ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଜାନୁଆରୀ ୫(ଲୋକାଲ ୱାୟାର): ପ୍ରାଚୀନ କଳାକେନ୍ଦ୍ର, ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼ରୁ କଣ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତରେ ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷା, ଗାନ୍ଧର୍ବ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ମଣ୍ଡଳ, ମୁମ୍ବାଇରୁ ତବଲାରେ ବିଶାରଦ, ଏଥିସହିତ ଉକ୍ରଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମ.ମସ୍ ଏବଂ ଇତିହାସରେ ଏମ.ଏ କରିଛନ୍ତି ସେ ।
ଆକାଶବାଣୀ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ପ୍ରଥମ ଏ-ଗ୍ରେଡ୍ ପଖାଉଜ୍ ବାଦକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ଓଡ଼ିଶୀ ତାଳବାଦ୍ୟର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକର ରଚୟିତା ସେ । ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ପାଲା ଉପରେ ଗବେଷଣା ଜାରି ରଖିବା ସହ ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କିଛି ପାରମ୍ପରିକ ଓ ଅଭିନବ ଗୀତର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା ମଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ସେ ।
ହାରମୋନିୟମ୍, ତବଲା, ଢୋଲକ, ମୃଦଙ୍ଗ, ମର୍ଦ୍ଦଳ ଆଦି ତାଳବାଦ୍ୟରେ ଓସ୍ତାଦି ଥିବା ଏଇ ବିରଳ ଶିଳ୍ପୀ, ଗୁରୁ ଓ ଗବେଷକ ହେଲେ ପ୍ରଫେସର ଡ. ଜଗନ୍ନାଥ କୁଅଁର । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଉକ୍ରଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପିଜି କାଉନସିଲ୍ ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଅବସ୍ଥାପିତ । ଏହାପୂର୍ବରୁ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସେହିଭଳି ଜଣେ ପ୍ରତିଭାସମ୍ପନ୍ନ କଳାକାରଙ୍କ ସହ ଲୋକାଲ ୱାୟାର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ସାକ୍ଷାତକାର.. ..
ସଙ୍ଗୀତ ଦୁନିଆର ଯାତ୍ରା ସମ୍ପର୍କରେ କ'ଣ କହିବେ?
ବାପା ଧନେଶ୍ୱର କୁଅଁର ଜଣେ ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ । ତାଙ୍କରିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା । ୩ୟ ଶ୍ରେଣୀରୁ ବେଞ୍ଜୁ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ବାଦନରୁ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୭୦-୭୧ରେ ରେଡ଼ିଓରୁ ସଙ୍ଗୀତ ସୁଧାକର ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶଙ୍କ ଗୀତ ଏବଂ ଗୁରୁ ହରମୋହନ ଖୁଣ୍ଟିଆଙ୍କ ତବଲା ବାଦନ ଶୁଣି ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇପଡ଼ିଲି ।
ଭଦ୍ରକ କଲେଜରୁ ଆଇ.ଏ ପାସ୍ କରିବା ପରେ ଉକ୍ରଳ ସଙ୍ଗୀତ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ନାମ ଲେଖାଇଲି । ଏମ.ମସ୍ ପାସ୍ କଲାପରେ ପ୍ରାଚୀନ କଳାକେନ୍ଦ୍ର, ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଶୀ କଣ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତରେ ବିଶାରଦ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ମଣ୍ଡଳ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ମୁମ୍ବାଇରୁ ତବଲାରେ ବିଶାରଦ, ଆଇନରେ ଡିଗ୍ରୀ ଏବଂ ଇତିହାସରେ ଏମ.ଏ ମଧ୍ୟ କରିଛି ।
ଏପରିକି ପିଏଚଡି ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛି । ୧୯୮୯ରେ ଜାତୀୟ ମେଧାବୃତ୍ତି ପାଇଲି । ଏହାପରେ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯୋଗଦେଲି ।
ସଙ୍ଗୀତର ଅଭିଜ୍ଞତା ହାସଲ ପରେ ଆପଣ କ'ଣ କଲେ?
୧୯୯୩ ଏପ୍ରିଲ ୨୧ରେ ଉକ୍ରଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସହ ଅଧ୍ୟାପକଭାବେ ଯୋଗଦେଲି । ପରେ ତାଳବାଦ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମେ ପିଏଚଡି ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କଲି । ତାଳବାଦ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଥମ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ"ମର୍ଦ୍ଦଳ ବିଜ୍ଞାନ' ରଚନା କଲି । ଓଡ଼ିଶା ଆକାଶବାଣୀ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନରୁ ପ୍ରଥମେ ମର୍ଦ୍ଦଳରେ ଏ-ଗ୍ରେଡ୍ ମାନ୍ୟତା ପାଇଲି ।
ଏହାର ଶ୍ରେୟ କାହାକୁ ଦେବେ?
