ভাৰতত মহিলাসকলে কৃষিক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা পালন কৰে, কিন্তু তেওঁলোকক কেতিয়াও কৃষক হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া নহয় - যোৱা সপ্তাহত তেওঁলোকৰ ভিতৰত একাংশ মহিলাই নতুন কৃষি আইনসমূহ বাতিল কৰাৰ আহ্বানৰ প্ৰতি সমৰ্থন জনাই পুণেত সমবেত হৈছিল।
"আমি কাম কৰো, সেইবাবে আপোনালোকে খাবলৈ পায়", পুণে জিলাৰ খেড় তহসিলৰ এগৰাকী কৃষক কৃষ্ণাবাই কাৰলে কয়। তেওঁৰ এই বাক্যশাৰী চৰকাৰক মনত পেলায় দিয়াৰ বাবে আছিল। চলিত বৰ্ষৰ ছেপ্টেম্বৰত কেন্দ্ৰ চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰা তিনিওখন নতুন কৃষি আইন বিনা চৰ্তত প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ দাবী জনোৱা অসংখ্য কৃষকসকলৰ মাজত কৃষ্ণাবাইও এজন। দেশত অব্যাহত থকা কৃষকসকলৰ প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি সমৰ্থন জনাই ১১ ডিচেম্বৰত পুণেৰ এখন সভাত তেওঁ বক্তব্য দিছিল।
কৃষক আৰু বিশেষকৈ খেতিৰ লগত জড়িত থকা মহিলাৰ ওপৰত নতুন আইনৰ প্ৰভাৱ সম্পৰ্কে দৃষ্টিগোচৰ কৰাৰ উদ্দেশ্যে সমগ্ৰ জিলাৰ সকলো মহিলা কৃষক, কৃষিশ্ৰমিক আৰু কৰ্মকৰ্তাসকল পুণে চহৰত সমবেত হৈছিল।
৮ ডিচেম্বৰত কৃষকসকলৰ কিষাণ বাগ নামেৰে এখন ফৰাম গঠন কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকে দেশজোৰা প্ৰতিবাদৰ ১৬ দিনৰ দিনা ১১ ডিচেম্বৰত নতুন আইনসমূহ প্ৰত্যাহাৰ কৰিবলৈ দাবী কৰিছিল। মহাৰাষ্ট্ৰৰ মহিলা সংগঠনসমূহৰ ৪১ বছৰীয়া পুৰণি গোট স্ত্ৰী মুক্তি আন্দোলন সম্পৰ্ক সমিতিৰ দ্বাৰা এই সভাখনৰ আয়োজন কৰা হৈছিল।
প্ৰতিবাদৰ প্ৰতি সহমত প্ৰকাশ কৰি কৃষকসকলে তেওঁলোকৰ দীৰ্ঘদিনীয়া দাবী যেনে ঋণ আৰু বিপণনৰ সুবিধা দিয়াৰ দাবী পুনৰ উণ্থাপন কৰে।
সভাত দাবীৰ এখন তালিকা ঘোষণা কৰি তেওঁলোকে কয় যে কৃষকসকলক ৰাষ্ট্ৰ বিৰোধী আখ্যা দি বদনাম কৰা বন্ধ কৰিব লাগে। তেওঁলোকে লগতে চৰকাৰে শস্যৰ ন্যূনতম সমৰ্থন মূল্য( এম এছ পি) আৰু বিকেন্দ্ৰীকৃত বিক্ৰীৰ সুবিধাৰ ক্ষেত্ৰত ৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি আয়োগ (বা স্বামীনাথন আয়োগ)ৰ পৰামৰ্শাৱলী কাৰ্যকৰী কৰাৰ বাবে দাবী কৰে।
দেশব্যাপী কৃষক আন্দোলন আৰু নতুন কৃষি আইন বাতিল কৰাৰ দাবীৰ প্ৰতি সমৰ্থন জনাই পুণে জিলাৰ বিভিন্ন ঠাইৰ পৰা অহা মহিলা কৃষকসকলে ১১ ডিচেম্বৰত উপায়ুক্তৰ কাৰ্য্যালয়ৰ ওচৰত কিষাণ বাগ প্ৰতিবাদত অংশ লৈছিল।
মহিলাসকলে কৃষিৰ সকলো কামত কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে, ভূমি প্ৰস্তুত কৰাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শস্য সিঁচা পৰ্যন্ত আৰু কাৰো পৰা সহায় নোলোৱাকৈ খাদ্য উৎপাদনৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। সভাত তেওঁলোকে কৃষি উৎপাদন বিপণন কমিটীসমূহত ( এ পি এম চি এছ) মহিলাসকলৰ বাবে ৩০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰয়োগ কৰা আৰু কম সূতৰ ঋণ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ দাবী কৰে।
আত্মহত্যা কৰা কৃষক পৰিয়ালৰ মহিলাসকলৰ ঋণ ৰেহাই দিয়া দাবীটো প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচীত উণ্থাপন কৰা দাবীসূহৰ ভিতৰত অন্যতম দাবী আছিল।কৃষকসকলে এটা শক্তিশালী আৰু সাৰ্বজনীন ৰাজহুৱা বিতৰণ ব্যৱস্থাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ সম্পৰ্কত গুৰুত্ব দিয়ে।
"বৰ্তমানৰ বজাৰবোৰ যদি বন্ধ হৈ যায়, মোৰ নিচিনা কাম কৰা মানুহ কৰ্মহীন হৈ পৰিব। তেতিয়া আমি কেনেদৰে জীয়াই থাকিম?" সুমন গায়কোৱাডে প্ৰশ্ন কৰে। তেওঁ পুণে চহৰত কৃষি উৎপাদনৰ আৰু শস্যৰ পাইকাৰী বজাৰত কুলিৰ কাম কৰে।
কৃষকসকলে খাদ্য শস্যৰ উৎপাদনত পৰিৱেশগত বহনক্ষম কৃষিৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ সমৰ্থন আগবঢ়ায়। তেওঁলোকে সৰু বাচনত বীজ আৰু গছপুলি ৰোপণ কৰি প্ৰতিবাদ প্ৰদৰ্শন কৰি তেওঁলোকৰ ঐক্যমত প্ৰকাশ কৰে আৰু পুনৰ সেইবোৰ ঘৰলৈ লৈ যায়।
Vidya Kulkarni is an independent writer and photographer based in Pune. She covers women's rights issues.
