୧୮୬୯ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ ତାରିଖରେ ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଠ ପଢିଥିବା, ଗୋପୀନାଥ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରଚେଷ୍ଠାରେ ସଂସ୍କୃତ, ପାଲି, ପ୍ରାକୃତ, ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ, ବଙ୍ଗଳା, ହିନ୍ଦୀ, କନ୍ନଡ଼, ପାରସୀ ଆଦି ଏଗାରଟି ଭାଷାରେ ପାରଦର୍ଶୀତା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତିରିଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ନିଜ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହରେଇଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବଦାନ ଥିଲା ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ୱବୋଧ ଅଭିଧାନ । ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତବର୍ଷରେ ନିଜ ଧରଣର ଏକାକୀ ଅଭିଧାନ ଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ସେତେବେଳେ ଏ ଭଳି କୌଣସି ଅଭିଧାନ ନଥିଲା । ଏହି ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ୱବୋଧ ଅଭିଧାନରୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗୋପୀନାଥ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ସମ୍ବଳିତ ବୃହତ ବ୍ୟାକରଣ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାରେ ଲେଖାଥିବା ମହାଭାରତ ସହିତ ସାରଳା ମହାଭାରତର ତୁଳନାତ୍ମକ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି, ସାରଳା ମହାଭାରତର ମୌଳିକତାକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିପାରିଥିଲେ ।[୩] କବିତା ଓ ନାଟକ ରଚନାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ଥିଲେ ।
ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଥିଲା ଗୋପୀନାଥଙ୍କର କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର । ସେତେବେଳେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ଓ ସେଠାରେ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାର ବହୁଳ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା । ଏହିଭଳି ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ୱେ, ଗୋପୀନାଥ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
↑ "ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାତତ୍ତ୍ୱ ଗବେଷକ". ସମ୍ବାଦ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ୧୪/୦୧/୨୦୧୬ ପୃଷ୍ଠା ୪. |access-date= requires |url= (help)
