Digitized bys
Panjab Dital Library
ਸ਼੍ਰੀ ਸਪੀਕਰ ' ਕਿਉਂਕਿ ਵਕਤ ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਹਾਊਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਹਾਊਸ ਦਾ ਟਾਈਮ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ ।( As it is quite late already, if the House so desires, the time of the sitting may be extended.)
( ਵਿਰੋਧੀ ਬੈਂਚਾਂ ਵਲੋਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ : ਜ਼ਰੂਰ ਵਧਾਓ ਜੀ)
Extension of time of the Sitting
ਸਿਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾਲ ਮੰਤਰੀ : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਟਾਈਮ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਟਾਈਮ ਵਧਾਓਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਇਰ ਰੈਲੇਵੈਂਟ ਗਲਾਂ ਕਰਨਗੇ ।( ਵਿਘਨ)
Mr.Speaker.The time of the sitting is 4.00 p.m.( Interruption)
ਸਿਖਿਆ ਤੇ ਮਾਲ ਮੰਤਰੀ : ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਜੇ ਇਹ ਸਮਾਂ ਵਧਾਉਣਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ 3.30 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿਓ ।ਸ਼੍ਰੀ ਸਪੀਕਰ : ਨਹੀਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ।( No, let it be upto
extended upto
THE PUNJAB KHADI AND VILLAGE INDUSTRIES BOARD ( AMENDMENT) BILL, 1972 ( RESUMPION OF DISCUSSION)
ਸਿਖਿਆ ਤੇ ਮਾਲ ਮੰਤਰੀ : ਤੋ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਇਹ ਅਰਜ਼ ਕਰ
ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਬਿਲ ਵਿਚ ਇਕ ਐਡੀਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਤੋੜਿਆ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਇਬਿਲਟੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਮੇ ਲਵੇ ।( ਬੰਪਿੰਗ) ਪੁਰਾਣੇ ਐਕਟ ਵਿਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ।ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਲਈ ਹੈ ।ਅਗੇ ਇਹ ਤਾਂ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਬੋਰਡ ਟੁੱਟੇ ਉਸ ਦੇ ਅਸੈਟਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਵੇਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਜੇ ਕਿਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਨਾਲੋਂ ਲਾਇਬਿਲਟੀਜ਼ ਵੱਧ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਸ ਸਿਚੂਏਸ਼ਨ ਵਿਚ ਕੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਸੈਂਟਰਲ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਵਲੋਂ ਫ਼ੰਡਜ਼ ਗ੍ਰਾਂਟ ਅਤੇ ਲੋਨ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ।ਪਰ ਉਸ ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਇਹ ਸਬਸਿਡੀ ਅਤੇ ਲੋਨ ਦੇਣ ਤੌਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਸ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਦਿਓ ।ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਐਮੈਂਡਮੈਂਟ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਹੈ ।ਇਹ ਇਕ ਰੁਕਾਵਟ ਸੀ ਸੈਂਟਰਲ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਫ਼ੰਡ ਲੈਣ ਵਿਚ ਹੁਣ ਇਸ ਅਮੈਂਡਮੈਂਟ ਨਾਲ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ ।ਫਿਰ ਇਸ ਦੀ ਕਲਾਜ਼ 2 ਵਿਚ ਦਿਤਾ ਹੈ :" any committee appointed under section 11 shall cease to
THE PUNJAB KHADI AND VILLAGE INDUSTRIES BOARD ( AMENDMENT) BILL 1972
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬੋਰਡ ਡਿਜ਼ਾਲਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵੀ ਡਿਸਾਲਵ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ ।ਫਿਰ ਇਸ ਦੀ ਸਬ ਕਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਮੈਂਡ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ :35
" All members shall vacate their offices as members of the Board.'
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣਗੇ ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਰਹਿੰਦੀ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਬੋਰਡ ਸੀਜ਼ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਵੀ ਸੀਜ਼ ਕਰ ਜਾਵੇਗੀ ।ਫਿਰ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਕਲਾਜ਼ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੀ :" all rights, obligations and liabilities ( including any liabilities under any contract of the Board shall become the rights, obliga tions and liabilities
of the Govt."
ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਅਤੇ ਅਸੈਟਸ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕੋਲ ਵੇਸਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਪਰ ਲਾਇਬਿਲਟੀ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈਂਦੀ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਇਕ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਤੇ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ ।( ਇਸ ਵੇਲੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗੁਰਬਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਰਾੜ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਸੰਭਾਲੀ ।) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਾਹਿਬਾ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਸੰਭਲ ਕੇ ਹੀ ਤੋੜੇਗੀ।ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਵੀ ਐਫੀਡੈਂਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਔਰ ਸੈਂਟਰਲ ਖ਼ਾਦੀ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਸਬਸਿਡੀ ਅਤੇ ਲੋਨ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਇਆ ਕਰਨਗੇ ।Mr.Chairman : Motion movedThat the Punjab Khadi and Village Industries Board ( Amendment Bill be taken into consideration at once.ਕਾਮਰੇਡ ਸਤਪਾਲ ਡਾਂਗ ( ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੱਛਮੀ) : ਮੈਡਮ, ਮੈਂ ਇਸ ਬਿਲ ਤੇ ਮਿੰਟ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ।ਜਿਹੜੀ ਇਹ ਅਮੈਂਡਮੈਂਟ ਲਿਆਏ ਹਨ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਸ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।ਪਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ 2-3 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ ਕਰਾਂ ।ਇਹ ਬਿਲ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਬਾਰੇ ਆਇਆ ਹੈ ।ਖਦਰ ਕਦੇ ਸਿੰਬਲ ਸੀ ਸਾਡੀ ਫਰੀਡਮ ਦੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦਾ ।ਪਰ ਅਜ਼ ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਡੇ ਵਡ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਰਦਾਰ ਉਮਰਾਓ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਵੀ ਖੱਦਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਇਸ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਜਿਥੇ ਤਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਗਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਿਚ ਕੁਰਪਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧ ਹੈ ।ਕੁਰੱਪਸ਼ਨ ਇਤਨੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਇੰਤਹਾ ਨਹੀਂ ।ਜੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਕਿਸੇ ਸੁਣਾਣ ਲੱਗਾਂ ਤਾਂ ਵਕਤ ਬਹੁਤ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ 2-3 ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਖਦਾ ਹਾਂ ।[ ਕਾਮਰੇਡ ਸਤਪਾਲ ਡਾਂਗ]
ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ਇਕ ਬੜਾ ਵੱਡਾ ਕਾਂਗਰਸੀ ਲੀਡਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਰਲਾ ਕੇ ਆਦਰਸ਼ ਖਾਦੀ ਉਦਯੋਗ ਬਣਾ ਕੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 3, 1 5 0/- ਰੁਪਏ ਗਰਾਂਟ ਲੈ ਕੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਥੇ ਕੀਤੀ ਹੈ ।ਫਿਰ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਾਹਿਬ, ਇਹ ਬੋਰਡ ਸਾਬਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ ਕਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਗਰਾਂਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।ਪਰ 4 ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਸਾਬਣ ਬਣਾਣ ਲਈ ਗਰਾਂਟ ਲਈ ਪਰ ਇਕ ਆਦਮੀ ਜੋ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਹੈ ਠੀਕ ਸਾਬਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਾਕੀ ਦੇ 3 ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਪੈਸੇ ਦਾ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ।ਮੈਂ ਇਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਦਿਨ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਗਰਾਂਟ ਦੇ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਪੈਸੇ ਲਏ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਸਕੂਟਰ ਖਰੀਦ ਲਏ ।ਚੌਧਰੀ ਜੰਗਤ ਰਾਮ : ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਨ
ਕਾਮਰੇਡ ਸਤਪਾਲ ਡਾਂਗ : ਇਹੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦਸਨ ਲਗਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਨ ।( ਹਾਸਾ) ਫਿਰ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਾਹਿਬਾ ਬੋਰਡ ਨੇ ਆਇਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰਜ਼ ਰਖੇ ਹਨ ।ਆਇਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰਜ਼ ਲਗਾਏ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਮੁਕਰੱਰ ਸਨ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਇਹ ਬੰਦੇ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ।ਕਾਨੂੰਨ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਟਾਏ ਹੋਏ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਡਿਸਪਿਊਟ ਐਕਟ ਹੇਠ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਚਾਂਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਟਾਏ ਹੋਏ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਇਲ ਇਨਸਪੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਹਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਂਸ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਮਨਜੂਰੇ ਨਜ਼ਰ ਰਖ ਲਏ ਜਿਹੜੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈਡ ਸਨ ।ਦੂਜਾ ਪਹਿਲੂ ਇਹਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰਾਂ ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਜਣ ਜਿਹੜਾ ਇਹਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਰੂਲਿੰਗ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਤਾਲੁਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।ਇਥੇ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵਰਸਟ ਹਿੱਟ ਹਨ ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹਾਂ ਥੋੜੀਆਂ ਹਨ, ਛੋਟੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਫੈਸਿਲਿਟੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਾਜਮਾਂ ਨੂੰ ।ਇਸ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵਡੇ ਵਡੇ ਲੀਡਰ ਹਨ ।ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਅਛਾ ਹੈ ।ਇਹ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਵਿਚ ਐਬਜ਼ਾਰਬ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਛੋਟੀ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਸਾਬਣ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਸਮਾਲ ਸਕੇਲ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੁਕ ਆਫ਼ਟਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।आचार्य पृथ्वी सिंह आज़ाद ( खन्ना ऐस.सी) : यह जो बिल सदन के सामने है बहुत छोटा सा है लेकिन इस का असर बहुत ज्यादा है खादी बोर्ड के पास खादी कमिशन का जितन T भी कर्ज़ा है इसकी ज़िम्मेवारी पंजाब सरकार की थी लेकिन बाद में यह हटा दी गई जिस तरह कि उस बोर्ड के सेट्स होते थे ।बाकी जो मैंबरों को हटाने की बात
THE PUNJAB Khadi and VILLAGE INDUSTRIES BOARD ( AMENDMENT), BILL 1972
है ।मैं इस बिल पर बोलना नहीं चाहता था ।मेरे दोस्त डांग साहिब ने खामोशी के साथ उन बातों की तरफ ध्यान दिलाया है जिनका सम्बन्ध कुरप्शन के साथ है ।खादी बोर्ड के अगर Original मेन Principal Act को पढ़ा जाए कि किस कार्य के लिए बना था, इसके सैक्शन ( 12 ) में दिया गया है :"( a)
to start, encourage, assist and carry on Khadi and village industries and to carry on trade or business in such industries, and in the matters incidental to such trade or business;
( b) to help the people by providing them with work iu their home and to give them monetary help ;"
यह लम्बाचौड़ा सैक्शन है इस लिए मैं इस सारे को नहीं पढ़ना चाहता ।इसकी हिस्ट्री यह है, अध्यक्ष महोदया, कि 1947 में जब देश का बटवारा हुआ तो पंजाब सरकार ने उस वक्त के चीफ मिनिस्टर पूज्य डाक्टर गोपी चन्द भार्गव, मैने और दूसरे सज्जनों ने refugees को काम दिलाने के लिए Panjab weaving and spinning centre की स्थापना की उसमे कई लाखों को रोज़ी मिली इस पर Government of India ने सोचा कि जब तक खादी और विलेज इन्डस्ट्रीज को सरकार की तरफ से प्रोटैक्शन नहीं मिलेगी उतनी देर तक लोगों की सेवा नहीं हो सकती ।इसलिये Government of India ने Khadi and village Industries Commission ¶‹¶‹ Khadi and village Industries Board बनाया ।इस बोर्ड का उद्देश्य खादी का प्रचार करना यह एक साईड थी और दूसरे इसका उद्देश्य यह भी था कि जो ग्रामीण लोग हैं उनको इन्डस्ट्रीज तरक्की के लिये काम भी दिया जाए |( विघ्न) जो मैं बोलने के लिए खड़ा हुआ हूँ इस लिये हुआ हूँ कि एक तो उत्साह बढ़ाया डांग साहिब ने ( विघ्न) और दूसरे जब परसों Supplementary Grants पर डिस्कशन हो रही थी तो मेरी पार्टी के सदस्य जो कि बहुत बोलते हैं उन्होंने बात कह दी ।