Panjab Digita
ਕਰਾਈ ਜਾਏ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕੇ tube- wells scheme ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਨਹਿਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀ ।ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਾਹ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ level ਠੀਕ ਕਰ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ ।ਜਿਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੀਵੀਂ ਹੈ ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੱਤਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ; ਜਿਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉਚੀ ਹੈ ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ।ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਅਜਨਾਲੇ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਬਰਬਾਦ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ ।ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਆਬਾਦ ਕਰਕੇ landless ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ ਜਾਏ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਨਾਜ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਕਮੀ ਹੈ, ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਾਈ ਜਾਏ, ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ।ਇਸ ਦੇ ਅਲਾਵਾ ਮੈਂ ਕਹਾਂਗੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ Government Government- aided institutions fee ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ।ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ facilities ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਕ ਅਵਸਥਾ ਠੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾਏ ਤਾਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ standard ਉਚਾ ਹੋ ਜਾਏ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ criminal tribe ਨਹੀਂ ਬਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਜਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਇਸ ਰੈਜ਼ੋਲੀਊਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਈਦ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮੈਂ ਇਕ ਹੋਰ ਗਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲਾ ਦੀ development ਕਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ ।ਮੇਰੇ ਕਾਂਗੜੇ ਦੇ ਵੀਰ ਇਹ impression ਨਾ ਲੈਣ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ development ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਾਂ ।ਸਾਡੀ ਗੌਰਮਿੰਟ ਦੀ intention ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਨੂੰ develop ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ।ਮੈਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 9, ੦੦੦ ਏਕੜ ਦੇ ਰਕਬੇ ਨੂੰ ਸੈਰਾਬ ਕਰਨ ਲਈ 26 ਲੱਖ ਰੁਪਿਆ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ।ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਥੋੜਾ ਰੁਪਿਆ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ development ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਥੇ ਐਨੇ ਲੱਖ ਰੁਪਿਆ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਥੋੜੇ ਰਕਬੇ ਦੀ development ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।~ ਜੋਗਿੰਦਰਨਗਰ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ ।ਇਹ ਨਹਿਰ ਕਢਣ ਦੀ ਨਿਸਬਤ ਉਥੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਨਹਿਰ ਕੱਢਣ ਨਾਲ ਕੇਵਲ waste of labour and money ਹੋਵੇਗੀ ।ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਐਨਾ ਰੁਪਿਆ ਖਰਚ ਕਰ ਕੇ ਥੋੜੇ ਰਕਬੇ ਨੂੰ ਸੌਰਾਬ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ।ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਗੌਰਮਿੰਟ ਨੂੰ suggestion ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜ਼ਿਲਾ ਕਾਂਗੜਾ ਵਿਚ ਨਹਿਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ tube- wells ਲਗਾ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਜੋ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਤੋਂ ਵਧ ਰਕਬਾ ਫਾਇਵਾ ਉਠਾ ਸਕੇ ।ਚੰਦਰ ਬੀਰਾ ਚਿਤ੍ਰ ਬਾਜਵਧਦੀ ( ਸ਼ਾਵਸਬੁਦ) : ਛਿਟੀ ਲੀਅਰ ਸਕ, ਧ Resolution va àngui Ê TẠI M Resolution Politically administratively
PUNJAB VIDHAN SABHA
[ प्रोफ़सर मोता सिंह ]
शिवालिक की पहाड़ियों का इलाका भी जिला कांगड़ा के mountainous area से मिलता जुलता है ।कुल्लू से लेकर थाना ग्रानन्दपुर तक का सारा इलाका backward है |हरियाना भी इस के साथ मिला दिया जाए तो State के backward इलाकों का नक्शा complete हो जाता है ।ज़रूरी बात जो हमें देखनी चाहिये यह है कि यह इलाके backward क्यों हैं ।बहुत सारा इलाका तो ऐसा है जहां feudal system को जान बूझ रखा गया था ताकि वहां के लोग तरक्की न कर सकें।Revolutionary movement के दिनों में में कई महीनों तक कांगड़ा और होशियारपुर की पहाड़ियों में छुपा रहा था ।इस लिये में वहां के लोगों के हालात को जानता हूं |Garrett ने अपनी किताब ' Adventures of Northern India' में लिखा है " यह इलाका पुराने वक्तों से feudal system की strong hold रहा है, जितने राजे यहां पर हैं, बाकी सारे हिंदुस्तान में नहीं हैं ।अग्रेज़ों ने अवाम को गुलाम बनाये रखने के लिये इन राजाओं के राज्य को कायम रखा।" अंग्रेज़ों की C.I.D का बड़ा हिस्सा इन राजाओं के दरबारों में रहता था क्योंकि ग्रेज़ चाहते थे कि इस area को हमेशा इसी तरह feudal lords के मातहत रखा जाए ताकि वे politically उठ ही न सकें ।