Utpal Badol Baruah * উৎপল বাদল বৰুৱাঃ অৱস্থান বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ক'ৰ্ডিনেট্ (Coordinate) কি?\nঅৱস্থান বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ক'ৰ্ডিনেট্ (Coordinate) কি?\nঅৱস্থান বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ক'ৰ্ডিনেট্ (Coordinate) কি? গ্ৰাফ্কাকতৰ কৰ্ডিনেট্আৰু জি-পি-এছ্-ৰ কৰ্ডিনেট একে বস্তু নেকি? ২৬ ডিগ্ৰী, ৮ মিনিট, ২৯.৭৪ ছেকণ্ড উত্তৰ আৰু ৯১ ডিগ্ৰী, ৪৭ মিনিট, ৩০.৯২ ছেকেণ্ড পূৱৰ অৱস্থান মানে কি?\nX-axis আৰু Y-axis থকা গ্ৰাফ্কাকত আমি সকলোৱে চিনি পাওঁ। (৫,৪) কৰ্ডিনেট্ মানে X-ৰ দিশলৈ পাঁচঘৰ আহি Y-ৰ দিশলৈ অৰ্থাৎ ওপৰলৈ চাৰিঘৰ আগুৱাই গৈ পোৱা বিন্দুটোৰ স্থান ! (৫,-৪), (-৭,-৩) ধৰণৰ কৰ্ডিনেট্ক আমি কম-বেছি পৰিমানে সকলোৱেই বুজি পাওঁ। কিন্তু জি-পি-এছৰ কৰ্ডিনেট কেনেকুৱা ? GPS য়ে যোগান ধৰা তথ্যকো Coordinate বুলি কোৱা হয় । GPS মানে Global Positioning System । আমি অসমীয়া ভাষাত GPS-ক "গোলকীয় স্থানাংক পদ্ধতি" বুলি সম্ভৱ কব পাৰিম । GPS পদ্ধতিৰ দ্বাৰা পৃথিৱী নামৰ গ্ৰহটোৰ ওপৰত থকা যিকোনো এখন ঠাইৰ সঠিক তথ্য লাভ কৰিব পাৰি ।\nগোলাকাৰ বস্তুৰ ওপৰত স্থান কেনেকৈ নিৰ্ধাৰণ কৰা হয় সেই সম্পৰ্কে অলপ জানি ল'লে কৰ্ডিনেট্ বুজিবলৈ সহজ হ'ব।\nআপোনাৰ সমূখত থকা ৰবাব টেঙা বা ফুটবল এটাৰ ওপৰত এটা চিন আছে চিনটো কোন খিনিত আছে বুলি সুধিলে আপুনি কি উত্তৰ দিব? দেখাত সহজ যেন লাগিলেও কামটো বৰ সাধাৰণ নহয়। ধৰাহওঁক, আপোনাক এই মূহুৰ্তত সোধা হৈছে আপুনি এতিয়া ক'ত আছে? উত্তৰটো এনে ধৰণৰ হব পাৰে মই এচিয়া মহাদেশৰ ভাৰতবৰ্ষ নামৰ দেশখনৰ উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলত থকা অসম নামৰ ৰাজ্যখনৰ ৰাজধানী চহৰ গুৱাহাটীৰ উজান বজাৰ নামৰ এলেকাটোৰ শংকৰদেৱ পথত থকা ন নম্বৰ ঘৰটোত মূল গেইটখনৰ মধ্যাংশৰ পৰা ঘৰৰ ফালে ৩০ মিটাৰ দূৰত ঘৰটোৰ সমূখৰ প্ৰধান দুৱাৰখনৰ পৰা ২.৭ মিটাৰ দূৰত বহি আছোঁ । পৃথিৱীৰ ওপৰত আপুনি থকা এই ঠাই ডোখৰৰ অৱস্থানৰ তথ্যটো অলপ সহজ ভাবে দিব নোৱাৰিনে?\nআপুনি জানেই পৃথিৱী নামৰ গ্ৰহটোৰ ওপৰত থকা মাটিতকৈ পানীৰ পৰিমান বহু বেছি। পাৰাপাৰহীন বিশাল মহাসমূদ্ৰৰ ওপৰৰ কোনো স্থানৰ সম্ভেদ দিব লগা হলে কি ফলপ্ৰসূ কি উপায় আছে?\nএই দুয়োটা প্ৰশ্নৰে উত্তৰ দিছে জি-পি-এছে।