इस लिये बोलने के लिये खड़ा हुआ हूँ |मैं अध्यक्ष महोदय, आपके ज़रिये सरकार से दरखास्त करूँगा कि खादी बोर्ड में कुरप्शन की बात चल रही है इसका जन्म उस समय हुआ जब एक पुरज़ोर पार्टी इवतदार मैं आई ।उसने खादी बोर्ड के कानूनों को, उद्देश्यों को, एक तरफ रख कर अपनी पार्टी के लिए काम करना शुरू कर दिया ।वह पार्टी इस हाऊस में नहीं है ।चाहे वह अकाली पार्टी की मदद से आई थी ।उसने खादी बोर्ड को अपनी पार्टी के प्रचार का एक साधन बनाया और लाखों रुपयों की जो एड थी वह उन्होंने अपने वर्कर्ज को इन्डस्ट्रीज एड या इन्डस्ट्रीज़ कर्जे के नाम पर देकर उनको निहाल किया |इस लिए मैं आपके ज़रिए सरकार से कहना चाहता हूँ कि 1967 से लेकर आज तक जो प्रांट्स वगैरा दी गई हैं उनकी जांच होनी चाहिए ताकि मालूम हो सके कि कौन से कारकुनों ने जो रकम खादी के काम पर लगानी थी, वह किस.तरह बटोरी है |जिस वक्त सरदार गुरनाम सिंह की वजारत थी तो इनके परवर्दा जो आज कल मेरे मानयोग चीफ मिनिस्टर साहिब, के नज़दीक हैं, उन्होंने इस हाऊस में खड़े होकर मेरे पर बड़े इलज़ामात लगा दिए ।टिव माहात : ( भरली पावटी टलें) हां लै सि ।Origin with;
Punjab Vidhan Sabha Digitized by;
प्राचार्य पृथ्वी सिंह आजाद : सरदार राजा सिंह ने खादी बोर्ड के उस वक्त के अधिकारियों और खास करके मेरे ऊपर ऐलीगेशनज़ लगाए कि यह लाखों रुपए खा गए हैं ।उस वक्त के कांग्रस पार्टी के मैंबरों के पास ज्यादा मैटीरीयल मौजूद नहीं था ।फिर भी श्री ज्ञान चंद खरबंदा ने पुजीशन वाजय कर दी थी ।जिस वक्त सरदार राजा सिंह ने इलज़ामात लगाए, उस वक्त केचीफ मिनिस्टर को और उसके बाद बादल साहिब को मैंने 24पेज की चिट्ठी लिखी थी।गवर्नर साहिब को भी लिखा था ।खादी बोर्ड में गबन हुआ है जिसके मुत्तलिक डांग साहिब ने संकेत किया है, इसके गारे खुली इन्कवायरी होनी चाहिए |( विघ्न )
ਸਰਦਾਰ ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ : ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਆਜ਼ਾਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਛਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ( हिप्पल)
आचार्य पृथ्वी सिंह आज़ाद : रोज़ रोज़ खादी बोर्ड को बदनाम करने की बात आती है ।जबकत्र ( रेटिव प्रदारों को इन्कवाइरी कराए जाने की बात आई तो चीफ मिनिस्टर साँहिब को मेरी पार्टी के एक सदस्य ने खड़े हो कर कहा था कि खादी बोर्ड की इन्क्वाइरी भी कराई जानी चाहिए क्योंकि मेरा सम्बन्ध खादी बोर्ड से सन 1928 से है ।और मेरा सम्बन्ध उसके साथ उस वक्त तक रहा जब तक कि यह जनसंघ के पास चला गया ।अध्यक्ष महोदय,
ज़रिए मैं चीफ मिनिस्टर साहिब से दरख्वास्त करूंगा कि आप खादी बोर्ड की इन्क्वायरी ज़रूर कराम्रो ताकि मसला साफ हो सके ।दूसरी दरख्वास्त यह करनी चाहता हूँ कि खादी बोर्ड गरीब लोगों की सेवा करने के लिये गेनफुल एम्प्लायमैंट देने के लिये क्रियेट किया था ।आज जो रोज़गार वरकर्ज़ को मिलनी चाहिए वह नहीं मिल रही है ।उसका श्री गणेश जनसंघ वालों ने किया था।आज हम भी वही कर रहे हैं ।इस खादी बोर्ड को जन्म दिया गया था ।इस ऐक्ट नेत्रोवीजनों यह है ( विघ्न) खादी बोर्ड के चेयरमैन उस वक्त चीफ मिनिस्टर हुआ करते थे ।डाक्टर गोपी चंद भार्गव पालेटिक्स से रिटायर होना चाहते थे ।इस लिये उन्होंने पंडित नेहरू जी को एक पत्र लिखा था कि मैं पालेटिक्स से रिटायर होना चाहता हूँ और खादी बोर्ड में काम करना चाहता हूँ |उस समय पंजाब के मुख्य मंत्री सरदार प्रताप सिंह कैरों थे ।कैरों साहिब को पंडित जी की एक चिट्ठी आई कि खादी बोर्ड का चेयरमैन डाक्टर भार्गव को बना दिया जए |और उनको कुछ अलाऊंस दिया जाए।मैं कहता हूँ कि खादी बोर्ड का जब तक होल टाइम चेयरमैन नहीं होगा तब तक ठीक कार्य नहीं चलेगा ।अब जो इसका चेयरमैन है वह बड़ा पुराना देशभक्त है ।उसकी कुरबानी बहुत है ।इसी तरह दूसरेजो सज्जन हैं उनकी भी बड़ी कुरबानी है।मैं अर्ज करता हूँ इस बोर्ड में खादी के काम से ताअलुक रखने वाला कोई भी नहीं है।इसलिये इसमें से ' खादी निकाल देनी चाहिए ।( विघ्न) अब तो इसमें विलेज इन्डस्ट्री ही रह गई है ।और अगर यह विलेज़ इन्डस्ट्री का ही काम रहना है तो इसको इन्डस्ट्री डिपार्टमैंट वाले ही चलाएं।अगर इसमें खादी का काम नहीं चलना तो खाद इसमें से निकाल ली जाए |और अगर खादी इसमें से नहीं निकालनी तो फिर इसका म