ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା(କଟା, ଆଞ୍ଚୁଡା ଓ କ୍ଷତ)
ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା(କଟା, ଆଞ୍ଚୁଡା ଓ କ୍ଷତ)
ପ୍ରଥମେ ଆପଣଙ୍କ ହାତକୁ ସାବୁନ୍ ଓ ପାଣିଦ୍ବାରା ଭଲରୂପେ ସଫା କରିଦିଅନ୍ତୁ ।
ତା'ପରେ କ୍ଷତର ଚାରି ପଟେ ଚମଡାକୁ ସାବୁନ ଓ ଗରମ ହୋଇ ଥଣ୍ଡା ହୋଇଥିବା ପାଣି ଦ୍ବାରା ଭଲ ରୂପେ ସଫା କରନ୍ତୁ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଗରମ ହୋଇ ଥଣ୍ଡା କରାଯାଇଥିବା ପାଣିଦ୍ବାରା କ୍ଷତକୁ ଧୋଇ ଦିଅନ୍ତୁ (ଯଦି କ୍ଷେତରେ ଅଧିକ ଧୂଳି ବାଲି ଥିବ ତେବେ ସାବୁନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ । ସାବୁନ ସଫା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ମାଂସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତନ୍ତୁକୁ ନଷ୍ଟ କରାଏ) ।
କ୍ଷତଟିକୁ ସଫା କଲାବେଳେ, ଯତ୍ନ ସହକାରେ ସେଥିରେ ଲାଗିଥିବା ସମସ୍ତ ମଇଳାକୁ ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତୁ । ଚାଞ୍ଚି ହୋଇ ଲାଗିରହିଥିବା ଚମଡାକୁ ଉଠାଇ, ତା ତଳେ ରହିଥିବା ମଇଳାକୁ ମଧ୍ୟ ସଫା କରି ଦିଅନ୍ତୁ । ଟୁକୁରା ମଇଳା ସବୁକୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ଚିମୁଟା ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରି ପାରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେଗୁଡିକୁ ପାଣିରେ ଫୁଟାଇ ବିଶୋଧିତ କରନ୍ତୁ ।
ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ସିରିଞ୍ଜ କିମ୍ବା ସକସନ୍ ବଲ୍ବ (ପାଣି ଟାଣିନେଇ ପିଚକାରୀ ପରି ଛାଡୁଥିବା ରବର ପେଣ୍ଡୁ) ଦ୍ବାରା ଫୁଟାପାଣି ପିଚକାରୀ କରି କ୍ଷତଟିକୁ ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତୁ ।
ଯେ କୌଣସି ମଇଳା ଟୁକୁରା ରହିଯିବା ଦ୍ବାରା କ୍ଷତଟି ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ । ଏହାପରେ ଏକ ହାଲୁକା ଗଜକନା କ୍ଷତ ଉପରେ ଘୋଡାଇ ଦିଅନ୍ତୁ ଯେମିତି କ୍ଷତ ଦେହରେ ବାୟୁ ପହଞ୍ଚି ଓ କ୍ଷତ ଶୁଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହି ଗଜକନା କୁ ପ୍ରତିଦିନ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ ଓ ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ନଜର ଦିଅନ୍ତୁ ।
ପଶୁ ବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ବିଷ୍ଠା କିମ୍ବା କାଦୁଅ କେବେ ବି କୌଣସି କ୍ଷତ ଉପରେ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଏହାଦ୍ବାରା ଧନୁଷ୍ଟଙ୍କାର ପରି ଭୟାନକ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇଥାଏ । ଆଲକୋହଲ ଟିଂଚର ଆୟୋଡିନ କିମ୍ବା ମେର୍ଥିଓଲେଟକୁ କ୍ଷତରେ କଦାପି ଲଗାନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ତନ୍ତୁକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ଓ କ୍ଷତ ପୂରଣରେ ବିଳମ୍ବ ହୁଏ । ଏକ ଭଲ ପୁରସ୍କୃତ କ୍ଷତ ଔଷଧ ବିନା ମଧ୍ୟ ଶୁଖିଯାଏ ।
ଯଦି କାହାରି ଦେହ କଟି ଯାଇଥାଏ, ଆଞ୍ଚୁଡି ହୋଇଯାଇଥାଏ ବା ଖଣ୍ଡିଆ ହୋଇଯାଇଥାଏ ଓ ସେ ଟିଟାନସ ଟକସାଇଡ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ନେଇ ନଥାନ୍ତି ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଦିଅନ୍ତୁ ।
ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଓ କ୍ଷତ ଭଲ କରିବା ପାଇଁ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ।
ସଦ୍ୟ କଟିଯାଇଥିବା ଅଂଶର ଦୁଇ ଧାରକୁ ଯୋଡି ଦେଇ ପରିଷ୍କାର ରଖିଲେ ତାହା ଶୀଘ୍ର ଭଲ ହୋଇଯାଏ । କେବଳ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ହିଁ କଟି ଯାଇଥିବା ଅଂଶକୁ ଯୋଡିଦେଇ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ।
ସେହିଦିନ ଯଦି ଡାକ୍ତରଖାନା ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
କଟା ସ୍ଥାନଟିକୁ ସଫା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଗରମ ପାଣି ଓ ସାବୁନ ଦ୍ବାରା ଖୁବ୍ ଭଲରୂପେ ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତୁ । ଯଦି ସମ୍ଭବ, ଗୋଟିଏ ସିରିଞ୍ଜରେ ପାଣି ଭର୍ତ୍ତି କରି ଏହାକୁ ପିଚକାରୀ ମାରି ସଫା କରନ୍ତୁ । କ୍ଷତ ସ୍ଥାନରେ ଯେପରି କୌଣସି ମଇଳା ନରହିବ, ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ । କଟା ସ୍ଥାନଟିକୁ ଯୋଡିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଉପାୟ ଅଛି ।
ଗୋଟିଏ କ୍ଷତପାଇଁ ସିଲାଇ ଦରକାର କି ନାହିଁ ଜାଣିବାପାଇଁ, କ୍ଷତଟିର ଉଭୟପାର୍ଶ୍ବସ୍ଥ ଚମଡା ଆପେ ଆପେ ମିଶିଯାଉଛି କି ନାହିଁ ଦେଖନ୍ତୁ । ଯଦି ମିଶି ଯାଉଥାଏ ତେବେ ସାଧାରଣତଃ ସିଲାଇ ଦରକାର ପଡେ ନାହିଁ ।
ଗୋଟିଏ ସିଲାଇ ଛୁଞ୍ଚି ଓ ନାଇଲନ୍ ବା ସିଲ୍କର ସରୁ ସୂତା ୨୦ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣିରେ ଫୁଟାନ୍ତୁ । (ଯଦି ଏହି ସୂତା ନମିଳେ ତେବେ ତୂଳାରୁ ତିଆରି ସୂତା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ)।
ଆଗରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ଉପାୟରେ କ୍ଷତଟିକୁ ଗରମପାଣି ଓ ସାବୁନ ଦ୍ବାରା ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତୁ।
ଆପଣଙ୍କ ହାତକୁ ଗରମ ପାଣି ଓ ସାବୁନଦ୍ବାରା ଭଲଭାବେ ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତୁ ।
ନିମ୍ନ ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ପରି କ୍ଷତଟିକୁ ସିଲାଇ କରନ୍ତୁ ।
କ୍ଷତ ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ପ୍ରଥମେ ସିଲାଇ କରି ଭିଡିକରି ବାନ୍ଧନ୍ତୁ । ତାପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷତଟିକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଦରକାର ମୁତାବକ ସିଲାଇ କରନ୍ତୁ । ସିଲାଇ ରୁ ବାର ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛାଡି ଦିଅନ୍ତୁ (ମୁହଁର କ୍ଷତପାଇଁ ଛଅ ଦିନ, ଦେହର କ୍ଷତପାଇଁ ଆଠଦିନ ଓ ହାତ କିମ୍ବା ଗୋଡର କ୍ଷତପାଇଁ ବାରଦିନ) ତା' ପରେ ସିଲାଇ ଖୋଲି ଦିଅନ୍ତୁ : ସୂତାର ଗଣ୍ଠିର ଗୋଟିଏ ପଟୁ କାଟି ଦେଇ ପୁରା ସୂତାଟିକୁ ଭିଡି ବାହାର କରି ଦିଅନ୍ତୁ ।
ବାର ଘଣ୍ଟାରୁ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଷ୍କାର ଥିବା କ୍ଷମତା ହିଁ କେବଳ ଯୋଡନ୍ତୁ । ପୁରୁଣା, ଅପରିଷ୍କାର ଓ ସଂକ୍ରମିତ କ୍ଷତ ଗୁଡିକୁ ସେହିଭଳି ଖୋଲା ଛାଡି ଦିଅନ୍ତୁ । ମଣିଷ,କୁକୁର, ଘୁଷୁରୀ ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ତୁଙ୍କଦ୍ବାରା କାମୁଡା କ୍ଷତକୁ ଖୋଲା ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ୍ । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରିବାଦ୍ବାରା ଭୟାନକ ସଂକ୍ରମଣ ହୁଏ।
