ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା (ଆଇଏଏସ୍) ପୂର୍ବରୁ ଇମ୍ପେରିଆଲ୍ ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସ୍ (ଆଇସିଏସ୍) ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା, ଯାହାକି ଭାରତର ସବୁଠାରୁ କଷ୍ଟଦାୟକ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସେସ୍ ପରୀକ୍ଷଣ। ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେଟିଭ୍ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସ ପାଇଁ ଅଧିକାରୀ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏହାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ଜନସେବା ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ କରାଯାଇଛି।
ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା (IAS) IPS, IFS (ବିଦେଶୀ), IFS (ଜଙ୍ଗଲ), IP & TAFS, IAAS, IRS, IDAS, CMSE, IRTS, IRAS, IRPS ପରି 24 ଟି ସରକାରୀ ସେବା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।
ସିଭିଲ ସର୍ଭିସେସ୍ ପରୀକ୍ଷା (CSE) ମାଧ୍ୟମରେ ଚାକିରି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନ ପାଇଁ UPSC ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହି ସମ୍ମାନଜନକ ପଦବୀ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ପାଇବାକୁ ସେମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ଏବଂ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ବାର୍ଷିକ, UPSC IAS, IPS ଏବଂ IFS ପରି 20 ରୁ ଅଧିକ ସେବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସର୍ଟଲିଷ୍ଟ କରିବାକୁ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସେସ୍ ପରୀକ୍ଷା (CSE) କରିଥାଏ। ହାରାହାରି ଆଠ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଆଇଏଏସ୍ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି।
ୟୁପିଏସସି ସିଭିଲ ସର୍ଭିସ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଯିଏ ଦେଶର ଏକ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ (ଯେକୌଣସି ପାଠ୍ୟକ୍ରମ) ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ 21 ରୁ 32 ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି।ତେବେ ସେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ ପାରିବେ।
ଏହା ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଜରୁରୀ ଯେ IAS, IFS ଏବଂ IPS ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ଦେଶର ନାଗରିକ ହେବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ନେପାଳ, ଭୁଟାନ, ତିବ୍ଦତୀୟ ଶରଣାର୍ଥୀ, ସେମାନେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ସହିତ IAS, IFS କିମ୍ବା IPS ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
ଆପଣ ଯେଉଁ ବର୍ଗ ଅଧୀନରେ ଆବେଦନ କରୁଛନ୍ତି ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, UPSC ସିଭିଲ ସର୍ଭିସେସ୍ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରୟାସ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି।ସମାନ ନିମ୍ନରେ ଟେବୁଲ୍ କରାଯାଇଛି।
UPSC ସିଭିଲ ସର୍ଭିସେସ୍ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଠାରୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ 14 ରୁ 15 ମାସ ସମୟ ନେଇଥାଏ। ପରୀକ୍ଷାକୁ ତିନି ଭାଗ କିମ୍ବା ସ୍ତର କିମ୍ବା ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ହେଉଛି ପ୍ରାଥମିକ ପରୀକ୍ଷା ଯାହା ଏକ ଅବଜେକ୍ଟିଭ୍ ଟାଇପ୍ ପେପର। ପ୍ରାଥମିକ ପରୀକ୍ଷା ଜୁନ୍ ମାସରେ କରାଯାଏ ଏବଂ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅଟେ। ପ୍ରାଥମିକ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ମୁଖ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ହାଜର ହୋଇପାରିବେ।
UPSC CSE ମେନସ୍ କିମ୍ବା ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସେସ୍ ମୁଖ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ କରାଯାଏ। ଏହି ପରୀକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକ ସବଜେକ୍ଟିଭ୍ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ଦୁଇଟି ବିଷୟ ଚୟନ କରିପାରିବେ ଯାହା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଯିବାକୁ ପଡିବ। ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଭାଷା ଠାରୁ ଗଣିତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ବିଦ୍ର ; UPSC ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ,ପ୍ରଥମେ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ରୁ 10ମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ଇତିହାସ ଏବଂ ନଗର ବିଜ୍ଞାନ ପୁସ୍ତକ ର ଟିକିନିକି ପଢ଼ନ୍ତୁ। ଏହାପରେ ଯୁକ୍ତ ଦୁଇ,ଯୁକ୍ତ ତିନି ର ପୋଲିଟିକଲ ସାଇନ୍ସ ପୁସ୍ତକ ର ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତୁ। ଜେନେରାଲ ନଲେଜ (GK) ପାଇଁ ଏରିହାଣ୍ଟ ର GK ବହି ପଢ଼ନ୍ତୁ। ଭୋକାବୁଲାରୀ ପାଇଁ "ଦ ହିନ୍ଦୁ" ନାମକ ଖବର କାଗଜର ଅଧ୍ୟୟନ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ Current affair ଜ୍ଞାନ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।
ଯେଉଁମାନେ ମୁଖ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ପରେ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାର ରାଉଣ୍ଡ ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି। ଅନେକ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସାକ୍ଷାତକାର ରାଉଣ୍ଡ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ସବୁଠାରୁ କଷ୍ଟକର ରାଉଣ୍ଡ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର, ସାକ୍ଷାତକାର କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ରାଉଣ୍ଡ ଆବଶ୍ୟକ କରେ।
ସମସ୍ତ ତିନୋଟି ରାଉଣ୍ଡ ପରେ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ମାର୍କଗୁଡ଼ିକ ପରେ ମେରିଟ୍ ତାଲିକାରେ ଯୋଡା ଯାଇଛି।ଯଦି ଆପଣ ଏକ IAS ହେବାକୁ କିମ୍ବା IFS, IPS ରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ମେରିଟ୍ ତାଲିକାରେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ପାଇବାକୁ ହୁଏ।ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରାୟ 45 ଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀ IAS ରେ ଯୋଗଦେବାର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି।
UPSC ସିଭିଲ ସର୍ଭିସେସ୍ କିମ୍ବା ଆଇଏଏସ୍ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ 56,100 ରୁ 2,50,000 ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦରମା ପାଆନ୍ତି । ଏହା ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଜରୁରୀ ଯେ ଆଇଏଏସ୍ ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସବ୍-ଡିଭିଜନାଲ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ସ୍ତର / ଅଣ୍ଡର ସେକ୍ରେଟାରୀ / ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ସେକ୍ରେଟାରୀ, ଯେଉଁମାନେ 56,100 ଟଙ୍କା ଦରମା ପାଆନ୍ତି। ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ପ୍ରାୟତଃ 1 ରୁ 4 ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପଦବୀରେ ରହିଥା'ନ୍ତି।
ପଦୋନ୍ନତି ଏବଂ ଦରମା ବୃଦ୍ଧି ସମୟ ସହିତ ଘଟେ ।ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ହେଉଛି ଭାରତର କ୍ୟାବିନେଟ ସଚିବଙ୍କ ଦରମା, ମାସିକ 2,50,000 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ତଥାପି, ଦରମା ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ଥିବାବେଳେ, IAS ହେବାର ଭତ୍ତା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଟେ । ଚାକିରୀ ପରେ ପେନସନ ବାବଦ କୁ ମାସକୁ 40 ରୁ 30 ହଜାର ମିଳିଥାଏ। ଏଭଳି ଅଧିକ ଖବର ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମ ୱେବସାଇଟ ବେଷ୍ଟ ଅଫ ଓଡିଶା କୁ ଫଲୋ କରନ୍ତୁ, ଧନ୍ୟବାଦ।
