ହେଲେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖା ଶିଳ୍ପୀ ଓ ମୁଖା ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ପାଇଁ କାଳ ସାଜିଛି କରୋନା । ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥନୀତି ବେଶ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ।
ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରାୟ ୫୦ ମୁଖା ଶିଳ୍ପୀ ଓ ୧ ଶହ ମୁଖା ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ରହନ୍ତି । ମୁଖା ଶିଳ୍ପୀମାନେ ବାଘ, ହାତୀ, ଷଣ୍ଢ, ମାଙ୍କଡ, ଭାଲୁ, କୁମ୍ଭୀର ଓ ଅସୁର ଆଦି ମୁଖା ତିଆରି କରନ୍ତି ।
ପ୍ରାଚୀନ କଳା ଭାବେ ପରିଚିତ ମୁଖା କଳା କେଉଁ ପୁରୁଣା ସମୟରୁ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ସହିତ ଜଡିତ । ଏବେ ସମସ୍ତେ ସର୍ଜିକାଲ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧୁଛନ୍ତି । ହେଲେ ସେମାନେ ମୁଖା କଳାକୁ ଭୁଲି ଯାଇଛନ୍ତି ।
ବିବଧ ପର୍ବାପର୍ବାଣୀ ଓ ମନ୍ଦିର ତଥା ବାହାଘର ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମୁଖା ପିନ୍ଧି ଲୋକ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ଆମେ କାଠ, ବାଉଁଶ ଓ କପଡ଼ା ବ୍ୟବହାର କରି ମୁଖା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଉ । ପରେ ଆମେ ଏହା ଉପରେ ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର କାଗଜ ମଡ଼ାଉ । ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମୁଖାରେ ରଙ୍ଗ ଦିଆଯାଏ ।
ମୁଖା ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣକାରୀମାନେ ମୁଖା ଭିତରେ ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ପୂରାଇ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ସଂଗୀତର ତାଳେ ତାଳେ ନାଚିଥାନ୍ତି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ସହର ଉପକଣ୍ଠରେ ଥିବା ଇଚ୍ଛାପୁର ଗାଁରେ ବାଘ ମୁଖାରେ ଶେଷ ସ୍ପର୍ଶ ଦେଉଥିବା ନୃସିଂହ ମହାରଣା ।
ଏହି ମୁଖାଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ବାହାଘର ଶୋଭାଯାତ୍ରା, ରାମଲୀଳା, କୃଷ୍ଣଲୀଳା ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ନାଟକରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
ବାପାଙ୍କ ବେଳେ ଆମ ଗାଁର ପ୍ରାୟ ୩୦ ପରିବାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମୁଖା ତିଆରି କରୁଥିଲେ । ହେଲେ ଏବେ ମାତ୍ର ୧୫ ପରିବାର ମୁଖା ତିଆରି କରି ଗୁଜୁରାଣ ମେଣ୍ଟାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ନୃସିଂହ କହିଛନ୍ତି ।
କଠିନ ପରିଶ୍ରମରେ କମ ଆୟ ହେଉଥିବାରୁ ଆମ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବହୁ ଯୁବକ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ କଳା ଛାଡ଼ି ସାରିଲେଣି । କେବଳ ବୟସ୍କମାନେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ନୃତ୍ୟକୁ ଜୀବିତ ରଖିଛନ୍ତି ।
ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିଥିବା କିଛି ଯୁବକ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଏହି ପେସା ଆପଣାଉଛନ୍ତି । ବିଲୁପ୍ତିର ଦ୍ୱାର ଦେଶରେ ପହଁଚି ସାରିଥିବା ମୁଖା କଳାକୁ କରୋନା ଭୂତାଣୁ ଆଉ ପାଦେ ପଛକୁ ଠେଲି ଦେଇଛି ।
କରୋନା ସଂକ୍ରମଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ସରକାର ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଓ ବାହାଘର ଶୋଭାଯାତ୍ରା ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିବାରୁ ଆମ ଅବସ୍ଥା ଶୋଚନୀୟ ହୋଇପଡିଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଇଚ୍ଛାପୁର ଗାଁର ଆଉ ଜଣେ ମୁଖା ଶିଳ୍ପୀ ମାଗୁଣି ମହାରଣା ।
ରଜ, ଗଣେଶ ପୂଜା, ଦୁର୍ଗା ପୂଜା, ଭାଲୁକୁଣି ପୂଜା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଓ ବିବାହ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ମୁଖା ନାଚ ହୋଇଥାଏ ।
