ఆధారాలున్నవి కాబట్టి దీనిని సుప్రీమ్ కోర్టు కయినాసరే తీసుకొనివెళ్ళి సత్యాన్ని నిరూపించడానికి ప్రయత్నం చేయాలని వారిని ప్రోత్సహించడానికే ఈ కొద్ది నిమిషాలు తీసుకోడానికి ప్రయత్నము చేశాను.మన సత్యనారాయణ రాజుగారికి ప్రత్యేకముగా ఈ విషయమై ఉత్సాహం కల్పించవలసిన అవసరం లేదని వారి ఉపన్యాసాలవల్ల కనపడుతోంది ఇది వారి ధర్మమయినా కూడ దీనిలోవున్న విషయాలను బయట పెట్టి అందరికి తెలియచెప్పి పట్టుదలతో నిర్వ ర్తిస్తున్నందుకు వారిని అభినందిస్తున్నాను.దీన్ని arbitration కు పంపవలసిన అవసరంలేదని మనవిచేస్తూ విరమిస్తున్నాను.* శ్రీ మౌలా సాహెబ్ అధ్యణా, మంత్రిగారు నదీజలాల పంపకము తగాదా విషయములో చదివిన స్టేటుమెంటు విన్నాము.ఈనాడు 1951 ఒప్పం దానికి బదులుగా కొత్తఒప్పందం కావాలని వారు అంటున్నట్లు తెలుస్తోంది.దీన్ని అందరు సుదీర్ఘముగా రాజకీయ నిపుణతతో ఆలోచించవలసి వుంది.ఇరుగుపొరుగు రాష్ట్రాల అన్యోన్యత భగ్నముచేసే రకముగా ఇది తయారయ్యే టట్లు వస్తున్నది వాయువు అవారము, మేఘములు ఖనిజసంపదలు, అడవులు దేశములో వున్న నదులు ఉమ్మడి ఆస్థిగా భావించాలి.హిందూదేశ ప్రభుత్వంలో గాని, మహమ్మదీయ ప్రభుత్వంలో గాని ఒప్పందాలంన్నిటిని అదే దృష్టితో చేస్తూ వచ్చారు.సముద్రంలోని నీరు ఆవిరి రూపంలో మేఘాలుగామారి వర్షాలు కురిసినా ఆ నీరంతా నదులద్వారా తనజన్మస్థానం సముద్రంలోకి ప్రవ హించితీరాలి.ఈ నీరు శూది, ఇది మా సరిహద్దులలో వుంది అని చెప్పడం చాల విచారకరం.కేంద్ర ప్రభుత్వం మొత్తం హిందూదేశం యొక్క ఐక్యతను కాపా డాలి.1951లో ఏర్పాటు చేసుకొన్న ఒప్పందాన్ని అమలుజరపడమే న్యాయమని వారికి సూచిస్తున్నాను.ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రములో ఈ ఒప్పందము జరిగింది.ఏ రాష్ట్రములో జిల్లాలలో వర్షములు కురిసినపుడు వారి పట్టా భూములలో నిల్వచేసుకొన్న నీరు వారిదిశాని ఒక ప్రవాహముగా ఏర్పడి ఒక నదిగా ఒక జిల్లానుంచి మరొక జిల్లాకు తద్వారా సముద్రములోకి పోయే నీటిని ఎవ్వరూ అరికట్టడానికి వీలులేదని మనవిచేస్తున్నాను.నాగార్జునసాగర్ కుడికాల్వ 26 వేల ఘ.అ.నీరు పారడానికి వీలుగా త్రవ్విస్తామని ఉమ్మడి మద్రాసు ప్రభుత్వంవారు చెప్పారు.సర్కారు జిల్లాలలోని కొన్ని ప్రాంతాలు వెనుకబడివున్నవి ఈ నాగార్జునసాగర్ కుడికాలవ నెల్లూరు జిల్లాలోని దర్శి, పొదిలి, కనిగిరి, ఉదయగిరి తాలూకాలకు చాల తోడ్పడుతుందని ఆశించాము.కావలి కనుపూరు కాలవకూడ దీనిలోని ఒక భాగమనుకొన్నారు, దానిని వారు ఆనాడు మద్రాసు ప్రభుత్వంవారు ఆమోదించారు.తరువాత ఆంధ్రప్రభుత్వము
re : Allocation of waters of Krishna and Godavari Rivers
ఏర్పడింది.ఆ కాల్వ తగ్గించే విషయము వచ్చినపుడు కొంత ఆందోళన జరిగింది అప్పుడు ముఖ్యమంత్రిగావున్న గోపాలరెడ్డిగారు 21 వేల ఘ అ.నీరు పారే కాల్వకు తకువ లేకుండా త్రవ్విస్తాము ఇది నెల్లూరు వరకు మొదటి దశలో కాకపోయినా రెండవ దశలో అయినా వచ్చేటట్లు చేస్తామని హామీ ఇచ్చారు.1955 ఏప్రిల్ 22 తేదీనుంచి దీనిని గురించి నేను అనేక ఉపన్యాసాలు చేశాను.ఏమయినా అది రాదనే సందేహం ఆనాడే ఏర్పడింది.1959 డిసెంబరులో అప్పటి ముఖ్యమంత్రిగారు ఈ నాగార్జునసాగర్ నెల్లూరు జిల్లాకు లేదు అని చెప్పారు.