(Himalayasৰ পৰা পুনঃনিৰ্দেশিত)\n8,848 মিটাৰ (29 ফুট)\nহিমালয় পৰ্বতমালাক (ইংৰাজীঃ Himalaya Mountains) (pron.: /ˌhɪməˈleɪ.ə/ বা /hɪˈmɑːləjə/; সংস্কৃতঃ দেৱনাগিৰিঃ हिमालय), সাধাৰণতে হিমালয় বোলা হয়। সংস্কৃতৰ 'হিম' আৰু 'আলয়' - এই দুটা শব্দ মিলি 'হিমালয়' শব্দটোৰ গঠন হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে 'বৰফৰ ঘৰ'। হিমালয় পৰ্বতমালা ভাৰতীয় উপদ্বীপৰ উত্তৰ দিশত অৱস্থিত। পৃথিৱীৰ কেইবাখনো উল্লেখযোগ্য নদী হিমালয়ৰপৰাই উপত্তি হৈছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ সংস্কৃতি সুগভীৰতাৰে গঢ়ি তুলি ধৰিছে। বহুতো হিমালয়ৰ শৃংগ হিন্দু, বৌদ্ধ আৰু শিখ ধৰ্মৰ পৱিত্ৰ বুলি ধৰা হয়।\n2 জীৱ জগত\nপৃথিৱীৰ আঠ হাজাৰ মিটাৰতকৈও ওখ শৃংগ সমূহ হিমালয়তে অৱস্থিত। এছিয়াৰ বাহিৰত থকা আটাইতকৈ ওখ শৃংগটো এণ্ডিজ পৰ্বতমালা অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ উচ্চতা ৬৯৬২ মিটাৰ (২২,৮৪১ ফুট)। অন্যহাতে, হিমালয়ত এশটাৰো অধিক ৭,২০০মিটাৰ (২৩,৬২২ ফুট)ৰো অধিক উচ্চতাৰ শৃংগ আছে। হিমালয়ত ৮,০০০ মিটাৰ (২৬,০০০ ফুট)ৰো অধিক উচ্চতাৰ মুঠ ১৪ টা শৃংগ আছে। হিমালয়ৰ সৰ্ব্বোচ্চ পাঁচটা শৃংগৰ নাম হৈছেঃ\nমাউণ্ট এভাৰেষ্ট - 8,848 মিটাৰs (29 ফুট)\nগডউইন অষ্টিন (কে2) - 8,611 মিটাৰs (28 ফুট)\nকাঞ্চনজঙ্ঘা - 8,586 মিটাৰs (28 ফুট)\nল'ৎসে - 8,516 মিটাৰs (27 ফুট)\nমাকালু - 8,462 মিটাৰs (27 ফুট)\nহিমালয়ৰ মূল পৰ্বতমালাটো পশ্চিমৰপৰা পূবলৈ তথা হিন্দু নদী উপত্যকাৰপৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী উপত্যকালৈকে, ধনু আকৃতিত প্ৰায় ২,৪০০ কিঃমিঃ (১৫০০ মাইল) জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ প্ৰস্থ ৪০০ কিঃমিঃৰপৰা (পশ্চিম কাশ্মীৰ-জিনজিয়াঙ অঞ্চলত) ১৫০ কিঃমিঃ(তিব্বত-অৰুণাচল প্ৰদেশ অঞ্চলত) লৈকে দেখা যায়। হিমালয় পৰ্বতমালাত তিনিটাকৈ উপ-বিভাগ আছে। উত্তৰ দিশত থকা সৰ্ব্বোচ্চ পৰ্বতমালাক বৃহৎ বা আভ্যন্তৰীণ হিমালয় বোলা হয়।\nজলবায়ু, বৃষ্টিপাত, উচ্চতা আৰু মাটিৰ প্ৰকাৰৰ ভেদে ইয়াৰ জীৱজগতৰ ভেদ দেখা যায়। পৰ্বতমালাৰ নিম্নাংশত গ্ৰীষ্ম মণ্ডলৰ জলবায়ু পৰা আৰু হিমালয়ৰ ওপৰৰ অংশত বৰফৰে ভৰা জলবায়ু লৈকে ইয়াৰ জলবায়ুত প্ৰভেদ দেখা পোৱা যায়। বাৰ্ষিক বৃষ্টিপাতৰ পৰিমাণ ক্ৰমাৎ পশ্চিমৰপৰা পূবলৈ বাঢ়ি গৈছে। জলবায়ু, বৃষ্টিপাত, উচ্চতা আৰু মাটিৰ প্ৰকাৰৰ বৈচিত্ৰতাৰ বাবে হিমালয়ত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তু পোৱা যায়। উদাহৰণ স্বৰূপে, হিমালয়ৰ সৰ্ব্বোচ্চ উচ্চতা (নিম্ন বায়ুৰ চাপত) আৰু অতিপাত ঠাণ্ডাৰ ফলত জীৱও হিমালয়ত পোৱা যায়।