୧୫, ଜୁନ୍ ସଂଧ୍ୟାରେ ଖବର ଆସିଲା ମଣିମାଳା ଦେବୀ ଚାଲିଗଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଓଡିଆ ଥିଏଟର୍ ଓ ସିନେମାର ଇତିହାସ ସହ ଜଡିତ ସେମାନଂକ ପାଇଁ ତାହା ଥିଲା ଏକ ଦୁଖଦ ଖବର।
ତେବେ ଖବର ଆସିବାର ଅଧ ଘଣ୍ଟା ଭିତରେ ଜଣାପଡିଲା ଯେ ଖବର ଟି ସତ୍ୟ ନୁହଁ।ଆଶ୍ବସ୍ଥ ଲାଗିଲା। ଯା' ହେଉ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଥିଏଟର୍ ର ମହାନାୟିକା ଆମ ଗହଣ ରେ ଏବେବି ଅଛନ୍ତି। ତେବେ ୧୬, ଜୁନ୍ ସକାଳେ ପୁଣି ଖବର ଆସିଲା ମଣିମାଳା ଦେବୀ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ।
ପଚାଶ ରୁ ସତୁରୀ ଦଶକ ଯାଏ ଓଡିଆ ସିନେମାରେ ମଣିମାଳା ଦେବୀ ଥିଲେ ଅନ୍ୟତମ ଚର୍ଚିତ ନାୟିକା।୧୯୬୦ ରୁ ପ୍ରାୟ ପଚାଶ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡିଆ ସିନେମାରେ ଓ ୧୯୩୭ ରୁ ୧୯୬୦, ପ୍ରାୟ ୨୩ ବର୍ଷ ପେଶାଦାର ଥିଏଟର୍ ରେ ମଣିମାଳା ଦେବୀଙ୍କ ଯାଦୁକରୀ ଅଭିନୟ ଦର୍ଶକଂକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲା।
ସେ ଥିଲେ ଗୋଟେ ଯୁଗର ନାୟିକା।ଯେଉଁ ସମୟରେ ଓଡିଆ ଝିଅ ଘରର ଏରୁଣ୍ଡି ଟପିବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା, ସେଇ ସମୟରେ ସାତ ବର୍ଷର ବାଳିକା ମଣିମାଳା ରଂଗ ମଂଚର ମୋହରେ ଘର ଛାଡ଼ି ମଂଚକୁ ସବୁଦିନ ଲାଗି ନିଜର ଜୀବନ ଭାବେ ବରଣ କରିନେଇଥିଲେ।
୧. ମଣିମାଳା ଦେବୀ,୧୯ ,ଜୁନ୍ ୧୯୩୧ ରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ବାଲିବିସି ଗାଁ ରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ମାତ୍ର ସାତ ବର୍ଷ ବୟସ ରେ ସେ ଆସିଥିଲେ ଓଡିଶା ଇତିହାସରେ ରଂଗମଂଚର ସୁବର୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଅନ୍ନପୁର୍ଣା ରଂଗମଂଚ- ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ଯାଇ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଅଭିନେତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସ୍ବର୍ଗତ ଦୁର୍ଲଭ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂ ତାଂକ ଆତ୍ମ ଜୀବନୀ ରେ ଲେଖନ୍ତି- " ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ବାଉରୀବନ୍ଧୁ ବାବୁ ପ୍ରଥମ କରି କେତୋଟି ଅଭିନେତ୍ରୀ ଆଣି ଅନୁଷ୍ଠାନ ରେ ରଖାଇଲେ।
ଶ୍ରୀମତୀ କାନନବାଲା, ରାଧାରାଣୀ, ପ୍ରତିମା ବୋଷ୍ ଓ ବୁଦ୍ଧିମତୀ କେତୋଟି ଝିଅଂକୁ ଆଣି ସେମାନଂକ ସହିତ ପୁଅ ପିଲାଂକୁ ସ୍ତ୍ରୀ ସଜାଇ ନାଟକ ମାନ ମଂଚସ୍ଥ କରାଗଲା।ତାହାପରେ କ୍ରମେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଯୋଗଦେଲେ ଆହୁରି କେତୋଟି ଝିଅ।
ସେମାନେ ହେଲେ- ସରସ୍ବତୀ,ହୀରା,ରତ୍ନା,ପ୍ରମିଳା,ନିର୍ମଳା, ଭାନୁମତୀ,ଲକ୍ଷ୍ମୀ,ବାସନ୍ତୀ,ପୁର୍ଣିମା ଓ ମଣିମାଳା." ଏଇଠୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ମଣିମାଳା ଦେବୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘ କାଳୀନ ତପସ୍ୟା ।
୨. ଅନ୍ନପୁର୍ଣା - ଏ ର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ନାଟକ ଚଂଡାଲୁଣୀ, ଜାନକୀ, ଚଷା ଝିଅ, କଳା ପାହାଡ, ମୁକ୍ତି କୋଣାର୍କ ଇତ୍ୟାଦିରେ ମଣିମାଳା ଦେବୀ ଅଭିନୟର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ।ତେବେ ଶ୍ରୀ ଜୟଦେବ ନାଟକରେ ତାଂକର ଅଭିନୟ ଏକ ନୁଆ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।
ମଣିମାଳା ଦେବୀ ସେତେବେଳେ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ ଏକ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ତାରକା ପାଲଟି ଗଲେ। ଓଡିଆ ମଧ୍ୟବିତତଂକ ମନୋରଂଜନ ର ଏକମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ସେତେବେଳର ପେଶାଦାର ରଂଗମଂଚ ଇତିହାସ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।
ସେ ଇତିହାସରେ ମଣିମାଳା ଦେବୀ ଏକ ଅମ୍ଲାନ ସ୍ବାକ୍ଷର ।
