সম্প্ৰতি এক বিশাল পৰিমাণৰ ধনেৰে নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়, এই কথা নিশ্চয়কৈ সকলোৰে অৱগত। এটা সমষ্টিৰ বাবে প্ৰাৰ্থী এজনৰ মিলিয়ন ডলাৰ ব্যয় হ'ব পাৰে। প্ৰচাৰ, নেতা, চেলিব্ৰিটি আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰচাৰৰ কোলাহলত ভোটাৰসকলে এই গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো উপেক্ষা কৰে।\nভাৰতত নিৰ্বাচনী বিত্তৰ বৰ্তমান অৱস্থা কি?\nপৰ্যাপ্ত আইনৰ সৈতে ই এতিয়াও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চিন্তাৰ বিষয় নহয়। নিৰ্বাচনী বণ্ড প্ৰৱৰ্তনৰ পিছত, পুঁজি সংগ্ৰহৰ ক্ষেত্ৰত কোনো স্বচ্ছতা নাই। ৰাজনৈতিক দলবোৰক কোনে বিত্ত যোগান ধৰে সেই বিষয়ে নাগৰিকসকলে কোনো তথ্য ৰখা নাই।\nকেন্দ্ৰীয় তথ্য আয়োগৰ (চিআইচি) ৰায় স্বত্বেও, সকলো ৰাজনৈতিক দলে তথ্যৰ অধিকাৰৰ সৈতে অহা স্বচ্ছতা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছে। বিত্তীয় সীমাও একেদৰে সঠিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত নহয়।\nউদাহৰণ স্বৰূপে, এটা প্ৰতিষ্ঠানে এটা ৰাজনৈতিক দলক ইয়াৰ ৰাজহৰ পৰা কিমান টকা দান কৰিব পাৰে তাৰ এক সীমা আছিল। সেই শীৰ্ষ সীমা এতিয়া কাৰ্যকৰী নহয়। সমান খেলপথাৰৰ দিশত কোনো অগ্ৰগতি নাই। ইচি আৰু আয়কৰ বিভাগৰ পৰা প্ৰাপ্ত তথ্য, লগতে ৰাজনৈতিক দলবোৰৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ৯০ শতাংশ পুঁজি মাত্ৰ এটা দললৈ যায়।\nনিৰ্বাচনী বিত্তীয় যোগানৰ ক্ষেত্ৰত নিৰ্বাচনী বণ্ড আন এটা মুখ্য বিষয়। উচ্চতম ন্যায়ালয়ত, কিছুমান ৰাজহুৱা স্বাৰ্থৰ মোকৰ্দমা (পিআইএল) দাখিল কৰা হৈছে আৰু আনকি অনুমতিও দিয়া হৈছে। ন্যায়ালয়ৰ অনুৰোধ যে নিৰ্বাচনী বণ্ডসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে ৰাজহুৱা কৰা হ'ব যাতে ভোটাৰসকলে ৰাজনৈতিক দলবোৰে তেওঁলোকৰ পুঁজি ক'ৰ পৰা লাভ কৰে সেইয়া চাব পাৰে। সমগ্ৰ বিশ্বৰ আন সকলো আগশাৰীৰ গণতন্ত্ৰ, যেনে আমেৰিকা যুক্তৰাজ্য আৰু ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ দেশবোৰে একে ধৰণৰ তথ্যই লাভ কৰে।\nআনহাতে, চৰকাৰে আইন সলনি কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছে, আৰু বিষয়টো এতিয়াও উচ্চতম ন্যায়ালয়ে শুনিবলৈ বাকী আছে। ৰাজনৈতিক দলসমূহত স্বচ্ছতাও এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। সকলো ৰাজনৈতিক দলে চিআইচিৰ সিদ্ধান্তক অৱজ্ঞা কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিদ্বন্দিতা কৰিবলৈ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ সন্মুখত পিআইএলৰ আন এটা সংহতি দাখিল কৰা হৈছে। এই ক্ষেত্ৰতো গোচৰটো স্বীকাৰ কৰা হৈছে, কিন্তু কোনো শুনানি হোৱা নাই।\nনিৰ্বাচনৰ ধন আৰু ৰাজহুৱা স্বাৰ্থৰ মাজত কোনো সম্পৰ্ক আছে নেকি?\nচৰকাৰে সাধাৰণতে এনে কোনো প্ৰকল্প প্ৰকাশ নকৰে যি জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থৰ বাবে ক্ষতিকাৰক। আনকি তেওঁলোকে কৰিলেও, ৰাইজে এই বাৰ্তা লাভ কৰে যে এইটো তেওঁলোকৰ বাবেহে। শেহতীয়া বছৰবোৰত বাতিল কৰা কৃষি আইনবোৰ হৈছে আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় উদাহৰণ। বহুতো অতিৰিক্ত আন্তঃগাঁথনি, পথ, এছইজেড, আৰু কৰ্পোৰেট ইনচেণ্টিভ সিদ্ধান্ত ৰাইজৰ পৰা গোপনে ৰখা হয়।\nউদাহৰণ স্বৰূপে, চৰকাৰী বাজেট অনুসৰি, ব্যৱসায়ৰ বাবে উদগনি আৰু শুল্ক আৰু কৰ হ্ৰাসৰ বাবে চৰকাৰে ২০১৯-২০ বৰ্ষত ২.২৪ লাখ কোটি টকা হেৰুৱাইছিল। এইটো ভোটাৰসকলৰ বাবে অজ্ঞাত।\nযদি হেৰুওৱা ৰাজহৰ যিকোনো এটা পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব পাৰি, চৰকাৰৰ ব্যয়ৰ আৰ্হি সলনি কৰা হ'ব। আনকি এমএনআৰইজিএ-ৰ দৰে কাৰ্যসূচী, যাক বহুলোকে পছন্দ কৰে কিন্তু বহুলোকে অস্বীকাৰো কৰে। ইয়াৰ বাজেট আৱণ্টন আছিল 75,000 কোটি টকাতকৈ কিছু কম।\nইয়াৰ বিষয়ে কি কৰিব পাৰি?\nচৰকাৰী আয়োগ আৰু পণ্ডিতসকলে এই বিষয়টো বিস্তৃতভাৱে অন্বেষণ কৰিছে। আন্তৰ্জাতিক অভিজ্ঞতাও আমাক শিকোৱাৰ বাবে বহুত আছে । সাধাৰণতে এই সন্দৰ্ভত তিনি প্ৰকাৰৰ উপায় আছে।\nপ্ৰথমটো হ'ল সকলো নিৰ্বাচনী পুঁজি সম্পূৰ্ণৰূপে স্বচ্ছ কৰা যাতে ভোটাৰসকলে জানিব পাৰে কোনে কাক পুঁজি যোগান ধৰে।\nদ্বিতীয়তে, ব্যক্তিগত স্বাৰ্থক নিৰ্বাচন বা চৰকাৰক প্ৰভাৱিত কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া উচিত নহয়। পুঁজি-সীমাবদ্ধতাৰ এক শৃংখলাবদ্ধ সীমাবদ্ধতাই এনে কৰে।\nতৃতীয় লক্ষ্যটো হ'ল এক অধিক নিৰপেক্ষ খেলপথাৰ সৃষ্টি কৰা যাতে সীমিত সম্পদ থকা ভাল ৰাজনীতিবিদ, প্ৰাৰ্থী আৰু ৰাজনৈতিক দলবোৰে নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দিতা কৰিব পাৰে।\nউদাহৰণ স্বৰূপে, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে তেওঁৰ কৰৰ এটা অংশ নিৰ্বাচনৰ বাবে পুঁজি যোগান ধৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বিকল্প আছে। কেৱল তেওঁৰ অনুমতিৰ দ্বাৰাহে এইটো কৰা হ'ব।\nকিহে এইটো ভোটাৰসকলৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় কৰি তোলে?\nপ্ৰাৰ্থী, ৰাজনৈতিক দল আৰু নেতাসকলক ভোটাৰসকলে বাছনি কৰে যাতে তেওঁলোকে নাগৰিকসকলক লাভালাভ প্ৰদান কৰে। যেতিয়া চৰকাৰে আন উৎসৰ পৰা নিৰ্বাচনী বিত্তীয় সংগ্ৰহ কৰে, তেওঁলোকে জনসাধাৰণতকৈ বিত্তদাতাসকলৰ ওচৰত অধিক ঋণী। ভোটাৰৰ সলনি পুঁজিদাতাসকলৰ পক্ষত চৰকাৰী সিদ্ধান্ত লোৱা হ'ব পাৰে।\nআনকি এজন ধনী প্ৰাৰ্থীয়ে তেওঁৰ নিজৰ প্ৰচাৰৰ বাবে পৰিশোধ কৰিলেও, ৰাজহুৱা সেৱাৰ সলনি বিনিয়োগৰ প্ৰতিদান দিয়াৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। প্ৰচাৰ বিত্ত সংস্কাৰ হৈছে বিশ্বজুৰি নিৰ্বাচনী সংস্কাৰৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, ইউৰোপীয় ইউনিয়ন আৰু অন্যান্য কেবাখনো দেশে এই সমস্যা সমাধানৰ বাবে আইন প্ৰণয়ন কৰিছে।
