ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ ଦୁହେଁ ଦୁହିଁଙ୍କ ପରିପୂରକ। ବୁଝାମଣା ଆଉ ପ୍ରେମ ହିଁ ସଫଳ ଦାମ୍ପତ୍ୟର ଚାବିକାଠି। ଏଥିରେ ଦୁହିଁଙ୍କର ସମଭାଗିତା ରହିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଆଜିକାଲି ଏସବୁଥିରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଛି। ନିକଟରେ ଏକ ମହିଳା ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଉନଥିବାରୁ ଛାଡପତ୍ର ନେବାକୁ ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି।
ସାଧାରଣତଃ ନାରୀମାନେ ଶୃଙ୍ଗାର ପ୍ରିୟା। ଶୃଙ୍ଗାର କରିବାକୁ ସେମାନେ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଆଉ ତା'ଠୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ସେହି ସୁନ୍ଦରତା ଓ ଶୃଙ୍ଗାରର ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣିବା। ନିକଟରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶଂସା ନ କରିବା ତଥା ଧ୍ୟାନ ନ ଦେବା ଯୋଗୁଁ ଛାଡ଼ପତ୍ର ନେବାକୁ ମହିଳା ଜଣକ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଭୋପାଳର କଟାରା ହିଲ୍ସର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏଭଳି ଏକ ଘଟଣା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି। ଭୋପାଳର କଟରାହିଲ୍ସ ନିବାସୀ ଜନ୘କ ମହିଳା ଜଣକ ଭୋପାଳର କୁଟୁମ୍ବ ନ୍ୟାୟଳୟରେ ଛାଡପତ୍ର ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ଏବଂ ସେ ଏହି ଆବେଦନରେ ମହିଳା ଜଣକ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ୟୁପିଏସ୍ସିର ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିବା କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି। ଏପରିକି ବାପଘରକୁ ଗଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ବାମୀ ତାଙ୍କୁ ଫୋନ୍ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏପରିକି ସେ ସଜବାଜ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ କେବେବି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତିନାହିଁ। ବିବାହ ଦୁଇ ବର୍ଷ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ କେବଳ ପଢାପଢି ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଛନ୍ତି ଏପରିକି ସେ କୌଣସି ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ଘରକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଉନାହାନ୍ତି। ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ହେବା ନ ହେବା ଏପ୍ରକାରର। ସ୍ବାମୀ ଜଣକ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଉନଥିବାର ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ସେ ଛାଡପତ୍ର ନେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।
କାଉନ୍ସିଲର୍ଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମହିଳା ଜଣକ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ପ୍ରାୟେ ରୁମ୍ ବନ୍ଦ କରି ନିଜ ପଢାପଢିରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରୁହନ୍ତି, ମହିଳାଙ୍କ କୌଣସି କଥାରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ସେହିପରି ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ବାମୀଙ୍କ ଡାକି ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ପଚାରିଥିବାବେଳେ ସ୍ବାମୀ ଜଣକ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ପ୍ରକାରର କିଛି ଅଭିଯୋଗ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ବ୘ବାହିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥିର ରହିଛି, ଯାହା ଆଗାମୀ ସମୟରେ ବିଗିଡ଼ିଯାଇପାରେ। କାଉନ୍ସିଲର୍ ଉଭୟ ସ୍ବାମୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କିଛି ସମୟ ଦେବା ସହିତ ଦୁହିଁଙ୍କ ସେମାନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ତେବେ ମହିଳା ଜଣକ ଏବେ ତାଙ୍କ ବାପ ଘରେ ରହିଛନ୍ତି।
ପ୍ରେମ ଅଧିକ ହେଉ ଅଥବା କମ୍ ହେଉ କିନ୍ତୁ ସମ୍ପର୍କରେ ବୁଝାମଣା ନରହିଲେ ତାହା ଏକପାଖିଆ ହୋଇଯାଏ । ନିକଟରେ ୟୁଏଇର ଜଣେ ମହିଳା ମାତ୍ରାଧିକ ପ୍ରେମ ପାଇଁ ଛାଡପତ୍ର ଆବେଦନ କରିଥିଲେ। ଏକ ସୁସ୍ଥ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ପାଇଁ ଜୀବନରେ ବୁଝାମଣାକୁ ଆଦରି ନେବା ଆଜିର ସମୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଆବଶ୍ୟକତା।
ମୁମ୍ବାଇଃ ବଲିଉଡ ଅଭିନେତା ସୋହେଲ ଖାନ ଏବଂ ସୀମା ଖାନ ଛାଡପତ୍ର ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ବିବାହର ୨୪ ବର୍ଷ ପରେ ଦୁହେଁ ଅଲଗା ହେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଆଜି ଫାମିଲି କୋର୍ଟ ବାହାରେ ସୋହେଲ ଖାନ ଏବଂ ସୀମା ଖାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ସେମାନଙ୍କର ଫଟୋ ଏବେ ଭାଇରାଲ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।
ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ସୋହିଲ ଖାନ ଏବଂ ସୀମା ଖାନ ଆଜି କୋର୍ଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଫାମିଲି କୋର୍ଟର ଏକ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ। ଉଭୟ ଛାଡପତ୍ର ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ ଉଭୟ ବନ୍ଧୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ପାରିବାରିକ କୋର୍ଟରେ ଛାଡପତ୍ର ଦାଖଲ କରିବା ପରେ ଦୁହେଁ ନିଜ ନିଜ କାରରେ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଉଭୟଙ୍କ ଫଟୋ ଭାଇରାଲ ହେଉଛି। ଯେଉଁଠାରେ ସୋହେଲ ଖାନ ସୁରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ଉଲ୍ଲେଖ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ସୋହେଲ ଖାନ ଏବଂ ସୀମା ଖାନ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ବିବାହ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ନିର୍ବାଣ ଏବଂ ୟୋହନ ଅଛନ୍ତି।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ବିବାହରେ ସାତ ଫେରେ ନେବାବେଳେ ବର ଏବଂ କନ୍ୟା ସାତୋଟି ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଏକାଠି ରହିବାକୁ ଶପଥ କରନ୍ତି। ପରସ୍ପରକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରନ୍ତି। ଦୃଢ ସମ୍ପର୍କ ହେତୁ, କିଛି ବିବାହ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନଦଣ୍ଡ ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ବେଳେ ବେଳେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପାରସ୍ପରିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେତୁ କିଛି ବିବାହ କ୍ଷଣିକ ମଧ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ବିବାହିତ ଦମ୍ପତିମାନେ କିଛିଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଲଗା ହୋଇଯାନ୍ତି। ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବର ଏବଂ କନ୍ୟା କିଛି ଘଣ୍ଟା ବିବାହ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହେବା ପରେ ଅଲଗା ହୋଇଥିଲେ। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବିବାହ ୟୁଏଇ ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ବିବାହ ଥିଲା।
ଗତ ବର୍ଷ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସରେ ଦେଶରେ ବିବାହ ପରେ ଛାଡପତ୍ରର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ୟୁଏଇର ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ସର୍ବଶେଷ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ୟୁଏଇରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିବା ୬୪୮ ଛାଡପତ୍ର ମାମଲା ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ମାମଲା ଥିଲା। ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ଏମିରାଟୀ ଦମ୍ପତି ୩୧୧ ଛାଡପତ୍ର ମାମଲାରେ ଜଡିତ ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ୧୯୪ ପ୍ରବାସୀ ଦମ୍ପତି ଛାଡପତ୍ର ଦେଇଥିଲେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ବର୍ଷ ୟୁଏଇରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିବା ମୋଟ ବିବାହ ସଂଖ୍ୟା ୪ ହଜାର ୫୪୨ ଥିଲା।
ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ବିବାହ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଦିନରୁ ୧୫ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା। ବିବାହିତ ଦମ୍ପତିମାନେ ବିବାହରେ ଏକ ମାସ ବିତାଇବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଛାଡପତ୍ର ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ। ହସ୍ତଗଣ୍ଠି ବାନ୍ଧିବାର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପରେ, ଏକ ଦମ୍ପତି ଛାଡପତ୍ର ଦେଇଥିଲେ। ଯାହା ଗତ ବର୍ଷ ୟୁଏଇରେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ସବୁଠାରୁ କମ୍ ସମୟର ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଥିଲା। କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଅନେକ ଛାଡପତ୍ର ମାମଲା ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦମ୍ପତିମାନେ ଅଲଗା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବିବାହରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବିତାଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରବାସୀ ଦମ୍ପତି ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବିବାହର ୪୭ ବର୍ଷ ପରେ ଛାଡପତ୍ର ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ। ସମାନ ଅବଧିରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିବା ଏହା ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ବିବାହ ଥିଲା।