अफसोस तो इस बात का है कि आजादी आने के बाद भी इस backward इलाके को उठाने के लिये कुछ नहीं किया गया अगरचे हर साल वायदे किये जाते रहे हैं ।Resolutions पास होते हैं, तकरीरें हो जाती हैं, जवाब दिये जाते हैं, मगर अमल में होता कुछ नहीं है ।अगर backward इलाकों के लोग आगे बढ़ना चाहते हैं तो उन्हें इस गवर्नमेंट के खिलाफ revolt करनी चाहिये वरना उनके लिये कुछ नहीं किया जायेगा ।( Cheers from Opposition Benches).जैसा कि डा.प्रकाश कौर जी ने बताया है तहसील अजनाला का कुछ हिस्सा ऐसा है जहां पर हर साल इतने floods भ्राते हैं कि लोगों को जमीन काश्त करना नसीब ही नहीं होता, वे भीख मांग कर गुज़ारा करते हैं ।जिला होशियारपुर में भी तहसील ऊना और राजोरी का इलाका ऐसा इलाका है जहां के लोगों को ordinary amenities of life का पता तक नहीं ।कोई means of communications नहीं, कोई सड़कें नहीं, electricity नहीं, पीने के पानी का कोई इंतजाम नहीं ।Pnjab Vidhan Sabha
Dgitized by;
Panjab Digital Library
लोग चिल्लाते जायें, रोते जायें, यह गवर्नमैण्ट उन की बात कभी नहीं मानेगी, उन की तकलीफों को कभी दूर नहीं करेगी।Backward इलाके के लोगों को ऊपर उठाना इस की स्कीमों में शामिल ही नहीं ।मुझे हैरानी है कि backward classes के नाम पर इन्होंने जितना काम किया है scheduled castes के लिये ही किया है ।अगर कोई हरिजन, ईसाई या मुस्लमान हो गया है या ● हो जाता है तो उस को कोई मदद नहीं दी जाती ।Minister for Development :
This is wrong.प्रोफेसर मोता सिंह आनन्दपुरी में चैलेंज करता हूं कि यह बिल्कुल ठीक है।जालन्धर में एक हरिजन ने census वालों को बताया कि उस का मज़हब ' ईसाई' है इस लिये
Panjab Digital Library.ਚਲੋ ਜੀ☬ ਯਾਵ ਜੜ੍ਹੋਂ ਸਿਕਰੀ ।ਸੋ ਬੁਰਾ ਹੂਂ, ' ਧਵ Secular State ਨੂੰ ਧਾ Communal State ?' ( Cheers from Opposition Benches) दावा तो करते हैं Secular State का मगर हकीकत बिल्कुल इस के उलट है।हमें इस हकूमत को ज़रूर बदलना पड़ेगा।नहीं बदलोगे तो इन बीमारियों का इलाज नहीं हो सकेगा ।इस हकूमत की कार्यवाहियों को कल अगर वक्त मिला, तफसील के साथ बयान ਲਗਾ ਦ ਕਰਤਾਗਾ ਕਿ ਐਸੋ ਧ realities ਜੀ face ਸਵੀਂ ਜਦ ਵੀ।ਯਿਰਗੀ amendments आई हैं, अगर इन से दस गुना और आ जाएं तो भी यह गवर्नमैण्ट ਸਾਰਗੋ ਕਾਚੀ ਸਵੀਂ ।Honourable Members, ਧ ਆਪ ਕੀ ਕਰ ਯਾ ਸ਼ਕਾਰ ਵੇ ।ਬਾਯ ਵੋਝਾ ਜੋ ਜਦ ਕਿਰਯੋ ਯੋਗ, ਯਿਵੇਂ ordinary amenities of life ਵਾਹਿਯ नहीं, चिल्ला रहे हैं, मगर उन की कोई बात तक नहीं सुनता क्योंकि वजीर साहिबान को यहां ਧਰ ਹ ਰ ਜੀ amenities ਵਾਚਿਯ ਛੂੰ ।ਭਗਤ ਗੁਰਾਂਦਾਸ ਹੰਸ ( ਹੋਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) : ਮਾਨਯੋਗ ਡਿਪਣੀ ਸਪੀਕਰ ਜੀ, ਮੈਂ ਇਸ Resolution ਦੀ ਤਾਈਦ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਜਿਹੜਾ ਬਖਸ਼ੀ ਜੀ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ।ਹੁਣੇ ।ਹੁਣੇ ਇਕ ਮੁਅਜ਼ਿਜ਼ ਸਾਥੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਸੀ ਕਿ ਗੌਰਮਿੰਟ backward areas ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਹ ਮਖਾਹ ਤੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ।ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖਲੋ ਕੇ ਰਾਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ।ਸਾਡੀ ਗੌਰਮਿੰਟ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ development ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਥੋੜਾ ਰੁਪਿਆ
ਖਰਚ ਕੇ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਲਿਆਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ ।ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗੜੇ ਦਾ ਜ਼ਿਲਾ ਪਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ।ਇਸਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ।ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੱਰਕੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਇਥੋਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਂਨਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਗ਼ਰੀਬ ਰਹਿਣ।ਹੋਸ਼ਿਆਪੁਰ ਦਾ ਰੋਪੜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਸੂਆ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਕੰਢੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤਕ ਸਾਰਾ ਰਕਬਾ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ ਚੋਆਂ ਨੇ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ।ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਕਾਫੀ ਆਬਾਦੀ ਗ਼ਰੀਬ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ।ਉਹ ਲੋਕ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਕਾਸ਼ ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ।ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਉਸ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ allot ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ।ਉਹ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਢੁਕਦੇ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਬੰਜਰ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਜੰਗਲਾਤ ਉੱਗ ਰਹੇ ਵਿਚ ਜੰਗਲਾਤ ਉੱਗ ਰਹੇ ਹਨ ।ਜਿਹੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕੁਝ ਅਛੀ ਵੀ ਸੀ ਉਹ ਵੀ ਚੋਆਂ ਅਤੇ ਖੱਡਾਂ ਵਿਚ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ ।ਮੇਰੇ ਪੂਜਨੀਕ ਪੰਡਤ ਜਗਤ ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ Development Minister ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਹ ਇਲਾਕਾ .ਵਿਖਾਇਆ ਸੀ ।ਮੈਂ ਵੀ ਅਰਜ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਕੰਢੀ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਕਿਹਾ