বিপ্লৱী বিষ্ণুৰাভা বুলিয়েই সৰুৰে পৰা যিগৰাকী মহান মনিষী আমাৰ জ্ঞাত ,বৃহওৰ অসমীয়া জাতি গঠনত তেখেতৰ অৱদান অনন্য। জীৱনৰ আধাতকৈ বেছি সময় তেওঁ জাতি গঠনত মনোনিৱেশ কৰিছিল। অসমীয়া জাতিক লৈ কলাগুৰুজনাৰ ধাৰণা সুউচ্চ। অসমীয়া সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেএখনত বৃহৎ অৰিহণা যোগোৱা মহাপুৰুষ শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱ আৰু জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালদেৱৰ প্ৰত্যক্ষ অৱদানৰ পিছতেই বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাদেৱৰ নাম ল'ব পাৰি।
বিষ্ণুৰাভাৰ সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰখন বিস্তৃত। একে আলোচনাতে ইয়াক লিপিবদ্ধ কৰাটো সহজ নহয় যদিও নাতিদীৰ্ঘ আলোচনা এটি আগবঢ়োৱাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ল।
একটি কালো একটি সাদা,
দুইটি পাঁঠাই বলি দাও।"
তেওঁলোকৰ এনে কাৰ্যত ক্ষোভিত হৈ চৌবিশ ঘন্টাৰ ভিতৰতে কোচবিহাৰ ৰাজ্য ত্যাগ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হয়। একেদৰেই ৰংপুৰৰ মাইকেল কলেজত পঢ়ি থাকোতে বৃটিছৰ ৰোষত পৰি ১৯৩১ চনত তেওঁৰ ছাত্রজীৱনৰ সামৰণি পৰে।
অসমৰ সাহিত্য ক্ষেত্রখনৰ লগতে সংস্কৃতি আৰু ৰাজনীতিৰ ক্ষেত্রতো বিষ্ণুৰাভা এগৰাকী তেজস্বী ব্যক্তি আছিল। ৰাভাদেৱে অসম আৰু অসমীয়া জাতিটোক অভিজাতৰ দৃষ্টিভংগীৰে চাইছিল আৰু আনকো তেনেভাৱেই চাবলৈ আহ্বান জনাইছিল।এক সুস্থ-সবল শ্ৰেণীহীন সমাজব্যৱস্থাৰ সপোন তেওঁ সৰ্বদাই দেখিছিল। ধনতান্ত্রিক সমাজব্যৱস্থাৰ ফলত দেশত গঢ় লৈ উঠা শ্ৰেণী বৈষম্য,শ্ৰমোপজীৱী জনসাধাৰণৰ প্ৰতি সচেতন দৃষ্টিভংগীৰে তেওঁ এক অসমীয়া জাতি গঢ়াত গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁ আছিল মাটিৰ মানুহ। আনকি পৈতৃক সম্পওিও তেওঁ কৃষকশ্ৰেণীৰ মাজত বিতৰণ কৰি দিছিল। সাম্যবাদক মূলমন্ত্ৰ হিচাপে লৈয়েই আদৰ্শ সমাজ গঢ়িব পাৰি বুলি তেখেতৰ 'মুক্তি দেউল'ত সেই কথা প্ৰকট হৈ পৰে।
'ট্ৰাইবেল আজলী ৰমণী!
অসমীয়া সভ্যতাৰ প্ৰথম সোপান।'
মোৰ হিয়াৰ অপূৰ্ণ আশা"
(ৰোমান্টিক গীত)
লোহাৰ শিকলি ভাঙ্।
দুৱাৰৰ দাং।"
(বিপ্লৱী গীত)
২০২১ বৰ্ষৰ অহা ২০ জুন তাৰিখে বিষ্ণুৰাভাদেৱৰ দ্বিপঞ্চাশোওম মৃত্যুবাৰ্ষিকী। ১৯৬৯ চনৰ একে তাৰিখতেই কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ জীৱনাৱসান ঘটে। কলাগুৰুজনাৰ সন্মানাৰ্থে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত প্ৰতিবছৰে তেওঁক সুঁৱৰি ২০ জুন তাৰিখে 'ৰাভা দিৱস' হিচাপে অনুষ্ঠান পালন কৰি অহা দেখা যায় । প্ৰকৃতাৰ্থত ক'বলৈ গ'লে ৰাভাদেৱক সুঁৱৰি ৰখাৰ ই এক ক্ষুদ্ৰ প্ৰচেষ্টাহে মাথোন।
শেষত ডক্টৰ অমলেন্দু গুহ চাৰৰ বক্তব্যৰে আলোচনাটিৰ মোখনি মাৰিলোঁ---" ৰাভা যেন অসমৰেই প্ৰতীক। এফালে বিভিন্ন ভাষা-ভাষী গণ-জীৱনৰ সৈতে যোগাযোগে আৰু আনফালে অদ্ভুত সৃজনশীল প্ৰতিভাৰ অধিকাৰী হোৱা সত্বেও,নানা ক্ষেত্রত প্ৰাথমিক চমক সৃষ্টি কৰি তেওঁ আৰু আগবাঢ়িব পৰা নাই বা নানান সংকটত পৰি তেওঁৰ বহুতো প্ৰচেষ্টা থাকি গৈছে অৰ্ধসমাপ্ত। তথাপি,বিচিত্র সাধনা আৰু বহুমুখী প্ৰচেষ্টাৰ মাজেদি তেওঁৰ লক্ষ্যৰ সেই ঐক্য পাইছেগৈ,যি আজি ভাৰতৰ তথা অসমৰ শোষিত সমাজৰ----শ্ৰমিক,কৃষক আৰু দুখীয়া জনজাতীয় মানুহৰ জীয়াই থকাৰ আন্দোলনৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। এই কেন্দ্ৰবিন্দু হ'ল---সাম্যবাদৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ।"
