ହଠାତ୍ ଓଡିଶାର ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ସାମାଜିକ ଜୀବନରେ ଚର୍ଚା ର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆସିଚି ଏକ ଗାଁ। ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା ସୁକିନ୍ଦା ବ୍ଲକ୍ ର ନଗଡା ଗାଁ। ଏହା ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଦୁର୍ଗମ କନ୍ଧମାଳ କି କୋରାପୁଟ୍ ନୁହଁ, ଯଦିଓ ଏହି ଗାଁ ରେ ଜୁଆଂଗ ଆଦିବାସୀ ବସବାସ କରନ୍ତି ।
ଖଣି ଓ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଢେର୍ ଆଗୁଆ ସୁକିନ୍ଦା ଅଂଚଳର ଏହି ଗାଁ ରେ ଗତ ୬ ମାସ ଭିତରେ ୨୨ ଜଣ ଶିଶୁ ଅପପୁଷ୍ଟି, ଅଖାଦ୍ୟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ଅଭାବରୁ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେଣି।
ଶିଳ୍ପ ନଗରୀ କଳିଙ୍ଗ ନଗରଠାରୁ ମାତ୍ର ପଚାଶ କିଲୋମିଟର ଦୂର ଏହି ଗାଁକୁ ରାସ୍ତା ନାହିଁ। ପାହାଡ ଚଢି ଏହି ଗାଁ ରେ ପହଂଚିବାକୁ ପଡେ। ସୁକିନ୍ଦା ବ୍ଲକ୍ ର କୁହିକା ଠାରୁ ନଗଡା ଯିବାକୁ ପାଦ ଚଲା ବାଟରେ ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ସମୟ ଲାଗେ ।
ଏହି ଦୁର୍ଗମ ପଥ ଦେଇ ଗାଁ ରେ ପହଂଚିବା ଆଦୌ ସମ୍ଭବ ନୁହଁ । ଏକଥା ଆମେ କହୁନୁ, ଓଡିଶା ସରକାରଂକ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସଚିବ ଆରତି ଆହୁଜା ଗତ ୧୩ ଜୁଲାଇ ରେ ଯେଉଁ ରିପୋର୍ଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି ସେଥିରୁ ଏହି ତଥ୍ୟ ମିଳୁଛି।
୧. ଉପର, ତଳ ଓ ମଝି ନଗଡା ଗାଁ ରେ ମୋଟ୍ ୩୮ ଟି ପରିବାରର ୨୯୫ ଜଣ ଲୋକ ରୁହନ୍ତି । ଏହା ସହିତ ଗୁହିଆଶାଳ ଗାଁ ରେ ୨୬ ଟି ପରିବାରର ୨୪୮ ଜଣ ବାସିନ୍ଦା ଅଛନ୍ତି।ଏମାନଂକ ଗାଁ କୁ ରାସ୍ତା, ପାଣି, ବିଜୁଳି, ରାସନ ଇତ୍ୟାଦିର କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ ।
ପ୍ରାୟ ୮-୧୦ କିଲୋମିଟର ଚାଲି ଚାଲି ଆସିଲେ ଯାଇ ଏମାନେ ଖାଦ୍ୟ କିଣି ପାରିବେ । ତେଣୁ ପିଲାଂକୁ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇବା ସମ୍ଭବ ହେଉନାହିଁ ।ଗତ ଜୁନ୍ ମାସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ୬ ଜଣ ଶିଶୁ ଅପପୁଷ୍ଟି କାରଣରୁ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଡାକ୍ତରୀ ରିପୋର୍ଟ୍ କହୁଛି ।
୨. ନଗଡା ଗାଁ ରେ ୧୨୨ ଜଣ ଶିଶୁ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ କି କେବଳ ଖାଇବାକୁ ଭାତ ଓ ଲୁଣ ଖାଇବାକୁ ପଆନ୍ତି ବୋଲି ରାଜ୍ୟ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଉଷା ଦେବୀ ଖୋଲାଖୋଲି ସ୍ବୀକାର କରିଛନ୍ତି ।
୩. ଜାନୁଆରୀ ରୁ ଜୁନ୍ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ୨୨ ଜଣ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ କହୁଥିବା ବେଳେ ନିକଟସ୍ଥ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଟାଟା ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରର ରିପୋର୍ଟ୍ ଆଧାରରେ ଏଠିକାର ଅପପୁଷ୍ଟି ଜନିତ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ୧୨ ବୋଲି ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସଚିବ କହିଛନ୍ତି।
