'আমাৰ অসম' কাকতখনৰ জৰিয়তে 'দিল্লীত নাগৰিকপঞ্জী উন্নীতকৰণৰ ভিন্ন দিশৰ আলোচক্ৰ' কেন্দ্ৰিক গণমাধ্যম সৃষ্ট বিতৰ্কৰ প্ৰসংগতে অসমৰ দুগৰাকীকৈ আগশাৰীৰ লেখক-বুদ্ধিজীৱিয়ে নিজৰ নিজৰ চিন্তন-মননেৰে যুক্তি আগবঢ়ালে। এই বিষয়তোত ফণীন্দ্ৰ কুমাৰ দেৱচৌধাৰী দেৱৰ তিনিটা খণ্ডৰ লেখাৰ সমান্তৰালকৈ ডঃ হীৰেন গোহাঁইদেৱৰো লেখা প্ৰকাশ পালে। আলোচনাই অসমৰ সচেতন ৰাইজৰ মনলৈ আৰু কিছু নতুন চিন্তাৰ পাতনি মেলাবলৈ সক্ষম হ'ল বুলি অনুভৱ কৰিছো। বিশেষকৈ দেৱচৌধাৰীদেৱৰ বিশ্লেষণাত্মক লেখনিৰ সন্দৰ্ভতে আমাৰ মনৰ কথা এই প্লেটফৰ্মৰ যোগেদিয়ে ব্যক্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছো।
এইটো অনস্বীকাৰ্য যে ঘটনা আৰু উপন্যাস বা ইতিহাস আৰু কাহিনীৰ মাজৰ সৰল ৰেখাডাল অংকন কৰাৰ প্ৰচেষ্টাই বৌদ্ধিক বিকাশ, অন্যথা সমালোচনা সাময়িক গন সংবেদনশীলতাতেই সীমাবদ্ধ হৈ ৰয় । অতীত আৰু বৰ্তমানৰ অনুধাৱনেৰে ভৱিষ্যতৰ কৰ্মপন্থা নিৰুপনৰ বিভিন্ন অৱধাৰণাতে আত্মপ্ৰকাশ কৰি আহিছে বিভিন্ন আদৰ্শবাদী ব্যাখ্যাই । এফালেদি ক্ৰমবিৱৰ্তন সূত্ৰৰ বিশ্লেষণাত্মক কুশলতাৰ যান্ত্ৰিকধৰ্মী সীমাবদ্ধতা আৰু আনফালে সংস্কৃতিৰ বিশাল ক্ষেত্ৰখনত অধ্যয়ন পদ্ধতিৰ স্বাভাৱিক পক্ষপাতদৃষ্টতাই মতাদৰ্শৰ ঐতিহাসিক পৰিসৰৰ শীৰ্ষসীমাত মতান্ধতাৰ পথ মুকলি কৰে । অবৌদ্ধিকতা হ'ল যুক্তিবাদৰ সৈতে কোনো বিশেষত্ববাদী ব্যক্তিগত মতাদৰ্শৰ সংঘাতৰ ফলস্বৰুপেই বাগধাৰা হিচাবে আত্মপ্ৰকাশ কৰা বিষমবাদী প্ৰতিক্ৰিয়া । ইতিহাসে আমাক শিকনি দিছেই যে কোনো ঐতিহাসিক অভিসন্ধিৰ স্থুল অৱধাৰণাই সাময়িক গন সংবেদনশীলতাৰ পৰিধি ভাঙি বিৱৰ্তনৰ এক প্ৰতিষ্ঠিত বিশ্লেষণ দাঙি ধৰিব নোৱাৰে ।
