[ श्री रूप लाल महता]
गैर कानूनी करार कर दिया जाए ।चाहे जनसंघ हो या कोई और हो ।मन कायम रखना इस हाऊस का काम है ।यह हाऊस अमन का जामन है ।ऐसी पार्टी को गैर कानूनी करार दिया जाए ताकि यहाँ मन कायम हो सके ।पंजाब की तकसीम के बारे में सैंटर सरकार ने फैसला करना है ।लेकिन इस तरह के हालात पैदा करने की इज़ाज़त हमारी सरकार को नहीं देनी चाहिए ।स्पीकर साहिब, मैं सरकार को प्रार्थना करना चाहता हूं कि जिन लोगों का 4,5 दिनों के अन्दर जो नुक्सान हुआ है, उस का सरकार जायज़ा ले और लोगों को सरकार की तरफ से मुआवजा दिया जाना चाहिए ।Chaudhri Hardwari Lal ( Bahadurgarh) : Mr.Speaker, the situation, which is sought to be discussed through this Adjournment Motion, has two aspects the rst that the Police and the Government forces should quell disturbances wherever they occur; and secondly that the Police should not murder innocent people on the excuse that they are enforcing Law and Order.A great deal has been said on the first issue, but practically nothing about the second one.The town of Bhiwani has been mentioned by a few friends in a wrong way and in the wrong context.I have got an authentic story from the Principal of the Vaish College, Bhiwani.He says:
" At about 10.30 a.m., a peaceful procession was coming from the T.I.T.Mill side shouting slogans: " Hindu Sikh Unity- Amar Rahe", " Hindu Sikl- Bhai Bhai", " Punjab Ekta- Zindabad", " Punjabi Suba- Murdabad", and when it reached near the college gate a reckless lathi- charge was made.As a result of lathi- charge, the situation became tense and explosive.The unruly element in the procession began brick- batting the Police.The Police got flared up and resorted to indiscriminate firing in all directions including towards the college without any provocation from the college premises which resulted in injuries to several persons.According to my instructions to the college students they were dispersing in batches in two' s and three' s at about 12.30 p.m.while the students were about to leave the College gate, the Police party along with the S.D.M., were seen coming on their way back from the Railway Station side.As they came in front of the college building, the Police again resorted to indiscriminate firing aiming towards the college premises, without any provocation whatsoever.The firing was inhuman, barbarous and callous.One of the bullets hit Mr.Ranbir Singh who was in the college premises.He collapsed on the spot.Some others were injured.He was the only son of Shri Matu Ram of the village Rudral, P.O.Chandani, district Mohindergarh.Several rounds were fired.Punjab Vidhan Sabha.Digitized by;
Immediately, after this serious incident, I, along with a few members of the staff went to S.D.M.' s Court to protest against this inhuman and unjustified firing.After that, the Deputy Commissioner, the S.P., had reached Bhiwani from the Head quarters.I, accompanied by a few members of the staff brought them to the college and narrated to them the whole story and showed them the pools of blood in the college premises and a few bullet marks which were photographed.They assured me and the members of the staff that an enquiry would be instituted and the guilty would not be shielded at all."
Mr.Speaker, there has been a demand from various quarters of the House, including ( from) the Congress Benches, for the Government to resign.I shall respectfully suggest, Sir, that for once, for a change, if not for anything else, the Government should listen to the House, and to its own supporters.There are only two alternatives before it.Either it should rise to the occasion immediately and maintain peace in the State, or, alternatively like self- respecting people, the Government should quietly resign and make room either for those who can maintain peace, or for the promulgation of the Governor' s Rule.Voices : No, not Governor' s Rule.Chaudhri Hardwari Lal : These are the only two alternatives, Sir.If the Government cannot rise to the occasion, it should resign and law and order should be restored.I would, therefore, request you to admit the Adjournment Motion, so that a fuller discussion on the whole situation is made.ਸਰਦਾਰ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ( ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ) : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਸ੍ਰੀ ਕਰਾਂਤੀ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਤੀ ਸਬੰਧ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ 37 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਇਖਤਲਾਫ ਨਹੀਂ ਰਹਿਆ ।ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਫਾਦਾਰ ਸਿਪਾਹੀ ਸਨ ।ਚਾਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਜਾਂ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂਵਮੈਂਟ ਨਾਲ ਤਾੱਲੁਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਸਫ਼ਰਰਜ਼ ਲਈ ਬੜੀ ਦੌੜ ਧੂਪ ਕੀਤੀ ।ਜਦੋਂ ਪੰਡਤ ਮੋਹਣ ਲਾਲ ਹੋਮ ਮਨਿਸਟਰ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਸਫਰਰਜ਼ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਮਦਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਕੀਤੀ ।ਠੀਕ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਖਿਆਲ ਸਨ।ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਆਰਡੀਨਰੀ ਵਰਕਰ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਜਲਾ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ।ਮੈਂ ਡਿਸਓਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਹਥ ਹੈ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ।ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ ਸੰਘ ਦਾ ਇਕ ਕਸੂਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਕੀ ਦੇ ਲੋਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਨ ਸੰਘ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਟੇਟਸ ਕੋ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ।ਪਰ ਮਹਿਜ਼ ਇਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਾਂ ਲਗਾ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਤਊਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਡੀਮਾਂਡ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਨ- ਲਾ ਫੁਲ ਕਰਾਰ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਇਹ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਸੈਟ ਅਪ ਵਿਚ ਇਕ ਵਡੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਹੈ ।ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਬਰ- ਮਿਲਾ ਕਹਿਣ ਵਿਚ ਪਿਛੇ
[ ਸਰਦਾਰ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ
ਨਹੀਂ ਰਹੂੰਗਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁਰ ਅਮਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਕੀਤੀ ।ਜੇ ਕਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਨਾ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ।ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਰੀਐਕਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਹ ਮਸਲਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀ- ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਬਣੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ ।ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਰੀਐਕਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ।ਪਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜਨ ਸੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਨੱਥੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਸਿਰਫ ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਏਕਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ....( ਵਿਘਨ) ( ਸ਼ੋਰ) ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਗਾ ਦਿਉ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ।ਅਜ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹੜਤਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ।ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਹੜਤਾਲਾਂ ਦਾ ਤੁਅਲਕ ਹੈ, ਇਹ ਖਿਲਾਫੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੂਸਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਬੜੀਆਂ ਸੀਰਅਸ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ Law- abiding citizen ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ।ਪਰ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਝਗੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਕਿ ਸਫਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਿਛਲਿਆਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਮਨਿਸਟੀਰੀਅਲ ਬੈਂਚਿਜ਼ ਤੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਉਹ ਮਨਿਸਟਰੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕ ਹਰ ਮੌਕੇ ਦਾ, ਹਰ ਗੱਲ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਖੁਦ ਉਹ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ।ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਰਕਤਾਂ ਦੀ ਜਸਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ।ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੈ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਫਤੀਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਸੂਰ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਏ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ spare ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ।ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ spare ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ।ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਦਮੀ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਕੋਲੋਂ ਗੱਦੀਆਂ ਖੋਹਣ ਲਈ ਅਤੇ ਬਦਲ ਲੈਣ ਲਈ ਵਾਕਿਆਤ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਇਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟਸ ਐਰੌਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ।ਇਹ ਗੱਲ ਨਾਵਾਜਿਬ ਹੈ |ਸੂਬੇ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਗਾਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ।ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਸੈਟ ਅਪ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਹਰ ਗੱਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ ਉਥੇ ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜਿਹੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ ਲਿਸਟਾਂ ਚੁਕੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫਲਾਣੇ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਧੱਕ ਦਿਓ ।ਫਲਾਣੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਭੇਜ ਦਿਉ ।ਮੇਰੀ ਅਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਫ ਨਾਲ ਵੇਖੋ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਸੂਰ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਉ ।ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਪਾਰਟੀ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਇਤਾਬ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜ਼ਮਾਨੇ * ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਲਗਾ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ ।ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਗੰਦਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਕੇ ਦੂਸਰੀਆਂ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ।ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ।ਤੁਸਾਂ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਹੈ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰਖ ਲੈਣਾ ।ਅਗੇ ਤੁਸੀਂ
ਜਾਣੋ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਜਾਣੇ
Punjab Vidhan Sabh
श्रीमती शन्नो देवी ( उपाध्यक्षा) : स्पीकर साहिब ग्राज पंजाब के लिये एक काला दिन है ।जिन लोगों ने फांसी के तख्ते को चुमा था, जो लोग काल कोठड़ियों में रहे मुझे अफसोस है कि आज की हकूमत या पहली हकूमत उनको किसी दर्जे पर न न पहुंचा सकी ।जब कौंसिलों में भेजने का वक्त आया, जब राज्य सभा में भेजने का वक्त आया तो राज द्वारों में से रानियों प्रौर महारानियों ( शेम, शेम )
वाले लोगों को निकाला गया ।जब हकूमत बनाने की ज़रूरत हुई तो न सोचा कि जिन लोगों ने यह पौधा लगाया था, जिन लोगों को इस पौधे के उखड़ने से तकलीफ होगी, उन को पास न फटकने दिया ।आज के दिन क्रान्ति कुमार का इस तरह से दिन दिहाड़े जलाया जाना हमारी डैमोक्रेटिक इन्स्टीच्यूशन और कांग्रेस की शानदार इन्स्टीन्यूशन के लिये एक बदनुमा धब्बा है ।आज बड़े अफसोस से कहना पड़ता है कि आज पंजाब में ला एंड आर्डर की हालत यह है कि ( इस समय जब श्री प्रबोध चन्द्र शिक्षा मन्त्री बाहर जाने लगे तो हाउस में बहुत शोर शराबा हुआ ।)
अध्यक्ष : आर्डर, आर्डर ।( Order, oder )
श्री मती शन्नों देवी : स्पीकर साहिब, मैं बड़े अदब से आप की मार्फत इस हाउस के मेम्बरों से दरखास्त करना चाहती हूं कि मुझे दो मिन्ट के लिए बोल लेने दो इस के बाद मालूम नहीं कि किस को जलना है और किस को मरना है ।मैं कह रही थी कि ला एंड आर्डर की हालत इस सूबे में यह हो कि चंद लोग उठ कर जिस को चाहें जला दें ।कल शाम को जब मैं पार्टी मीटिंग में जा रही थी तो मैंने कामरेड राम किशन से पूछा कि सुना है कि लुधियाना को मिल्टरी के सुपुर्द कर दिया है।ग्रच्छा किया, उन्होंने मुझे बताया नहीं ।गवर्नमेंट के अपने राज़ होते हैं ।लेकिन मैं नहीं समझ सकी कि कल तीन चार बजे क्रान्ति - कारी क्रान्ति कुमार, दीवान चन्द और लांबा को जला दिया गया और हमें पता तक न लगे कि जा कर अपने हाथ से लकड़ी तो डाल दी होती ।स्पीकर साहिब, क्रान्ति कुमार ने आजादी के बाद निहायत गुरबत और तंगदस्ती में जिस तरह से अपने दिन गुज़ारे हैं मुझे मालूम है ।उस के बाल बच्चों के पास खाने को भी नहीं था ।वह आप भी मज़दूरी करते थे ।वह तो सवर्ग में जाएंगे ही क्योंकि उन्होंने सारी ज़िन्दगी इस कौम को बनाने में लगादी ।आज जिस तरह से उन की हत्या हुई है, हमें सोचने का इमकान है कि हम किधर जा रहे हैं किधर से चले थे और किधर पहुंच गए हैं।मैं निहायत अदब से कामरेड रामकिशन से कहना चाहती हूं कि अगर नहीं सम्भा सकते तो अलग हो जाओ, छोड़ दो, किसी ऐसे आदमी के सुपुर्द दो जो इस सूबा को संभाल सके आपको अब दस्त बरदार हो जाना चाहिएPUNJAB VIDHAN SABHA