ପୂର୍ବ କାଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ବିବାହକୁ ପବିତ୍ର ଐଶ୍ୱରୀୟ ବନ୍ଧନ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ହିନ୍ଦୁ ବିବାହରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଉଥିବା କର୍ମ ମଧ୍ୟ ହୋମ ଯଜ୍ଞଠାରୁ କମ୍ ନ ଥିଲା। ବିବାହ ସାତ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଏକ ବନ୍ଧନ ଏବଂ ଏହା ଉଭୟ ସ୍ୱାମୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତର ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସମ୍ପର୍କ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । ପୁରାଣ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପତି ପତ୍ନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଗଭୀର ବିଶ୍ୱାସ ଓ ତ୍ୟାଗର ସମ୍ପର୍କ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣୀୟ ଥିଲା।
ସ୍ୱାଧୀନୋତ୍ତର ଭାରତରେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ଏକ ପବିତ୍ର ବନ୍ଧନ ଭାବେ ଆଇନ ସମ୍ମତ ଅଟେ । ମାତ୍ର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧର୍ମମାନଙ୍କରେ ଥିବା ଆଇନ ଅନୁସାରେ ପତି ଓ ପତ୍ନୀ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ଏକ ଚୁକ୍ତି ଅଟେ । ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ପକ୍ଷମାନେ ଚାହିଁଲେ ନିଜର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ କରି ପରସ୍ପର ଠାରୁ ଛାଡପତ୍ର ନେଇପାରିବେ ଓ ଚାହିଁଲେ ପୁନଶ୍ଚ ବିବାହ କରିପାରିବେ ।
ଏଠାରେ ଏକଥା କହିବା ଉଚିତ ଯେ ହିନ୍ଦୁ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହିନ୍ଦୁ, ବୌଦ୍ଧ, ଜୈନ ଓ ଶିଖ ଧର୍ମବିଲମ୍ବୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ହିନ୍ଦୁ ଆଇନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । ପୂର୍ବକାଳରେ ଭାରତ ବର୍ଷରେ ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ କେବଳ ବଂଶ ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଠ ଥିବାରୁ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ବା ଛାଡପତ୍ର ଭଳି ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ନ ଥିଲା । ଯେତେ ବାଧା, ବିଘ୍ନ, ସମସ୍ୟା, ମତାନ୍ତର ଓ ମନାନ୍ତର ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାଜ ଓ ପରିବାରର ହିତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏକତ୍ର ବସବାସ କରିବା ପତି ପତ୍ନୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଧ୍ୟେୟ ଥିଲା ଏବଂ ନୈତିକ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ପ୍ରେରିତ ଥିଲେ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଚଳିତ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଯଦି ପତି ପତ୍ନୀ ଉଭୟ ନିଜ ନିଜର ସ୍ୱଇଚ୍ଛା ଓ ସହମତିରେ ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାକୁ ନଚାହାନ୍ତି ଏବଂ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣାରେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଦାଲତରେ ଏକ ମିଳିତ ଦରଖାସ୍ତ କରିପାରିବେ । ସେଥିରେ ସେମାନେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦର ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କାରଣ ପ୍ରକାଶ କରିବେ । କାରଣ ଅଦାଲତଙ୍କ ଆଦେଶ ବ୍ୟତୀତ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବାଟରେ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ । ବର୍ଷେରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ପୃଥକ ଭାବେ ରହିବା, ଏକାଠି ରହିବାକୁ ସମ୍ଭବପର ହେଉନଥିବା ଏବଂ ବିବାହ ବନ୍ଧନକୁ ନିଶେଃଷ କରି ଅଲଗା ରହିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଇତ୍ୟାଦିକୁ ସେମାନେ କାରଣ ଭାବେ ଦର୍ଶାଇପାରିବେ ।