ইতিহাস কেতিয়াও এক কাৰকীয় হ'ব নোৱাৰে, বৰঞ্চ গতিশীল সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক গাঁথনি সাঙুৰি লোৱা বহু কাৰকীয় অধ্যয়ন পদ্ধতি । সম্প্ৰতি এই পটভূমিতেই সাঁথৰ যেন হৈ পৰা দুটা আৰ্থ-সামাজিক সংগঠন হ'ল এনে ধৰণৰ। এটা সাংস্কৃতিক সংৰক্ষনশীলতা আৰু অন্যটো একচেটিয়া পুঁজিৰ বিকাশৰ অমানৱীয় ভীতিত সৃষ্টি হোৱা ৰাষ্ট্ৰ-সৰ্বস্ব বিকল্প । দুয়োটাই অধিনায়কত্ববাদী আৰু প্ৰয়োগিক দিশত পুঁজিৰ বিকাশৰ অন্তৰায় হৈ পৰিছে । আমি জানো যে আৰ্থ-সামাজিক শক্তিবিলাকৰ নিৰৱিচ্চিন্ন সংযুক্ত আত্মপ্ৰকাশেই হ'ল ৰাজনৈতিক প্ৰক্ৰিয়া । সামগ্ৰিক বিফলতাই স্বাভাৱিকভাৱেই একচেটিয়া যুক্তিক সাময়িকভাৱে প্ৰভাৱশীল কৰি তোলে ।
ফণীন্দ্ৰ কুমাৰ দেৱ চৌধুৰী দেৱ যে এজন অতি সংবেদনশীল আৰু কোমল হৃদয়ৰ লিখক তথা নিজৰ ভাৱমূৰ্তি সম্পৰ্কেও সচেতন ব্যক্তি সেয়া "আমাৰ অসম"ৰ আজিৰ শেষৰটো খণ্ডৰ লেখাত আকৌ এবাৰ প্ৰমাণ হ'ল । ভালেকেইটা খণ্ডৰ দীঘলীয়া লেখাটো পঢ়ি শেষ কৰি উঠি এটা কথা উপলব্ধি কৰিলোঁ যে তেওঁ নিজৰ লেখাৰ ওপৰত আলোচনা বা গৱেষণা হোৱাটো যিদৰে বিচাৰে, একেটা সময়তে কোনোবাই সমালোচনা কৰিলে, লাগিলে ফেচবুকতেই হওক, অন্তৰত দুখো পায়। (সমালোচনাৰ কথাহে কোৱা হৈছে, ব্যক্তিগত পৰ্যায়ৰ আক্ৰমণৰ কথা কোৱা নাই।) এই প'ষ্টটোতো অৱশ্যে দেৱ চৌধুৰী দেৱৰ লেখাৰ (ব্যক্তিৰ নহয়) কেইটামান দিশ সমালোচনাই কৰা হ'ব।
সুদীৰ্ঘ প্ৰবন্ধলানিত আগবঢ়োৱা যুক্তিবোৰকলৈ দেৱ চৌধুৰীদেৱ নিজেই যে দ্বিধাগ্ৰস্ত সেয়া পাঠক হিচাপে আজিৰ লেখাত অৱশেষত আমি দেখিবলৈ পালোঁ । তেওঁ লিখিছে -  "মোৰ যুক্তি ভুল হ'ব পাৰে, কিন্তু যুক্তিহীনভাৱে মোৰ লেখাত কোনো মন্তব্য দিবলৈ চেষ্টা কৰা নাই।" "মোৰ যুক্তি ভুল হ'ব পাৰে" এয়া কেনেকুৱা যুক্তি? অৰ্থাৎ নিজৰ যুক্তিৰ ওপৰত নিজৰেই দৃঢ় বিশ্বাস নাই! বিভিন্ন বিষয় টানি আনি ব্যক্তি বিশেষ তথা দেশ আৰু জাতিৰ প্ৰতি পাঠকক "ভুল হ'ব পৰা যুক্তিৰে" বিভ্ৰান্ত কৰাৰ দৰে নহ'ল নে এয়া ?
(নিতুমণি শইকীয়ায়ো মাজে মাজে একেটা কাম কৰে। প্ৰথমে 'ৰাইজৰ মন'ত উদয় হোৱা প্ৰশ্ন বুলি কৈ লৈ নিজৰে প্ৰশ্ন কৰে আৰু তাৰ পিছত আগতীয়াকৈ কৰযোৰে মাফো খোজে! পাঠক-দৰ্শক বিলাকতো শিশু নহয়!)
