লোকসংস্কৃতিৰ বৈচিত্ৰ্যময় আংগিকৰ অন্যতম পুতলা নাচ। লোকসংস্কৃতিৰ শিল্প জগতত পুতলা নাচ এক অন্যতম শিল্প কলা। পুতলা নাচত বিবৰ্তন আৰু ইতিহাস আজিও স্পষ্টকৈ ক'ব পৰা নাযায়। বহু বিশেষজ্ঞৰ মতে আদিম মানব মনতেই পুতলা নাচৰ ধাৰণাই ভূমুকি মাৰিছিল। অৱশ্যে পুতলা নাচৰ জন্ম সন্দৰ্ভত নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য এতিয়ালৈ পোৱা হোৱা নাই। কিন্তু প্ৰাচীন কালৰে পৰাই পৃথিৱীৰ প্ৰায়বোৰ সভ্য দেশতই নানা ধৰণৰ পুতলা নাচ প্ৰচলন থকাৰ লিখিত প্ৰমাণ পোৱা যায়। ইউৰোপৰ বুৰঞ্জীত পোৱা তথ্য অনুসৰি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব পঞ্চম শতাব্দীতেই পুতলা নাচৰ প্ৰচলন আছিল। আচিয়াৰ মধ্য চীন, ভাৰতবৰ্ষ, জাভা অঞ্চলত এই বিষয়ে কিছু প্ৰাচীন ঐতিহ্য বিচাৰি পোৱা যায় যদিও এই পুতলা নাচৰ মূল উৎসৰ ইতিহাসক যথাযথভাবে অনুসন্ধান কৰি উলিওৱা সহজ নহয়। * (*শৰ্মা সত্যেন্দ্ৰনাথঃ পৰম্পৰাগত প্ৰাচ্য নাট্যভিনয়, ২০০৭, পৃ. ৬২)
পুতলা নাচ আৰু পুতলা অভিনয়ে ভাৰতত উৎপত্তি লাভ কৰি ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ বিস্তৃতি আৰু প্ৰসাৰৰ লগে লগে দক্ষিণ পূৱ এছিয়াৰ দেশসমূহৰ লগতে জাপান পৰ্য্যন্ত বিয়পি পৰে। ইয়াৰ মূল কাৰণ অৱশ্যে বৌদ্ধ ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰ বুলি ক'ব পাৰি। * (*প্ৰাগুক্ত গ্ৰন্থ, পৃ. ৬৫)
খ্ৰীষ্টিয় দ্বাদশ-ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ আগতেই দক্ষিণ পূৱ এছিয়াৰ কিছুমান অঞ্চলত ছায়া পুতলা নাচ, পুত্তলিকা অভিনয় দেখা যায়। *(*প্ৰাগুক্ত, পৃ. ৬৮)
ভাৰতত পুতলা নাচ এক প্ৰাচীনতম সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান। ভাৰতত পুতলা নাচ যে সু প্ৰাচীন তাৰ স্বাক্ষৰ ৰাময়ণ- মহাভাৰতে বহন কৰে। মহাভাৰতৰ বনপৰ্বৰ ত্ৰিংশ অধ্যায়ত দ্ৰৌপদীয়ে যুধিষ্ঠিৰক কৈছে "যেনেকৈ সূত্ৰধাৰে দাৰুময়ী নাৰী নিৰ্মাণ কৰি তাত অংগসমূহক সংযোগ কৰে, তেনেকৈ বিধাতাই সমুদায় জীৱৰ অবয়ব সৃষ্টি কৰি তেওঁলোকক প্ৰবৃত্ত কৰায়। " দশম শতাব্দীৰ প্ৰসিদ্ধ নাট্যকাৰ ৰাজশেখৰৰ 'বাল ৰামায়ণ'ত সীতাৰ গঢ়ত নিৰ্মিত এটা পুতলাৰ মুখত কথা ক'ব পৰা ভাটৌ চৰাই এটা ৰাখি ৰাৱণক চলনা কৰাৰ কথা জনা যায়। এনে উল্লিখনৰ পৰা পুতলা নাচ আৰু পুতলা অভিনয়ৰ পৰম্পৰা যে অতি প্ৰাচীন সেই বিষয়ে সন্দেহ নাই। * (*প্ৰাগুণ্ড গ্ৰন্থ, পৃ. ৫৬)
অসমৰ পৰম্পৰাগত লোকপ্ৰিয় অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত পুতলা নাচ অন্যতম। অসমত পুতলা নাচ কিমান প্ৰাচীন তাক জনাৰ নিৰ্ভৰযোগ্য উপায় নাই। কিন্তু শংকৰদেৱৰ 'আদি দশম'ত উল্লেখ থকালৈ চাই এই অনুষ্ঠানটি শংকৰী যুগৰ আগৰ পৰাই চলি আহিছে বুলি ভবাৰ অৱকাশ আছে। * (*দাস, নাৰায়ণ; ৰাজবংশী পৰমানন্দ (সম্পা.): অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কনিকা, ২০০৬, পৃ. ২২৪)
শংকৰদেৱে নব বৈষ্ণব ধৰ্ম প্ৰচাৰ কাৰ্য্যতো এই কলাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি জনা যায়। * (*Dutta, Birendra Nath: 'Puppetry in Assam' Cultural History of Assam, Dinesh Ch. Deka (Ed.) 2008, p.131)
← ভ্ৰাম্যমানৰ এই বৰ্ষৰ চাৰিখন নাটকৰ কথাৰে... (হীৰকজ্যোতি বৈশ্য)
ৰাষ্ট্ৰীয় একতা দিৱস ৩১ অক্টোবৰ -বিশ্বজ্যোতি দেৱী।
লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যৰ ভাষা (ড° লীলাৱতী শইকীয়া বৰা)
এদিনীয়া ক্ৰিকেটৰ জন্ম কাহিনী (প্ৰশান্ত কুমাৰ বৰা)
শিতানত লেখাৰ সংখ্যা Select Category অনুবাদ (274) অনুভৱ (528) অসমীয়া লিখন সঁজুলি (1) আখল (215) ই-কিতাপ (38) কবিতা (1,316) ক্ৰীড়া (36) গল্প (1,217) গ্রন্থ-আলোচনা (133) দেশে-বিদেশে (307) ধাৰাবাহিক (465) প্ৰবন্ধ (1,432) বোলছবি (116) ভাল খবৰ (23) ভিন্নস্বাদ (973) ৰহঘৰা (895) ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা (15) শিল্প আৰু ভাষ্কৰ্য্য (194) শিশু-শিতান (36) শ্ৰব্য-নাট (2) সংখ্যাটোৰ-আঁৰত (69) সম্পাদকলৈ-চিঠি (32) সম্পাদকীয় (139) সৰিয়হ-ফুল (64) সাক্ষাৎকাৰ (112) স্বাস্থ্যকথা (214)
Copyright © 2022 সাহিত্য ডট অৰ্গ. All rights reserved.
Theme: ColorMag by ThemeGrill. Powered by WordPress.
Copying is Prohibited!
