Punjab Vidhan Sabha Digitized by;
Panjab Digital Library
[ ਸਰਦਾਰ ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ,
ਵਿਚ ਦੋ ਮੈਂਬਰ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਬੜੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਰੁਪਿਆ ਸਰਕਾਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਕਿਤਨਾ ਬੋਝ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ।ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ, ਚੌਧਰੀ ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਟੈਕਸ ਦਾ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉਤੇ ਕੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ ।ਜਦ ਮਨਿਸਟਰ ਸਾਹਿਬ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਟੈਕਸ ਦਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਮੁਆਫ ਕਰ ਦੇਵਾਂ ਅਗਰ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਇਹ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਤਾਂ ਟੈਕਸ ਉਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਟੈਕਸ ਦਾ ਇਫੈਕਟ ਟੋਟਲ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਉਤੇ ਪਵੇਗਾ।ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਫੈਮਲੀਜ਼ 15-40 ਯੂਨਟ ਤਕ ਬਿਜਲੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਭੀ ਇਸ ਬਿਲ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ।ਇਕ ਤਰਫ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤੇ ਦੂਜੀ ਤਰਫ ਟੈਕਸ ਲਗਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਨਾ ਜਲਾਓ ਕਈ ਮਾਨਯੋਗ ਮੈਬਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਿਲ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿਹਾ ਹੈ।ਮੈਂ ਇਸ ਬਿਲ ਨੂੰ ਅੰਧੇਰੇ ਦਾ ਬਿਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਯੂਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸਿਟੀ ਡਿਊਟੀ ਵਧਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਕਨਜ਼ਿਊਮ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਗਰੀਬ ਜਨਤਾ 15 ਯੂਨਿਟ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਪਰ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ 15 ਯੂਨਟ ਤਕ ਤੇ 3 ਨਵੇਂਪੈਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਟ ਵਧਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।16 ਯੂਨਟ ਤੋਂ 40 ਯੂਨਟ ਤਕ ਸਰਕਾਰ 22 ਨਵੇਂ ਪੈਸੇ ਵਧ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ 50 ਯੂਨਟ ਤੋਂ ਉਤੇ 28 ਨਵੇਂ ਪੈਸੇ ਵਧ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਬਿਲ ਦਾ ਅਸਰ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਉਤੇ ਪਵੇਗਾ।ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਦੇ ਕੋਲ ਰੇਡਿਉ ਹਨ, ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਨਾ ਵਜਾਉਣ।ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੱਖੇ ਦਾ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ।ਉਹ ਹੀਟਰ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ।ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਜੀਬ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬਿਲ ਹੈ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਗਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣੇ ਹਨ ਤਾਂ ਅਮੀਰਾਂ ਉਤੇ ਲਾਉਂਦੀ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਜਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇਦ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਟ ਬਿਜਲੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾ ਰਹੀ ਹੈ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤਾਕਿ ਅਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਣ।ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ ਚੌਧਰੀ ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਕਸ਼ਨ 12 ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਜ਼ਹਬੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਉਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।ਅਗਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਡਿਊਟੀ ਵਧਾਈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲ ਜਾਣਗੇ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਉਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਅਰਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਕਲਾਜ਼ ਬਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵੇ ।ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬਾ, ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਸਿੰਪਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਚੰਗੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਲਗੀ ।ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੀ ।ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ
Punjab Vidhan Sabha
Digitized by;
Panjab Digital Library •
THE PUNJAB ELECTRICITY ( DUTY ) AMENDMENT BILL, 1963 (29)29 ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਲਈ 10 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਹੁਣ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।ਲੋਕ ਲੈਂਪ ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿਚ ਚਾਨਣਾ ਕਰ ਲੈਣਗੇ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਉਤੇ ਭੀ ਟੈਕਸ ਦਾ ਇਜ਼ਾਫਾ ਕਰ ਦਿਤਾ।ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਲ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਲੋਕ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿਚ ਬਤੀਆਂ ਭੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਪਰ ਹੁਣ ਤੇਲ ਭੀ ਕਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ।ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮੌਕਾ ਕਈ ਚਿਰਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਅਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਹੋਇਆ ਕਰਨਗੀਆਂ।ਮੈਂ ਅਰਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਸਲੇ ਉਤੇ ਸਰਕਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਗੌਰ ਕਰੇ ਤਾਕਿ ਲੋਕੀ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਣ।श्री मंगल सैन ( रोहतक) : उपाध्यक्ष महोदय, मैं निवेदन करना चाहता हूं कि मैं ने इस बिल की फर्स्ट स्टेज में सरकार के विरुद्ध चार्ज लगाए थे ।सरकार का फर्ज़ हो जाता है कि उन चार्जिज़ का जवाब दे ।मंत्री महोदय ने अपनी स्पीच में उनका कोई जिक्र नहीं किया।मैं कहना चाहता हूं कि हमें उनकी जात के साथ कोई दुश्मनी नहीं है लेकिन इतना तो ज़रूर होना चाहिए कि कम से कम जो क्रिटसिज़म हुआ था चार्जिज लगाए गए हैं उन का जवाब दिया जाता, मैंने कुछ चार्जिज रोहतक के बारे में लगाए थे।रोहतक लाइसेंसी को ज्यादा पैसे लगाए गए हैं।मंत्री महोदय ने इस का कोई जवाब नहीं दिया है जो जवाब दिया है उसमें केवल पोलिटीकल एक्सपलायटेशन ही की गई है ।मैंने चार्ज लगाए थे कि 8 नए पैसे आप की कास्ट आफ प्रोडक्शन है और आप 34 नए पैसे क्यों लेते हैं, मंत्री महोदय ने इस बात का कोई जवाब नहीं दिया।मैं समझता हूं कि इसमें इनका फाल्ट है इसलिए कोई जवाब नहीं दिया।यहां पर कहा गया है कि फजूलखर्चियों को कम किया जाए।मैं कहना चाहता हूं कि जिन्दगी के हर पहलू में फजूलखर्ची हो रही है ।किस किस को घटाया जाए ।हमारी सरकार तो कैपिटलिस्टस को प्रसन्न करना चाहती है और कर भी रही है, उन के जाकर शरण लेनी शुरू कर दी है।बहुत सी बातें करने को हैं लेकिन समय का प्रभाव होने से नहीं कह सकूंगा।मैं कहना चाहता हूं कि रेट्स को बढ़ा देने से छोटे छोटे कारखानों के काम रुक जाएंगे, वह कारखाने बन्द हो जाएंगे और बेरोज़गारी बढ़ेगी; सुनार पहले ही बेरोज़गार हो चुके हैं और अब यह सरकार की जान को रोएंगे ।