শংকৰদেৱৰ বিষয়ে এটা টোকা (বিশ্বজিৎ সূত্ৰধাৰ) - সাহিত্য ডট অৰ্গ\nশংকৰদেৱে কেইবাৰ তীৰ্থ ভ্ৰমণলৈ গৈছিল সেই বিষয়ে বহু কথাই জনা যায়, কিন্তু সেইবোৰৰ শুদ্ধ বিজ্ঞানসন্মত বিশ্লেষণ বৰ বেছি হোৱা নাই। অৰ্থাৎ সকলো কথাই এতিয়ালৈকে বুৰঞ্জীৰ পৰ্যায়ত আছে, ইতিহাসত পৰিণত সম্পূৰ্ণৰূপে হোৱা নাই। মই ভাবোঁ এতিয়ালৈকে শংকৰদেৱৰ এখন বেছি সম্পূৰ্ণ আৰু নিৰপেক্ষ জীৱন চৰিত ৰচিত হোৱাৰ অৱকাশ আছে। শংকৰদেৱৰ জীৱনী গ্ৰন্থৰ ভিতৰত বেজবৰুৱাৰখনৰ গুৰুত্ব অনস্বীকাৰ্য। নেওগেও বহুখিনি কথা আলোচনা কৰিছে। শিৱনাথ বৰ্মনৰ কিতাপখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তথাপিও শংকৰদেৱৰ বিষয়ে এতিয়াও বহু তথ্য উদ্ঘাটন কৰিবলগীয়া আছে। নতুন প্ৰজন্মৰ লেখকসকলে এনে ধৰণৰ কাম কৰিবলৈ আগবাঢ়ি অহা উচিত হ'ব। অন্যথা আমি ভগৱান শংকৰদেৱৰহে গুণ গাম, মানুহ শংকৰদেৱক বিচাৰি নাপাম। প্ৰকৃততে অকল "কথা-গুৰুচৰিত"তে নহয়, আন গুৰুচৰিতকেইখনতো শংকৰদেৱৰ ভ্ৰমণৰ বিষয়ে বৰ্ণনা আছে। মই ভাবোঁ যে তেওঁ ভ্ৰমণলৈ যোৱা কথাটো শুদ্ধ, কিন্তু সকলোখিনি কথা কিছু খেলিমেলিপূৰ্ণ। আচলতে শংকৰদেৱৰ জীৱনী হিচাপে যিখিনি চৰিত-পুথি আছে, সেইখিনি এক প্ৰকাৰৰ পুৰাণৰ নিচিনা বুলিও ক'ব পাৰি। আধুনিক কালৰ ডাঙৰীয়া দীননাথৰ চৰিতখনো কাহিনীৰ লেখীয়া। শংকৰদেৱৰ সঁচা জীৱনী ৰচনাৰ প্ৰথম প্ৰয়াস কৰে বেজবৰুৱাই। তেওঁৰ পাছত নেওগ আৰু সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই কিছু আধুনিক দৃষ্টিভংগীৰে শংকৰদেৱৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰে। কিন্তু সঁচা অৰ্থত বিজ্ঞানসন্মত দৃষ্টিৰে শংকৰদেৱৰ অধ্যয়নৰ বাট কটা মানুহকেইজন হ'ল ড° হীৰেন গোঁহাই, ড° শিৱনাথ বৰ্মন, অনিল ৰায়চোধুৰী আদি। মই ভাবোঁ আমাৰ কৰণীয় আৰু বহুত আছে এই ক্ষেত্ৰত।\nএতিয়া অন্য এটা কথালৈ অহা যাওক। মই এটা কথা বিশ্বাস কৰোঁ যে শংকৰদেৱ বিশ্বৰ এক বিৰল প্ৰতিভা। কিন্তু যধেমধে শংকৰদেৱক অসমীয়া জাতিৰ পিতা, শংকৰদেৱে অসমীয়াক সংস্কৃতি দিলে, ভাষা দিলে, শংকৰদেৱ বিশ্বৰ আটাইতকৈ প্ৰতিভাশালী মানুহ - - জাতীয় কথাবোৰ কোৱা উচিত নহয়। উদাহৰণ হিচাবে আজি কিছুদিন আগতে মই ফেইচবুকত লিখিছিলোঁ যে নাট্যকাৰ হিচাবে শংকৰদেৱতকৈ ছেইকছপীয়েৰ শ্ৰেষ্ঠ। মোৰ কথাটো শুনি কিছুমানে জকজকাই উঠিল আৰু দুজনমানে সাপো মৰক লাঠিও নাভাঙক জাতীয় মন্তব্য দিলে। কোনেও কিন্তু