কৃষকৰ সহজ হাতপুথি  -  Vikaspedia\n১) ভূমি স্বাস্থ্য, ভূমি সংৰক্ষণ আৰু ৰাসায়নিক সাৰ\n৪) কৃষকৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ আৰু সম্প্ৰসাৰণ\n৫) যান্ত্ৰিকীকৰণ আৰু প্ৰযুক্তি\n(৬) কৃষি ঋণ\n(৭) শস্য বীমা\n(৯) উদ্যান শস্য\n(১১) ৰাষ্ট্ৰীয় স্বনিৰ্বাহী কৃষি অভিযান\nকিয় এই হাতপুথি?\nকৃষকৰ উপকাৰৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰৰ কৃষি আৰু সহযোগিতা বিভাগে ৰাজ্য চৰকাৰৰ জৰিয়তে কৃষিক্ষেত্ৰৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন উন্নয়নমূলক আঁচনি ৰূপায়ণ কৰি আহিছে। লগতে এই আঁচনিসমূহৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন উপাংশৰ জৰিয়তে কৃষকলৈ আগবঢ়োৱা সা-সুবিধাসমূহৰ প্ৰকাৰ আৰু ধৰণ আদিৰ বিষয়েও বিভিন্ন নীতি-নিৰ্দেশিকা, জাননী আদি জাৰি কৰি অহা হৈছে। বিভাগৰ বিভিন্ন আঁচনিসমূহৰ বিষয়ে এখনি সংক্ষিপ্তসাৰো প্ৰকাশ কৰা হৈছে।\nকৃষিক্ষেত্ৰত কাম কৰোতে বিভিন্ন আঁচনিৰ অন্তৰ্গত একে ধৰণৰ উপাংশই একে ধৰণৰ সুবিধা বা লাভ আগবঢ়োৱাতো সম্ভৱ। উদাহৰণস্বৰূপে, ৰাজ্য এখনৰ বিভিন্ন জিলাত বাস কৰা কৃষকে ৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা অভিযান, এন এম ও ও পি আদি আঁচনিৰ অধীনত একেবিধ শস্যৰ বাবে বীজৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজসাহায্য লাভ কৰিব পাৰে। কৃষক আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰ্মীয়ে থোৰতে আঁচনিৰ সলনি আঁচনিৰ অধীনস্থ বিভিন্ন উপাংশই আগবঢ়োৱা ৰাজসাহায্য ক্ষেত্ৰত থকা এনে বিভ্ৰান্তি দূৰ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন আঁচনিয়ে আগবঢ়োৱা ৰাজসাহাৰ্য্যৰ প্ৰকাৰ আৰু বিত্তীয় নীতি-নিয়মৰ বিষয়ে কৃষক আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰ্মীসকলে সম্যক জ্ঞান লাভ কৰাত সহায়ক হোৱাকৈ এই হাতপুথি যুগুত কৰাৰ লগতে এই হাতপুথিখনত অকল আঁচনি এখনৰ পৰিৱৰ্তে সেই নিৰ্দিষ্ট আঁচনিখনৰ অধীনস্থ বিভিন্ন উপাংশই আগবঢ়োৱা সা-সুবিধাৰ তথ্য আগবঢ়োৱাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে।\n১১ টা বিষয় যেনে, ভূমি স্বাস্থ্য, ভূমি সংৰক্ষণ আৰু ৰাসায়নিক সাৰ, বীজ, জলসিঞ্চন, কৃষকৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ আৰু সম্প্ৰসাৰণ, কৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণ আৰু প্ৰযুক্তি, কৃষি, ঋণ, শস্য সুৰক্ষা, উদ্যান শস্য, কৃষি বিপণন আৰু স্বনিৰ্বাহী কৃষিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অভিযানৰ বিভিন্ন কাম-কাজৰ ওপৰত শ্ৰেণীবদ্ধভাৱে এই হাতপুথিখন যুগুতোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, এই বিষয়সমূহৰ ব্যৱহাৰিক দিশৰ ওপৰত বহলভিত্তিক পৰামৰ্শও ইয়াত সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। সেয়েহে, প্ৰতিটো বিষয়েই তিনিটা দিশত ভাগ কৰা হৈছে যেনে, 'কি কৰিব?', আপুনি কি লাভ কৰিব? আৰু কাৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিব?'।\nৰূপায়নৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰত চৰকাৰৰ আঁচনিসমূহ সাধাৰণতে দুই প্ৰকাৰৰ হয়-\nসমগ্ৰ দেশৰ বাবে\nৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি বিকাশ যোজনা (ৰাজ্যৰ যোগ্যতাৰ বিচাৰৰ পৰিমাণ অনুসৰি), ৰাষ্ট্ৰীয় ভূমি স্বাস্থ্য আৰু উৰ্বৰতা প্ৰকল্প, সম্প্ৰসাৰণ সংস্কাৰ আঁচনি, ভাৰতত কীট ব্যৱস্থাপনাৰ শক্তিশালীকৰণ আৰু আধুনিকীকৰণ আদিৰ দৰে বিভিন্ন আঁচনি এই প্ৰকাৰৰ অন্তৰ্ভূক্ত। এনে ধৰণৰ ৰাষ্ট্ৰ ব্যাপী থকা আঁচনিসমূহত ৰাজ্যিক চৰকাৰসমূহে আবন্টিত ধনৰ পৰিমাণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কাৰ্যকৰী নিৰ্দেশনাৰ অধীনত কৃষক নিৰ্বাচন কৰে আৰু হিতাধিকাৰীলৈ ধন মুকলি কৰি দিয়ে।\nনিৰ্দিষ্ট অঞ্চল/শস্য/জিলাৰ বাবে\nএই শাখাই অন্য সকলো আঁচনি সামৰি লৈছে। ৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা অভিযান, উদ্যান শস্যৰ সংহত উন্নয়ন অভিযান, ৰাষ্ট্ৰীয় তৈল বীজ আৰু তৈল পামজাতীয় গছ অভিযান, কঁপাহ প্ৰযুক্তি আঁচনিসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো বাজেটত থকা ধনৰ পৰিমাণ আৰু নিৰ্দিষ্ট নীতি-নিৰ্দেশনাৰ অধীনত হিতাধিকাৰী নিৰ্বাচন কৰা হয়।\nকৃষকৰ এই সহজ হাত পুথিখনত ভাৰত চৰকাৰে আগবঢ়োৱা সাহায্যৰ উপাংশসমূহহে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। যিকোনো অঞ্চলৰ নিচেই কম সংখ্যকহে ৰাজ্যইহে কৃষি জলবায়ুৰ অৱস্থা আৰু কৃষি উন্নয়নৰ অৱস্থাৰ ওপৰত অগ্ৰাধিকাৰ ভিত্তিত গুৰুত্ব দি ভাৰত চৰকাৰৰ নীতি-নিয়মৰ বাহিৰেও বিত্তীয়-সহযোগিতা আগবঢ়ায়। এনে ৰাজ্যসমূহে বিভিন্ন উপাংশৰ অধীনত আগবঢ়োৱা সাহায্যসমূহো সামৰি বিভিন্ন বিষয়/উপাংশৰ অধীনত কৃষকে সামগ্ৰিকভাৱে মুঠ সাহাৰ্য্যৰ পৰিমাণ জানিব পৰাকৈ কৃষি আৰু সহযোগিতা বিভাগে প্ৰতিখন ৰাজ্যৰ বাবে আঞ্চলিক ভাষাত এনেধৰণৰ আন এখন হাতপুথি প্ৰস্তুত কৰি আছে। তেতিয়ালৈ কৃষকসকলে ৰাজ্য চৰকাৰৰ কৃষি/উদ্যান শস্য বিভাগৰ কাৰ্য্যালয়ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি যদিহে এনেধৰণৰ কিবা অতিৰিক্ত ৰাজসাহাৰ্য্যৰ সুবিধা আছে সেই বিষয়ে জানি ল'ব পাৰে।\nসদায় মাটি পৰীক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সঠিক পৰিমাণত উপযুক্ত ৰাসায়নিক সাৰ প্ৰয়োগ কৰক।\nমাটিৰ উৰ্বৰতা অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ জৈৱ সাৰ নিশ্চিতভাৱে প্ৰয়োগ কৰক।\nৰাসায়নিক সাৰৰ পৰা সৰ্বাধিক লাভ পাবলৈ এই সাৰ ছটিয়াই প্ৰয়োগ কৰাৰ সলনি সদায় শস্যৰ শিপা অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰক।\nশিপা/কাণ্ডৰ উপযুক্ত বৃদ্ধিৰ লগতে সঠিক সময়ত শস্য পূৰঠ হ'বলৈ বিশেষকৈ সেই জাতীয় শস্য-যিয়ে বায়ুমণ্ডলীয় নাইট্ৰ'জেন মাটিতে সংস্থাপন কৰে সেয়া প্ৰয়োগ কৰাৰ লগতে সঠিক মাত্ৰাত সঠিকভাৱে ফচফৰাচযুক্ত সাৰ প্ৰয়োগ কৰক।\nঅম্ল মাটিৰ সংশোধনৰ বাবে চূণ আৰু খাৰুৱা মাটিৰ বাবে জিপচাম প্ৰয়োগ কৰক।\nঅংশীদাৰীত্ব জৈৱিক নিশ্চিত ব্যৱস্থা প্ৰমাণিকৰণৰ বাবে আগ্ৰহী কৃষকসকলে কমেও ৫ জনীয়া কৃষক গোট এটি গঠন কৰি ওচৰৰ আঞ্চলিক পৰিষদ নাইবা আঞ্চলিক জৈৱিক কৃষি কেন্দ্ৰত পঞ্জীয়ন কৰক।\nসাহায্যৰ নীতি/সৰ্বোচ্চ সীমা\nপ্ৰতি হেক্টৰত ৭৫০.০০ টকা\nৰাষ্ট্ৰীয় তৈলবীজ আৰু তৈলপাম অভিযান\nঅভাৱ থকা অঞ্চলত অণুসাৰ মৌলৰ যোগান\nপ্ৰতি হেক্টৰত ৫০০.০০ টকা\nপ্ৰতি হেক্টৰত ১০,০০.০০ টকা\nৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান শস্য অভিযান/উদ্যান শস্যৰ বিকাশৰ সংহত অভিযানৰ অধীনত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু হিমালীয় ৰাজ্যসমূহত উদ্যান শস্যৰ অভিযান\nকেঁচুসাৰ গোট স্থাপন\nপ্ৰতিটো গোটৰ বাবে ৩০,০০০.০০ টকা (১ হেক্টৰৰ বাবে)।\nপ্ৰতিটো গোটত ৫০০০.০০ টকা\nউদ্যান শস্যৰ বিকাশৰ সংহত অভিযানৰ অধীনত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু হিমালীয় ৰাজ্যসমূহত উদ্যান শস্যৰ অভিযান\nসংসহ পুষ্টি ব্যৱস্থাপনাৰ উন্নীতকৰণ\nপ্ৰতি হেক্টৰত ১০০০.