বাঁহী (ইংৰাজীঃ Banhi) আছিল লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সম্পাদনাত প্ৰকাশিত এখন অসমীয়া মাহেকীয়া আলোচনী। ১৯০৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰথম প্ৰকাশিত হোৱা এই আলোচনীখনে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। বেজবৰুৱাৰ সম্পাদনাত প্ৰথমতে কলিকতাৰ পৰা প্ৰকাশ হোৱা আলোচনীখন পিছলৈ ডিব্ৰুগড় আৰু তাৰো পিছত গুৱাহাটীৰ পৰা পৰা প্ৰকাশিত হয়। বেজবৰুৱাৰ পিছত অমিয় কুমাৰ দাসে বাঁহীৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব লয়। ১৯৩৮ চনত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ মৃত্যুৰ পাছত ভতিজা মাধৱ চন্দ্ৰ বেজবৰুৱাই বাঁহীৰ সম্পাদনাৰ ভাৰ লয়।
১৯০৯ চনৰ আগষ্ট মাহত কলিকতাত অধ্যয়নৰত ছাত্ৰ আৰু কেইজনমান প্ৰৱাসী অসমীয়াই মীৰ্জাপুৰ ষ্ট্ৰীটৰ লায়েক জুবিলী ইনষ্টিটিউটৰ এটা কোঠাত ছাত্ৰসকলৰ মাজত পুনৰ যোগাযোগ স্থাপনৰ বাবে গোট খায়। এই সভাত তেওঁলোকে জোনাকী কাকতৰ পুনৰ প্ৰকাশ কৰিবলৈ ঠিক কৰে। কিছুদিন পিছত সভাত উপস্থিত থকাসকলে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাক কথাখিনি কোৱাত তেওঁ কয় যে কলিকতাত প্ৰবন্ধ গোটাই সম্পাদনা কৰি যোৰহাটলৈ পঠিয়াই তাত ছপা কৰি পুনৰ কলিকতাত বিতৰণ কৰাটো দুৰূহ কথা হ'ব। তাতকৈ বেজবৰুৱাই নিজেই এক কাকত উলিয়াম বুলি তেওঁলোকৰ পৰা প্ৰবন্ধ বিচাৰে। সেইমতে তেওঁলোকে প্ৰবন্ধ লিখি বেজবৰুৱাৰ হাতত অৰ্পণ কৰে।[2] যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাৰ সমৰ্থন পাই তেওঁ আলোচনীখনৰ নাম বাঁহী ৰাখে। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ হাওড়াৰ আৱাসৰ ওচৰতে 'সলকিয়া প্ৰিণ্টিং ৱৰ্কছ' নামৰ এক ছপাখানা আছিল। ১৮৩১ শকৰ আঘোন মাহ অৰ্থাৎ ১৯০৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সম্পাদনাত বাঁহী আলোচনীৰ প্ৰথম বছৰৰ প্ৰথম সংখ্যা প্ৰকাশ হৈ ওলায়। প্ৰথম বছৰৰ প্ৰথম সংখ্যা বাঁহীৰ প্ৰথম পিঠিত এগৰাকী মহিলাই গছৰ তলত বাঁহী বজোৱা ছবি এখনৰ তলত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ বাঁহী কবিতাটি প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। ৩২ পৃষ্ঠাৰ ডিমাই আকাৰৰ (১৪ চেঃমিঃ × ২২ চেঃমিঃ) এই আলোচনীৰ প্ৰকাশক আছিল হৰিনাথ বেজবৰুৱা, আসাম বেংগল ষ্টোৰ্চ, ২ নং লালবাজাৰ ষ্ট্ৰীট, কলিকতা। বাঁহীৰ মূল্য আছিল এটকা আঠ অনা।
আধুনিক অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰতিষ্ঠাপনৰ বেলিকা এই আলোচনীৰে ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱক নামঘৰৰ মণিকূটৰ বাহিৰতো অসমীয়াৰ হৃদয়ত স্থাপন কৰিলে 'বাঁহী'ৰ যোগেদিয়েই। অসমীয়া সমাজৰ দোষ-দুৰ্বলতা, ভণ্ডামি-কপটতা আদি নিৰ্মূল কৰাৰ অভিযানো চালে 'বাঁহী'য়েই।