୪. ନଗଡା କୁ ମିଶେଇ ଆଉ ଚାରି ପାଂଚଟି ଗାଁ ପାଇଁ ଜଣେ ଆଶା କର୍ମୀ ଯିଏ କି ନଗଡାଠୁ ପ୍ରାୟ ୧୨ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂର ଦେଓ ଗାଁ ରେ ରୁହନ୍ତି।ଜଣେ ଅଙ୍ଗନବାଡି ଓ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସହାୟିକା ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ ହେଁ ସେମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୦-୧୨ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ରୁହନ୍ତି।
୫. ଗାଁ ରେ ଲୋକଂକ ଜୀବିକା ହେଉଛି ପୋଡୁ ଚାଷ ଓ ଛେଳି ଚାଷ । ପିଇବା ପାଣିର କୌଣସି ସୁବିଧା ନାହିଁ।ପାହାଡ ଉପରକୁ ରାସ୍ତା ତିଆରି କରିବାକୁ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ମାନେ ଆଗ୍ରହୀ ନୁହନ୍ତି ।
୬. ପାହାଡ ଛାଡ଼ି ଆଦିବାସୀ ମାନେ ତଳକୁ ଆସନ୍ତୁ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରୀ ଉଷା ଦେବୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ବିଧାୟକ ପ୍ରୀତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡାଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ।ବିକାଶ ଲାଗି ଉଦବାସ୍ତୁ ହେବାପରି ଅମାନବୀୟ ଓ ମୁର୍ଖତାପୂର୍ଣ ଯୁକ୍ତି ଆଦୌ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ ବୋଲି ମାନବ ଅଧିକାର ସଂଗଠନ ଓ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଗୁଡିକ କହିଛନ୍ତି ।
୭. ନଗଡା ଗାଁ ର ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦିନ ସହିତ ଓଡିଶାର ବିକାଶ ତଥା ଅଭିବୃଦ୍ଧି କୁ କେମିତି ବିଶ୍ଲେଷଣ କରାଯିବ?ରାଜନୀତିରେ ସୁକିନ୍ଦା ର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତୃତ୍ବ ରହିଆସିଛି ।
ସୁକିନ୍ଦା ର ବିଧାୟକ ଓଡିଶାର ଅନ୍ୟତମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତା।ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ତଥା ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଘଡେଇ ଏହି ଅଂଚଳକୁ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରି ଆସୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ଟାଟା କମ୍ପାନୀ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଖଣି ପକେଇ ବସିଛି। ତଥାପି ନଗଡା ର ଏହି ଅବସ୍ଥା କାହିଁକି ? ଏହାର ଉତ୍ତର କିଏ ଦେବ ?
୮. ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସଚିବ ଆରତି ଆହୁଜାଂକ ଚାରି ପୃଷ୍ଠା ର ଛୋଟିଆ ରିପୋର୍ଟ୍ ଟି ଗୋଟେ ବଡ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଚିନ୍ତିତ କରାଇ ଦେଉଛି । ଯେଉଁ ମାନଂକ ସମ୍ପତ୍ତି କୁ ଖଣିରୁ ଖୋଳି ଆମେ ବିକାଶର ଇମାରତ ଗଢିଲୁ, ସେମାନଂକୁ ଆମେ ଦେଇଛୁ କଣ?
୯. ଓଡିଶା ସରକାର ଜଣ ମଂଗଳ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ବାରମ୍ବାର ଲୋକଂକ ଆସ୍ଥା ଭାଜନ ହେଉଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହା ଯାଉଛି।ଜନନୀ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ଠୁଁ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଯୋଜନା ଅର୍ଥାତ୍ ପିଲା ଜନ୍ମ ଠୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯନ୍ତ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲୋକଂକୁ ସରକାରୀ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆ ଯାଉଛି ବୋଲି ରାଜ୍ୟ ବିଜେଡି ସରକାର ବାହାବା ନେଉଛନ୍ତି ।ନଗଡା ଅପପୃଷ୍ଟି ଜନିତ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟଣା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଂକ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ଗୁଡିକର ବିଫଳତା କୁ ପଦାରେ ପକାଇଦେଇଛି ।
୧୦. ରାଜ୍ୟ ସରକାରଂକ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ବିଭାଗ ଅଧିନରେ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁଂକୁ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ତଥା ପୁଷ୍ଟି ଜନିତ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ମମତା ଯୋଜନା, ପୁଷ୍ଟି ସହାୟତା ଓ ସଚେତନତା ଯୋଜନା, ଟୀକା କରଣ, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ସମେତ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଆହୁରି ଅନେକ ଯୋଜନା ର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ।ତେବେ ଘୋଷଣା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ଯେ ନାହିଁ, ଏହା ନଗଡା ରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି ।
୧୧. ପ୍ରତି ମାସର ୧୫ ତାରିଖକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପୁଷ୍ଟିକର ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରି ଆସୁଛନ୍ତି।ଏହ ଦିନ ପ୍ରତି ଜିଲ୍ଲା, ବ୍ଲକ୍, ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଗୋଷ୍ଠୀ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଗୁଡିକରେ ବିଶ୍ବ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ର ମାନକ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତି ଶିଶୁର ପୁଷ୍ଟି ପରୀକ୍ଷା ହେବା କଥା।ନଗଡା ସମେତ ରାଜ୍ୟର ଆଦିବାସୀ ବହୁଳ ଗାଁ ଗୁଡିକରେ ଏହା ବିଲକୁଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁନାହିଁ।
ଖଣିଜ ଖୁସି ଓ କର୍କଟ ରୋଗର ଧୂଳି (ରୋକ୍ ଠୋକ୍)
୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଆମେରିକାର ବ୍ଲାକ୍ସ୍ମିଥ୍ ଇନ୍ଷ୍ଟିଚୁ୍ୟଟ୍ ଓଡ଼ିଶାର ସୁକିନ୍ଦା ଉପତ୍ୟକାକୁ ପୃଥିବୀର ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଦୂଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲା । ସେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ଅତିରଞ୍ଜିତ ବୋଲି କହି ଉଡେଇ ଦେଇଥିଲେ । ତେବେ ସମୟକ୍ରମେ ଏହି ରିପୋର୍ଟର ସତ୍ୟତା ଅଧିକ ପ୍ରାଣବନ୍ତ ଲାଗୁଛି ।
ଭାରତର ୯୮ ଭାଗ କ୍ରୋମାଇଟ୍ ଗଚ୍ଛିତ ଥିବା ସୁକିନ୍ଦା ଉପତ୍ୟକା ଶିଳ୍ପପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଭୂସ୍ୱର୍ଗ ପାଲଟିଥିବାବେଳେ ସ୍ଥାନୀୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଜୀବନ୍ତ ନର୍କ ପାଲଟି ଯାଇଛି । ଇସ୍ପାତ୍, ଆଲୟ୍ ଓ ଚମଡ଼ା ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପାଇଁ କ୍ରୋମାଇଟ୍ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
