ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟିର ଏକମାତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହାର ପରିଚାଳନା । ଏଥିପାଇଁ ୧୯୫୪ ରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାନସଭା ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା ଓଡ଼ିଶା ଦାପ୍ତରିକ ଭାଷା ଆଇନ (Odisha Official Language Act) । ଏହି ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରୁନଥିବାରୁ ୨୦୧୫ ରେ ଗଠିତ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିରେ ସଦସ୍ୟ ଥିବା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଆଇନର ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରସ୍ତାବ ସହ ଏକ ଚିଠାବିଧାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ତାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣତଃ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲେ ଓଡ଼ିଆରେ ଓଡ଼ିଶା ଚାଲିଥାନ୍ତା ଓ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ତା'ର ଭାଷା ଅଧିକାର ପାଇଥାନ୍ତା । ତାହା କରାଗଲା ନାହିଁ । ଓଲଟି, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାକୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରି ପ୍ରମାଦପୂର୍ଣ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ବାରା ଆଇନଟିକୁ ଅକର୍ମଣ୍ୟ କରିଦେଇଛନ୍ତି । ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଛି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଓଡ଼ିଶା । ଏହି ୱେବସାଇଟ ସେହି ଆନ୍ଦୋଳନର ନଭମଞ୍ଚ ।
ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ଯଭାଷା ଆଇନ, ୧୯୫୪ (The Orissa Official Language Act, 1954)କୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ତହିଁରେ ଅପସଂଶୋଧନ କରି ତାକୁ ଅକର୍ମଣ୍ୟ କରିଦିଆଯାଇଛି ଓ ଏହା କରିବା ପାଇଁ ବିଧାନ ପ୍ରଣଯନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଜାଲିଆତି ପ୍ରୟୋଗ କରିଛନ୍ତି । ଏହାର ପ୍ରାମାଣିକ ପୁସ୍ତକ - 'ଭର୍ତ୍ସନୀୟ ବିଧାନସଭା - ଜୁଲାଇ ୧୭ ସନ୍ଧ୍ୟା ୭ଟାରେ ଲୋକାର୍ପିତ କରିଛନ୍ତି ପୁସ୍ତକର ଲେଖକ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଫେସବୁକ୍ ମଞ୍ଚରେ ସିଧା ପ୍ରସାରଣ ଶୈଳୀରେ ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ୧୯୫୪ରୁ ଆଇନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀମାନସ୍କ୍କ ଲୋକେ କ୍ଷମତାରେ ରହି ଅତି ଅବୈଧ ଭାବେ ଇଂରାଜୀକୁ ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ଭାଷା ବନାଇରଖିଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାରେ । ଏହି ଆଇନର ଆଜନ୍ମ ଦୁର୍ବଳତା ଦୂରକରି ଏହାକୁ ଅଲଙ୍ଘ୍ଯ କରିବା ପାଇଁ ଏଥିପାଇଁ ଗଠିତ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୦୧୫ରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ସଂଶୋଧନର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ । ଯେହେତୁ ସେହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଆଇନ ଉଲଙ୍ଘନକାରୀକୁ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା, ସେହେତୁ ତାହାକୁ ଆଲିଆଗଡକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ କମିଟିକୁ ପବନରେ ଉଡାଇ ଦେଇଥିଲେ । ଏହାର ପ୍ରତିବାଦରେ ଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ଜନାବଗତି ତଥା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଭାଷା ଅଧିକାର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଜନଜାଗୃତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବିତ 'ନୀରବ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ' ଆଂଦୋଳନର କ୍ରିୟାତ୍ମକ ଅବେଗରେ ଆଗେଇଚାଲିଲା ।
