যৌন সংস্পৰ্শ (Sexual contact):- এইচ আই ভি (HIV)ভাইৰাছ, আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ শুক্ৰাণুৰস(semen), যোনীৰস (veginal secretion) আৰু স্তনদুগ্ধত পোৱা গৈছে। সেয়ে যৌন সংৰ্স্পৰদ্বাৰা এই ভাইৰাছ আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ পৰা সুস্থ মানুহৰ দেহলৈ সংক্ৰমিত হয়। পৃথিৱীৰ প্ৰায় শতকৰা ৭০ৰপৰা ৮০ ভাগ সংক্ৰমণ যৌন সংস্পৰ্শৰদ্বাৰাই হয়।
তেজ সঞ্চাৰণ (Blood transfusion):- সংক্ৰামিত ব্যক্তৰ তেজ যদি সুস্থ মানুহৰ দেহত অজানিতে সঞ্চাৰিত কৰা হয়, তেন্তে এই ভাইৰাছ সুস্থ মানুহৰ দেহলৈ বিয়পে।
এইচ আই ভি আক্ৰান্ত মাতৃৰ জনন ফুল (Placenta)ৰ জৰিয়তে হ'ব লগা সন্তানৰ দেহলৈ নাইবা মাতৃৰ গাখীৰৰ জৰিয়তে সন্তানৰ দেহলৈ সংক্ৰমিত হয়।
নিচাযুক্ত দ্ৰব্যসমূহ বেজীৰ দ্বাৰা ব্যৱহাৰ কৰা ব্যক্তিসকলে যেতিয়া একেটা বেজী ব্যৱহাৰ কৰে, তাৰে মাজৰ কোনোবা আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ পৰা আন এজনলৈ সংক্ৰমিত হয়।
বীৰ্য, যোনি আৰু গুহ্যদ্বাৰৰ পৰা নিঃসৰণ হোৱা তৰল জাতীয় পদাৰ্থৰ দ্বাৰা যৌনৰোগ সমূহৰ সংক্ৰমণ ৰোধ কৰাৰ বাবে কণ্ডম, ডেণ্টেল ডেম আদি ব্যৱহাৰ কৰাটো এক ফলপ্ৰসূ উপায়। এই ৰোগ সমূহ যেনেঃ গনেৰিয়া আৰু ক্লেমাইডিয়া। কণ্ডম তথা ডেণ্টেল ডেমৰ ব্যৱহাৰে ছালৰ পৰা ছাললৈ বিয়পা যৌনৰোগ সমূহকো বাধা দিয়ে।
কণ্ডম ব্যৱহাৰ নকৰিলে স্নেহ পদাৰ্থৰ ব্যৱহাৰেও ছালৰ পৰা নিৰ্গত ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ বীজলুৱা পদাৰ্থ(যি সমূহৰ দ্বাৰা যৌনৰোগ বিয়পাৰ আশংকা থাকে,)সমূহ নিৰ্গমণত বাধা দিয়ে। হেপাটাইটিস-এ আৰু এইচ পি ভিৰ দৰে কিছুমান যৌনৰোগৰ ভেকচিন যৌন কাৰ্য সম্পন্ন কৰাৰ পূৰ্বে ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা এনে ৰোগ সংক্ৰমণত বাধা দিব পাৰি।
এইচ আই ভি নিগেটিভ, ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত PrEP হৈছে যৌন কাৰ্য কৰাৰ পূৰ্বে নিয়মীয়াকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা এবিধ বড়ি যিয়ে এইচ আই ভি সংক্ৰমণত বাধা দিয়ে। যদি এজন ব্যক্তি এইচ আই ভিৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছে তেন্তে ৭২ ঘণ্টাৰ ভিতৰত PrEP গ্ৰহণ কৰি এই ভাইৰাছ প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰে। PrEP আৰু PEP য়ে কেৱল এইচ আই ভি হে প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰে, ইয়াৰ দ্বাৰা অন্যান্য STI সমূহ প্ৰতিৰোধ নহয়।
যৌন সম্পৰ্কত সক্ৰিয় ব্যক্তিয়ে প্ৰতি ৩-৬ মাহৰ মূৰে মূৰে STI পৰীক্ষা কৰি অধিক সুৰক্ষিত আৰু নিচিন্ত হৈ থাকিব পাৰে।
