Punjab Vidhan Sabha
ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸੀ.ਈ.ਓ.ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਸਟੈਂਡਰਡ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਉਹ ਬੜੀ ਨੀਵੀਂ ਪੱਧਰ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਉਥੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮਾਸਟਰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਹੀ ਕਿੱਤਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਥੱਕ ਟੁੱਟ ਕੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕੱਰਰ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੰਡੇ ਜਿਹੜੇ ਚਾਹ ਲਿਆਉਣਗੇ ਉਹ ਚਾਹ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਦੂਸਰੀ ਦਫਾ ਗੰਨੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਗ ਵਾਸਤੇ ਤੋਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਰੀਲੈਕਸੇਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਗੌਰਮਿੰਟ ਨੂੰ ਇਕ ਸੁਜੈਸ਼ਨ ਦਿਆਂਗਾ ਔਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਇਸ ਪਾਸੇ ਬੜਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।ਇਥੇ ਕਸਟੋਡੀਅਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਆਈ ਕਿਥੋਂ ਸੀ ?ਮੈਂ, ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਾਹਿਬ, ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਇਥ ਮੁਸਲਿਮ ਇਵੈਕੁਈ ਛੱਡ ਕੇ ਗਏ ਸਨ।ਕੁਝ ਉਧਰਲੇ ਪਾਸਿਉਂ ਇਥੇ ਆ ਗਏ ਔਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਲਾਟੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਜਿਹੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬਚੀ ...( ਵਿਘਨ) ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ, ਦੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਮੇਨ ਤੌਰ ਤੇ 1949-50 ਵਿੱਚ ਮੁੱਕ ਗਿਆ।ਬਾਕੀ ਜਿਹੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬੱਚ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੀਮ ਦਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾ ਲਗ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ।ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਿਰ ਲੇਖਾ ਪਤਾ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ ।( ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਕੁਰਸੀ ਸੰਭਾਲੀ) ।Digitized by;
ਸੋ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ 1950-51 ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਐਨੀ ਦੇਰ ਪਈ ਰਹੀ, ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ ?( ਵਿਘਨ) ਬੇਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਘਰ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੇ ਵਸਾਏ ਗਏ।ਔਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਲਾਰੇ ਲਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਿਆਂਗੇ।ਵੋਟਾਂ ਤਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।ਇਸ ਲਈ ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਗੌਰਮਿੰਟ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਇਹ ਕੰਪਲੀਕੇਟਿਡ ਮਸਲਾ ਹੈ।ਇਹ 20 ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਰੇ ਲਾਉਂਦੇ ਆਏ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਹੁੰਦੇ ਆਏ।( ਵਿਘਨ) ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਚ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪੇਚੀਦਾ ਮਸਲਾ ਹੈ ( ਵਿਘਨ) ਇਹ ਤੁਸੀਂ ( ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ) ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਅਰਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਸਤੇ ਇਨ ਪੁਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਆਦਿ ਲੈ ਜਾਣਾ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਰੋਡਿਊਸ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ।ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਕ ਦਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਇਥੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿਚ ਇਕ ਕੁਐਸਚਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ( ਘੰਟੀ) ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।ਮੈਂ ਕੁਐਸਚਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਪੰਜਾਬ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ 1966-67 ਤੱਕ ਕਿੰਨੀਆਂ ਲਿੰਕ ਰੋਡਜ਼ ਬਣੀਆਂ ਹਨ ?ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ 42 ਮੀਲ ( ਵਿਘਨ) ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਐਨੀਆਂ ਹੀ ਸੜਕਾਂ।( ਵਿਘਨ) ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਕਿਉਂ ਉਤਾਵਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਫਿਰ ਦਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 1967-68
Punjab Vidhan Sabha Digitized by;
Panj Digital Library
PUNJAB VIDHAN SABHA
[ 27TH FEBRUARY, 1970
[ ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕਾਦੀਆਂ]
दिस 65 मील मझवां घटीभां ।1968-69 दिस 650 भील घटीभां भडे 1969-70 दिस 635 मील घटीभां ( Wटी) ।प्टिम लष्टी, मथीरत मार्गग्ध, टिम चीज़ है रेखरे उँटे में भापही ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਨਾ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਾਂ।ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।( ਘੰਟੀ) ਅੰਤ ਵਿਚ ਮੈਂ ਇਹੀ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਮਸਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਲ ਹੋ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੜੀ ਛੇਤੀ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਕਿ ਅਸੀਂ ਬਾਕੀ ਦੇ ਡੀਵੈਲਪ ਮੈਂਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾ ਸਕੀਏ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਕਹਿਕੇ ਮੈਂ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।चौधरी सत्यदेव ( अबोहर) : स्पीकर साहिब, हमारे पंजाब के राज्यपाल ने 19 जनवरी सोमवार को जो इस सदन में भाषण पेश किया था, उस के लिये मैं उनका हार्दिक अभिनन्दन करता हूं और उस के लिये धन्यवाद के प्रस्ताव की प्रौढ़ता करने के लिए खड़ा हुआ हूँ |भाषण को पढ़ कर साफ दिखाई देता है कि कितना कुछ किया जा रहा है मगर इतना कुछ होने के बावजूद भी यह कांग्रेसी मैंबरज़ कहते हैं कि इन्होंने कुछ नहीं किया और जनता के साथ धोखा किया है ।इस लिए मैं कहना चाहता हूं कि इन बेचारों के साथ तो यह बात हुई कि-" पंचनव यदा करील षिटपे दोषं बसन्तस्यकिं ।भोलु कोप्य विलोकते यदि दिवा सूर्यस्य कि दूषणम्"
जिसका मतलब यह है कि अगर करीर के वृक्ष को पत्ते नहीं लगते तो इस में बसंत का क्या दोष है और इसी तरह अगर उल्लू को दिन में दिखाई नहीं देता तो इस में सूर्य का क्या अपराध है ।मैं कहना चाहता हूं कि इसी प्रकार इस भाषण में कुछ नहीं है, ऐसा यह मेरे सामने वाले दोस्त कहते हैं।मैं कहता हूं कि जिस प्रकार दिन में उल्लु को दिखाई नहीं देता उसी तरह इनको भी कुछ नज़र नहीं आता ( विघ्न ) |हमारी सरकार ने बहुत कुछ किया है।यह सब गवर्नर साहिब ने अपने भाषण में बताया है जिसके लिये मैं उनका धन्यवाद करता हूं |स्पीकर साहिब, राज्यपाल साहिब ने अपन भाषण के पहले पेज में गुरु नानक देव जी का पांच सौ साला जन्म दिन मनाने का ज़िक्र किया है और पूज्य राष्ट्रपिता महात्मा गांधी जी की जन्म शताब्दी का भी :"1969-70 ਦਾ ਸਾਲ ਬੜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਅਸਾਂ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ ਹੈ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪੁੰਜ ਮਹਾਤਮਾਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ माघरी भठाटी है।"
इतने शानदार शब्दों में उन्होंने कहा, सुनहरी अक्षरों में लिखे जाने वाले यह शब्द हैं ।फिर भी इन खद्दर धारियों के मुख से एक भी शब्द बधाई का नहीं निकला ।यह कितने अफसोस की बात है ।फिर आगे राज्यपाल जी ने विधान परिषद के बारे में कहा है कि :