Deputy Speaker : Please withdraw these words.श्री मंगल सैन: मैं शब्द वापिस लेता हूं।मैं निवेदन करना चाहता हूं कि मेरे चार्जिंज़ का कोई जवाब नहीं दिया है।अब यहां बिजली के बिलों की फिगर्ज गिना दी गई हैं कि महीने में बिजली पर इतना खर्च किया गया है लेकिन मैं कहना चाहता हूं कि यह रुपए भी स्टेट ही देने वाली है ।मैं कहना चाहता हूं कि मंत्रियों का 800 रुपए अलाउंस था इस को क्यों बढ़ाया गया है ?लोगों के मजबूर करने पर मनिस्टरी को कम किया गया ।इस पर धन्यवाद का प्रस्ताव भी कांग्रेस की ओर से इस सदन में पेश किया गया और मैजारेटी के होने के कारण धन्यवाद का प्रस्ताव भी पास करा लिया गया ( At this stage Mr.Speaker occupied the Chair.) मैं कहना चाहता हूं कि मंत्रियों ने 800 रुपए से 1000 रुपए लाउंस बढ़ा लिए हैं।तो मैं चाहता हूं कि यह बिल की तीसरी स्टेज पर अपनी फाखदिली दिखाते हैं कि हम ने 200 रुपए अलाउंस में बढ़ा लिए हैं।इस लिए बिजली का बिल अपनी जेब से देंगे।मैं मंत्री महोदय से
Punjab Vidhan Sabha Dictized by;
Parjab Digital |[ श्री मंगल सैन ]
पूछना चाहता हूं कि 33 रुपए एक महीने का बिजली का खर्च क्या कम है, जनता से टैक्स वसूल किया जाता है और उस फंड में से यह बिल अदा किए जाते हैं।मैं यह भी कहना चाहता हूं कि लोगों से जबर्दस्ती टैक्स लिए जाते हैं, जो नहीं दे सकते हैं उन को तंग करके वसूल करते हैं ।थोड़ा खर्च कह कर क्या हमारे ऊपर एहसान करना चाहते हैं।मैं कहना चाहता हूं कि जैसा कि हमारे माननीय गृह मंत्री, केन्द्रीय सरकार ने एक मिसाल पेश की है, उन्होंने कहा कि मैं अपनी जेब में से बिजली का बिल दूंगा, क्या अच्छा होता कि यह भी एक मिसाल पैदा करते, हमारे सम्बन्धित मंत्री कहेंगे कि माननीय राम सरण चन्द मित्तल अथवा मुख्य मंत्री ही मानेंगे ।वह कहेंगे कि हमारे गैस्ट्स तथा फर्ज़न्द अर्जमन्द के गैस्ट्स इतने आ जाते हैं कि हम खर्च कम नहीं कर सकते हैं ।श्री अध्यक्ष आप हमेशा चीफ मिनिस्टर साहिब के फर्ज़न्द अर्ज़मन्द को बीच में न लाया करें ।( The hon.Member should not bring in Chief Minister' s son every time.)
श्री मंगल सेन अध्यक्ष महोदय, मैं अर्ज करना चाहता हूं कि यहां पर मंत्री महोदय ने कहा है कि कौ बिनट ने फैसला किया है कि एक साल में बिजली तथा पानी का खर्च 1 हज़ार से ज्यादा आएगा तो वह अपनी जेब में से देंगे ।स्पीकर साहिब, जब हम यहां से अपने घर को जाते हैं तो लोग हमें बेज़ार होकर पूछते हैं कि हमारे लिये क्या कर के आए हो ।तो हमें मुंह लटका कर कहना पड़ता है कि कमर्शल कराप्स पर सैस लग गया, बिजली पर ड्यूटी बढ़ गई जो बच्चों की फीस मुआफ थी वह भी ब देनी पड़ेगी, बिक्री टैक्स बढ़ गया वर्ग रह 2 टैक्स पर टैक्स लग रहे हैं।हमने जो रचनात्मक बातें कहीं हैं, जो सुझाव दिये हैं, वजीर साहिब उन बातों की तरफ तवज्जोह दें ।सरदार गुरदयाल सिंह ढिल्लों ने बिल्कुल बजा और दुरुस्त फरमाया है कि अब यह रोटी के ऊपर भी टैक्स लगा रहे हैं।वज़ीरों के हां रात भर बिजली जलती है उसे बचाएं ।यह सिस्टम ही ऐसा है ।मजबूरी है |यह एक्ज़ाम्पल सैट करें ।यह हमारे रोहतक जिले के प्रानरेबल मनिस्टर हैं।हमें फा है।यह चुन कर आए हैं।( घंटी) ।Mr.Speaker :
Please wind up.श्री मंगल सेन: मैं वाइंड करता हूं।मैं मनिस्टर साहब से इतना ही कहना चाहता
हूं कि वह ठंडे दिमाग से, शांति के साथ इस बिल के बारे में विचार करें |जो सुझाव दिए हैं उन पर ग़ौर करके तवज्जोह दें ।जो प्रोफिट ले रहे हैं उन की कास्ट आफ प्रोडक्शन कम कर के टैक्स लगाएं।जो बहुत पछड़े हुए हैं, जो जनरल ट्रेडीशन्ज हैं, सदियों से पछड़े हुए लोगों को उठाना चाहते हैं ।इस तरह वह कैसे उठेंगे ।मैं इतना ही कहना चाहता हूं कि भगवान इन के दिमाग में गुड सैंस प्रीवेल करें; हमारी बात मानते हुए इस ड्यूटी को कम करें ।जो बातें हम कही हैं उनकी तरफ ध्यान दें।आपका शुक्रिया अदा करता हूं और इतना कह कर बैठता