কাৰ্য আৰু শক্তি । নৱম শ্ৰেণী । বিজ্ঞান । অধ্যায় - 11 - GyanVeda247 Best SEBA & CBSE Notes Blog\n3. বেটেৰী এটাই বাল্ব এটা জ্বলালে। প্রক্রিয়াটোৰ সৈতে জড়িত হৈ থকা শক্তিৰ ৰূপান্তৰবোৰৰ বর্ণনা দিয়া।\nউত্তৰ :- বেটেৰী এটাই বাল্ব এটা জ্বলালে প্ৰথমতে বেটেৰীত থকা ৰাসায়নিক শক্তি বৈদ্যুতিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ হয় । বৈদ্যতিক শক্তিৰ সহায়ত বাল্বটো জ্বলি উঠে । ইয়াৰ লগে লগে বৈদ্যুতিক শক্তি পোহৰ আৰু তাপ শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ হয় ।\n5. 10 kg ভৰৰ বস্তু এটা টেবুল এখনৰ A বিন্দুত অৱস্থিত আছিল। ইয়াক B বিন্দুলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হ'ল। যদি A আৰু Bক সংযোগ কৰা ৰেখাডাল অনুভূমিক হয় তেন্তে মাধ্যাকর্ষণিক বলে বস্তুটোৰ ওপৰত কৰা কাৰ্য কিমান হ'ব? তোমাৰ উত্তৰ ব্যাখ্যা কৰা।\nউত্তৰ :- 10 kg ভৰৰ বস্তু এটা A বিন্দুৰ পৰা B বিন্দুলৈ স্থানান্তৰ কৰিলে আৰু A আৰু B একেটা সমতলত থাকিলে মাধ্যকর্ষণিক বলে কৰা কাৰ্য শূণ্য হ'ব।\n6. মুক্তভাৱে অধোগামী বস্তুৰ স্থিতিশক্তি ক্রমান্বয়ে হ্রাস পায়। ই শক্তিৰ সংৰক্ষণ সূত্র ভঙ্গ কৰেনে? কিয় ?\nউত্তৰ :- বস্তুটোৱে শক্তিৰ সংৰক্ষণ সূত্ৰৰ নীতি ভংগ নকৰে। কাৰণ, স্থিতিশীল অৱস্থাত থকা বস্তু এটাই মুক্তভাৱে অধোগামী হলে স্থিতিশক্তি হ্রাস পায় আৰু একে পৰিমাণৰ গতিশক্তি বৃদ্ধি পায়। ফলত স্থিতিশক্তি গতিশক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।\n7. তুমি চাইকেল চলোৱা অৱস্থাত সংঘটিত শক্তিৰ বিভিন্ন ৰূপান্তৰবোৰ কি কি?\nউত্তৰ :- চাইকেল চলোৱা সময়ত প্ৰথমে আমাৰ শাৰিৰীক শক্তি গতিশক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত হয় আৰু পিছত চাইকেলৰ টায়াৰ আৰু ৰাস্তাৰ মাজত ঘৰ্ষণৰ ফলত কিছু পৰিমাণৰ তাপ শক্তিও উৎপন্ন হয়।\n8. তুমি প্রকাণ্ড শিল এটা সর্বশক্তিৰে ঠেলাৰ প্রচেষ্টা চলাই বিফল হলে শক্তিৰ কিবা ৰূপান্তৰ ঘটিবনে? তুমি ব্যয় কৰা শক্তিখিনি ক'লৈ গ'ল?\nউত্তৰ :- প্রকাণ্ড শিল এটা সর্বশক্তিৰে ঠেলাৰ প্রচেষ্টা চলাই বিফল হলে শিলটোত কোনো শক্তিৰ ৰূপান্তৰ নঘটে ।