ଏହି ଅଭିଯାନ ପ୍ରଭାବରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆଇନ ସଂଶୋଧନର କୁଝ୍ହଟିକା ତିଆରି କରି ଆଇନଟିର ଅପସଂଶୋଧନ କରିଛନ୍ତି ଓ ଏଥିପାଇଁ ବିଧାନ ପ୍ରଣୟକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜାଲିଆତି ପ୍ରୟୋଗ କରିଛନ୍ତି ।
ପୁସ୍ତକଟିକୁ ଲୋକାର୍ପିତ କରି ଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏଥିର ସୂଚନା ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁରୂପେ ଆଇନ ବିଭାଗ ଆଇନତଃ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଚିଠା ସଂଶୋଧନ-ବିଧେୟକକୁ ନଥିରୁ ଗାୟେବ କରି ତା ସ୍ଥାନରେ ଜାଲିଆତିପ୍ରସୂତ ଚିଠା ବିଧେୟକ ରଖି ବିଧାନସଭାରେ ଭାଷା ଆଇନର ଭୁଲ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏପରି ବିଧାୟକୀୟ ଦୁରାଚାର ସମ୍ପର୍କରେ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ଯଙ୍କୁ ତଥା ବିଧାନସଭାର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ଯକୁ ଲିଖିତରୂପେ ସେ ଆଗୁଆ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚଦଶ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜର ବିଧାୟକୀୟ ବିଜ୍ଞତା ପ୍ରୟୋଗ କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିଯିବା ହେତୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ଯଭାଷା ଆଇନ ଅକର୍ମଣ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି ।
ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ବାର୍ଥ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ହିଁ ବିଧାନସଭାର ଦାୟିତ୍ବ । ଯେଉଁ ବିଧାନସଭା ଏହି ଦାୟିତ୍ବ ନିର୍ବାହ ନକରେ ତାହା ଭର୍ତ୍ସନାଯୋଗ୍ୟ । ସେହେତୁ ଓଡ଼ିଶାର ପଞ୍ଚଦଶ ବିଧାନସଭା ଭର୍ତ୍ସନୀୟ ବୋଲି କହିଥିଲେ ଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ।
ଆନନ୍ଦର କଥା, ଭାଷା ମାଆ ପାଇଁ ସାହିତ୍ଯ ଶିବିର ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ମାତୃଭାଷାପ୍ରାଣ ସାହିତ୍ଯିକମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଉଠିଛି । ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ସାହିତ୍ଯ ପ୍ରବାହର ଗତିପଥ ବଦଳାଇ ଭାଷା ମାଆ ପାଇଁ ସାହିତ୍ଯ ସୃଷ୍ଟି ସକାଶେ ଡକରା ଦେଇଛି କଳାପତାକା ଅଭିଯାନ । ମହାନ ଆମ ମାତୃଭାଷା ସଂଘର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଶ୍ରୀମାନ ରାଜେଶ ଶତପଥୀଙ୍କ ସଂଯୋଜନାରେ ପରିଚାଳିତ ଏହି ଶିବିରକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲେ ଭାଷା ଆଂଦୋଳନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ।
ସଂଯୋଜକ ଓ ଉନ୍ମୋଚକଙ୍କ ଭିନ୍ନ ବଲାଙ୍ଗିର, କଳାହାଣ୍ଡି, କନ୍ଧମାଳ, ଢେଙ୍କାନାଳ, କଟକ ଓ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଆଦି ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରୁ ସର୍ବଶ୍ରୀ ଗଜାନନ ମିଶ୍ର, କୈଳାସ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହାଣୀ,କ୍ଷୀରୋଦ ନାୟକ, ନାମାକ୍ଷୀ ପୁରୋହିତ, ନିରୂପମା ପ୍ରଧାନ, ରାଧାକାନ୍ତ ଦୀପ , ଇତିଶ୍ରୀ ବେହେରା, ସୁବଳ ସାଗର, ସୁନୀତା ପଶାୟତ, ରଞ୍ଜନ କୁମାର ସାହୁ, ସସ୍ମିତା ପାତ୍ର, ପ୍ରଦୀପ୍ତ ରଞ୍ଜନ ମହାପାତ୍ର, ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୁଟେଲ, ସେନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟଜିତ ମହାପାତ୍ର, ରଞ୍ଜିତା ବେହେରା, ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସ, ଗାୟତ୍ରୀ ସାହୁ, ନାରାୟଣ ରାଉତ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାହୁ, ମୌସୁମୀ ନାଗ, ନମିତା ସିଆଲ, ଜି ମାଝି, ଅଖିଲ ସେଠୀ, ଦିବ୍ୟଶକ୍ତି ସାମନ୍ତରାୟ, ପ୍ରମିତା ନାୟକ, ଚୁମ୍କି ବାରିକ, ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମାହାକୁଡ, ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମାଝି, ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ପଣ୍ଡା, ପ୍ରଜ୍ଞା ପାରମିତା, ଉଦ୍ଧବ କୁମ୍ଭାର, ଡିସେମ୍ବର ନିଆଲ, ସୋନାଲୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ପ୍ରମୁଖ ବହୁ ବରିଷ୍ଠ ଓ କନିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ଏହି ୱେବ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘଦିନୁ ଅଦାଲତୀୟ ସଂଘର୍ଷ କରି ଆସିଥିବା ଏବଂ ୨୦୧୫ରେ ଏଥିପାଇଁ ଆମରଣ ଅନଶନ କରି ଭାଷା ପାଇଁ ନବଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଟିଟିଲାଗଡ଼ର ଅଧିବକ୍ତା ଓ କବି ଗଜାନନ ମିଶ୍ର, ଭୁବନେଶ୍ବର ଆସି ବହୁବାର କଳା ପତାକା ତୋଳିଥିବା ଭବାନୀପାଟଣାର ଅଧିବକ୍ତା ଓ କବି ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ମିଶ୍ର, କବି କୈଲାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହାଣୀ, କବି ରାଜେଶ ଶତପଥୀ, କବିସୌରଭ କୈଲାଶ ବେହେରା ପ୍ରମୁଖ ଭାଷା ମାଆ ପାଇଁ ନିଜ ନିଜ ସାହିତ୍ଯ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରତି ମାସର ଶେଷ ରବିବାର ସନ୍ଧ୍ଯା ୬ରେ ଏହି ଶିବିର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ କଳାପତାକା ଅଭିଯାନର ଏକ ନୂତନ ଫର୍ଦ୍ଦ ଭାବେ ଆଜି ସନ୍ଧ୍ଯା ୬ରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଛି ମାସିକ ୱେବ୍ ସେମିନାର (ୱେବିନାର) : 'ଆମ ଭାଷା ଓ ଆମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ' ।
ଭାଷା ଆଂଦୋଳନର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସଭାପତି ଅଶୋକ କୁମାର ପରିଡ଼ାଙ୍କ ଅବାହକତ୍ବରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ୱେବିନାରରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଫୁଲବାଣୀ, ବୌଦ, ସୋନପୁର, ରାୟଗଡ଼, କଳାହାଣ୍ଡି, ସମ୍ବଲପୁର, କେଉଁଝର, ସୁନ୍ଦରଗଡ଼, ମୟୂରଭଞ୍ଜ, ବାଲେଶ୍ବର, ଜଗତସିଂହପୁର,କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, କଟକ ଓ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ ଅର୍ଦ୍ଧଶତାଧିକ ଓଡ଼ିଆ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ ସର୍ବଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଦାଶ, ବୀରେନ୍ଦ୍ର ଡିଗଲ, ଆନନ୍ଦା ବଡ଼ଶେଠ, ରାଜକିଶୋର ପାଢୀ, ନିରଞ୍ଜନ ବେହେରା, ତ୍ରିଲୋଚନ ପଢିଆରୀ, ବଇକୁନ୍ଥନଥ ସ୍ବାଇଁ, ଦେବାଶିଷ ପ୍ରିୟରଞ୍ଜନ ସାହୁ, ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ, ଅମରଜ୍ୟୋତି ରାୟ , ମନମୋହନ ପ୍ରଧାନ, ଶଙ୍କର ମିଶ୍ର, କୁବେର ହରିପାଲ୍। ଏନ୍ . ଏନ୍. ମହାପାତ୍ର , ମୁରଲୀଧର ନାୟକ, ବିକାଶ ଡିଗଲ୍, କବି ସୌରଭ କୈଲାଶ ବେହେରା, ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ମାର୍ଥା, ମିଲନ ମହାନନ୍ଦା, ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର, କିଶୋର ରାଠୋର, ପ୍ରଶାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ, ପ୍ରକାଶ ଡିଗଲ୍, ପିଙ୍କି ମହାରଣା, ବି. କେ. ସାହାଣୀ, ମଧୁମିତା, ସୁରେଶ କହଁର ପ୍ରମୁଖ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଯେପରି ନିଶ୍ଚୟ ଚାଲେ ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଭାଷା ଆଂଦୋଳନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ୱେବିନାରକୁ ଉନ୍ମୋଚିତ କରିଥିବା