০০ টকা (৪ হেক্টৰ কৃষিভূমি পৰ্য্যন্ত)\nঘেঁহু আৰু মাহজাতীয় শস্যৰ বাবে জিপচাম যোগান\nমুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ, প্ৰতি হেক্টৰত ৭৫০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ।\nঘেঁহু, মাহজাতীয় শস্য, ধান আৰু দানাজাতীয় শস্যৰ বাবে অণুসাৰ\nমুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ, প্ৰতি হেক্টৰত ৫০০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ।\nধান আৰু মাহজাতীয় শস্যৰ বাবে চূণ/শাৰীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী\nসামগ্ৰীৰ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ, প্ৰতি হেক্টৰত ১০০০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ।\nদ্বাদশ পৰিকল্পনাৰ সময়ত স্বনিৰ্বাহী কৃষিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অভিযানৰ অধীনত ৰূপায়ণ কৰিবলগীয় আই এন এম শাখাৰ আঁচনিসমূহে আগবঢ়োৱা সাহাৰ্য্যৰ উপাংশভিত্তিত নীতি\nনতুন ভ্ৰাম্যমান/স্থায়ী ভূমি পৰীক্ষাগাৰ স্থাপন\nস্থায়ী ভূমি পৰীক্ষাগাৰ স্থাপনৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰলৈ মুঠ প্ৰকল্প মূল্যৰ ৭৫ শতাংশ সাহায্য বা প্ৰতিটো ভ্ৰাম্যমান/স্থায়ী ভূমি পৰীক্ষাগাৰৰ বাবে সৰ্বোচ্চ সীমা ৫৬ লাখ টকা।\nস্বনিৰ্বাহী কৃষিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অভিযান\nভূমি স্বাস্থ্য ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰদৰ্শন\nক্ষেত্ৰভিত্তিক প্ৰদৰ্শনমূলক খেতিৰ লগতে কৃষকলৈ প্ৰশিক্ষণ; ২০ গৰাকী বা অধিক প্ৰশিক্ষাৰ্থিয়ে অংশ গ্ৰহণ কৰা প্ৰতিটো প্ৰশিক্ষণৰ বাবে ১০,০০০.০০ টকা। প্ৰতিটো অগ্ৰণী ক্ষেত্ৰভিত্তিক প্ৰদৰ্শনমূলক খেতিৰ বাবে ২০,০০০.০০ টকা।\nঅণুসাৰৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে উৎসাহ যোগান আৰু বিতৰণ\nপ্ৰতি হেক্টৰত অধিকতম সীমা ৫০০.০০ টকা হিচাপত মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ আৰু/নাইবা প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীলৈ ১০০০.০০ টকা।\nজুলীয়া/মাধ্যমভিত্তিক জৈৱসাৰ/জৈৱ কীটনাশকৰ ষ্টেট-অৱ-দ্য আৰ্ট গোট স্থাপন।\n২০০ টিপিএ উৎপাদনক্ষমতা সম্পন্ন প্ৰতিটো গোটৰ মূলধনী ব্যয় হিচাপে ব্যক্তি/সংস্থালৈ নাবাৰ্ডৰ জৰিয়তে প্ৰতিটো গোটৰ বাবে অধিকতম সীমা ৬৩ লাখ টকা হিচাপে মুঠ মূল্যৰ ৩৩ শতাংশ।\nফলমূল/শাক-পাচলিৰ বজাৰ/কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ বৰ্জিত পদাৰ্থৰ পৰা যান্ত্ৰিক পদ্ধতিৰে পচন সাৰ উৎপাদন গোট।\n৩০০০ টিপিএ উৎপাদনক্ষমতাৰ প্ৰতিটো গোটৰ মূলধনী ব্যয় হিচাপে ব্যক্তি/সংস্থালৈ নাবাৰ্ডৰ জৰিয়তে প্ৰতিটো গোটৰ বাবে অধিকতম সীমা ৬৩ লাখ টকা হিচাপে মুঠ মূল্যৰ ৩৩ শতাংশ।\nজৈৱিক সামগ্ৰীৰ উৎপাদনৰ বাবে উৎসাহ যোগান (সাৰ, কেঁচুসাৰ, জৈৱসাৰ, জুলীয়া/গোটা আবৰ্জনাৰ পৰা পচন সাৰ, ভেষজ আৰক আদি)।\nপ্ৰতি হেক্টৰত ৫০০০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ আৰু প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীলৈ ১০,০০০.০০ টকা। ১ নিযুত হেক্টৰ ভূমি সামৰি লোৱাৰ প্ৰস্তাৱ।\nঅংশগ্ৰহণকাৰী নিশ্চিত ব্যৱস্থা বা ঠগন প্ৰমাণিকৰণ ব্যৱস্থাৰ আধাৰত একত্ৰিত ভূমিত জৈৱিক কৃষি।\nতিনিবছৰীয়া সময় সীমাৰ ভিতৰত প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীলৈ ৪০,০০০.০০ টকা প্ৰতি হেক্টৰত ২০,০০০.০০ টকা হিচাপত।\nঅংশগ্ৰহণকাৰী নিশ্চিত ব্যৱস্থা বা PGS প্ৰমাণিকৰণ ব্যৱস্থাৰে অনলাইন তথ্য ব্যৱস্থাপনা আৰু অৱশেষ বিশ্লেষণৰ বাবে উৎসাহ যোগান।\nপ্ৰতিটো আঞ্চলিক পৰিষদৰ বাবে ১ লাখ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ প্ৰতিটো গোট/প্ৰতি বছৰত সৰ্বোচ্চ ৫০০০.০০ টকা হিচাপত প্ৰতিজন কৃষকৰ বাবে ২০০.০০ টকা। অৱশেষ পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰতিটো নমুনাৰ বিপৰীতে সৰ্বাধিক ১০,০০০.০০ টকা (NABL পৰীক্ষাগাৰত অৱশেষ পৰীক্ষা কৰিব লাগিব)\nসাৰ ব্যৱস্থাপনা আৰু জৈৱ নাইট্ৰ'জেন সংগ্ৰহৰ বাবে জৈৱিক গাঁও।\nগোট/আত্ম সহায়ক গোটৰ জৰিয়তে সংহত সাৰ ব্যৱস্থাপনা, ঢাপত সাৰজাতীয় গছ ৰোপণ আৰু ছেঁইজাতীয় গছৰ মিশ্ৰিত খেতিৰ বাবে প্ৰতিখন গাঁওলৈ ১০ লাখ টকা (প্ৰতি বছৰ/প্ৰতি ৰাজ্যত সৰ্বাধিক ১০ খন গাঁও)।\nজৈৱিক কৃষিৰ প্ৰদৰ্শন\n৫০ জনীয়া বা ততোধিক সদস্য বিশিষ্ট গোটৰ বাবে প্ৰতিটো প্ৰদৰ্শনমূলক খেতিৰ বাবে ২০,০০০.০০ টকা।\nঅঞ্চলটোৰ জলবায়ুৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সদায় অনুমোদিত জাতৰ বীজ ব্যৱহাৰ কৰক। অনুমোদিত পৰিমাণৰ বীজ ব্যৱহাৰৰ লগতে অনুমোদিত কৃষি কৌশল অৱলম্বন কৰক।\nপ্ৰতি তিনি বছৰৰ মূৰে মূৰে ঘেঁহু, ধান, মাহজাতীয় শস্য (ৰহৰ মাহৰ বাহিৰে), তেলজাতীয় শস্য (ৰাই, সৰিয়হ আৰু সূৰ্য্যমুখী ফুলৰ বাহিৰে), আদিৰ বীজ সলনি কৰক। মাকৈ, বজৰা, জোৱাৰ, ৰহৰ মাহ, ৰাই, সৰিয়হ আৰু সূৰ্যমুখী ফুলৰ বীজ দুবছৰৰ মূৰে মূৰে আৰু বৰ্ণসংকৰ জাত আৰু বি টি বীজ প্ৰতি বছৰে সলনি কৰক।\nসদায় স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সংস্থাৰ পৰা প্ৰমাণিত বীজ ক্ৰয় কৰক আৰু ঠাণ্ডা, শুকান আৰু পৰিষ্কাৰ ঠাইত বীজবোৰ মজুত কৰক।\nসদায় শোধন কৰা বীজ ব্যৱহাৰ কৰক আৰু সিঁচাৰ আগেয়ে বীজৰ শুদ্ধতা, অংকুৰণ, অপতৃণৰ গুটিৰ পৰা মুক্ত হৈ থকা আদি দিশবোৰ পৰীক্ষা কৰক।\nপ্ৰতি কিলোগ্ৰাম বীজৰ বাবে সাহাৰ্য্যৰ পৰিমাণ\nস্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত বীজ বিতৰণত সাহাৰ্য\nক) ধান আৰু ঘেঁহুৰ অধিক উৎপাদনক্ষম জাতৰ বীজ\nখ) বৰ্ণসংকৰ ধানৰ বীজ\nপ্ৰতি কিলোগ্ৰামত ১০ টকাকৈ অথবা মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ যিটোৱে কম।\nপ্ৰতি কিলোগ্ৰামত ৫০ টকাকৈ অথবা মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ যিটোৱে কম।\nৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা অভিযান।\nক) বৰ্ণসংকৰ বীজ\nখ) অধিক উৎপাদনক্ষম জাত\nক) বৰ্ণসংকৰ বীজঃ\nখ) অধিক উৎপাদনক্ষম জাতঃ প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ১৫ টকাকৈ অথবা মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ যিটোৱে কম।\nৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা অভিযানৰ সৈতে চামিল আছে।\nমাহজাতীয় শস্য (ৰহৰমাহ, মগুমাহ, উৰড, মচুৰ মাহ, মটৰ মাহ, ৰাজমাহ আৰু মথ)\nঅধিক উৎপাদনক্ষম জাতঃ প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ২৫ টকাকৈ অথবা মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ যিটোৱে কম।\nতেলজাতীয় শস্য (বাদাম, সূৰ্যমুখী ফুল, টোৰিয়া, চফ ফ্লাৱাৰ, সৰিয়হ, ৰাই, তিল, এঁৰা)\n১০ বছৰতকৈ অধিক বয়স নোহোৱা তেলজাতীয় শস্যৰ জাত/কম্প'জিতৰ ক্ষেত্ৰত মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ অথবা প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ১২.০০ টকা যিটোৱেই টকা চিলিঙৰ সৈতে মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ।