লিংগ স্তম্ভন বা লিংগ কঠিনতা বা লিংগোত্থান বা লিংগ স্ফীতি হৈছে এক শাৰীৰিক পৰিঘটনা য'ত লিংগ (যৌনাংগ) দৃঢ়, সুস্থিৰ আৰু আকাৰত ডাঙৰ হৈ পৰে। লিংগ শিথিলতা হৈছে মানসিক, সিৰা সম্বন্ধীয়, ভাস্কুলাৰ, আৰু অন্তঃস্ৰাবী কাৰকৰ জটিল আন্তঃক্ৰিয়াৰ ফল, আৰু প্ৰায়ে যৌন প্ৰৰোচন বা যৌন আকৰ্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হয়, যদিও লিংগৰ কঠিনতা স্বতঃস্ফূৰ্ত হ'ব পাৰে। মানুহৰ ক্ষেত্ৰত স্তম্ভিত লিংগৰ আকৃতি, কোণ আৰু দিশ ইত্যাদি ভিন্ন ভিন্ন হ'ব পাৰে।
স্নায়ুতন্ত্ৰৰ এক স্বয়ংক্ৰিয় সঁহাৰি হিচাপে, লিংগ স্তম্ভন বিভিন্ন ধৰণৰ উদ্দীপনাৰ ফলত হ'ব পাৰে, যেনেঃ যৌন উদ্দীপনা আৰু যৌন উত্তেজনা, আৰু সেয়েহে লিংগৰ কঠিনতা ব্যৱস্থাটো সম্পূৰ্ণৰূপে সচেতন নিয়ন্ত্ৰণৰ দ্বাৰা পৰিচালিত নহয়। টোপনিৰ সময়ত বা শুই উঠাৰ পিছত হোৱা স্তম্ভনক চমুকৈ এনপিটি (Nocturnal penile tumescence) বুলি কোৱা হয়। নৈশ লিংগ স্তম্ভন নোহোৱাটোৱে সাধাৰণতে লিংগ অশিথিলতা বিকাৰৰ শাৰীৰিক আৰু মনস্তাত্বিক কাৰণৰ মাজত পাৰ্থক্যক বুজায়।
কেতিয়াবা কোনো লিংগ আংশিক ভাৱে কঠিন হ'ব পাৰে বা একেবাৰেই শিথিল হ'ব পাৰে। ইয়াক লিংগৰ শিথিলতা বুলি জনা যায়।
স্নায়ুৰজ্জুৰ পৃষ্ঠ( লাম্বাৰ) আৰু কটিপ্ৰদেশ (ছেক্ৰেল) ৰ ইৰেক্টাইল ছেন্টাৰসমূহৰ কাৰ্যপ্ৰণালীৰ দ্বাৰা ছেৰিব্ৰেল কৰ্টেক্সে কোনো উত্তেজক অনুভূতিৰ অবিহনেও (দৃশ্য, শ্ৰাব্য, ঘ্ৰাণ, কল্পনা আৰু স্পৰ্শৰ দ্বাৰা সৃষ্ট) লিংগোত্থান ঘটাব পাৰে।
তেনেদৰে কৰ্টেক্সে উত্তেজক অনুভূতি থাকিলেও লিংগোত্থানত বাধা দিব পাৰে। আন কিছু মানসিক তথা আবেগিক কাৰক আৰু কিছুমান পৰিবেশেও লিংগ উত্থান হোৱাত বাধা সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
লিংগৰ কঠিনতা যৌন প্ৰৰোচনৰ এক সাধাৰণ সূচক আৰু পুৰুষএজনে যোনিদ্বাৰত লিংগ প্ৰৱেশ ঘটাবলৈ বা যৌন সম্ভোগৰ বাবে ই প্ৰয়োজনীয়। প্ৰাকৃতিক ভাৱে গৰ্ভধাৰণ বা কৃত্ৰিম গৰ্ভধাৰণৰ বাবে শুক্ৰাণু সংগ্ৰহৰ বাবে লিংগ কঠিন হোৱা প্ৰয়োজন।
