কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (ইংৰাজীঃ Kaziranga National Park) অসমৰ নগাঁও আৰু গোলাঘাট জিলাত অৱস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। পৃথিৱীৰ প্ৰায় দুই তৃতীয়াংশ এক খড়্গযুুুুক্ত গঁড়ৰ বাসস্থান কাজিৰঙা বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰসমূহৰ এখন। কাজিৰঙাতেই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল সমূহৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ঘনত্বৰে ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘৰ বসতি আছে। ২০০৬ চনত কাজিৰঙাক বাঘ সংৰক্ষণ ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়। এই উদ্যান হাতী (Asian Elephant), ম'হ (Wild Asiatic Water Buffalo) আৰু দল হৰিণ (Swamp deer)-ৰ এক বৃহৎ প্ৰজনন ক্ষেত্ৰ। 'আন্তৰাষ্ট্ৰীয় পক্ষীজীৱন' (Birdlife International) সংস্থাই কাজিৰঙাক পক্ষীকূলৰ সংৰক্ষণৰ বাবে 'গুৰুত্বপূৰ্ণ পক্ষী ক্ষেত্ৰ' (Important Bird Area) বুলি স্বীকৃতি দিছে। ভাৰতৰ অইন উদ্যানসমূহৰ তুলনাত কাজিৰঙাত বন্যজীৱন সংৰক্ষণত উল্লেখযোগ্য সফলতা লাভ কৰা গৈছে। পূব হিমালয় 'জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ উল্লেখ্য স্থান'ত (biodiversity hotspot) অৱস্থিত এই উদ্যানত উচ্চ হাৰত প্ৰজাতিৰ বিবিধতা আৰু দৰ্শন পোৱা যায়।\nপাছৰ তিনিটা বছৰত উদ্যানৰ পৰিসৰ আৰু ১৫২ বৰ্গ কি.মি. বঢ়াই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পাৰলৈকে বিস্তাৰ কৰা হয়।[বিসংগতিপূৰ্ণ উৎস] ১৯০৮ চনত কাজিৰঙাক 'সংৰক্ষিত বনাঞ্চল' ঘোষণা কৰা হয়। ১৯১৬ চনত ইয়াক 'অভয়াৰণ্য' ঘোষণা কৰা হয়। "কাজিৰঙা চিকাৰ অভয়াৰণ্য" (Kajiranga Game Sanctuary) নামটো ১৯৩৮ চনলৈ বাহাল থাকে। এই সময়চোৱাত কাজিৰঙাৰ ভিতৰত চিকাৰ কৰাৰ ওপৰত বাধা-নিষেধ আছিল আৰু ভ্ৰমণকাৰীক দৰ্শনৰ অৰ্থে অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ যোৱাৰ অনুমতি দিয়া হৈছিল।[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]\nকাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান ৩৫-বিধ স্তন্যপায়ী প্ৰজাতিৰ বসবাস আৰু প্ৰজনন স্থলী ইয়াৰে ১৫টা প্ৰজাতি 'প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ আন্তৰ্জাতিক সংঘ'ৰ IUCN Red List তালিকাত 'বিপদশংকুল' (threatened) বুলি ঘোষিত।[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন] এই উদ্যান নিম্নোক্ত প্ৰজাতিকেইটাৰ পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ বাসভূমিঃ এক খড়্গ যুুুুক্ত গঁঁড় (Great Indian One-Horned Rhinoceros)(সংখ্যাঃ ১,৮৫৫), বনৰীয়া ম'হ (Wild Asiatic Water Buffalo) (সংখ্যাঃ ১,৬৬৬) আৰু দল-হৰিণা (Eastern Swamp Deer) (সংখ্যাঃ ৪৬৮)। বৃহৎ সংখ্যক ডাঙৰ জন্তুৰ ভিতৰত হাতী (সংখ্যাঃ ১,৯৪০), মেথোন (Indian Bison, gaur)(সংখ্যাঃ ৩০) আৰু শৰ পহু (Sambar Deer) (সংখ্যাঃ 58)। সৰু জাতৰ তৃণভোজী প্ৰাণীৰ ভিতৰত সুগৰী পহু (Indian Muntjac), বনৰীয়া গাহৰি (wild boar) আৰু খটীয়া পহু (hog deer) আদি যথেষ্ট পৰিমাণে পোৱা যায়। সমগ্ৰ পৃথিৱীৰ প্ৰায় ৫৭% বনৰীয়া ম'হ (Wild Water Buffalo) কাজিৰঙাতে পোৱা যায়।\nমেকুৰীজাতীয় বৃহদাকাৰ প্ৰাণী, যেনে ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ, নাহৰফুটুকী বাঘৰ বাবে আফ্ৰিকাৰ বাহিৰত থকা অল্পসংখ্যক প্ৰজননস্থলীৰ ভিতৰত কাজিৰঙা অন্যতম। ২০০৬ চনত কাজিৰঙাক বাঘ সংৰক্ষণ ক্ষেত্ৰ (Tiger Reserve) হিচাপে ঘোযণা কৰা হয়। ২০০০ চনৰ গণনা অনুসৰি কাজিৰঙাত ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘৰ সংখ্যা ৮৬, প্ৰতি বৰ্গ কি.মি.ত ৫-টাকৈ বাঘৰ সংখ্যা হিচাপে ই পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক ঘনত্বৰ বাঘ বহুল ক্ষেত্ৰ। মেকুৰীজাতীয় অন্যান্য প্ৰাণীৰ ভিতৰত হেপা (Indian Jungle Cat),মেচেকা (Fishing Cat), আৰু লতামাকৰি বাঘ (Leopard Cat) প্ৰধান। সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী যেনে বিৰল প্ৰজাতিৰ খাগৰি-কটা পহু (Hispid Hare), বৰ নেউল (Indian Gray Mongoose), সৰু নেউল (Small Indian Mongoose), হাগা গেন্দেৰা (Large Indian Civet), মুচি গেন্দেৰা (Small Indian Civet), জহামাল (Asian Palm Civett), শিয়াল (Bengal Fox), সোণালী শিয়াল (Golden Jackal), ভালুক (Sloth Bear), বন-ৰৌ (Chinese Pangolin আৰু Indian Pangolin), মাটি গাহৰি (Hog Badger), Chinese Ferret Badgers, আৰু বাংকেক (উৰণীয়া কেৰ্কেটুৱা (Particolored flying squirrels)) উল্লেখযোগ্য।[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন] ভাৰতত পোৱা ১৪ বিধ বান্দৰজাতীয় প্ৰজাতিৰ (primate) ৯ বিধ কাজিৰঙাত পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে অসমীয়া বান্দৰ (Assamese Macaque), লুটং/টুপীমূৰীয়া বান্দৰ (Capped Lutung), সোণালী বান্দৰ (Golden Langur); লগতে ভাৰতত পোৱা একমাত্ৰ বন-মানুহ হলৌ বান্দৰ (Hoolock Gibbon).[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন] কাজিৰঙাৰ বুকুৰে বৈ যোৱা নৈ-সমূহত লুপ্ত-প্ৰায় (endangered) শিহু (Ganges Dolphin) দেখা যায়।[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]\n"https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=কাজিৰঙা_ৰাষ্ট্ৰীয়_উদ্যান&oldid=320797"ৰ পৰা অনা হৈছে\nএই পৃষ্ঠাখন ১৪ মে', ২০২২ তাৰিখে ১৮ঃ২০ বজাত অন্তিম সংশোধন কৰা হৈছিল।
