আগৰ সংখ্যাত আমি কৃষকসকলক বিভিন্নধৰণৰ বেক্টেৰিয়াজনিত ৰোগৰ বিষয়ে অৱগত কৰিলোঁ । এই খণ্ডত আমি কৃষক ৰাইজক জীৱ-জন্তুৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া কিছুমান ভাইৰাছজনিত ৰোগৰ বিষয়ে অৱগত কৰিম ।
ভাইৰাছজনিত ৰোগৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছিকৈ দেখা দিয়া ৰোগবিধ হ'ল চবকা । এই ৰোগ পিকন নামৰ এবিধ ভাইৰাছৰ দ্বাৰা সংক্ৰমিত হয় । খুৰাফটা ঘৰচীয়া বা বনৰীয়া জন্তুৰ এইবিধ ৰোগ হ'ব পাৰে ।
এই ৰোগৰ লক্ষণসমূহ হ'ল- আৰম্ভণিতে আক্ৰান্ত জন্তুৰ অতিপাত জ্বৰ উঠে । মুখেৰে অনবৰত লেলাউতি ওলায় । মুখ, জিভা আৰু ভৰিত খুৰাৰ ফাকত ঘা লাগে । ঘাৰ সৃষ্টি হোৱাৰ ফলত জন্তুটোৱে দানা-পানী খাব নোৱাৰা হয় । ভৰিত হোৱা ঘাৰ বাবে চলা-ফুৰা কৰিব নোৱাৰা হয় । গাখীৰতী গাইৰ গাখীৰৰ উৎপাদনক্ষমতা হ্ৰাস পায় । মুখ, জিভা আৰু ভৰিত ঘা হোৱা ঠাইখিনিত পানীজ্বলাৰ সৃষ্টি হয় আৰু ১-২ দিনৰ ভিতৰত পানীজ্বলাটো ফুটি যায় আৰু তাত মাখিয়ে কণী পাৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে । ই এক ভয়ংকৰ ৰুপ ধাৰণ কৰে । এই ৰোগৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ কৃষকৰাইজে আগতীয়াকৈ বেমাৰৰ প্ৰতিষেধক টীকা দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে । এই ৰোগৰ প্ৰতিষেধক ছয়মাহৰ মূৰে মূৰে পোহনীয়া জীৱ-জন্তুক দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে । প্ৰতিষেধকটো গাভিনী গাইকো দিব পৰা যায় । বৰ্তমান অসম চৰকাৰৰ পশুপালন আৰু পশুচিকিৎসা বিভাগে বিনামূলীয়াকৈ চবকা ৰোগৰ প্ৰতিষেধক টীকা প্ৰদান কৰাৰ ব্যৱস্থা লৈছে ।
১) ৰোগাক্ৰান্ত জন্তুবোৰক প্ৰথমে ৰোগ নোহোৱা অন্য জন্তুৰ পৰা পৃথকে ৰাখিব লাগে ।
২) মুখ আৰু ভৰিৰ ঘা হোৱা ঠাইখিনিত ১% পটাচিয়াম পাৰমাংগানেট পাউডাৰ দি ধুব লাগে।
৩) মুখৰ ঘা হোৱা ঠাইত বৰ'গ্লিচাৰিন, বিটাদিন গাৰ্গল মলম লগাব পাৰে ।
৪) ভৰিত হোৱা ঘাত টাৰপিন তেল, নেপথেলিনৰ বল, নাৰিকল তেল লগাব পাৰে ।
৫) অন্য ঔষধ যেনে প্ৰতিজৈৱিক আদি চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ মতে দিব পাৰে ।
৬) ভৰিত হোৱা ঘাত শতকৰা ১ ভাগ পটাছ মিহলি পানীৰে ধুই, টপিকিউৰ স্প্ৰে, ড্ৰেচল স্প্ৰে, স্কেভন মলম আদি লগাব লাগে ।
অন্য এক ভাইৰাছজনিত ভয়ংকৰ ৰোগ হৈছে 'জলাতংক' ৰোগ । এইবিধ ৰোগ লাইচা নামৰ এক ভাইৰাছৰ দ্বাৰা সংক্ৰমিত হয় । গৰু, ম'হ, ঘোঁৰা, ছাগলী আদি ঘৰচীয়া জন্তুৰ এই ৰোগ কুকুৰে কামোৰৰ ফলত হয় ।
এই ভাইৰাছৰ বীজাণু মুখৰ লেলাউতিৰ পৰা বিয়পে।
এই ৰোগৰ দুটা লক্ষণ দেখিবলৈ পোৱা যায় । প্ৰথমটো লক্ষণত জন্তুটোৱে কিছুমান অবাস্তৱিক বস্তু ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব, মুখৰ পৰা লেলাউতি ওলাব । কিন্তু এই লেলাউতি চবকাৰ দৰে অনবৰতে ওলোৱা দেখা নাযায় । জলাতংকত লেলাউতি অলপ অলপকৈ টোপালৰ দৰে পৰিব । চকুবোৰ ঘন ৰঙা হ'ব । চকুৰ মণি একেঠিৰ হ'ব । গাৰ উষ্ণতা বা জ্বৰ উঠা দেখা নাযায় ।