প্ৰায় সংখ্যক উত্থিত পুৰুষাংগ ওপৰলৈ পোন হয়। উলম্বভাৱে ওপৰলৈ বা প্ৰায় উলম্বভাৱে তললৈ বা আনুভূমিকভাৱে সমুখলৈ পোন হোৱাটো সচৰাচৰ আৰু স্বাভাৱিক। এয়া লিংগৰ গঠন প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। পোন লিঙ্গ এটা ওপৰলৈ বা তললৈ, সোঁফালে বা বাওঁফালে, বক্ৰ ভাৱে ওপৰলৈ বা তললৈ বা পোন নলীৰ দৰে স্তম্ভন হ'ব পাৰে। লিংগৰ অত্যাধিক বক্ৰতা পেৰ'নাইজ ৰোগৰ ফলত হ'ব পাৰে। ই আক্ৰান্ত ব্যক্তিক শাৰীৰিক বা মানসিকভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত স্তম্ভনৰ সময়ত লিংগত বিষ বা লিংগ শিথিলতাই দেখা দিব পাৰে। সাধাৰণতে ঔষধ সেৱন কৰি বা অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা এই ৰোগৰ চিকিৎসা কৰিব পাৰি যদিও অস্ত্ৰোপচাৰ একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ৰ বিকল্প।
নিম্নলিখিত তালিকাখনে দেখুৱায় যে থিয় হৈ থকা অৱস্থাত পুৰুষ এজনৰ বাবে উত্থিত লিংগৰ কোণৰ মাপ সচৰাচৰ কিমান হয়। তালিকাত, শূন্য ডিগ্ৰীয়ে (0°) পেটৰ দিশে পোনকৈ ওপৰলৈ, ৯০° য়ে পোনকৈ আগলৈ আৰু ১৮০° য়ে পোনকৈ ভৰিৰ দিশে নিৰ্দেশ কৰা বুজাইছে।
লিংগোত্থান ত্ৰুটীৰ বিভিন্ন কাৰণ আছে। কিন্তু ইয়াৰ সৰ্বোপৰি কাৰণ হ'ল ইণ্টাৰনেল প্যুডেণ্ডেল ধমনীৰ শাখা পেৰিনিয়েল ধমনীৰ বেৰৰ এণ্ডোথেলিয়াম কোষবোৰে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে নাইট্ৰিক এছিড মুকলি কৰি নিদিয়াটো।
প্ৰায়াপিজম এক বিষময় ৰোগ য'ত শাৰীৰিক আৰু মানসিক উত্তেজনা অবিহনেও পুৰুষাংগই নিজৰ শিথিল অৱস্থা বৰ্তাই ৰাখিবলৈ সক্ষম নহয়। চাৰিঘণ্টাতকৈ অধিক সময় জুৰি থকা প্ৰায়াপিজমৰ আত্যায়িক চিকিৎসা অত্যন্ত আৱশ্যকীয়।
নিদানিক ভাৱে স্তম্ভনক প্ৰায়ে "পেনাইল ইৰেকচন" বা লিংগীয় স্তম্ভন বুলি কোৱা হয়, আৰু স্তম্ভনৰ স্থিতি, আৰু প্ৰক্ৰিয়াক স্ফীতি বা লিংগীয় স্ফীতি বুলি বৰ্ণনা কৰা হয় আনহাতে লিংগৰ কঠিনতা হ্ৰাস বা বন্ধ হোৱা বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটো হৈছে অৱনমন। থলুৱা ভাৱে আৰু অশ্লীল ভাষাত লিংগৰ কঠিন অৱস্থাক বুজাবলৈ বহু অনানুষ্ঠানিক শব্দৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা ইংৰাজী শব্দবোৰৰ ভিতৰত আছে 'ষ্টীফী', 'হাৰ্ড-অন', 'ব'নাৰ' আৰু 'ৱুডি' ইত্যাদি।[32] ইংৰাজী আৰু অন্যান্য ভাষাত স্তম্ভনৰ বাবে বহু শব্দ, যোজনা, প্ৰতিশব্দ আদি আছে। অসমীয়া ভাষাত 'থিঙখোৱা', 'দাঙখোৱা' ইত্যাদি শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