୩. ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଲାଗି ମଣିମାଳା ଦେବୀ "ଶ୍ରୀ ଲୋକନାଥ" ସିନେମାରେ ନାୟିକା ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।ସେହି ବର୍ଷ ଏହି ଚିତ୍ରଟି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରଷ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲା.
୪. ଏହା ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସୂର୍ୟମୁଖୀ, ଅଭିନେତ୍ରୀ, ମଲାଜହ୍ନ, କା, ଭାଇ ଭାଉଜ, ଜୀବନ ସାଥୀ ଇତ୍ୟାଦି ସିନେମାରେ ତାଂକ ଅଭିନୟର ପରାକାଷ୍ଠା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।ସାମୁଏଲ୍ ସାହୁ ଓ ମଣିମାଳା ଦେବୀଙ୍କ ଯୋଡି ସେତେବେଳେ ବେଶ୍ ଚର୍ଚାରେ ରହିଥିଲା ।
୫. ଜୀବନରେ ସ୍କୁଲ୍ ଦରଜା ମାଡି ନଥିବା ମଣିମାଳା ଦେବୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଓଡିଆ କଳାତ୍ମକ ସିନେମାର ଦୁଇ ମହାନ ନିର୍ମାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ନୀରଦ ମହାପାତ୍ର ଓ ମନମୋହନ ମହାପାତ୍ରଂକ ପ୍ରିୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପାଲଟି ଗଲେ।
ନୀରଦ ବାବୁଂକ ଏକମାତ୍ର ସିନେମା "ମାୟା ମିରିଗ" ରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ ଭୂମିକାରେ ମଣିମାଳା ଦେବୀ ଜୀବନ୍ତ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ମନମୋହନ ମହାପାତ୍ରଂକ "କ୍ଲାନ୍ତ ଅପରାହ୍ନ', "ନିଷିଦ୍ଧ ସ୍ବପ୍ନ", "କିଛି ସ୍ମୃତି କିଛି ଅନୁଭୁତି ଓ "ଅନ୍ଧ ଦିଗନ୍ତ"ରେ ମଣିମାଳା ଦେବୀ ବହୁ ପ୍ରକାର ଭୂମିକାରେ ନିଜ ଅଭିନୟର କୁହୁକ ଛାଡ଼ି ଯାଇଛନ୍ତି ।
୬. ମଣିମାଳା ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ସେଇ ପିଢୀର ନାୟିକା, ଯେଉଁ ପିଢୀ ଓଡିଆ ଜଣ ଜୀବନର ପ୍ରାଣ ପ୍ରବାହକୁ ନିଜ ଅଭିନୟର ମଂଜି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।ତେଣୁ ମଣିମାଳାନ୍କ ଠାଣୀ, ଚାହାଣୀ, ଚାଲି ଓ ଚରିତ୍ର ରେ ପକ୍କା ଓଡିଆଣୀର ଛାପ ରହିଥିଲା।
ବୋଧେ ତାଂକ ପରେ ଶତ ପ୍ରତିଶତ ଓଡିଆଣୀର ଚେହେରା ଆଉ ଓଡିଆ ସିନେମାରେ ଦେଖବାକୁ ମିଳିବ ନାହିଁ ।
୭. ସେ ବୋଧେ ଏକମାତ୍ର ଓଡିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଯିଏ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରାୟ ୪୦ ଟି ସିନେମା ରୁ ୧୪ ଟି ଜାତୀୟ ପୁରଷ୍କାର ପାଇଛି।ତାଂକ ଅଭିନୟର ମୌଳିକତା ଓ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଅନେକ କଥା ଏଯାଏ ଲେଖା ଯାଇ ପାରିନାହଁ।
ଜଡିତ ସେ ଇତିହାସ ଆଜି ସବୁଦିନ ଲାଗି ନୀରବ। ତାକୁ ଆମେ ସାଇତି ରଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ ।
୮. ଅଭିନୟ ଲାଗି ମଣିମାଳା ଦେବୀନକୁ ଓଡିଶା ସରକାରଂକ "ଜୟଦେବ ପୁରଷ୍କାର " ଓ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରଷ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।
୯. ଆଜୀବନ କଳା ପାଇଁ ସମର୍ପିତ ମଣିମାଳା ଦେବୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ଯେଉଁ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଅନାଟନର ସାମନା କରିଥିଲେ ତାହା କୌଣସି ସିନେମାର କରୁଣ ଦୃଶ୍ୟଠୁ କମ୍ ନୁହଁ।
ଆଜି ତାଂକ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅନେକ ଶୋକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିବ, ହେଲେ ଜୀବନ କାଳରେ ଏ ଜାତିର ଅନ୍ୟତମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ସାହସୀ ମହିଳାଂକ ପ୍ରତି ଆମେ ଆମର ଦାୟିତ୍ବ ବିଲକୁଲ୍ ତୁଲାଇବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛୁ ।
୧୦. ମଣିମାଳା ଦେବୀ ଓଡିଆ ନାରୀ ଲାଗି ଗୋଟେ ନୁଆ ମୁକ୍ତିର ବାର୍ତା ନେଇ ଆସିଥିଲେ।ତାଂକ ପରି କିଛି ଝିଅ ଚାଳିଶ ଦଶକରେ ଗୋଡ କାଢି ମଂଚକୁ ଆସିଥିଲେ ବୋଲି ଆଜି ଏତେ ଏତେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ତାରକାଂକ ଭିଡ। ଆଜିର ସବୁ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ନର୍ତକୀ ମଣିମାଳା ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞା ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ।
