100 ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା ଶିଶୁମାନେ ଶିଖିବା ଏବଂ ଭାଗ କରିବା ପାଇଁ 8-14 ବର୍ଷ ବୟସର ଶିଶୁ ମାନଙ୍କ ଉପଲକ୍ଷରେ ସରଳ, ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ବାର୍ତ୍ତା । ତେଣୁ ଏହା 10-14 ବର୍ଷର କିଶୋର କିଶୋରୀ ମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥାଏ । ଆମେ ଅନୁଭବ କରୁଛୁ ଯେ 10-14 ବର୍ଷ ବୟସର କିଶୋର ଓ କିଶୋରୀମାନେ ଅବଗତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ବିଶେଷ ଭାବେ ଦରକାର ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହି ବୟସ ସମୁଦାୟର ପିଲାମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରର ଛୋଟ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଦେଖାଶୁଣା କରିଥାନ୍ତି । ସେମାନେ ଏପରି ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ କରୁଥିବା କାମକୁ ସ୍ୱିକୃତି ଓ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।
ଏହି 100 ବାର୍ତ୍ତାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ 10ଟି ପ୍ରଧାନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟର 10 କରି ବାର୍ତ୍ତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛିଃ ମେଲେରିୟା, ଡାଏରିୟା, ପୁଷ୍ଟି, ଥଣ୍ଡା କାଶ ଓ ଅସୁସ୍ଥତା, ଅନ୍ତ୍ରରେ କୃମି, ଜଳ ଓ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଟିକାଦାନ, ଏଚଆଇଭି ଓ ଏଡସ୍ ଏବଂ ଦୁର୍ଘଟଣା, ଆଘାତ ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶୈଶବ ଅବସ୍ଥାର ବିକାଶ । ସରଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ପିତାମାତା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷାବିଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘରେ, ସ୍କୁଲରେ, କ୍ଲବରେ ଓ କ୍ଲିନିକରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ।
ଶିଶୁ ଏବଂ ଛୋଟ ପିଲାମନଙ୍କ ସହିତ ଯେତେଟା ସମ୍ଭବ ଖେଳାଖେଳି କରନ୍ତୁ, କୋଳାନ୍ତୁ, କଥା ହୁଅନ୍ତୁ, ହସନ୍ତୁ ଓ ଗୀତ ଗାଆନ୍ତୁ ।
ଶିଶୁ ଏବଂ ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ସହଜରେ ରାଗି ଯାଆନ୍ତି, ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାନ୍ତି ଓ ଲୁହ ଗଡାଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ସର୍ବଦା ସଦୟ ହୁଅନ୍ତୁ ।
ଛୋଟ ଶିଶୁମାନେ ଶିଘ୍ର ଶିଖିଥାନ୍ତିଃ କିପରି ଚାଲିବା, ଶବ୍ଦ କରିବା, ଖାଇବା ଓ ପିଇବା ଆଦି । ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ନିରାପଦ ତ୍ରୁଟି ମଧ୍ୟ କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ!
ସମସ୍ତ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ ପରସ୍ପର ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟନ୍ତି । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ, ବିଶେଷ କରି ସେହି ପିଲାମାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ମାନେ ଅସୁସ୍ଥ ବା ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଶାରୀରିକ ଅକ୍ଷମତା ରହିଛି ।
ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ନକଲ କରିଥାନ୍ତି । ନିଜକୁ ଠିକ ରଖନ୍ତୁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଭଲ ଆଚରଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଭଲ ରାସ୍ତା ଦେଖାନ୍ତୁ ।
ଯେତେବେଳେ ଛୋଟ ପିଲାମାନେ କାନ୍ଦନ୍ତି, ତାହାର କୌଣସି କାରଣ ଅଛି (କ୍ଷ୍ୟୁଧା, ଭୟ, ବେଦନା). କାହିଁକି ଜାଣିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ।
ସଂଖ୍ୟା ଓ ଶବ୍ଦର ଖେଳ, ରଙ୍ଗ କରିବା ଓ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ଦ୍ୱାରା, ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସ୍କୁଲରେ ଶିଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ । ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଆନ୍ତୁ, ନାଚନ୍ତୁ ଓ କାହାଣୀ ଶୁଣାନ୍ତୁ ।
ଏକ ସମୂହମଧ୍ୟରେ, ନନଜାତକ ମାନେ ହାମ୍ବୁଡିବା ଏବଂ ସେମାନେ ଶବ୍ଦ କରିବା, ଚାଲିବା, କଥା ହେବା ପରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ 'ପ୍ରଥମ କାମ' ଗୁଡ଼ିକ କିପରି କରୁଛନ୍ତି, ତାହା ଅନୁଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ନୋଟବୁକରେ ରେକର୍ଡ କରନ୍ତୁ ।
ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ୍କ ଯତ୍ନ ପ୍ରଦାନକାରୀ ଓ ବଡ଼ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଦେଖନ୍ତୁ ଯେ ଶିଶୁ ଏବଂ ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ପରିସ୍କାର ଅଛନ୍ତି (ବିଶେଷ କରି ହାତ ଓ ମୁହଁ), ପରିସ୍କାର ପାଣି ପିଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣରେ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଛନ୍ତି ।
ଶିଶୁ ଓ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇବା ଦିଅନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ ନିଜକୁ ଭୁଲନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ଏହି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ଓ ପର୍ଯ୍ୟାଲୋଚନା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷାବିଦ ଓ ଚିକିତ୍ସା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଛି., ଏବଂ ଓବିଆର ହେଲ୍ଥ ୱେବସାଇଟଃ www.health-orb.org ରେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ.
ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କିଛି ଧାରଣା ଦିଆଯାଇଛି ଯାହା ଦ୍ବାରା ପିଲାମାନେ ବିଷୟଟିକୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ବୁଝିବେ ଏବଂ ବାର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଭାଗ କରିପାରିବେ ।
ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେବାଃ ପିଲାମାନେ କଣ କରି ପାରିବେ?
ଆମ ନିଜ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଆମ ନିଜ ଭାଷାରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେବାରେ ଆମ ନିଜ ପାଇଁ ବାର୍ତ୍ତା ତିଆରି କରନ୍ତୁ!
ବାର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଖସ୍ଥ କରନ୍ତୁ ତେବେ ଯାଇ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆମେ କେବେହେଲେ ଭୁଲି ଯିବା ନାହିଁ!
ଅନ୍ୟ ପିଲା ଓ ଆମ ପରିବାର ସହିତ ବାର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଭାଗ କରନ୍ତୁ!
'ପୁଅପିଲା' ଓ 'ଝିଅପିଲା' ମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା ଦଳରେ ଭାଗ କରନ୍ତୁ; ପୁଅମାନଙ୍କୁ 'ଝିଅମାନଙ୍କ ଖେଳ' ଏବଂ ଝିଅମାନଙ୍କୁ 'ପୁଅମାନଙ୍କ ଖେଳ' ଖେଳିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ । ତାପରେ, ଉଭୟ ଦଳକୁ ଖେଳ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୁପ, ତୁମେ ଖେଳଟିକୁ ପୁଅମାନଙ୍କର ବା ଝିଅମାନଙ୍କ ଖେଳ ବୋଲି କୁହାଯିବାରେ ଏକମତ କି? କାହିଁକି ହଁ ବା କାହିଁକି ନୁହେଁ?
ଘରେ ବା ସ୍କୁଲରେ 'ଭଲ' ବା 'ଖରାପ' ଆଚରଣ ଏବଂ କାହିଁ କି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏପରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ ।
ଆମେ ଏହି ବିଷୟରେ କଣ ଜାଣିଛୁ ତାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ପୋଷ୍ଟର ତିଆରି କରନ୍ତୁ ।
ଘରେ, ସ୍କୁଲରେ ବା ଗୋଷ୍ଠି ସମୁଦାୟରେ ଖେଳଣା ତିଆରି ପ୍ରତିଯୋଗୀତାର ଆୟୋଜନ କରନ୍ତୁ ଯେପରିକି ମୋବାଇଲ, ଝୁମଝୁମି, ବିଲ୍ଡିଂ ବ୍ଲକ, କଣ୍ଢେଇ, ଜୀବଜନ୍ତୁ ଏବଂ ଛବି ବହି ଇତ୍ୟାଦି ।
ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାର ସହଜ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିବା ପାଇଁ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ବା ପୋଷ୍ଟର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ ଯେପରିକି ସାବୁନରେ ହାତ ଧୋଇବା, ଟିକାକରଣ, ଏବଂ ଏକ ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ।
ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କ ସହିତ ଯତ୍ନକାରୀ ଖେଳୁଥିବାର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ନାଟକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ । ଦୁଇଜଣ ମା'ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଳାପର ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ସେମାନେ ଖେଳି ପାରିବେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ଚୁପ ରହିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ମଜା କରିବା କରିବା ଉଚିତ । ଗୋଟିଏ ଆବେଗ/ଅନୁଭୁତିକୁ ମୂକାଭିନୟ /ଅଭିନୟକୁ କେବଳ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଓ ମୌଖିକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅଭିନୟ କରନ୍ତୁ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପିଲାମାନେ ଅନୁଭୁତି ବା ଆବେଗ କଣ ତାହା ଅନୁମାନ କରନ୍ତି ।
ପିତାମାତା ଓ ଜେଜେଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ କାହିଁକି ଓ କଣ ଶିଶୁଟିକୁ କନ୍ଦାଏ ବା ହସାଏ ଏବଂ ସେମାନେ କଣ ଖୋଜି ପାଇଲେ ତାହା ଶ୍ରେଣୀରେ ଭାଗ କରନ୍ତୁ ।
ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଣୀ ବା ଦଳ ସ୍ଥାନୀୟ ଗୋଷ୍ଠି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଶିଶୁକୁ ପୋଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ । ଶିଶୁଟି କିପରି ବଢ଼ୁଛି ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ମା ମାସକୁ ଥରେ ଦଳର ପରିଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ।
ପରିସ୍କାର ରହିବା ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ପାଣି ପିଇବା ପରି ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାର ସହଜ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଗୀତ ତିଆରି କର ଏବଂ ଘରେ ଛୋଟ ଭାଇ ଭଉଣୀକୁ ଗାଇ ଶୁଣାଅ ।
ବଡ଼ ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କ ବାପାମାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତକାର ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ପଚାରନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଶିଶୁ ଏବଂ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେଲାବେଳେ କଣ ସବୁଠାରୁ କଠିନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।
କିପରି ଗୋଟିଏ ଶିଶୁର ମସ୍ତିସ୍କର ବିକାଶ ଘଟେ ତୁମକୁ କହିବା ପାଇଁ ଜଣେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କର୍ମୀ ବା ଜଣେ ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ ।
ବଡ଼ ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠିରେ ବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ କହିପାରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଗୀତ, ଗପ ଏବଂ ଖେଳସବୁ ଶିଖାଇବା ପାଇଁ, ଏବଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଓ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଇ ଶୁଣାଇବାକୁ ।
ପିଲାମାନେ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ ପଚାରି ପାରନ୍ତି ତାଙ୍କ ମତରେ କଣ କରାଯିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ୍ରୁ ପ୍ରତିହତ କରାଯାଇ ପାରିବ ।