\nজলবায়ু সলনি হোৱাৰ ফলত হিমালয়ৰ উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তু জগতখনৰ গঠনত বৰ্তমান বহুতো সাল-সলনি হোৱা দেখা গৈছে। উষ্ণতাৰ বৃদ্ধি হোৱাৰ ফলত বহুতো প্ৰজাতিৰ জীৱই নিজৰ বাসস্থান উচ্চ স্থানলৈ সলনি কৰা দেখা গৈছে। বৰ্তমান গাঢ়ৱাল হিমালয় অঞ্চলত 'অ'ক' বনাঞ্চলৰ ঠাইত 'পাইন'ৰ বনাঞ্চলৰে ভৰি পৰা দেখা গৈছে। ইয়াৰ উপৰিও বহুতো প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদৰ ঔষধীয় গুণত জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ পৰিছে।\n৬০০০ কিঃমিঃৰৰো অধিক গতি কৰাৰ পাছত ভাৰতৰ ভূ-খণ্ডই(ইণ্ডিয়ান প্লেট) এছিয়া (ইউৰেছিয়ান প্লেট)ক খুন্দা মৰা দেখা গৈছে।\nহিমালয় হৈছে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ নতুনকৈ গঠিত হোৱা পৰ্বতমালা। ইয়াৰ উৎপত্তি গেদীয় আৰু ৰূপান্তৰিত শিল ওপৰলৈ উঠি অহাৰ ফলত হৈছে। 'প্লেট টেকটনিক'ৰ আধুনিক তত্বৰ মতে, 'ইণ্ডো-অষ্ট্ৰেলিয়ান প্লেট' আৰু 'ইউৰেছিয়ান প্লেট'ৰ সমকেন্দ্ৰিক সীমাত হোৱা 'মহাদেশীয় খুন্দা'ৰ (orogeny ) ফলত হিমালয় পৰ্বতমালাৰ গঠন হৈছে। ইয়াক 'fold mountain' বোলা হয়।\nহিমালয় পৰ্বতমালাত প্ৰায় ১৫০০০ মান হিমবাহ আছে আৰু এইবোৰত প্ৰায় ১২০০০ ঘন কিঃমিঃ বিশুদ্ধ পানী সংৰক্ষিত হৈ আছে। প্ৰায় ৭০ কিঃমিঃ দৈৰ্ঘ্যৰ ভাৰত-পাকিস্তানৰ সীমান্তৰ 'ছিয়াছেন হিমবাহ' মেৰু অঞ্চলৰ বাহিৰত অৱস্থিত পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম হিমবাহ। গংগোত্ৰী আৰু যমুনাত্ৰী (উত্তৰাখণ্ড), জেমু (ছিক্কিম), খুম্বু (মাউণ্ট এভাৰেষ্টঅঞ্চল) হৈছে হিমালয়ৰ আন কেইটামান উল্লেখযোগ্য হিমবাহ।\nপশ্চিম দিশৰ নদীসমূহৰ দ্বাৰা 'সিন্ধু উপত্যকা' গঠিত হৈছে। সিন্ধু নদী হৈছে ইয়াৰ বৃহত্তম নদী। তিব্বতৰ 'ছেংগে' আৰু 'গাৰ' নদীৰ সংগম স্থলত সিন্ধু নদীৰ উৎপত্তি হৈছে। ই দক্ষিণ-পশ্চিমমুৱাকৈ ভাৰতবৰ্ষ আৰু পাকিস্তানৰ মাজেদি বৈ গৈ আৰৱ সাগৰত পৰিছেগৈ। ইয়াৰ মুখ্য উপনৈ সমূহ হৈছেঃ ঝেলাম, চেনাব, ৰবি আৰু ছুটলেজ।\nহিমালয়ৰ আনটো নদী উপত্যকা হৈছে 'গংগা-ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী উপত্যকা'। গংগা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ, যমুনা ইয়াৰ মুখ্য নদী। পশ্চিম তিব্বতৰ 'য়াৰলোঙ ছাঙপো নদী'ৰপৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উৎপত্তি হৈছে। ই তিব্বতৰ মাজেদি পূবমুৱাকৈ আৰু অসমৰ সমভূমিৰ মাজেদি পশ্চিমমুৱাকৈ বৈ গৈছে। গংগা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ বাংলাদেশত মিলিত হৈ বংগোপ সাগৰত পৰিছেগৈ। গংগা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগম স্থলতেই পৃথিৱীৰ বৃহত্তম ব-দ্বীপ, সুন্দৰবন অৱস্থিত।\nপূব দিশৰ হিমালয়ৰ নদীসমূহ মূলতঃ আয়েয়াৰ্ৱাদী নদী (Ayeyarwady River)ৰ উপনৈ। ই পূৱ তিব্বতত উৎপত্তি হৈ ম্যানমাৰৰ মাজেদি বৈ গৈ আন্দামান সাগৰত পৰিছেগৈ।