চূড়াকৰণ (সংস্কৃতঃ चूड़ाकरण) বা মুণ্ডন (সংস্কৃতঃ मुण्डन) হিন্দুসকলৰ পালনীয় ষোল্লটি প্ৰধান বৈদিক ধৰ্মীয় আচাৰৰ এটা অন্যতম আচাৰ। সেই অনুসৰি চূড়াকৰণ অষ্টম আচাৰ। গৰ্ভাৱস্থাত সন্তানৰ মূৰত যি চুলি উৎপন্ন হয়, সেয়া মাঙ্গলিক অনুষ্ঠানসহ ক্ষুৰাই দিয়াকে চূড়াকৰণ বুলি কোৱা হয়। হিন্দু ধৰ্মৰ বাহিৰেও জৈন ধৰ্ম আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ কোনো কোনো শাখাসম্প্ৰদায়ে এই আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ মান্যতা দিয়ে।
জন্মৰ পৰা ১বছৰ,তিনিবছৰ বা পাঁচ বছৰ বয়সত চূড়াকৰণ পতা হয়। অযুগ্ম মাহ যেনেঃ বহাগ, জেঠ, আহাৰ, মাঘ আৰু ফাগুন মাহত;[5] তিথি হিচাপে দ্বিতীয়া, তৃতীয়া, পঞ্চমী, সপ্তমী, দশমী, দ্বাদশী, ত্ৰয়োদশী তিথিত, নক্ষত্ৰ হিচাপে অশ্বিনী, মৃগশিৰা, পুষ্যা, শ্ৰৱণা, পুনৰ্বসু, চিত্ৰা, স্বাতী, সতভিষা, ধনিষ্ঠা, হস্তা আৰু ৰেৱতী তিথিত, লগ্ন হিচাপে শুভদৃষ্ট আৰু শুভযুক্ত ধনু, মকৰ, মীন, কন্যা, মিথুন আৰু কুম্ভ লগ্নত চূড়াকৰণ পাতিব পাৰি। জন্ম মান, জন্ম বাৰত চূড়াকৰণ পতা নহয়।
সামবেদীয় নিয়ম অনুসৰি সন্তানৰ দেউতাকে পুৱা মৃতকৰ শ্ৰাদ্ধ সমাপন কৰি নাপিতৰ হতুৱাই তামৰ ক্ষুৰৰে সন্তানৰ চুলি ক্ষুৰাব লাগে। এই প্ৰক্ৰিয়াত মন্ত্ৰ সহ হোম যজ্ঞ সমাপন কৰা হয়। সন্তানৰ মাতৃয়ে সন্তানক নতুন বা চাফা কাপোৰ পিন্ধাই গিৰিয়েকৰ কাষত বহুৱাব লাগে। সন্তান আৰু দেউতাক উভয়ে জুইত হোম, ফুল, তিল, চাউল আদিৰ আহুতি দি মন্ত্ৰ যপ কৰি, ব্ৰাহ্মণক দক্ষিণা আদি দি, খুৱাই-বোৱাই চূড়াকৰণ বিধি সম্পন্ন কৰে।
