हिन्दी (Hindi)
मराठी (Marathi)
ଶୀତଲ ତାଙ୍କ ତିକ୍ତ ଅନୁଭୁତି କହିଲେ। ଏବେ ତାଙ୍କୁ ୨୨ ବର୍ଷ। ପାଖାପାଖି ୧ ଦଶନ୍ଧି ହେଲା ସେ ସ୍କୁଲରେ, କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ- ସବୁଠି ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହୋଇ ଆସୁଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ୧୬ ବର୍ଷ, ସେ ଘର ଛାଡି ରାସ୍ତାରେ ଭିକ ମାଗିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ- ଏ କାମ ସେ ଏବେ ବି କରୁଛନ୍ତି। ସେ ସକାଳ ୧୦ଟାରୁ ସଂଧ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୋକାନ ଦୋକାନ ବୁଲି ପଇସା ମାଗୁଛନ୍ତିଃ ଜୟସିଂପୁର, କୋହ୍ଲାପୁର ଏବଂ ସାଙ୍ଗଲି ଆଦି ପାଖ ସହରକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି। ଦିନକୁ ହାରାହାରି ତାଙ୍କୁ ୧୦୦ ରୁ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଳିଥାଏ। ବେଳେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ୪-୫ ଜଣ ହିଞ୍ଜଡ଼ାଙ୍କ ସହ ବିବାହ, ଏକୋଇଶା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ଜାଗାରେ ନାଚିବାକୁ ଆଉ ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ଲୋକେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ସେ ଜଣକା ୨୦୦୦ ରୁ ୩୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଜଗାର କରିଥାନ୍ତି।
୨ . ୮୮ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର କୋହ୍ଲାପୁର ଜିଲ୍ଲା ହାଟକଣାଗାଲେ ତାଲୁକର ଇଛାଲକରଞ୍ଜି ସହରରେ ରହୁଥିବା ପୂରା ହିଞ୍ଜିଡା ସମାଜର ସେଇ ଗୋଟିଏ ସଂଘର୍ଷର କାହାଣୀ , ଯାହା ଶୀତଲଙ୍କର - ଘରେ , ସ୍କୁଲରେ , କଲେଜରେ , ଘରୋଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ , ରାସ୍ତାରେ ସବୁଠି ତାଙ୍କୁ ସଂଘର୍ଷ କରିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଘରେ କେହି ଗ୍ରହଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ନହେଲେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ବାଧ୍ୟ କରି ବାହା କରିଦିଅନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସକିନା ( ଜଣେ ମହିଳା ଭାବେ ତାଙ୍କ ନାମକରଣ ହୋଇଛି ) ଜଣେ ମହିଳା ହେବାକୁ ଇଛା ଥିବା ତାଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ (ପୁଅ ଭଳି ଦେଖା ଯାଉଥିଲେ) ପରିବାର ଲୋକ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ସହ ବାହା କରାଇଦେଲେ। ଲୋକଲଜ୍ଜାକୁ ଭୟ କରି ସକିନା ୨୭ ବର୍ଷରେ ବାହା ହେଲେ। ନେହେରୁ ନଗର ବସ୍ତିରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଘରେ ଏବଂ ସମାଜରେ ସେ ଜଣେ ପୁରୁଷ ଭାବେ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ଅଳ୍ପ କେତେକ ପରିବାରରେ ଗ୍ରହଣୀୟତା ରହିଛି। ରାଧିକା ଗୋସାୱିଙ୍କୁ ଏବେ ୨୫ ବର୍ଷ ( ଉପରେ କଭର ଫଟୋ ) । ଯେତେବେଳେ ସେ ୧୩ ବର୍ଷର ହୋଇଥିଲେ , ସେତେବେଳୁ ସେ ଜାଣିଲେଣି , ସେ ଜଣେ ହିଞ୍ଜଡ଼ା ବୋଲି। ପ୍ରଥମରୁ ତାଙ୍କ ମାଆ ଏବଂ ଦୁଇ ଭଉଣୀ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବାପା ବର୍ଜ୍ୟ ଧାତୁ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ରାଧିକା ୧୦ ବର୍ଷର ହୋଇଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।
ଆଲିଆ କହନ୍ତି 'ମୋ ଭାଇ କହନ୍ତି ତୁ ମୋ ଭାଇ ବୋଲି ବାହାରେ କାହାକୁ କହିବୁନି। ମୋ ଭଉଣୀମାନେ ବାହା ହୋଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶାଶୁ ଘରକୁ ଯାଏନି। ସେମାନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତିନି। କେହି ଆମକୁ ମଣିଷ ଭଳି ଦେଖନ୍ତିନି।' ଆଲିଆ ଏବେ ଭିକ ମାଗି ବଞ୍ଚୁଛନ୍ତି।
ସକିନା ଏବେ ଇଛାଲକରଞ୍ଜିରେ ଏକ ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ସଂସ୍ଥା ଏଡ୍ସ ସଂକ୍ରମିତ ଏବଂ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗୀଙ୍କୁ ସହାୟତା କରୁଛି। ଏହି ସଂସ୍ଥା ସକିନାଙ୍କୁ ମାସକୁ ୯,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଦରମା ଦେଉଛି।
ରାଧିକାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଘରେ ଗ୍ରହଣୀୟତା ଥିଲେ ବି କାମ ଯୋଗାଡ଼ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଛି। ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ ପରେ ତାଙ୍କୁ ପାଠପଢା ଛାଡିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ଭଳି ସେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଜ୍ୟ ଲୁହା , ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଆଦି ଆଦି ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ - କିମ୍ବା ଇଟା ଯୋଡ଼େଇ କରୁଥିଲେ। ସେ କହନ୍ତି , "ମୋତେ ଯେତେବେଳେ ୧୬ - ୧୭ ବର୍ଷ ହେଲା ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଶାଢୀ ପିନ୍ଧିବା ଆରମ୍ଭ କଲି। ଲୋକ ମୋତେ କାମ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ।" ଏବେ ପଇସା ମାଗିବାକୁ ସେ ଦିନକୁ ପ୍ରାୟ ୮୦ ରୁ ୧୦୦ ଦୋକାନ ବୁଲୁଛନ୍ତି। ଦୋକାନିମାନେ କିଏ କେତେ ଦିଅନ୍ତି ଠିକ୍ ନାହିଁ। ୧ ଟଙ୍କାରୁ ୧୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିଅନ୍ତି। ସକାଳ ୧୦ଟାରୁ ସଂଧ୍ୟା ୭ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୁଲିଲେ ତାଙ୍କୁ ପାଖାପାଖି ୧୨୫ ଟଙ୍କା ମିଳିଥାଏ। ଏ ପଇସା ସେ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଦିଅନ୍ତି।
