ପ୍ରେମ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାର କବି\nଡ. ସିଦ୍ଧାର୍ଥ କାନୁନ୍ଗୋଦେଶର ସ୍ବାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଯେଉଁ କେତେଜଣ କବୀ/ଲେଖିକା ସେମାନଙ୍କ ଲେଖନୀ ଦ୍ୱାରା ବିପ୍ଳବର ବହ୍ନି ଜାଳି ଦେଇଥିଲେ, ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କ ନାମ ସର୍ବାଗ୍ରେ ସ୍ମରଣୀୟ। ତାଙ୍କୁ କେବଳ କବୀ ବା ଲେଖିକା କହିଲେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟାୟନ ହେବନାହିଁ। ଏକାଧାରରେ ସେ ଥିଲେ ଡାକ୍ତର, ଲେଖିକା, କବୀ, ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ପୁରୋଧା ଓ ସମାଜସେବୀ। ଅନେକେ ହୁଏ ତ ଏ କଥା ଜାଣି ନ ଥିବେ ଯେ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥ..\nପ୍ରେମ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାର କବି\t February 7th, 22:29 PM February 7th, 22:29 PM\nଦେଶର ସ୍ବାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଯେଉଁ କେତେଜଣ କବୀ/ଲେଖିକା ସେମାନଙ୍କ ଲେଖନୀ ଦ୍ୱାରା ବିପ୍ଳବର ବହ୍ନି ଜାଳି ଦେଇଥିଲେ, ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କ ନାମ ସର୍ବାଗ୍ରେ ସ୍ମରଣୀୟ। ତାଙ୍କୁ କେବଳ କବୀ ବା ଲେଖିକା କହିଲେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟାୟନ ହେବନାହିଁ। ଏକାଧାରରେ ସେ ଥିଲେ ଡାକ୍ତର, ଲେଖିକା, କବୀ, ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ପୁରୋଧା ଓ ସମାଜସେବୀ। ଅନେକେ ହୁଏ ତ ଏ କଥା ଜାଣି ନ ଥିବେ ଯେ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଡାକ୍ତର। ଉଭୟ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସେ ନିଜର ଅଲିଭା ସ୍ବାକ୍ଷର ଛାଡ଼ି ଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଆଲେଖ୍ୟର କ୍ଷୁଦ୍ର ପରିସର ଭିତରେ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟାୟନ ହୁଏ ତ ସମ୍ଭବ ହୋଇ ନ ପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଆଲେଖ୍ୟରେ ଆମେ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କର ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଥିବା ଭୂମିକା ବିଷୟରେ ଯତ୍କିଞ୍ଚତ୍ତ ଆଲୋଚନା କରିବା।\nସାହିତି୍ୟକା ଭାବେ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଚାର କରାଯାଇପାରେ- ଔପନ୍ୟାସିକା ଓ କବୀ। ତାଙ୍କ ସମୟରେ ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କର ୩-୪ଟି ଉପନ୍ୟାସକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ବୋଧହୁଏ ପଠନୋପଯୋଗୀ ଉପନ୍ୟାସ ନ ଥିଲା କହିଲେ ଚଳେ। ଦୀର୍ଘବର୍ଷର ନୀରବତା ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ବାଣୀମନ୍ଦିର ମଣ୍ଡିତ କଲା କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କ ଗଳ୍ପ ଓ ଉପନ୍ୟାସ। ଏ ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଅସ୍ବୀକାର କରିହେବ ନାହିଁ।\nଫକୀରମୋହନ ଓ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନେଇ ଗଳ୍ପ ବା ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଛନ୍ତି। ଫକୀରମୋହନ ସମାଜର ଯେଉଁ ଯେଉଁ ସ୍ତରରେ ଆଖି ପକାଇ ନ ଥିଲେ, କୁନ୍ତଳା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଆମ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ। ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି ଗଁାର ଜମିଦାର, ତନ୍ତୀ, ଚଷା, ବାରିକ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଇତ୍ୟାଦି ପେସାଦାର ଚରିତ୍ର। କିନ୍ତୁ ଇଂଲିଶ ଶିକ୍ଷାର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ପରେ ଯେଉଁ ନୂତନ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯଥା- କିରାଣି, ଶିକ୍ଷକ, ଡାକ୍ତର ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ହେଲା, ସେମାନେ ହେଲେ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କ ଗଳ୍ପ ବା ଉପନ୍ୟାସର ଉପଜୀବ୍ୟ।\nକୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କ ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ କଟିଲା ସୁଦୂର ବର୍ମାରେ। ଯୌବନ ବିତିଲା ଓଡ଼ିଶାର ସ୍କୁଲ ହଷ୍ଟେଲରେ ଏବଂ ପରିଣତ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କଲେ ଦିଲ୍ଲୀରେ। ସୁତରାଂ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପାରିବାରିକ ଓ ସାମାଜିକ ଚଳଣି ସହ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀଭାବେ ଜଡ଼ିତ ନ ଥିଲେ। ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପ ବା ଉପନ୍ୟାସରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ଚରିତ୍ରର ବାସ୍ତବତା ସମୁଦାୟ ଫୁଟି ପାରିନାହିଁ। କାବ୍ୟକବିତା ପରି ସେ ଉପନ୍ୟାସକୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସର ବାହକ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରିବସିଛନ୍ତି।\nକୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଉନ୍ମେଷ ଓ ଉତ୍ତରଣ ବିଶେଷ ଭାବେ ଘଟିଛି ତାଙ୍କ ରଚିତ କାବ୍ୟକବିତାରେ। ଏଥିରେ ସେ ସାଧିକା ଓ ଭକ୍ତ, ପ୍ରଣୟିନୀ ଓ ପ୍ରେମିକା, ଶିଳ୍ପୀ ଓ ଦେଶପ୍ରେମୀ। ତାଙ୍କ କବିତା ପାଠକଲେ ଜଣାଯାଏ, ଏକ ଛଳଛଳ ନାରୀପ୍ରାଣ କେବଳ ବହିଯିବାକୁ ସତେଯେପରି ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି! ଉଚ୍ଛ୍ବାସରେ ସେ ଆଉ କାହାକୁ ନ ପାଇ ତାରା ଓ ଗଙ୍ଗଶିଉଳି ଫୁଲକୁ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି ନିଜ ଅନ୍ତରର କଥା। ତା'ପରେ କହିଛନ୍ତି ନିଜ ଦେଶ, ବୃହତ୍ତର ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ କଥା।\nକୁନ୍ତଳା କୁମାରୀଙ୍କ କବିତାରେ ନାହିଁ ଭକ୍ତକବି ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଗୁରୁଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟ ଅଥବା ନାହିଁ ରାଧାନାଥ ଓ ମେହେରଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନାଚାତୁରୀ କିମ୍ବା ନାହିଁ ନନ୍ଦକିଶୋରଙ୍କ ପଲ୍ଲୀର ରୂପଶ୍ରୀ, କିନ୍ତୁ ଏପରି କିଛି ଅଛି, ଯାହା ସୃଷ୍ଟି କରେ ପାଠକ ମନରେ ଉଦ୍ଦୀପନା।\nକବିଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଥିଲା ଦୁଃଖମୟ, କିନ୍ତୁ ସେ ଏଥିରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ନାହାନ୍ତି। 'ଶେଫାଳି ପ୍ରତି' କବିତାରେ ଲେଖିଛନ୍ତି- "ଶେଫାଳି, ତୋହ ପରି କ୍ଷୁଦ୍ର ମୁହିଁ ତୋହ ପରି କ୍ଷଣିକ/ହସେ ବାସେ ରସେ ମାତ୍ର ଫୁଟି ଅଛି କ୍ଷଣିକ/ ମାଟିରେ ମିଶିବୁ ତୁହି ମାଟିରେ ମିଶିବି ମୁହିଁ/ ତଥାପି ମୋ ଆତ୍ମାଫୁଲ ନ ଯିବରେ ମଉଳି/ ତେଣୁ ଆଶା ବହି ଦିନ କାଟେ ଗଙ୍ଗଶିଉଳି।"\nକୁନ୍ତଳା ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଥିଲେ ବି ପରେ ଆର୍ଯ୍ୟସମାଜ ମତରେ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ ଧର୍ମକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଲେଖନୀରେ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣତା ସ୍ଥାନ ପାଇନାହିଁ। କବି କହିଛନ୍ତି, "କୃଷ୍ଣ କହି କେହି କରେ ଆରାଧନା/ଖ୍ରୀଷ୍ଟ କହି କେହି କରଇ ବନ୍ଦନା/ସବୁ ତ ପ୍ରାର୍ଥନା, ସବୁ ତ ସାଧନା/ସବୁ ସତ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ।" କହିବା ବାହୁଲ୍ୟ ଯେ, ଏହି କବିତାଟି ଉତ୍କଳମଣି ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କୁ ଏତେ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ କଲା ଯେ, ସେ ଏହାକୁ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତେବେ ପ୍ରତିଭା ବିକାଶର ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚତ୍ଲା ବେଳକୁ ମାତ୍ର ୩୮ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଏ ଧରାଧାମରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ।