ବେଳେ ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅବଗତ କରାଇ ଶ୍ରୀ ଅଶୋକ କୁମାର ପରିଡ଼ା କହିଥିଲେ, ଓଡ଼ିଶାର ୯୩ ଶତାଂଶ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଭାଷା ଭାବେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ହେତୁ ଇଂରାଜୀରେ ଚାଲିଥିବା ଶାସନ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅବୋଧ୍ୟ ହୋଇରହିଛି ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପଥବଣା ହୋଇପଡ଼ିଛି । ତେଣୁ, ସୁଭାଷବାବୁ ସରକାରଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ଭାଷା ଆଇନର ସାନି ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ସେ ସରକାରଙ୍କୁ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚାଳନାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରଥମିକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଇଥିଲେ ସର୍ବଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଦାଶ, ବଇକୁନ୍ତବଥ ସ୍ବାଇଁ, ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର, ଅଖିଳ ବିଶ୍ବାଳ, ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର ପ୍ରମୁଖ । ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଛାତ୍ରସମାଜ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷାର୍ଜନ କଲେ ଜ୍ଞାନୋପଲବ୍ଧି ସହଜ ସାଧ୍ୟ ହେବ ବୋଲି କହିଥିଲେ ଛାତ୍ରୀ ମଧୁମିତା ।
ମାତୃଭାଷାପ୍ରେମୀ ରଞ୍ଜନଙ୍କ ସଂଯୋଜନାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ୱେବ ସମ୍ପାନ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଭାଷା-ଜାତୀୟତା ଜାଗୃତିର ପ୍ରଥମ ପ୍ରୟାସ । ପ୍ରତି ମାସର ତୃତୀୟ ରବିବାର ସନ୍ଧ୍ଯା ୬ରେ "ଆମ ଭାଷା ଓ ଆମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ" ଶୀର୍ଷକରେ ଏହା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଚାଲିବ ।
ଆଜି ଏହି ପବିତ୍ର ଦିବସରେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ମୁଁ କେବେଳ ଏତିକି କହିଛି :
କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଜୟ ହେଉ , ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଜୟ ହେଉ ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ବେସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଯେଉଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନଚାଲିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ବିଜଯ ଲାଭ ବାକିଅଛି ; ଇଂରାଜୀ ଅଧସ୍ଥାନତାରୁ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ମୁକ୍ତି ନାହିଁ ।
ଏତିକି କହି, ମୁଁ ଆଜି ମଧୁବାବୁଙ୍କ ଜୟଲାଭ ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ଦୁଇଜଣ ବିଶିଷ୍ଟ କଳାପତାକା ଅଭିଯାତ୍ରୀଙ୍କ ରଚିତ ଦୁଇଟି ମଧୁବନ୍ଦନା ଉପସ୍ଥାପିତ କରୁଛି :
ପ୍ରଥମ ବନ୍ଦନାର ଲେଖକ ଅଧ୍ୟାପକ ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସ ।
ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ହାତପାଆନ୍ତାରେ ଓଡିଶା ଥୋଇ,
ଜୀବନର ଋଣ ଶୁଝିଦେଇ ସତେ ପଡିଲ ଶୋଇ ।
ଉଠିଲନି ଆଉ କାତରେ ଡାକିଲା ଯେତେ ଏ ଜାତି,
ତୁହାଇ ତୁହାଇ କହୁଥିଲା ଉଠ ହେଲା ପାହାନ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ପରିଚୟ ପରା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା,
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଆଧାରେ ହୋଇଛି ଆମ ଓଡିଶା ।
ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଶାସନ ଆମ,
ଚାଲିବାର ବିଧି-ଅବିଧି-ଜାଲରେ ଘଟେ କି ଭ୍ରମ !