\nৰাষ্ট্ৰীয় তৈলবীজ আৰু তৈল পামজাতীয় গছ অভিযান, (এন এম ও ও পি)\nগঁজালি ওলোৱা তেল-পাম\nৰোপণ সামগ্ৰী মূল্যৰ ৮৫ শতাংশ, কৃষকৰ নিজস্ব আবাদী মাটিত প্ৰতি হেক্টৰত ১০ হাজাৰ টকাত সীমাবদ্ধ।\nপ্ৰমাণিকৃত কঁপাহৰ বীজ\nপ্ৰতি কিলোগ্ৰামত ২০ টকা\nকঁপাহ প্ৰযুক্তি অভিযান\nমৰাপাট আৰু মেষ্টাৰ প্ৰমাণিত বীজ\nমুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ অথবা প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ২০.০০ টকা যিটোৱেই কম নহয়।\nমৰাপাট আৰু মেষ্টা প্ৰযুক্তি অভিযান।\nপামত সংৰক্ষিত বীজৰ মান উন্নীত কৰিবলৈ মানবিশিষ্ট বীজ উৎপাদন কৰিবলৈ সকলো শস্যৰ বীজৰ বুনিয়াদী/প্ৰমাণিত বীজ বিতৰণ\nবীজৰ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ।\nৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি সম্প্ৰসাৰণ আৰু প্ৰযুক্তি অভিযানৰ অধীনত বীজ গাঁও আঁচনিৰ জৰিয়তে আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়নৰ সহায়ত মানসম্পন্ন বীজৰ উৎপাদন আৰু বিতৰণ\nঅইল পামৰ গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়চোৱাৰ খেতিৰ বাবে সাহায্য।\nপ্ৰতি হেক্টৰত ১৪০০০.০০ টকাৰ চিলিণ্ডাৰ সৈতে তিনিবছৰৰ গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়চোৱাৰ বাবে মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ।\nবুনিয়াদী আৰু প্ৰমাণিত বীজ উৎপাদনৰ বাবে সাহায্য\nবৰ্ণসংকৰ ধানৰ প্ৰমাণিত বীজ উৎপাদন।\nপ্ৰতি কিলোগ্ৰামত ২০ টকা।\nমানসম্পন্ন বীজৰ উৎপাদন আৰু বিতৰণৰ বাবে আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়ন আৰু শক্তিশালীকৰণ (এন এম এ ই টি) এন এফ এচ এম\nক) বুনিয়াদী বীজ উৎপাদন\nখ) প্ৰমাণিত বীজ উৎপাদন\nপ্ৰতি কিলোগ্ৰামত ৫০.০০ টকা অথবা মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ যিটোৱেই কম হয়।\nপ্ৰতি কিলোগ্ৰামত ১৫.০০ টকা অথবা মুঠ মূল্যৰ ২৫ শতাংশ যিটোৱেই কম হয়।\nমৰাপাট আৰু মেষ্টা প্ৰযুক্তি অভিযান\nভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদ/ৰাজ্যিক কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা মাহজাতীয় শস্য তেলজাতীয় শস্যৰ প্ৰজননবিদৰ বীজ ক্ৰয়।\nবীজ শাখাই নিৰ্ধাৰণ কৰা অনুসৰি প্ৰজননবিদৰ বীজৰ মুঠ মূল্য।\nব্যক্তি/ঔদ্যোগী, আত্মসহায়ক গোট আদিকে ধৰি ব্যক্তিগত খণ্ডত বীজ উৎপাদনৰ বাবে উৎসাহ যোগান\nপ্ৰতিটো গোটৰ বাবে ২৫ লাখ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ প্ৰকল্প মূল্যৰ ২৫ শতাংশ হাৰত ক্ৰেডিট লিংকড বেক এণ্ডেড মূলধনী সাহায্য।\nমানসম্পন্ন বীজৰ উৎপাদন আৰু বিতৰণৰ বাবে আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়ন আৰু শক্তিশালীকৰণ (এন এম এ ই টি)\nসকলো তেলজাতীয় শস্য (বাদাম, লিনচীড, সূৰ্যমুখী ফুলৰ বীজ, টোৰিয়া, চফফ্লাৱাৰ, সৰিয়হ, ৰাই, তিল আৰু এঁৰা)।\nবৰ্ণসংকৰ পাৰ্ল মিলেট আৰু অধিক উৎপাদনক্ষম জাতৰ অন্যান্য মিলেট।\n৫০-১৫০ জনীয়া কৃষক গোটলৈ বীজ উৎপাদন আৰু বীজ প্ৰযুক্তি বিষয়ৰ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে সাহায্য।\nপ্ৰতিটো প্ৰশিক্ষণৰ বাবে ১৫,০০০.০০ টকা (তিনিটা এদিনীয়া প্ৰশিক্ষণৰ বাবে)।\nক) বীজ সিঁচাৰ সময়তঃ বীজ উৎপাদনৰ কৌশল সন্দৰ্ভত প্ৰশিক্ষণ, নিলগাই ৰখা দূৰত্ব, বীজ সিঁচা কৌশল, অন্য কৃষি পদ্ধতিৰ প্ৰশিক্ষণ।\nখ) শস্যৰ ফুল ফুলাৰ সময়ত।\nগ) চপোৱাৰ পাছত আৰু বীজ সংশোধন কৰাৰ সময়ত।\nবীজ গাঁও আঁচনি (এন এম এ ই টি)\nবুনিয়াদী বীজ উৎপাদনৰ বাবে সাহায্য\nসকলো জাতৰ বাবে প্ৰতি কুইন্টলত ১০০০.০০ টকা/বিগত দহ বছৰত মুকলি কৰা বৰ্ণসংকৰ ধানৰ বাবে অতিৰিক্ত প্ৰতি কুইণ্টলত ১০০.০০ টকা। বিগত ৫ টা বছৰত মুকলি কৰি দিয়া বৰ্ণসংকৰ ধানৰ জাতৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰমাণিকৰণ আৰু উৎপাদন ব্যয় আদিৰ জোৰা মাৰিবলৈ কৃষকৰ বাবে ৰেহাই ৭৫ শতাংশ আৰু বীজ উৎপাদক সংস্থালৈ ৰেহাই ২৫ শতাংশ (ৰাজ্যিক কৃষি বিভাগ/ৰাষ্ট্ৰীয় বীজ নিগম/ভাৰতীয় ৰাজ্যিক পাম নিগম/নাফেড/কৃভকো/ইফকো/হিল/আই এফ এফডি চি/এন চি চি এফৰ দৰে কেন্দ্ৰীয় বহুমুখী ৰাজ্যিক সমবায়)\nপ্ৰমাণিত বীজ উৎপাদন\nবীজৰ আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়ন\nএকাদশ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাত আই এচ পি ও এমৰ অধীনত ইতিমধ্যে অনুমোদিত ৰাজ্য চৰকাৰ/সংস্থাৰ বীজ আন্তঃগাঁথনিৰ প্ৰকল্পসমূহলৈ সমৰ্থন অব্যাহত থাকিব। দ্বাদশ পৰিকল্পনাৰ সময়ছোৱাত প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কালচোৱাৰ বাবে এন এম ও ও পি ৰ মিনি মিশ্যন-১ ৰ অধীনত মুঠ লাগনি ধনৰ ১ শতাংশ মঞ্জুৰী সীমাবদ্ধ থাকিব।\nলক্ষ্য নিৰ্ধাৰিত জাত নিৰ্দিষ্ট বীজ উৎপাদন (ভি এচ টি এচ পি)\nৰাষ্ট্ৰীয় বীজ নিগম/ভাৰতীয় ৰাজ্যিক পাম নিগম/নিৰ্বাচিত এচ এচ চি/ৰাজ্য চৰকাৰৰ সংস্থা/ভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদ/ৰাজ্যিক কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় ইয়াৰ অন্তৰ্গত কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰসমূহলৈ বুনিয়াদী/প্ৰমাণিত বীজৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি আৰু প্ৰজননবিদ বুনিয়াদী বীজৰ উপল তাৰ ভিত্তিত প্ৰকল্প ধাৰণাৰ অধীনত বীজৰ উৎপাদন ব্যয়ৰ ৭৫ শতাংশ। সক্ষমতাঃ জাত/বৰ্ণসংকৰ জাতসমূহ ৫ বছৰতকৈ অধিক বয়সীয়া হ'ব নোৱাৰিব।\nবীক, কৃষি সম্প্ৰসাৰণ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি, কৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণ আৰু শস্যৰক্ষাৰ দৰে উপ আঁচনিসমূহক লৈ ৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি সম্প্ৰসাৰণ আৰু প্ৰযুক্তি অভিযান (এন এম এ ই টি) হ'ল এখন আৱৰণমূলক আঁচনি।\nউন্নত কৃষি কৌশলৰ জৰিয়তে ভূমি আৰু জল সংৰক্ষণ। খাল আৰু চেক ডেমৰ জৰিয়তে বৰষুণৰ পানী ধাৰণ।\nপানী জমা হোৱা অঞ্চলত শস্যৰ পৰিৱৰ্তনকৰণ, বীজ উৎপাদন আৰু কঠীয়াতলী স্থাপন।\nড্ৰীপ আৰু স্প্ৰিংকলাৰ জলসিঞ্চন ব্যৱস্থা অৱলম্বনৰ জৰিয়তে ৩০-৩৭ শতাংশ পানী বচোৱাৰ লগতে শস্যৰ মান আৰু উৎপাদিকা শক্তি বৃদ্ধি কৰা।\nউৎসৰ পৰা পথাৰলৈ পানী বোৱাই নিবলৈ পাইপ।\nসৰ্বাধিক ৬০০ মিটাৰ আৰু প্ৰতিজন কৃষকৰ বাবে ১৫০০০ টকাকৈ প্ৰতি মিটাৰত ২৫ টকা অথবা মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ যিটোৱেই কম হয়।\nৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা অভিযান আৰু এন এম ও ও পি\nঅইল পামৰ বাবে ড্ৰীপ জলসিঞ্চন ব্যৱস্থা\nৰাষ্ট্ৰীয় স্বনিৰ্বাহী কৃষি অভিযান (এনে এম এচ এ)ত উল্লেখ কৰা অনুসৰি।\nপ্লাষ্টিক চিমেন্টৰ পানী সংৰক্ষণ কৰিব পৰা গাঁথনি/পামত থকা পুখুৰী/সমূহীয়া পুখুৰী নিৰ্মাণ (১০০মিঃ×১০০মিঃ×৩মিঃ)। সৰু আকাৰৰ পুখুৰীৰ/আধাৰৰ বাবে কমাণ্ড এৰিয়াৰ প্ৰ'ৰাটাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ব্যয় নিৰ্দ্ধাৰণ কৰা হ'ব।\nসমভূমি অঞ্চলৰ প্ৰতিটো গোটৰ ক্ষেত্ৰত ২০ লাখ টকা আৰু পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ ১০ হেক্টৰ কমাণ্ড এৰিয়াৰ বাবে প্ৰতিটো গোটৰ ক্ষেত্ৰত ২৫ লাখ টকা।