ବିଶାଳ ହୃଦୟ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ (ବିଶେଷ)
ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ହୃଦୟ ଥିଲା ବିଶାଳ । ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଥିଲା ଅମାପ ଧୈର୍ଯ୍ୟ । ଜନମାନସ ଓ ଗଣ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କ ନକରାତ୍ମକ ଛବିର ଠିକ ଓଲଟା ଥିଲା ତାଙ୍କ ସ୍ବଭାବ । ଯିଏ ତାଙ୍କ ସହ ମିଶିଛି ସେ ଏହା ଉପଲବଧି କରିଛି । ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ର ସାମ୍ବାଦିକତା ଭିତରେ ତାଙ୍କସହ ଯେତେଥର ସମ୍ପର୍କରେ ଆସିଛି ମୁ ତାହା ଅନୁଭବ କରିଛି ।
ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ବ ସମୟର କଥା । ଗଣ ମାଧ୍ୟମରେ ସେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା କେତେକ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ସେ ବିବାଦୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ଚର୍ଚାରେ ଥାନ୍ତି । ଇଂରାଜୀ ସାପ୍ତାହିକ ବ୍ଲିଜରେ ସେତେବେଳେ 'ମିଷ୍ଟର' ନାମରେ ଏକ ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥାଏ ।
ଚର୍ଚାରେ ଥିବା ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବଙ୍କୁ ବ୍ଲିଜ ଏହି ସ୍ତମ୍ଭରେ ଅସୁବିଧାଜନକ ପ୍ରଶ୍ନ ସବୁ ପଚାରିଥାଏ । ତେବେ ପ୍ରକାଶନ ପୂର୍ବରୁ ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପତ୍ରିକା ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରଦେବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ । ସେ ଯଦି ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତରସହ ତାହା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହି କ୍ରମରେ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ପଚାରିବାପାଇଁ କେତେକ ଅସୁବିଧାଜନକ ପ୍ରଶ୍ନ ବ୍ଲିଜ ସମ୍ପାଦକ ମୋତେ ପଠାଇଲେ । ଏହି ପତ୍ରିକାର ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି ହିସାବରେ ମୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଅଫିସ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କଲି । ସେଦିନ ସେ ବହୁତ ବ୍ୟସ୍ତ ଥାନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀ ଗସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଥାଏ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ।ଳୟ ଅଧିକାରୀ ମାନେ ତାଙ୍କସହ ସାକ୍ଷାତକାର ସମ୍ଭବନୁହେଁ ବୋଲି ମୋତେ ନାସ୍ତିବାଣୀ ଶୁଣାଇଥାନ୍ତି । ଏହାସତ୍ୱେ ମୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ନିଜେ କଥାହେବାପାଇଁ ଜିଦ ଧରିବାରୁ ଶେଷରେ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ତାଙ୍କ ସହ ମୋର ଟେଲିଫୋନରେ କଥାବାର୍ତା କରାଇଲେ।
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟାନ୍ନ ଭୋଜନ ବିରତି ପରେ ଅପରାହ୍ନ ଦୁଇଟା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ସାକ୍ଷାତକାର ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଲେ । ତେବେ ଯିବାସମୟରେ ରାସ୍ତାରେ ମୋର ଗାଡି ଖରାପ ହୋଇଗଲା ଓ ମରାମତି କରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନିବାସରେ ଏକ ଘଣ୍ଟା ବିଳମ୍ବରେ ମୁ ପହଞ୍ଚିଲି ।
ଧରି ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ।
ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ ସେ ସମୟରେ ହେଉଥିବା ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ଓ ଦୁର୍ନୀତି ସମ୍ପର୍କରେ ବାରମ୍ବାର ଲେଖୁଥିବା ସତ୍ବେ ମୋ ପ୍ରତି ଜାନକୀବାବୁ କେବେବି ଅସୁୟାଭାବ ପୋଷଣ କରିନଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ମୁ ତାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତକାର ପାଇଁ ସମୟ ମାଗୁଥିଲି ସେ ଦେଉଥିଲେ ଓ ସ୍ମିତହାସ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଉଥିଲେ । ନିଜେ ବହୁବର୍ଷ ସାମ୍ବାଦିକତା କରିଥିବାରୁ ଗଣ ମାଧ୍ୟମର ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଖୁବ ସଚେତନ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବର ଅନ୍ୟ ଏକ ଦିଗ ହେଲା ସେ ସାକ୍ଷାତ ସମୟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ନୁହେଁ ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ ସହୋଦର ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ହାନି ଲାଭର ମଧ୍ୟ ଖବର ନେଉଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ମତ ଜଣାଇବା ସହ ଅନ୍ୟର ମତ ମଧ୍ୟ ପଚାରି ବୁଝୁଥିଲେ ।
ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସହ ବହୁବର୍ଷ ଧରି ମୋର କୌଣସି ଯୋଗାଯୋଗ ନ ଥିଲା । ତିନି ବର୍ଷ ତଳେ ଆମେ କେତେକ ପରିବାର ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ବୁଲିବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କଲୁ । ସେହି ସମୟରେ ଆମ ପରିବାରର ପିଲାମାନେ ଆସାମର ରାଜ୍ୟପାଳ ଜଣେ ଓଡିଆ ଥିବା ଖବର ପାଇ ଗୌହାଟିରେ ଥିବା ରାଜଭବନ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କଲେ ।
ମୋର ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ବେ ରାଜଭବନକୁ ଏକ ଫୋନ କରା ଯାଇଥିଲା । କିଛି ସମୟ ପରେ ରାଜ ଭବନରୁ ଆମ ଘରକୁ ଫୋନ ଆସିଲା ଓ ରାଜ୍ୟପାଳ ନିଜଆଡୁ ବୁଲି ଆସିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ । ରାଜଭବନରେ ଆମକୁ ଯେଉଁ ଆଦର ସତ୍କାର ମିଳିଲା ତାହା କେବେ ଭୁଲି ହେବନାହିଁ ।
ଜାନକୀ ବାବୁ ପ୍ରାୟ ଦୁଇଘଣ୍ଟା ଆମ ସହ କଟାଇଲେ । କହିଲେ ଏହା ତୁମର ଘରୋଇ ଗସ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ସାମ୍ବାଦିକତା କି ରାଜନୀତି ବିଷୟରେ ଅନ୍ୟ କେତେବେଳେ କଥା ହେବା । ସେ ଆମ ପୁଅ ଝିଅଙ୍କ ସହ ବହୁସମୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେଲେ ଓ ଟୋ ଫଟୋ ଉଠାଇଲେ ।
ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ନିଜର ରୁଚି ଅନୁସାରେ କ୍ୟାରିଅର ବାଛିବା ଉଚିତ । ଯଦି ଜଣେ ଚିତ୍ର କରିବାକୁ ଭଲ ପାଉଛି, କିମ୍ବା ସଂଗୀତ ରୁଚି ରଖିଛି ତେବେ ସେ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ତାର କ୍ୟାରିଅର କରିବା ଉଚିତ । ସେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତରଣ ଶିଖିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଇଥିଲେ ।
ଯଦିଓ ଆମେ ସିଲଂ ବୁଲିବାପାଇଁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲୁ ପ୍ରବଳ ଭିଡ ଯୋଗୁଁ ସେଠାରେ ଆମେ ବୁକ କରିଥିବା ହୋଟେଲରେ ରୁମ ପାଇବାରେ ଅସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଆମେ ଗୌହାଟିରୁ ଫେରି ଆସିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲୁ ତେବେ ଜାନକୀ ବାବୁ ନିଜଆଡୁ ସିଲଂରେ ଥିବା ଆସାମ ଭବନ ବୁକ କରି ଆମର ବୁଲିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ।
ଆଜି ସେ ନାହାନ୍ତି ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ବିଶାଳତା ଆମକୁ ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କର ସ୍ମରଣ କରାଇବ । ତାଙ୍କର ବିୟୋଗରେ ଆମର ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ।
(ଯତୀନ୍ଦ୍ର ଦାଶ ଓଡିଶା ଡଟକମର ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା )
ବିଜୁ-ଜାନକୀ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ (ସୌଜନ୍ୟଃ ସମ୍ବାଦ)
ସେ ଥିଲେ ଝଡର ଇଗଲ୍, ମାଟିର ମୂର୍ତ୍ତିକାର । ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବେଳେ ଏମିତି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖିଥିଲେ ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ।
ଏଭଳି ଏକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କେଇ ମୂହୁର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଡି ଦେଇଥିଲା ଦୁଇ ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦୀ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ। ଉଭୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ଘଟଣା କ୍ରମରେ ଥିବା ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଆଜି ପୁଣି ଠାରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ ହୋଇଛି ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ।
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମହାପ୍ରୟାଣ ଘଟିଥିଲା ୧୯୯୭ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ । ସେହି ଏପ୍ରିଲ ରେ ହିଁ ଆରପାରିକୁ ଚାଲିଗଲେ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ।
ସୁଦଶାବ୍ରତ ଭଳି ପବିତ୍ର ତିଥିରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସାମ୍ନା କରିଥିଲେ ବିଜୁ ବାବୁ। ପବିତ୍ର ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭେଟିଛନ୍ତି ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ।
ବିଜୁ ବାବୁ ଓ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ନିଜର କର୍ମ ଭୂମି ଓଡିଶା ଠାରୁ ଥିଲେ ଦୂରରେ । ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ପ୍ରାଣ ବାୟୁ ଯାଇଥିଲା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଏବଂ ଜାନକୀବଲ୍ଲଭଙ୍କର ତିରୁପତିରେ ।
ଉଭୟଙ୍କ କର୍ମଭୂମି ଥିଲା କଟକ ଓ ଉଭୟଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ । ହେଲେ ବିଜୁବାବୁ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ,ମାତ୍ର ଜାନକୀବଲ୍ଲଭ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲେ କଂଗ୍ରେସରେ ।
କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ,୧୯୯୭ ମସିହାରେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ସାତ ଦିନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶୋକ ପାଳନ କରାଯିବା ସଂମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ।
ଆଉ ଆଜି ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ୭ ଦିନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ତଥା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ। ସବୁଠାରୁ ବଡକଥା ହେଉଛି, ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଡକରେ ବିଜୁଙ୍କ ଶେଷ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଯାଇ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ପୁରୀରେ ଓ ସ୍ବର୍ଗଦ୍ବାରରେ ହିଁ ବିଲୀନ ହୋଇଯାଇଥିଲା ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ।
ଜାନକୀବଲ୍ଲଭଙ୍କ ପାଇଁ ଶେଷ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ନୂଆ ଜଗନ୍ନାଥ ସଡକ ଦେଇ ପହଞ୍ଚିବ ପୁରୀରେ ଓ ଆସନ୍ତାକାଲି ତାଙ୍କର ପାର୍ଥିବ ଶରୀର ବିଶ୍ରାମ ନେବ ସେହି ସ୍ବର୍ଗଦ୍ବାରରେ ।
( ସୌଜନ୍ୟଃ ସମ୍ବାଦ ୨୨ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୫)