ଆଜି ନାହଁ ତୁମେ ନାହିଁ ତୁମ ସମ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ,
ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ତ ଥିଲ ବୋଲି ତୁମେ କହିଛ ଯାହା ।
ମନେ ପଡେ ଆଜି ଭାଷାଜନନୀର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖି,
ତୁମେ ଥିଲେ ସତେ ପାରନ୍ତା ମୋ ଭାଷା ଅଣ୍ଟା ସଳଖି ।
ଲଢିଥାନ୍ତ ତୁମେ ନବପରାକ୍ରମେ ତମସା ନାଶି,
ଅସ୍ତହୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିରଣେ ଶୋଭାପ୍ରକାଶି ।
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶନ୍ତା ଏ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ହୋଇ ନିଃଶଙ୍କ,
ମଧୁପ୍ରବାହରେ ହଟାଇ ଓଡ଼ିଆ- ଦ୍ବେଷ-କଳଙ୍କ ।
ତୁମ ଭଳି ଓଡ଼ିଆ ଟେ କାହିଁ ?
ଜହ୍ନକୁ ମାମୁ ଡାକିଲା ଭଳି?
ଏକତା ରଜ୍ଜୁରେ?
ତା ଜାତିର ସ୍ୱାଭିମାନ ପାଇଁ?
ଯଥା ଯୋଗ୍ୟ ମୁରବୀ ନଦେଇ?
ତୁମ ଭଳି ଓଡ଼ିଆଟେ କାଇଁ?
ଆହେ କୂଳବୃଦ୍ଧ,
ନୂଆ ଜନ୍ମ ନେଇ?
ହେ ମଧୁସୂଦନ..
ହେ ମଧୁବାବୁ, ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଓଡ଼ିଶାର ଅସ୍ତହୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ! ଆପଣଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରଣାମ ।
ଏହି ସରକାରୀ ଆଦେଶରେ ସ୍ବାକ୍ଷରକାରୀ ପଦାଧିକାରୀ ଅବଶ୍ୟ ଜଣେ ଅଣଓଡ଼ିଆ । ମାତ୍ର ଏ ଆଦେଶ ତ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କର, ଯାହାର ଶ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ହିଁ ମୁଖିଆ !