দ্বিতীয় প্ৰকাৰৰ লক্ষণটো ভয়ানক হয় । এনে লক্ষণত জন্তুটোৱে দৌৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব । জন্তুটোৰ মুখৰ আগত যাকে দেখা পায়, তাকে কামুৰিব । পিছফালে শএৰেৰৰ অংশত পেৰালাইচিচ আৰম্ভ হ'ব ।
এই ৰোগৰ লক্ষণ দেখা দিলে অনতি পলমে ডাক্তৰৰ পৰামৰ্শ ল'ব লাগে । লক্ষণ দেখা দিয়াৰ আগতেই যদি কুকুৰে কামোৰাৰ প্ৰমাণ পায়, তেতিয়াও চিকিৎসকৰ কাষ চাপিব লাগে ।
এনে ৰোগ হ'লে কৃষকসকলে কেতিয়াও কহলী হাতেৰে ঘা লগা ঠাইখিনি চুব নালাগে । বিশেষকৈ হাতত কটা ঘা থাকিলে বেমাৰৰ বীজাণু বিয়পে । সেয়েহে পশুপালক ৰাইজে বেমাৰৰ সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব লাগে ।
কুকুৰে জন্তুক কামোৰাৰ লগে লগে প্ৰতিষেধক টীকা জন্তুটোক দিয়াব পাৰে । এই কামোৰাৰ পিছত এই প্ৰতিষেধক টীকা ০,৩,৭,১৪,২৮ আৰু ৯০ দিনত দিয়া হয় । বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত দেখা যায় যে আমাৰ বহুতো কৃষক ৰাইজে কুকুৰে কামোৰা জন্তুটোক চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ গ্ৰহণ নকৰি গাঁৱলীয়া বেজ বা তন্ত্ৰ-মন্ত্ৰৰ সহায় লয় । ফলত ৰোগে মাৰাত্মক ৰুপ ধাৰণ কৰে আৰু আক্ৰান্ত জন্তুটো অৱশেষত মৃত্যু মুখত পৰে । মনত ৰাখিব, এবাৰ লক্ষণসমূহ দেখা দিয়াৰ পাছত কোনো চিকিৎসাই সুফল নিদিয়ে । গতিকে আমাৰ কৃষক ৰাইজে এনেক্ষেত্ৰত কোনো বেজ-বেজালিৰ পৰামৰ্শ নলৈ, চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুযায়ী জলাতংক ৰোগৰ প্ৰতিষেধক টীকা কামোৰৰ প্ৰথম দিন ০ দিন, ৩ দিন, ৭ দিন, ১৪ দিন, ২৮ দিন আৰু ৯০ দিনত দিয়ালে আক্ৰান্ত জন্তুটো মৃত্যু মুখৰ পৰা ৰক্ষা পৰে ।
লেখক - ডাঃ চন্দ্ৰ কুমাৰ সিংহ , লেখিকা - ডাঃ উপাসনা বৰুৱা ।
Roll over stars then click to rate.
© 2006-2019 C-DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
এই পৰ্টেলৰ যোগেৰে ভাৰত চৰকাৰৰ বৈদ্যুতিন আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয় দ্বাৰা ভাৰত বিকাশ প্ৰৱেশদ্বাৰ প্ৰকল্পৰ অধীনত সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে এক ৰাষ্ট্ৰযোৰা প্ৰচেষ্টা চলাই থকা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰাইজলৈ সুনিশ্চিত তথ্যৰ যোগান, তথ্যৰ জ্ঞান, তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু যোগাযোগ সেৱা আৰু সামগ্ৰীৰ সুবিধাসমূহ আগবঢ়োৱাৰ চেষ্টা কৰা হৈছে। আইএনডিজি প্ৰকল্পটো ভাৰত চৰকাৰৰ বৈদ্যুতিন আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয় ৰ সহায়ত চেণ্টাৰ ফ'ৰ ডেভেলপমেণ্ট অব এডভান্স কম্পিউটিং, হায়দৰাবাদ (C-DAC) ৰ দ্বাৰা কাৰ্য্যকৰী কৰা হৈছে।