ଶିଳ୍ପୀ ମୁଖା ପିନ୍ଧି ଢୋଲ, ମହୁରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ସଂଗୀତର ତାଳେ ତାଳେ ନାଚିଥାନ୍ତି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଗବେଷକ ତଥା ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଦସ୍ୟ ଡଃ ବାସୁଦେବ ଦାସ ।
ମୁଖା ନୃତ୍ୟ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖେ । ଏହା ସିଧାସଳଖ ଦେଖଣାହାରୀଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ ।
କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁଁ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଧର୍ମୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ବାହାଘର ଶୋଭାଯାତ୍ରା ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିବାରୁ ମୁଖା ଶିଳ୍ପୀ ଓ ମୁଖା ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ଏବେ ସୂତା ଖିଅରେ ଝୁଲୁଛି ବୋଲି ଡଃ ଦାସ କହିଛନ୍ତି ।
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
ପଛୁଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲୁଥିବା ଯୋଜନାର ଢାଞ୍ଚାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା (ଅଭିମତ)
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ବିକାଶ ପରିଷଦ" ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ ଅଧିକ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୋଇଥିବା ଖୁସିର ବିଷୟ, ମାତ୍ର ଏହାର ଢାଞ୍ଚାରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଆହୁରି କିଛି ପ୍ରଶାସନିକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
ଉତ୍କଳୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ପରିପୁଷ୍ଟ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ନିମନ୍ତେ ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
କେବଳ ରାଜ୍ୟ ଭିତରେ ନୁହେଁ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେବା ଯାଞ୍ଚନୀୟ ।
କୋଭିଡ-୧୯ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ମୁକାବିଲାରେ ଦେଶର ଶୀର୍ଷ ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାରୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି ।
କୋଭିଡ-୧୯ ସଙ୍କଟକୁ ସଫଳ ଭାବେ ମୁକାବିଲା କରିଥିବା କେରଳ ଓ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି ।
ଶବହେବାକୁ ଭାବିଥିଲେ, ଏବେ ଶବକୁ ସାଥୀ କରିଛନ୍ତି ସାଥୀ ଋତୁରାଣୀ (ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର)
ଏମିତି ଜଣେ ମହିଳା ହେଲେ ଋତୁରାଣୀ ସେନାପତି । ନିଜ ଘର ବାଲେଶ୍ୱର ହୋଇଥିଲେ ବି ରହୁଛନ୍ତି ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳରେ ।
ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ଭଳି ସେ ବି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ । ବିବାହ କରିବେ, ସ୍ୱାମୀ, ପରିବାର, ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ସମୟ କାଟିବେ ।
ସଂଗ୍ରହାଳୟର ସମୃଦ୍ଧ ତାଳପତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଗ୍ୟାଲେରିରେ ୨୭ଟି ବିଷୟରେ ୨୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।
ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୱତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମଧ୍ୟଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସମୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ତିନିଟି ବିରାଟ ହଲରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି ।
କେହି କାହାକୁ ଦେଖା ନହୋଇପାରିଲେ କ'ଣ ହେଲା କିନ୍ତୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହିବାକୁ ଭୁଲି ନାହାନ୍ତି ।
ଖାସ୍ କରି ବଡ଼ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ଓଲିଉଡର ତାରକାମାନେ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହି ବଡ଼ଦିନର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ଶୁଭକାମନା ଜଣାଇଛନ୍ତି ।