\nআমি বাসকৰা পৃথিৱীখনক তল আৰু ওপৰ দুয়োভাখত ভাগ কৰিবলৈ যিদাল বৃত্তাকাৰ ৰেখা কল্পনা কৰা হৈছে সেইডালৰ নাম বিষুৱ ৰেখা বা Equator । আপুনি যদি বিষুৱ ৰেখাত আছে তাৰমানে আপুনি পৃথিৱীৰওপৰ ভাগত অৰ্থাৎ উত্তৰ গোলাৰ্ধতো নাই নতুবা তলৰ ভাগত অৰ্থাৎ দক্ষিণ গোলাৰ্ধতো নাই, মাজতে আছে। গ্ৰাফ্পেপাৰৰ X-axis ওপৰত থকাৰ দৰে ! কিন্তু বিষুৱ ৰেখাৰ ওপৰত মানে ক'ত? ৪০,০৩০ কিলোমিটাৰ দৈঘ্যৰ বিষুৱ ৰেখাৰ যিকোনা এঠাইত আপুনি থাকিব পাৰে। বিষুৱ ৰেখাডালৰ কোনটো বিন্দুত আপুনি আছে সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰিবৰ বাবে বৃত্তটোৰ কৰবাত নহয় কৰবাত আপোনাক চিন এটা লাগিবই লাগিব X-axis ৰ লগত Y-axis থকাৰ দৰে। সেয়ে পৃথিৱীখনক সোঁ আৰু বাঁও দুটা ভাগত ভাগ কৰাটোও অতি আৱশ্যক। সেই ভাগটো কৰা হৈছে লণ্ডনৰ গ্ৰীনউইছ নামৰ ঠাইৰ ওপৰেদি কল্পনা কৰা উত্তৰ আৰু দক্ষিণ মেৰু সংযোগী এডাল কাল্পনিক ৰেখাৰ দ্বাৰা। এই ৰেখাডালৰ সোঁ-ভাগত পৰা পৃথিৱীৰ ভাগটোৰ সিপাৰলৈকে পূৱ আৰু বাওঁহাতে থকা আনভাগক পশ্চিম বুলি কোৱা হয়। এই ৰেখাডালৰ নাম শূণ্য ডিগ্ৰী দ্ৰাঘিমা ৰেখা বা Prime Meridian । এই ৰেখাডালে বিষুৱ ৰেখাডালক য'ত কাটিছে সেই বিন্দুটো উত্তৰো নহয়, দক্ষিণো নহয়, পূৱো নহয় পশ্চিমো নহয়। এক্স্আৰু ওৱাই এক্সিসে কটাকটি কৰা বিন্দুটোৰ দৰে (০,০)।\nএতিয়া ধৰক বিষুৱ ৰেখাৰ পৰা আপুনি ওপৰলৈ অলপ আগুৱাই গ'ল- মানে উত্তৰলৈ গ'ল? কিমান উত্তৰলৈ গ'ল? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰৰ বাবে আপুনি থকা স্থানৰ পৰা পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰলৈ এডাল ৰেখা কল্পনা কৰক। এই ৰেখাডালে বিষুৱ ৰেখা আৰু কেন্দ্ৰ সংযোগী ৰেখাডালৰ লগত যিমান ডিগ্ৰী কোণ কৰিছে আপুনি সিমান ডিগ্ৰী উত্তৰত আছে। বিষুৱ ৰেখাৰ পৰা আপুনি ভালেখিনি তললৈ নামি গ'ল, মান দক্ষিণলৈ গ'ল। এতিয়া সেই স্থানৰ পৰা কেন্দ্ৰলৈ কল্পনা কৰা ৰেখাদালে বিষুৱৰেখা সংযোগী ৰেখাডালৰ লগত যিমান ডিগ্ৰী কোণ কৰিব আপুনি সিমান ডিগ্ৰী দক্ষিণত আছে। উদাহৰণ স্বৰূপে মই ২০ ডিগ্ৰী উত্তৰত আছো, তাৰ অৰ্থ কিন্তু এটা বিন্দুত থকা নহয়। ২০ ডিগ্ৰী উত্তৰত থকা সমস্ত বিন্দু লগ লগালে পৃথিৱীৰ ওপৰত থকা এটা বৃত্ত হ'ব। সেয়ে অৱস্থানৰ কথা ক'বলৈ হলে উত্তৰ বা দক্ষিণৰ লগতে পূৱ নে পশ্চিম সেই তথ্যও অত্যন্ত জৰুৰী। উত্তৰ দক্ষিণ হিচাপ কৰাৰ দৰেই আপোনাৰ স্হানৰ লগত পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰ সংযোগী ৰেখাডালে শূণ্য ডিগ্ৰী দ্ৰাঘিমাৰ লগত যিমান কোণৰ সৃষ্টি কৰিছে আপুনি সিমান পূৱ বা পশ্চিমত আছে। উদাহৰণ স্বৰূপে ২০ ডিগ্ৰী পূৱ মানে সুমেৰুৰ পৰা কুমেৰু সংযোগী এডাল দীঘল ৰেখা, এখন নিৰ্দ্দিষ্ট ঠাই নহয়।