ଏହି ଆଦେଶଟିରେ ଦେଖାଯାଏ, ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାରେ ଏକାନ୍ତ ଅନୁନ୍ନତ ଆଠୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଆଠୋଟି ଉପାଧି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (Degree College)ରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ଯେପରି ଅର୍ଜନ କରିପାରିବେ, ତାହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜାହୋଇଛି ; କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଯେପରି ଏହି ସମ୍ମାନ ଅର୍ଜନ କରିନପରାନ୍ତି , ତାହା ପାଇଁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ବି ହୋଇଛି ।
ଏହି ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଅର୍ଥନୀତି, ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ, ଶିକ୍ଷା, ସମାଜବିଜ୍ଞାନ, ଏବଂ ନୃତତ୍ତ୍ବରେ ସସମ୍ମାନ ସ୍ନାତକ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ (Honors Degree Course ) ନାମ ଲେଖାଇ ପାରିବେ ; ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆରେ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ପାଇଁ ନୁହେଁ ।
ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ, ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ମାଲକାନଗିରି, ନୂଆପଡ଼ା , ନବରଙ୍ଗପୁର, ନୟାଗଡ଼, ବୌଦ, ସୋନପୁର, ରାୟଗଡ଼ ଓ ଦେଓଗଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଆଦର୍ଶ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବେ ସଜ୍ଞାୟିତ । ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଯଦି "ଆଦର୍ଶ", ତେବେ ତହିଁରେ ଓଡ଼ିଆ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଓଡ଼ିଆରେ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ଅର୍ଜନ କରିବାରେ ବାଧା କାହିଁକି ?
ବାଧା- ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମାନସିକତାରେ ।
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଆବିଦ୍ବେଷୀ ମାନସିକତା ଶାସନକଳକୁ କିପରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ଥାଏ ତାହାର ପ୍ରମାଣ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବେଳେ ଆଇନ ବିଭାଗରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।
ପ୍ରଶାସନିକ ଶବ୍ଦକୋଷର ଏକ ନିର୍ଭୁଲ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଶାସନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଉଥିବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ଡଃ ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅଧ୍ୟଷତାରେ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ । ପାଣ୍ଡୁଲିପି ପ୍ରସ୍ତୁତି ସାରିବା ପୂର୍ବରୁ ଡଃ ମହାନ୍ତିଙ୍କର କାଳ ହୋଇଗଲା । ଡଃ ଖଗେଶ୍ବର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଅଧକ୍ଷତାରେ କମିଟି ପୁନର୍ଗଠିତ ହୋଇ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଚୁଡାନ୍ତ କରି ତହିଁର ରିପୋର୍ଟ ଦେଲାବେଳକୁ ଜାନକୀବାବୁ ଆଉ କ୍ଷମତାରେ ନଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ୧୯୬୩ ରେ ଏକ ଅବୈଧ ସଂଶୋଧନଦ୍ବାରା ଅଚଳ କରାଇଦେଇଥିବା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ।
ପ୍ରଶାସନିକ ଶବ୍ଦକୋଷର ସେହି ଚୁଡାନ୍ତ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ମୁଦ୍ରଣ କରିବାପାଇଁ ସରକାରୀ ଛାପାଖାନାକୁ ପଠାଇବାକୁ ଯେତେବେଳେ ନଥି ସହାୟକ ପ୍ରସ୍ତାବ ପଇଠ କଲେ, ଆଇନ ବିଭାଗର ଉପଶାସନ ସଚିବ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ ତହିଁ ଉପରେ ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇ କହିଲେ - ବିଜୁବାବୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ବିଦ୍ବେଷପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବାହେତୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଶାସନର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ। ତେଣୁ, ପ୍ରଶାସନ ଶବ୍ଦକୋଷର ପାଣ୍ଡୁଲିପିକୁ ମୁଦ୍ରଣ ପାଇଁ ପଠାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ । ତାହାକୁ ନଥିଥାକରେ ରଖିଦିଆଯାଉ ।
