experts ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।ਪਰ ਉਹ ਵਕਤ ਹੋਰ ਸੀ।ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਮਰੀਕਾ imperialism ਦਾ spearhead ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ England ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ imperialism ਦਾ spearhead ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਮਾਨਯੋਗ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ Macdonald case ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ।ਇਸ case ਵਿਚ experts ਨੇ spying ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਸਾਡਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ America ਸਾਮਰਾਜੀ ਮੁਲਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤਰਫ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ experts ਜਰੂਰ spying ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ ।ਇਕ ਗਲ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਹਿਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਉਹ housing ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ।ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ D.D.Puri ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸੁਰਜੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ labour ਵਾਸਤੇ ਮਕਾਨ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਹੈ |ਹੋਰ ਮੈਂ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਮਕਾਨ ਬਣਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ |ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਜੋ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਗਾ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ ਬਹੁਤ ਔਖੀਆਂ ਹਨ।ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਸੇ registered factory ਦਾ ਹੋਵੇ।ਦੂਸਰੀ ਇਹ ਕਿ ਸਤਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਮਕਾਨ ਖਾਲੀ ਕਰੇ।ਇਹ ਇਕ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਕਿਥੇ ਜਾਏ ।ਫੇਰ ਕਰਾਇਆ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਗੈਰ ਦਸ ਰੁਪਿਆ ਹੈ।ਇਹ ਕਰਾਇਆ 40, 50 ਰੁਪੇ ਮਾਹਵਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ worker Amritsar ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹਟਾ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਹਨ |श्री दौलत राम ( कैथल ) : स्पीकर साहिब, दुनिया के अन्दर दो बातों पर बहुत गौर हो रहा है।एक यह है कि दुनिया की दौलत कैसे बढ़ाई जाये और दूसरी यह कि उसकी ठीक तकसीम कैसे हो ।यह दो मसले दुनिया के सामने हैं।मैं देखता हूं कि हमारी पंजाब सरकार ने पहले मसले पर बड़े गौर और हमदर्दी से अमल किया है।दूसरे मसले के बारे में इन से मुतफिक नहीं पंजाब सरकार ने जमीन के मसले को बड़ी खूबी से निभाया है।इस के लिये बहुत अच्छे कवानीन बनाये हैं।उन्होंने फिलास्फ़रों और संजीदा मिजाज लोगों का कहना " land for the tillers" सच कर दिखाया है।लेकिन जब में शहरी दौलत पर नज़र डालता हूं ਗੀ ਸੇਧੀ ਰਚਯੀ ਸਵੀਂ ਝੀਰੀ।ਸੇਵੇ ਕਿਯਾ ਸੇਂ industry for the workers ਮੇਰੀ चाहिये ।यह शर्म की बात है परन्तु मैं कहने पर मजबूर हूं कि शहरी दौलत की तकसीम का ठीक प्रबन्ध नहीं और यह हमें अजसरे नौ करना होगा ।शहरी दौलत को ठीक तौर पर तकसीम करने के लिये सरकार ने अभी तक कोई कदम नहीं उठाया।अगर पंजाब सरकार दौलतमंद और ऐहलेइक्तदार जमींनदारों की दौलत गरीब किसानों को दे सकती है तो शहरों में दौलत की Punjab Vidhan Sa तकसीम का काम इसी जोर और इसी तनासुब से क्यों नहीं किया जाता ।यहां लूटने
[ श्री दौलत राम]
से मेरा मुद्दा गरीब अवामलनास को मुसावी हिस्सा देना है।मुझे सोस है कि देहात की निसबत शहरों में अशरे अशीर भी कम नहीं हुआ।कई दोस्तों ने कहा है कि industrial field के अंदर बड़ी बड़ी २ इसलाहों की ज़रूरत है ।मिसाल के तौर पर कहा गया है कि technical education का प्रबन्ध बहुत बड़े पैमाने पर किया जाये ।मैं इन दोस्तों से इस बात से मुतफिक हूं।परन्तु मेरा बहना है कि यहां एक तुनियादी तबदीली या जिसे इनक्लाव कहना चाहिये लाया जाये।वह इस तरह हो सकता है कि factory
गरीब workers के लिए पंजाब सरकार मेरा सरकार के खिलाफ सीधा इलज़ाम मुसावी सतह पैदा करने के लिये कोई इन्तज़ाग
Original with; Punjab Vidhan Sa
PUNJAB LEGISLATIVE ASSEMBLY
