'মই অলপ শাক-পাচলি বিক্ৰী কৰিলো, বিশেষ লাভ নহ'ল। আমি ঘৰত কাম নোহোৱাকৈ এনেয়ে বেছিভাগ সময় কটাইছো। ওচৰৰ চিমেণ্ট কাৰখানা চলি আছে, কিন্তু আমি কাম কৰিবলৈ যোৱা নাই।' কচ্চ জিলাৰ লাখপট তালুকৰ মৰি গাঁৱৰ পৰা কৰিম জাঠে মোক ক'লে। ফকিৰাণী জাঠ সম্প্ৰদায়ৰ কৰিম জাঠ এজন মালধাৰী (পশুপালক)। কচ্চৰ স্থানীয় ভাষাত 'মাল' মানে পশু আৰু 'ধাৰী' মানে গৰাকী বা মালিক। গোটেই কচ্চত মালধাৰীসকলে গৰু-ম'হ, উট, ঘোৰা, ভেড়া ছাগলী আৰু ছাগলী চৰায়।
কৰিমে উল্লেখ কৰা শাক-পাচলি আচলতে ওচৰৰ বজাৰৰ পৰা কিনি আনিছিল যদিও তেওঁ কোৱা মতে বিক্ৰী কৰি ভাল দাম নাপালে। কেইকিলোমিটাৰমান দূৰৰ নগৰত এটা চিমেণ্টৰ কাৰখানা আছে, কিন্তু তলাবন্ধৰ কাৰণে কৰিম বা আন ফকিৰাণী জাঠসকলৰ বাবে ঘৰৰ পৰা ওলোৱা টান হৈ পৰিছে। তদুপৰি কাৰখানাটোত ইতিমধ্যে যথেষ্ট শ্ৰমিক আছে, বেছিসংখ্যক পশ্চিমবংগ আৰু আন ঠাইৰ প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক, এতিয়াও বহুত ইয়াত আছে, ঘৰলৈ উভতি যাব নোৱাৰিলে। স্থানীয় লোক আৰু প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকৰ মাজৰ সম্পৰ্ক কেতিয়াও ভাল নাছিল।
লাখপট তালুকৰ এগৰাকী মহিলা আছিল কচ্চৰ প্ৰথম ক"ভিড-১৯ত সংক্ৰমিত ৰোগী, তেওঁ বিদেশৰ পৰা আহিছিল। মাৰ্চত তেওঁক ভূজলৈ লৈ গৈ পৰীক্ষা কৰাৰ পিছত আক্ৰান্ত হোৱা বুলি নিশ্চিত হয়। লাখপট হৈছে অধিকাংশ উটপালকৰ স্থান।
২৪ মাৰ্চত যেতিয়া তলাবন্ধৰ ঘোষণা হ'ল, তাৰ পিছত কচ্চৰ সকলো কাম-কাজ স্থবিৰ হৈ পৰিল। উটপালকসকল গভীৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ মুখামুখি হ'ল। কিয়নো নিজৰ ঘৰৰ পৰা যথেষ্ট দূৰত তেওঁলোক থাকে আৰু উটবিলাক চৰায়। তেওঁলোক থকা আৰু উট চৰোৱা ঠাইবিলাক সীমান্তৰ একেবাৰে কাষত বা সীমান্তত, সেয়ে অতি স্পৰ্শকাতৰ অঞ্চলৰূপে চিহ্নিত, অতি কঠোৰ নিৰাপত্তাৰ নিয়ম-নীতিৰ মাজত চলিব লাগে। হঠাতে ঘোষণা কৰা তলাবন্ধৰ বাবে বহুতো মালধাৰী ঘৰলৈ উভতি অহাৰ সময় নাপালে বা তাত থকা তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাবে যথেষ্ট পৰিমাণৰ খোৱাবস্তু সংগ্ৰহ কৰিবও নোৱাৰিলে।
চৰণীয়া পথাৰ এৰি দিয়াৰ পিছত তেওঁলোকৰ উটবিলাকৰ খাদ্যৰ অভাৱ হোৱা নাই বুলি তেওঁলোকে কয়। যদি তলাবন্ধৰ ম্যাদ পুনৰ বৃদ্ধি কৰে, তেন্তে উটবিলাকক খুওৱাই থকা সমস্যা হ'ব। ইফালে তীব্ৰগতিত গ্ৰীষ্মৰ উত্তাপ বাঢ়ি আহিছে।
নসত্ৰানা ব্লকত চৰণীয়া পথাৰৰ কাষত থকা কিছুমান পশুপালকৰ ওচৰলৈ আৰক্ষী আহিছিল আৰু ঘূৰি নুফুৰিবলৈ তেওঁলোকক পৰামৰ্শ দিয়া বুলি স্থানীয় মানুহে আমাক ফোনত ক'লে। পশুপালকসকলে ইফালে-সিফালে যাবলৈ চেষ্টা কৰিব পাৰে, ৰেচনৰ বাবে বা আন কামৰ বাবে নিজৰ গাঁৱলৈ যোৱাৰ চেষ্টা কৰিব পাৰে, কিন্তু এতিয়া সেয়াও কঠিন হৈ পৰিছে।