మా ఆశలన్నీ నిరాళలయి పోయినవి.ప్రపంచ శాంతిదూత అయిన శ్రీ పండిట్ జవహర్ లాల్ నెహ్రూగారు కూడ 1955 జనవరి 15 వ తేదీన ఉదయగిరి ప్రాంతము చాల వెనుకబడిన ప్రాంతము, ఇటువంటి ప్రదేశము హిందూ దేశములో ఎక్కడా చూడలేదని తెలిపి వున్నారు.గౌరవనీయులయిన అప్పటి గవర్నరు శ్రీ చందూలాల్ త్రివేదిగారు ఈ ప్రాంతానికి ఇదే మోక్ష, మని నాగార్జునసాగర్ స్కీము sanction చేశారు.ఈ ప్రాంతాలను దర్శించా లనీ అనేక ఉపన్యాసాలద్వారా వారికి విజ్ఞప్తి చేశాను.కాని రాలేదు.ఆ కొరత తీర్చలేదు
ఈ ప్రాంతాన్ని దర్శించాలని భీమనేన్ సచార్ గారికి తే 14-2-60 న ఒక మెమొరాండం ఇచ్చాను.ఏదో రాజకీయ విభేదాలతో ఒక ప్రాంతాన్ని నాశనం చేయటం తప్పు.అక్కడకూడ కొన్ని ప్రాంతాలలో బంగారంలాంటి భూములు వున్నాయి.సముద్రతీరంలో వున్నవారు మాప్రాంతంలోని నీవే ఆవిరియై మేఘాలుగామారి మీకు వర్షాలు కురుస్తున్నాయి.వాటిని నవీన పద్ధతులలో మేము అరికట్టలేము.రష్యావారు చంద్రమండలం చుట్టూ రాకెట్ ను తిప్పినట్లుగా మా తెలివితేటలతో మేఘములను అరికట్టుతామంటే దేశం ఏమౌతుంది?అందరమూ ఒకే దేశస్థులమని మైసూరు ప్రభుత్వం వారికి మనవి చేస్తున్నాను దేశ జేమందృష్ట్యా రాజకీయ విభేదాలకు చోటివ్వకుండా నాగార్జున సాగర్కు ఎలాంటి ఆటంకము లేకుండా, కుడికాలువలో నీరు తగ్గకుండా
డాలి..1951 లో చేసుకొన్న ఒప్పందాన్ని దృష్టిలో పెట్టికొని హిందూ దేశం భూభాగంలోవుండే సముద్రము, మేఘాలు, అడవులు గనులు వీటిని common property , ఎగుమతి దిగుమతులలో వచ్చేవాటాలు అన్ని రాష్ట్రాలకు యిస్తున్నారు కనుక ఆ ఒప్పందాన్ని అమలుజరిపి మనకు న్యాయం కలుగ చేయాలి.హిందూదేశంలో అనేక రాష్ట్రాలువున్నా మొత్తం దేశం అంతా ఒక టే అనే దృక్పధంతో మెలగుతున్న మన విషయాన్ని ప్లానింగ్ కమిషన్ వారు సుదీర్ఘంగా ఆలోచించి దేశానికి దీనివల్ల దుష్ఫలితాలు రాజులవు.సత్ఫలితాలు రాబోతాయి అనే విషయాన్ని గుర్తించి 1951 సంవత్సరంలో ఉమ్మడి మదరాసు రాష్ట్రంలో నీటితగాదా పంపకం చేసుకొన్న ఒప్పందాన్ని
తప్పుక వారు అమలుజరిపి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉద్దేశాలను వారు తప్ప' పాటించాలి.మన ఇరిగేషన్ మంత్రిగారు చెప్పిన విషయాలను, మన సలహాలను, కోర్కె లను మైసూరు ప్రభుత్వంవారు, మహా రాష్ట్రప్రభుత్వం వారు ఎరవేరుస్తారని అందరి స్నేహ సంబంధాలకోసం తోడ్పడుతారని ఆశిస్తూ ఇంతటితో సెలవు తీసికొంటున్నాను.* श्री वन्देमातरम रामचन्द्र राव ( आसफ नगर ) अध्यक्ष जी ।सब से पहले मै रिवर ट्रेनिंग एण्ड इरिगेशन और प्लेनिंग कमीशन की सीरीज़ की एक पुस्तक में से कुछ भाग आपके सामने पढ़कर सुनाना चहता हूँ ।" A serious obstacle to the development of irrigation is the division of the human community into several political jurisdictions.The Irrigation Commissioners pronounced this difficulty as one of the artificial conditions and as one of the limitations in irrigation
" Our conception must change and a river should be regarded as one natural economic unit for the benefit of the whole community, and serve in the full development, of which political frontiers must not be allowed to interfere."