चौधरी नेत राम ( हिसार सदर ): आदरणीय स्पीकर साहिब, श्राप के सामने एक एडजर्नमैंट मोशन आई, आपने हाउस की राए जाननी चाही कि वह किस तरह से मानी जा सकती है ।इस के लिये मैं अर्ज करूं कि कायदा कानून हमेशा म कायम रखने के लिये, भले काम करने के लिये और मज़लूमों की सहायता करने के लिये होते हैं ।और उसके लिए कुछ कायदे कानून का इस्तेमाल किया जाता है ।स्पीकर साहिब, मैं आपसे अर्ज करूं कि आज पंजाब की जो हालत है, मैं नहीं समझ पाया कि यह सरकार किस तरह से इस के लिए दोषी नहीं है जब कि इस मन्त्री मंडल के मन्त्रियों ने बार बार यह ऐलान किए स्टेजों से अखबारों से, रेडियो से कि पंजाब का विभाजन हमारी लाशों पर होगा ।उस वक्त उन्होंने पंजाब की जनता के सँटीमँट्स को उभारा लोगों के जज़बात को भड़काया ।उस वक्त उन्होंने इस बात को बिल्कुल नज़र अन्दाज़ कर दिया कि वे हिन्दुस्तान की एक बड़ी तन्ज़ीम शुदा पार्टी के मैम्बर हैं।उन्होंने इस बात का बिल्कुल ख्याल नहीं किया कि उपर जो हाई कमांड है, जो संस्था के लीडर हैं वह जो आदेश देंगे वह इन को मानने पड़ेंगे।मानने पड़ेंगे।आज इस के मुताबिक दूसरी तरह की बातें करते हैं जब की पहले इन्होंने ही पंजाब के अन्दर लोगों के जज़बात को उभारा |स्पीकर साहिब, यहां पर रोम और नीरों का जिक्र किया गया, डायर का ज़िक्र किया गया कि वह अमृतसर में गोलियां चलाता रहा ।स्पीकर साहिब, नीरों मस्त था और उस वक्त रोम चल रहा था.( विघन)
Mr.Speaker : Order, please.चौधरी नेत राम : लेकिन यह नपुंसक वजीर यहां पर बैठे हुए हैं यह बार बार अपनी जबान को बदल रहे हैं ।बार बार अपनी जबान को तब्दील कर के पंजाब को फुंक रहे हैं ।यह बात मेरी समझ में नहीं आई, आज तक सुनने में नहीं कि सरकार ने खुद ही देश में बदमनी फैलाई हो जैसा कि आज यहां पर हो रहा है ।यह बात आज तक सुनने में नहीं आई कि सरकार की पुलिस की मौजूदगी में, पुलिस की गोलियों की मौजूदगी में फिरकाप्रस्त हम पंजाबी सूबा मुर्दाबाद हरयाणा प्रान्त मुर्दाबाद के नारे लगाए, भड़काऊ कार्यवाही करें, लूटमार करें और आग लगाए लेकिन फिर भी पुलिस चुपचाप खड़ी रहे और कोई एक्शन न ले ।ऐसी हालत में जब कि मुजाहिरा करने वालों की राए के मुताबिक कोई पंजाबी सूबा मुर्दाबाद नहीं कहता, हरयाणा प्रान्त मुर्दाबाद नहीं कहतः, हड़ताल में शामिल नहीं होता तो उस को मारा जाए, पीटा जाए और इस तरह से सारी विनाशकारी कार्यवाहियां होती हों और पुलिस कोई ऐक्शन ले ।यह कैसी शर्मनाक बात है ?Digitnized by;
स्पीकर साहिब, मैं पिछले शनीवार को यहां से हिसार गया तो जनसंघियों ने मेरी बाबत यह कहा कि यह हरयाणा प्रान्त का हामी है ।मैं हैरान था कि पुलिस वाले खड़े हैं, उन के पास राइफलें और रिवाल्वर मौजूद हैं, पी.सी.ऐस.अफसर वहां पर मौजूद हैं ...Original with; Punjab Vidhan Sabha
उन सभी की हाज़री में उन सब के रूबरू उन लोगों की इस कदर हिम्मत हो गई, उन की इस कदर जुर्रत बढ़ गई कि वह ऊंगली उठा कर यह हरयाणा प्रान्त का हामी आ गया है ।Mr.Speaker : [ Order, please.चौधरी नेत राम : मैं हैरान था कि पुलिस की मौजूदगी में भी फिरकाप्रस्तासर इस तरह से शरारत करवा सकता है ।मैं हरान था कि पुलिस की तरफ से उस वक्त वहां पर कोई ऐक्शन नहीं हुआ और इस किसम की बातें मेरे खिलाफ हुई ।श्री अध्यक्ष :
बैठ |( He should resume his seat
चौधरी नेत राम : स्पीकर साहिब, एक ही मिसाल देकर मैं अपनी बात को खत्म करता हूं।मैं आप की सेवा में यही निवेदन करना चाहता हूं कि आज आप उस फौजी की तरह से इस बात का निर्णय न दीजिएगा जो कि छुट्टी पर घर कहानी इस तरह से है कि एक फोजो छुट्टो पर घर आया
हुआ था ।वह रात को सोया हुआ था उस के सोते सोने एक चोर घर में चोरी करने आ गया ।उसने देखा को चोर चोरी कर रहा है ।लेकिन वह सोया रहा और उसने कुछ न किया।सुबह हुई तो घर वालों ने कहा कि चोरी हो गई है कौन चोरी करने आया था, कब चोरी हुई तो इस पर उस फौजी ने कहा कि मैंने रात को चोर को देखा था लेकिन क्योंकि मैं छुट्टी पर था ड्यूटी पर नहीं था इस लिए चोर के खिलाफ कोई नहीं उठाई ।इस लिए आप से भी यही प्रार्थना है कि ग्राम इस एडजर्नमैंट मोशन को रूल्ज़ का सहारा लेकर डिस्एलाऊ न कीजिए ।यह न कहिए कि कानून इस की इजाजत नहीं देता ।फौजी की तरह से काम न लीजिए, अपनी अकलमन्दी से काम लीजिए और जलते हुए पंजाब को बचाइए नहीं तो इस खुसरा नपुंसक कांग्रेस गवर्नमेंट की धज्जियां उड़ाने के लिए यह अपोजीशन त्यार है ।( शोर)
ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ( ਫਰੀਦਕੋਟ) : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਿੲਹ ਦਿਨ ਬੜੇ ਹੀ ਅਫ਼ਸੋਸਨਾਕ ਹਨ ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਪਾਰਟੀ ਅਪਣਾ ਜ਼ਾਤੀ ਮੁਫਾਦ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਜਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ।ਸਾਨੂੰ ਬੜੇ ਦੁਖ ਦੇ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਤਨੇ ਚੰਗੇ ਅਮਨ ਔਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਸਾਡਾ ਇਹ ਫਰਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵੇਖੀਏ ਕਿ ਇਹ ਅਮਨ ਕਿਉਂ ਭੰਗ ਹੋਹਿਆ ਔਰ ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਕਿਸ ਉਤੇ ਹੈ?ਸਾਨੂੰ ਠੰਡੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ
Digitized by;.Panjab Digital arbi
ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਦੀ ਹੈ ।ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਉਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਸਾਡੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਂਚਿਜ਼ ਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ ( Thumping from the Opposition Benches) ਤੀਸਰੀ ਥਾਂ ਉਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਲੈਕੇ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਲੇ ਵਾਸਤੇ ਇਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਹਨ ।ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮੁਫਾਦ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰਖਕੇ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁਫਾਦ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰਖਕੇ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾ ਲੈਣਾ ਹੋਰ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜਿਹੜਾ ਮਸਲਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰਖਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਮਰ ਵੀ ਜਾਏ ਲੇਕਿਨ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਮਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀਆਂ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਉਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਸ ਲਈ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ।( Thumping from the Opposition and some Congress Benches) ਮੈਂ ਬੜੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਕੇ, ਸੈਂਟਰਲ ਗੌਰਮੈਂਟ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਕੇ ਮਿਸਰੀਪ੍ਰੀਜ਼ੈਂਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸ ਰਾਏ ਦੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੋਕ ਉਸ ਰਾਏ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਸ point of view ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ।ਖੁਦ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਦੇ ਸਤ ਮਿਨਿਸਟਰ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਬਰਖਿਲਾਫ਼ ਸਨ, ਗੌਰਮੈਂਟ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਰਹੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਬਰਖਿਲਾਫ਼ ਹਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿਆਂਗੇ- ਅਸੀਂ ' ਸਟੇਟਸ ਕੋ' ਰਖਾਂਗੇ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਜਾ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।ਕਲ ਇਥੇ ਚੌਧਰੀ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੀ.ਪੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਨੇ ਇਸ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ; ਪੰਜਾਬ ਗੌਰਮੈਂਟ ਨੇ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ।ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ - ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਯੂਨੈਨੀਮਸ ਰਾਏ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ।ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜਨਰਲ ਇਜਲਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਇਹ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ .....ਸ੍ਰੀ ਸਪੀਕਰ : ਇਸ਼ ਮੋਸ਼ਨ ਤੇ ਵੀ ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਹਿ ਲਵੋ ( The hon.Member may express himself on this Motion also).ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੋਸ਼ਨ ਉਤੇ ਬੋਲਾਂ ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਦਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮੋਸ਼ਨ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈ ?ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਕਿ ਤਿੰਨ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਐਜ਼ੀਟੇਟਰਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀ।ਇਹ ਮੋਸ਼ਨ ਆਈ ਹੈ ।ਇਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਭਣਾ ਪਵੇਗਾ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਨੂੰ ਗਲਤ ਕਿਹਾ ।ਪੀ.ਪੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਨੇ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਨੂੰ ਠੀਕ ਲੀਡ ਦਿੱਤੀ ਔਰ ਕਿਹਾ ਕਿ 96% ਲੋਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਹੁਕ ਵਿਚ ਹਨ; ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਔਰ ਸਿਰਫ 10% ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਬਰਖਿਲਾਫ਼ ਹਨ।ਜੇਕਰ ਿਹ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ 10% ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਐਜੀਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਬਾ ਸਕਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ( ਵਿਦ ਆਨਰ) ਔਰ ਬੜੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੰਭਾਲ ਲਵੇਂ ।( ਅਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਥੰਪਿੰਗ) ਮੈਂ ਯਕੀਨ ਨਾਲ• ਕਹਿ