\nউত্তৰ :- যদি বলৰ দিশ সৰণৰ লম্ব হয় তেনে ক্ষেত্ৰত সম্পন্ন হোৱা কাৰ্য শূন্য হয় । যিহেতু পৃথিবীৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থকা উপগ্রহ এটাত মাধ্যাকর্ষণিক বলে লম্ব ভাবে ত্ৰিয়া কৰে সেয়েহে উপগ্ৰহটোৰ ওপৰত সম্পন্ন কৰা কাৰ্য শূন্য হ'ব ।\nউত্তৰ :- কোনো বস্তুৰ ওপৰত বল প্রয়োগ নকৰালৈকে বস্তুটোৰ সৰণ নঘটে। কাৰণ, বস্তু এটাৰ সৰণ হ'বলৈ হ'লে তাৰ স্থানৰ সলনি হ'ব লাগে যিটো বল প্ৰয়োগৰ অবিহনে সম্ভৱ নহয়।\n13. মানুহ এজনে মূৰত এমুঠা খেৰ লৈ আধাঘন্টা সময় ৰৈ থাকি ভাগৰ অনুভৱ কৰিলে। তেওঁ কিবা কার্য কৰিলেনে? তোমাৰ উত্তৰ যুক্তিৰে প্রতিপন্ন কৰা।\nউত্তৰ :- মানুহজনে কোনো ধৰণৰ কাৰ্য কৰা নাই। কাৰণ, কার্য সম্পাদন হ'বলৈ হ'লে সৰণ হোৱাটো একান্ত প্রয়োজন। কিন্তু এই ক্ষেত্ৰত মানুহজনৰ শক্তি খৰচ হৈছে কিন্তু সৰণ হোৱা নাই। গতিকে, তেওঁ কোনো ধৰণৰ কাৰ্য কৰা নাই।\nউত্তৰ :- যেতিয়া দোলক টো টানি অনা হয় তেতিয়া তাত শক্তি স্থিতিশক্তি ৰূপে সঞ্চিত হয়।আৰু যেতিয়া টানি আনি এৰি দিয়া হয় তেতিয়া সেই সঞ্চিত স্থিতিশক্তি গতিশক্তিলৈ ৰূপান্তৰ হয়।যেতিয়া গতিশক্তি ক্ৰমাত বাঢ়ি যায় তেতিয়া স্থিতশক্তি কমি আহে।এই প্ৰক্ৰিয়াত শক্তি সংৰক্ষণৰ সূত্ৰ ভংঙ্গ নহয় কাৰণ স্থিতিশক্তি গতিশক্তিলৈ ৰূপান্তৰ হয়।দোলকটো এটা সময়ত স্থিতিশীল হোৱাৰ কাৰণ হৈছে বায়ুৰ ঘৰ্ষণ।বায়ুৰ ঘৰ্ণনে দোলকৰ গতিত বাধা প্ৰদান কৰে আৰু ই এটা সময়ত স্থিৰ হৈ পৰে।\nউত্তৰ :- m ভৰৰ বস্তু এটাই স্থিৰ বেগ V ৰে গতি কৰি আছে। গতিকে গতিশক্তি হ'ব, Ek = 1/2mv2\nযদি বস্তুটো স্থিতিশীল অৱস্থালৈ আনিব লগা হয়, তেন্তে সমান বিপৰীত মুখী শক্তি প্রয়োগ কৰিব লাগিব।\nগতিকে, বস্তুটো স্থিৰ অৱস্থালৈ আনিব লগা কার্য হ'ব = - 1/2mv2\n17. 60 kmh-1 বেগেৰে গৈ থকা 1500 kg ভৰৰ গাড়ী এখন ৰখাবলৈ কিমান কার্য কৰিব লাগিব উলিওৱা।\n(i) প্রথম ক্ষেত্ৰত কাৰ্য শূণ্য হব।\n(ii) দ্বিতীয় ক্ষেত্ৰত কাৰ্য ধণাত্মক হ'ব।\n(iii) তৃতীয় ক্ষেত্ৰত কাৰ্য ঋনাত্মক হ'ব।\nউত্তৰ :- চনীৰ উক্তিটো সত্য। কাৰণ, এটা বস্তুৰ ওপৰত সকলোফালৰ পৰা একে পৰিমাণৰ বল প্রয়োগ কৰিলে তাৰ ত্বৰণ শূণ্য হ'ব। এই ক্ষেত্ৰত বস্তুটোৰ কোনো ধৰণৰ সৰণ নহয়।\nউত্তৰ :- মুক্তভাৱে অধোগামী বস্তুবোৰৰ গতিশক্তি বোৰ ভূমিত উপনীত হ'লে ই শব্দশক্তি, তাপশক্তি আৰু কিছু পৰিমাণে স্থিতি শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ হয়।
