ତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି 2020 ବୁଧବାର, କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଏକ ନୂତନ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି (National Education Policy) କୁ ଲଞ୍ଚ କରି ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରେ ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି।ନିଆଯିବା ଉପରେ ଏକ ନଜର, ଏବଂ ଛାତ୍ର ଏବଂ ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ।
୧୯୮୬ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ର ନୀତିରୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଯାହାକି ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷାର 10 + 2 ଗଠନ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲା, ନୂତନ NEP 3-8 ବର୍ଷ ବୟସ ବର୍ଗ (ଭିତ୍ତିଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟାୟ) ସହିତ ଅନୁରୂପ "5 + 3 + 3 + 4" ଡିଜାଇନ୍ ପାଇଁ ନିୟମ କରିଥିଲା   , 8-11, 11-14 (ମଧ୍ୟମ), ଏବଂ 14-18 ଏହା ପ୍ରାଥମିକ ପିଲାଦିନର ଶିକ୍ଷା (3 ରୁ 5 ବର୍ଷ ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାକ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା) ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ଆଣିଥାଏ। ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରାକ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିସ୍ତାର କରାଯିବ।NEP କହିଛି ଯେ 5 ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ମାତୃଭାଷା କିମ୍ବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍।
ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ କଳା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର ରହିବ ନାହିଁ।ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସଚେତନ କରାଇବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏକ ପ୍ରାଥମିକତା ହେବ।
ଧାରଣା ବୁଝାମଣା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ, ସୃଜନଶୀଳତା ଏବଂ ସମାଲୋଚିତ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଆଗେଇ ନେବ।କୌଣସି ଅସୁବିଧା ହେବ ନାହିଁ, ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଳା ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥକତା।
ନୈତିକତା, ସାମ୍ବିଧାନିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଗୁଡ଼ିକ ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ହେବ।ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ଅନ୍ୟ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ।
2040 ସୁଦ୍ଧା ସମସ୍ତ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ 3000 ରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସହିତ ଏକ ବହୁ-ବିଷୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।2030 ସୁଦ୍ଧା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ କିମ୍ବା ନିକଟରେ ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରମୁଖ ବହୁ ବିଷୟ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବ।
ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଏପରି ହେବ ଯେ ସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍।ଖୋଲା ଦୂରତା ଶିକ୍ଷା ଅର୍ଥାତ ଘରେ ରହି ପାଠ ପଢିବା ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ ଚଳାଇବାକୁ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରେ ବିକଳ୍ପ ରହିବ।
ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ବିବେଚିତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେବ।
ଏକୀକୃତ ଢ଼ଙ୍ଗରେ ମାନବ, ବୌଦ୍ଧିକ, ସାମାଜିକ, ଶାରୀରିକ, ଭାବଗତ ଗୀତ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସାମର୍ଥ୍ୟର ବିକାଶ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖନ୍ତୁ।
ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ ସଂଗୀତ, ଦର୍ଶନ, କଳା, ନୃତ୍ୟ, ଥିଏଟର, ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ଶିକ୍ଷା ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ। ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ 3 କିମ୍ବା 4 ବର୍ଷର ଅବଧି ହେବ।ଏକାଡେମୀ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ କ୍ରେଡିଟ୍ ଗଠନ ହେବ, ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଡିଜିଟାଲ୍ ରେକର୍ଡ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ। 2050 ସୁଦ୍ଧା, ଅତି କମରେ 50 ପ୍ରତିଶତ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ସହ ଜଡିତ ହେବାକୁ ପଡିବ।ଗୁଣାତ୍ମକ ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଜାତୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଗଠନ ହେବ, ଏହା ଦେଶର ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହିତ ଜଡିତ ହେବ। ଆଶା କରାଯାଉଛି ଏହି ନୂଆ ନୀତି ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବ।
