হাবালে লক্ষ কৰিলে যে দুৰৰ তাৰকামণ্ডলসমূহৰ দূৰত্ব আৰু সিহঁতৰ ৰেডচিফ্টৰ মাজত বিশেষ সম্পৰ্ক আছে। বুজা গ'ল যে দূৰৰ তাৰকামণ্ডললবোৰ আমাৰ পৰা দূৰলৈ গৈ আছে, সিহঁতৰ দূৰত্বৰ সৈতে সমানুপাতিক গতিত, অৰ্থাৎ গেলেক্সিটো আমাৰ পৰা যিমান দূৰত আছে, সিমানেই বেগেৰে আমাৰ পৰা দূৰলৈ গৈ আছে।[16] কপাৰ্নিচিয়ান নীতিৰ মতে সকলো দেখি পোৱা প্ৰান্ত পৰস্পৰৰ পৰা আঁতৰি গৈ আছে, অৰ্থাৎ আগতে ব্ৰহ্মাণ্ড অধিক ঘণ আৰু উষ্ণ আছিল। বৃহৎ পাৰ্টিক্ল এক্সেলেৰেটৰসমূহে ব্ৰহ্মাণ্ডৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষণৰ নকল কৰিব পাৰে, যিয়ে মহানাদ শাস্ত্ৰকে সমৰ্থন কৰে।
প্ৰথম প্ৰটন, নিউট্ৰন আৰু ইলেক্ট্ৰন সৃষ্টি হ'ল। সাধাৰণ হ'লেও প্ৰথম পৰমাণু মহানাদৰ ৩ মিনিটৰ ভিতৰত সৃষ্টি হ'ল। বৈদ্যুতিকভাৱে নিউট্ৰেল পৰমাণু সৃষ্টি হ'বলৈ কেইবাহাজাৰ বছৰ লাগিলে। মহানাদত সৃষ্ট এটমৰ প্ৰায়বোৰ হাইড্ৰজেন, হিলিয়াম আৰু লিথিয়াম আছিল। এই তত্ত্বসমূহৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ডাৱৰে মধ্যাকৰ্ষণৰ ফলত তৰা, তাৰকামণ্ডল সৃষ্টি কৰিলে। গধূৰ তত্ত্ব তৰাত অথবা চুপাৰ্নভেত থাকিলে।
মহানাদ শাস্ত্ৰই বিভিন্ন পৰিঘটনা বুজাত সহায় কৰে, যেন পাতল তত্ত্ব বিপুল পৰিমাণে পোৱা, কস্মিক মাইকক্ৰৱেভ বেকগ্ৰাউণ্ড, ডাঙৰ স্কেল ষ্ট্ৰাক্সাৰ আদি।[17] মহানাদৰ আৰ্হি এলবাৰ্ট আইনষ্টাইনৰ ৰিলেটিভিটি, আৰু ভৌতিক বিজ্ঞানৰ সৰলীকৃত হ'ম'জীনটি, আইচ'ট্ৰফি আদিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। এলেক্সেণ্ডাৰ ফ্ৰাইডমেনে মুখ্য ইকুৱেচনসমূহ দিলে আৰু ৱিলেম দে চিটাৰেও বৰঙনি আগ বঢ়ালে। তাৰ পিছতো কেইবাজনো বিজ্ঞানীয়ে নতুন নতুন কথা যোগ কৰিলে। লাম্ব্দা-চিএমডি আৰ্হি মহানাদৰ প্ৰধান আৰু আতাইতকৈ সৰল আৰ্হি।