PrEP: PrEP হৈছে HIVৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিব পৰা এক বিশেষ কাৰ্যক্ষম আহিলা। এই চিকিৎসা ব্যৱস্থাৰ নিয়মিত ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা HIV সংক্ৰমণত বাধা প্ৰদান কৰিব পাৰি।[44] অৱশ্যে PrEP য়ে অন্যান্য যৌন ৰোগ নিৰাময় কৰিব নোৱাৰে। বৰ্তমান সময়ত HIV নিৰাময়ৰ বাবে ভাৰতত উপলব্ধ একমাত্ৰ বড়ি হৈছে TENVIR EM বা TD/FTC, যিটো প্ৰতি মাহে দৈনিক সেৱন কৰিব লাগে। অন্যান্য দেশ কিছুমানত HIV নিগেটিভ ব্যক্তিয়ে PrEP হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা ঔষধ বিধ হৈছে Truvada[45] আৰু Descovy যিটো TENVIR EM বা TD/FTC ৰ দৰেই। এই ঔষধবিধৰ উপলব্ধতা সুলভ নহয়। Truvada, Descovy, TENVIR EM ৰ দৰে ঔষধ সমূহৰ বাদেও অন্যান্য ঔষধ যেনে TDF/FTC ইত্যাদি সমূহ প্ৰকৃততে HIV-পজিটিভ ব্যক্তিৰ দেহৰ HIV ভাইৰাছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিবলৈ তৈয়াৰ কৰা হৈছে। সেয়ে হ'লেও HIV-নিগেটিভ ব্যক্তি এজনেও এই ঔষধ সমূহৰ ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা এই ৰোগৰ বীজাণুৰ সংক্ৰমণৰ ক্ষেত্ৰত বাধা প্ৰদান কৰিব পাৰে[46] যদিহে ইতিমধ্যে ব্যক্তি এজন এই ভাইৰাছৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত হৈ আছে। U.S. ৰ খাদ্য আৰু ঔষধ পৰিচালনা পৰিষদে ইতিমধ্যে Truvada আৰু Descovy ক পেৰু, ফ্ৰান্স, দক্ষিণ আফ্ৰিকা, কেনিয়া, ইজৰাইল আৰু কানাডাটো এই ঔষধক PrEP হিচাপে ব্যৱহাৰৰ বাবে চৰকাৰী ভাৱে সন্মতি প্ৰদান কৰিছে। থাইলেণ্ড আৰু ব্ৰাজিলৰ দৰে এনে বহু দেশ আছে য'ত পৰীক্ষণৰ পিছত ৰোগীয়ে PrEP ৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে[47]। অৱশ্যে এতিয়াও এনে বহু দেশ আছে যি সমূহত বিশেষ কৰ্তৃপক্ষৰ আৱেদনৰ পিছতো এই সুবিধা প্ৰদান কৰিব পৰা হোৱা নাই।
Poppers: ই হ'ল এক বিশেষ ৰাসায়নিক দ্ৰব্য, যৌন সম্ভোগৰ সময়ত ইয়াক প্ৰায়ে ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়[53] আৰু সাধাৰণ ভাষাত ইয়াক alkyl nitrites বুলি কোৱা হয়। ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰি সম্পন্ন কৰা যৌন ক্ৰিয়াই এইচ আই ভি সংক্ৰমণৰ শংকা বৃদ্ধি কৰে[54]। এই দ্ৰব্যবিধ সৰু সৰু বটলত ভৰাই জুলীয়া পদাৰ্থ হিচাপে বিক্ৰী কৰা হয়। এবাৰ বটল খুলিলে এই জুলীয়া পদাৰ্থবিধ গেছলৈ ৰূপান্তৰ হয়। এই গেছ বিধে তেজৰ শিৰা সমূহ মুকলি কৰি দিয়ে আৰু তেজৰ চাপ হ্ৰাস কৰি কলিজাৰ ধপধপনি বৃদ্ধি কৰে।[55] ইয়াৰ ফলত নিজকে পাতল পাতল অনুভৱ হয় আৰু শৰীৰৰ উষ্ণতা অতি শীঘ্ৰে বৃদ্ধি হয়। এই প্ৰভাৱ মাত্ৰ কেইছেকেণ্ড মানলৈ বা কেইমিনিট মানলৈকে হে থাকে। কোনো কোনো লোকৰ ক্ষেত্ৰত popperৰে মূৰৰবিষ আৰু সাধাৰণ আচন্দ্ৰাই কৰিব পাৰে।