মোৰ কথাটোৰ মৰ্মত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ চেষ্টা নকৰিলে। শংকৰদেৱৰ প্ৰতিভা অতুলনীয় সঁচা, কিন্তু আপুনি ছেইকছপীয়েৰৰ নাটকৰ মাজেৰে প্ৰতিভাত হোৱা জীৱন-জিজ্ঞাসাৰ লগত শংকৰদেৱৰ নাটকৰ জীৱন-জিজ্ঞাসাক তুলনা নকৰিব। ছেকছপীয়েৰৰ মাজত প্ৰত্যেক মানুহেই সহজতে নিজকে বিচাৰি পায়, তাৰ বিপৰীতে শংকৰদেৱে দেৱ-দেৱতাক লৈ নাটক ৰচনা কৰিছে, তাৰ মাজত জীৱন-জিজ্ঞাসাক হয়তো কষ্টকৰভাবে কিছু বিচাৰি পোৱা যাব পাৰে।\nএইবাৰ বুদ্ধৰ কথা কোৱা যাওক। নিসন্দেহে বুদ্ধ মানৱ জাতিৰ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ শ্ৰেষ্ঠ মনীষী। শংকৰদেৱে আমাক সাহিত্যৰে চহকী কৰিছে, আমাৰ ভাষাক ধনী কৰিছে আৰু আমাক এটা ধৰ্ম দিছে। তাৰ বিপৰীতে বুদ্ধই কিন্তু মানুহক এটা পথ দিছিল। এটা মানৱীয় পথ। বিশ্বৰ মহত্তম আত্মা বুদ্ধৰ লগত আন কাকোৱে তুলনা কৰা উচিত নহ'ব।\nমহাপুৰুষ শংকৰদেৱক বহুতে লিওনাৰ্ড ডা ভিন্সিৰ লগত তুলনা কৰে। এই কথাটো মানি ল'ব পাৰি। শংকৰদেৱ মহান পুৰুষ, তেওঁ পতিত সমাজ এখনক নতুন ৰূপ দিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। তেওঁ সাহিত্য সৃষ্টি কৰিছিল, নাট-ভাওনা কৰিছিল, সংগীত সৃষ্টি কৰিছিল। বহুমুখী প্ৰতিভা হিচাপে তেওঁ বিশ্ব-প্ৰতিভা। হয়তো অসমীয়াৰ দৰে এটা সৰু-নাতিখ্যাত ভাষিক সম্প্ৰদায়ত নজন্মিলে তেওঁ বিশ্বৰ সকলো প্ৰান্ততে বিখ্যাত হ'লহেঁতেন। কিন্তু যথোপযুক্ত প্ৰচাৰৰ অভাৱত শংকৰদেৱে বিশ্বজোৰা স্বীকৃতি এতিয়াও পাবলৈ সক্ষম হোৱা নাই।\nআলোচনা সদায়ে যাথাৰ্থ হ'ব লাগে। কাকোৱে প্ৰাপ্যৰ পৰা বঞ্চিত কৰিব নালাগে আৰু কাকোৱো প্ৰাপ্যতকৈ অধিক প্ৰদান কৰিব নালাগে। শংকৰদেৱৰ নামত আৱেগিক হৈ আবোল-তাবোল বকা মানুহ অসমত দেধাৰ ওলাব। কিন্তু শংকৰদেৱক সমালোচনাৰে পুৰি বেছি উজ্জ্বল কৰাৰ প্ৰচেষ্টা কোনেও কৰিবলৈ আগ্ৰহী নহয়। বহুদিন আগতে 'মণি-কাঞ্চন' নামৰ এখন আলোচনীত প্ৰায়ত মহেশ্বৰ নেওগে এটা বৰ সাধাৰণ স্তৰৰ কথা কৈছিল। তেওঁ কৈছিল যে শংকৰদেৱৰ সংস্কৃতিয়ে অসমীয়া সংস্কৃতি (সোঁৱৰণীৰ পৰা দিছোঁ, অলপ ভুল হ'ব পাৰে)। নেওগদেৱৰ এনে এটা কথা মানি ল'ব কোনো কাৰণতেই নোৱাৰি। তদুপৰি বহুতে আৱেগত উথলি উঠি কোৱাৰ দৰে শংকৰদেৱ অসমীয়া সাহিত্যৰ পিতৃ, অসমীয়া ভাষাৰ পিতৃ জাতীয় কথাবোৰো মানি লোৱা উচিত নহয়। আনকি ব্যক্তিগতভাৱে মই শংকৰাব্দ নামৰ বছৰ গণনা পদ্ধতিটোও সমৰ্থন নকৰোঁ। কিয় নকৰোঁ তাৰ এটা কাৰণ আছে কিন্তু।