सही तौर पर देखा जाये तो अभी मैं ने जो उदाहरण आपके समक्ष पढ़ा हैं वह इससे संबंधित है और इसपर जरूर विचार करना चाहिये ।इसको दृष्टिगत रखते हुए आज जो समस्या सामने उपस्थित हुए है उसपर विचार करना चाहिये ।नदी जल, इसकी रूप से एक नैसर्गिक और आर्थिक एकाई है जिसका सामूहिक लाभ के लिये विनियोग होना चाहिये ।राजकीय सीमा इसके लिये बाधक सिद्ध नही होनी चाहिये ।गोदावरी और कृष्णा, इन दो नदियों के संबंध में मैं यह कहे बिना नहीं रह सकता कि यह हमारे आर्थिक उन्नति के लिये सचमुच लाभप्रद है।इनका विनियोग बहुत ही सही ढंग से होना चाहिये ।बदकिसमती से इस संबंध में पोलिटिकल फ्रानटियर का सवाल कुछ बाधक बना हुआ है।इस लिये समस्या हमारे सामने प्रस्तुत हुई है।पॉलिटिकल फानटियर्स का मामला अन्तर प्रदेशिक भी होसकता है, अन्तर राष्ट्रीय भी होसकता है और सैद्धान्तिक भी।इसी तरह की एक समस्या भारत और पाकिस्तान के दरमियान प्रस्तुत हुई थी, खुशकिसमतो से यह समस्या हाल ही में हल होगई है।और जो अन्तर राष्ट्रीय उलझनें पैदा हुई थीं उनका तसक्रिया
होचुका है ।आज गोदावरी और कृष्णा के ताल्लुक से जो समस्या हमारे सामने है वह अन्तर राष्ट्रीय नहीं है बल्कि अन्तर प्रादेशिक है और कुछ हद तक सैद्धान्तिक भी है ।अन्तर राष्ट्रीय इस लिये कि इस में जो झगडा या विवाद है वह न केवल अपने प्रदेश का है बल्कि महाराष्ट्र और मैसूर से भी संबंध रखता है ।इस लिये यह अन्तर प्रादेशिक है ।इन्टर स्टेटल ( Inter statal) है ।यह मसला सैद्धान्तिक इस लिये है कि एक तरफ हमारे इरिगेशन एण्ड पावर के मन्त्री आनरबल श्री सत्य नारायण राजू का यह कहना है कि यदि कोयना नदी का जल आजकल जिस तरह अरेबियन समुद्र में जाकर निरर्थक रूप से गिर जाता है यदि उसको उसी तरह जारी रखा जाये तो इस से प्रतिवर्ष प्रतिवर्ष लगभग दस पन्द्रह करोड रुपये का नुकसान होता है ।यह नुक़सान एक वर्ष के लिये नहीं है अपितु सदा सदा के लिये यह नुक़सान जारी रहेगा ।और यह नहीं होना चाहिये ।आगे चलकर वह यह भी कहते है कि आन्ध्र प्रदेश को सश्य श्यामला ग्रेनरी आफ़ इन्डिया भी कहा जाता है।यह तब ही होसकता है जब कि इस प्रदेश को नदी जल सपूर्ण रूप से प्राप्त हो वह अधिक से अधिक उत्पादन करे शाम परिस्थिति के निवारण में वह सहायक हो ।आनरबल श्री सत्यनारायण राजू साहब का यह वाद है ।मैं इस वाद के सबन्ध में यह ज़रूर कहूँगा कि इस में बहुत ज़बरदस्त अर्थ है ।इस को बहुत ही लाइटली ब्रश एसाइड ( Brush aside), नहीं किया जासकता ।वैसे ही महाराष्ट्र के चीफ मिनिस्टर श्री चवान का भी.आरग्युमेंट होसकता है ।वह अपने प्रदेश के लिये भी यही कहेंगे और इस के लिये स्वीडन का उदाहरण देंगे जहाँ के उत्पादन में सब- क्रिय सहायक यानी कानट्रिब्युशन ( contribution) शक्ति का होता है ।वह है :
जिस से
" Generally, 92 per cent of the total output is being generated by thermal stations.When Sweden has been able to do this to its advantage, not to its detriment, why not India emulate Sweden' s example?"
