ଭୁବନେଶ୍ୱର, ନଭେମ୍ବର ୧୧ (ଲୋକାଲ ୱାୟାର): ବାଲିଯାତ୍ରା, ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ବା ଡଙ୍ଗାଭସା ସହ ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିଛି ଲୋକବିଶ୍ବାସ, କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଓ ଇତିହାସ।
ଓଡ଼ିଶାର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରମ୍ପରାର ସ୍ମାରକୀ ଏହି ଯାତ୍ରାକୁ ଉଡ୍ର, ତୋଷାଳି, କଙ୍ଗୋଦ, କଳିଙ୍ଗ, ଉତ୍କଳ ଓ କୋଶଳର ସମନ୍ବୟଭିତ୍ତିକ ଯାତ୍ରା ବୋଲି ଗଣାହୁଏ।
ଓଡ଼ିଶାର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ଐତିହ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଓଡ଼ିଆମାନେ ଜଳାଶୟରେ କାଠ ଓ ସୋଲ ତିଆରି ଡଙ୍ଗା ଭସାଇଥାନ୍ତି।
ଏହି ଅବସରରେ କଟକରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମେଳା ବାଲିଯାତ୍ରାର ଆୟୋଜନ ହେଉଥିବାବେଳେ ପାରାଦୀପ ଓ ଗୋପାଳପୁର ଭଳି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଉତ୍ସବର ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ।
(୧) ଇତିହାସ ଅନୁସାରେ, କଳିଙ୍ଗର ସାଧବପୁଅମାନେ ବୋଇତରେ ଜାଭା, ବାଲି, ସୁମାତ୍ରା ଓ ବୋର୍ଣ୍ଣିଓ (ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ) ଆଦି ସ୍ଥାନକୁ ଏହି ସମୟରେ ବେପାର ବଣିଜ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ସେହି ସ୍ମୃତିକୁ ମନେପକାଇ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଲିଯାତ୍ରାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ ।
(୨) ଏହି ସମୟକୁ ସାଧବମାନେ ବୋଇତରେ ବିଦେଶ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସମୟ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ। କାରଣ ଏହି ସମୟରେ ପବନର ଗତି ସେମାନଙ୍କ ଯାତ୍ରାକୁ ସହଜ କରୁଥିଲା ।
(୩) ଲୋକବିଶ୍ବାସ ଅନୁସାରେ, କଳିଙ୍ଗର ସାଧବମାନେ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ବିଦେଶକୁ ଯାଉଥିଲେ । ଜଳପଥରେ ଯାଉଥିବାରୁ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
(୪) ଆଉ ଏକ ବିଶ୍ବାସ ହେଲା, କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ବାଣିଜ୍ୟ ସାରି ସାଧବମାନେ କଳିଙ୍ଗ ଫେରିଆସୁଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାଗତ ଉପଲକ୍ଷେ ବାଲିଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା ।
(୫) ସେହିପରି ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ନଦୀୟାରୁ ପୁରୀ ଆସୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଉଦଣ୍ଡ କୀର୍ତ୍ତନ କରି ମହାନଦୀର ବାଲିଘାଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଡି ଯାଇଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ କଟକର ସେହି ଘାଟ ଗଡ଼ଗଡିଆ ଘାଟ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ହେଲା ଓ ସେହି ସ୍ମୃତିର ଆଧାରରେ ଏଠାରେ ବାଲିଯାତ୍ରା ଆୟୋଜିତ ହେଲା। ତେବେ ଅନେକ ଗବେଷକ ଏହି ମତକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଥାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଗଡ଼ର ଘାଟ ହୋଇଥିବାରୁ ସେଠାରେ ଗଡ଼ଚଣ୍ଡୀ ପୀଠ ରହିଛି ଓ ଲୋକଉକ୍ତିରେ ପରେ ଏହା ଗଡ଼ଗଡ଼ିଆ ଘାଟ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ହୋଇଛି।
(୬) ଉତ୍କଳର ରାଜା ଉଦ୍ୟୋତ କେଶରୀ ସିଂହଳ ବିଜୟ କରି ଜଳପଥରେ ଫେରିବାର ସୃତିରେ ବାଲିଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି ବୋଲି କେହି କେହି କହନ୍ତି। ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଉଦ୍ୟୋତ କେଶରୀ ଚୋଳରାଜା ମାଧବ ବର୍ମାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ବିଜୟ କରିବା ପରେ ସିଂହଳ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
ସିଂହଳରେ ସେତେବେଳେ ରାଜାଥିଲେ ଚିତ୍ରକେୟୁର । ସିଂହଳ ବିଜୟ ପରେ ବହୁ ଧନରତ୍ନ ଧରି ସେ ଓଡ଼ିଶା ଫେରିଥିଲେ । ଜଳପଥରେ ମହାନଦୀ ମୁହାଣ ଦେଇ ସେ କଟକରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇଥିଲେ ଆଉ ସେହି ସ୍ମୃତିରେ ବାଲିଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
(୭) ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ଏକାଧିକ ବନ୍ଦର ଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ। ମହାନଦୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବଂଶଧାରା, ବୁଢ଼ାବଳଙ୍ଗ, ଋଷିକୂଲ୍ୟା ଓ ତେଲ ସମେତ ଅନେକ ନଦୀ ସହିତ ଏସବୁ ବନ୍ଦରର ସଂଯୋଗ ଥିଲା।