ଗୁରୁ ସ୍ୱର୍ଗତ ସଙ୍ଗୀତ ସୁଧାକର ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ, ଭିକାରୀ ବଳ, ଗୋପାଳଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା, ପଙ୍କଜ ଦାସ, ବନମାଳୀ ମହାରଣା, ମୀନତି ମିଶ୍ର, ଦେବପ୍ରସାଦ ଦାସ, ରାମାରାଓ ପାତ୍ର, ଉମେଶ କର, ହମ୍ମିଦ ଆୟିଦ୍, ଅଜିତ୍ ଦାସ, ବିଜୟ ମହାନ୍ତି ପ୍ରମୁଖ ସ୍ୱନାମଧନ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଲାଭ କଲି ।
ଗୁରୁ ରାମହରି ଦାସଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବରାବର ରହି ଆସିଲି । ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରରେ କୁମକୁମ୍ ମହାନ୍ତି ମୁଖ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଥିବାବଳେ ପଣ୍ଡିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର, ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାପାତ୍ର, କାଶୀନାଥ ପୂଜାପଣ୍ଡାଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲି ।
ନୃତ୍ୟପ୍ରବୀଣା ସ୍ୱର୍ଗତା ସଂଯୁକ୍ତା ପାଣିଗ୍ରାହୀ, କୁମକୁମ୍ ମହାନ୍ତି, ଗୁରୁ ହରମୋହନ ଖୁଣ୍ଟିଆ, ପଣ୍ଡିତ ଉମେଶ କର, ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର, ବିକାଶ ଦାସ, ସୁବାସ ଦାସ, ଆକାଶବାଣୀ କଟକ ଓ ଉକ୍ରଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ସମସ୍ତ ସହକର୍ମୀ, ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗର କର୍ମଚାରୀ, ଏହାବ୍ୟତୀତ ସାହିତ୍ୟିକ ବିଜୟ ନାୟକ, କୃପାସିନ୍ଧୁ ମିଶ୍ର, ଉମେଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ, ବନ୍ଧୁ ବିନୋଦ ରାଉତ ଏବଂ ମୋ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଥିପାଇଁ ଶ୍ରେୟ ଦେବି ।
କିଛି ସ୍ମରଣୀୟ ଘଟଣା?
୧୯୯୯ରେ ଆକାଶବାଣୀରୁ ଏ-ଗ୍ରେଡ୍ ମାନ୍ୟତା ପାଇବାର ଖୁସି ଆଦୌ ଭୁଲି ହେବନାହିଁ । ଏହାପରେ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ଏକକ ବାଦନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଉକ୍ରଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମାବର୍ତ୍ତନରୁ ଗଭର୍ଣ୍ଣରଙ୍କଠାରୁ ପିଏଚଡି ଡିଗ୍ରୀ ପାଇବା ଥିଲା ଅଭୁଲା ମୁହୂର୍ତ୍ତ । ଯେଉଁଦିନ ପ୍ରଥମେ ଲେକଚର ଡେମନଷ୍ଟ୍ରସନ୍ କ୍ଲାସ୍ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦେଇଥିଲି ତାହା ଥିଲା ଅପାସୋରା ଅନୁଭବ ।
କେଉଁମାନଙ୍କଠାରୁ ତାଳବାଦ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି?
ଗୁରୁ ବନମାଳୀ ମହାରଣା ମୋର ଗୁରୁ । ତାଙ୍କଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ପରେ ଗୁରୁ ହରମୋହନ ଖୁଣ୍ଟିଆଙ୍କଠାରୁ ମର୍ଦ୍ଦଳ ଓ ତବଲା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଉ କିଛ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କଲି । ସର୍ବୋପରି ଗୁରୁ ରାମହରି ଦାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ସଙ୍ଗୀତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ସମ୍ବଳିତ ସେମିନାରଗୁଡ଼ିକରୁ କିଛି ଥିଓରିଟିକାଲ୍ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳା ସମ୍ପର୍କିତ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କଲି ।
ସଙ୍ଗୀତ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରକ୍ତଗତ ନା ଅଧ୍ୟବସାୟର ଫଳ?