ଭୁବନେଶ୍ବର, ଏପ୍ରିଲ ୨୧ (ଓଡିଶା ଡଟ କମ) ପୁରୀ ସମୁଦ୍ର ବେଳାଭୂମିରେ ମଙ୍ଗଳବାର ଏକ ବାଲୁକା କଳା ତିଆରି କରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାଲୁକାଶିଳ୍ପୀ ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ବର୍ଗତ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଗଭୀର ଶୋକପ୍ରକାଶ କରି ସୁଦର୍ଶନ ବାଲିରେ ସ୍ବର୍ଗତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମୁହଁ ତିଆରିକରି ଇଂରାଜୀରେ 'ଗୋଟିଏ ମହାନ ଆତ୍ମାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ' ଲେଖିବ ସହ ବାଲୁକା କଳା ନିକଟରେ ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି ।
ଭୂବନେଶ୍ବର, ଏପ୍ରିଲ ୨୧ (ଓଡିଶା ଡଟ କମ) ଓଡିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳବାର ତିରୁପତି ଠାରେ ୮୯ ବୟସରେ ପରଲୋକ ହୋଇଯାଇଛି । ତାଙ୍କର ବିଯୋଗରେ ରାଜ୍ୟରେ ତଥା ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳି ଯାଇଛି ।
ତିରୁପତି ସ୍ଥିତ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସ୍କୃତ ବିଦ୍ୟାପୀଠର ମଙ୍ଗଳବାର ହେବାକୁ ଥିବା ୧୮ ତମ ସମାବର୍ତ୍ତନ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବାପାଇଁ ପଟ୍ଟନାୟକ ସୋମବାର ତିରୁପତି ଯାଇ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ।
ରାତିରେ ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଡ।କ୍ଟରଖାନ।ରେ ଭର୍ତ୍ତି କରଯାଇଥିଲା । ସେଠାରେ ମଙ୍ଗଳବାର ପ୍ରାତଃ ତିନିଟା ବେଳେ ସେ ତାଙ୍କ ଶେଷ ନିଶ୍ବାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଜ୍ବାଇଁ ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡିଶା ଡଟ କମ କୁ କହିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ରାଜ୍ୟସରକାର ମଙ୍ଗଳବାର ଛୁଟି ଦିନ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଓ ରାଜ୍ୟରେ ସାତଦିନ ଧରି ଶୋକ ପାଳନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଛନ୍ତି । ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମରଶରୀର ମଙ୍ଗଳବାର ଅପରାହ୍ନରେ ଭୁବନେଶ୍ବର ପହଞ୍ଚିବ । ତାଙ୍କ ଶେଷକୃତ୍ୟ ପୁରୀଠାରେ ବୁଧବାର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ ।
୩ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୭ରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ରାମେଶ୍ବରଠାରେ ଜନ୍ମଗହଣ କରିଥିବା ପଟ୍ଟନାୟକ ପାଞ୍ଚଥର ବିଧାନସଭାକୁ ଓ ଦୁଇଥର ଲୋକସଭାକୁ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବାସହ ଆସାମର ରାଜ୍ୟପାଳ, କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ, ଓଡିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବିରୋଧିଦଳ ନେତା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ସେ ଜଣେ ସଫଳ ରାଜନୈତିକ ନେତାଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିବା ସହ ଜଣେ ବାଗ୍ମୀ, ସାମ୍ୱାଦିକ ଓ ସାରସ୍ୱତ ସ୍ରଷ୍ଟା ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବେ ଉଚ୍ଛ ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଉପାଧି ସେ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ 'ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଟାଇମ୍ସ' ଖବରକାଗଜରୁ ସାମ୍ୱାଦିକ ଭାବେ ନିଜର କର୍ମମୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୦ରେ ଏହାର ଯୁଗ୍ମ ସମ୍ପାଦକ ଓ ଦୁଇବର୍ଷ ପରେ ଏହାର ସମ୍ପାଦକ ହୋଇଥିଲେ ।
। ୧୯୬୭ ଜୁଲାଇରେ ସେ "ପୌରୁଷ' ପତ୍ରିକା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ସଂପାଦନା କରିଥିଲେ । ସେ ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ରାଜନୀତି ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିବା ସହ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ସେ ରାଜ୍ୟ ଯୁବକଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ଥିଲେ । ୧୯୫୪ରୁ ୧୯୬୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କମିଟି ସଦସ୍ୟ ରହି ଆସିଥିଲେ ।
