ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଲେ, ସେମାନେ ଏକପ୍ରକାର ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଗଲେ।
ସେମାନେ ଅବିଶ୍ବନୀୟ ଭାବେ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ସମ୍ଭ୍ରମତାର ସହ ଅନେଇଲେ।
ଏହା ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ନାଟକୀୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସାମ୍ନା କଲେ।
ଜଣେ ଡେଙ୍ଗା, ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ, ବାହୁରେ ଡେଉଁରିଆ ପିନ୍ଧା ଖୋଲା ଛାତିର ମଣିଷ ଏକ ଧୁସର ଘୋଡ଼ାରେ ବସି ଆସି ମାଟିକୁ ଛୁଇଁ ଭୂମିଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣ କଲା।
ଲୋକେ ଚରମ ଉତ୍କଣ୍ଠାର ସହ ସେହି ଲୋକଟିକୁ ଅନେଇଲେ ହେଲେ ତା ମୁହଁକୁ ବାଳ ଢାଙ୍କି ଦେଇଥିବାରୁ ଠିକରେ ତାକୁ ଦେଖିପାରିନଥିଲେ।
ତେବେ ମହାନଦୀ ଆଡୁ ବୋହିଆସୁଥିବା ଦଲକାଏ ଶୀତଳ ପବନ ଲୋକଟିର ମୁହଁ ଉପରୁ ବାଳତକ ଉଡ଼ାଇନେଲା ଆଉ ସଂଧ୍ୟାର ସେହି ନାଲି ଆଲୁଅ ତା ଲମ୍ବା ନିଶୁଆ ମୁହଁକୁ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲା।
ଏହା ଥିଲା ଏକ ସିଂହର ଗର୍ଜନ।
ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ ଥିଲେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ।
ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ।
ସେହି ମହାନ ଯୋଦ୍ଧା, ଯିଏ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ବାହିନୀକୁ ଚାଲେଂଜ୍ ଦେଇ ସମ୍ବଲପୁର ସିଂହାସନ ଉପରେ ନିଜ ଅଧିକାର ଜାହିର୍ କରିଥିଲେ।
ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଧରାପଡ଼ି ୧୮୪୦ରେ ହଜାରିବାଗ ଜେଲରେ କାରାଦଣ୍ଡ ଭୋଗିଥିଲେ।
୧୮୫୭ରେ ଏକ ରହସ୍ୟଜନକ ଘଟଣାକ୍ରମରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହର ମୁକ୍ତିଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସେଠାରୁ ମୁକୁଳେଇଦେବା ପରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ପୁଣି ତାଙ୍କ ଭାଇ ଉଦନ୍ତ ସାଏଙ୍କ ସହ ସମ୍ବଲପୁର ଫେରିଆସିଥିଲେ।
ସମ୍ବଲପୁରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉଲଗୁଲାନ୍ ଆହ୍ବାନ ତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣମଣିଷର ତ୍ରାଣକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ପରିଗଣିତ କରିଦେଇଥିଲା।
୧୮୦୯ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଖିଣ୍ଡାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ମାତ୍ର ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ନୂଆ ନୀତି ଅନୁସାରେ ସମ୍ବଲପୁରର ମୋହନ କୁମାରୀଙ୍କୁ ଶାସିକା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ ନକରିବାରୁ ସେ ଏହା ବିରୋଧରେ ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରାମର ନେତୃତ୍ବ ନେଇଥିଲେ।
ଜନ୍ମମାଟି ଓ ଏହାର ମଣିଷମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା ଲାଗି ସେ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ଇଂରେଜ ସରକାର ବିରୋଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲେ।
ଦେଶର ସ୍ବାଧୀନତା ଲାଗି ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏଙ୍କର ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ଥିଲା ଅସାଧାରଣ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ଯାହା ଦେଶର ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଶସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ରୋହ ଥିଲା।
୧୮୫୭ ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହର ତିନି ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ ୧୮୨୭ରେ ପୂର୍ବ ଭାରତର ମହାନଦୀ ଅବବାହିକା ଅଂଚଳରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ବିରୋଧରେ ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରାମର ସୂତ୍ରପାତ କରିଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ତତ୍କାଳୀନ ଜମିଦାର, ଗୌନ୍ତିଆ ଓ ବିଞ୍ଝାଲଙ୍କ ଭଳି ଆଦିବାସୀ ତଥା ଅନ୍ୟ ଅନେକ ସଂପ୍ରଦାୟର ସମର୍ଥନ ରହିଥିଲା।
ବିଶେଷକରି ଘେଁସ ଜମିଦାରଙ୍କର ଥିଲା ଅତୁଳନୀୟ ସମର୍ଥନ।
ଦେବର ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଦ୍ବାରା ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ପାଞ୍ଚ ଗୁଣା ଟିକସ ଆଦାୟ କରିବା ନୀତି ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କ ସଂଗ୍ରାମକୁ ସମ୍ବଲପୁରର ଶହ ଶହ ଶୋଷିତ ସାଧାରଣବର୍ଗ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ବିରୋଧରେ ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏଙ୍କୁ ଏକପ୍ରକାର ଅପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦ୍ବୀ କରି ତୋଳିଥିଲା।
ସିଙ୍ଗୋଡ଼ା, ଝାରଗାଡ଼ି ଓ ବୀରଘାଟି ଭଳି ଅଂଚଳକୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରରେ ରଖି ସେ କଟକ, ରାୟପୁର ଓ ରାଞ୍ଚିରୁ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦେଇପାରିଥିଲେ।
ସମ୍ବଲପୁର ନିକଟର ଯୁଯୁମରାରେ ଆମ୍ବୁସ୍ କରି ଆହତ ବ୍ରିଟିଶ ସୈନିକଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ଲାଗି ସମ୍ବଲପୁର ଆସୁଥିବା ଡାକ୍ତର ମୁରେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ତାଙ୍କ ସଶସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ କୌଶଳର ଏକ ଅଭିନବ ନମୁନା ଥିଲା।