\nউদ্যান শস্যৰ সংহত অভিযান (এম আই ডি এইচ)।\nপানী সংৰক্ষণৰ বাবে পামৰ পুখুৰী/কুঁৱা (২০ মিটাৰ×২০মিটাৰ×৩মিটাৰ)। সৰু আকাৰৰ পুখুৰী/কুঁৱাৰ বাবে প্ৰ'ৰাটাৰ আধাৰত মূল্য নিৰ্দ্ধাৰণ কৰা হ'ব।\nলাইনিঙকে ধৰি মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ হিচাপত সমভূমি অঞ্চলৰ প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীৰ বাবে সৰ্বোচ্চ ১.৫০ লাখ টকা আৰু পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীৰ বাবে ১.৮০ লাখ টকা আৰু ২ হেক্টৰ মাটিকালিৰ কমাণ্ড এৰিয়াৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতি ঘন মিটাৰত ১০০ টকাকৈ।\nক) মাহজাতীয় শস্য আৰু ঘেঁহুৰ বাবে স্প্ৰিংকলাৰ জলসিঞ্চন ব্যৱস্থা।\nখ) তেলজাতীয় শস্যৰ বাবে স্প্ৰিংকলাৰ জলসিঞ্চন ব্যৱস্থা।\nপ্ৰতি হেক্টৰত ১০,০০০ টকা অথবা মুঠ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ।\nৰাষ্ট্ৰীয় স্বনিৰ্বাহী কৃষি অভিযান (এন এম এচ এ) ৰ নীতি আধাৰত।\nক) নিগৰি যোৱা ৰোধ কৰিব পৰাকৈ লাইনিঙৰ সৈতে পামত নতুন পুখুৰী স্থাপন।\nখ) পানী সংৰক্ষণ কৰিব পৰা গাঁথনি/পুখুৰী।\n(২০ মিটাৰ×২০মিটাৰ×৩মিটাৰ) আকাৰৰ প্ৰতিটো পুখুৰীৰ বাবে ৪০,০০০.০০ টকা আৰু লাইনিঙৰ বাবে ৪০,০০০.০০ টকা।\nসমভূমি অঞ্চলৰ বাবে ৭৫,০০০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ আৰু পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ বাবে লাইনিংসহ ৯০,০০০.০০ টকা।\nঅইল পামৰ খেতি কৰা কৃষকলৈ ডিজেল পাম্পৰ যোগান।\nকৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণ উপ-আঁচনি (এচ এম এ এম) ত নিৰ্দ্ধাৰণ কৰা অনুসৰি প্ৰতিটো পাম্পত ১৫,০০০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মূল্যৰ ৫০ শতাংশ।\nক) পূৱ ভাৰতত সেউজ বিপ্লৱৰ সূচনা আঁচনিৰ অধীনত নাদ খনন।\nখ) অইল পামৰ খেতি কৰা কৃষকৰ বাবে নাদ খনন।\n৩০,০০০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ ১০০ শতাংশ সাহায্য।\n২৫,০০০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ ৫০ শতাংশ সাহায্য।\nপূৱ ভাৰতত সেউজ বিপ্লৱৰ সূচনা।\n১২,০০০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ ১০০ শতাংশ সাহায্য।\n১০ অশ্বশক্তিসম্পন্ন পাম্পচেটৰ বাবে সৰ্বাধিক ১০,০০০.০০ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ ৫০ শতাংশ সাহায্য।\nপূৱ ভাৰতত সেউজ বিপ্লৱৰ সূচনা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা অভিযান।\n'আত্মা' আঁচনিৰ জৰিয়তে উন্নয়ন খণ্ড বা ইয়াৰ তলৰ পৰ্য্যায়ত ৰূপায়ণ কৰি থকা সম্প্ৰসাৰণ সংশোধণ আঁচনিৰ অধীনত ২৫,০০০ কৰ্মী কৃষি সম্প্ৰসাৰণ ব্যৱস্থাটোৰ সৈতে সেৱাৰ মনোভাৱেৰে কাম কৰি আছে। আপোনাৰ মনত উদয় হোৱা যিকোনো আঁচনি/কৰ্মসূচী সংক্ৰান্তীয় প্ৰশ্ন, তথ্য আদিৰ লগতে উপযুক্ত প্ৰযুক্তি কৌশল আদিৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনি এইসকল কৰ্মী বা ৰাহ্য চৰকাৰৰ কৃষি বিভাগ আৰু সহযোগী অন্য সংস্থাৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰ্মীৰ সৈতে যোগাযোগ কৰক।\nশেহতীয়া কৃষি প্ৰযুক্তি কৌশলৰ বিষয়ে জানিবলৈ দূৰদৰ্শন (১৮ টা আঞ্চলিক, ১ টা ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ১৮০ টা নিম্ন ক্ষমতাসম্পন্ন ট্ৰেন্সমিটাৰ), এফ এম ৰেডিঅ' কেন্দ্ৰ (৯৬) বা অন্য কিছুমান ব্যক্তিগত চেনেল চাওক।\nআপোনাৰ মনলৈ অহা নিৰ্দিষ্ট প্ৰশ্নৰ উত্তৰ কে চি চি ত কৰ্মী বা জ্যেষ্ঠ বিশেষজ্ঞৰ পৰা পাবলৈ বছৰটোৰ ৩৬৫ টা দিনেই পুৱা ৬ বজাৰ পৰা নিশা ১০ বজালৈ নিকটৱৰ্তী কিষাণ কল চেন্টাৰ (১৮০০-১৮০-১৫৫১) ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰক।\nকৃষি বিষয়ত শিক্ষা লাভ কৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে স্ব-নিয়োজনৰ বাবে এগ্ৰি-ক্লিনিক/কৃষি বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিবলৈ 'মেনেজ' ৰ দ্বাৰা অনুমোদিত ৰাজ্যৰ যিকোনো কৰ্তৃত্বপ্ৰাপ্ত প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰত বিনামূলীয়া ভাৱে দুমহীয়া প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। বিনামূলীয়া প্ৰশিক্ষণৰ উপৰি কৃষি বিষয়ক প্ৰচেষ্টাৰে বাবে (অনুসূচীত জাতি/জনজাতি/উত্তৰ-পূৱৰ পাৰ্বত্য অঞ্চল/মহিলাৰ বাবে ৪৪ অ) বেংকে আগবঢ়োৱা ঋণৰ ৩৬ শতাংশ কম্প'জিত ৰাজসাহায্য হিচাপে আগবঢ়োৱা হয়।\nনিৰ্দিষ্ট স্থানীয় তথ্য (উন্নত কৃষি কৌশল, ডিলাৰৰ তালিকা, কৃষি উপদেশক আদি) পাবলৈ ইন্টাৰনেট কিছক/সাধাৰণ সেৱা কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে ফাৰ্মাছ প'ৰ্টেল চাওক।\nপ্ৰতিটো গোটৰ বাবে ১৫,০০.০০ টকা।\nস্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত প্ৰতিষ্ঠানত কৃষক প্ৰশিক্ষণ (জলপানী, থকা-খোৱা আৰু অহা যোৱা খৰচৰ সৈতে)\nচপোৱাৰ পাছৰ প্ৰযুক্তি ব্যৱস্থাপনা।\n৩০ জনীয়া কৃষকৰ দলৰ বাবে শস্য উৎপাদনৰ উন্নত প্ৰযুক্তি আৰু চপোৱাৰ পাছৰ ব্যৱস্থাপনাৰ ওপৰত প্ৰশিক্ষণ।\nপ্ৰতিটো প্ৰশিক্ষণত ২৪,০০০ টকা\n৩০ জনীয়া কৃষকৰ দললৈ শস্য ৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ প্ৰশিক্ষণ।\nক) বেচৰকাৰী সংস্থা/ব্যক্তিগত সংস্থাৰ প্ৰতিখন কৃষক ক্ষেত্ৰ বিদ্যালয়ৰ বাবে ২৯,২০০ টকা।\nখ) ৰাজ্য চৰকাৰৰ সংস্থাৰ ক্ষেত্ৰত ২৬,৭০০ টকা।\nপৰিবহণ খৰচ বাদ দি প্ৰতিজন কৃষকলৈ প্ৰতিটো প্ৰশিক্ষণৰ বাবে ১,৫০০ টকা\nকৃষক সংস্থা/১৫-২০ জনীয়া কৃষক গোট/২০ হেক্টৰ কৃষিভূমিৰ উন্নীতকৰণ আৰু বিত্তীয় সংস্থাৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন।\nপ্ৰতিটো গোটৰ বাবে প্ৰতি বছৰে ২.০০ লাখ টকা (প্ৰথম বছৰত ১০০ শতাংশ, দ্বিতীয় বছৰত ৭৫ শতাংশ, তৃতীয় বছৰত ৫০ শতাংশ)\nপ্ৰতিটো কাৰ্যসূচীৰ বাবে ৩০,০০০ টকা।\nপ্ৰতিটো খণ্ডত ৫০ টা কৰ্মদিনৰ বাবে ৰাজ্যৰ বাহিৰত কৃষক প্ৰশিক্ষণ।\nপৰিবহন, থকা-খোৱাকে ধৰি প্ৰতিদিনে প্ৰতিজন কৃষকৰ বাবে ১২৫০ টকা।\nআট্মা আঁচনি (এন এম এ ই টি)\nপ্ৰতিটো খণ্ডত ১০০ টা কৰ্মদিনৰ বাবে ৰাজ্যৰ ভিতৰত কৃষক প্ৰশিক্ষণ।\nপৰিবহন, থকা-খোৱাকে ধৰি প্ৰতিদিনে প্ৰতিজন কৃষকৰ বাবে ১০০০ টকা।\nপ্ৰতিটো খণ্ডত ১০০০ টা কৰ্মদিনৰ বাবে ৰাজ্যৰ ভিতৰত কৃষক প্ৰশিক্ষণ।\nআৱাসিক প্ৰশিক্ষণৰ বাবে পৰিবহন, থকা-খোৱাকে ধৰি প্ৰতিদিনে প্ৰতিজন কৃষকৰ বাবে ৪০০ টকা। অনা আৱাসিক প্ৰশিক্ষণৰ বাবে প্ৰতিজন কৃষকৰ বাবে প্ৰতি দিনে ২৫০ টকা।\nপ্ৰদৰ্শনমূলক খেতি। (প্ৰতিটো খণ্ডত ১২৫ টাকৈ)।\nপ্ৰতিটো প্ৰদৰ্শনমূলক খেতিৰ বাবে ৪০০০ টকা পৰ্যন্ত। (০.৪ হেক্টৰ)।\nপাম বিদ্যালয় (প্ৰতিটো শস্য বতৰত ২৫ জন কৃষকলৈ শস্যৰ ৬ টা বিশেষ অৱস্থাৰ ওপৰত প্ৰশিক্ষণ)।\n২৯,৪১৪ টকা/পাম বিদ্যালয়।\nৰাজ্যৰ বাহিৰত ৭ দিনৰ বাবে কৃষকৰ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ (৫ জন কৃষক/খণ্ড)\nঅহা-যোৱা খৰচ, থকা-মেলা আদি ধৰি প্ৰতি দিনে প্ৰতিজন কৃষকৰ বাবে ৮০০ টকা।