প্ৰথম সংখ্যা বাঁহীত কেৱল বেজবৰুৱাৰ লিখনিয়েই প্ৰকাশ হৈছিল। এই সংখ্যাত 'জগৰা মণ্ডলৰ প্ৰেমাভিনয়', 'ৰেডিয়ম', 'আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জীৱন চৰিত (কৃপাবৰ)', 'অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্কে আষাৰচেৰেক কথা' আৰু কৃপাবৰৰ কবিতা- দিনৰ সপোন, চন্দ্ৰ, কুলি, ধোঁৱা-খোৱা, ক'ল-বগা, আমাৰ জন্মভূমি আৰু ছয় ঋতুৰ ডাক প্ৰকাশিত হয়। ১৮৯৫ চনত অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাৰ বাৰটা অধিৱেশনত বেজবৰুৱাই অসমীয়া ভাষা সম্পৰ্কে দিয়া দীঘলীয়া ভাষণৰ কিয়দংশ বাঁহীৰ প্ৰথম বছৰৰ প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় বছৰত 'অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্কে আষাৰচেৰেক কথা' হিচাপে প্ৰকাশ হয়। বাঁহীৰ প্ৰথম সংখ্যাত জোনাকীৰ দৰে 'আত্মকথা' নথকা সন্দৰ্ভত বেজবৰুৱাৰ বন্ধু এজনে প্ৰশ্ন কৰাত দ্বিতীয় সংখ্যাৰ পৰা সম্পাদকৰ চ'ৰা শিতান আৰম্ভ হয়। প্ৰথম বছৰৰ সম্পাদকৰ চ'ৰাৰ বেছিভাগ কথাই স্বাস্থ্য বিষয়ক। ইয়াৰ ভিতৰত 'পানী লগা' (তৃতীয় সংখ্যা) , 'ফটিকা' (পঞ্চম সংখ্যা) , 'মেলেৰিয়া' (সপ্তম সংখ্যা) , 'দীৰ্ঘ জীৱন' (অষ্টম সংখ্যা) , 'প্লেগ' (নৱম সংখ্যা) আদি উল্লেখযোগ্য। বাঁহীত প্ৰকাশিত আন কিছুমান উল্লেখযোগ্য প্ৰবন্ধ হ'ল কমলাকান্ত ভট্টাচাৰ্যৰ 'গুটিদিয়েক চিন্তাৰ ঢৌ', বেজবৰুৱাৰ 'আসাম', ৰজনী কুমাৰ দাসৰ 'পুৰণি অসামত ভূমুকি', জ্ঞানানন্দ জগতীৰ 'মণিপুৰ যাত্ৰা' আদি। জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱাৰ 'বিলাতৰ চিঠি' বাঁহীত কেইবাটাও সংখ্যাত প্ৰকাশিত হৈছিল। গুৰু চৰিত পুথিখনো দ্বিতীয় বছৰৰ পৰা ধাৰাবাহিক ভাবে বাঁহীত প্ৰকাশিত হৈছিল। ১৯১০ চনৰ মে মাহত সপ্তম সংখ্যাত বাঁহী আলোচনী খনত ২১২ নং পৃষ্ঠাত 'মোৰ দেশ' নামৰ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ গীতটি কৃপাবৰ বৰুৱা নামত প্ৰকাশ হৈছিল। এই গীতটি পিছলৈ অসমৰ জাতীয় সংগীত হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়।
↑ যতীন্দ্ৰনাথ গোস্বামী সংকলিত (২০০১). "ভূমিকা". In বসন্তকুমাৰ গোস্বামী. বাঁহী (প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় বছৰ). অসম সাহিত্য সভা.
↑ 3.0 3.1 যোগেন্দ্ৰ নাৰায়ণ ভূঞা (১৯৯৩). "চল্লিশৰ দশকৰ আলোচনী". In প্ৰফুল্লদত্ত গোস্বামী, হোমেন বৰগোহাঞি. অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী, (ষষ্ঠ খণ্ড). আনন্দ ভাষা-কলা-সংস্কৃতি সংস্থা. পৃষ্ঠা. ৪২.
↑ মুনীন বায়ন. "প্ৰাক্-ৰামধেনু আৰু ৰামধেনু পৰৱৰ্তী অসমীয়া সাহিত্য আলোচনী". অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী (আধুনিক যুগ্). দূৰ আৰু মুক্ত শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান, গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়.
