DEMAND FOR GRANT- INDUSTRIES
industries ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿਚ establish ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਮੁਲਕ ਨੂੰ economic depression ਤੋਂ ਉਚਾ ਚੁਕਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ industrial development ਦਾ ਹੀ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪਵੇਗਾ।ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਹੀ ਸਬ ਕੁਝ produce ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।ਕੋਈ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਂ ਅਜ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋਵੀਏ।ਅੱਜ ਕੀ ਗਲ ਹੈ ?ਅਸੀਂ ਬਾਹਰੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ਮੰਗਵਾਂਦੇ ਹਾਂ।ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਆਰਡਰ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਯਾ ਉਨਾਂ ਨਾਲ agreement ਤੇ ਕਰਨ ਵਿਚ ਬੜੀ ਦੇਰ ਲਗ ਜਾਂਦ ਹੈ |ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ ਠੀਕ ਮਾਲ ਹੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ .ਪਰ ਇਸਤੋਂ ਉਲਟ ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ local industries ਨੂੰ encourage ਕਰੀਏ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਲ resources ਨੂੰ harness ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਉਂ ਨ ਸਾਡੀ ਡੀਮਾਂਡ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਵੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਬੜੇ drastic steps ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹਾਂ।ਇਹ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਹੈ |ਉਹ ਇਤਨੀਆਂ ਘਟ quotations ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ compete ਕਰ ਸਕੇ ।ਪਰ ਜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਹੋ ਕ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਮਾਲ ਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ?ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਟੈਂਡਰ ਮੰਗਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਟੈਂਡਰ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।ਪਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਉਹੀ ਮਾਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ |ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੇਟ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਘਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਤਾਂ ਉਹ ਵਕਤ ਸਿਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਦੂਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਛਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ।ਇਸ ਲਈ, ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਜੇ ਵਾਕਈ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਮਜ਼ਬੂਤ industrial ਪਾਲਿਸੀ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਜਲਦੀ resources tap ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ |ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਜੇ ਮਜਮੂਈ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਪੰਜਸਾਲਾ ਪਲਾਨ• ਉਪਰ ਗੌਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਿਆ ਸੈਂਟਰ ਵਲੋਂ, ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਈ ਪਾਸਿਆਂ ਵਲ
Original with; Punjab Vidhan Sabha
PUNJAB LEGISLATIVE ASSEMBLY
[ ਸਰਦਾਰ ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸੁਰਜੀਤ ] development ਕਰਨ ਲਈ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ |ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਇਸ ਅਹਿਮ ਮਾਮਲੇ ਵਲ ਰੁਪਏ ਦੀ investment ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਾਂਗਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਉਸੇ ਪਾਲਿਸੀ, ਕਿ ਕਚਾ ਮਾਲ ਇਸ ਮੁਲਕ ਵਿਚੋਂ ਭੂਸੇ ਦੇ ਭਾ export ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ consumer goods ਬੜੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਕੀਮਤਾ ਦੇ ਕੇ import ਕੀਤੇ ਜਾਣ - ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਪਾਲਿਸੀ ਤੇ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰਖਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ follow ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।