ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ କରୋନା ଭାଇରସର ଏକ ନୂତନ ରୂପ ଚିହ୍ନଟ ହେବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପି ଆଶଙ୍କାରେ ରହିଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ଦେଖି ଜେନେଭାରେ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନ (ଡବ୍ଲ୍ୟୁଟିଓ) ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି। ସେହିଭଳି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ କରୁଛନ୍ତି।
ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ କୋଭିଡ -୧୯ ର ଏକ ନୂତନ ରୂପ ଆସିବା ଅନେକ ଦେଶର ଚିନ୍ତା ବଢାଇ ଦେଇଛି ଏବଂ ସେମାନେ ପ୍ରତିଷେଧକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ର ଏକ କମିଟି କରୋନା ଭାଇରସର ଏହି ନୂତନ ରୂପକୁ 'ଓମିକ୍ରନ୍' ନାମିତ କରିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ 'ଅତ୍ୟଧିକ ସଂକ୍ରାମକ ଚିନ୍ତାଜନକ ସ୍ୱରୂପ' ବୋଲି କହିଛି।
କରୋନା ଭୂତାଣୁର ଏହି ନୂତନ ରୂପ ଦେଖାଯିବା ପରେ ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ, କାନାଡା, ଋଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶରୁ ଲୋକଙ୍କ ଗତିବିଧି ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛନ୍ତି।
ଭୁବନେଶ୍ବରଃ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଭାରତ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଡଃ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାଶଙ୍କ ଲିଖିତ ଗବେଷଣାଭିତ୍ତିକ ପୁସ୍ତକ ଡାଇନାମିକ ଅଫ ଇଣ୍ଡୋ ସାଉଥ ଆଫ୍ରିକାନ କୋଅପରେସନ ଇନ ଦ ଚେଞ୍ଜିଙ୍ଗ ୱାର୍ଲ୍ଡ ଆଜି ଲୋକାର୍ପିତ କରିଛନ୍ତି।
ଭାରତ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ମଧ୍ୟରେ ସଂପର୍କ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ନିବିଡ। ଉପନିବେଶବାଦ ବିରୋଧରେ ଉଭୟ ଦେଶର ସଂଗ୍ରାମ ଉଭୟଙ୍କୁ ନିକଟତର କରିଛି। ମହାତ୍ମା, ମାଦିବା ଓ ଜାହାଜି ଭାଇ ମାନେ ଦୁଇ ଦେଶର ଭାବଗତ ସଂପର୍କର ନିଦର୍ଶନ ହୋଇଛି।
ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ମୂଳଦୁଆ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରୁ ହିଁ ପଡିଥିଲା। ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟବାଦ ବିରୋଧରେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଅହିଂସ ସଂଗ୍ରାମ ତାଙ୍କୁ ନୂଆ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା। ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏବେ ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟାର ୩ ପ୍ରତିଶତ।
ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟବାଦର ଅବସାନ ପରେ ୧୯୯୪ ଠାରୁ ଉଭୟ ଦେଶ ନାମ, ଜି-୭୭ ଓ ବ୍ରିକ୍ସ ଆଦି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଏକାଠି କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଐତିହାସିକ ସଂପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ କରିଛନ୍ତି। କୋଭିଡ଼ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକାଠି କାମ କରିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ପରିସ୍ଥିତିରେ cosmopolitanism ଓ nativism ଉଭୟ ଦେଶ ପାଇଁ ଅନେକ ସୁଯୋଗ ଆଣିଛି ବୋଲି ଡଃ ଦାଶ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ହିଁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ସଂପର୍କକୁ ନୂଆ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚାଇବ ବୋଲି ସେ ଆଶାପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଲକ୍ଷ୍ନୌଃ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଟିମ୍ ଦ୍ବିତୀୟ ଦିନିକିଆ ମ୍ୟାଚରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ମହିଳା ଟିମକୁ ହରାଇ ୫ ବିଶିଷ୍ଟ ସିରିଜକୁ ୧-୧ରେ ବରାବର କରିଛି। ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଝୁଲଣ ଗୋସ୍ବାମୀ ୪ ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିବା ବେଳେ ସ୍ମୃତ୍ତି ମାନ୍ଧନା ଅପରାଜିତ ୮୦ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ଅଧିନାୟିକା ମିତାଲି ରାଜ ଟସ୍ ଜିତି ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ବ୍ୟାଟିଂ କରିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଦଳ ମାତ୍ର ୪୧ ଓଭରରେ ୧୫୭ ରନ କରି ସମସ୍ତ ୱିକେଟ ହରାଇଥିଲା। ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ପକ୍ଷରୁ ଲାରା ଗୁଡାଲ ୭୭ ଟି ବଲରେ ସର୍ବାଧିକ ୪୯ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିବା ବେଳେ ଅଧିନାୟିକା ସାନେ ଲୁସ ୩୬ ରନ କରିଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ଦୃତ ବୋଲର ଝୁଲଣ ଗୋସ୍ବାମୀ ୪୨ ରନ ଦେଇ ସର୍ବାଧିକ ୪ ଟି ୱିକେଟ, ରାଜେଶ୍ବରୀ ଗାୟକ୍ବଡ ୩୭ ରନ ଦେଇ ୩ ଟି ୱିକେଟ ଏବଂ ମାନସୀ ଯୋଶୀ ୨୩ ରନ ଦେଇ ୨ ଟି ୱିକେଟ ଅକ୍ତିଆର କରିଥିଲେ।