কেৱল সেয়াই নহয়, আজিৰ লেখাত দেৱ চৌধুৰীদেৱে তেওঁ উত্থাপন কৰা বিষয়বোৰৰ ওপৰত হ'ব পৰা সাম্ভাব্য আলোচনাৰ পৰাও চিৰ-বিদায় মাগি এইবুলি লিখিলে যে  -  "মই ভাবি-চিন্তি সিদ্ধান্ত লৈছোঁ যে এই বিষয়টোৰ ওপৰত আৰু মই একো নিলিখোঁ। আপুনি অযুক্তিকৰভাৱে অসত্য বুলি প্ৰতিপন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলেও মই নীৰৱে থাকিম। ... ... মই উভতি যাম মোৰ প্ৰিয় সৃজনশীল ক্ষেত্ৰলৈ।"
দেৱ চৌধুৰীদেৱে অসমত যি "নেক্সাচ"ৰ আমদানীৰ কথা কৈছে, আচলতে সেয়া তেওঁৰ অন্তৰলৈহে উপৰুৱাকৈ আমদানী হৈছে বুলি ভাৱ হয় । মৌলবাদী ৰাজনৈতিক ইছলামত বিশ্বাসী পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ গোড়া ইছলামিক দেশখনেই হৈছে ছৌদি আৰৱ। এই ছৌদি আৰৱেই আকৌ পুঁজিবাদী আমেৰিকাৰ পৰমমিত্ৰ দেশ । তাৰোপৰি আমি কি নাজানো নে যে মৌলবাদী সন্ত্ৰাসবাদী তালিবানৰ সৃষ্টিকৰ্তা কোন? লাডেনৰ সৃষ্টিকৰ্তা কোন? অল-কাইদা, আইছিছৰ সৃষ্টিকৰ্তা কোন? ইছলামিক সন্ত্ৰাসবাদীক অস্ত্ৰৰ যোগান ধৰোঁতা কোন ? পুঁজিবাদী-সাম্ৰাজ্যবাদী আমেৰিকাই নহয় নে ? তেওঁলোকৰ নীতি তথা এজেণ্ডাক বিৰোধিতা কৰা প্ৰতিবাদক নানান নাম দি বিশ্বৰ জন-গণৰ মনত হেয় কৰিব বিচৰাটো আমেৰিকাৰ পুৰণি প্ৰপাগাণ্ডা নহয় নে? সেই আমেৰিকাকে সাৱটি ধৰিবলৈ কোনবোৰ শক্তিয়ে উঠিপৰি লাগিছে নিজৰ ঘৰতে এবাৰ চাওকছোন! তেনেস্থলত, আমেৰিকাৰ তেনে বৈদেশিক নীতিক সমৰ্থন কৰা, আমেৰিকাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ সৈতে জৰিত লিখকৰ গ্ৰন্থৰ উদ্ধৃতি দি দেৱ চৌধুৰী দেৱে সেইবোৰ প্ৰপাগাণ্ডাকে অসমতো জনপ্ৰিয় কৰিব বিচৰাৰ দৰে নহ'ল জানো?
যি নহওক, লেখাটোত তেওঁ আৰু এইবোৰ নিলিখে বুলি কৈছে । কোনোবাই প্ৰশ্ন কৰিলে নীৰৱে থাকিম বুলি কৈছে । সৃজনীশীল ক্ষেত্ৰলৈ ঘূৰি যাম বুলিও কৈছে । খুবেই ভাল লগা কথা । শেষত তেওঁৰ উদ্ধৃতিৰেই এই লেখা সামৰিব বিচাৰিছোঁ । (কথাখিনি মন কৰিব লগীয়া।)
তেওঁ লিখিছে - "মই ইতিহাসবিদো নহওঁ, মই বুদ্ধিজীৱীও নহওঁ । মই এজন সাধাৰণ সৃজনশীল লেখক, যি সাধাৰণ মানুহৰ আৱেগ, অনুভূতি, জীৱন, ভৱিষ্যতৰ সৈতে সংপৃক্ত হৈ থকা আপাত তুচ্ছ-তৰল সুক্ষ্ম চিন্তাত নীৰৱে নিমজ্জিত হৈ থাকি ভাল পাওঁ। ... মোৰ যিকোনো ভুলৰ বাবে মই আগতীয়াকৈ সকলোৰে ওচৰত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ । বিশেষকৈ ক্ষমা বিচাৰিছোঁ ড° গোহাঁই আদিৰ দৰে বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলক । এতিয়াও সামাজিক-ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰত মূৰ তুলি আকাশৰ ধ্ৰৱতৰাৰ দৰে ড° গোহাঁইৰ দৰে ব্যক্তি আদিলৈ চাওঁ । তেওঁলোকৰ মই ভুল বুলি উপলব্ধি কৰা সামাজিক প্ৰক্ষেপক নিৰ্মোহভাৱে সমালোচনা কৰাটো মোৰ দেশৰ প্ৰতি দায়ব্ধতা, যাক মই লেখক জীৱনৰ নীতি বুলি গণ্য কৰিছোঁ। মই নিশ্চিত এই কথা তেওঁ আৰু তেওঁৰ অনুৰাগীসকলে এদিন উপলব্ধি কৰিব।"
কথাখিনিত পৰস্পৰ বিৰোধিতা আছে যদিও তেওঁৰ শেষৰ এই কথাখিনিক শ্ৰদ্ধাৰে সমৰ্থন কৰিছোঁ । ড° হীৰেন গোহাঁই গড নহয়, মানুহেই । তেওঁৰ যথোপযুক্ত সমালোচনা হ'লে আমিও শিকিবহে পাৰোঁ ।