ਅਜ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਮਨਿਸ ਵਲੋਂ ਇਹ ਦਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਨਾ raw material export ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਤਨੀ ਰੂਈ ਬਾਹਰ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ export ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ export ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।ਅਸੀਂ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੇ ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣੀਏਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਕਪੜੇ ਦੀ industry ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਤਨੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਇਤਨੀਆਂ ਲੈਬਾਰੇਟਰੀਜ਼ ਖੋਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਸੀਮਟ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਇਤਨੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਇਥੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਤਨੀਆਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਵਗ਼ੈਰਾ ਵਗ਼ੈਰਾ।ਅਸੀਂ ਸਚਮੁਚ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੇ, ਪਧਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦਸਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ unemployment ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਪੁਰ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ wages ਇਤਨੀਆਂ ਵਧਾ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਜਿਤਨੀ ਦੇਰ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਅਪਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿਚ properly industrial development ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਜਿਨਾ ਚਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ purchasing power ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ, ਜਿਨਾ ਚਿਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ encourage ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਨਾ ਚਿਰ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਵਾਇਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ locally available raw material ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਲ ਆਪਣੇ ਰਵੱਯੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ, ਉਨਾਂ ਚਿਰ ਇਸ ਸੂਬੇ ਵਿਚ industrial development ਹੋਣੀ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ
Punjab Vidhan Sabha
Panj b Digital Library
DEMAND FOR GRANT -- INDUSTRIES
ਮੈਂਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ, ਮਸਲਨ लेवां है credit रोम्भt facilities festi नाट; लेरां उँ' taxes हुं रा डाठ ला रोडा ; electric load consume स्वहं लष्टी ਦਾ ਭਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਕਰਨ industries हे माथि वडा बाहे; लेव री purchasing power ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ industrial ਸਾਧਨ ਅਪਣਾਏ A' S; workers_ Ami wages हे पाटिमा देवि ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਰਵਾਨ ਕਰੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨਾਂ ਉਪਰ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਬੇਹਤਰੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ' ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹਾਂ।श्री राम प्रकाश ( मोलाना ) : स्पीकर साहिब, मैं अपने फाईनेंस मनिस्टर साहिब को बधाई देता हूं कि उन्होंने इस रकम को इंडस्ट्रीज़ के लिए इस बजट में रखा ।लेकिन मैं समझता हूं कि हिंदोस्तान में मौजूदा बेकारी को सामने रखते हुए यह रकम बहुत थोड़ी है ।इस लिये इस को दूर करने के लिये काफी रुपया provide किया जाना चाहिए था।स्पीकर साहिब, मेरी constituency में चार किसम की cottage industries हैं यानी खड्डी का काम, जूते बनाने का काम, चमड़ा रंगने का काम और बगड़ ( घास ) का बान बुनने का काम ।