ଚାଷୀମାନେ ଫସଲର ରୋଗପୋକ ଦମନ ପାଇଁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ବିନା ପରାମର୍ଶରେ ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ରାସାୟନିକ ବିଷ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଫଳରେ ମଣିଷକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଅନେକ ନୂଆ ନୂଆ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖିନ ହେବାକୁ ପଡ଼ୁଛି । ଏହାକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସଂପ୍ରତି କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ବନିତ ରୋଗପୋକ ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତି ବା ପ୍ରାକୃତିକ ଫସଲ ସୁରକ୍ଷା କୌଶଳ ଆପଣାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ହୋଇ ପଡ଼ିଛି । ଏହି ପଦ୍ଧତି ପରିବେଶକୁ ରାସାୟନିକ ବିଷର କୁପ୍ରଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ରଖିବା ସହ ପ୍ରାକୃତିକ ସନ୍ତୁଳନକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହେବ । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଏହି ପଦ୍ଧତି ଅନିଷ୍ଟକାରୀ ଜୀବଙ୍କ ରାସାୟନିକ ବିଷ ପ୍ରତି ବଢୁଥିବା ସହଣୀ କ୍ଷମତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କୃଷକର 'ବନ୍ଧୁ ଜୀବଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ' ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
ପାରମ୍ପରିକ ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀ, ଯାନ୍ତ୍ରୀକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରଣାଳୀ, ଜୈବ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ରାସାୟନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରଖି ସମନ୍ୱିତ ଉପାୟରେ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଅନିଷ୍ଟକାରୀ ଜୀବଙ୍କୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆର୍ôଥକ ଦେହଳୀ ବା ନିୟନ୍ତ୍ରୀତ ସୀମା ରେଖା ଭିତରେ ରଖିବାକୁ 'ସମନ୍ୱିତ ରୋଗପୋକ ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତି' କୁହାଯାଏ । ଆର୍ôଥକ ଦେହଳୀ ସୀମାରେଖା କହିଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ ଜୀବଙ୍କ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବୁଝାଏ । ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଫସଲ ଅମଳରେ ବା ଆର୍ôଥକ ରୂପରେ ଚାଷୀର କୌଣସି କ୍ଷତି କରେ ନାହିଁ । ତେବେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସତର୍କ ଘଣ୍ଟି । କାରଣ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ ଜୀବଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଧାର୍ଯ୍ୟ ସୀମାରେଖା ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଫସଲର କ୍ଷତି ହେବା ସୁନିଶ୍ଚିତ । ତେଣୁ ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପରୋକ୍ତ କ୍ଷତିକାରକ ଜୀବ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ।
ଏହି ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀରେ ରୋଗପୋକ ଦମନ ପାଇଁ ଜମିକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଓଡ଼ ଖରାଟିଆ ଚାଷ କରି ପୂର୍ବ ଫସଲର ମୂଳଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ସହ କିଆରି ଏବଂ ହିଡ଼ରୁ ଅନାବନା ଘାସ ଓ ନଡ଼ା ମୂଳି ଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବିଲୋପ ଆବଶ୍ୟକ । ଜମିରେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ବିହନ ବୁଣାବୁଣି ସାଙ୍ଗକୁ ଫସଲ ପର୍ଯାୟ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ ଭଲ ଫଳ ଅବଶ୍ୟ ମିଳିବ । ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ ତଥା ସହନଶୀଳ ଶକ୍ତି ଥିବା ବିହନର ବ୍ୟବହାର ଏକ ନିରାପଦ ବ୍ୟବସ୍ଥା । ନିରୋଳା ଓ ନିରୋଗ ବିହନର ବ୍ୟବହାର, ସୁଷମ ସାର ପ୍ରୟୋଗ, ଜଳର ସୁପରିଚାଳନା ଏବଂ ଗଛ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ସଠିକ୍ ଦୂରତା ରଖି ଚାଷ କଲେ ଫସଲ ଭଲ ହେବ । ଏଥି ସହିତ ମାଟି ପରୀକ୍ଷା କରି କ୍ଷେତର ଉର୍ବରତା ପ୍ରତି ଉପଯୁକ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ରୋଗ ଓ ପୋକଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକୁ ଚାଷୀ ନିଜ ହାତରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ଛଡ଼ା ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଲୋକ ଜନ୍ତା ଏବଂ ସଙ୍ଗ ଆକର୍ଷକ ଜନ୍ତା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ । ସେହିପରି କିଆରିରେ ବାଉଁଷ କଣିରେ ପକ୍ଷୀ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ସ୍ଥାପନ ପୂର୍ବକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋଗପୋକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏକ ସହଜ ଉପାୟ ।
ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ରହିଥିବା ବିଭିନ୍ନ କୃଷି ଉପଯୋଗୀ ପରଭୋଜି, ପରାଶ୍ରୟୀ ଏବଂ ଜୀବାଣୁଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଜୈବ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଦ୍ଧତିରେ ଅପକାରୀ କୀଟଙ୍କୁ ଦମନ କରାଯାଇପାରେ । ପରଭୋଜି କୀଟ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପି ଭୃଙ୍ଗ ବା କାଇଁଚ କୀଟ, ବୁଢିଆଣି, ସୂର କଙ୍କି, ବଡ କଙ୍କି, ଝିଣ୍ଟିକା ପ୍ରଭୃତି ଖୁବ ଉପଯୋଗୀ । ଟ୍ରାଇକୋଗାମା, ବ୍ରାକନ, ଚିଲୋନସ୍,ଟେଟ୍ରାଷ୍ଟିକସ, ଆପାନଟେଲିସ୍ ଆଦି ପରାଶ୍ରୟୀ କୀଟ କୃଷକର ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ସେହିପରି ବ୍ୟୁଭେରିଆ, ମେଟାରିଜିୟମ ପ୍ରଭୃତି କୀଟନାଶୀ କବକ, ବ୍ୟାସିଲସ ଭଳି କୀଟନାଶୀ ବୀଜାଣୁ ଏବଂ ଏନ.ପି.ଭି ଗ୍ରେନୁଲୋସିସ ଭଳି କୀଟନାଶୀ ଭୂତାଣୁ ବେଶ ଉପକାରୀ । ଏହା ଛଡ଼ା କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ରୋଗପୋକ ଦମନ ନିମନ୍ତେ ନିମ୍ବ, କରଞ୍ଜ, ବେଲ, ତୁଳସୀ ଆଦି ଗଛର ପତ୍ରରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରସାୟନକୁ ମଧ୍ୟ ନିରପଦରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ପାରେ । ତେବେ ଉପରୋକ୍ତ ପ୍ରଣାଳୀମାନଙ୍କରେ ଯଦି ରୋଗପୋକ ଦମନ ନହୁଏ ତାହାଲେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ଅନୁମୋଦିତ ରାସାୟନିକ ବିଷ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇ ପାରେ । ରାସାୟନିକ ବିଷର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟ ବିକଟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ପଦ୍ଧତି ବିଶେଷ ସହାୟକ ଅଟେ । ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ, ଏହା ଚାଷୀ ପାଇଁ ଆର୍ôଥକ ଦୃଷ୍ଟି କୋଣରୁ ବେଶ ଲାଭକାରୀ ହୋଇଥିବା ବେଳେ କମ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚମାନର ଉତ୍ପାଦ ପାଇବା ଦିଗରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
