এথেনা বা পালাছ এথেনা (ইংৰাজীঃ Athena) হৈছে প্ৰাচীন গ্ৰীচৰ জ্ঞান, কুটীৰ শিল্প আৰু সমৰকলাৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী।[2] তেওঁক পৰৱৰ্তী কালত ৰোমান দেৱী মিনাৰ্ভাৰ সমকক্ষ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হয়। তেওঁক গ্ৰীচৰ বিভিন্ন নগৰ, বিশেষকৈ এথেন্সৰ অধিষ্ঠাত্ৰী আৰু ৰক্ষাকৰ্তা হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু খুব সম্ভৱ সেইবাবেই তেওঁ এথেনা নাম পায়। শিল্পকলাসমূহত এথেনাক শিৰোস্ত্ৰাণ পৰিধান কৰা অৱস্থাত হাতত এডাল যাঠীৰে সৈতে চিত্ৰায়িত কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰধান চিহ্নসমূহ হৈছে ফেঁচা, জলফাইৰ গছ, সাপ আৰু গৰ্গনৰ শিৰ।
কোনো বিশেষ স্থানৰ ৰক্ষাকৰ্তা এজিয়ান মূলৰ দেৱী হিচাপে এথেনাৰ নাম এথেন্সৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে। তেওঁক প'লিয়াছ আৰু প'লিয়াক'ছ (অৰ্থাৎ চিটি-ষ্টেট বা নগৰ-ৰাজ্য) নামেৰেও জনা যায়। এথেনাৰ মন্দিৰসমূহ নগৰৰ মধ্যভাগত দুৰ্গৰে পৰিৱেষ্টিত এক্ৰ'প'লিছত অৱস্থিত। এথেনিয়ান এক্ৰ'প'লিছৰ পাৰ্থেননৰ লগতে বিভিন্ন মন্দিৰ আৰু স্থাপত্য এথেনাৰ প্ৰতি উচৰ্গিত। কুটীৰ শিল্প আৰু বোৱা-কটাৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী হিচাপে তেওঁ আৰ্গেন নামেৰেও পৰিচিত। এথেনা এগৰাকী সমৰ দেৱী আৰু এই কথা বিশ্বাস কৰা যায় যে তেওঁ সৈনিকসকলক যুদ্ধলৈ নেতৃত্ব দি আগবঢ়াই নিয়ে। পেনাথেনিয়া হৈছে এথেনাৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত প্ৰধান উৎসৱ আৰু এথেনিয়ান দিনপঞ্জী অনুসৰি এই উৎসৱ গ্ৰীষ্মকালৰ মাজভাগত পালন কৰা হয়।
এথেনা হৈছে জ্যুচৰ দুহিতা আৰু কোনো মাতৃৰ অবিহনেই জন্ম হৈ এথেনাই জ্যুচৰ কপালৰপৰা পূৰ্ণাংগ ৰূপত নিৰ্গত হয়। অন্য এক কাহিনী অনুসৰি দেৱী মেটিছ গৰ্ভৱতী অৱস্থাত থাকোঁতেই জ্যুচে তেওঁক উদৰস্থ কৰে আৰু অৱশেষত এথেনা জ্যুচৰ শৰীৰৰপৰা নিৰ্গত হয়। জ্যুচৰ প্ৰিয় দুহিতা হোৱাৰ হেতুকে এথেনা যথেষ্ট শক্তিশালী আছিল।
সমুদ্ৰৰ অধিপতি প'জাইডন আৰু এথেনাৰ মাজত হোৱা এক প্ৰতিযোগিতাৰ পিছত এথেনা এথেন্স চহৰৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱীৰূপে পৰিগণিত হয়।[9] এথেনিয়ান কেলেণ্ডাৰৰ বৰ্ষসমাপ্তিৰ অনুষ্ঠান, অৰ্থাৎ স্কাইৰাত, এথেনা আৰু প'জাইডনৰ পূজাৰীসকলে ইলুচিছ চহৰত পূজাৰ আয়োজন কৰে।[10] দুয়ো এথেনিয়ানসকলক একোটাকৈ উপহাৰ দিবলৈ একমত হয় আৰু এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয় যে এথেনিয়ানসকলে দুয়োটা উপহাৰৰ মাজত কোনটোক প্ৰাধান্য দিব সেয়া বাছি ল'ব। প'জাইডনে মাটিত ত্ৰিশূলেৰে আঘাত কৰি এটি লুণীয়া পানীৰ সুঁতিৰ জন্ম দিয়ে যি বিশেষ কোনো কামত নাহে। আনহাতে এথেনাই এথেন্সবাসীসকলক জলফাইৰ গছ উপহাৰ দিয়ে আৰু এথেন্সৰ বাসিন্দাসকলে এথেনাক নিজৰ ৰক্ষাকৰ্ত্তা আৰু অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱীৰূপে স্বীকাৰ কৰে।
