ଯଥା ଛାତ୍ର ତଥା ଶିକ୍ଷକ !\nଦିଲ୍ଲୀର ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ବେଶ୍ କିଛି ସମୟରୁ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇ ରହିଛି । ରହିବନି ବା କାହିଁକି ? ଏହାର ନାମକରଣର କିଛି ପ୍ରଭାବ ତ ରହିବା କଥା, ନୁହେଁ କି ? ସଂପ୍ରତି ଆମର ଚର୍ଚ୍ଚାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଲା ଏ ମହାନ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଛାତ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଣୀରେ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଉପସ୍ଥିତି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବାର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରଶାସନର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଧାରଣା ବିକ୍ଷୋଭ ଆଦି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି । ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର ଏ ବିରୋଧକୁ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଇଛନ୍ତି ଏ ମହାନ୍ ଅନୁଷ୍ଠାନର ବିଜ୍ଞ-ଅଭିଜ୍ଞ ତଥା ଆଦର୍ଶ ଅଧ୍ୟାପକମାନେ । ଏଇ ଧାରଣା-ବିକ୍ଷୋଭ ଯେବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥାର କାରଣସାଜିଲା, ସେମାନେ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହେଲେ । ଦିଲ୍ଲୀ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ମାର୍ଚ୍ଚ ୯ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଶାସନିକ ଶବ୍ଦଭେଦ ଭବନ ପାଖରେ ଧାରଣା-ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ ନ କରିବାର ଆଦେଶ ଜାରୀ କଲେ । ଏଥି ସହ ଏକଥା ମଧ୍ୟ କୁହାଗଲା ଯେ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରଶାସନ ପୁଲିସର ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ନେଇ ପାରିବ । ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଯେପରି ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆ ଯାଉଛି ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଅନାବଶ୍ୟକ ତଥା ଗୌଣ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଉଠାଇ ବାତାବରଣ ଦୂଷିତ କରାଯିବାର ଗର୍ହିତ ରାଜନୀତି ଆବିର୍ଭୂତ ହେବାର ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି । ସେଇ ଘୃଣ୍ୟ ରାଜନୀତି କାରଣରୁ ହିଁ ଆମର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟମାନେ ଆଜି ରାଜନୀତିର ଆଖଡ଼ାରେ ପରିଣତ ହେବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି ।\nବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏକ ଭିନ୍ନ ଧରଣର ସ୍ୱାଧୀନତା ନୀଡ଼ ହେବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠାରେ ନୂତନ ପିଢିର ସୃଜନଶୀଳତା ସାକାର ହୋଇ ପାରିବ । କିନ୍ତୁ ଦେଶର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭି•ିଭୂମି ଓ ସୁଖସୁବିଧା ସମ୍ବଳିତ ଭବନ, ଛାତ୍ରାବାସ, ଗ୍ରନ୍ଥାଗାର ସହ ଉ•ମ ଅଧ୍ୟାପକ-ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ଅନୁାତ ସେ•୍ୱ ଜେଏନ୍ୟୁ ବିଶ୍ୱର ଗଣ୍ୟମାନ୍ୟ ଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇ ପାରୁଛି କି ? ପ୍ରତିଟି ଅନାବଶ୍ୟକ ଅଥବା ଗୌଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଯେତେସବୁ ନୂଆ ନୂଆ ଭାଣ୍ଡତାମସା ଜେ.ଏନ୍.ୟୁ.ରେ ମ•ସ୍ଥ କରାଯାଉଛି, ସେସବୁ କାହାର ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ, କାହାର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରେ କାହାର ବି•ପୋଷଣରେ କାହାର ସାହସରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇ ପାରୁଛି । ବିଶ୍ୱର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପା•ଶହ ଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଜେ.ଏନ୍.ୟୁ.ର ନାମ ରହୁନାହିଁ କାହିଁକି ? ବିଜ୍ଞାନ କଥା ତ ନଉଠାଇବା ଭଲ, ବିଗତ ୨୦-୩୦ ବର୍ଷରେ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ମଧ୍ୟ ଗବେଷଣାର ସ୍ତର ଅଧୋଗାମୀ ହୋଇ ଚାଲିଛି । ଏ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଜି ରାଷ୍ଟ୍ର ବିରୋଧୀ ରାଜନୀତିର ଏକ ଆଡ୍ଡା ହୋଇ ଯାଇଥିବା ପଛରେ କାରଣ ଯାହା ଥାଉ ପଛକେ, ପ୍ରତିକାରମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରୁନାହିଁ । ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଉପସ୍ଥିତି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବା ପଛରେ ଥିବା ଏକ କାରଣ ହେଲା ଅଧିକାଂଶ ଛାତ୍ରଙ୍କର ଅନୁସ୍ଥିତି କାରଣରୁ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ପ୍ରାୟତଃ ଖାଲି ରହୁଥିବାର ଦେଖା ଯାଉଥିଲା । ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁମାନେ ସାମାନ୍ୟତମ ରୁଚି ରଖନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଅଛି ଯେ ଶ୍ରେଣୀରେ ଛାତ୍ରଙ୍କର ଅନୁ ସ୍ଥିତି କେବଳ ଜେ.ଏନ୍.ୟୁ.ରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ଅଧିକାଂଶ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାରେ ପରିଦୃଷ୍ଟ ହେଉଛି । ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସଚ୍ଚୋଟ ଅଧ୍ୟାପକମାନେ ଏତାଦୃଶ ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକଟ କରନ୍ତି, କାରଣ ଏମାନେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି । ଶ୍ରେଣୀ ଗୃହରେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ନଥିଲେ ଏମାନେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିବେ କାହାକୁ ? ତେଣୁ ଏମାନେ ନିରାଶ ହେବା ସ୍ୱାଭାବିକ । ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସଂଖ୍ୟାରେ ଉପସ୍ଥିତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାପକଙ୍କୁ ଉ•ମ ଶିକ୍ଷା ଦାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ହେବ; ଯାହାକି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାବରଣକୁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରିଦେବ । ଏହାର ବିରୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏ ଅବକ୍ଷୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ନିଶ୍ଚୟ କବଳିତ କରିବ । ଶ୍ରେଣୀରେ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଉପସ୍ଥିତି କ'ଣ ଏତେ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯେ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଶାସନିକ ଭବନକୁ ଘେରାଉ କରାଯିବ ଓ ଏପରି ଅରାଜକ ସ୍ଥିତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଦିଆଯିବ; ଯେଉଁଥିପାଇଁ ନ୍ୟାୟାଳୟକୁ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ? ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଜେ.ଏନ୍.ୟୁ. ଏକ ଆବାସିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ରାଜଧାନୀର ମନୋରମ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ନିର୍ମିତ ଛାତ୍ରାବାସରେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନେ ରହନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ଅଳ୍ପ କିଛି ମିଟର ଦୂରରେ । ଅଭିଭାବକମାନେ ଦେଶର ସୁଦୂର ଅ•ଳରୁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପଠାଇଥାନ୍ତି ନା କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ସରକାରୀ ଅନୁଦାନ ପାଉଥିବା ଛାତ୍ରାବାସରେ ରହି ମଉଜମସ୍ତି ତଥା ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଲିପ୍ତ ରହିବା ପାଇଁ ପଠାନ୍ତି ? ଏମ୍.ଫିଲ୍, ପିଏଚ୍.ଡି ଗବେଷଣାରତ ଛାତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତି କିଛିଟା କୋହଳ କରାଯାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଛାତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଆପ•ିର କାରଣ ହେବା ଯଥାର୍ଥ କି ?\nଜେ.ଏନ୍.ୟୁ.ର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉପସ୍ଥିତି ଯଦି ଏତେ ଅଡ଼ୁଆ ଲାଗୁଥାଏ, ତାହେଲେ ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରୁ ନାହାନ୍ତି କାହିଁକି ? ପତ୍ରାଚାର ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତୁ ଓ ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସବୁରକମର ସ୍ୱାଧୀନତାର ମଜା ଉଠାନ୍ତୁ, ଏଥିାଇଁ ତାଙ୍କୁ କେହି ରୋକିଛି କି ? ଏହା ହେଲେ ପ୍ରକୃତ ଅସୁବିଧାଗ୍ରସ୍ତ ଛାତ୍ରମାନେ ଛାତ୍ରାବାସରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବେ । ଜେ.ଏନ୍.ୟୁ. ଏକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଯାତରା ପାର୍ଟିର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନୁହେଁ । ଏଥିରେ ଦେଶର କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ରାଜସ୍ୱ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ; ଯାହାକି ଦେଶର ଗରିବ କରଦାତାମାନେ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଛାତ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଣୀକୁ ନଯିବାର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଲା ଏଠାରେ ଅଧ୍ୟାପନାର ସ୍ତର ଅଧୋମୁଖୀ ହୋଇ ଚାଲିଛି ମଧ୍ୟ । ଶିକ୍ଷା ରସାତଳଗାମୀ ହେବାର ଅନ୍ୟ ଏକ ବଡ଼କାରଣ ହେଲା ଏ ସଂସ୍ଥାର କିଛି ବିଭାଗର 'ଭାରତ ତେରେ ଟୁକୁଡ଼େ ହୋଙ୍ଗେ' ମାନସିକତା; ଯେଉଁଥିରେ ଛାତ୍ର ଶିକ୍ଷକ ସମସ୍ତେ ଏକାକାର । ଦିନ ଥିଲା ଯେବେ ଏ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଭବିଷ୍ୟଉନ୍ମୁଖ ବିଚାର ତଥା ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏବଂ ବିକଶିତ କରା ଯାଉଥିଲା । ଏ ଗରିବ ଦେଶର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାରେ ଜେ.ଏନ୍.ୟୁ.ର ସମାନୁାତିକ ଛାତ୍ରବୃ•ି ମିଳି ନଥାଏ । ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗ (ୟୁଜିସି) ମଧ୍ୟ ଏଇଥିାଇଁ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଦେଉଛି, କାରଣ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅନେକ କଥାକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇପାରେ, ଅନେକ ଦୋଷ ତ୍ରୁଟିକୁ ମାଫ୍ କରାଯାଇପାରେ । କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ଆଖଡ଼ାବାଜି କାରଣରୁ ଏହାର ଅଧୋପତନ ଏତେ କ୍ଷ୍ରି ହୋଇଚାଲିଲା ଯେ ଏଠାରେ ଗବେଷଣାର ପୂର୍ବ ଗୁଣବ•ା ଆଉ ନାହିଁ କି ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ସକାରାତ୍ମକ ଉପଲବ୍ଧି ନାହିଁ ।
