ଭୁବନେଶ୍ବର, ଫେବ୍ରୁଆରି ୧୧ (ଲୋକାଲ ୱାୟାର): ମୁଣ୍ଡରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ରଂଗ କରାହୋଇଥିବା ମାଟିପାତ୍ର ଧରି ଶତାଧିକ ମହିଳା ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ଦଶପଲ୍ଲା ବ୍ଲକର ଗମ୍ଭାରୀଖୋଳ ଗାଁ ଆଡ଼କୁ ମାଡ଼ି ଚାଲିଥିଲେ।
ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ସେହି ମାଟିପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଗତ ଖରିଫ ଋତୁରେ ସେମାନଙ୍କ ଜମିରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ଧାନ ବିହନ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁ ବିହନ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶୀ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଧରି ଏହି ଅଂଚଳବାସୀ ଯେଉଁ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ କରିଆସୁଛନ୍ତି।
ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏହି ଧାଡ଼ି ଲମ୍ବିଥିଲା ଏଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ବାର୍ଷିକ ବିହନ ପର୍ବ ଆଡ଼କୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଏମାନଙ୍କ ଭଳି ଆଖପାଖ ଅଠର ଖଣ୍ଡ ଗାଁଲୋକ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ ଆଉ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଘରୁ ଦେଶୀ ଧାନ ବିହନ ସହ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।
ଦେଶୀ ବାଦ୍ୟର ତାଳେ ତାଳେ ଧାନ ବିହନ ନେଇ ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାମାନେ ଆଗେଇଚାଲିଥିଲେ ପର୍ବସ୍ଥଳକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଅମଳ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ସହ ବିହନ ବଦଳ କରି ସମସ୍ତ ଚାଷୀ ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ବୋଲି ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥିଲେ।
କନ୍ଧ-ଅନ୍ଧାରିକୁଟୁ ଗାଁର କଇଁତା ମାଝି (୪୫)ଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଉତ୍ସବ ହିଁ ଥିଲା।
ଗତ କିଛି ବର୍ଷର ଲଗାତର ମରୁଡ଼ି ପରେ ୨୦୧୯ ଖରିଫ ଋତୁରେ ତାଙ୍କ ଜମିରେ ଭଲ ଫସଲ ହୋଇଥିଲା।
"ସରକାର ଯୋଗାଇଦେଉଥିବା ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନକ୍ଷମ ବିହନ, ଯାହା ବଜାରରେ ମିଳୁଛି, ଆମକୁ ନିୟମିତ ଫସଲ ହାନିରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିନଥିଲା।
ତେଣୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ମୁଁ ମୋ ଜମିରେ ପାରମ୍ପରିକ ଝୁମ୍ପୁରି ଜାତୀୟ ବିହନ ବୁଣିଥିଲି। ଆଉ ମୁଁ ଅତି ଖୁସି ଯେ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ମୁଁ ଏଥର ଭଲ ଅମଳ କରିପାରିଛି।
ଅନିୟମିତ ବର୍ଷା ଓ ପାଣିର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଗତ ଖରିଫ ଋତୁରେ ଆମ ଅଂଚଳର ଅନେକ ଚାଷୀ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ," ବୋଲି କହନ୍ତି କଇଁତା।
ଚାଷୀମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଅଂଚଳ ପାହାଡ଼ିଆ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ପାଣିର ଅଭାବ ସାଙ୍ଗକୁ ଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ମରୁଡ଼ି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଚାଲିଛି।
ଅଧିକ ଅମଳ ଆଶାରେ ସରକାର ଚାଷୀଙ୍କୁ ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ବିହନ ଯୋଗାଇଦିଅନ୍ତି।
ତେବେ ଚାଷୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ସାମାନ୍ୟ ପାଣିପାଗ ଏପଟସେପଟ ହେଲେ ଏହି ବିହନରୁ ଉପୁଜିଥିବା ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏସବୁ ବିହନର ଆମ ପାଣିପାଗ ସହଣି ଶକ୍ତି କମ୍।