ৰাবাৰি, জাঠ আৰু সামাচৰ দৰে কচ্চৰ বিভিন্ন মালধাৰী (পশুপালক)সকলৰ জীৱন আৰু সাংস্কৃতিক ৰীতি তেওঁলোকৰ পালিত পশুক কেন্দ্ৰ কৰি সৃষ্টি হৈছে তেওঁলোকৰ গীতসমূহ। কিছুমান লোক বছৰৰ বিশেষ ঋতুত প্ৰব্ৰজিত (মে'-জুনৰ পৰা ছেপ্তেম্বৰৰ শেষলৈকে) হয়, আৰু কিছুমান লোকে নিজৰ তালুকৰ ভিতৰতে গোটেই বছৰ প্ৰব্ৰজিত হয়। তলাবন্ধৰ ফলত তেওঁলোকৰ ঋতুকালীন প্ৰব্ৰজনত ব্যাঘাত জন্মিছে।
গুলমমদ জাঠৰ দৰে আন বহুতো লাখপটৰ পশুপালকে ৰাজহুৱা বিতৰণ ব্যৱস্থাৰ বিপণীৰ পৰা খাদ্য-সামগ্ৰী তথা আন অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰী লাভ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সমস্যাত ভূগিছে। 'পৰিচয়ৰ প্ৰমাণ হিচাপে ৰেচন কাৰ্ডবিলাক আমি লগত লৈ ফুৰো, কিন্তু ইয়াৰ ফলত ৰেচনৰ দোকানৰ পৰা বস্তু লোৱাৰ ক্ষেত্ৰত একো লাভ নহয়, আৰু বহুতো পৰিয়ালৰ এই সমস্যা হয়,' তেওঁ কয়।
এনে পৰিস্থিতিত আচল সমস্যা দুৰ্ভিক্ষ। চৰকাৰে সহজভাৱে যি ঘোষণা কৰিছে, সেয়া যথেষ্ট নহয়। 'আঠজন সদস্য থকা এটা পৰিয়ালে যদি ১০ কিলোগ্ৰাম আটা পায়, তেওঁলোকে কিমান দিন খাব,' তেওঁ কয়।
জাঠ আয়ুব আমীন ফকিৰাণী জাঠ সম্প্ৰদায়ৰ এজন জ্যেষ্ঠ নাগৰিক, তেওঁ গোটেই বছৰ ভাচাউ তালুকত খাৰাই উট চৰাই জীৱিকা উপাৰ্জন কৰে। সাম্প্ৰতিক বছৰবোৰত অৰণ্য ধ্বংসৰ বাবে চৰণীয়া পথাৰ নোহোৱা হৈছে, পশুৰ পালবোৰ সৰু হৈ আহিছে আৰু আন কাৰণত তেওঁৰ উপাৰ্জনৰ পতন ঘটিছে। তেওঁ ভাৱে ক'ভিড-১৯ তলাবন্ধৰ ফলত তেওঁৰ উটৰ গাখীৰ বিক্ৰী আৰু ৩০ শতাংশ হ্ৰাস পাই উপাৰ্জন সংকুচিত হৈ পৰিব।
যোৱা কেইবছৰমানৰ ভিতৰত উপকুলীয় কচ্চত চিমেণ্টৰ উদ্যোগৰ লক্ষণীয় হাৰত বাঢ়ি অহা দেখা গৈছে। ডাঙৰ ডাঙৰ চিমেণ্ট কাৰখানাবোৰত মৰি, তাহেৰা তথা আন সীমান্তৱৰ্তী গাঁৱৰ ফকিৰাণী জাঠ সম্প্ৰদায়ৰ ডেকাচামে দিন মজদুৰৰ কাম পাইছিল। এতিয়া তলাবন্ধৰ সময়ত কাৰখানাবিলাক বন্ধ হৈ পৰিছে।
উট চৰাই ঘূৰি ফুৰাৰ সময়ত পুৰুষসকলে গাখীৰ আৰু ৰুটি খায়, কিন্তু গাঁৱত থকা মহিলা আৰু শিশুসকলক ৰুটি, চাউল আৰু দাইলৰ দৰকাৰ হয়। আকস্মিক তলাবন্ধৰ ফলত সীমান্তত থকা অকলশৰীয়া এই গাওঁবিলাক অসুবিধাত পৰিছে। পশু লৈ ঘৰৰ পৰা ওলাই যোৱা যিসকলে ৰেচন কাৰ্ড ঘৰত এৰি থৈ গৈছে, তেওঁলোকেও ৰাজহুৱা বিতৰণ ব্যৱস্থাৰ দোকানৰ পৰা খাদ্য-সামগ্ৰী পোৱা নাই।
বহুতো ফকিৰাণী জাঠ লোকৰ বিড়ি হোপাৰ অভ্যাস আছে। তলাবন্ধৰ বাবে ধঁপাতজাতীয় সামগ্ৰী পোৱা টান হৈ পৰিছে। জাঠ আয়ুব আমীনে কয় যে তেওঁৰ বাবে এয়া বৰ কষ্টদায়ক।
বাওঁফালেঃ কচ্চ মালধাৰী উটপালক সংগঠনৰ সভাপতি ভিখাভাই ৱাঘাভাই ৰাবাৰিৰ পৰা পশুপালক পৰিয়ালে ৰেচনৰ মোনা লৈছে। সোঁফালেঃ মালধাৰীসকলৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা ভূজৰ সংগঠন এটাই দিয়া ৰেচনৰ মোনা বহুতো ফকিৰাণী জাঠ পৰিয়ালে গ্ৰহণ কৰিছে। মোনাত আটা, চাউল, মচুৰ দাইল, কপাহ তেল, হালধি, মচলা, নিমখ আদি অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰী থাকে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ খাদ্যৰ অভাৱ বহুখিনি হ্ৰাস পাইছে।
