ଭୂମିକା : ନୀଳାଭ ଶୂନ୍ୟର ଅନନ୍ତ ରହସ୍ୟଘେରା ତାରକାପୁଞ୍ଜ, ପ୍ରାଣଲୋଭା ଧବଳ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୁଣି ସର୍ବଶକ୍ତିର ଆଧାର ରୁଦ୍ର କଠୋର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ସମୟରେ ଏଇ ମନୁଷ୍ୟ ଶିଶୁକୁ ହାତଠାରି ଆହ୍ବାନ କରିଛି । ଅନନ୍ତ ଓ ଅସୀମର ସେହି ଚିରନ୍ତନ ଆହ୍ବାନରେ ମଣିଷ ପ୍ରତି ସମୟରେ ହୋଇଛି ପାଗଳ ଏବଂ ତା'ର ଜିଜ୍ଞାସା ହୋଇଛି ସୀମାହୀନ । ସେହି ଅଫୁରନ୍ତ ରହସ୍ୟର ରପୁଟକୁ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟର ଦୁର୍ବାର ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ଉଦ୍ୟମ କେବେ କୌଣସି କାଳରେ ପ୍ରତିହତ ହୋଇ ନାହିଁ । ଶତାବ୍ଦୀର ଅନ୍ତରାଳରେ ଯାହା ଦିନେ ଥିଲା। ଅଳସ ମସ୍ତିଷ୍କର କଳ୍ପନା ଓ ସ୍ବପ୍ନ, ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତାହା ପରମ ସତ୍ୟ ଓ ବାସ୍ତବତାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି । ଆଜି ମନୁଷ୍ୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଇତିହାସର ମାଇଲ ସ୍ତମ୍ଭ ସୃଷ୍ଟିକରି ଚନ୍ଦ୍ରବକ୍ଷରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଛି ଓ ସମଗ୍ର ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ବକ୍ଷରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରିବାର ଏକ ଅନାସ୍ୱାଦିତ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରିଛି ।
ମହାକାଶ ଯାତ୍ରାର ଇତିହାସ : ୧୯୫୭ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସର ୪ ତାରିଖ ଦିନଟି ବିଜ୍ଞାନର ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଦିବସ । ଏହିଦିନ ସୋଭିଏତ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସ୍ତୁତ୍ରନିକ ବା କୃତ୍ରିମ ଶିଶୁଚନ୍ଦ୍ର ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ବକ୍ଷରେ ଛାଡ଼ି ପୃଥିବୀର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ତାହାକୁ ପୂରାଇବାରେ ଚରମ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହାହିଁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମହାକାଶ ଅଭିଯାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ସଫଳ ଦିଗଦର୍ଶନ ଦେଇଥିଲା । ୮୩୬ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହଟି ପ୍ରତିଘଣ୍ଟାରେ ୧୮୦୦ ମାଇଲ ବେଗରେ ପୃଥିବୀକୁ ମାତ୍ର ୯୩ ମିନିଟ୍ ୨ ସେକେଣ୍ଡ ଅନ୍ତରରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିପାରୁଥିଲା । ଯେଉଁ ପରିବାହକ ରକେଟ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ଶିଶୁଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା, ତାହା ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମଣ କରି ଶେଷରେ ଧ୍ବଂସ ପାଇଯାଇଥିଲା । ମହାକାଶର ବହୁମୂଲ୍ୟ ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଭୂ-ପୃଷ୍ଠକୁ ପ୍ରେରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଥିରେ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରେଡ଼ିଓ ଟ୍ରାନ୍ସମିଟର ଖଞ୍ଜାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ସ୍ତୁତ୍ରନିକ୍ର ବିସ୍ମୟକର ସାଫଲ୍ୟର ଏକ ମାସ ପରେ, ସେହି ବର୍ଷ ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖ ଦିନ ଦ୍ବିତୀୟ 'ଶିଶୁଚନ୍ଦ୍ର' ଆକାଶକୁ ପ୍ରେରଣ କରାଗଲା । ଅଧୂକ ବିସ୍ମୟର କଥା ଯେ, ଏହି ସ୍ତୁତନିରେ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାଣିଜଗତର ପ୍ରତିନିଧ ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ଅଭିଯାତ୍ରୀ 'ଲାଇକା' ନାମକ ଏକ କୁକୁରକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା । ପୃଥିବୀଠାରୁ ବହୁ ଉର୍ଦରେ ମହାକାଶ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ ଯାନରେ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେହରେ କି ପ୍ରକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଲାଇକାଠାରୁ ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହାପରେ ମାନବ ଜଗତ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଧୁକ ବିସ୍ମୟ ସୃଷ୍ଟିକରି ୧୯୬୧ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୧୨ ତାରିଖରେ ରୁଷର ୟୁରି ଗାଗାରିନ୍ ସର୍ବପ୍ରଥମ ମହାକାଶଯାତ୍ରୀ ରୂପେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ସେ ସଫଳତାର ସହ ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସିବା ପରେ ସେହି ବର୍ଷ ମେ ୫ ତାରିଖରେ ଆମେରିକାର ଆଲାନ୍ ସେଫାର୍ଡ ଓ ଜୁଲାଇ ୧୨ ତାରିଖରେ ଭର୍ଜିଲ ଗ୍ରୀସମ୍ ପୃଥିବୀର କକ୍ଷପଥରେ କିଛି ସମୟ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଫେରି ଆସିଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖ ଦିନ ଋଷିଆର ଜେର୍ମାନ ଟିଟୋର ମହାକାଶରେ ଦୀର୍ଘ ୨୫ ଘଣ୍ଟା ୧୮ ମିନିଟ୍ କାଳ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଓ ପୃଥିବୀକୁ ୧୭ଥର ପରିକ୍ରମା କରିବାର କୃତିତ୍ୱ ହାସଲ କରିପାରିଥିଲେ । ସେହି ଦିନଠାରୁ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୃଥିବୀର ଦୁଇଟି ଅଗ୍ରଗାମୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ରୁଷ ଓ ଆମେରିକା ପରସ୍ପର ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦିତା ଚଳାଇ ବହୁ ଅସାଧ୍ୟ ଓ ଅଭୂତପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରି ପାରିଛନ୍ତି । ମହାକାଶ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ପଥରେ ପୃଥିବୀଠାରୁ ବହୁ ଦୂରକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ମହାକାଶରେ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଏପରିକି ଦିନ ଦିନ ସମୟ । ଅତିବାହିତ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛନ୍ତି । ୧୯୬୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୨୧ ତାରିଖଠାରୁ ୨୯ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ୯ ଦିନ କାଳ ଆମେରିକାର ଗର୍ଜନ କୁପର ଚାର୍ଲସ କନରାଡ଼ ମହାକାଶରେ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ । ବହୁ ଅଜ୍ଞାତ ରହସ୍ୟ ଏବଂ ବହୁ ଅକାରଣ ଓ ସକାରଣ ଆଶଙ୍କାକୁ ଭେଦ କରିବା ନିମନ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟ ଏଇଭଳି ବହୁଥର ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିଛି; ଯାନ ମଧ୍ୟରୁ ବାହାରି ଆସି ଭାରଶୂନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଆକାଶରେ ପଦଚାରଣ କରିଛି, କକ୍ଷପଥ ପରିବର୍ଭନ କରିଛି ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଯାନରୁ ବାହାରି ଆଉ ଗୋଟିଏ ଯାନରେ ସଫଳତାର ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରିଛି ।
ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଦୁର୍ବାର ଆଶା ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ପରିସମାପ୍ତିହୀନ ଅନୁସନ୍ଧିସା ବଶତଃ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ଉଦ୍ୟମ ଶେଷରେ ପାଇଛି ସଫଳତାର ଅମୃତ ଆଦନ । ୧୯୬୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨୧ ତାରିଖ ଦିନ ଆମେରିକାର ମହାକାଶଚାରୀ ଆର୍ମଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ଓ ତାଙ୍କର ସହଯାତ୍ରୀ ଆଲିବ୍ରିନ ସଶରୀରେ ଯାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରି ସେଠାରେ ୨୧ ଘଣ୍ଟା କାଳ ଅତିବାହିତ କରି ନିରାପଦରେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ । ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଆଜିସୁଦ୍ଧା ମନୁଷ୍ୟର ପ୍ରଗତି ଇତିହାସରେ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରବିଜୟ ଘଟଣା ହେଉଛି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃସାହସିକତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିସ୍ମୟକର । ପୃଥିବୀର କୋଟି କୋଟି ଲୋକ ଆମେରିକାର ଏହି ଦୁଇ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରିବା ଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଟେଲିଭିଜନ ଜରିଆରେ ଦେଖୁ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକଠାରୁ ସେମାନଙ୍କର କଣ୍ଠସ୍ବର ଶୁଣିପାରି ବିସ୍ମୟବିମୁଗଧ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ । ଆର୍ମଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ଓ ଆଡଟ୍ରିନ ସେଠାରେ ଆମେରିକାର ଜାତୀୟ ପତାକା, ଏକ ଶାନ୍ତିଫଳକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ୟାମେରା, ରେଡ଼ିଓ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାପନ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠାରୁ କିଛି ମାଟିଗୋଡ଼ି ସଂଗ୍ରହ କରି ଭୂ-ପୃଷ୍ଠକୁ ଫେରି ଆସିଥିଲେ । ଏହା ଫଳରେ ଯୁଗ ଯୁଗ ବ୍ୟାପୀ ରହସ୍ୟର କୁଝଟି ଓ ମଣିଷ ପ୍ରାଣର ଭ୍ରାନ୍ତି, ଅନ୍ଧ-ବିଶ୍ବାସ ଇତ୍ୟାଦି ଦୂରୀଭୂତ ହୋଇଛି । ଚନ୍ଦ୍ର ଯେ ପାଟି ଗୋଡ଼ି, ପାହାଡ଼ ପର୍ବତ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜନମାନବବିହୀନ ଏକ ବିସ୍ତୀର୍ଣ ମରୁପ୍ରାନ୍ତର, ତାହା ନିର୍ବିବାଦରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ।
ଏହା ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଏକାଧୁକବାର ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଛି । ସେଠାରୁ ମୃଭିକା ସଂଗ୍ରହ କରି ଆଣିଛି ଏବଂ ଚଳନ୍ତା ଗାଡ଼ିରେ ଆରୋହଣ କରି ମାଇଲ ମାଇଲ ବନ୍ଧୁର ପଥ ପରିଭ୍ରମଣ କରିଛି । ସୁଦୁର ଶୁକ୍ର ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟର ଦୃଷ୍ଟି ଏବେ ସଂପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ମଙ୍ଗଳରେ ମନୁଷ୍ୟବିହୀନ ଯାନ ପହଞ୍ଚି ପାରିଛି । ସ୍ୱୟଂକ୍ରିୟ ରେଡ଼ିଓ ଓ ଟେଲିଭିଜନ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ସେଠାରୁ କେତେକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇ ପାରିଛି । ୧୯୯୭ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଆମେରିକାର ଚାଳକ ବିହୀନ ଯାନ Path Finder ୬ମାସର ଯାତ୍ରା ପରେ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହରେ ଅବତରଣ କରି ସେଠାରୁ ଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରି ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରେରଣ କରିଛି ।