"ଚାଷ ଋତୁ ଆରମ୍ଭରେ ଯେତେବେଳେ ଖୁବ୍ କମ୍ ବର୍ଷା ହୁଏ ବା ଅଧିକ ବର୍ଷା ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ବିହନରୁ ଗଛ ଉଠିବା କଷ୍ଟକର। ସେହିପରି ଚାଷ ମଝିରେ ଅଧିକ ବର୍ଷା ହୋଇ ବିଲରେ ପାଣି ଜମିଲେ ଧାନଗଛର ମୂଳ ସଢ଼ିଯାଏ। ମରୁଡ଼ି ଭଳି ସମୟରେ ଜମିରେ ଏଭଳି ଧାନ ଗଛ ପୋଡ଼ିଗଲା ଭଳି ଦିଶେ। ସେ ଯାହା ଯେତେବେଳେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଚାଷୀ ହିଁ କ୍ଷତି ସହେ," ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ବରପାଲି ଗାଁର ଚାଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ (୪୭) କହନ୍ତି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ସବୁଜ ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଚାଷଜମିକୁ ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ବିହନ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଯାହାର ମରୁଡ଼ି ଓ ବନ୍ୟା ସହଣି ଶକ୍ତି ନାହିଁ।
ଏସବୁ ପାଇଁ ପାଣି ସାଙ୍ଗକୁ ରସାୟନିକ ସାର ଓ କୀଟନାଶକ ପରିଚାଳନା ସଠିକ୍ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଉଚ୍ଚ ଜାଗାରେ ରହୁଥିବାରୁ ଏହି ଅଂଚଳର ଅଧିକାଂଶ ଚାଷୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବର୍ଷାଜଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାନ୍ତି।
"ଯଦିଓ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ରସାୟନିକ ସାର ଆବଶ୍ୟକ କଲା, ତଥାପି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦୁଇ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ବିହନ ଆମକୁ ଭଲ ଉତ୍ପାଦନ ଦେଲା।
ତେବେ ଏହା ଅଘଧିକରୁ ଅଧିକ ପୋକ ତଥା ରୋଗଙ୍କୁ ବି ଡାକିଆଣିଲା ବୋଲି କହିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଚାଷୀମାନେ ବଜାରରୁ କୀଟନାଶକ ଆଣି ଫସଲ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ।
ଏହିପରି ଭାବରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଚାଷ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଲା," ବୋଲି କହନ୍ତି ଜାମୁସାହିର ଚାଷୀ ରବିନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ (୫୫)।
ରବିନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାୟ ୪୦ ବର୍ଷ ହେଲା ତାଙ୍କ ଅଂଚଳକୁ ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ବିହନ ଆସିଛି।
ତେବେ ଗଲା କିଛି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଅନିୟମିତ ବର୍ଷା ତଥା ପାଣିପାଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଏହି ବିହନରୁ ଅମଳ କମିବାରେ ଲାଗିଛି, ଅପରପକ୍ଷରେ ଶ୍ରମିକ, ସାର ଓ କୀଟନାଶକ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଚାଲିଛି ବୋଲି ରବିନ୍ଦ୍ର କହନ୍ତି।
ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଓଡ଼ିଶାର କେତେକ ଆଦିବାସୀ ଗାଁର ଚାଷୀମାନେ ନିଜ ଅଂଚଳର ଜଳବାୟୁକୁ ସୁହାଇଲା ଭଳି ଦେଶୀ ବିହନ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି।
ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇବା ଲାଗି ଅତ୍ୟଧିକ ରସାୟନିକ ସାରର ପ୍ରୟୋଗ ଜମିର ଉର୍ବରତା ଶକ୍ତି (ପ୍ରାକୃତିକ ମାଇକ୍ରୋଫୋବିଆ) ନଷ୍ଟ କରିବା ସହ ଲୁଣି ଅଂଶ ବଢ଼ାଇଦିଏ।
ଏହାମଧ୍ୟ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଜୈବ ବିବିଧତା ହାନି ସାଙ୍ଗକୁ ଜଳବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଜମିର ଉର୍ବରତା ହାନି, ପାରମ୍ପରିକ ଚାଷ ସଂପର୍କରେ ଜ୍ଞାନର ଅବକ୍ଷୟ ଓ ମଣିଷର ଜୀବନଧାରଣ ମାନ ଉପରେ କୁପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ।
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଅସ୍ଥିର ପାଣିପାଗ ଭିତରେ ଘାଣ୍ଟି ହେଉଥିବା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଚାଷୀମାନେ ଚଳିତ ବର୍ଷର ଚାଷରୁ ଗତବର୍ଷର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଭରଣା କରିବାକୁ ସବୁବେଳେ ଆଶା ରଖନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ଭିତରେ ରହିଥାନ୍ତି।
"ନିଜ ପାଖରେ ଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ସଂପଦ ଓ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟ ଅବକ୍ଷୟର ଶିକାର ହୋଇଥିବାରୁ ଅସ୍ବଚ୍ଛଳ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଧାରଣ ମାନର ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଷମ," ବୋଲି ମାର୍ଡାବାଡ଼ି ଗାଁର ଶିକ୍ଷକ ନିରଂଜନ ଜାନି କହନ୍ତି।