\nএইদৰেই, শূণ্যৰ পৰা নবৈ ডিগ্ৰীলৈকে উত্তৰে আৰু একেদৰে শূণ্যৰ পৰা নবৈ ডিগ্ৰীলৈকে দক্ষিণে হব পৰা এই কাল্পনিক বৃত্তবোৰক অক্ষাংশ বা লেটিটিউড্বুলি কোৱা হয়। ঠিক তেতেকৈ শূণ্য ডিগ্ৰী দ্ৰাঘিমাৰ পৰা সিফাললৈ অৰ্থাৎ ১৮০ ডিগ্ৰীলৈকে দুয়ো মেৰু সংযোগী কল্পনা কৰা উলম্ব ৰেখাসমুহক দ্ৰাঘিমাংশ বা লংগিটিউড্বুলি কোৱা হয়। এই অক্ষাংশ আৰু দ্ৰাঘিমাংশই কটাকটি কৰা বিন্দুটোৱেই হৈছে আমি সততে কোৱা জি-পি-এছ্ৰ ক'অৰ্ডিনেট! এই সংখ্যাটোৰ লগত সদায় উত্তৰ বা দক্ষিণ আৰু পুৱ বা পশ্চিম সংযুক্ত হৈ থাকে।\nপৃথিৱী যিহেতু এটা প্ৰকাণ্ড গোলক সেয়ে একমাত্ৰ ডিগ্ৰীৰেই সকলোবোৰ অৱস্থান সুক্ষ্মভাৱে বুজাব নোৱাৰি। সেয়ে এটা ডিগ্ৰীক ৬০ ভাগত ভাগ কৰি একোটা ভাগক মিনিট বুলি কোৱা হয়। পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰত এক মিনিট দুৰত্বও পৃথিৱীৰ উপৰি ভাগত ১.৮৫২ কিলোমিটাৰৰ সমান। সেয়ে এটা মিনিটকো আকৌ ৬০টা ভাগত ভাগ কৰি চেকেণ্ড কৰা হৈছে। পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰত এক চেকেণ্ডৰ ব্যৱধান মানে উপৰিভাগত ৩১ মিটাৰৰ সমান। এই চেকেণ্ডকো প্ৰযোজন সাপেক্ষে এহাজাৰ বা এশ ভাগত ভাগ কৰি অতি সুক্ষ্মভাৱে পৃথিৱীৰ ওপৰত থকা স্থানৰ তথ্য যোগান ধৰিব পাৰি। ইয়েই জি-পি-এছ্-ৰ কৰ্ডিনেট্!\nউদাহৰণ স্বৰূপে ২৬ ডিগ্ৰী, ৮ মিনিট, ২৯.৭৪ ছেকণ্ড উত্তৰ আৰু ৯১ ডিগ্ৰী, ৪৭ মিনিট, ৩০.৯২ ছেকেণ্ড পূৱৰ অৱস্থান যদি পৃথিৱীৰ ওপৰত সন্ধান কৰে - আপুনি গৈ উপস্থিত হ'বগৈ - দিশপুৰৰ জনতা ভৱনৰ চৌহদত!\nPosted by Utpal Badol Baruah at 10:47 AM\nGautam Goswami July 29, 2017 at 7:18 PM\nইমান নিয়াৰিকৈ আৰু মনোগ্ৰাহী কৈ লিখা আপোনাৰ লিখনি পঢ়ি বৰ ভাল লাগিল\nঅৱস্থান বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ক'ৰ্ডিনেট্ (Coordinate...\nবিমান পৰিবহনৰ নেদেখাফালটোৰ কেইটামান জানিবলগীয়া কথা\nজীৱন বাটৰ ৰসঃ চন্দ্ৰ পেহা (৬)\nজীৱন বাটৰ ৰসঃ চন্দ্ৰ পেহা (৫)\nজীৱন বাটৰ ৰসঃ চন্দ্ৰ পেহা (৪)\nবিমান এখনৰ যোগাযোগ বিচ্ছিন্ন হোৱা মানে কি?\nঅনুবাদৰ পৰা কিয়দাংশঃ (৩)\nসংবাদ সেৱা আৰু সততা\nজীৱন বাটৰ ৰসঃ চন্দ্ৰপেহা (৩)\nদুই মিনিট হীৰুদাক সোঁৱৰো\nআজিৰ দিনটোত এটি পুৰণি কবিতাৰে হীৰুদাক সেৱা এটা নজ...\nবৃন্তচ্যুত ফুল তুমি ত্যাগৰ উৰ্মিলা\nঅনুবাদৰ পৰা কিয়দাংশঃ 2\nজীৱন বাটৰ ৰসঃ চন্দ্ৰ পেহা (২)\nৰবীন্দ্ৰ ভৱনত ইনলি আৰু মোৰ বন্ধুসকললৈ ক্ষমা প্ৰাৰ...\nবিষ্ণুৰাভাৰ বিভাগ আৰু এটা অধ্যায়......\nজীৱন বাটৰ ৰসঃ চন্দ্ৰ পেহা (১)
