਾਲਕ ਬਣਦਾ ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਇਸ ਦਾ ਗੁਲਾਮ।ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਬਹੁਤ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮੁਸਕਰਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।ਮੈਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਆਦਮੀ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ।ਇਹ ਇਕ ਗੋਰਾ ਆਦਮੀ ਸੀ।ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਜੋ ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸੋਚਿਆ ਸੀ।ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਹਾਸਾ ਆ
अब यह बात मेरी समझ में आई।वास्तव में यह एक खेल था ऐसा खेल जो मैंने बचपन में खेला था।बारीबारी से हर दूसरे दिन एक लड़का स्वामी बनता और दूसरा उसका नौकर बचपन में इस खेल में बहुत मजा आता था।मुझे जब यह बात याद आई तो मैं मुस्करा उठा।दरवाजे पर खड़े आदमी की तरफ मैंने देखा।वह गोरा था ।मैंने कल जो बात सोची थी वह मुझे याद आई।मुझे मन ही मन में हंसी आई।3." Give me blood, and I shall give you freedom." This was the call that the great National Hero gave to the nation.He thought that in order to attain a great thing like liberty one is required to pay a very heavy price and that price is blood.Liberty of a country can never be a gift; one has always to pay for it." ਮੈਨੂੰ ਖੂਨ ਦਿਓ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੀ ਉਹ ਨਾਹਰਾ ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇਤਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਵਰਗੀ ਮਹਾਨ ਚੀਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੀਮਤ ਹੈ ਖੂਨ|ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਦੀ ਵੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ( ਸੁਗਾਤ) ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।" मुझे रक्त दो और मैं तुम्हें स्वतन्त्रता दूँगा।" यह था वह नारा जो महान राष्ट्रीय नेता ने राष्ट्र को दिया।उसका विचार था कि स्वतन्त्रता जैसी महान चीज प्राप्त करने के लिए हमें बहुत बड़ा मूल्य चुकाना पड़ता है और वह मूल्य है रक्त।देश की स्वतन्त्रता कभी भी भेंट में नहीं मिलती, मनुष्य को उसके लिए कुछ अदा करना ही ਧਵਗ ਹੈ।4.Shri Visvesy was born in 1861 in Kolar.Kolar, which is famous for its gold mines, gave a gem to India which was far more precious than the yellow metal.He studied up to middle standard at his native place.The urge to quench his thirst for knowledge made him shift to Banglore where he did further studies.He gave tutions to the children of a rich family and thereby was no longer a burden on his parents.ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵ ਦਾ ਜਨਮ 1861 ਨੂੰ ਕੋਲਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ।ਕੋਲਾਰ, ਜਿਹੜਾ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਰਤਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹੜਾ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਸੀ।ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ- ਪਿਤਾ ਉੱਤੇ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਰਹੇ |श्री विश्वेश्व का जन्म 1861 ई० में कोलार में हुआ कोलार जो कि सोने की खानों के लिए प्रसिद्ध हैं, ने भारत को एक रत्न दिया जो सोने से अधिक मूल्यवान थी।उन्होंने आठवीं तक की शिक्षा अपने जन्म स्थान पर
ही प्राप्त की।ज्ञान की प्यास को मिटाने की इच्छा से वे बंगलौर चले गये जहां उन्होंने और आगे पढ़ाई की।वे एक धनी परिवार के बच्चों को ट्यूशन पढ़ाते थे और इस प्रकार से अपने माता- पिता पर बोझ नहीं रहे।5.Much that was useless in Ancient India has already perished.Widows have long ceased to be burnt on their husbands' pyres.Girls may not by law be married.In buses and trains all over India.Brahmins rub shoulders with the other castes and the temples are open to all by law.ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਜ਼ੂਲ ਗੱਲਾਂ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਚਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸੜਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ।ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਭ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬਸਾਂ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੂਸਰੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੰਦਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ।प्राचीन भारत की बहुत सी बेकार बातें अब समाप्त हो चुकी हैं।विधवाओं का अपने पतियों की चिताओं में जलना काफ़ी समय से बन्द हो गया है।ऐसा कानून नहीं रहा जिसके अन्तर्गत लड़कियों को विवाह अवश्य करना पड़े।भारत में सब जगह बसों और रेलगाड़ियों में ब्राह्मण दूसरी जातियों के साथ बैठते हैं और कानून अनुसार सभी लोगों के लिए मन्दिर खुले हैं।6.Having realized that Gandhi and other leaders of the Congress did not see eye to eye with him, he decided to become a revolutionary to achieve his end.He felt that the enemy of the enemy could help India in gaining freedom.When World War II started, Bose thought that it was the most appropriate time for action.ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਨੇਤਾ ਉਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰ ਲਿਆ।ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਦੂਜਾ ਸੰਸਾਰ ਯੁੱਧ ਛਿੜਿਆ ਤਾਂ ਬੋਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹੋ ਹੀ ਉਚਿਤ ਮੌਕਾ ਹੈ।यह महसूस करके कि गांधी और कांग्रेस के अन्य नेतागण उनके साथ सहमत नहीं हैं, उन्होंने अपने लक्ष्य को प्राप्त करने के लिए क्रांतिकारी बनने का निश्चय किया।उन्होंने महसूस किया कि शत्रु का शत्रु ही स्वतन्त्रता प्राप्ति में भारत की सहायता कर सकता है, जब दूसरा विश्व युद्ध छिड़ गया, बोस ने सोचा कि काम करने का यही सब से उचित समय है।7.He was a man, who by his achievements, brought honour not only to the country but also to the engineering profession.Engineers must be proud of him and his contribution to the development of the country.He was an Engineering Wizard who successfully executed any plan that he laid his hand upon.ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਸਗੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਦੇਣ ਤੇ ਮਾਣ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਚ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਜਾਦੂਗਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਪੂਰਵਕ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ।उस व्यक्ति ने अपनी सफलताओं के द्वारा केवल देश को ही नहीं, बल्कि इंजीनियरिंग के व्यवसाय को भी सम्मान प्रदान किया।इंजीनियरों को उस पर तथा देश के विकास में उसके योगदान पर गर्वित होना चाहिए।इंजीनियरिंग में तो वह एक जादूगर था, उसने जिस किसी योजना को हाथ में लिया, सफलतापूर्वक पूरा किया ।8.Some people, notably the landlords of our village and the money- lenders, say that he is a cheat: his talk about his connections with the royal family is non- sense.Others, like the priest of the temple, admit that his ancestors were certainly attached to the court of the Great Mughals, but as servants.ਕੁਝ ਲੋਕ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜਗੀਰਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਧੋਖੇਬਾਜ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧ ਦਸਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਬਕਵਾਸ ਹੈ।ਦੂਸਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੰਦਰ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਮਹਾਨ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਨੌਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ।कुछ लोग, विशेषकर हमारे गाँव के जमींदार और साहूकार कहते हैं कि वह एक धोखेबाज है, वह जो शाही परिवार के साथ अपने सम्बन्ध बनाता है यह सब बकवास है।मन्दिर का पुजारी तथा कुछ और लोग मानते हैं कि उनके पूर्वजों का सम्बन्ध महान् मुग़लों के दरबार से था परन्तु नौकरों के रूप में।9.While at college, Subash Chander Bosse was attracted by Vivekanand' s gospel.He longed to become a hermit.At the age of seventeen he left home without the knowledge of his family.He set out in search of truth and performed a long pilgrimage.But he was soon disgusted.He came back to the university.ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਕਾਲਜ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।ਉਹ ਸਾਧੂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਹ ਘਰ ਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।ਉਹ ਸੱਚ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਨਿਕਲ ਪਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।