ଏବଂ ଦେଶର ସବୁଠୁ ଅଧିକ କ୍ରୋମାଇଟ୍ ସୁକିନ୍ଦାରେ ମିଳିଥାଏ । କ୍ରୋମାଇଟ୍ ଖଣିର ଉପସ୍ଥିତି ଓ ଖଣିଜ କାରବାର ଯୋଗୁଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କି ପ୍ରକାର ପ୍ରଭାବ ପଡୁଛି, ତା'କୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟସରକାର ଖୁବ୍ ବେଶୀ ଆକଳନ କରୁନାହାନ୍ତି । ଯାହାବି କାଁଭାଁ ଆକଳନ ହେଉଛି ତାହା ସରକାରୀ ନାଲିଫିତା ତଳେ ପଡ଼ି ରହୁଛି ।
ଏହାକୁ ନେଇ ସୁକିନ୍ଦା ଅଞ୍ଚଳରେ ରାଜନୀତି କେବେବି ହୋଇନାହିଁ । ନିକଟରେ ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲାର ବିଚାର କରି ମାନ୍ୟବର ଅଦାଲତ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ ଦେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିଦେଇଛନ୍ତି ।
ସୁକିନ୍ଦା ଉପତ୍ୟକା କ୍ରମଶଃ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମୃତୁ୍ୟଯନ୍ତା ପାଲଟିଛି । କ୍ୟାନ୍ସର୍ ସମେତ ବହୁ ମାରାତ୍ମକ ରୋଗ ଏହି ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରୁଛି । ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କ ଯେଉଁ ରିପୋର୍ଟକୁ ଅଦାଲତ ସନ୍ତୋଷଜନକ ନୁହଁ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ସେହି ରିପୋର୍ଟରେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋମାଇଟ୍ ଖଣିର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ।
କ୍ରୋମାଇଟ୍ ଧୂଳି ଯୋଗୁଁ ଡାଇବେଟିସ୍, ଚର୍ମରୋଗ, ଗେଷ୍ଟ୍ରୋସାଇଟି୍ରସ୍ ଭଳି ରୋଗ ବଢିଚାଲିଛି । ପାଣି, ପବନ ଓ ଧୂଳିରେ ଜୀବନନାଶକାରୀ ଜୀବାଣୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି । ଏହା ସୁକିନ୍ଦା ଉପତ୍ୟକାର ସାତୋଟି ପଞ୍ଚାୟତରେ ରହୁଥିବା ଷାଠିଏ ହଜାର ଲୋକ ଓ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ପାଞ୍ଚୋଟି ପଞ୍ଚାୟତର ଚାଳିଶ ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି ।
ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଲୁଚାଇବାର କିିଛିନାହିଁ । ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ଦାୟୀ କିଏ, ତାହାର ଉତ୍ତର କାହା ପାଖରେ ନାହିଁ । ସୁକିନ୍ଦା ଉପତ୍ୟକାରେ ଇମ୍ଫା, ହ୍ୟାକର୍, ଜିନ୍ଦଲ୍, ଟିସ୍କୋ, ଓଡ଼ିଶା ମାଇନିଂ କର୍ପୋରେସନ୍, ବାଲେଶ୍ୱର ଆଲଏଜ୍ ଭଳି କମ୍ପାନୀର ଖଣି ରହିଛି । ଏହିସବୁ ଖଣି ଓପନ୍କାଷ୍ଟ୍ ହୋଇଥିବାରୁ ଓ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଧୂଳି ତଥା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ମାଟି ଓ ପାଣି ରେ ମିଶୁଥିବାରୁ ଏହା ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ।
ଖୋଦ୍ ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କ ରିପୋର୍ଟରେ ଖଣି ପାଇଁ ମୃତୁ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ହାନିର ସମ୍ଭାବନାରେ ପ୍ରାୟ ଅଢେଇଲକ୍ଷ ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ଦାୟୀ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇନାହିଁ ।
ସବୁଠୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର କଥା ହେଉଛି ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ପ୍ରତି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ବିପଦକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣ, ରାଜନେତା, ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ନାଗରିକ ସମାଜ ଚିନ୍ତିତ ହେଲା ଭଳି ମନେ ହେଉନାହିଁ । ସୁକିନ୍ଦା କେବଳ ଏକ ଉଦାହରଣ ମାତ୍ର ।
