খাদী বা খদ্দৰ হৈছে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ পূৱ অঞ্চলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা হাতেৰে বোৱা প্ৰাকৃতিক আঁহৰ কাপোৰ। খাদী মুখ্যতঃ পূব ভাৰত, উত্তৰপূব ভাৰত আৰু বাংলাদেশত উৎপাদিত হৈছিল যদিও বৰ্তমান বিস্তৃতভাৱে ভাৰত আৰু পাকিস্তানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[1][2][3] খাদী কাপোৰ সাধাৰণতে কপাহৰ পৰা বোৱা হয় যদিও ৰেচম আৰু ঊলৰ ব্যৱহাৰো কৰা হয়। খাদী যঁতৰত সূতা কাটি প্ৰস্তুত কৰা হয়। ই এক বহুমুখী কাপোৰ। খাদী কাপোৰ গ্ৰীষ্মকালত শীতল আৰু শীতকালত গৰম। ইয়াৰ দেখাত উন্নত কৰাৰ বাবে, খাদী বা খদ্দৰক কেতিয়াবা মাৰ দি এক জঠৰ অনুভৱ দিয়া হয়। ইয়াক বিভিন্ন ফেশ্বন বৃত্তত বহুলভাৱে গ্ৰহণ কৰা হয়।[4] ভাৰতত খাদীক খাদী আৰু গ্ৰামোদ্যোগ আয়োগ আৰু মাইক্ৰ', ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগ মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ কৰা হয়।
খাদীক খদ্দৰ নামেৰেও জনা যায়। ই সাধাৰণতে এক খহটা গাঁথনিৰ কাপোৰ। ভাৰতত খাদী হাতেৰে বোৱা আৰু হাতেৰে যঁতৰত সূতা কটা কাপোৰ বুজায়। খাদী উৎপাদনকাৰী সকলে মিলৰ দ্বাৰা প্ৰস্তুত কৰা সূতা পছন্দ কৰে কিয়নো ই মানদণ্ডত অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংগত। বিংশ শতিকাৰ প্ৰথম দুই দশকত মহাত্মা গান্ধী আৰু ভাৰতীয় মিলমালিকসকলে জনপ্ৰিয় কৰা বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন আৰু স্বদেশী আন্দোলনৰসমৰ্থনকাৰী সকলে বিদেশী কাপোৰ বৰ্জনৰ বাবে আহ্বান জনাইছিল। গান্ধীয়ে যুক্তি দিছিল যে মিলৰ মালিকসকলে হস্ততাঁত তাঁতীসকলক সূতা ক্ৰয় কৰাৰ সুযোগ অস্বীকাৰ কৰিব কিয়নো তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ নিজৰ কাপোৰৰ বাবে একচেটিয়া বজাৰৰ সৃষ্টি কৰিব বিচাৰে।[5] অৱশ্যে, হাতেৰে কটা সূতা ব্যয়বহুল আৰু দুৰ্বল মানদণ্ডৰ আছিল। এনেদৰে মহাত্মা গান্ধীয়ে নিযে যঁতৰ ঘুৰাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু আনক এনে কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সকলো সদস্যৰ বাবে নিজে কাপোৰ ঘূৰাবলৈ আৰু সূতাৰে তেওঁলোকৰ দেয় পৰিশোধ কৰাটো বাধ্যতামূলক কৰিছিল। তেওঁ যঁতৰক ৰাষ্ট্ৰবাদী আন্দোলনৰ প্ৰতীক হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল।
