উদ্ভিদক ডালে-পাতে, ফলে-ফুলে বিকশিত হ'বলৈ যিবোৰ খাদ্য উপাদান বা পোষক মৌলৰ প্ৰয়োজন হয় তাৰ ভিতৰত নাইট্ৰ'জেন, ফছফৰাছ আৰু পটাচিয়াম নামৰ মৌলসমূহ অধিক মাত্ৰাত প্রয়োজন হয়। সেইবোৰৰ উপৰি উদ্ভিদক অন্য কিছুমান মৌলৰো প্রয়োজন হয় আৰু শস্য উৎপাদনত তেনে মৌলৰ প্ৰভাৱো লেখত ল'ব লগীয়া। উদ্ভিদক কিছু পৰিমাণে কমকৈ প্ৰয়োজন হোৱা তেনে কেইবিধমান মৌলৰ বিষয়ে তলত উল্লেখ কৰা হ'ল।
শস্যৰ শ্ৰীবৃদ্ধি কৰা আৰু শিপা বর্ধনত কেলচিয়ামৰ প্ৰভাৱ উল্লেখযোগ্য। শস্যৰ গুটি ধৰাত এইবিধ মৌলই অৰিহনা যোগায় আৰু খেতিৰ উৎপাদন বঢ়োৱাত ই সহায় কৰে। কেলচিয়ামে শস্যত উৎপন্ন হোৱা দূষিত পদার্থ নিৰাময় কৰে আৰু গছে লৱণযুক্ত পানী শোষণ কৰাত সহায় কৰে। এইবিধ মৌলৰ অভাৱ হ'লে শিপাৰ কাৰ্য্যদক্ষতা কমি যায় আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে গছৰ বাঢ়ন শক্তি হ্রাস পোৱা পৰিলক্ষিত হয়।
মেগনেচিয়াম পাতৰ ক্লৰ'ফিল বা হৰিৎকণাৰ এটি আৱশ্যকীয় অংগ। শস্যৰ খাদ্য আহৰণ কৰাত ই সহায় কৰে, মাটিৰ অম্লীয়তা সঠিতভাৱে ৰাখে আৰু স্নেহ পদার্থ গঠন কৰাত অৰিহনা যোগায়। এইবিধ খাদ্য মৌলৰ যোগান যথোপযুক্ত নহ'লে গছৰ বুঢ়া পাতবোৰ হালধীয়া হৈ পৰে।
এইবিধ উপাদানে হৰিৎকণা, প্ৰ'টিন আদি সংশ্লেষণ কার্যত অৰিহনা যোগায়। ই গছৰ ডাঠ সেউজীয়া ৰং গঠনত আৰু গুটি উৎপাদনত সহায় কৰে। মাটিৰ অম্লতা ৰক্ষা কৰাটো ই সহায়কাৰী। নহৰু, পিয়াজ, মূলা প্রভৃতি শস্যৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ অধিক। ছালফাৰৰ অভাৱ হ'লে শস্যৰ নতুন পাতবোৰ হালধীয়া হৈ পৰে, শিপা আৰু গা-গছৰ বাঢ়ন শক্তি নিয়মীয়া নহয়। ফলমূলৰ গছৰ ক্ষেত্ৰত ফলৰ ৰং শেতা পৰে আৰু ফলবোৰ নিৰস হয়।
বৰ'ণ, ফল-মূল আৰু পাচলি জাতীয় শস্যৰ বাবে বৰ প্রয়োজনীয়। এইবিধ পোষক দ্ৰব্যই ফল-মূল আৰু পাচলিৰ গুণাগুণ উন্নত কৰে আৰু শর্কৰা সৰবৰাহত অহিৰনা যোগায়। পিতনি মাটি পৰিশোধন, ই সহায়কাৰী। বৰ'ণৰ অভাৱ হ'লে ফুলকবিৰ পাত সৰু হয়, কবিৰ ৰং আৰু গঠন উৎকৃষ্ট মানৰ নহয়। ইয়াৰ অভাৱত বন্ধাকবিৰ পাতবোৰ বান্ধ নেখায়, টেঙাফলৰ আগ শুকাই যায়, ফল কঠিন আৰু ৰসহীন হৈ পৰে। নাৰিকল, তামোল আদি শস্যত এই মৌলৰ প্ৰভাৱ উল্লেখনীয়।
ক'পাৰ পত্ৰহৰিৎ গঠনত সহায়কাৰী। এইবিধ মৌলই উদ্ভিদৰ কিছুমান আভ্যন্তৰীণ কার্য পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ অভাৱ হ'লে বিলাহী আৰু জালুকৰ পাত মৰহি যায়, মাহজাতীয় শস্যৰ স্বাভাৱিক গুটি ধৰাত ব্যাঘাত জন্মে আৰু টেঙা গছৰ কুমলীয়া আগবোৰ মৰি যোৱাৰ উপৰি ফলবোৰো ফাটি যাব পাৰে।
শাক-পাচলি আৰু মাহজাতীয় শস্যৰ বাবে মলিবডেনাম অপৰিহার্য। উদ্ভিদৰ প্রয়োজনীয় নাইট্র'জেন গ্ৰহণত ই সহায় কৰে আৰু প্ৰ'টিন সংশ্লেষণত ইয়াৰ প্রয়োজন হয়। এই মৌলৰ অভাৱ হ'লে ফুলকবিৰ হুইপটেইল নামৰ বেমাৰ হয় আৰু কবিৰ গঠন ভাল নহয়। ইয়াৰ অভাৱত উৰহীজাতীয় শস্যৰ পাত পাতল সেউজীয়া হৈ পৰে আৰু উৎপাদন কমে।
উদ্ভিদৰ সালোক সংশ্লেষণত জিংকে প্রত্যক্ষ প্রভাৱ পেলায়। ইয়াৰ অভাৱত উদ্ভিদৰ পাব চুটি হয় আৰু গছজোপা নিশকটীয়া হৈ পৰে। গছৰ পাতবোৰ সৰু আৰু মেটুৰা-মেটুৰি হয়। টেঙা জাতীয় ফল, আলু, পিয়াজ, বিলাহী আদিত এইবিধ মৌলৰ আৱশ্যক অধিক।
শস্যক কম-বেছি পৰিমাণে প্রয়োজন হোৱা উপৰিউক্ত মৌলবোৰ যোগান ধৰিবৰ বাবে বিভিন্ন ধৰণৰ সূক্ষ্মসাৰ বজাৰত কিনিবলৈ পোৱা যায়। এনে সাৰত উদ্ভিদক প্রয়োজন হোৱা একাধিক পোষক মৌল নিহিত হৈ থাকে। এই সাৰবোৰ মাটিত প্রয়োগ কৰি অথবা পানীত গুলি স্প্ৰে' কৰি শস্যক যোগান ধৰিব পৰা যায়। মাটিৰ উৰ্বৰতা অটুট ৰাখিবলৈ হ'লে ৰাসায়নিক সাৰ প্রয়োগ কৰাৰ উপৰি আৱশ্যকীয় সূক্ষ্মসাৰ প্রয়োগ কৰা বৰ দৰকাৰ। বিভিন্ন শস্যৰ বাবে সূক্ষ্মসাৰৰ পৰিমাণ আৰু প্রয়োগৰ সময়ো ভিন্ ভিন্। উদাহৰণস্বৰূপে, শাক-পাচলি ৰোৱা বা সিঁচাৰ সময়ত, ফল-মূলৰ ক্ষেত্ৰত ফল ধৰাৰ আগতে, মাহজাতীয় শস্যত ফুল ধৰাৰ আগতে এনে সূক্ষ্মসাৰ প্রয়োগ কৰিলে অধিক সুফল পোৱা যায়। কৃষক ৰাইজৰ সুবিধার্থে এনে সাৰৰ প্রয়োগ পদ্ধতিৰ বিষয়ে সাৰ ভৰাই থোৱা পাত্ৰবোৰৰ ওপৰতো নির্দেশনা লিখা থাকে। সঠিত পদ্ধতিৰে শস্যৰ প্রয়োজনীয় অনুপাতত সূক্ষ্মসাৰ প্রয়োগ কৰি শস্যৰ উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে শস্যৰ গুণগত মানো উন্নত কৰি তুলিব পৰা যায়।
লিখকঃ ড° কুমুদ চুতীয়া, দৈনিক জনমভূমি।
Roll over stars then click to rate.
© 2006-2019 C-DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
এই পৰ্টেলৰ যোগেৰে ভাৰত চৰকাৰৰ বৈদ্যুতিন আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয় দ্বাৰা ভাৰত বিকাশ প্ৰৱেশদ্বাৰ প্ৰকল্পৰ অধীনত সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে এক ৰাষ্ট্ৰযোৰা প্ৰচেষ্টা চলাই থকা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰাইজলৈ সুনিশ্চিত তথ্যৰ যোগান, তথ্যৰ জ্ঞান, তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু যোগাযোগ সেৱা আৰু সামগ্ৰীৰ সুবিধাসমূহ আগবঢ়োৱাৰ চেষ্টা কৰা হৈছে। আইএনডিজি প্ৰকল্পটো ভাৰত চৰকাৰৰ বৈদ্যুতিন আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয় ৰ সহায়ত চেণ্টাৰ ফ'ৰ ডেভেলপমেণ্ট অব এডভান্স কম্পিউটিং, হায়দৰাবাদ (C-DAC) ৰ দ্বাৰা কাৰ্য্যকৰী কৰা হৈছে।