ସୁକିନ୍ଦା ଭଳି କେଉଁଝର, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା, ସୁନ୍ଦରଗଡ଼, କୋରାପୁଟ୍, ମୟୂରଭଞ୍ଜ, ରାୟଗଡ଼ା ଇତ୍ୟାଦି ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଆହୁରି ଗୁରୁତର । ଏହାକୁ ନେଇ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ ସତର୍କ ଥିଲା ପରି ମନେ ହେଉନାହିଁ । ସେହିପରି ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ନେଇ କାମ କରୁଥିବା ବେସରକାରୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏ ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ନିରବ ରହିଥିଲା ଭଳି ମନେହେଉଛି ।
କ୍ରୋମାଇଟ୍ ଖଣି ଯୋଗୁଁ ସୁକିନ୍ଦାର ଜନଜୀବନ କେବଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇନାହିଁ । ଖଣି ଯୋଗୁଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ଓ ଜୀବିକା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି । ନିକଟରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ସୁକିନ୍ଦା ଅଞ୍ଚଳରେ ଖଣି କାରବାର ଯୋଗୁଁ ୧୯୭୫ରେ ପାଖାପାଖି ୪୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ କାମ ମିଳୁଥିଲା ।
ବିଭିନ୍ନ ଖଣି ବନ୍ଦ ହେଲା ପରେ ଏବେ ଏଥିପାଇଁ ମାତ୍ର ୪,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ କାମ କରିବା ସୁଯୋଗ ମିଳୁଛି । ଅର୍ଥାତ୍ ଗତ ୩୫ ବର୍ଷ ଭିତରେ ୩୫ ହଜାର ଲୋକ ନିଜର ଜୀବନ ଓ ଜୀବିକା ହରାଇ ସାରିଲେଣି । ଖଣିରେ କାମ ସରିଗଲା ପରେ କୃଷିକାମକୁ ଆଧାର କରି ବଞ୍ଚôବା ଆଉ ସମ୍ଭବ ନୁହଁ ।
କ୍ରୋମାଇଟ୍ ମିଶା ଧୂଳି ଜମି ସୁକିନ୍ଦା ଅଞ୍ଚଳର ମାଟି ଅନୁର୍ବର୍ ଓ ଚାଷ ଅନୁପଯୋଗୀ ହୋଇଯାଇଛି । ସେଥିରେ ଫସଲ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ । ସେହିପରି ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବାହିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବଡ଼ ନଦୀ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଦୂଷଣର ଶିକାର ହୋଇଛି । ଖଣି ଓ ଶିଳ୍ପ କାରବାର ଯୋଗୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ।
ଖଣି ମାଲିକମାନଙ୍କର ଅମାନବୀୟ ଆଚରଣ ଓ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥକୁ ନଈ ପଠାରେ ଫୋପାଡ଼ି ଦେବାର ପ୍ରବଣତା ଯୋଗୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେଉଛି । ଯେଉଁ ଖଣି ମାଲିକମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀର ପ୍ରଦୂଷଣ ପାଇଁ ଦାୟୀ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତ କଲାଭଳି ସାହସ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡର ନାହିଁ ।
ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଖଣିକୁ ନେଇ ବହୁ ସମସ୍ୟା ଓ ସଂକଟ ରହିଛି । ତେବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ବଜେଟ୍ରେ ଖଣିରୁ ହେଉଥିବା ଆୟ ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଆଶା । ତେଣୁ ଖଣି ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ସାହସ ନାହିଁ ବା ସାମର୍ଥ୍ୟ ନାହିଁ ।
ଆଦାୟ କରିଥିବାବେଳେ ଏହା ୫୧୮୬କୋଟିରେ ସୀମିତ ରହିଛି । ଚଳିତ ବର୍ଷ ସରକାର ଖଣିରୁ ୬୬୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆଦାୟ କରିବାର ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆସିଲା ପରେ ଖଣିରୁ ମିଳୁଥିବା ରାଜସ୍ୱକୁ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଉପଲବ୍ଧି ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି । ତେବେ ଏହି ଉପଲବ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ସାଧାରଣ ଜନଜୀବନ କେତେ ପରିମାଣରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି, ତା'ର ଆକଳନ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ କି ?
କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି । ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା ମାନବ ସମ୍ବଳ ଓ ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଖି ବୁଜି ଦେବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ନିଦେ୍ର୍ଧଶନାମା ରହିଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାର ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆମେ ଦେଖି ଆସିଛୁ ।
ବଡ଼ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ଖଣି କାରବାର ଯୋଗୁଁ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା ଗରିବ ଲୋକେ ନିଜ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନାହିଁ । ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଖଣି ମାଲିକଙ୍କଠାରୁ ଚାନ୍ଦା ନେଇ ସେମାନଙ୍କର ହାତବାରିସି ସାଜିଛନ୍ତି । ସୁକିନ୍ଦା ଅଞ୍ଚଳରେ ଖଣି ରାଜନୀତି ସବୁଠୁ ଧନୀ ରାଜନେତାମାନଙ୍କୁ ତିଆରି କରିଛି ।
ଏହି ରାଜନେତାମାନେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଶାସନରେ ବେଶ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ । ସେହିପରି ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିଅନ୍ ରାଜନୀତିରୁ ଆସିଥିବା ଅନେକ ନେତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଖଣି ମାଲିକଙ୍କର ଦଲାଲ ସାଜିବାର ଉଦାହରଣ ମଧ୍ୟ କମ୍ ନୁହେଁ । ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷରେ ଖଣି କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଲଢେଇ ଓ ରାତିର ଅନ୍ଧାରରେ ଖଣି ମାଲିକଙ୍କ ସହ ସଲାସୁତୁରା କରି ବହୁ ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିଅନ୍ ନେତା ଏବେ ରାଜଧାନୀରେ ପେଟ ଲମ୍ବେଇ ବସିଛନ୍ତି ।
ସାଧାରଣ ଲୋକେ ମୃତୁ୍ୟ ଯନ୍ତାରେ ପଡ଼ି ଛଟପଟ ହେଉଥିବାବେଳେ ଏହି ରାଜନେତାମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଭାଷଣ ଦେବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ।
ସୁକିନ୍ଦା ଘଟଣାରୁ ଆଉ ଗୋଟେ କଥା ଆମେ ଶିଖିବା ଜରୁରୀ । ଖଣି ଦେଶ ଓ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଦଳାଇ ପାରିବ ବୋଲି ଯେଉଁମାନେ ଯୁକ୍ତି କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବୁଝିବା ଦରକାର ଯେ, ସାମୟିକ ଭାବରେ ଖଣି ରାଜସ୍ୱ ଆମ ବଜେଟ୍ରେ ହୁଏତ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ବଢାଇ ପାରେ ।
ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ । ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟର ଉତ୍ତୋଳନ ପରେ ଖଣି ବନ୍ଦ ହେବ । ଦେଶର ସବୁଠୁ ଅଧିକ କ୍ରୋମାଇଟ୍ ଥିବା ସୁକିନ୍ଦା ହୁଏତ ଆଉ ପଚାଶ ବର୍ଷ ପରେ ଏକ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ବିଷାକ୍ତ ଭୂମି ଭାବରେ ପଡ଼ି ରହିବ । ସେଠି ଧାନ ଗଛ ତ ଦୂରର କଥା, ଘାସ ମଧ୍ୟ ଉଠିବ ନାହିଁ ।
ତା'ର ବିଷାକ୍ତ ପବନରେ ମଣିଷ ବଞ୍ଚôବା ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ । ଜଙ୍ଗଲ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇ ସାରିଛି । ବିଭିନ୍ନ ଝରଣାର ଜଳ ଉତ୍ସ ଶୁଖିସାରିଛି ଅଥବା ବିଷାକ୍ତ ହୋଇ ସାରିଛି ।
ଆଉ ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀର ପାଣିକୁ ଛୁଇଁଲେ ଚମଡ଼ା ଜଳିଯାଇପାରେ । ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଆମେ କାହା ଉପରେ ଦୋଷ ଦେବା । ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ସରକାରଙ୍କ ମିଳିତ ଷଡଯନ୍ତ୍ରରେ ସୁକିନ୍ଦା ଉପତ୍ୟକା ଭଳ ଆହୁରି ଅନେକ ଉପତ୍ୟକା ବିଷବଳୟ ପାଲଟି ଯାଉଛି । ଏହି ବିଷ ବଳୟରୁ ଆମକୁ ମୁକ୍ତି ଦେବ କିଏ ?