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕੀਤੇ ਵਾਇਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੇਰੀ ਸਰਕਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ਇਕ ਵਾਧੂ ਭਾਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।"
स्पीकर साहिब, इतने खर्च से जो कि सफेद हाथी था अकाली व जनसंघ की सरकार ने जनता को बचाया है फिर भी यह ( कांग्रेस बैंचों की तरफ इशारा करते हुए) एक शब्द भी धन्यवाद का
Punjab Vidhan Sabha Digitized by:
नहीं कह सके ( विघ्न) स्पीकर साहिब यहां सरदार कृपाल सिंह जी ने जनसंघ के ऊपर गलत आरोप लगाये हैं और यह भी कहा है कि आर० ऐस० ऐस० निकर पहनने वाले वह इस तरह के काम करते हैं।वह यहां पर बैठे नहीं हैं लेकिन मैं उनसे पूछना चहाता हूं कि
ਸ਼੍ਰੀ ਸਪੀਕਰ : ਇਹ ਪਰਸਨਲ ਐਲੀਗੇਸ਼ਨਜ਼ ਹਨ।These should not form part of the proceedings.( These are personal allegations.These should not form part of the proceedings).ਚੌਧਰੀ ਤੁਲਸੀ ਰਾਮ ਚੌਹਾਨ : ਆਨ ਏ ਪੁਆਇੰਟ ਆਫ ਆਰਡਰ, ਸਰ ।ਸਪੀਕਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਦੇ ਘਰੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਾਸੂਸ ਪਕੜੇ ਜਾਣ, ਕੀ ਉਹ ਆਦਮੀ ਪਕੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ......( ਵਿਘਨ)
Mr.Speaker:
चौधरी सत्यदेव : कही है ।वह यह है
" ਮੇਰੀ ਸਰਕਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰਾਨ, ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।ਸਾਉਣੀ ਤੇ ਹਾੜੀ ਦੋਹਾਂ ਫਸਲਾਂ ਸਮੇਂ ਬਾਰਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 1969-70 ਦੇ 60.7 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਉਪਜ ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ 3.20 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਵੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ।ਵੱਧ ਝਾੜ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 30 ਲੱਖ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਸਾਲ 35 ਲੱਖ ਏਕੜ ਤੋਂ ਵਿਚ ਕਣਕ ਬੀਜੀ ਗਈ ਹੈ।ਖਾਦ ਦੀ ਖਪਤ 1968-69 ਦੇ 8.5 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਸਾਲ 10 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰਖਦੇ ਹੋਏ ਫ਼ਸਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਹਿਤ, ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ 2 ਅਤੇ ਮਾਰਕਿਟਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਲੋਂ 8 ਭੋਂ ਪਰਖ ਲਿਬਾਰਟਰੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।ਟਿਊਬਵੈਲ|ਪੰਪਿੰਗ ਸੈਟ ਲਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 14 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਦਿਤੇ ਜਾਣਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ 3 ਲੱਖ ਏਕੜ ਧਰਤੀ ਹੋਰ ਸਿੰਜੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।"
This is no point of order.स्पीकर साहिब, अगली बात जो राज्यपाल साहिब ने अपने भाषण में
स्पीकर साहिब, ट्यूबवैलों के बारे में, नहरों के बारे में और सड़कें बनाने के प्रोग्राम में हमारी सरकार ने बहुत अच्छे काम किये हैं।लेकिन इन कांग्रेसी भाइयों के मूंह से एक भी धन्यवाद का शब्द नहीं निकला |स्पीकर साहिब, मैं यह अवश्य कहूंगा कि भले ही हमारी सरकार ने अनाज की पैदावार को बढ़ाने के लिये पानी का प्रबन्ध किया या ट्यूबवैल का प्रबन्ध किया जिस से पैदावार बढ़ी होगी - परन्तु ऐसा अबोहर और फाज़िलका में यह नहीं हो सका -- न नहरों और न ही टयूबवैलों के पानी से, पानी का प्रबन्ध हुआ ।पानी की कमी से वह इलाका तबाह होता जा रहा है ।गांव वाले उजड़ रहे हैं ।पीने तक का भी पानी नहीं है, यहां अवश्य पूरी ताकत के साथ तुरन्त प्रबन्ध करना चाहिए ।Mr.Speaker: Please wind up now,
* Expunged as ordered by the Chair.