\nপ্ৰায় ৫,০০০ মিটাৰ উচ্চতাত ভাৰতবৰ্ষৰ ছিক্কিমত অৱস্থিত এটা হিমালয়ৰ হ্ৰদ দেখা গৈছে\nলাডাখত অৱস্থিত কোনো এক গিৰিপথৰ মাজত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ লোকসকলে প্ৰাৰ্থনাত ব্যৱহাৰ কৰা পতাকা দেখা গৈছে।\nপশ্চিমৰ ইৰাণৰপৰা বলা শীতল বতাহক হিমালয় পৰ্বতমালাই বাধা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ ফলত কাশ্মীৰত তুষাৰপাত তথা পঞ্জাৱ আৰু উত্তৰ ভাৰতত ধাৰাষাৰ বৰষুণ হয়। উত্তৰ দিশৰপৰা বলা হিমশীতল বতাহক হিমালয়ে বাধা প্ৰদান কৰাৰ পাছতো কিছু বতাহ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকালৈ বৈ যায়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু বাংলাদেশৰ উষ্ণতা কিছু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়।\nপৃথিৱীৰ কেইবাখনো মুখ্য নদী, গংগা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ, সিন্ধু, য়াঙৎজে, মেকং, ছুনজিয়াঙ আদি হিমালয়ৰপৰা উৎপত্তি হৈছে। এই নদীসমূহৰ উপত্যকাতেই আফগানিস্তান, বাংলাদেশ, ভূটান, চীন, ভাৰতবৰ্ষ, নেপাল, ম্যানমাৰ, কম্ব'ডিয়া, তাজাকিস্তান, উজবেকিস্তান, তুৰ্কমেনিস্তান, কাজাকিস্তান, কাইৰগিজস্তান, থাইলেণ্ড, ভিয়েটনাম, মালেয়েছিয়া আৰু পাকিস্তানৰ প্ৰায় ৩০ কোটি লোকে বসবাস কৰে।\nহিমালয়ত অৱস্থিত বহুতো স্থান হিন্দু, জৈন, শিখ আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ লগত জড়িত। হিন্দু ধৰ্মৰ মতে, হিমালয়ক ভগৱান হিমাৱতৰ অন্য এক ৰূপ বুলি ভৱা হয়। হিমাৱত হৈছে হিন্দুৰ দেৱতা শিৱৰ স্ত্ৰী পাৰ্বতীৰ পিতৃ। ইয়াৰ ধাৰ্মিক স্থানৰ এক উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ হৈছে পাৰ' টাকছাং। কোৱা হয় যে, পদ্মসম্ভাৱই ইয়াতেই ভূটানত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। দালাই লামাৰ বাসস্থানৰ দৰে বহুতো তিব্বতীয় বৌদ্ধ ধৰ্মৰ লোকসকলৰ ধাৰ্মিক স্থান হিমালয়ত অৱস্থিত আছে। তিব্বতত ছয় সহস্ৰাধিকৰো অধিক বৌদ্ধ বিহাৰ আছিল। ইয়াৰ উপৰিও তিব্বতীয় মুছলিম ধৰ্মৰ লোকসকলৰ লাছা আৰু ছিগাৎছেত নিজা মছজিদ আছিল। হৰিদ্বাৰ, বদ্ৰীনাথ, কেদাৰনাথ, গৌমুখ, দেৱপ্ৰয়াগ, ঋষিকেশ, মাউণ্ট কৈলাশ, মানসৰোবৰ আৰু অমৰনাথ হৈছে আন কেইখনমান উল্লেখযোগ্য ধৰ্মীয় স্থান।\n'Everest', the IMAX movie (1998). ISBN 0-7888-1493-1\nSwami Sundaranand, 'Himalaya: Through the Lens ofaSadhu'. Published by Tapovan Kuti Prakashan (August 2001). ISBN 81-901326-0-1\n"https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=হিমালয়&oldid=224764"ৰ পৰা সংকলিত\nএই পৃষ্ঠাখন ০২ মে', ২০২০ তাৰিখে ১১ঃ৪৩ বজাত অন্তিম সংশোধন কৰা হৈছিল।
