ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ସୀମା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ବି ଚୀନ୍ ଭାରତର ୧ନମ୍ବର ବାଣିଜ୍ୟିକ ସହଯୋଗୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ବନିଛି । ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ସବୁଠୁ ଅଧିକ ରହିଛି । ଭାରତ ଚୀନ୍ ସୀମାରେ ଗଲୱାନ ସଂଘର୍ଷରେ ଭାରତର ୨୦ଜଣ ଯବାନ ସହିଦ ହେବା ପରେ ଦେଶରେ ଚୀନ୍ ବିରୋଧୀ ପ୍ରତିବାଦ ତେଜିବାରେ ଲାଗିଲା । ଏପରିକି ସାରା ଦେଶରେ ଚୀନ୍ ଓ ଚୀନ୍ ସାମଗ୍ରୀକୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ଦାବି ଜୋର ଧରିଲା । ଏହାରି ଭିତରେ ଭାରତ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଚୀନ୍ ଆପକୁ ବ୍ୟାନ କଲେ । ପରେ ପରେ ଆତ୍ମିନର୍ଭର ଭାରତ ଯୋଜନା ଚାଲିଲା । କିନ୍ତୁ ଏହାରି ଭିତରେ ଚୀନ୍ ଭାରତର ୧ନମ୍ବର ବାଣିଜ୍ୟିକ ସହଯୋଗୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ରହିଛି ।
ଗଲୱାନ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଭାରତ ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ତିକ୍ତତା ଆସିଥିଲା । ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷୀକ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ପଡିଥିଲା । ଏହା ସହ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ, ଟିକ୍ ଟକ୍ ଓ କ୍ଲବ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ପରି ଅନେକ ଚୀନ୍ ଆପକୁ ବ୍ୟାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ସତ୍ୱେ ଭାରି ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ଟେଲିକମ ଉପକରଣ ଓ ଘରୋଇ ଉପକରଣ ପାଇଁ ଭାରତ ଚୀନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ଯାହାଫଳରେ ୨୦୨୦ରେ ଚୀନ୍ ପୁଣି ଥରେ ଭାରତର ଏକ ନମ୍ବର ବାଣିଜିକ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଛି ।