सुभाषचन्द्र बोस कॉलेज जीवन में ही विवेकानन्द के उपदेश से बहुत प्रभावित हुए।वे साधु बनना चाहते थे।सत्रह वर्ष की आयु में ही अपने परिवार को बिना बताए वह घर छोड़ कर चले गये।वे सत्य की खोज में निकल पड़े और उन्होंने बहुत लम्बी तीर्थयात्रा की।लेकिन शीघ्र ही वे निराश हो गए।वे यूनिवर्सिटी में वापस आ गए।10.She was a great favourite with her mates, being sweet- tempered.She was never so happy as when copying flowers on her slate.Her teachers often complained, but she got through her lessons and managed to escape punishment.ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਓ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਮਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਸੀ।ਸਲੇਟ ਤੇ ਫੁੱਲ ਵਾਹੁਣ ਵਿਚ ਜਿੰਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਦੀ।ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਚਦੀ ਰਹੀ।वह सुशील स्वभाव के कारण अपने सहपाठियों में बहुत प्रिय थी।स्लेट पर फूलों के चित्र बनाने में उसे बड़ा आनन्द आता था।इतना आनन्द उसे और किसी बात में नहीं आता था।उसके अध्यापकों को अकसर शिकायत रहती थी, लेकिन वह अपने पाठ पढ़ लेती थी जिसके कारण सजा से बचती रही।EXERCISES FOR PRACTICE
Translate the following passages into Punjabi or Hindi :
1.It is not enough to say there is a shortage of funds in our country; worse, there is a shortage of hope.We cast all the blame on fate.It does not strike us that the remedy is in our own hands.3.ਨਹੀਂ ਸੁਝਦਾ
3.नहीं सूझता
Hints: 1.et ant
2.ਕਿਸਮਤ
1.धन की कमी
2.भाग्य
2.He who is lacking in hope must perish¹.No one can save him by offering alms² or some other help.He must be made to realize that what is not possible for a single individuals will be possible when fifty unite in a group.Hints: 1.HET
2 .ਭਿਖਿਆ
1.नष्ट होना
3.The Guru was not only a warrior but also a learned personality.He was a poet.His compositions are read with reverence by the followers of all religions alike.He acquird wide knowledge of Sanskrit and Persian and learnt by heart the Holy Grant Sahib.Hints: 1.J
2.ਆਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ
1.कविताएँ
2.आदर और श्रद्धा
4.Disease germs are found in particles of dust and moisture.Coughing and sneezing² are the common ways of spreading them so that they attack other people.They may also be spread in drinking- water and in food.In milk germs thrive particularly well.Hints : 1.ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ 2.ਛਿੱਕਣਾ ( ਨਿੱਛ ਮਾਰਨੀ)
1.धूल के कण 2.छींकना
3.ਇਕੱਲਾ ਆਦਮੀ 3.अकेला व्यक्ति
3.ਬਹੁਤ ਵਧਦੇ ਹਨ 3.खूब बढ़ते हैं।5.There are many thousands of men who are busy with the ground'; only they spend their time not in growing things on it, but in digging things out of it.They are the miners, who dig out coal and iron, precious stones, gold, silver, copper and other minerals.There are also those who dig out stone for buildings and roads.Hints : 1.ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ
1.जिनको धरती व्यस्त रखती है
2.ਖਾਨ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ 3, ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ 2.खान के मज़दूर 3.खनिज पदार्थ
6.Now we come to yet a fourth kind of workers', who are just as useful and necessary as the other three.The things you want to eat or to wear or to use will not come to you by themselves.Things have to be brought from the place where they are made to grow, to the place where they are wanted.Hints : 1.ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਜੇ ਇਕ ਹੋਰ ਚੌਥੀ ਕਿਸਮ ਵੀ ਹੈ
2.ਲਿਆਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।1.काम करने वालों की अभी एक और चौथी प्रकार भी है
2.लानी पड़ती है।7.There are three chief ways by which speed can be increased.We can improve the engine, we can improve the fuel which drives the engine, we can reduce the air- resistance.² Until a few years ago, little attention was given to air- resistance.Hints: 1.E
1.ईंधन
2.ਹਵਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।2.हवा के कारण जो रुकावट आती है उसे घटा सकते हैं।