लेकिन, स्पीकर साहिब, बड़े अफ़सोस की बात है कि देहातों के अन्दर इन घरेलू उद्योगों को उत्साह देने और बढ़ाने के लिये कोई रकम नहीं रखी गई।मैं फाईनैंस मनिस्टर साहिब की सेवा में यह अर्ज करना चाहता हूं कि मेरी constituency के अन्दर १२ जंगल है जिन में से बगड़ घास निकाली जाती है ।उस इलाके में दस हज़ार मज़दूर इस घास को निकाल कर अपना जीवन निर्वाह करते हैं और अपने बच्चों का पेट पालते हैं ।लेकिन बड़े अफ़सोस से कहना पड़ता है कि उन मज़दूरों को सरकार की तरफ से कोई सहुलियत नहीं दी गईं ।जनावं स्पीकर साहिब, दो तीन बार मैने अपने जिले की पब्लिक रीलेशन कमेटी में भी यह सवाल उठाया था कि जब बड़े बड़े कारखानेदारों को इतनी रियायतें दी गई हैं तो क्यों नहीं इस industry में लगे हुए दस हज़ार मज़दूरों को भी किसी प्रकार की सुविधा दी जाती ?उन सारे के सारे जंगलात में से पांच या छः जंगल २० साल के लिये lease पर दिये जाते हैं और बाकी के पांच छः को खुले तौर पर नीलाम किया जाता है ।नतीजा यह होता है कि वे गरीब मज़दूर या दतकार इ.स नीलामी में उन बड़े बड़े ठेकेदारों का मुकाबला नहीं कर सकते ।इस के अलावा जहां उस की खपत का ताल्लुक है मिल्लों के मालिकों को 3½ आने मन के हिसाब से बगड़ घास मिलता है लेकिन मज़दूरों को चार रुपये मन के हिसाब से |उन की कोई हौसला अफजाई नहीं की गई ।इस के साथ एक और बात भी अपना गहरा ताल्लुक रखती है ।वह यह है कि एक मज़दूर जब चार रुपये मन के हिसाब से बगड़ घास खरीदता है तो छांटा छांटी करने के बाद एक मन में से Punjab Vidhan Sabha सिर्फ़ 30 सेर रह जाती है जिस से उसे मुश्किल से 10 रुपये मिलते हैं ।वह भी पूरे एक हफ़्ता
Digitized by; Panjab Digital Library
[ श्री राम प्रकाश ]
की मेहनत के बाद ।इस तरह एक हफ़ता के अन्दर उसे छः रुपए का ही फायदा हुआ तो क्या, स्पीकर साहिब, यह मुमकिन हो सकता है कि उस छः रुपये की मज़दूरी के साथ वह अपने कुबे का निर्वाह कर सकता है ?स्पीकर साहिब, उस के लिये ऐसा करना।निहायत मुश्किल है |इस लिए मेरी अर्ज़ है कि हिन्दोस्तान के अन्दर बेकारी और बेरोजगारी को तभी खत्म किया जा सकता है अगर देहातों में cottage industries को जारी किया जाये ।जहां तक कारखानों का सवाल है उन की तो हमारे फाईनेंस मनिस्टर साहिब काफी से ज्यादा हौसला- अफ़जाई कर रहे है लेकिन ऐसा मालूम होता है कि घरेलू उद्योग धंधों की तरफ उन की अभी तक तवज्जुह कम गई है ।इस लिये मैं समझता हूं कि वह देहाती मज़दूरों और दस्तकारों की हौसला अफजाई ज़रूर करें क्योंकि अगर ऐसा न किया गया तो देहाती economy में बड़ी जबरदस्त हलचल मच जाएगी ।अभी कई हजार मुज़ारों की बेदखलियां होंगी।उन के बसाने का सवाल भी सरकार के जिम्मे है ।इस लिये उसे चाहिए कि उन लोगों को loans और grants दे ताकि वे देहातों में cottage industries के काम पर लग सके और बेकारी न बढ़े।अगर ऐसा न किया गया तो इस का नतीजा बहुत खराब होगा जो सरकार के लिये कई किसम की परेशानियां पैदा कर देगा ।PUNJAB LEGISLATIVE ASSI MELY
आखिर में में गवर्नमेंट से प्रार्थना करता हूं कि बगड़ के तीन चार जंगल मज़दूरों को अल ट करने के लिए reserve रखे जाए ताकि वे अपना गुजारा आराम से कर सकें और बाल बच्चों का पेट पाल सकें ।एक और बात याद आ गई है, स्पीकर साहिब, वह भी मैं आप के सामने रखना चाहता हूं, सरकार ने जितने भी industrial स्कूल खोले हैं वे सब के सब शहरों में ही हैं ।इस बात में भी देहातों को ignore किया गया है ।इस लिये, अगर इन में से कुछ स्कूलों को देहातों में कायम किया जाए तो उन लोगों को काफी मदद मिलेगी और वे कई किसम के दूसरे कामों पर लग सकेंगे ।Punjab Vidhan Sab Digitized by;
मराठ मनुय मिंय्प ( भूिडमव मJिव, युथी उलरा) : ਪੂਰਬੀ
ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੇਰੇ ਮੋਹਤਰਮ ਵੀਰ ਫ਼ਾਈਨੈਂਸ ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਰਹਾਂ ਇਕ ਉਜੜੇ ਹੋਏ industrialist ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਲਈ ਇਹ भीर मी वि संसाध री industries रीभां problems हुं चल रह ਕਿ ਪੰਜਾਬ लटी initiative, imagination भडे sympathy 3 रंभ लेहगे ।ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਪਤਾ लगरा वि मुधे री टिम problem है उल वह भडे industries & encourage 3 develop aas ਵਲ ਕੋਈ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ safeडा मिश्रा |