ଯଦି ଏପରି ମିଳିତ ଅପୋଷ ଛାଡପତ୍ର ଦରଖାସ୍ତ ଉଭୟ ପତି ପତ୍ନୀ ଦାଖଲ କରନ୍ତି, ଅଦାଲତ ଏହାକୁ ବିଚାର ନକରି ଛଅମାସ ପର୍ଯନ୍ତ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବେ । ଏହି ସମୟକୁ Cooling Period କୁହାଯାଏ । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କ ପୁନର୍ମିଳନ ନିମନ୍ତେ ଏକ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ଚାହିଁଲେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦକୁ ଏଡାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ । ଅଦାଲତ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକି ବୁଝାଇ ମିଳାମିଶା କରାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଅବକାଶ ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି । ଯଦି ଛଅମାସ ମଧ୍ୟରେ ପୁନର୍ମିଳନ ନହୁଏ ତେବେ ଅଦାଲତକୁ ସେମାନେ ଜଣାଇଲେ ଛାଡପତ୍ର ମଞ୍ଜୁର ହୁଏ । ଛାଡପତ୍ର ଆଦେଶ ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଉଭୟ ଚାହିଁଲେ ଦରଖାସ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ମିଳିମିଶି ସ୍ୱାମୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିବେ ।
ଆଇନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ପତ୍ନୀ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କାରଣ ଆଧାରରେ ପତିଙ୍କ ଠାରୁ ଛାଡପତ୍ର ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ । ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଯଦି ତାଙ୍କର ବିବାହ ହୋଇଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ହେବା ପରେ ଏବଂ ଅଠର ବର୍ଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ବିବାହକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖାନ କରିପାରିବେ । ପତି ଯଦି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମହିଳା ପ୍ରତି ଯୌନ ଅପରାଧ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍କର୍ମ କରନ୍ତି ତେବେ ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କ ଠାରୁ ଛାଡପତ୍ର ଦାବି କରିପାରିବେ । ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ବିବାହ କରିବା ପରେ ଯଦି ପତି ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀର ଜୀବଦ୍ଦଶାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀ ଛାଡପତ୍ର ନେଇପାରିବେ । ଏହାଛଡା ପତ୍ନୀ ଯଦି ପତିଙ୍କ ଠାରୁ ଅଦାଲତଙ୍କର ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଭରଣପୋଷଣ ପାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଏକବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଧରି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ ତେବେ ମଧ୍ୟ ପତ୍ନୀ ଛାଡପତ୍ର ମାଗିପାରିବେ ।
ଉପରୋକ୍ତ କାରଣ ଛଡା ଉଭୟ ପତିପତ୍ନୀଙ୍କ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦର ଅଧିକାର କେବଳ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କାରଣ ଆଧାରରେ ପର୍ଯ୍ୟବେଶିତ ଅଛି । ସେଗୁଡିକ ହେଲା (୧) ପରକୀୟା ପ୍ରୀତି (୨) ନିଷ୍ଠୁରତା (୩) ବର୍ଜନ (୪) ଧର୍ମାନ୍ତକରଣ (୫) ମାନସିକ ବିକୃତ (୬) ଦୂରାରୋଗ୍ୟ କୁଷ୍ଠବ୍ୟାଧି (୭) ସଂସାର ତ୍ୟାଗ (୮) ମୃତ୍ୟୁ ଧାରଣା ଓ (୯) ନ୍ୟାୟିକ ପୃଥକକୀକରଣ ଆଦେଶରେ ଅବମାନନା ଇତ୍ୟାଦି । ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ନିଜର ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ସ୍ତ୍ରୀର ଅଗୋଚରରେ ଅନ୍ୟ କାହା ସହିତ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି ତାହା ଛାଡପତ୍ରର ଏକ ନ୍ୟାର୍ଯ୍ୟ କାରଣ ହୋଇପାରିବ ।
ସେହିପରି ମାନସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର ଅସହ୍ୟ ହେଲେ ବା ଏପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦ୍ୱାରା ନିଜର ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ବା ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାନି ଘଟିଲେ ନିଷ୍ଠୁରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ପତି କିମ୍ବା ପତ୍ନୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଷ୍ଠୁରତାର ଶିକାର ହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଛାଡପତ୍ର ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ । ସେହିପରି ଦମ୍ପତ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକର ବିନା ସହମତିରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତାଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ବା ବର୍ଜନ କରି ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଦୁଇବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲେ ତାହା ମଧ୍ୟ ଛାଡପତ୍ର ଆବେଦନ କରିବାର ଏକ କାରଣ ହେବ । ନିଜର ଧର୍ମ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ଧର୍ମାନ୍ତକରଣ ହେଲେ ତାହା ବି ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦର ଏକ କାରଣ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଚିକିତ୍ସା ସତ୍ତ୍ୱେ ଆରୋଗ୍ୟ ନହୋଇ ନିରବଛିନ୍ନ ଭାବେ ମାନସିକ ବିକୃତି ରହିଲେ ତାହା ମଧ୍ୟ ଛାଡପତ୍ର ଆଦେଶରେ ଏକ କାରଣ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତ ।
କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ସଂକ୍ରାମକ କୁଷ୍ଠ ବ୍ୟାଧି କିମ୍ବା ଯୌନରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଲେ ତାଙ୍କର ପତି କିମ୍ବା ପତ୍ନୀ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଦାବି କରିପାରିବେ । ସଂସାର ଛାଡି ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ଜଣେ ସନ୍ୟାସୀ କିମ୍ବା ସନ୍ୟାସିନୀ ହେଲେ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ ଛାଡପତ୍ର ନେଇପାରିବେ । ଦୀର୍ଘ ସାତବର୍ଷ ଅଧିକ କାଳ ଧରି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର କୌଣସି ଖୋଜ ଖବର ନମିଳିଲେ ଏହାକୁ ତାଙ୍କର ଅବଧାରିତ ମୃତ୍ୟୁ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯିବ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପତି କିମ୍ବା ପତ୍ନୀ ଛାଡପତ୍ର ଆବେଦନ କରିପାରିବେ ।
ସେହିପରି ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନ ବିତାଇବା ପାଇଁ ଅଦାଲତଙ୍କ ଆଦେଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯଦି ପତି ପତ୍ନୀ ନିଜର ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନକୁ ମିଳିମିଶି ଅତିବାହିତ କରୁନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରୁନାହାନ୍ତି ତାହା ମଧ୍ୟ ଛାଡପତ୍ରର ଏକ କାରଣ ହେବ । ଅଦାଲତଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଯଦି ପତି ପତ୍ନୀ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ କାଳ ଧରି କୌଣସି ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ହେଇନାହିଁ, ତାହା ମଧ୍ୟ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦର ଏକ ଆଇନଗତ କାରଣ ହେଇପାରିବ ।
ଉପରୋକ୍ତ କାରଣ ଗୁଡିକ ବ୍ୟତୀତ, ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ନବୀନ କୋହଲି ବନାମ ନିଲୁ କୋହଲି ଏବଂ ଶେଷରେ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଆର. ଶ୍ରୀନିବାଶ କୁମାର ବନାମ ସାମେଥା ମକଦ୍ଦମା ଗୁଡିକରେ ଆମ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟଳୟ ଅସଜଡା ଭଗ୍ନବିବାହ ବା "Irretrievable breakdown of marriage" ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦର ଏକ କାରଣ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । କୋର୍ଟଙ୍କ ମତରେ ଯଦି ସ୍ୱାମୀ ସ୍ତ୍ରୀ ପରସ୍ପର ସଂସାର କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ କିମ୍ବା କେହି କାହା ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଅବସ୍ଥାରେ ନଥିବାର ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ତେବେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ପାଇଁ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଏକ କାରଣ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ । ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ଆଇନ କିମ୍ବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିବାହ ଆଇନରେ ଏପରି ଆଧାର ଲିପିବଦ୍ଧ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଏହି ରାୟକୁ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୪୨ ଅନୁସାରେ ଆଇନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ।
ପୂର୍ବରୁ ବିବାହ ଓ ଛାଡପତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲା ଗୁଡିକ ଦେୱାନୀ ଅଦାଲତରେ ବିଚାର କରାଯାଉଥିଲା । ଅଦାଲତରେ ସଂଖ୍ୟାଧିକ ମାମଲା ବିଚାର କରିବା ସମୟ ସାପେକ୍ଷ ଥିବାରୁ ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଳମ୍ବିତ ହେଉଥିଲା । ପାରିବାରିକ ଓ ବୈବାହିକ ମକଦ୍ଦମା ଗୁଡିକର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିବାର ଅଦାଲତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା । କାରଣ ଏପରି ମକଦ୍ଦମା ଗୁଡିକର ବିଚାର ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ଛାଡପତ୍ର ପାଇବାପରେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ କରିବା ବୟସାଧିକ କାରଣରୁ ଏକ ଦୂରୁହ ବ୍ୟାପାର ହୋଇପଡେ । ସୁତରାଂ ପରିବାର ଅଦାଲତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଦାଲତ ହୋଇଥିବାରୁ ଛାଡପତ୍ର ମାମଲାରେ ପକ୍ଷମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଯଥାଶୀଘ୍ର ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ, ନଚେତ ଆଇନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପଣ୍ଡ ହେବ ।