\nমাধৱদেৱৰ শিষ্য গোপাল আতাই উদাৰতাৰে অসমৰ জনজাতীয়সকলক গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ তাহানিৰ অসমৰ বহুতো জনগোষ্ঠীৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰিছিল। সেই প্ৰচেষ্টা কিন্তু পাছলৈ অটুত নাথাকিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এক প্ৰকাৰৰ বৰ্ণহিন্দু জাত্যাভিমানে শংকৰদেৱৰ ধৰ্মটোক নষ্ট কৰি পেলালে। আপুনি জানেনে বিখ্যাত বৰপেটা সত্ৰত আজিৰ পৰা প্ৰায় ৫੦ বছৰ আগলৈকে কোনো সৰু জাতিৰ লোককে প্ৰৱেশ কৰিব দিয়া হোৱা নাছিল। বৰপেটাৰ গণককুছি সত্ৰততো আজি কিছু বছৰৰ আগলৈকে - - আমি সৰু থাকোঁতে দেখিছিলোঁ গণককুছি সত্ৰৰ কীৰ্তন ঘৰৰ ভিতৰত প্ৰসাদ ল'বলৈ প্ৰৱেশ কৰা কৈৱৰ্ত সম্প্ৰদায়ৰ ল'ৰাবোৰক বাহিৰ উলিয়াই দিয়া হৈছিল। তথাকথিত মহাপুৰুষীয়া সমাজখনৰ উন্নতি হওঁক, তেওঁলোকৰ ধৰ্মটো সকলো জনগোষ্ঠীয়ে গ্ৰহণ কৰক, সেইটো মই কামনা নকৰোঁ। ব্যক্তিগতভাবে মই অসমৰ জনজাতীয় লোকসকলৰ খ্ৰীষ্টানকৰণৰো বিৰোধিতা কৰোঁ। সেই জনগোষ্ঠীবোৰে নিজৰ আদিম ধৰ্মটো লৈ থাকক। আজিৰ পটভূমিত নিজৰ সংস্কৃতিকে উজলাই তোলক। জনজাতীয় জীৱন-ধাৰাটো সম্পূৰ্ণৰূপে নষ্ট হৈ যাবলৈ নিদিয়ক। মই কোনোদিনে অসমীয়া অভিধাটোৰে অসমৰ সকলো জনগোষ্ঠীক সামৰি লৈ বৃহৎ অসমীয়া জাতি গঠনৰ কথা নকওঁ। এতিয়ালৈকে আমি যিসকল ভাষিকভাৱে অসমীয়া আমি অসমীয়া হৈ থাকোঁ। তাৰ ভিতৰত কোনোবাই আমাৰ মাজলৈ আহিব খোজে আহক। কিন্তু কোনো প্ৰশাসনিক উপায়েৰে নাইবা সাংস্কৃতিক-আৰ্থিক-সামাজিক সম্প্ৰসাৰণবাদৰ দ্বাৰা অসমৰ অনা-অসমীয়াভাষী খিলঞ্জীয় জনগোষ্ঠীক অসমীয়া কৰাৰ চেষ্টা কৰা নহওক। হয়, অসমত বাস কৰা সকলো জনগোষ্ঠীক লৈ আমি এখন সমাজ বুলি গ্ৰহণ কৰিব পাৰোঁ, কিন্তু সকলো জনগোষ্ঠীৰ ভাষা-সংস্কৃতিৰ উন্নতি হোৱাৰ প্ৰয়োজন আছে। এই ক্ষেত্ৰত কিন্তু অসমৰ জনগোষ্ঠীবোৰক সুকীয়া সুকীয়া ৰাজ্য প্ৰদানৰ মতটো মই সমৰ্থন নকৰোঁ। নকৰাৰ একমাত্ৰ কাৰণ হ'ল অসমত যদি বড়োসকল সুৰক্ষিত নহয়, তেন্তে বড়োলেণ্ডত অনাবড়োসকল সুৰক্ষিত হ'ব কিয়? বড়োলেণ্ডত কাইলৈ অনাবড়োসকলেও ৰাজ্য দাবী নকৰিবনে?\n← চাইকো-চ'মেটিক ডিজিজৰ বিষয়ে চমুকৈ দুআষাৰ (ডা° ভূপেন শইকীয়া)\n"কাব্য সাহিত্য বিশেষ" প্ৰসংগঃ ফেচবুকৰ কবিতা (উদ্দীপ তালুকদাৰ) →\nকিছুপৰিমাণে যুক্তিআছে বুলি ক'ব লাগিব।