\nৰাজ্যৰ বাহিৰত ৫ দিনৰ বাবে কৃষকৰ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ (৫ জন কৃষক/খণ্ড)\nজিলাৰ ভিতৰত তিনিদিনতকৈ অধিক নোহোৱা কৃষকৰ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ (১০০ জন কৃষক/খণ্ড)\nঅহা-যোৱা খৰচ, থকা-মেলা আদি ধৰি প্ৰতি দিনে প্ৰতিজন কৃষকৰ বাবে ৩০০ টকা।\nআট্মা আঁচনি (এন এম এ ই টি)\nক) কৃষক গোট আৰু অন্য সমৰ্থনকাৰী সেৱাৰ বাবে সক্ষমতা বৃদ্ধি আৰু কাৰ্যকুশলতা বৃদ্ধি। (প্ৰতিটো খণ্ডৰ বাবে ২০ টা গোট)।\nখ) আয় বৃদ্ধিৰ বাবে ওপৰোক্ত গোটসমূহলৈ চীড মানি।\nগ) খাদ্য সুৰক্ষা গোট (৩ টা গোট/খণ্ড)।\nভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদ আৰু 'ইক্ৰিচেট'লৈ ১০০ শতাংশ সাহায্য আৰু চিলিঙৰ সৈতে প্ৰতি হেক্টৰ কৃষিভূমিৰ ক্ষেত্ৰত বাদামৰ বাবে ৮৫০০ টকা, চয়াবিন, ৰাই আৰু সৰিয়হ, সূৰ্যমুখী ফুলৰ বাবে ৬০০০ টকা, তিল, চিচেম, চ'ফ্লাৱাৰ, গুজিতিল, লিনচীড আৰু এঁৰাৰ বাবে ৫০০০ টকা আৰু পলি মালচ্ৰ অগ্ৰণী কৃষিৰ প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ১২,৫০০ টকা।\n১০,০০০ টকা/প্ৰশিক্ষণ আৰু প্ৰদৰ্শনমূলক খেতি।\nঋণৰ বাবে প্ৰতি হেক্টৰত ৭৫০০ টকা (শ্ৰীপদ্ধতিত বৰ্ণশংকৰ ধানৰ প্ৰযুক্তি ধৰি)। ঘেঁহুৰ বাবে প্ৰতি হেক্টৰত ৭৫০০ টকা, মাহজাতীয় শস্যৰ বাবে প্ৰতি হেক্টৰত ৭৫০০ টকা, ধান, ঘেঁহুজাতীয় শস্যৰ বাবে প্ৰতি হেক্টৰ ৫০০০ টকা। আৰু শস্য চক্ৰৰ প্ৰদৰ্শনমূলক খেতিৰ বাবে প্ৰতি হেক্টৰত ১২,৫০০ টকা।\nৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা অভিযান আৰু পূৱ ভাৰতত সেউজ বিপ্লৱৰ সূচনা।\nৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা অভিযান আৰু এ৩পি ৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য সুৰক্ষা অভিযান।\nঋতু জুৰি প্ৰশিক্ষণৰ বাবে ১৭০০০ টকা/পাম ক্ষেত্ৰ বিদ্যালয়।\n১ সপ্তাহৰ পৰা ৬ সপ্তাহলৈ প্ৰতিজন কৃষকৰ বাবে ১২০০ টকা হিচাপে সাধাৰণ শ্ৰেণীত অহা-যোৱা খৰচ আৰু বিনামূলীয়াকৈ থকাৰ বাবে\n২০অশ্বশক্তি সম্পন্ন পৰ্যন্ত ট্ৰেক্টৰ।\n০.৭৫লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ২৫শতাংশ। অনুসূচীত জাতি, অনুসূচীত জনজাতি, ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ১.০০ লাখ টকাৰ চিলিঙ সাপেক্ষে অতিৰিক্ত ১০শতাংশ সাহায্য।\n১.০০লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ২৫শতাংশ। অনুসূচীত জাতি, অনুসূচীত জনজাতি, ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ১.২৫ লাখ টকাৰ চিলিঙ সাপেক্ষে অতিৰিক্ত ১০শতাংশ সাহায্য।\n১.০০টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ২৫শতাংশ। অনুসূচীত জাতি, অনুসূচীত জনজাতি, ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ১.২৫ লাখ টকাৰ চিলিঙ সাপেক্ষে অতিৰিক্ত ১০শতাংশ সাহায্য।\nপাৱাৰ টিলাৰ/পাৱাৰ উইডাৰ\n(৮বি এইচ পিতকৈ তলৰ)।\n০.৪০লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ৪০শতাংশ। অনুসূচীত জাতি, অনুসূচীত জনজাতি, ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ০.৫০ লাখ টকাৰ চিলিঙ সাপেক্ষে অতিৰিক্ত ১০শতাংশ সাহায্য।\n(৮বি এইচ পি আৰু ইয়াতকৈ ওপৰৰ)।\n০.৬০লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ২৫শতাংশ। অনুসূচীত জাতি, অনুসূচীত জনজাতি, ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ০.৭৫ লাখ টকাৰ চিলিঙ সাপেক্ষে অতিৰিক্ত ১০শতাংশ সাহায্য।\n২.০লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ২৫শতাংশ। অনুসূচিত জাতি, অনুসূচিত জনজাতি, ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ২.৮০লাখ টকাৰ চিলিঙ সাপেক্ষে অতিৰিক্ত ১০শতাংশ সাহায্য। (প্ৰতি হেক্টৰত ১ কিলোৱাটতকৈ ওপৰৰ পাম ক্ষমতা থকা ৰাজ্যসমূহৰ বাবে নহয়)\nচেল্ফ প্ৰপেল্ড ধান ৰোৱা যন্ত্ৰ(৪টা শাৰী)।\n১.০লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয়ৰ মূল্যৰ ৪০শতাংশ। অনুসূচিত জাতি, অনুসূচিত জনজাতি, ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ১.২৫লাখ টকাৰ চিলিঙ সাপেক্ষে অতিৰিক্ত ১০শতাংশ সাহায্য।\nচেল্ফ প্ৰপেল্ড ধান ৰোৱা যন্ত্ৰ(৪টা শাৰীতকৈ ওপৰৰ)।\nসকলো আত্মসহায়ক গোট/কৃষকৰ ব্যৱহাৰকাৰী গোট, কৃষক সমবায় সমিতিৰ বাবে ২.০লাখ টকা চিলিউ সাপেক্ষে ক্ৰয় ৪০শতাংশ।\nচেল্ফ প্ৰপেল্ড ৰিপাৰ কাম বাইণ্ডাৰ আৰু উদ্যান শস্যত ব্যৱহৃত যন্ত্ৰকে ধৰি অন্যান্য একেধৰণৰ চেল্ফ প্ৰপেল্ড যন্ত্ৰ\n(ক)ভূমি উন্নয়ন, হালবোৱা আৰু বীজতলী প্ৰস্তুতিৰ বাবে ব্যৱহৃত সঁজুলিঃ এম বি প্লাও/ডিস্ক প্লাও/কাল্টিভেটৰ/হেৰো/লেভেলাৰ ব্লেড/কেজ হুইল/ফাৰ' অ'পেনাৰ/ৰিজাৰ/উইড শ্লেচাৰ/ৰ'টাভেটৰ/লেজাৰ লেণ্ড লেভেলাৰ/ৰ'ট'পাডলাৰ/ৰিভাৰ্চিবল মেকানিকেল/হাইড্ৰ'লিক প্লাও।\n(খ)বীজ সিঁচা আৰু ৰোৱা সঁজুলিঃ নিউমেটিক প্লেণ্টাৰ, পষ্ট হোল ডিগাৰ, নিউমেটিক ভেজিটেবল ট্ৰেন্সপ্লেণ্টাৰ, নিউমেটিক ভেজিটেবল চীডাৰ, হেপী চীডাৰ, আলু ৰোৱা যন্ত্ৰ, আলু খান্দি উলিওৱা যন্ত্ৰ, বাদাম খান্দি উলিওৱা যন্ত্ৰ, ষ্ট্ৰীপ টিল ড্ৰীল, ট্ৰেক্টৰচালিত ৰিপাৰ, পিয়াজ চপোৱা যন্ত্ৰ, ধান ৰোৱা যন্ত্ৰ, ধানৰ খেৰ কটা যন্ত্ৰ, জিৰো টিল চীড কাম ফাৰ্টিলাইজাৰ ড্ৰীল, ৰেইজদ্ বেদ প্লেণ্টাৰ, কুঁহিয়াৰ কটা যন্ত্ৰ/ষ্ট্ৰীপাৰ,প্লেণ্টাৰ।\n(গ)খেতিৰ ভিতৰত ব্যৱহৃত সঁজুলিঃ গ্ৰাছ উইড শ্লেচাৰ, ৰাইচ ষ্ট্ৰ চপাৰ, উইডাৰ।\n(ঘ)চপোৱা আৰু মৰণামৰা সঁজুলিঃ গ্ৰাউণ্ড নাট পড ষ্ট্ৰীপাৰ/থ্ৰেচাৰ/মাল্টি ক্ৰপ থ্ৰেচাৰ, চফ কাটাৰ।\n(ঙ)অৱশেষ ব্যৱস্থাপনা/খেৰ আৰু ঘাঁহৰ বাবে ব্যৱহৃত সঁজুলিঃ চুগাৰকেন থ্ৰেচ কাটাৰ, কটন ফ্ৰন্দ চপাৰ, ৰেক আৰু সকলো শ্ৰেণীৰ বেলাৰ।\n(ক)ৰ পৰা(ঙ)লৈকে ০.৫০লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ৪০শতাংশ\nকৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণ উপ-অভিযান(এচ এম এ এম)ৰ অধীনত কৃষি যন্ত্ৰ-পাতি আৰু সঁজুলিৰ বাবে বিত্তীয় সাহায্য আৰু ৰাজসাহায্য\n(ক)ভূমি উন্নয়ন, হালবোৱা আৰু বীজতলী প্ৰস্তুতিৰ বাবে সঁজুলিঃ এম বি প্লাও/ডিস্ক প্লাও/কাল্টিভেটৰ/হেৰো/লেভেলাৰ ব্লেড/ফাৰ' অ'পেনাৰ/ৰিজাৰ/বোকাকৰা যন্ত্ৰ।\n(খ)বীজ সিঁচা আৰু ৰোৱা সঁজুলিঃ ধান ৰোৱা যন্ত্ৰ, চীড কাম ফাৰ্টিলাইজাৰ ড্ৰীল, ৰেইজদ্ বেদ প্লেণ্টাৰ, প্লেণ্টাৰ, ড্ৰাম চীডাৰ।\n(গ)খেতিৰ ভিতৰত ব্যৱহৃত সঁজুলিঃ গ্ৰাছ উইড শ্লেচাৰ, ক'ন' উইদাৰ।\n(ঘ)চপোৱা আৰু মৰণা মৰা সঁজুলিঃ গ্ৰাউণ্ট নাট পড ষ্ট্ৰীপাৰ/থ্ৰেচাৰ/উইন'ৱিং ফেন/চফ কাটাৰ। ০.০৮ লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ৪০শতাংশ। অনুসূচীত জাতি, অনুসূচিত জনজাতি, ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ০.১ লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে অতিৰিক্ত ১০শতাংশ সাহায্য।\nকৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণ উপ-অভিযান(এচ এম এ এম)ৰ অধীনত কৃষি যন্ত্ৰ-পাতি আৰু সঁজুলিৰ বাবে বিত্তীয় সাহায্য আৰু ক্ৰয় ৰাজসাহায্য।\n০.১৫লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয়ৰ মূল্য ৫০শতাংশ। অনুসূচিত জাতি, অনুসূচিত জনজাতি, ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ০.