ସମ୍ବଲପୁର ନିକଟ କୁଦୋପାଲିରେ କ୍ୟାପଟେନ୍ ଉଡ୍ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ତେବେ ପାରମ୍ପରିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ କୌଶଳ ବଳରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିପାରିଥିଲେ।
୧୮୫୭ର ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ବିରୋଧରେ ଏକ ବୃହତ୍ ସଂଗ୍ରାମ ଥିଲା, ତେବେ ଏହା କିଛିଦିନ ପରେ ମଳିନ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା।
ତେବେ ନିଜ ଅସାମାନ୍ୟ ସାହସ ବଳରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ୧୮୬୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରିଟିଶ ବିରୋଧୀ ସଂଗ୍ରାମ ଜାରି ରଖିଥିଲେ, ଯାହା ଥିଲା ତାଙ୍କର ବିଶେଷତ୍ବ।
୨୩ ଜାନୁଆରୀ ୧୮୬୫ରେ ତତ୍କାଳୀନ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବୈଦେଶିକ ବିଭାଗ ସଚିବଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ କମିଶନରଙ୍କ ସଚିବ ସୁକେନ୍ଦ୍ର ସାଏଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ଏକ ପତ୍ର ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହା ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ।
ସୁରେନ୍ଦ୍ରସାଏ କେବଳ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ବିରୋଧରେ ଏକ ଅଦମନୀୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିନଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଚାରି ଦଶନ୍ଧି ଜେଲ୍ ଭିତରେ କାଟିଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ମୁକ୍ତି ସଂଗ୍ରାମରେ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିପାରିଥିଲା।
ଅତୁଳନୀୟ ସାହସ, ନିରଳସ ସଂଗ୍ରାମ ଓ ଜନ୍ମମାଟି ତଥା ଏଠାରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ ଲାଗି ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ସବୁବେଳେ ମନେ ରହିବେ।
(ଲେଖକ ଜଣେ ପବ୍ଲିକ୍ ପଲିସି ବିଶେଷଜ୍ଞ। ତାଙ୍କ ମେଲ୍ ଆଇଡି୍- prusethsujit@gmail.com)
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
ପଛୁଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲୁଥିବା ଯୋଜନାର ଢାଞ୍ଚାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା (ଅଭିମତ)
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ବିକାଶ ପରିଷଦ" ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ ଅଧିକ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୋଇଥିବା ଖୁସିର ବିଷୟ, ମାତ୍ର ଏହାର ଢାଞ୍ଚାରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଆହୁରି କିଛି ପ୍ରଶାସନିକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
ଉତ୍କଳୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ପରିପୁଷ୍ଟ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ନିମନ୍ତେ ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
କେବଳ ରାଜ୍ୟ ଭିତରେ ନୁହେଁ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେବା ଯାଞ୍ଚନୀୟ ।
କୋଭିଡ-୧୯ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ମୁକାବିଲାରେ ଦେଶର ଶୀର୍ଷ ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାରୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି ।
କୋଭିଡ-୧୯ ସଙ୍କଟକୁ ସଫଳ ଭାବେ ମୁକାବିଲା କରିଥିବା କେରଳ ଓ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି ।
ଶବହେବାକୁ ଭାବିଥିଲେ, ଏବେ ଶବକୁ ସାଥୀ କରିଛନ୍ତି ସାଥୀ ଋତୁରାଣୀ (ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର)
ଏମିତି ଜଣେ ମହିଳା ହେଲେ ଋତୁରାଣୀ ସେନାପତି । ନିଜ ଘର ବାଲେଶ୍ୱର ହୋଇଥିଲେ ବି ରହୁଛନ୍ତି ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳରେ ।
ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ଭଳି ସେ ବି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ । ବିବାହ କରିବେ, ସ୍ୱାମୀ, ପରିବାର, ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ସମୟ କାଟିବେ ।
ସଂଗ୍ରହାଳୟର ସମୃଦ୍ଧ ତାଳପତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଗ୍ୟାଲେରିରେ ୨୭ଟି ବିଷୟରେ ୨୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।
ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୱତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମଧ୍ୟଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସମୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ତିନିଟି ବିରାଟ ହଲରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି ।
କେହି କାହାକୁ ଦେଖା ନହୋଇପାରିଲେ କ'ଣ ହେଲା କିନ୍ତୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହିବାକୁ ଭୁଲି ନାହାନ୍ତି ।
ଖାସ୍ କରି ବଡ଼ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ଓଲିଉଡର ତାରକାମାନେ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହି ବଡ଼ଦିନର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ଶୁଭକାମନା ଜଣାଇଛନ୍ତି ।