ମନୁଷ୍ୟର ଅଗ୍ରଗାମୀ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଏକ ବାସ୍ତବ ରୂପାୟନ ହେଉଛି ମହାକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଗବେଷଣାକେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବା । ଗତ ୧୯୭୩ ଜୁନ ମାସରେ ଆମେରିକାର ଚାଲିସ କନାର୍ଡ, ଯୋଶେଫ କେରଉଇନ ଏବଂ ପାଲ ଉଇଜ ନାମରେ ତିନିଜଣ ମହାକାଶଚାରୀ ' ସ୍କାଇଲାବ୍ ନାମକ ମହାକାଶ ଗବେଷଣାଯାନରେ ବସି ପୃଥିବୀ କକ୍ଷକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଭୁ-ପୃଷ୍ଠରୁ ପ୍ରାୟ ୨୩୫ ମାଇଲ ଊଦ୍ଧରେ ଥାଇ ନିରାପଦରେ ଚାରି ସପ୍ତାହକାଳ ଅତିବାହିତ କରି ପୃଥିବୀକୁ ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି । ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତା ଫଳରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମହାକାଶଯାତ୍ରା ଅଧୁକ ସରଳ ହୋଇ ପାରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଏ ।
ଭାରତ ମନୁଷ୍ୟବାହୀ ମହାକାଶଯାନ ଆକାଶକୁ ପ୍ରେରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଜଣେ ମହାକାଶଚାରୀ ରାକେଶ ଶର୍ମା ସୋଭିଏତ୍ ଋଷ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ପରିକ୍ରମା କରି ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି । ୧୯୮୪ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୪ ତାରିଖ ଦିନ ଶ୍ରୀ ଶର୍ମା ଋଷର ସୋୟୁଜ୍-ଟି-୧୧ ନାମକ ଯାନରେ ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ଋଷର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ଅଭିଜ୍ଞ ମହାକାଶଚାରୀ । ସେମାନେ ମହାକାଶରେ ଦୀର୍ଘ ୭ ଦିନ କାଳ ଅବସ୍ଥାନ କରି ନିରାପଦରେ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ । ସୁତରାଂ ରାକେଶ ଶର୍ମା ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହାକାଶଚାରୀ ।
ମହାକାଶ ଅଭିଯାନ ଓ ବିଶ୍ବ ରାଜନୀତି : ମନୁଷ୍ୟର ଏହି କଳ୍ପନାତୀତ ସାଫଲ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ମାନବସମାଜ ଉବେଳିତ ହୋଇ ଉଠୁଥିବା ବେଳେ, ରାଜନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାକୁ ନେଇ ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ପୃଥିବୀର ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ମହାକାଶ ବିଜୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଆମେରିକା ଅଧିକ ପାରଦର୍ଶିତାର ପରିଚୟ ଦେଇଛି । ଆମେରିକା ହୁଏତ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ନିଜର ସତ୍ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବ ଏହି ଆଶଙ୍କା ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ଜାତ ହୋଇଛି; କିନ୍ତୁ ଏହା ଅବଶ୍ୟ ଏକ ସୁଦୂର ପରିକଳ୍ପନା; ମାତ୍ର ମହାକାଶକୁ ଯଦି କେହି ଆପଣାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରେ ଏବଂ ମହାକାଶ ବକ୍ଷରେ ସାମରିକ ଘାଟୀ ସ୍ଥାପନ କରି ଆଗାମୀ ପୃଥିବୀର ମହାସମର ନିମନ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ରହେ, ତେବେ ପୃଥିବୀର ଅବସ୍ଥା ଭୟଙ୍କର ହୋଇଉଠିବ । ସୁତରାଂ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ବା ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ମାନବ ସମାଜର ଧ୍ବଂସ ପାଇଁ ଅଭିପ୍ରେତ ନ ହୋଇ ଗଠନ ପାଇଁ ଅଭିପ୍ରେତ ହେବା ଉଚିତ୍ । ମାନବର ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ଓ ତା'ର ଅତନ୍ଦ୍ର ସାଧନାର ଫଳ ରାଜନୀତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତ ନ ହୋଇ ମାନବ ସମାଜର ବୃହତ୍ତର କଲ୍ୟାଣ କାମନାରେ ବିନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍ ।
ଲାଭ କ୍ଷତି : ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ବା ମହାକାଶ ଅଭିଯାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯେଉଁ ବିପୁଳ ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟ କରାଯାଉଛି, ଗଠନମୂଳକ ଦିଗରୁ ତାହା କେତେଦୂର ଲାଭପ୍ରଦ ସେ ବିଷୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚର୍ଚ୍ଚ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭୂତ ହେଉଅଛି । ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କ ମତରେ ବିପୁଳ ଅର୍ଥ ବିନିଯୋଗରେ ଆମେରିକା ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକରୁ କେତେ ଖଣ୍ଡ ପ୍ରସ୍ତର ସଂଗ୍ରହ କରି ଆଣିବା ବ୍ୟତୀତ ମାନବ ସମାଜକୁ ଅଧୁକ କିଛି ଦାନ କରିପାରି ନାହିଁ ।
ଗ୍ରହ ଗ୍ରହାନ୍ତରରେ ମନୁଷ୍ୟ ଯାଇ କେବେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରି ସେଠାରେ ଆପଣାର ବଂଶ ବିସ୍ତାର କରି ପାରିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳକୁ କେବେ ନିଜର ଏକ ଉପନିବେଶ, ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରି ପାରିବ ନାହିଁ । ମହାକାଶ ଅଭିଯାନରେ ବ୍ୟୟ ହେଉଥିବା ବିପୁଳ ଅର୍ଥକୁ ମାନବ ସମାଜର କଲ୍ୟାଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟୟ କରାଗଲେ ପୃଥିବୀରୁ ରୋଗ, କ୍ଷୁଧା, ଅଶିକ୍ଷା ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଦୂର ହୋଇ ପାରନ୍ତା । ଏଥିରେ ନିୟୋଜିତ ହଜାର ହଜାର ବୈଜ୍ଞାନିକ, ବିଶେଷଜ୍ଞ ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଶ୍ରମ, ସମୟ ଓ ମେଧାକୁ ମାନବ ସମାଜର କଲ୍ୟାଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିନିଯୋଗ କଲେ ଏହି ମଳିନ ଧରଣୀ ହୁଏତ ଶୋଭା ଓ ସଂପଦରେ ସୁମଣ୍ଡିତ ହୋଇପାରନ୍ତା । ସୁତରାଂ ମହାକାଶ ବିଜୟ ଓ ଗ୍ରହାନ୍ତରରେ ବସିତ ସ୍ଥାପନ ପରିକଳ୍ପନା ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ମଣିଷ ମନର ଏକ ଅବାସ୍ତବ ଖୁଆଲ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ ।
ଶେଷକଥା : ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଆଲୋଚନା ଓ ସମାଲୋଚନା ସତ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟ ତା'ର ଜିଜ୍ଞାସା ପ୍ରେରିତ ଦୁର୍ବାର ଅଭିଯାନରୁ କେବେ ନିବୃତ୍ତ ହୋଇ ପାରିବ ନାହିଁ । କାରଣ ନିତ୍ୟ-ନୂତନ ଅନୁସନ୍ଧିସା ହେଉଛି ମନୁଷ୍ୟର ଏକ ଚିରନ୍ତନ ପ୍ରବୃରି । ଅଜ୍ଞାତର ଆହ୍ବାନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବା ତା ପକ୍ଷେ କେବେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ତା'ନ ହେଲେ କ୍ରମ ବିବର୍ତ୍ତନରେ ବିବର୍ତ୍ତିତ ମନୁଷ୍ୟ ଆଦିମ ଯୁଗର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ଆଧୁନିକ ସଭ୍ୟ ଜଗତର ସକଳ ସମ୍ପଦକୁ ଭୋଗ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇ ନ ଥା'ନ୍ତା ।
