ନାଗରିକ ସନନ୍ଦ  -  ବିକାଶପିଡିଆ\nହୋମ / କୃଷି / ନୀତି ଓ ଯ଼ୋଜନା / ନାଗରିକ ସନନ୍ଦ / ନାଗରିକ ସନନ୍ଦ\nକୃଷକଙ୍କ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକାଶ ହିଁ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ।\nକୃଷି ବିଭାଗ ମୁଖ୍ୟତଃ ୩ ଗୋଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା - କୃଷି ଓ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ , ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ, ମୃତ୍ତିକା ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଜଳବିଭାଜିକା ମିଶନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ସଂସ୍ଥା ଏହି ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ବିହନ ନିଗମ (ଓ.ଏସ୍.ଏସ୍.ସି.), ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଶିଳ୍ପ ନିଗମ (ଓ.ଏ.ଆଇ.ସି.), କୃଷି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଓ ପୁଞ୍ଜିଲଗାଣ ନିଗମ ଓଡ଼ିଶା, ଲିମିଟେଡ୍ (ଆପିକଲ୍), ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ବିହନ ଓ ଜୈବ ଉପାଦାନ ପ୍ରମାଣନ ସଂସ୍ଥା, କୃଷି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପରିଚାଳନା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଇମେଜ୍), ଓଡ଼ିଶା କାଜୁ ଉନ୍ନୟନ ନିଗମ । ଉପରୋକ୍ତ ତିନି ଗୋଟି ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ହେଉଛି ସର୍ବ ପୁରାତନ । ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ଏହା ଉନ୍ନୟନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲା ଓ ପରେ ପରେ ଏହା କୃଷି ଓ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ଓଡ଼ିଶା ଭାବେ ପୁନଃ ନାମିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏଥିରୁ ୧୯୭୭ ଓ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ପୃଥକ ହୋଇଛି ।\nଉନ୍ନତ କୃଷି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ହସ୍ତାନ୍ତର, କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସମୟୋଚିତ କୃଷି ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଣ, ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କର୍ମଚାରୀ ଓ କୃଷକ ମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି, କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି ଓ କୃଷକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିର ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକାଶ ହିଁ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ।\nଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିବା ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳକୁ କୃଷକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ।\nବିଭିନ୍ନ ବିକାଶ ମୂଳକ ଯୋଜନା ସମ୍ବନ୍ଧରେ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରାଇବା ଏବଂ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା।\nକୃଷକମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଓ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆୟୋଜନ କରିବା ।\nଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଆୟୋଜନ କରିବା ।\nରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରକୁ ଶିକ୍ଷାମୂଳକ ଗସ୍ତ ଆୟୋଜନ କରିବା ।\nବିଭାଗୀୟ ଫାର୍ମ ଓ କୃଷକଙ୍କ କ୍ଷେତରେ ଗୁଣାତ୍ମକ ବିହନ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।\nବିଭାଗୀୟ ବିହନ ବିକ୍ରୟ କେନ୍ଦ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଗୁଣାତ୍ମକ ବିହନ ଯୋଗାଣ କରିବା ।\nକୃଷକମାନଙ୍କୁ ରାସାୟନିକ ସାର ଓ କୀଟନାଶକ ଯୋଗାଣରେ ସନ୍ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ।\nକୃଷି ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ପ୍ରସାର କରିବା ।\nଘରୋଇ ଉଠାଜଳସେଚନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜରିଆରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।\nବିହନ, ସାର ଓ କୀଟନାଶକର ଗୁଣାତ୍ମକମାନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ।\nମୃତ୍ତିକା ପରୀକ୍ଷା, କୃଷକମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ତିକା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଡ ପ୍ରଦାନ ଓ ମୃତ୍ତିକା ଖାଦ୍ୟସାର ଭିତ୍ତିକ ବିଭିନ୍ନ ଫସଲ ପାଇଁ ସାର ଅନୁମୋଦନ ।\nତାଲିମ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଅଧିକାରୀ / କର୍ମରୀଙ୍କୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଜ୍ଞାନରେ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା।\nବିଶେଷତଃ ଜଳସେଚିତ ଜମି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଫସଲ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିବା ।\nକୃଷକମାନଙ୍କୁ ଫସଲ ବୀମାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଓ ବୀମା ଉଦେ୍ଧଶ୍ୟରେ ହରଡ, ଅଳସୀ ଓ କପା ଫସଲ ପାଇଁ ଅମଳ ଅଟକଳ କରିବା।\nପ୍ରାକୃତିକ ବିର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରଭାବିତ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ବିର୍ଯ୍ୟୟ ରିଲିଫ୍ ପାଣ୍ଠି ରିହାତି ପ୍ରଦାନ କରିବା ।\nକୃଷି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ଓ କୃଷି ଯାନ୍ତ୍ରିକୀକରଣ, ବିହନ ପ୍ରତିବଦଳ, ଉଦ୍ଭିଦ ସୁରକ୍ଷା, ମୃତ୍ତିକା ଓ ଜଳ ପରିଚାଳନାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ।\nଉତ୍ତମ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଗୁଣାତ୍ମକ କୃଷି ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ।\nପ୍ରଦର୍ଶନ କ୍ଷେତ୍ର ଆୟୋଜନ କରିବା ।\nକୃଷକଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ।\nଆନୁଷଙ୍ଗିକ ବିଭାଗ / ସଂସ୍ଥା ସହିତ ସହଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବା ।\nକୃଷି ଉଦ୍ୟୋଗୀକରଣକୁ ପ୍ରୋସାହିତ କରିବା ।\nକୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁଦାନ / ରିହାତି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଇବା ।\nରାଜ୍ୟର କୃଷି ବିକାଶ ପାଇଁ ଯୋଜନା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ।\nଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ହସ୍ତାନ୍ତର ମାଧ୍ୟମରେ ଅନିବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା।\nବିଭିନ୍ନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ପାଣ୍ଠିର ବିନିଯୋଗ କରିବା ।\nଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ "କୃଷି ଓ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ , ଓଡ଼ିଶା" ଭାବେ ନାମିତ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥ "ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ" ପରିସରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ, ବ୍ଲକ, ସବ୍ଡିଭିଜନ, ଜିଲ୍ଲା ଓ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଥାଇ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଅଛି । ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ର କର୍ମଚାରୀ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୃଷକ ପରିବାରଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭାଗ ତୁଳନାରେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣଭାବେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ।\nରାଜ୍ୟରେ କୃଷି ଓ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ , ଓଡ଼ିଶା ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ୨ଜଣ ଅତିରିକ୍ତ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ୪ ଜଣ ଯୁଗ୍ମ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଆନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ରହି ଯେଉଁ ଅଧିକାରୀମାନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ସେମାନେ ହେଲେଃ\nକୃଷି ଉନ୍ନୟନ ଓ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପଦ୍ଧତି ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ସମ୍ପ୍ରସାରଣ) ।\nକୃଷି ଯାନ୍ତ୍ରିକୀକରଣ, ଜଳସେଚନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଉନ୍ନୟନ ବିଷୟ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଯାନ୍ତ୍ରିକ) ।\nଆର୍ଥିକ ବିଷୟ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ପରାମର୍ଶଦାତା ତଥା ମୁଖ୍ୟ ହିସାବ ଅଧିକାରୀ ।\nପ୍ରଶାସନିକ ବିଷୟ ପାଇଁ ଯୁଗ୍ମ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ପ୍ରଶାସନ) ।\nବୈଷୟିକ ବିଷୟ ପାଇଁ ଯୁଗ୍ମ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ।\nଉପ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ।\nସମ୍ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜସ୍ୱ ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ମୋଟ ୩୦ଟି କୃଷି ମଣ୍ଡଳ ରହିଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣ୍ଡଳର ମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଉପ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଡି.ଡି.ଏ.) । ମଣ୍ଡଳରେ ବିଭିନ୍ନ ବିକାଶମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଅଛନ୍ତି । ପୁନଶ୍ଚ ଜିଲ୍ଲାର ଉପଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ୮୦ଟି କୃଷି ଜିଲ୍ଲା ରହିଛି । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଜିଲ୍ଲା କୃଷି ଅଧିକାରୀ । କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରେ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସନ୍ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ବୈଷୟିକ ଅଧିକାରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି ।\nରାଜ୍ୟରେ ୩୧୪ଟି ବ୍ଳକ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ଳକରେ ସହକାରୀ କୃଷି ଅଧିକାରୀ (ଏ.ଏ.ଓ.) ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଠାରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସନ୍ନିରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ କୃଷି ଅଧିଦର୍ଶକ (ଏ.ଓ.) ଓ ଗ୍ରାମ୍ୟ କୃଷି କର୍ମଚାରୀ (ଭି.ଏ.ଡବ୍ଲୁ.) ରହିଛନ୍ତି । କୃଷି ଅଧିଦର୍ଶକ ଓ ଗ୍ରାମ୍ୟ କୃଷି କର୍ମଚାରୀ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ଓ ସେମାନେ କୃଷକଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥାଆନ୍ତି ।\nଠିକଣାଃ କୃଷି ଓ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ , ଓଡ଼ିଶା ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟ ବିଲଡିଂ, ଭୁବନେଶ୍ୱର-୧, ଜିଲ୍ଲା- ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ଓଡ଼ିଶା- ୭୫୬୦୦୧ ଜିଲ୍ଲା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଃ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତରରେ ଉପ କୃଷି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ସବ୍ଡିଭିଜନ୍ ସ୍ତରରେ ଜିଲ୍ଲା କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତାଲିକା ଅଧ୍ୟାୟ-୬ ରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ବ୍ଳକ ସ୍ତରୀୟଃ ୩୧୪ଟି ବ୍ଳକରେ ସହକାରୀ କୃଷି ଅଧିକାରୀ ଅଛନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା ଓ ଅଣଯୋଜନାର ଆର୍ଥିକ ଆବଣ୍ଟନରେ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଓ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପାଦନ କରାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ କୃଷକ ହିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ / ଯୋଜନା ବିଶଦଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ର ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦରମା, ଗସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମିଶ୍ରିତ ବ୍ୟୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଣଯୋଜନାରୁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଇଥାଏ ।
