ମିଖାଇଲ ସର୍ଗେଇଭିଚ ଗୋର୍ବାଚୋଭ (ଜନ୍ମଃ ୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୧)ପୂର୍ବତନ ସୋଭିଏତ ଋଷିଆର ଜଣେ ପୁରୁଖା ନେତା ତଥା କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଅଫ ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନର ସାଧାରଣ ସଚିବ ଭାବେ ୧୯୮୫ରୁ ୧୯୯୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ସୋଭିଏତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଙ୍ଘର ଶେଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ୧୯୮୮ରୁ ୧୯୯୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଗୋର୍ବାଚୋଭଙ୍କର ଜନ୍ମ ଷ୍ଟାଭ୍ରୋପୋଲ କ୍ରାଇରେ ଏକ ଋଷୀୟ-ୟୁକ୍ରେନୀୟ କୃଷକ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ମସ୍କୋ ଷ୍ଟେଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ସୋଭିଏତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଙ୍ଗର କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ଷ୍ଟାଭ୍ରୋପୋଲ କ୍ରାଇକୋମର ପ୍ରଥମ ଦଳୀୟ ସଚିବ ତଥା ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ସୁପ୍ରିମ ସୋଭିଏତର ପ୍ରଥମ ଦଳୀୟ ସଚିବ, ଏବଂ ପରେ ୧୯୭୯ରେ ପଲିଟିବ୍ୟୁରୋ ( ଏକାଧିକ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ରାଜନୈତିକ ଦଳର କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ସଂସ୍ଥା)ର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ସୋଭିଏତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଙ୍ଗର ତିନି ଜଣ ପ୍ରମୁଖ ନେତା ଲେଓନିଡ଼ ବ୍ରେଜନେଭ, ୟୁରି ଆଣ୍ଦ୍ରୋପୋଭ, ଏବଂ କନଷ୍ଟାଣ୍ଟିନ ଚେର୍ଣ୍ଣେଙ୍କୋଙ୍କ ଲଗାତର ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ଫଳରେ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ପଲିଟିବ୍ୟୁରୋର ସାଧାରଣ ସଚିବ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ ।
ଗୋର୍ବାଚୋଭଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଫଳରେ ତତ୍କାଳୀନ ଆମେରିକୀର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରୋନାଲ୍ଡ ରିଗାନଙ୍କ ସହ ବହୁ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରିଥିଲା ଓ ସୋଭିଏତ ଋଷିଆରେ ବହୁ ଗଠନ ମୂଳକ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବା ସହ ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ହୋଇ ପାରିଥିଲା । ଯାହା ଫଳରେ ସୋଭିଏତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଙ୍ଘ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଶେଷ ହୋଇ ସୋଭିଏତ ଋଷିଆର ବିଭାଜନ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଥିଲା । ଏହିସବୁ ଉଦ୍ୟମ ନିମନ୍ତେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ହାର୍ଭେ ପୁରସ୍କାର ତଥା ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଡରହାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ[୧], ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଟ୍ରିନିଟି କଲେଜ[୨], ୨୦୦୫ରେ ମୁନଷ୍ଟର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ[୩], ୨୦୦୯ରେ ୟୁରେକା କଲେଜରୁ ସମ୍ମାନସୂଚକ ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ ।
ତାଙ୍କ ବାପା ସର୍ଗେ ଆଣ୍ଡ୍ରେୟେଭିଚ ଗୋର୍ବାଚୋଭ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ କମ୍ବାଇନଡ ହାର୍ଭେଷ୍ଟର ପରିଚାଳକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମା, ମାରିଆ ପାଣ୍ଟେଲେୟେଭନା ଗୋର୍ବାଚେଭା, ଜଣେ କୋଲଖୋଜ କର୍ମୀ ଥିଲେ ।[୧୦] ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ସେ ମଧ୍ୟ ଚାଷଜମିରେ କମ୍ବାଇନଡ ହାର୍ଭେଷ୍ଟର ଚଲାଉଥିଲେ। ସେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ମସ୍କୋ ଷ୍ଟେଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଷ୍ଟାଭ୍ରୋପୋଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଆଗ୍ରିକଲଚରରୁ କୃଷି ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଭାବେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ହାସଲ କରିଥିଲେ। ଆଇନ ପଢ଼ିବା ସମୟରୁହିଁ ସେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଅଫ ସୋଭିଏତ ୟୁନିୟନର ସଦସ୍ୟ ହୋଇ ଦଳୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ବହୁ ସଂପୃକ୍ତ ଥିଲେ ।
