ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍ ଜୟଶଙ୍କର ସାଓ ପାଉଲୋରେ ଏକ ଭାରତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାବେଳେ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ବିବୃତ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସୀମା ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ଚୀନ୍ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି ଏବଂ ଗାଲୱାନ୍ ଉପତ୍ୟକାକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ବିବାଦକୁ ପର୍ଦ୍ଦା ଢାଙ୍କିକି ରଖିଛି। କାରଣ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଜୟଶଙ୍କର ତାଙ୍କର ତିନି ଦେଶ ଗସ୍ତର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବ୍ରାଜିଲର ସାଓ ପାଉଲୋରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଭେଟିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ପାରାଗୁଏ ଏବଂ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ମଧ୍ୟ ଯିବେ।
ଗାଲୱାନ ଉପତ୍ୟକାରେ ଚୀନ୍ କ'ଣ କଲା?:
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଫିଙ୍ଗର ଏରିଆ, ଗାଲୱାନ ଭ୍ୟାଲି, ହଟ ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗସ ଏବଂ କୋଙ୍ଗରୁଙ୍ଗ ନାଲା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ୍ ସେନା ଦ୍ବାରା ଉଲ୍ଲଂଘନ ହେତୁ ଏପ୍ରିଲ-ମେ ୨୦୨୦ ଠାରୁ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ବିବାଦ ଲାଗି ରହିଛି। ଜୁନ୍ ୨୦୨୦ରେ ଗାଲୱାନ୍ ଉପତ୍ୟକାରେ ଚୀନ୍ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସହ ହିଂସାତ୍ମକ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ବିଗିଡି ଯାଇଛି।
ସମ୍ପର୍କ କଦାପି ଏକପାଖିଆ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁଃ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ଆଜି ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍ ଜୟଶଙ୍କର ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ତାଙ୍କର ଚୀନ୍ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ୱାଙ୍ଗ ୟିଙ୍କୁ ଭେଟିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମାର ସଦ୍ୟତମ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଲଦାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମରିକ ବିବାଦ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ପୂର୍ବ ଲଦାଖରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏବଂ ଚୀନ୍ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ବିବାଦକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ଉପରେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏହି ଅବରୋଧକୁ ଦୂର କରିବାର ଉପାୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଜୟଶଙ୍କର ଏବଂ ୱାଙ୍ଗ ୟି ପ୍ରାୟ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ଏପ୍ରିଲ୍-ମେ ୨୦୨୦ରେ ଲାଇନ୍ ଅଫ୍ ଆକ୍ଟୁଆଲ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ (LAC) ରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଜୟଶଙ୍କର ଏବଂ ୱାଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ହେଉଛି ଚତୁର୍ଥ ବୈଠକ।
ଏହି ବୈଠକ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇ ଜୟଶଙ୍କର ତାଙ୍କ ଅଫିସିଆଲ୍ ଟ୍ୱିଟର ହ୍ୟାଣ୍ଡେଲରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, 'ରାଜଧାନୀ ବାଲିରେ ୱାଙ୍ଗ ୟିଙ୍କ ସହ ଏକ ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ସୀମା ପରିସ୍ଥିତି ସହ ଜଡିତ ଆମର ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡିକ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଛାତ୍ର ଏବଂ ବିମାନ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
Began my day in Bali by meeting FM Wang Yi of China. Discussion lasted one hour.
ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ଶନିବାର ଦିନ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଚୀନ୍ ସହ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ସୀମା ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ପରେ ଏକ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୀମାର ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କର ସ୍ଥିତିକୁ ସ୍ଥିର କରିବ।
ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଚୀନ୍ ସହିତ ଭାରତର ଏକ ସମସ୍ୟା ରହିଛି ଏବଂ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ୧୯୭୫ ରୁ ୪୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ରହିଥିଲା, ସୀମା ପରିଚାଳନା ସ୍ଥିର ରହିଥିଲା, କୌଣସି ସାମରିକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇନଥିଲା।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ବଦଳି ଯାଇଛି କାରଣ ସୀମାରେ ବା ସାମରିକ ବାହିନୀକୁ ନିୟୋଜିତ ନକରିବା ପାଇଁ ଚୀନ୍ ସହିତ ଆମର ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଚୀନ୍ ସେହି ଚୁକ୍ତିଗୁଡିକର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି।
ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ସୀମାର ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କର ସ୍ଥିତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ। ଜୁନ୍ ୨୦୨୦ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ବହୁତ ଭଲ ଥିଲା।
ପାଙ୍ଗୋଙ୍ଗ ହ୍ରଦ ଅଞ୍ଚଳରେ ହିଂସାତ୍ମକ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ପୂର୍ବ ଲଦାଖରେ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଚୀନ୍ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଧୀରେ ଧୀରେ ସେମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ନିୟୋଜନକୁ ବଢାଇ ଦେଇଥିଲେ। ଜୁନ୍ ୧୫ ତାରିଖ ୨୦୨୦ରେ ଗାଲୱାନ୍ ଭ୍ୟାଲିରେ ଏକ ହିଂସାତ୍ମକ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା।