ସୁନୀତା କିଛି କାମ ପାଇଛନ୍ତି। ଇଛାଲକରଞ୍ଜିରେ ଏକ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ସେ ବାସନ ମାଜିବା ଏବଂ ଝାଡ଼ୁ ମାରିବା କାମ କରନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ଦୈନିକ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ଓଳି ଖାଇବା ସହ ୫୦ ଟଙ୍କା ମିଳେ। ସେ କିନ୍ତୁ ହିଞ୍ଜଡ଼ା ଭାବେ ତାଙ୍କ ପରିଚୟ ଗୋପନ ରଖି ଏଠାରେ କାମ କରନ୍ତି। ଛୋଟମୋଟ କିଛି ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ସେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗଠାରୁ ଏବେ ୨୫ , ୦୦୦ ଟଙ୍କା ଋଣ ନେଇଛନ୍ତି (ବ୍ୟବସାୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ହୋଇଥିବାରୁ ପୂରା ତଥ୍ୟ ଦେଇ ହେଉନି) ।
ଯଦିଓ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସୁଛି, ତାହା କିନ୍ତୁ କାଗଜ କଲମରେ। ୨୦୧୬ରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ (ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା) ବିଲ୍ ଲୋକସଭାରେ ପାସ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା ରହିଛି। ଏହି ବିଲ୍ରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଳି ସମଲିଙ୍ଗୀମାନଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ନାଗରିବ ଭାବେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ସହ ବଞ୍ଚିବାର ସମସ୍ତ ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି। ଅନ୍ୟ ପ୍ରବଧାନ ଭଳି ଏହି ବିଲ୍ରେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ସବୁ ସ୍ତରର ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ୨ ପ୍ରତିଶତ ଆରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏମ୍ପ୍ଲଏମେଣ୍ଟ ଏକଚେଞ୍ଜ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ସେହିଭଳି ଏମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଘୃଣିତ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
ଇଛାଲକରଞ୍ଜି ପୌରପାଳିକାର ମୁଖ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଶାନ୍ତ ରାସଲଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ହିଞ୍ଜଡ଼ାଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଏହି ପୌରପାଳିକା ମେ ୨୦୧୮ରେ ୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲା। (ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ନାହିଁ)
ହିଞ୍ଜଡ଼ାଙ୍କୁ ରାସନ୍ କାର୍ଡ ଏବଂ ଆଧାର କାର୍ଡ ମିଳିବା ନେଇ ରାସଲ ଏବଂ ଆଇନଜୀବୀ ଦିଲଶାଦ ମୁଜାୱାର ସହାୟତା କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୬୦ ଜଣ ରାସନ କାର୍ଡ ପାଇ ସାରିଲେଣି। ହିଞ୍ଜଡ଼ାମାନେ ତାଙ୍କ ନାଁ ବଦଳାଇଥିବାରୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଠିକଣା ନଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ପରିଚୟ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନରେ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି। ଏସବୁ ନଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ।
ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଜଣା ନାହିଁ। ଇଛାଲକରଞ୍ଜିରେ ଏଚଆଇଭି/ଏଡ୍ସ ସଚେତନତା ଏବଂ ନିରୋଧ ଉପରେ କାମ କରୁଥିବା ସଂଗଠନ 'ମୈତ୍ରୀ', ସହରରେ ରହୁଥିବା ୨୫୦ ଜଣ ହିଞ୍ଜଡ଼ାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିପାରିଛି।
ହିଞ୍ଜଡ଼ା ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରିବାରେ ସହଯୋଗ କରିଥିବାରୁ ଆଇନଜୀବୀ ଦିଲଶାଦ ମୁଜାୱରଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେଉଛି। ଫଟୋଗ୍ରାଫିରେ ଟିପ୍ସ ପାଇଁ ସଂକେତ ଜୈନ ଏବଂ ଏହି ଲେଖା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ସାକ୍ଷାତକାର ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ।
ଓଡ଼ିଶାଲାଇଭ୍ଃ ଏହି ଅନୁବାଦ ଓଡ଼ିଶାଲାଇଭର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ କରାଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଶାଲାଇଭ୍ ହେଉଛି ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟ୍ଫର୍ମ ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ଏଜେନ୍ସି। ଏଠାରେ ଲୋକାଲାଇଜେସନ, କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଭିଡ଼ିଓ ପ୍ରଡକ୍ସନ ଏବଂ ୱେବ୍ ଓ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡ଼ିଆ ପରି ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଡ଼ିଓ ଭିଜୁଆଲ୍ବିଷୟବସ୍ତୁ, ନ୍ୟୁଜ୍ ଇତ୍ୟାଦି ସେବା ପ୍ରଦାନ କରୁଛୁ।