১৯ লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষ।\nকৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণ উপ-অভিযান(এচ এম এ এম)ৰ অধীনত কৃষি যন্ত্ৰ-পাতি আৰু সঁজুলিৰ বাবে বিত্তীয় সাহায্য আৰু ক্ৰয় ৰাজসাহায্য আৰু এন এম ও ও পি।\n(ক)হস্তচালিত স্প্ৰেয়াৰঃ নেপ চেক/ভৰিৰে চলোৱা স্প্ৰেয়াৰ\n(ক)০.০০৬ লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ৫০শতাংশ।\n(খ)শক্তিচালিত নেপচেক স্প্ৰেয়াৰ/শক্তিচালিত টাইৱান স্প্ৰেয়াৰ।\n(খ)০.০৮ লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ৫০শতাংশ।\n(গ)০.৫০ লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ৪০শতাংশ।\n(ঘ)পৰিবেশ অনুকুল পোহৰ ফাণ্ড।\n(ঘ)০.০১২ লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষ ক্ৰয় মূল্যৰ ৫০শতাংশ।\n(ঙ)০.৫০ লাখ টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ক্ৰয় মূল্যৰ ৪০শতাংশ। ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষক, মহিলা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ ৰাজ্যসমূহলৈ ওপৰোক্ত শস্য সুৰক্ষাৰ সঁজুলিসমূহৰ বাবে অতিৰিক্ত ১০শতাংশ সাহায্য।\nভাৰালৈ দিয়া কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ বাবে ক্ৰয় ৰাজসাহায্য।\nপ্ৰতিটো কেন্দ্ৰৰ বাবে ২৪.০লাখ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মুঠ ক্ৰয় মূল্যৰ ৪০শতাংশ হাৰত বেক এণ্ডেড ৰাজসাহায্য।\nভাৰালৈ দিয়া কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ বাবে এচ এম এ এম-ৰ অধীনত কৃষি যন্ত্ৰ-পাতিৰ বেংক স্থাপন।\nউচ্চ প্ৰযুক্তিসম্পন্ন হাব স্থাপনৰ বাবে ক্ৰয় ৰাজসাহায্য।\nপ্ৰতিটো কেন্দ্ৰৰ বাবে ১.০কোটি টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মুঠ ক্ৰয় মূল্যৰ ৪০শতাংশ হাৰত বেক এণ্ডেড ৰাজসাহায্য।\nএচ এম এ এম-ৰ অধীনত উচ্চ প্ৰযুক্তি, উচ্চ উত্পাদনমুখী সঁজুলিৰ কেন্দ্ৰ স্থাপন।\nস্থানভিত্তিক পাম সঁজুলি/আহিলাৰ মালিকাধীন হবলৈ হিতাধিকাৰীলৈ আৰ্থিক সাহায্য।\nৰাজ্যসমূহে, বিশেষকৈ কম উত্পাদিকা, কম কৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণ(প্ৰতি হেক্টৰত ১.০কিলোৱাটৰ কম পাম শক্তিৰ)ৰ ৰাজ্যসমূহে নিৰ্বাচিত কৰা প্ৰতিখন গাঁওৰ বাবে ১০লাখ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মুঠ ক্ৰয় মূল্যৰ ৮০শতাংশ।\nএচ এম এ এম-ৰ অধীনত নিৰ্বাচিত গাঁওত উপযুক্ত পাম যান্ত্ৰিকীকৰণৰ সূচনা।\nপ্ৰতিজন ক্ষুদ্ৰ আৰু উপান্ত কৃষকলৈ পোনপটীয়াভাৱে অথবা সমবায়ৰ যোগেৰে ভাৰতবৰ্ষৰ অধিক সম্ভাৱনা থকা কিন্তু কম কৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণ(প্ৰতি হেক্টৰত ১.০কিলোৱাটৰ কম পাম শক্তিৰ)হোৱা অঞ্চলত ১.২৫লাখ টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মুঠ ক্ৰয় মূল্যৰ ১০০শতাংশ।\nএচ এম এ এম-ৰ অধীনত ক্ষুদ্ৰ/উপান্ত কৃষকৰ মাজত উপযুক্ত পাম আহিলাৰ গৰাকী সৃষ্টি।\nভাৰালৈ দিয়া কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে প্ৰতি হেক্টৰত যান্ত্ৰিকীকৰণ ব্যৱস্থাৰ উন্নীতকৰণৰ বাবে বিত্তীয় সাহায্য।\nপ্ৰতি হেক্টৰত ২,০০০.০০টকা চিলিঙ সাপেক্ষে ব্যক্তিগত কৃষকলৈ প্ৰকল্প মূল্যৰ ৫০শতাংশ।\nএচ এম এ এম-ৰ অধীনত ভাৰালৈ দিয়া কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে প্ৰতি হেক্টৰত যান্ত্ৰিকীকৰণ ব্যৱস্থাৰ উন্নীতকৰণৰ বাবে বিত্তীয় সাহায্য।\nবিশেষ দ্ৰষ্টব্যঃ ওপৰত উল্লেখ কৰা সঁজুলিসমূহৰ বাহিৰে ৰাজ্যসমূহে প্ৰস্তাৱ কৰা অন্য সঁজুলিৰ সন্দৰ্ভত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৃষি আৰু সহযোগিতা বিভাগে উপযুক্ত শ্ৰেণীৰ সাহায্যৰ অধীনত বিবেচনা কৰিব।\nধন ধাৰে দিয়া ব্যক্তিৰ গৰাহৰ পৰা নিজকে বচাবলৈ কৃষকে বেংকৰ পৰা ঋণৰ সুবিধা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।\nদেশৰ বৃহত্ নেটৱৰ্ক থকা বাণিজ্যিক বেংক, আঞ্চলিক গাঁৱলীয়া বেংক আৰু ঋণ আগবঢ়োৱা সমবায়ৰ জড়িয়তে\nকৃষকৰ প্ৰয়োজন সাপেক্ষে কৃষি ঋণ আৰু সময় নিৰ্দ্ধাৰিত ঋণ লাভ কৰাৰ সুবিধা।\nসময়মতে বেংকৰ ঋণ পৰিশোধ কৰাৰ নিশ্চয়তা।\nকৃষকে বেংকৰ পৰা লোৱা ঋণৰসকলো তথ্য লিপিবদ্ধ কৰি ৰখা।\nযি মূল উদ্দেশ্যৰ বাবে বেংকৰ পৰা ঋণ লোৱা হৈছে, সেই কামত ঋণৰ ধন ব্যৱহাৰ কৰা।\nবাৰ্ষিক ৭শতাংশ সুতৰ হাৰত ৩লাখ টকালৈকে লোৱা কৃষি ঋণৰ ক্ষেত্ৰত সুতৰ ওপৰত ৩শতাংশ ৰেহাই।\n১লাখ টকালৈকে লোৱা কৃষি ঋণৰ ক্ষেত্ৰত কোনোধৰণৰ সুৰক্ষামূলক জমাৰ প্ৰয়োজন নাই।\nকিষাণ ক্ৰেডিট কাৰ্ড।\nকিষাণ ক্ৰেডিট কাৰ্ডৰ সহায়ত কৃষকে কৃষি ঋণ গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। কৃষকে কৰা খেতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ঋণৰ পৰিমাণৰ ওপৰত সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। কিষাণ ক্ৰেডিট কাৰ্ডৰ ব্যৱহাৰিক সময়সীমা ৩-৫ বছৰ। দুৰ্ঘটনাজনিত মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত কৃষকলৈ সৰ্ব্বোচ্চ ৫০,০০০.০০টকাৰ নিৰাপত্তা আগবঢ়োৱা হয়।\nজলসিঞ্চন, কৃষি যান্ত্ৰিকীকৰণ, ভূমি উন্নয়ন, ৰোপন, উদ্যান শস্য আৰু চপোৱাৰ পাছৰ ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে বিনিয়োগৰ ক্ষেত্ৰত কৃষকলৈ ঋণ আগবঢ়োৱা হয়।\nকাক লগ ধৰিব?\nওচৰৰ বাণিজ্যিক বেংক, আঞ্চলিক গাঁৱলীয়া বেংক আৰু সমবায় ঋণ সমিতি।\nপ্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ/বিপদ, পোক-পৰুৱা, বেমাৰ উপদ্ৰৱ আৰু প্ৰতিকূল বতৰৰ দৰে অপ্ৰতিৰোধ্য প্ৰাকৃতিক আপদ-বিপদৰ আশংকাৰ পৰা নিজকে বিত্তীয়ভাৱে সুৰক্ষা দিয়ক।\nআপোনাৰ অঞ্চলত কাৰ্যকৰী হৈ থকা উপযুক্ত শস্য বীমা আঁচনিৰ পৰা লাভ আহৰণ কৰক। দেশত বৰ্তমানে ৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি বীমা আঁচনিৰ অধীনত সংশোধিত ৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি বীমা আঁচনি, বতৰভিত্তিক শস্য বীমা আঁচনি আৰু নাৰিকল গছ বীমা আঁচনি নামৰ তিনিখন উপাংশ আঁচনি কাৰ্যকৰী হৈ আছে।\nযদিহে আপুনি নিৰ্দিষ্ট ঘোষিত শস্যৰ বিপৰীতে কৃষি ঋণ গ্ৰহণ কৰিব বিচাৰে তেন্তে সংশোধিত ৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি বীমা আঁচনি/বতৰভিত্তিক শস্য বীমা আঁচনিৰ অধীনত নিজকে অন্তৰ্ভুক্ত কৰাটো বাধ্যতামূলক।\nঘোষিত খাদ্য শস্য, তেলজাতীয় শস্য আৰু বাৰ্ষিক উদ্যান শস্য/বাণিজ্যিক শস্যৰ বাবে বীমা সুৰক্ষা।\nখাৰিফ আৰু ৰবি বতৰৰ ঘোষিত শস্যৰ অধীনত খাদ্যশস্য আৰু তেলজাতীয় শস্যৰ বাবে বীমাৰ প্ৰিমিয়াৰ হাৰ ক্ৰমে সৰ্বাধিক ১১শতাংশ আৰু ৯শতাংশ আৰু বাৰ্ষিক উদ্যান শস্য/বাণিজ্যিক শস্যৰ বাবে ১৩শতাংশ।\nসকলো কৃষকৰ বাবে প্ৰিমিয়াৰ শ্ৰেণীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ৭৫শতাংশ ৰাজসাহায্য।(২শতাংশ লৈকে শূন্য, ২শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>২-৫শতাংশ-৪০শতাংশ, ৩শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>৫-১০শতাংশ-৫০শতাংশ, ৫শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>১০-১৫শতাংশ-৬০শতাংশ, ৫শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>১৫-৭৫শতাংশ)।