ଜୟଶଙ୍କର ଏମଏସସିରେ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ ଉପରେ ଏକ ଆଲୋଚନାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଯାହା ୟୁକ୍ରେନ ଉପରେ ନାଟୋ ଦେଶ ଏବଂ ଋଷ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଉପରେ ଆଲୋଚନାକୁ ବ୍ୟାପକ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିଲା।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ତାଲିବାନ ସରକାରକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଭାରତ ମନା କରିଦେଇଛି। ଆଜି ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କର ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ସେ ନୂତନ ତାଲିବାନ ସରକାରଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଷୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଏଥିରେ ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ସମ୍ପୃକ୍ତି ନ ଥିବାରୁ ସେ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ମହିଳା ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁଙ୍କ ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଭାରତ ଗଭୀର ଚିନ୍ତିତ।
ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ମାଟି ଆତଙ୍କବାଦ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାନଯାଉ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ୨୫୯୩ ବିଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିଛି। ଏହି ବିଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ଦେଶ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ରୋକ ଲଗାଇବା ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଉଛି।
ଆଜି ଭାରତ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଟୁ ପ୍ଲସ ଟୁ ବୈଠକ ପରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଗଣମାଧ୍ୟମ ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ମେରି ପେନ୍ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ପିଟର ଡ୍ୟୁଟନ୍ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଏହି ସମୟରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ମେରି ପେନ୍ ମଧ୍ୟ ଦୋହରାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ମାଟି ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ମାନବିକ ସହାୟତା ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଏହି ବୈଠକରେ ଭାରତ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।
ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆଜି (ଶନିବାର) ହେଉଛି ଆମେରିକାର ୯/୧୧ ଆକ୍ରମଣର ୨୦ ତମ ବାର୍ଷିକୀ। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ଆମକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଇଛି ଯେ, ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଲଢେଇରେ ଆମେ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଆତଙ୍କବାଦ କେନ୍ଦ୍ର ଆମ ନିକଟତର ଥିବାରୁ ଭାରତ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ମେରି ପେନ୍ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମର ବନ୍ଧୁ ଦେଶ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ୯/୧୧ ଆକ୍ରମଣକୁ ଆମେ କେବେବି ଭୁଲି ପାରିବୁ ନାହିଁ।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏକ ସର୍ବଦଳୀୟ ବୈଠକ ଡକାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କର ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ସର୍ବଦଳୀୟ ବୈଠକ ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ ତାରିଖରେ ସକାଳ ୧୧ ଟାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଏହି ବୈଠକରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବ।
ବାସ୍ତବରେ ବିରୋଧୀ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଥିଲେ ଯେ, ଭାରତ ସରକାର ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ବହୁତ ବିନିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯେତେବେଳେ ତାଲିବାନ ଆଫଗାନିସ୍ତାନକୁ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ନେବାକୁ ଯାଉଛି, ତେବେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ରଣନୀତି କ'ଣ ହେବ? ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ସମସ୍ତ ଦଳର ବୈଠକ ଡକାଯାଉଛି।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଃ ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ଆଣ୍ଟୋନି ବ୍ଲିଙ୍କେନ୍ ଦୁଇ ଦିନିଆ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିବେ। ସେ ୨୭ ଏବଂ ୨୮ ଜୁଲାଇରେ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିବେ। ବ୍ଲିଙ୍କେନ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ ଭେଟିବେ। ଏହା ସହ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ସାକ୍ଷାତ କରିବେ। ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ବ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ବ୍ଲିଙ୍କେନଙ୍କ ଏହା ପ୍ରଥମ ଭାରତ ଗସ୍ତ ହେବ।
ସେ ବୁଧବାର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଜୟଶଙ୍କର ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ଅଜିତ ଡୋଭାଲଙ୍କୁ ଭେଟିବେ।
ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ବିଭାଗ ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛି ଯେ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଜାରି ରଖିବା ଏବଂ ଭାରତ-ଆମେରିକାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ରଣନୀତିକ ଭାଗିଦାରୀକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଭଲ ସୁଯୋଗ।
ଏହି ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଦୃଢ ତଥା ବହୁମୁଖୀ ଭାରତ-ଆମେରିକା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ସମୀକ୍ଷା କରିବେ।
ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀରୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘରେ ସହଯୋଗ ସମେତ ପାରସ୍ପରିକ ସ୍ୱାର୍ଥର ଆଞ୍ଚଳିକ ତଥା ବିଶ୍ବସ୍ତରୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।
ତାଙ୍କ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଗସ୍ତ ବ୍ୟତୀତ ବ୍ଲିଙ୍କେନ୍ କୁଏତ ସହର ପରିଦର୍ଶନ କରିବେ। ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ବିଭାଗ ମୁଖପାତ୍ର ନେଡ ପ୍ରାଇସ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଗସ୍ତ ଭାଗିଦାରୀକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହଭାଗୀ ପ୍ରାଥମିକତା ଉପରେ ସହଯୋଗକୁ ଦୃଢ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି।