ମୋ ପରିବାର ସଙ୍ଗୀତରେ ତଲ୍ଲୀନ । ପତ୍ନୀ ମହାପାତ୍ର ମୀନତି ଭଞ୍ଜ ଜଣେ ସୁଗାୟିକା । ବାପା ଧନେଶ୍ୱର କୁଅଁର, ବଡ଼ବାପା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର କୁଅଁର ସଙ୍ଗୀତବାଦ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି । ମୋ ଭାଇ, ଭଉଣୀ ଗୀତ ବୋଲନ୍ତି । ସାନଭାଇ ଗୋପୀନାଥ ଜଣେ ଓଏଏସ୍ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସଙ୍ଗୀତପ୍ରିୟ । କନ୍ୟା ଜୟସ୍ମିତା କୁଅଁର ପାଠ ସହ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନାରେ ରହିଛି । ସଙ୍ଗୀତ ମୋ ପାଇଁ ରକ୍ତଗତ ପ୍ରେରଣା ଏବଂ ଅଧ୍ୟବସାୟଗତ ଅଭିଜ୍ଞତା ମାତ୍ର ।
ସଙ୍ଗୀତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗବେଷଣା ସମ୍ପର୍କରେ କ'ଣ କହିବେ?
ମୋର ସ୍ୱରଚିତ ମର୍ଦ୍ଦଳ ପୁସ୍ତକଟି ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟତୀତ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ପାଲା ଉପରେ ଗବେଷଣାମୂଳକ ସନ୍ଦର୍ଭଟି ବି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ଏହା ସୃଷ୍ଟିତତ୍ତ୍ୱ, ସଙ୍ଗୀତ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଶରୀର ତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଆଧାରିତ ।
ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମାନ୍ୟତା ସମ୍ପର୍କରେ କ'ଣ କହିବେ?
ଯେଉଁ ସଙ୍ଗୀତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅନୁସରଣ କରେ ତଥା ନୀତିନିୟମ ଭିତରେ ରହେ ଆମେ ତାହାକୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ କହିବା । ଓଡ଼ିଶୀ ଗାୟନ ଯେହେତୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପରମ୍ପରାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛି-ଓଡ଼ିଶୀ ନିଶ୍ଚିତଭାବେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ । ସେଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
ପଛୁଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲୁଥିବା ଯୋଜନାର ଢାଞ୍ଚାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା (ଅଭିମତ)
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ବିକାଶ ପରିଷଦ" ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ ଅଧିକ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୋଇଥିବା ଖୁସିର ବିଷୟ, ମାତ୍ର ଏହାର ଢାଞ୍ଚାରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଆହୁରି କିଛି ପ୍ରଶାସନିକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
ଉତ୍କଳୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ପରିପୁଷ୍ଟ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ନିମନ୍ତେ ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
କେବଳ ରାଜ୍ୟ ଭିତରେ ନୁହେଁ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେବା ଯାଞ୍ଚନୀୟ ।
କୋଭିଡ-୧୯ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ମୁକାବିଲାରେ ଦେଶର ଶୀର୍ଷ ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାରୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି ।
କୋଭିଡ-୧୯ ସଙ୍କଟକୁ ସଫଳ ଭାବେ ମୁକାବିଲା କରିଥିବା କେରଳ ଓ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି ।
ଶବହେବାକୁ ଭାବିଥିଲେ, ଏବେ ଶବକୁ ସାଥୀ କରିଛନ୍ତି ସାଥୀ ଋତୁରାଣୀ (ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର)
ଏମିତି ଜଣେ ମହିଳା ହେଲେ ଋତୁରାଣୀ ସେନାପତି । ନିଜ ଘର ବାଲେଶ୍ୱର ହୋଇଥିଲେ ବି ରହୁଛନ୍ତି ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳରେ ।
ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ଭଳି ସେ ବି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ । ବିବାହ କରିବେ, ସ୍ୱାମୀ, ପରିବାର, ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ସମୟ କାଟିବେ ।
ସଂଗ୍ରହାଳୟର ସମୃଦ୍ଧ ତାଳପତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଗ୍ୟାଲେରିରେ ୨୭ଟି ବିଷୟରେ ୨୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।
ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୱତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମଧ୍ୟଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସମୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ତିନିଟି ବିରାଟ ହଲରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି ।
କେହି କାହାକୁ ଦେଖା ନହୋଇପାରିଲେ କ'ଣ ହେଲା କିନ୍ତୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହିବାକୁ ଭୁଲି ନାହାନ୍ତି ।
ଖାସ୍ କରି ବଡ଼ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ଓଲିଉଡର ତାରକାମାନେ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହି ବଡ଼ଦିନର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ଶୁଭକାମନା ଜଣାଇଛନ୍ତି ।