ବିଜୁ ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଦ୍ବାରା କ୍ଷମତାରୁ ବିତାଡ଼ିତ ହୋଇ ଜାନକୀବାବୁ ପୁଣି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲାବେଳକୁ ସେହି ଏକା ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ ସେହି ଏକା ପଦବୀରେ ତଥାପି ଥିଲେ । ସେ ତୁରନ୍ତ ନଥିଥାକରୁ ସେହି ଶବ୍ଦକୋଷଟିର ପାଣ୍ଡୁଲିପିକୁ ବାହାର କରି ତହିଁରେ ଲେଖିଲେ, " (ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟି ଶବ୍ଦକୋଷ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇଥିବାର ରିପୋର୍ଟ ୭.୫.୧୯୯୧ରେ ଦାଖଲ କଲା ବେଳକୁ) ସରକାର ବଦଳିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ (ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ) ନୂଆ କରି ଦାୟିତ୍ବ ନେଇଥିବା ସରକାରଙ୍କ ଭାଷା ନୀତି କେବଳ ଯେ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ନଥିଲା ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଆକୁ ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସେମାନେ ଅନାଗ୍ରହ ଥିଲେ । ତତ୍କାଳୀନ ମନ୍ତ୍ରୀ ମହୋଦୟ ନଥିରେ ଏପରି ଆଦେଶ ଦେଲେ ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ବରୂପ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଶୀତଳଭଣ୍ଡାରରେ ପଡ଼ିରହିଲା । ମୁଦ୍ରଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏପରି ବିଳମ୍ବିତ ହେଲା ଯେ, (ଜାନକୀବାବୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ଗଠିତ ) ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାର ଦାୟିତ୍ବ ଗ୍ରହଣ କଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଫଇସଲା ହେଲାନାହିଁ ।" (ନଥି ପ୍ରୁଷ୍ଠା ୧୨୬) ।
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଓଡ଼ିଆବିଦ୍ବେଷୀ ମାନସିକତା ଯେପରି ଶାସନକଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିବାର ଉପରୋକ୍ତ ପ୍ରମାଣ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଠିକ୍ ସେହିପରି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଓଡ଼ିଆବିଦ୍ବେଷୀ ମାନସିକତା ୨୦୧୬ର ସନ୍ନିହିତ ଆଦେଶରେ ଶାସନକଳକୁ ବାଧ୍ୟକରିଛି ଉପରୋକ୍ତ ଅଠୋଟି ଅନୁନ୍ନତ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା "ଆଦର୍ଶ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ"ମାନଙ୍କରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସମ୍ମାନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ନରଖିବା ପାଇଁ ।
ସେହିସବୁ ଜିଲ୍ଲାର ସର୍ବଜ୍ଞାତ ଭାଷା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସମ୍ମାନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ (Honors Courses ) ଥିଲେ, ସେହି ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରୁ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଉପାଧିଧାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହୋଇଥାନ୍ତା । ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଅଭିସନ୍ଧିମୂଳକଭାବେ ତହିଁରେ ବାଧା ଦେଇଛନ୍ତି ।
ସରକାର ନିଜକୁ ସୁଧାରନ୍ତୁ ଓ ଅବିଳମ୍ବେ ସେହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ମାନ (Oriya Honors ) ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଖୋଲନ୍ତୁ ।
ଆମ ଭାଷା ଓଡ଼ିଆ ଓ ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଓଡ଼ିଆର ଜନ୍ମଗତ ଅଧିକାର ଯାହା ସମ୍ବିଧାନ ସ୍ବୀକୃତ । ଏହି ଅଧିକାରରୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି । ଏହାର ପ୍ରତିବିଧାନ ପାଇଁ ଚାଲିଛି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ଏହାହିଁ ନଭମଞ୍ଚ ।
Search for:
ବିଭାଗ Select Category A look into language (99) Actions (268) Black Flag Campaign (90) Current Topic (339) Importance of Mother Tongue (41) Literature of the MOVEMENT (318) Mother Tongue (102) Opinions (64) Persons (351) Pictures of resumed Black Flag Since 16 Aug 2016 (124) Press (47) Subhas Chandra Pattanayak (262) Uncategorized (557) କ୍ରମବିକାଶ (23) ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ (20) ଭାଷା ମାଆ ପାଇଁ କବିତାଟିଏ (4) ଭାଷା ମାଆ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାଖିଏ (37) ଭାଷା ମାଆ ପାଇଁ ମତ (1) ସହଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ବର (37)