for the worker करार दे दी जायें ।ने अभी तक कुछ नहीं किया ।यह है ।सरकार ने शहर के लोगों के लिये एक नहीं किया ।स्पीकर साहिब, सनत केवल शहरों में दिखाई देती है ।देहातों में सनत का कोई प्रबन्ध नहीं ।मैं समझता हूं कि सरकार को सूबे की 80 की सदी आबादी की तरफ भी ध्यान देना चाहिये जब ही सरकार को कहा जाता है कि देहात में भी सनत की तरक्की के लिये कुछ किया जाये तो जवाब मिलता है कि रुपया नहीं।मैं कहता हूं कि जब शहरों की तरक्की के लिये करोड़ों रुपया Central Govt.से लिया जा सकता है तो 4 या 5 करोड़ रुपया देहातियों की सती तरक्की के लिये क्यों नहीं लिया जा सकता ?श्री बनारसी दास गुप्ता ( थानेसर ) : माननीय स्पीकर साहिब, श्राज बहुत मुद्दत के बाद प्रापने मुझ पर कृपा की है ।पंजाब एक agricultural province है ।यहां की बहुत भारी भाबादी agriculture पर निर्भर है।लेकिन इस आबादी को छोड़ कर कोई 25 या 30 फीसदी आबादी ऐसी है जो बेकार रहती है।मेरा विचार है कि अगर इस आबादी को industry पर लगाया जाये तो पंजाब एक अच्छा खासा welfare पंजाब बन सकता है।स्पीकर साहिब, पंजाब के अन्दर और खास तौर पर हमारे जिले में industry के दो centre खोले गये थे ।एक नीलोखेड़ी में, दूसरा पानीपत में ।नीलोखेड़ी का जो हशर हुआ वह श्राप को मालूम है ।वहां Central Government ने करोड़ों रुपया लगाया ।पहले तो सब को जोश था खूब काम हुआ, परन्तु अब यह हालत है कि सामान नीलाम हो रहा है।पानीपत की हालत यह है कि लोगमजबूर होकर बाहिर जा रहे हैं।मेरे विचार में हमारी पंजाब सरकार का यह कर्तव्य होना चाहिये कि पंजाब के तमाम 12 जिलों में जहां तक हो सके cottage industries को फिरोग दे।ਭਗਤ ਗੁਰਾਂ ਦਾਸ ਹੰਸ ( ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ): ਮਾਨਯੋਗ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਦਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੂਬੇ ਵਿਚ industries ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ घड व व गये वह थम उठ 3 हॅटीभी हॅटीमा industries & develope ਕਰਨ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਕਦਮ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਜ਼ਾਲ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਛੇ ਹੈ।ਉਥੇ ਕਾਫੀ
Original with;
Punjab Vidhan Sabha
ਮਿਕਦਾਰ ਵਿਚ ਬਗੜ ਘਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਾਂਸ ਵੀ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਤੇ ਗੋਤੇ ਬਾਨਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਇਥੇ ਖੋਲੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜਗਾਰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਉਨਾਂ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਅਤੇ ਨੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦਾ ਕਾਰਖਾਨਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।ਬਰੋਜ਼ਾ ਵੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਲ ਰਹੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੀ ਤਰੱਕੀ ਦਿਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵੀ ਕਾਰਖਾਨੇ ਇਥੇ ਲਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਥੇ industry ਦੀ ਕਾਫੀ ਤਰੱਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹ ਪੰਤ ਮੈਨੂੰ ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਵਲ ਕੋਈ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ।ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਦਸਤਕਾਰੀਆਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿਚ ਸਨ ਅਰਥਾਤ ਖੰਡੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਹਦੇ ਤੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਸੀ, ਉਹ ਖੱਡੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਬਿਲਕੁਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਹ ਲੋਕ ਅਜ ਕਲ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰ ਹਨ।ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿਚ ਜੋ industrial school ਖੋਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ।ਚਮੜਾ ਰੰਗਨ ਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੀੜੇ ਪਾਲਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਏ |ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਕੀੜੇ ਪਾਲੇ ਜਾਣ ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਮੈਂ ਆਪ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਵਜੀਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਦਸਨਾ ਚਾਹੁੰਦ ਹਾਂ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਦਸਤਕਾਰੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰੀਜਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਤੇ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਨ।ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਉਥੇ ਇਨਸਪੈਕਟਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।ਸ਼ਾਮ ਚੌਰਾਸੀ ਵਿਚ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੇ 2,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਉਥੇ ਪੁੰਹਚਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੜੀ ਖਾਤਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਦਿਤਾ ।ਪ੍ਰੰਤੂ ਹਾਲਾਂ ਤਕ ਉਹਨੂੰ ਉਹ ਕਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ।ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਅਗੇ ਬਿਨੇ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ
Digitized by;
Panjab.Digital Library