ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନଃ ପ୍ୟାରିସରେ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତି\nବିପଦରେ ମଣିଷ ସମାଜ । ବିପଦରେ ପୃଥିବୀ । ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ୁଛି । ମେରୁ ଅଂଚଳରେ ବରଫ ତଳରୁଛି । ପ୍ରତିବର୍ଷ ବନ୍ୟା ଓ ଭୂକମ୍ପରେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ପାଣହାନି ହେଉଛି । ଅଦିନିଆ ବର୍ଷା । ବର୍ଷା ଦିନେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଖରା । ଖରା ଦିନେ ଅସହ୍ୟ ଗୁଳୁଗୁଳି ।\nଏଭଳି ଅନେକ ସମସ୍ୟାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ମଣିଷ ସମାଜ ଆଗେଇ ଆସିଛି । ଏଥର ଖାମଖିଆଲି ଭାବେ ନୁହେଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ସହ ମଣିଷ ସମାଜ ଏହି ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ମନ ସ୍ଥିର କରିଛି ।\nପ୍ୟାରିସଠାରେ ବିଶ୍ୱର ୧୯୫ଟି ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକଜୁଟ୍ ହୋଇ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଥିବା ତାପମାତ୍ରାକୁ କିଭଳି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଇପାରିବ ତାହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ପରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର ହୋଇଛି । ଏହାକୁ ଏଥିପାଇଁ ଐତିହାସିକ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି କାରଣ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାରତ ଭଳି ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏଥିରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି । ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧିକୁ ୨ ଡିଗ୍ରି ସେଲ୍ସିୟସରୁ କମ ରଖିବା ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି । ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ୟାରିସ୍ ସମ୍ମିଳନୀର ଚୁକ୍ତିକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।\nକଣ ନିଷ୍ପତି ହୋଇଛି?\nବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧିକୁ ୨ ଡିଗ୍ରି ସେଲ୍ସିୟସଠାରୁ କମ ରଖିବାକୁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ନିଶ୍ଚିତପକ୍ଷେ କଷ୍ଟକର ହେବ । ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଚିଠା ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି, ସେଥିରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଛି ଯେ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ବିଚାରକୁ ନେଇ ତାହାକୁ ହାସଲ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏହାକୁ କେବଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଚୁକ୍ତି ବୋଲି ହାଲୁକା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ମାର୍କୋନେସିଆରେ ଥିବା ମାର୍ସଲ୍ ଦ୍ୱୀପ ପାଇଁ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧିର ସମୀା ୧.୫ ଡିଗ୍ରି ସେଲ୍ସିଅସ୍ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ରହିଥିବା ଅନ୍ୟ ବଡ଼ ଦିଗଟି ହେଉଛି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ରିହାତି । ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିଜ ନିଜର ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଯୋଜନା ଦାଖଲ କରିବେ । ପ୍ରତି ୫ ବର୍ଷରେ ତାହାର ସମୀକ୍ଷା ମଧ୍ୟ କରାଯିବ । କିନ୍ତୁ ଧନୀ ଓ ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ସମ୍ମିଳନୀରେ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଡ଼ା ଟାର୍ଗେଟ୍ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି । ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି, ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଓ ସମ୍ବଳ ଯୋଗାଇ ଦେବାକୁ ସେମାନଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି । ବିଶେଷ କରି ଆଫ୍ରିକା ଭଳି ରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।\nଭାରତ କଣ କହୁଛି?\nଭାରତର ପରିବେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରକାଶ ଜାଭେଦକର ପ୍ୟାରିସ୍ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚିଠାକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ଭାରତର ଚିନ୍ତାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି । ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ତାପମାତ୍ରା କମ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିକାଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କଠୋର ଭାବେ ଲାଗୁ କରାଯାଉ । କାରଣ ଆଜି ବିଶ୍ୱରେ ଯେଉଁ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଦେଇଛି ସେଥିପାଇଁ ବିକଶିତ ଓ ଧନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଦାୟୀ । ସେମାନେ ବିଗତ ୫୦-୭୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଶିଳ୍ପାୟନ ନାମରେ ବିଶ୍ୱର ତାପମାତ୍ରାକୁ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଦୋଷର ଫଳ ଏବେ ଗରିବ ଓ କମ ଆୟବର୍ଗକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଭୋଗୁଛନ୍ତି । ତେଣୁ ଗରିବ ଓ ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଜଳବାୟୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ପାଇଁ ଧନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଣ୍ଠି ଓ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଯୋଗାଇ ଦେବା ଦରକାର ।\nଆଗକୁ କଣ ହେବ?\nଯେଉଁ ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ୟାରିସ୍ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତନ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଚିଠା ନୀତିକୁ ଆପଣେଇବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଅବଶ୍ୟ ପରିବେଶ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଆଗୁଆ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରତି ଥର ଭଳି ଏଥର ମଧ୍ୟ ଶେଷ ସମୟରେ ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ଯେଭଳି କୌଣସି ଅଡୁଆ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ନ ହେଉ । ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଚିଠା ନୀତିକୁ ନେଇ ଅନେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିବେ । ଯାହା ଚୁକ୍ତିକୁ ପୁଣି ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାରକୁ ଠେଲି ଦେଇପାରେ ।\nଏକ ଭିନ୍ନ ଚୁକ୍ତି\n୧୯୯୭ରେ ଜାପାନରେ କ୍ୟୋଟୋ ପ୍ରେଟୋକଲ୍ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପରଠାରୁ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତନକୁ ନେଇ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତି ହୋଇନାହିଁ । ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଏଥର ଯେଉଁ ଚିଠା ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି ତାହା ଭିତରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଅନ୍ତର ହେଉଛି ଏହାର ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ । ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ୨୦୫୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଲମ୍ବା ସମୟ ସୀମା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ପୂର୍ବରୁ ଏତେ ଲମ୍ବା ସମୟ କେବେ ବି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ନ ଥିଲା । ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯଦି କୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ର ଦେଇଥିବା ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବାରେ ବିଫଳ ହେବ, ତେବେ ସେଥିପାଇଁ ସେହି ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଦାୟୀ କରାଯିବ । ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଉପରେ ଜଳବାୟୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବାର ଚାପ ରହିବ । ସେମାନଙ୍କୁ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ବିକାଶଶୀଳ୍ପ ଓ ସ୍ପଳ୍ପ ଆୟକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଧନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଆର୍ଥିକ ଓ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଚିଠାରେ କୁହାଯାଇଛି । ଏହି ଦାବି ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ବହୁ ଦିନରୁ କରାଯାଉଥିଲା । ଶେଷରେ ଭାରତର କଥା ରହିଛି ।\nଶେଷ ସମୟରେ କିଛି ବଦଳିଯିବନି ତ?\nଯଦି ବିିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବେ ତେବେ ସେମାନେ ଏହାକୁ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯିବ । ଯଦି ଏଥିରେ ସେମାନେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଖିଲାପ କରିବେ ତାହା ଆଇନ ଉଲ୍ଲଘଂନ ଭାବେ ଧରାଯିବ । ତେଣୁ ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିଶ୍ଚିତପକ୍ଷେ ଏହାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିବେ । କିନ୍ତୁ କିଛି ପରିବେଶବିତ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ୟାରିସ୍ ଚିଠା ହେଉଛି ବହୁତ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଏହା ବିଳମ୍ବିତ ମଧ୍ୟ ।