୧୯୭୧ ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଥର ଲାଗି ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ କ୍ୟାବିନେଟ୍ରେ ୧୯୭୩ରୁ ୧୯୭୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।
୧୯୮୦ ଜାନୁଅ।ରୀ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ପୁଣିଥରେ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ସେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଓ ଶ୍ରମ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀପଦ ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ । ୧୯୮୦ ଜୁନ ମାସରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଅଳଂକୃତ କରିଥିଲେ ଓ ଆଠଗଡ଼ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଉପନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ୧୯୮୫ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଉଭୟ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଓ ଆଠଗଡ ଆସନରୁ ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜାନକୀବଲ୍ଲଭଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ବ୍ୟାପକ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ବିକାଶ ଘଟିଥିଲା । ହଜାରେ ଦିନରେ ହଜାରେ ଶିଳ୍ପ ତାଙ୍କର ସ୍ଲୋଗାନ ଥିଲା ଓ ସେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ସେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ସମୟରେ ହୋଟେଲ ବ୍ୟବସାୟକୁ ରାଜ୍ୟରେ ଶିଳ୍ପର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ସେ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ତତ୍କାଳୀନ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଜାନକୀବଲ୍ଲଭଙ୍କୁ ଆସାମର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେହିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ୱର ୧୧ତାରିଖରେ ସେ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବେଳେ ଗତ ବର୍ଷ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଜାନକୀବଲ୍ଲଭଙ୍କ ଅନୁବାଦିତ ପୁସ୍ତକ, ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା ଓ କଳାକୃତିର କେତେକ ନିଦର୍ଶନ ହେଲା ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକା (କାବ୍ୟ), ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ (ଚରିତଗାଥା) , ମାଲୁଣୀର ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ (ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ) , ସ୍ବପ୍ନ ସନ୍ତକ (ପ୍ରବନ୍ଧ ସଙ୍କଳନ), ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରବନ୍ଧ (ପ୍ରବନ୍ଧ ସଙ୍କଳନ), ବିବିଧ ସ୍ତମ୍ଭ (ପ୍ରବନ୍ଧ ସଙ୍କଳନ), ପ୍ରବନ୍ଧ ସଙ୍କଳନ, ମହାଭାରତ, ରାମାୟଣ ଓ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ସ୍ମୃତି ।
ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପୁସ୍ତକ ହେଲା ବାଚସ୍ପତି ମହୋଦୟ (୨୦୧୨): ୨୦୦୪ ରୁ ୨୦୦୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତାଭାବେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାରେ ଦେଇଥିବା ବକ୍ତବ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକର ସଙ୍କଳନ ଅନୁବାଦ (ସମ୍ପାଦନା) ରାଜା ଭର୍ତ୍ତୃହରି ପ୍ରଣୀତ ନୀତି ଶତକ, ଶୃଙ୍ଗାର ଶତକ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଶତକର ଓଡିଆ କାବ୍ୟାନୁବାଦ ବଙ୍କିମ ଉପନ୍ୟାସ ମାଳା (ଛଅ ଖଣ୍ଡ) ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତର ଗଦ୍ୟାନୁବାଦ ଓ ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳି ସମ୍ପାଦନା (ସମ୍ପାଦନା)।