\nপ্ৰতিকূল বতৰ/জলবায়ুৰ বাবে বীজ সিঁচিব নোৱাৰিলে ইয়াৰ বাবে মুঠ বীমাকৃত ৰাশিৰ ২৫শতাংশলৈকে দাবী আদায়।\nঘোষিত শস্যৰ ক্ষেত্ৰত উত্পাদনৰ পৰিমাণ যদিহে নিশ্চিত উত্পাদনতকৈ কম হয়, তেন্তে কম উত্পাদনৰ পৰিমাণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ক্ষতিপূৰণৰ বাবদ বীমাৰ অধীনৰ কৃষকলৈ ধন আদায়।\nতাত্ক্ষণিক সকাহৰ বাবে আগতীয়াকৈ সম্ভাৱ্য দাবীৰ ক্ষেত্ৰত ২৫শতাংশ ধন আদায়।\nসংশোধিত ৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি বীমা আঁচনি।\n(২০১৪ বৰ্ষৰ খাৰিফ বতৰৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছে)।\nঘোষিত শস্যৰ বাবে প্ৰিমিয়ামৰ হাৰৰ বিপৰীতে বীমাৰ ধন দাবী।\nসকলো কৃষকৰ বাবে প্ৰিমিয়ামৰ শ্ৰেণীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ৭৫শতাংশ ৰাজ সাহায্য।(২শতাংশলৈকে শূন্য, ২শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>২-৫শতাংশ-৪০শতাংশ, ৩শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>৫-১০শতাংশ-৫০শতাংশ, ৫শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>১০-১৫শতাংশ-৬০শতাংশ, ৬শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>১৫-৭৫শতাংশ)।\nপ্ৰতিকূল বতৰ/জলবায়ুৰ বাবে বীজ সিঁচিব নোৱাৰিলে ইয়াৰ বাবে মুঠ বীমাকৃত ৰাশিৰ ২৫শতাংশলৈকে দাবী জনায়।\nঘোষিত শস্যৰ ক্ষেত্ৰত উত্পাদনৰ পৰিমাণ যদিহে নিশ্চিত উত্পাদনতকৈ কম হয়, তেন্তে কম উত্পাদনৰ পৰিমাণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ক্ষতিপূৰণ বাবদ বীমাৰ অধীনৰ কৃষকলৈ ধন আদায়।\nসৰ্বাধিক ১২শতাংশ প্ৰিমিয়ামলৈকে ঘোষিত শস্যৰ বাবে প্ৰিমিয়ামৰ হাৰৰ বিপৰীতে বীমাৰ ধন দাবী।\nসকলো শ্ৰেণীৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰিমিয়ামৰ হাৰৰ ওপৰত ৫০শতাংশ ৰাজসাহায্য। (কৃষকে দিবলগীয়া ধনৰ পৰিমাণ ২শতাংশলৈকে শূন্য, ২শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>২-৫শতাংশ-২৫শতাংশ, ৩.৭৫শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>৫-৮শতাংশ-৫০শতাংশ, ৪.৮শতাংশ নিম্নতম নেট প্ৰিমিয়ামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি>৮-৫০শতাংশ আৰু সৰ্বাধিক নেট প্ৰিমিয়ামৰ ৬শতাংশ)।\nযেতিয়া বতৰৰ সূচাংক(বৰষুণ/উঞ্চতা/আপেক্ষিক আৰ্দ্ৰতা/বতাহৰ গতি আদি)ঘোষিত শস্যৰ নিশ্চিত বতৰ সূচাংকতকৈ সলনি(কম/অধিক)হয়, তেতিয়া বীমাৰ অধীনত থকা সকলো কৃষকলৈ এই সলনিঘাটিৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বিপৰীতে বীমাকৃত ৰাশিৰ ধন আদায় দিয়া হয়।\nনাৰিকল খেতি কৰা কৃষকলৈ বীমাৰ সুৰক্ষা।\nপ্ৰতি জোপা গছৰ বাবে প্ৰিমিয়ামৰ হাৰ ৯.০০টকা(৪-১৫বছৰীয়া গছ)ৰ পৰা ১৪.০০টকা(১৬-৬০ বছৰ বয়সীয়া গছ)।\nসকলো শ্ৰেণীৰ কৃষকৰ বাবে প্ৰিমিয়ামৰ ক্ষেত্ৰত ৫০-৭৫শতাংশ ৰাজসাহায্য।\nঘোষিত অঞ্চলৰ ক্ষেত্ৰত গছ ধ্বংস হলে ইনপুট কষ্ট লষ্ট/ধ্বংসৰ সমান হাৰত বীমাকৃত ৰাশিৰ বিপৰীতে ধন আদায়।\nনাৰিকল গছ বীমা আঁচনি।\nওচৰৰ বেংক/সাধাৰণ বীমা, ঋণ আৰু সমবায় সমিতি আৰু জিলা কৃষি বিষয়া/খণ্ড উন্নয়ন বিষয়াক লগ ধৰিব পাৰে।\n(৮) শস্য সুৰক্ষা\nগ্ৰীষ্মকালত দকৈ হাল বাওক।\nশস্যৰ পেষ্ট সহনশীল জাত(উদাহৰণস্বৰূপে বি টি কটন) আদিৰ লগতে শস্য ক্ৰীম, মিশ্ৰিত কৃষি, ট্ৰেপ ক্ৰপিং আদি অৱলম্বন কৰক।\nপোহৰ ফান্দ/আঠাযুক্ত ফান্দ ব্যৱহাৰ কৰক।\nজৈৱিকভাৱে পেষ্ট নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ পৰজীৱি আৰু পৰভোক্ষী ব্যৱহাৰ কৰক।\nপোক-পৰুৱা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ যৌন হৰম'ন ট্ৰেপ, নিউক্লিয়াৰ পক্সলি হাইড্ৰচিচ ভাইৰাচ(এন পি ভি), চিউড'ম'নাচ আৰু ট্ৰাইক'গ্ৰামা কাৰ্ড ব্যৱহাৰ কৰক।\nজৈৱিক আৰু নিম আধাৰিত কীটনাশক ব্যৱহাৰত গুৰুত্ব দিয়ক।\nওপৰোক্ত ব্যৱস্থাসমূহ অৱলম্বন কৰি সফলতা লাভ নকৰিলে, অকল বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত তলত উল্লেখ কৰা সাৱধানতাসমূহ মানি চলি ৰাসায়নিক কীটনাশক ব্যৱহাৰ কৰক।\nৰাসায়নিক কীটনাশক ব্যৱহাৰৰ সময়ত মানি চলিবলগীয়া সকলো সুৰক্ষা বিধি অৱলম্বন কৰক।\nকীটনাশক প্ৰয়োগৰ সময়ত সদায় মাস্ক, হাতত পিন্ধা গ্লোভচ্ আদি ব্যৱহাৰ কৰক।\nসদায় বতাহৰ দিশত কীটনাশক স্প্ৰেক্স কৰক আৰু উৰি অহা স্প্ৰেক্সৰ কণিকাৰ পৰা নিজকে বচাই ৰাখক।\nকীটনাশক দৰৱ, দৰৱ প্ৰয়োগ কৰাৰ সময়ত ব্যৱহৃত সঁজুলি আদি সদায় তলাবন্ধ কৰি ৰখাৰ লগতে ল'ৰা-ছোৱালী আৰু পোহনীয়া জীৱ-জন্তুৰ পৰা নিলগাই ৰাখক।\nকীটনাশক ক্ৰয় কৰাৰ সময়ত সদায় পেকিং আৰু দৰৱৰ ম্যাদৰ তাৰিখ মন কৰক।\nকীটনাশকে সৃষ্টি কৰিব পৰা যিকোনো বিষক্ৰিয়াৰ ক্ষেত্ৰত লগে লগে চিকিত্সকৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাৰ উপৰি ব্যৱহৃত কীটনাশকৰ পাত্ৰ আৰু ইয়াৰ সৈতে থকা ব্যৱহাৰ বিধি চিকিত্সকক অৱগত কৰাওক।\nলেবেলত উল্লেখ কৰা ধৰণে কীটনাশক ব্যৱহাৰ কৰক।\nকীটনাশক বটল বা চেমাৰ সাতে দিয়া কাগজখনত উল্লেখ কৰা ধৰণে খালী হোৱা কীটনাশকৰ খালী হোৱা পাত্ৰ আতৰাই পেলাওক।\nসু-সংহত শস্য সুৰক্ষা ব্যৱস্থাপনা(আই পি এম)।\nপ্ৰতিটো প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ২৯,২০০.০০টকা।\nএচ এম পি এম এ-আই পি এম\nআই পি এম, কীটনাশক, সংহত পুষ্টি ব্যৱস্থাপনা, ফাৰ্টিগেশ্যন, সুৰক্ষামূলক গছ আদি।\nপ্ৰতি হেক্টৰত ৫,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মূল্যৰ ৫০শতাংশ।\nতৈলপামজাতীয় গছৰ কৃষিভূমিৰ সম্প্ৰসাৰণ।\nশস্য সুৰক্ষাৰ বাবে দৰৱ, জৈৱ এজেণ্ট, জৈৱ কীটনাশক বিতৰণ।\nপ্ৰতি হেক্টৰত ৫০০.০০টকা বা মূল্যৰ ৫০শতাংশ যিটোৱেই কম হয়।\nউদ্যান শস্যত আই পি এম\n৪ হেক্টৰ কৃষিভূমিত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীৰ বাবে প্ৰতি হেক্টৰত ১,০০০.০০টকা।\nসংহত উদ্যান শস্যৰ বিকাশ অভিযানৰ অধীনত উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চল আৰু হিমালীয় ৰাজ্যসমূহৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান শস্য অভিযান।\nক্ৰমিক নং ১ৰ পৰা ৪ৰ বাবে নিকটৱৰ্তী কৃষি বিষয়া আৰু ক্ৰমিক নং ৫ৰ বাবে জিলা উদ্যান শস্য বিষয়া।\n(অধিক আয়ৰ বাবে ফলমূল আৰু শাক-পাচলিৰ লগতে উদ্যান শস্যৰ খেতি)\nকম মাটিৰ পৰা অধিক উপাৰ্জন কৰিবলৈ উদ্যান শস্যৰ খেতি কৰক।\nস্বাস্থ্যৱান শস্যৰ বাবে উচ্চমান বিশিষ্ট ৰোপণ সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰক।\nফলমূল আৰু শাক-পাচলি বহুদিনলৈ সতেজ ৰাখিবলৈ শীতল ভৰাল/শীতল গৃহ ব্যৱহাৰ কৰক।\nচপোৱা, পৰিষ্কাৰ কৰা, শ্ৰেণী অনুসৰি ভাগ কৰা, সংসাধন আৰু পেকেজিঙৰ সঠিক কৌশল অৱলম্বন কৰি সৰ্বাধিক লাভ আহৰণ কৰক।\nপলিগৃহ, লো-টানেলত অবতৰীয়া শাক-পাচলি আৰু ফুল উত্পাদন কৰক।\nসাহাৰ্য্যৰ নীতিসৰ্বাধিক সীমা\nপ্ৰতি একক ভূমিৰ বাবে ব্যয় (হেক্টৰ*)\n(ক)উদ্যান শস্যৰ সংহত বিকাশ অভিযান(এম আই ডি এইচ)ৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান শস্য অভিযান(এন এইচ এম)আৰু উত্তৰ-পূৰ্ৱাঞ্চল আৰু হিমালীয় ৰাজ্যসমূহৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান শস্য অভিযান(এইচ এম এন ই এইচ)ৰ উপ-আঁচনি।