অভিজিৎ বিনায়ক বেনাৰ্জী (বঙালীঃ অভিজিৎ বিনায়ক বন্দ্যোপাধ্যায়; ইংৰাজীঃ Abhijit Vinayak Banerjee; জন্ম ২২ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৬১) এগৰাকী ভাৰতীয়-আমেৰিকান অৰ্থনীতিবিদ। তেওঁ বৰ্তমান আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছ প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ অৰ্থনীতিৰ ফৰ্ড ফাউণ্ডেচন ইন্টাৰনেচনেলৰ অধ্যাপক।
অভিজিৎ বেনাৰ্জীয়ে তেওঁৰ পত্নী ইস্থাৰ ডাফ্লো আৰু মাইকেল ক্ৰেমাৰৰ সৈতে "গোলকীয় দৰিদ্ৰতা নিৰ্মূলৰ বাবে তেওঁলোকৰ পৰীক্ষামূলক অভিগমন"ৰ বাবে ২০১৯ চনৰ অৰ্থনীতিৰ ন'বেল বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।[4][5] অভিজিৎ বেনাৰ্জী আৰু তেওঁৰ পত্নী ইস্থাৰ ডাফ্লো ন'বেল বঁটা লাভ কৰা ষষ্ঠ বিবাহিত দম্পতি।
১৯৬১ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে ভাৰতৰ মুম্বাইত অভিজিৎ বেনাৰ্জীৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ কলকাতাৰ প্ৰেচিডেন্সী কলেজৰ অৰ্থনীতি বিভাগৰ মুৰব্বী অধ্যাপক আৰু মাতৃ সমাজ বিজ্ঞান অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ, কলকাতাৰ অৰ্থনীতিৰ অধ্যাপক আছিল।
তেওঁ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা কলকাতাৰ চাউথ পইণ্ট স্কুলত গ্ৰহণ কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰেচিডেন্সী কলেজত নামভৰ্তি কৰে। ইয়াৰ পৰা তেওঁ ১৯৮১ চনত অৰ্থনীতি বিভাগৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰপিছত তেওঁ ১৯৮৩ চনত জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা অৰ্থনীতি বিভাগৰ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।[6] তাৰপিছত তেওঁ হাৰ্ভাড বিশ্ববিদ্যালয়লৈ যায় আৰু তাৰপৰা ১৯৮৮ চনত অৰ্থনীতিৰ পিএইছডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ডক্টৰেল থেছিছৰ বিষয়বস্তু "অৰ্থনীতিৰ তথ্যৰ ওপৰত ৰচনা" আছিল।
তেওঁ বৰ্তমান আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছ প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ অৰ্থনীতিৰ ফৰ্ড ফাউণ্ডেচনৰ ইন্টাৰনেচনেল অধ্যাপক। ইয়াৰ আগতে তেওঁ হাৰ্ভাড বিশ্ববিদ্যালয় আৰু প্ৰীন্সটন বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনা কৰিছিল।
তেওঁৰ গৱেষণাৰ মূল বিষয় হৈছে উন্নয়ন অৰ্থনীতি। তেওঁ ইস্থাৰ ডাফ্লো, মাইকেল ক্ৰেমাৰ, জন এ. লিষ্ট আৰু চেন্ধিল মুল্লাইনাথনৰ সৈতে ক্ষেত্ৰ অধ্যয়নক অৰ্থনীতিৰ কাৰণাত্মক সম্বন্ধৰ আৱিষ্কাৰৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল।
অভিজিৎ বেনাৰ্জীয়ে প্ৰথমতে মেছাচুচেটছ প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ সাহিত্যৰ অধ্যাপক অৰুন্ধতী তুলি বেনাৰ্জীৰ লগত বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল।[14][15] তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ সন্তান আছে।[14] পিছলৈ তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।
২০১২ চনত তেওঁ আৰু তেওঁৰ গৱেষণা সহযোগী ইস্থাৰ ডাফ্লোৰ এজন পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়।[16][17] তেওঁ ১৯৯৯ চনত ইস্থাৰৰ অৰ্থনীতিৰ পিএইছডিৰ যুটীয়া নিৰীক্ষক আছিল।[16] ইস্থাৰ ডাফ্লো তেওঁৰ সৈতে দৰিদ্ৰতা নিৰ্মূল আৰু উন্নয়ন অৰ্থনীতিৰ এমআইটিৰ অধ্যাপক।[18] তেওঁলোক ২০১৫ চনত বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।