कहना यह है कि जब खीडन के अंदर ६२ फीसद आउट पुट ( out put) हाइड्रो पावर या हाइड्रो एनरजी से ही प्राप्त होता है ।तो फिर क्यों न भारत वर्ष स्वीडन के एगज़ामपल का अनुकरण करे।अनुकरण करने से कोई नुक़सान तो न होगा फ़ायदा ही होगा।चवान
साहब का ऐसा वाद समर्थनीय होसकता है ।( context) में नही ।फिर भी यह तो नहीं कहा जासकता कि चवान साहब का यह वाद बिलकुल निरर्थक है इस लिये इस को लाइटली ब्रश एसाइड किया जासकता है ।इस दृष्टि से देखा जाये तो गोदावरी और कृष्णा की जो समस्या हमारे सामने हो वह न केवल अन्तर प्रादेशिक है अपितु सैद्धान्तिक भी है।और यह सैद्धान्तिक झगडा हमारे सामने प्रस्तुत हुआ है ।इन परिस्थितियों में क्या यह ठीक होगा कि हम इन अन्तर प्रादेशिक झगड़े को इतना आगे बढाये जिस से समूचे देश में एक प्रकार का संक्षोभ पैदा होजाये।मै नही समझता कि इस चीज़ को श्री अल्लूरी सत्यनारायण राजू मी समर्थन करेंगे 1 उन्होंने यह प्रस्ताव सभा के सामने रखते हुए स्पष्ट रूप में बतलाया कि इस प्रस्ताव के रखने से मेरा यह मतलब नहीं है कि भारत में जो पेरोकियलिज़म ( Parochialism ) या सकोचित भावना आजकल बढती जारही है उस में मैं कुछ एड ( Add) करूँ या उस में और सहायक साबित हूँ ।एक समस्या उत्पन्न हुई इसलिये वह इसको हमारे सामने रखने पर मजबूर हुए है 1 श्री सत्यनारायण राजू का यह दृष्टिकोण समर्थनीय है।किन्तु इन दृष्टिकोण को सामने रखते हुए उन्होंने जो प्रस्ताव हमारे सामने रखा है, उनसे प्रार्थना करूँगा कि वह उस प्रस्ताव में कुछ संशोधन करें |मैं उनका प्रस्ताव आपके सामने पढकर ।सुनाता हूँ ।This Assembly views with deep concern the efforts that are being made by some neighbouring States for de novo allocation of Krishna and Godavari waters.पहले वाक्य में श्री राजू ने अपनी सदभावना के कारण जिन स्टेट्स से हमारा झगडा है उनके नाम वहाँ नहीं लिखे हैं।इस तरह उन्होंने अपनी जिस दृष्टिकोण का परिचय दिया है मैं कहूँगा कि उसको न केवल सब मेम्बर्स सराहना चाहिए बल्कि अगर समस्त देश में इस तरह का दृष्टिकोण होजाय तो अच्छा है।यह दृष्टिकोण जो संकोचितता को न बढ़ाने और दूसरे प्रदेशों के प्रति विद्वेष न व्यक्त करने का है वह सचमुच समर्थनीय है ।इसी दृष्टिकोण को और बढ़ाते हुए मैं यह कहूँगा कि अगर इस प्रस्ताव में से " By some neighbouring States" के दो चार अलफ़ाज़ डेलिट ( delete) करदिये जाये तो इस प्रस्ताव का