ଏଭଳି ଏକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବୟସ୍କ ଚାଷୀମାନେ ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ବିହନ ଉପରୁ ଆଶା ଛାଡ଼ି ସେମାନଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ ଦେଶୀ ବିହନ ଆଡ଼କୁ ପୁଣି ମୁହଁ ଫେରାଇଛନ୍ତି।
"ତେବେ ଏହାରି ଭିତରେ ଏହି ଚାଷୀମାନେ ଅନେକ ଦେଶୀ ବିହନକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହରାଇସାରିଛନ୍ତି। ସେ ଯାହାହେଉ ଆମେ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଚାଷୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ 50ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକାର ଦେଶୀ ଧାନ ଓ ଅନ୍ୟ ବିହନ ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିଛୁ," ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ଅଂଚଳରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ "ନିର୍ମାଣ" ସଂଗଠନର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାନ୍ତି କହନ୍ତି।
ଜମିର ଉର୍ବରତା ଶକ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ସାଙ୍ଗକୁ ଜୈବ ପରିମଣ୍ଡଳର ସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆଖପାଖ ୧୮ ଖଣ୍ଡ ଗାଁର ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଏହି ବିହନ ବଣ୍ଟା ଯାଇଥିଲା।
"ପାରମ୍ପରିକ ଦେଶୀ ବିହନ ଅଦଳ ବଦଳ ବିହନ ପର୍ବର ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ," ବୋଲି କହନ୍ତି ପ୍ରଶାନ୍ତ।
"ସ୍ଥାନୀୟ ଅଂଚଳର ଜଳବାୟୁ ଓ ପରିବେଶକୁ ସହିପାରିବା ଭଳି ବିହନ ହିଁ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଶୀ ବିହନ। ଏଥିରେ ରୋଗପୋକର ଡର ନଥିବା ସାଙ୍ଗକୁ ଏହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୈବିକ ପଦ୍ଧତିରେ ହୋଇଥାଏ," ବୋଲି କନ୍ଧମାଳ କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରର ବରିଷ୍ଠ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦେବାଶିଷ ମିଶ୍ର କହନ୍ତି।
ସରକାର ଯୋଗାଉଥିବା ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ହାଇବ୍ରିଡ୍ ବିହନରୁ ମୋହଭଂଗ ହେବା ପରେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା ତୁମୁଡ଼ିବନ୍ଧ ବ୍ଲକ ଅଂଚଳର ଆଦିବାସୀମାନେ ଏବେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ହେଲା ଦେଶୀ ଧାନ, ତୈଳବୀଜ, ଦାଲିଜାତୀୟ ଫସଲ ଓ ପନିପରିବା ଚାଷ ଉପରେ ଜୋର୍ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଯେହେତୁ ଆଦିବାସୀମାନେ ଅଣଜୈବିକ ସାର ଓ କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଏସବୁ ଫସଲରେ ସେମାନଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ ଜୈବିକ ପରୀକ୍ଷାନିରୀକ୍ଷା ବି ଫେଲ୍ ମାରେ, ତେଣୁ ଫସଲ ହାନି ହିଁ ସାର ହୁଏ।
"ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ବିହନ ଚାଷ କଲେ ସେହି ଜମିର ହୁଡ଼ାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚାଷ ଠିକରେ ହୁଏନାହିଁ। ସେହିପରି ପାଖ ଜଙ୍ଗଲରେ ପତ୍ର, ଫଳ ଓ ମହୁ କମିଯିବାର ମଧ୍ୟ ଆମେ ଦେଖିଛୁ," ବୋଲି କହନ୍ତି ଚାଷୀ ବଟ ମାଝି (୬୦)।
୨୦୧୧ ମସିହାର ଅନୁଭୂତିକୁ ମନେ ପକାଇ "ନିର୍ମାଣ"ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାନ୍ତି କହନ୍ତି, "ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏହି ଅଂଚଳକୁ ଅଧ୍ୟନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲୁ, ସେତେବେଳେ ଲୋକେ ଅକପ୍ରକାର ନିରାଶ ହୋଇସାରିଥିଲେ ଓ ଆମେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଆଦିବାସୀ ଚାଷୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ ବିହନ ଆଡ଼କୁ ଫେରାଇନେବାର ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ କଲୁ।
"ସରକାରୀ ବିହନ ହିଁ ଆମର ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାର କାରଣ। ତେଣୁ ଆମେ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଆମ ଚାଷ ପଦ୍ଧତି ଆଡ଼କୁ ଫେରିବା ଛଡ଼ା ଆମ ପାଖରେ ଆଉ କିଛି ବାଟ ନଥିଲା। ଆମେ ଦେଶୀ ମାଣ୍ଡିଆ ଓ ମକା ଛଡ଼ା କୁନ୍ଧା ଧାନ, କଳା ଧାନ, ଭାତବୁରାଇ ଭଳି ଦେଶୀ ଧାନ କରୁଛୁ," ବୋଲି କାଓବାଲି ଗାଁର ଗଣ୍ଡ ସଂପ୍ରଦାୟର ଚାଷୀ ମଥୁରା ପାତ୍ର (୬୫) କହନ୍ତି।