କଟକ, ବାଲେଶ୍ବର, ଜଳେଶ୍ବର, ସମ୍ବଲପୁର, ଯାଜପୁର, ଚାନ୍ଦବାଲି ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଭଳି ସ୍ଥାନରୁ ନଦୀପଥରେ ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ବନ୍ଦର ନିକଟକୁ ଅଣାଯାଇ ସେଠାରୁ ବୋଇତ ଯୋଗେ ବିଦେଶ ପଠାଯାଉଥିବା କୁହାଯାଏ।
(୮) ଗ୍ରୀକର ପ୍ଲିମିଂ ଓ ଟଲେମି ତଥା ଚୀନର ପରିବ୍ରାଜକ ଫାହିୟାନ୍ ଓ ହୁଏନସାଂ ସେମାନଙ୍କ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକରେ ଓଡ଼ିଶାର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରମ୍ପରା ସଂପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବାରୁ ବାଲିଯାତ୍ରା ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଆସୁଥିବା କୁହାଯାଏ।
(୯) ବାଲିଯାତ୍ରା ସହ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲୋକକାହାଣୀ ତଅପୋଇ କଥା ବି ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିଛି। ଝିଅମାନେ କରୁଥିବା ଖୁଦୁରୁକୁଣି ଓଷା ଏହାର ପ୍ରମାଣ ବୋଲି କେହି କେହି କହନ୍ତି। ଭାଉଜମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ନିର୍ଯାତିତ ତଅପୋଇ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ବିଦେଶ ଯାଇଥିବା ତା ଭାଇମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଲାଗି ମା ମଙ୍ଗଳାଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିବା ଗବେଷକମାନେ କୁହନ୍ତି।
(୧୦) ବାଲିଯାତ୍ରା ସହ ଓଡ଼ିଶା ଅଢ଼ଇ ହଜାର ବର୍ଷର ଐତିହ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ଥିବା କୁହାଯାଏ।
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
ପଛୁଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲୁଥିବା ଯୋଜନାର ଢାଞ୍ଚାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା (ଅଭିମତ)
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ବିକାଶ ପରିଷଦ" ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ ଅଧିକ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୋଇଥିବା ଖୁସିର ବିଷୟ, ମାତ୍ର ଏହାର ଢାଞ୍ଚାରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଆହୁରି କିଛି ପ୍ରଶାସନିକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
ଉତ୍କଳୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ପରିପୁଷ୍ଟ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ନିମନ୍ତେ ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
କେବଳ ରାଜ୍ୟ ଭିତରେ ନୁହେଁ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେବା ଯାଞ୍ଚନୀୟ ।
କୋଭିଡ-୧୯ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ମୁକାବିଲାରେ ଦେଶର ଶୀର୍ଷ ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାରୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି ।
କୋଭିଡ-୧୯ ସଙ୍କଟକୁ ସଫଳ ଭାବେ ମୁକାବିଲା କରିଥିବା କେରଳ ଓ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି ।
ଶବହେବାକୁ ଭାବିଥିଲେ, ଏବେ ଶବକୁ ସାଥୀ କରିଛନ୍ତି ସାଥୀ ଋତୁରାଣୀ (ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର)
ଏମିତି ଜଣେ ମହିଳା ହେଲେ ଋତୁରାଣୀ ସେନାପତି । ନିଜ ଘର ବାଲେଶ୍ୱର ହୋଇଥିଲେ ବି ରହୁଛନ୍ତି ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳରେ ।
ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ଭଳି ସେ ବି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ । ବିବାହ କରିବେ, ସ୍ୱାମୀ, ପରିବାର, ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ସମୟ କାଟିବେ ।
ସଂଗ୍ରହାଳୟର ସମୃଦ୍ଧ ତାଳପତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଗ୍ୟାଲେରିରେ ୨୭ଟି ବିଷୟରେ ୨୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।
ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୱତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମଧ୍ୟଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସମୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ତିନିଟି ବିରାଟ ହଲରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି ।
କେହି କାହାକୁ ଦେଖା ନହୋଇପାରିଲେ କ'ଣ ହେଲା କିନ୍ତୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହିବାକୁ ଭୁଲି ନାହାନ୍ତି ।
ଖାସ୍ କରି ବଡ଼ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ଓଲିଉଡର ତାରକାମାନେ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହି ବଡ଼ଦିନର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ଶୁଭକାମନା ଜଣାଇଛନ୍ତି ।