ଯଦି ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିବା କ୍ଷତରେ ସଂକ୍ରମଣର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସିଲାଇ ଖୋଲିଦେଇ ଭଲଭାବେ ପରିଷ୍କାର କରିଦେଇ କ୍ଷତଟିକୁ ଖୋଲା ଛାଡିଦିଅନ୍ତୁ ।
କ୍ଷତକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖିବାପାଇଁ କ୍ଷତପଟି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ତେଣୁ କ୍ଷତକୁ ଘୋଡାଇ ରଖିବାପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା କ୍ଷତପଟି ବା କପଡାଗୁଡିକ ନିଶ୍ଚିତଭାବରେ ପରିଷ୍କାର ଥିବା ଦରକାର । କ୍ଷତପଟି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା କପଡାକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇଦେଇ ଇସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ସାହାଯ୍ୟରେ ପରିଷ୍କାର ଓ ଧୁଳିଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଖାଇ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ।
ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ତେବେ କ୍ଷତପଟି ବାନ୍ଧିବା ପୂର୍ବରୁ ବିଶୋଧିତ ଗଜପ୍ୟାଡ ଦ୍ବାରା କ୍ଷତଟିକୁ ରଖନ୍ତୁ । ଏହି ଗଜପ୍ୟାଡ ଗୁଡିକ ବହୁଳଭାବେ, ମୁଦା ଲଫାପାରେ ଔଷଧ ଦୋକାନଗୁଡିକରେ ବିକ୍ରୀ ହୁଏ ।
ଅଥବା ଆପଣ ନିଜେ ଏହି ବିଶୋଧିତ ଗଜ ବା କନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ । କନାକୁ ପ୍ରଥମେ ମୋଟା କାଗଜରେ ଗୁଡାଇ ଦିଅନ୍ତୁ । ତା'ପରେ ଅଠାପଟିଦେଇ ତାହାକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦିଅନ୍ତୁ ଓ ଓଭେନରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେକନ୍ତୁ । କଟାଟି ନପୋଡିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପାତ୍ରରେ କିଛି ପାଣି ନେଇ ଉକ୍ତ କନା ଓଭେନ ଭିତରେ ରଖନ୍ତୁ ।
ଯଦି କ୍ଷତପଟି ଓଦା ହୋଇଯାଏ ବା ଏହା ଭିତରେ ମଇଳା ମିଶିଯାଏ ତେବେ ଉକ୍ତ କ୍ଷତପଟିକୁ ବାହାର କରି ଦିଅନ୍ତୁ ଓ କ୍ଷତଟିକୁ ପରିଷ୍କାର କରି ଆଉ ଗୋଟିଏ ସଫା କ୍ଷତପଟି ବାନ୍ଧନ୍ତୁ । ଏହିପରି ପ୍ରତିଦିନ ପଟି ବଦଳାନ୍ତୁ ।
ଶିଶୁମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ କ୍ଷତପଟି ନ ବାନ୍ଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହାତ ବା ପାଦରେ ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିଦେବା ଉଚିତ୍ । ଏହାଦ୍ବାରା କ୍ଷତପଟି ସହଜରେ ବାହାରି ଆସିପାରେ ନାହିଁ ।
ଦେହର ଯେ କୌଣସି ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଚାରିପଟେ କ୍ଷତପଟି ଗୁଡାଇ ବାନ୍ଧିଲାବେଳେ ଖୁବ୍ ଜୋରରେ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ ନାହିଁ । କାରଣ ଏହା ରକ୍ତ ପ୍ରବାହକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଏ ।
ଅନେକ ଛୋଟଛୋଟ ଆଞ୍ଚୁଡା ବା ଖଣ୍ଡିଆ ପାଇଁ ଦରକାରୀ ନୁହେଁ । କେବଳ ସାବୁନ ଓ ପାଣିଦ୍ବାରା ଭଲଭାବେ ସଫାକରିଦେଇ ପବନ ବାଜିବାକୁ ଖୋଲା ଛାଡିଦେଲେ, ସେଗୁଡିକ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଭଲ ହୋଇଯାଏ । ସେଗୁଡିକୁ ପରିଷ୍କାର କରିବା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ।
Roll over stars then click to rate.
© 2006-2019 C-DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