୧୫୮ ରନ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପିଛା କରି ପଞ୍ଚମ ଓଭରରେ ଭାରତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଖେଳାଳି ଜେମିମାହ ରଡ୍ରିଗ୍ସ (୯)ର ୱିକେଟ ହରାଇଥିଲା। ଏହାପରେ ସ୍ମୃତ୍ତି ମାନ୍ଧନା ଆକ୍ରମକ ପାଳି ଖେଳି ଭାରତକୁ ମଜବୁତ ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ। ମାନ୍ଧନା ଇସ୍ମାଇଲଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଓଭରରେ କ୍ରମାଗତ ଦୁଇଟି ଛକା ମାରିଥିଲେ। ସେ ପୁନମ ରାଉତଙ୍କ ସହ ୧୩୮ ରନର ପାର୍ଟନରଶିପ ପାଳି ଖେଳି ଭାରତକୁ ସହଜ ବିଜୟ ଦେଇଥିଲେ। ସ୍ମୃତ୍ତି ୬୪ ବଲରେ ୧୦ ଟି ଚୌକା ଏବଂ ୩ ଟି ଛକା ବଳରେ ଦୃତ ୮୦ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ। ସେହିପରି ପୁନମ ରାଉତ ୮୯ ଟି ବଲରେ ୬୨ ରନ କରି ଅପରାଜିତ ରହିଥିଲେ।
ଚେନ୍ନାଇଃ ଆଇପିଏଲ ନିଲାମୀରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଅଲରାଉଣ୍ଡର କ୍ରିସ୍ ମୋରିଶ୍ ଆଜି ଇତିହାସ ରଚିଛନ୍ତି। ୩୩ ବର୍ଷୀୟ ମୋରିସକୁ ରାଜସ୍ଥାନ ରୟାଲ୍ସ ୧୬.୨୫ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ କିଣି ନେଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋରିଶ୍ ଆଇପିଏଲ ଇତିହାସରେ ଯୁବରାଜ ସିଂହଙ୍କ ରେକର୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗି ସବୁଠାରୁ ଦାମୀ ଖେଳାଳି ହୋଇପାରିଛନ୍ତି। ଆଇପିଏଲ ନିଲାମୀ ଲାଗି ମୋରିଶ୍ ନିଜର ବେସ ପ୍ରାଇସ ୭୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରଖିଥିଲେ। ମୁମ୍ବାଇ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ସ, ପଞ୍ଜାବ ଏବଂ ବେଙ୍ଗୁଲୁରୁ ତାଙ୍କୁ କିଣିବା ପାଇଁ ଦମ ଲଗାଇଥିଲେ। ଶେଷରେ ରାଜସ୍ଥାନ ବାଜି ମାରି ନେଇଥିଲା।
ଜାଣନ୍ତୁ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଦାମରେ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ଖେଳାଳିଃ
ଭୁବନେଶ୍ୱରଃ ଦେଶରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ନୂଆ କରୋନା ଷ୍ଟ୍ରେନ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି। ତେବେ ଏହି ନୂଆ ଷ୍ଟ୍ରେନ ଯୋଗୁଁ ସାରା ଦେଶ ଏବେ ଭୟଭୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗ ଏନେଇ ସତର୍କ ରହିଥିବା ବେଳେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ସଜାଗ ରହିଛି। ହେଲେ ଓଡିଶାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଭୂତାଣୁ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇ ନଥିବା ଏକ ଭଲ ଖବର ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଛି। ଓଡିଶା ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡାକ୍ତର ନିରଞ୍ଜମ ମିଶ୍ର ଏନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିଟେନ ଷ୍ଟ୍ରେନ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଦେଶକୁ ବ୍ୟାପୀଥିଲା। ଏହି ଷ୍ଟ୍ରେନରେ ସଂକ୍ରମଣ ପରିମାଣ ଅଧିକ ଥିଲେ ବି ଆମର ସଠିକ ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ଏହା ବ୍ୟାପୀ ନଥିଲା।
ସେହି ପରି ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଷ୍ଟ୍ରେନ୍ କରୋନା ଭୂତାଣୁର ଆଉ ଏକ ରୂପ। ଏଥିରେ କୋଭିଡ୍ ଟିକା କାମ କରିବ ବୋଲି ଜନସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କହିଛନ୍ତି। ଅପରପକ୍ଷେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସବୁ ରାଜ୍ୟର କରୋନା ଟୀକାକରଣକୁ ନେଇ ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଶା ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଡାକ୍ତର ବିଜୟ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଏନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ଯେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହାରାହାରି ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ଏହି ଟୀକାକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସାମିଲ ହୋଇ ଟିକା ନେଇଛନ୍ତି।