ଏହି ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ୫୦ଟି ଆଦିବାସୀ ଗାଁର ଏକ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଚାଷୀ ଏବେ ପାଖାପାଖି ଶହେ କିସମର ଦେଶୀ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଛନ୍ତି।
ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୈବିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଏହି ଚାଷ କରାଯାଉଥିବା "ନିର୍ମାଣ"ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶୋୟୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।
(ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଲିଖିତ ଏହାର ମୂଳ ଇଂରାଜି ଲେଖାଟି INDIA.MONGABAYରେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି।)
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
ପଛୁଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲୁଥିବା ଯୋଜନାର ଢାଞ୍ଚାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା (ଅଭିମତ)
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ବିକାଶ ପରିଷଦ" ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ ଅଧିକ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୋଇଥିବା ଖୁସିର ବିଷୟ, ମାତ୍ର ଏହାର ଢାଞ୍ଚାରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଆହୁରି କିଛି ପ୍ରଶାସନିକ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
ଉତ୍କଳୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ପରିପୁଷ୍ଟ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ନିମନ୍ତେ ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
କେବଳ ରାଜ୍ୟ ଭିତରେ ନୁହେଁ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେବା ଯାଞ୍ଚନୀୟ ।
କୋଭିଡ-୧୯ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ମୁକାବିଲାରେ ଦେଶର ଶୀର୍ଷ ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାରୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି ।
କୋଭିଡ-୧୯ ସଙ୍କଟକୁ ସଫଳ ଭାବେ ମୁକାବିଲା କରିଥିବା କେରଳ ଓ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି ।
ଶବହେବାକୁ ଭାବିଥିଲେ, ଏବେ ଶବକୁ ସାଥୀ କରିଛନ୍ତି ସାଥୀ ଋତୁରାଣୀ (ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର)
ଏମିତି ଜଣେ ମହିଳା ହେଲେ ଋତୁରାଣୀ ସେନାପତି । ନିଜ ଘର ବାଲେଶ୍ୱର ହୋଇଥିଲେ ବି ରହୁଛନ୍ତି ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳରେ ।
ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ଭଳି ସେ ବି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ । ବିବାହ କରିବେ, ସ୍ୱାମୀ, ପରିବାର, ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ସମୟ କାଟିବେ ।
ସଂଗ୍ରହାଳୟର ସମୃଦ୍ଧ ତାଳପତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଗ୍ୟାଲେରିରେ ୨୭ଟି ବିଷୟରେ ୨୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।
ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୱତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମଧ୍ୟଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସମୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ତିନିଟି ବିରାଟ ହଲରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି ।
କେହି କାହାକୁ ଦେଖା ନହୋଇପାରିଲେ କ'ଣ ହେଲା କିନ୍ତୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହିବାକୁ ଭୁଲି ନାହାନ୍ତି ।
ଖାସ୍ କରି ବଡ଼ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆମ ଓଲିଉଡର ତାରକାମାନେ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ମେରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ୍ କହି ବଡ଼ଦିନର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ଶୁଭକାମନା ଜଣାଇଛନ୍ତି ।
