ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ଦେଶ ସହିତ ରୋମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗ ସହିତ ଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଓଡିଶା (କଳିଙ୍ଗ / ଉତ୍କଳ) ର ବାଣିଜ୍ୟିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ତଥା ରାଜନୈ ତିକ ସମ୍ପର୍କର ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବା ତଥା ଓଡ଼ିଶାର ଗୌରବମୟ ନୈବାଣିଜ୍ୟ ଇତିହାସ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶା ସାମୁଦ୍ରିକ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓଡିଶାର ମାନ୍ୟବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ୧୯୮୬-୮୭ରୁ ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରାଚୀନ ଓଡିଶା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କ ଅନ୍ତତଃ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ କାଳରୁ ରହିଛି | ବଙ୍ଗୋପସାଗର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଶା ଆଧୁନିକ ଓଡିଶାର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଗଙ୍ଗାନଦୀର ଦୁଇଟି ମହାନ ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ମୁହାଣ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀର ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଅବସ୍ଥାନ ହେତୁ କଳିଙ୍ଗ ନିଜସ୍ୱ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ମହାନାଦୀର ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ରୁଷିକୂଲ୍ୟା ଏବଂ ବାଂଶଧାରା ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଉତ୍ତର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ରହିଥିଲେ | ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ବନ୍ଦର କଳିଙ୍ଗ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଏହି ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଐତିହାସିକ ଭାବେ, କଳିଙ୍ଗା (ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶା) ଏହାର ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ | ଉଭୟ ସାହିତ୍ୟିକ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଓଡିଶାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତଥା ବିଦେଶୀ ବାଣିଜ୍ୟର ସୂଚିତ ପ୍ରଦାନ କରେ | ଏହାର ବିଦେଶୀ ଗ୍ରାହକ ବର୍ମା, ମାଲେସିଆ, ଜାଭା, ସୁମାତ୍ରା, ବୋର୍ନୋ, ବାଲି, ସିଲନ୍, ଏବଂ ଚୀନ୍ ଏବଂ ନବମ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ ଆରବ, ଗ୍ରୀସ୍, ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର କେତେକ ଦେଶରେ ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲେ।.
ଓଡିଶା ଉପକୂଳରେ ଅନେକ ବନ୍ଦର ସହର ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବାହ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟର କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା | ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଶାର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ଯାହା ପୂର୍ବ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଥିଲା ଯାହାର ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ କଳିଙ୍ଗା, ଓଡ୍ରା, ଉତ୍କଳ, କାଙ୍ଗୋଡା ଏବଂ ଓଡିଶା (ଓଡିଶା) ଭାବେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଥିଲା । ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା କାଲିଙ୍ଗା | ଏହାର ପାରମ୍ପାରିକ ବିସ୍ତୃତ ସୀମାକୁ କଳିଙ୍ଗା କୁହାଯାଉଥିଲା | ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚାଇନାର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଓଡ୍ରା (ୱୁ-ଚା) ଏବଂ କାଙ୍ଗୋଡା ଏବଂ ଅନେକ ବନ୍ଦର ସହର ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ମଧ୍ୟଯୁଗ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଭୌମକାର ଏବଂ ସେମାବଂଶୀଙ୍କ ଅଧିନସ୍ଥ ମିଦନାପୁରରୁ ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଉତ୍କଳ ନାମରେ ପରଚିତ | ତେଣୁ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ମୁହାଣରୁ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ମୁହାଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସ୍ଥିତ ବନ୍ଦର ବାହ୍ୟ-ଏସୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦାୟୀ ଥିଲା।
ଉପରୋକ୍ତ ସାହିତ୍ୟ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଯୋଗାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରମାଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ | ତେଣୁ, ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ଦେଶଗୁଡିକ ସହିତ ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗାର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଓଡିଶା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସାମୁଦ୍ରିକ ତଥା ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ଷ୍ଟଡିଜ ଗଠନ କରାଯାଇଛି।
ଓଡ଼ିଶା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ମେରିଟାଇମ ଏଣ୍ଡ ସାଉଥ ଏସୀୟନ ଷ୍ଟଡିଜରର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡିକ ହେଉଛିଃ
ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବା ପାଇଁ ତାମ୍ରଲିପ୍ତି ଠାରୁ କଳିଙ୍ଗାପାଟନମ୍ (ତତ୍କାଳୀନ କଳିଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଉପକୂଳ ରେଖା) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନଗୁଡିକର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଯାହା ଓଡିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସଂଯୋଗର ଗଭୀର ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଯାହା ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଓଡ଼ିଶାର ରହିଥିଲା ।
ସମ୍ପର୍କର ସଂଯୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଦେଶ ଗୁଡ଼ିକର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ସଂରକ୍ଷିତ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଗଭୀର ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ।
