ବିପଦରେ ତିମିଃ କେତେ ଦାୟୀ ମନୁଷ୍ୟ ? | ଜ୍ଞାନବିଜ୍ଞାନ\nବିପଦରେ ତିମିଃ କେତେ ଦାୟୀ ମନୁଷ୍ୟ ?\nବୈଜ୍ଞାନିକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ସହମତି ହେଉଛି ଯେ ତିମିମାନଙ୍କୁ ବିପଦରେ ପକେଇବାରେ ଅନେକ କାରଣ ଦାୟୀ |\nଓଡ଼ିଶା୩୬୦ ବ୍ୟୁରୋ Jun 4, 2021 Share Facebook Twitter LinkedIn Pinterest\nଯଦି ଜଣେ ସମୁଦ୍ରରେ ତିମିମାନଙ୍କ ସହ ପହଁରିବାର ଅପୂର୍ବ ସୁଯୋଗଟିଏ ପାଇଥିବ, ତେବେ ତାହା ପାଇଁ ସେଇଟା କୌଣସି ସ୍ୱପ୍ନ ଠାରୁ କମ ନୁହେଁ । ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ବିଶାଳକାୟ ତିମିମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ନିଜକୁ ଦେଖିବା ଏକ ସ୍ବର୍ଗୀୟ ଅନୁଭବ । ଆକାରରେ ବିଶାଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ସେମାନେ ବେଶ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ମନ ମୁଗ୍ଧକର । ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତି ବେଶ ନମ୍ର ।\nସେଟାସିଆନ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଂ - କିମ୍ବା ବିଚିଙ୍ଗ ବୋଲି ଜଣାଶୁଣା - ସେତେବେଳେ ଘଟେ ଯେତେବେଳେ ତିମି ଏବଂ ଡଲଫିନ୍ ମାନେ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ନିଜକୁ ବାନ୍ଧି ରଖନ୍ତି ବା ଫସି ଯାଆନ୍ତି |\nବେଳେବେଳେ ତିମି କିମ୍ବା ଡଲଫିନ ଉତ୍ତଳ ଜଳରାଶିରୁ ଚାଲିଆସି ଶୁଷ୍କ ଭୂମି କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଫସି ଯାଇଥାନ୍ତି । ଆମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି କେହି ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିବେ । ଗୋଟିଏ ପଟେ ଆମେ ତିମି ଏବଂ ଡଲଫିନ୍ ଉପରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଉ, ଅନ୍ୟ ପଟେ ପ୍ରକୃତିର ଏହି ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆମେ ଦେଖୁ ଆଉ ଆହୁରି ଅଧିକ ବିବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଯାଉ | ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ, ପ୍ରାୟ ପ୍ରତିଦିନ ଏହିପରି ଘଟଣା (ସେଟାସିଆନ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଙ୍ଗ୍) ଘଟେ, ଯାହା ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥାଏ । ଏହି ବିଶାଳକାୟ ଜଳଚର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ ବେଳାଭୂମିରେ ପଡିଥିବାର ଦେଖି ମନରେ ଭାବପ୍ରବଣତା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏବଂ ଏଥିନେଇ ସ୍ବାଭାବିକ ଭାବରେ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ଯେ ଏହା କାହିଁକି ଘଟୁଛି ?\nପ୍ରକୃତିର ତଥ୍ୟ ?\nସେଟାସିଆନ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଂ କିମ୍ବା ବିଚିଙ୍ଗ କଣ ? ତିମି ବା ଡଲଫିନ୍ ମାନେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଫସି ରହିବାକୁ ବିଚିଙ୍ଗ କୁହାଯାଏ ।\nବେଳେବେଳେ ତିମି ଏବଂ ଡଲଫିନ ପରି ବୃହତକାୟ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ନିଜକୁ ବାନ୍ଧି ରଖନ୍ତି । କେତେବେଳେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭିତ୍ତିରେ ତ ଆଉ କେତେବେଳେ ଦଳଗତ ଭିତ୍ତିରେ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜଡିତ ରହିଥାନ୍ତି, ଏହାକୁ ତଥାକଥିତ 'ମାସ ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଙ୍ଗ୍' କୁହାଯାଏ । ୧୯୧୮ ମସିହାରେ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଚାଥମ୍ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ରେକର୍ଡ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏପରି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା । ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ ପାଇଲଟ୍ ତିମି ମରି ପଡିଥିଲେ । ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଅନୁସନ୍ଧାନ ହୋଇଥିଲା ସତ କିନ୍ତୁ ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ବିଷୟରେ ଠୋସ୍ ପ୍ରମାଣ ମିଳିପାରିନଥିଲା ।\nତେବେ ଏହି ଘଟଣା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ଦାୟୀ ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଦାବି କରନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ଯେତିକି ଦାୟୀ ମନୁଷ୍ୟକୃତ ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ସମପରିମାଣରେ ଦାୟୀ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରୋଗ, ଆଘାତ କିମ୍ବା ଶିକାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ କିମ୍ବା ଦିଗହରା ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିପଦରେ ପଡିଥାନ୍ତି । ତିମି ଏବଂ ଡଲଫିନ୍ ସେମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ବେଶ ଲୋକପ୍ରିୟ । ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପ୍ରଜାତି ଜଟିଳ ସାମାଜିକ ଆଚରଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ପରି ଘନିଷ୍ଠ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରନ୍ତି ।\nପାଇଲଟ୍ ତିମି ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ । ୭ ମିଟର (୨୩ ଫୁଟ) ଲମ୍ବରେ ଏହି ତିମି ଟି ଡଲଫିନ୍ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ କୋଡ଼ିଏ ଜଣିଆ ଦଳରେ ଏମାନେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରଜାତି ହିଁ ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଙ୍ଗ୍ ର ଶିକାର ହଉଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଜଣେ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଲେ କିମ୍ବା ଗୁରୁତର ଭାବରେ ଆଘାତ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଗୋଷ୍ଠୀର ଥିବା ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ତାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାନ୍ତି । ଯଦି ଏହି ଦଳରୁ କେହି ଜଣେ ବି ଦିଗହରା ହୁଏ, ସମଗ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟ ଆପେ ଆପେ ବିପଦ ଆଡକୁ ଟାଣି ହୋଇ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପଡନ୍ତି ।\nଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ବିଷୟ, ଏହି ଘଟଣା ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମଧ୍ୟ ଦାୟୀ । ୧୯୯୦ ମସିହାରୁ ଲଣ୍ଡନର ଜୁଲୋଜିକାଲ୍ ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ଲଣ୍ଡନର ସେଟାସିଆନ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଙ୍ଗ୍ ଇନଭେଷ୍ଟିଗେସନ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ ବ୍ରିଟେନର ଚାରିଆଡ଼େ ଘଟୁଥିବା ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଂ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି । ସେହି ସମୟରେ ରେକର୍ଡ ସଂଖ୍ୟକ ୧୨,୦୦୦ ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଂ ଘଟଣା ସାମନାକୁ ଆସିଥିଲା । ଏଥିରେ ୨୨ ପ୍ରକାରର ସେଟେସିୟାନ ପ୍ରଜାତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲେ । ଏଥିରେ ଥିବା ୩,୩୮୦ ମାମଲା ମଧ୍ୟରୁ ୬୯୯ଟି ମାମଲାର ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖ୍ୟ କାରଣରେ ମନୁଷ୍ୟକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଜଡିତ ଥିଲା ବୋଲି ସୂଚନା ରହିଛି । ସେହିପରି ୨୦୧୬ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ ଅଫ୍ କୋଷ୍ଟାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଅଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରକାରର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲା । ଏଥିରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର କୁଇନ୍ସଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ହମ୍ପବ୍ୟାକ୍ ତିମି ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଂକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରଯାଇଥିଲା । ଏଥିରେ ୨୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୨୧୪ଟି ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଂ ଘଟଣା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅଧିକ (୩୭%) ମାମଲା ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀଙ୍କ କାରଣରୁ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ କିଛି ମାମଲା ମନୁଷ୍ୟକୃତ ଆବର୍ଜନା ପାଇଁ ହୋଇଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି ।\nସମୟ ସହ ତାଳ ଦେଇ ଆମର ଜୀବନ ଜୀବିକା ବେଶ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି । ଆମେମାନେ ଏବେ କୃଷି ହେଉ ଅବା ମତ୍ସ୍ୟ ଚାଷ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ । ମତ୍ସ୍ୟ ଧରାଳି ମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ମତ୍ସ୍ୟ ଜାଲ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଗଭୀର ଜଳରାଶିରେ ବାରମ୍ବାର ହଜିଯିବା କିମ୍ବା ଓଭରବୋର୍ଡରେ ଫୋପାଡି ଦିଆଯିବା ପରେ ଏହା ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ବିଶେଷ କରି ବଡ଼ ତିମିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତିମିମାନେ ଏହି ସବୁ ଜାଲ ଓ ଯନ୍ତ୍ରପାତି କବଳରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇପଡିଥାନ୍ତି ତ କେତେବେଳେ ଗୁରୁତର ଆଘାତ ପାଆନ୍ତି । ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ସହିତ ତାଙ୍କ ଗତିଶୀଳତାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ ଏବଂ ପରିଶେଷରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇଥାଏ ।\nଅପରପକ୍ଷରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡିକ ଏହି ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି । ଉତ୍ତର ଆଟଲାଣ୍ଟିକରେ ତିମି ପରି ବୃହତ ପ୍ରଜାତିଗୁଡିକ ବହୁତ ଧୀର ଗତିଶୀଳ, ଅର୍ଥାତ୍ ସେମାନେ ବେଳେବେଳେ ଜାହାଜଗୁଡିକ ଯିବା ଆସିବା ସମୟରେ ଧକ୍କା ହୋଇ ବ୍ୟାପକ ଆହତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।\nକେବଳ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ତା ନୁହେଁ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ୨୦୦୨ରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଘଟଣାରୁ ଜଣାପଡେ ଯେ, ନୌବାହିନୀର ଅଭ୍ୟାସ ପରେ କାନାରି ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ୧୪ଟି ଥଣ୍ଟଯୁକ୍ତ ତିମି ଫସି ରହିଥିଲେ । ଏହି ଘଟଣାରୁ ଜଣାପଡେ ଯେ - ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାବରେ ସେଟାସିଆନ୍ ମାନେ ଶବ୍ଦ ବା ଧ୍ୱନି ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ । ଅର୍ଥାତ୍ ଉଚ୍ଚ, ହଠାତ୍ କୋଳାହଳ ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ବାଧା ଦେବା ସହ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ ଏବଂ ବିଚଳିତ କରିଥାଏ ।\nଯଦିଓ ଇତିହାସରେ ସେଟାସିଆନ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଂ ଘଟିଛି, ଆମେ ଯେତେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣୁଛେ, ଏହି ସବୁ ଘଟଣାରେ ମାନବ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ପ୍ରଭାବ ସେତିକି ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରଦୂଷଣର ସ୍ତର ଲଗାତାର ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି । ସେହିପରି ମତ୍ସ୍ୟ ଶିକାର ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ବଢିଛି । ଯଦି ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବଢିବ ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସିଟାସିଆନ ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡିଂ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ।
