দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা অসমৰ ৩৫খন জিলাৰ ভিতৰত নতুন জিলা। গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰায় ২৪৫ কিঃমিঃ নিলগত অৱস্থিত হাটশিঙিমাৰি এই জিলাৰ সদৰ। জিলা গঠন হোৱাৰ আগত দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ ধুবুৰী জিলাৰ মহকুমা আছিল।
দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা ধুবুৰী জিলাৰ অংশবিশেষৰে ২০১৬ চনত গঠন কৰা হয়। ১৫ আগষ্ট ২০১৫ চনত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী তৰুণ গগৈ ডাঙৰীয়াই ৫খন নতুন জিলা ঘোষণা কৰিছিল, দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা এই ৫খন নতুন জিলাৰ ভিতৰত অন্যতম। ৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬ চনত হাটশিঙিমাৰিৰ এক ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত সহস্ৰ নাগৰিকৰ উপস্থিতিত উপায়ুক্ত এম.আই. আহমেদে দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰক নতুন জিলা ৰূপে উদ্বোধন কৰে।
দক্ষিণ শালমাৰা আৰু মানকাচৰ জিলাৰ মাটিকালি 568 বৰ্গ কি.মি.s (219 বৰ্গ মাইল)। ইয়াৰ পশ্চিম আৰু দক্ষিণে বাংলাদেশ, উত্তৰে গোৱালপাৰা জিলা আৰু ধুবুৰী জিলা আৰু পূব আৰু দক্ষিণে মেঘালয় অৱস্থিত।
বহুকেইটা নামীদামী চৰকাৰি বিদ্যালয় আছে। আৰু হাটশিঙিমাৰী অঞ্চলত বেচৰকাৰী স্কুল তথা কলেজ আছে। ইয়াৰ মাজত কিছুমান গ্লোবাল এডুকেচন এণ্ড টেকনোৱাৰ্ড, হাটশিঙিমাৰী যি সমগ্ৰ দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলাৰ এটা অনন্য কম্পিউটাৰ প্ৰশিক্ষণ ইনষ্টিটিউট। 'মানকাচৰ মহাবিদ্যালয়' জিলাখনৰ খনৰ একমাত্ৰ প্ৰাদেশীকৰণ মহাবিদ্যালয়।
তদুপৰি, এই ঠাইত বহুকেইটা প্ৰাইভেট কোচিং আৰু টিউচনৰ ক্লাস আছে। মেঘালয় আৰু জিলাৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ পৰা শিক্ষাৰ্থীসকলে ইয়াত পঢ়িবলৈ আহে।
ৰুপসীৰ ওচৰৰ বিমানবন্দৰ যিটো হাটশিঙিমাৰিৰ পৰা প্ৰায় .৭২.৮ কি.মি. দূৰত। এইটো দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মূলতঃ সামৰিক উদ্দেশ্যত। ১৯৮৩ চন লৈকে, ইণ্ডিয়ান এয়াৰলাইনচ আৰু কিছুমান ব্যক্তিগত বাণিজ্যিক বিমান কলকাতা, গুৱাহাটী আৰু ধুবুৰী মাজত নিয়মিত চলিছিল। তাৰ পিছত প্ৰায় ৩৬ বছৰলৈকে সম্পূৰ্ণ ৰূপে বন্ধ আছিল এই বন্দৰখন। আকৌ প্ৰায় ৩৬ বছৰ পিছত এই ৰুপসী বিমানবন্দৰখন পুনৰ মেৰামতিৰ বাবে জিঅআই দ্বাৰা কাম চলি আছে যদিও এতিয়ালৈকে সম্পূৰ্ণ হোৱা নাই।
ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এই জিলাটোৰ এটা অত্যন্ত ব্যস্ত নদীবন্দৰ আছিল, যিটো প্ৰতিবেশী দেশবিলাকলৰ লগত বিশেষকৈ ব্ৰিটিছৰ সময়চোৱাত আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্য কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। বৰ্তমান বন্দৰটো অচল অৱস্থাত পৰি আছে। যিকেই নহওক, সৰু সৰু ফেৰিবিালাক নিতৌ ধুবুৰীলৈ যোৱা মানুহবিলাকক পৰিবহণ কৰে।
এই জিলাত কোনোধৰণৰ ৰে'লসেৱা নাই। কাৰণ, ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে এই জিলাত ৰে'ল সেৱা আৰম্ভ কৰা বা পৰিকল্পনা কৰা হোৱা নাই। কাৰণ ৰে'ল সেৱা বা ৰে'ল ষ্টেচন দিবলৈ হ'লে ধুবুৰীৰ লগত সংযোগ দলং থাকিব লাগিব। নহলে সিফালে শিলচৰৰ পৰা ৰে'ল সেৱা আৰম্ভ কৰিব পৰা যাব। কিন্তু দূৰ্ভাগ্য এই যে, ধুবুৰীৰ পৰা দক্ষিণ শালমাৰা মানকাচৰলৈ যাব বিচাৰিলে একমাত্ৰ নাও পথেৰে যাব লাগিব।
জিলাখনত কোনো ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ নাই। ৰাজ্য ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা পিডব্লিউডি ৰাস্তাসমূহ দি পৰিবহণ সঞ্চালিত হয়, যিবোৰ ওখ-দ খোৱা। হাটশিঙিমাৰি জিলাৰ কেন্দ্ৰস্থলত আৰু হাটশিঙিমাৰি চহৰৰ এটা অংশ অসম-মেঘালয় সীমান্তৰ লগত সংযুক্ত। দক্ষিণ শালমাৰা আৰু মানকাচৰৰ মাজত কোনো পিডব্লিউডি ৰাস্তা নাই। দক্ষিণ শালমাৰাৰ পৰা মানকাচৰ লৈকে কেৱল ওভাৰল্যাণ্ড যোগাযোগ মেঘালয় হৈ ফুলবাৰী - শিঙিমাৰি ৰাস্তা।