\nশাক-পাচলিৰ বীজ উত্পাদন(সৰ্বাধিক ৫হেক্টৰ/হিতাধিকাৰী)\nসাধাৰণ অঞ্চলৰ বাবে ৩৫শতাংশ, উত্তৰ-পূৱ, টি এচ পি, আন্দামান, নিকোবৰ আৰু লাক্ষাদ্বীপৰ বাবে ৫০শতাংশ।\n৩৫,০০০.০০টকা মুকলি ১,৫০,০০০.০০টকা বৰ্ণসংকৰ বীজৰ বাবে।\nএম আই ডি এইচৰ অধীনত এন এইচ এম আৰু এইচ এম এন ই এইচৰ উপ-আঁচনি।\nউচ্চ প্ৰযুক্তিসম্পন্ন নাৰ্চাৰী(২-৪হেক্টৰ)।\nসাহায্যৰ নীতি/সৰ্বাধিক সীমা\nপ্ৰতি একক ভূমিৰ বাবে ব্যয়(হেক্টৰ*)\nঘ)নাৰিকল উন্নয়ন পৰিষদ\nক)মানসম্পন্ন ৰোপন সামগ্ৰীৰ উত্পাদন আৰু বিতৰণ।\n১)চৰকাৰী/ব্যক্তিগত খণ্ডত বৰ্ণসংকৰ/চাপৰজাতৰ পুলি বিতৰণ।\n১)সৰ্বাধিক ২৫,০০০পুলি/একৰৰ বাবে মূল্যৰ ২৫শতাংশ।\nপ্ৰতিটো পুলিৰ বাবে ৩৬.০০টকা\nনাৰিকল উন্নয়ন পৰিষদ।\n২)নিউক্লিয়াচ নাৰিকল বাগিচা স্থাপন(৪হেক্টৰতকৈ অধিক)।\n৩)ক্ষুদ্ৰ নাৰিকল নাৰ্চাৰী স্থাপন।\nখ)নাৰিকলৰ কৃষিভূমিৰ সম্প্ৰসাৰণ\n২)সৰ্বাধিক ৪হেক্টৰৰ বাবে মূল্যৰ ২৫শতাংশ।\n৩)ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বাবে ১০০শতাংশ।\nদুটা কিস্তিত প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীৰ বাবে সৰ্বাধিক ৪হেক্টৰৰ বাবে মূল্যৰ ২৫শতাংশ।\nপ্ৰতি হেক্টৰত ১.৫০লাখ টকা। প্ৰতি ০.৪হেক্টৰ গোটৰ বাবে ২.০০লাখ টকা।\nখ)পাৰ্বত্য আৰু অনুসূচীত অঞ্চল\nগ)নাৰিকলৰ বাগিচা নতুনকৈ ৰোপন আৰু পুনৰ উজ্জীৱিতকৰণ\n১)পুৰণি/বুঢ়া গছবোৰ কটা আৰু উঠাই পেলোৱা\n২)পুনৰ ৰোপনৰ বাবে সাহায্য\n৩)সংহত ব্যৱস্থাপনাৰ জড়িয়তে বৰ্তমানৰ নাৰিকল বাগিচাবোৰ উন্নীতকৰণ।\nঘ)নাৰিকল গছ বীমা আঁচনি\n৩২জোপা গছ/হেক্টৰত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ প্ৰতি হেক্টৰত সৰ্বাধিক ৪০০০.০০টকা হিচাপত প্ৰতিজোপা গছৰ বাবে ১০০০.০০টকা কিস্তিত মূল্যৰ ২৫শতাংশ। দুটা কিস্তিত মূল্যৰ ২৫শতাংশ।\nপ্ৰিমিয়ামৰ ৭৫শতাংশ, যাৰ ৫০শতাংশ প্ৰিমিয়াম ভাৰত চৰকাৰ/নাৰিকল উন্নয়ন পৰিষদৰ আৰু ২৫শতাংশ ৰাজ্য চৰকাৰৰ।\n৪-১৫বছৰ বয়সীয়া প্ৰতিজোপা গছৰ বাবে ৯.০০টকা আৰু ১৬-৬০ বছৰ বয়সীয়া প্ৰতিজোপা গছৰ বাবে ১৪.০০টকা।\nৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান শস্য অভিযান, উত্তৰ-পূৱ আৰু হিমালীয় ৰাজ্যসমূহৰ বাবে উদ্যান শস্যৰ অভিযান, ৰাষ্ট্ৰীয় বাঁহ অভিযান, নাৰিকল উন্নয়ন পৰিষদ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান শস্য পৰিষদৰ উপ-আঁচনিৰ সৈতে সামগ্ৰিকভাৱে উদ্যান শস্যৰ বিকাশৰ সংহত অভিযান।\n*উল্লেখ নকৰিলে হেক্টৰ বুলি ধৰা হ'ব।\n* মূল্য-নীতি মানে ৰাজসাহায্যৰ হিচাপ কৰা সময়ত মূল্যৰ উৰ্দ্ধতম সীমা।\nকাক লগ ধৰিব ?\nজিলা পৰ্যায়ত আৰু ৰাজ্য পৰ্যায়ত ক্ৰমে জিলা উদ্যান শস্য বিষয়া, উপ-সঞ্চালক(উদ্যান শস্য)ক লগ ধৰিব।\nকি কৰিব ?\nকৃষকে এগমাৰ্ক নেট ৱেব চাইটৰ জড়িয়তে অথবা কিষাণ কল চেণ্টাৰৰ পৰা এচ এম এচ যোগে উত্পাদিত শস্যৰ বজাৰ-মূল্যৰ তথ্য লাভ কৰিব পাৰে।\nউপযুক্ত সময়ত শস্য চপোৱা আৰু মৰণা মৰা কাম কৰিব পাৰে।\nবিক্ৰীৰ আগেয়ে গ্ৰেডিং, পেকিং আৰু লেবেলিঙৰ কাম কৰি উপষুক্ত মূল্য লাভ কৰিব পাৰে।\nউপযুক্ত বজাৰ/মাণ্ডিলৈ উত্পাদিত সামগ্ৰী পৰিবহণৰ সুবিধা গ্ৰহণ কৰি প্ৰকৃত মূল্য লাভ কৰিব পাৰে।\nউত্পাদিত শস্য বিক্ৰীৰ বাবে মজুত কৰি অবতৰত সৰ্বাধিক লাভ পাব পাৰে।\nকম মূল্যত বিক্ৰী কৰাৰ দৰে অৱস্থাৰ পৰা হাত সাৰিব পাৰে।\nকৃষক গোটৰ জড়িয়তে বিপণন সমবায় গঢ়ি তুলি ভাল বিপণন সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে।\nবিপণন সমবায় সমিতিসমূহে খুচুৰা আৰু পাইকাৰী বিক্ৰীকেন্দ্ৰ খুলিব পাৰে।\nকম মূল্যত বিক্ৰী কৰাৰ দৰে অৱস্থাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ কৃষকসকলে শীতল ভৰাল আৰু গুদাম ঘৰ চলাব পাৰে।\nআপুনি কি লাভ কৰিব ?\nসাহায্যৰ নীতি/সৰ্ব্বোচ্চ সীমা\n১০০০মেঃটঃত কৈ অধিক আৰু ৩০০০০ মেঃটঃ পৰ্যন্ত (টকা/মেঃটঃ)\nসৰ্বাধিক (লাখ টকা)\n(ক)ভৰালঘৰৰ আন্তঃগাঁঠনি প্ৰকল্প(পূৰ্বৰ গ্ৰামীণ ভাণ্ডাৰ যোজনা)\nকৃষি বিপণন আন্তঃগাঠনি উপ-আঁচনি\n(খ)অন্য আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্পৰ বাবে।\n(পূৰ্বৰ কৃষি বিপণন আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়ন/শক্তিশালী কাৰণ, গ্ৰেডিং আৰু মানক আঁচনি।\nকৃষি বিপণন আন্তঃগাঁথনি\n#পাৰ্বত্য অঞ্চল মানে সমুদ্ৰ পৃষ্ঠতকৈ ১০০০ মিটাৰ উচ্চতাবিশিষ্ট অঞ্চল।\n*সমৰ্থবান বিপণন আন্তঃগাঁথনি\nচপোৱাৰ পাছৰ ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সকলো বিপণন আন্তঃগাঁথনি।\nবিপণন গৃহৰ দৰে বিপণনকাৰীসকলৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সাধাৰণ সা-সুবিধা।\nগ্ৰেডিং, মানক আৰু মানবিশিষ্টতা প্ৰমাণপত্ৰ, লেবেলিং, পেকেজিং, মান সংযোজন সুবিধা(পণ্যৰ কোনোধৰণৰ সলনি নোহোৱাকৈ)।\nউত্পাদকৰ পৰা উপভোক্তা/সংসাধ গোটক একেলগে থুপাই কিনা ক্ৰেতালৈকে।\nশীতল যোগান শৃংখল ব্যৱস্থাত কৃষিজাত পণ্য পৰিবহনৰ বাবে ৰীফাৰ ভেন ব্যৱহাৰ কৰা হয়।\nক'ত আবেদন কৰিব লাগিব :ৰাজসাহায্য আৰু ঋণৰ বাবে কাৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিব লাগিব?\nবাণিজ্যিক বেংক, আঞ্চলিক গ্ৰামীণ বেংক, ৰাজ্যিক সমবায় বেংক আদি।\nসমবায়ৰ প্ৰকল্পসমূহৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় সমবায় উন্নয়ন নিগম।\nবিশদ তথ্য(www.agmarknet.nic.in)ৱেবচাইটত উপলব্ধ।\nক)সংহত পাম ব্যৱস্থা\nদানাজাতীয় শস্য/তেলবীজ/আঁহ/মাহভিত্তিক দুটা শস্যৰ সৈতে শস্যক্ৰম।\nপ্ৰতিজন হিতাধিকাৰীলৈ সৰ্বাধিক ২ হেক্টৰৰ সাহায্যৰ বাবে ১০,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ কৃষি সামগ্ৰীৰ ৫০শতাংশ।\nৰাষ্ট্ৰীয় স্বনিৰ্বাহী কৃষি অভিযান।\nউদ্যান শস্যভিত্তিক পাম ব্যৱস্থা (ৰোপন+শস্য/শস্য চক্ৰ)।\nপ্ৰতিজন হিতাধিকাৰীলৈ সৰ্বাধিক ২ হেক্টৰৰ সাহায্যৰ বাবে ২৫,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ কৃষি সামগ্ৰীৰ ৫০শতাংশ।\nঅকাঠী বন উত্পাদনৰ বাবে গছ/চিলভি পেষ্টুৰেল/ইনচিটু সংৰক্ষণ)ৰোপন+ঘাঁহ/শস্য/শস্যচক্ৰ)\nপ্ৰতিজন হিতাধিকাৰীলৈ সৰ্বাধিক ২ হেক্টৰৰ সাহায্যৰ বাবে ১৫,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ কৃষি সামগ্ৰীৰ ৫০শতাংশ।\nক)পশুধনভিত্তিক পাম ব্যৱস্থা।\nবৰ্ণসংকৰ গাই+মিশ্ৰিত খেতি+ঘাঁহ ম'হ+মিশ্ৰিত খেতি+ঘাঁহ\nগাই/ম'হ+সৰু পাগুলি খোৱা জন্তু/গাই/ম'হ+দুগ্ধপাম+ঘাঁহ\nপ্ৰতিজন হিতাধিকাৰীলৈ ২ হেক্টৰকৈ সৰ্ব্বোচ্চ ৪০,০০০.০০টকাৰ সীমাবদ্ধতাত পশুৰ এবছৰৰ ঘনীভূত খাদ্যৰ সৈতে শস্যক্ৰমৰ সামগ্ৰীব্যয়ৰ ৫০শতাংশ।\nসৰু পাগুলি খোৱা জন্তু মিশ্ৰিত খেতি+ঘাঁহ খেতি+ঘাঁহ +ঘাঁহনি\nকুকুৰা/হাঁহ পালন মিশ্ৰিত খেতি+মীন পালন\nশস্যক্ৰমৰ খৰচ আৰু পশু/চৰাইৰ খৰচৰ ৫০শতাংশৰ সৈতে এবছৰৰ ঘনীভূত খাদ্যৰ লগত প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীৰ বাবে সৰ্বাধিক ২ হেক্টৰকৈ প্ৰতি হেক্টৰত ২৫,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ।\nমীন পালনভিত্তিক পাম ব্যৱস্থা\nশস্যক্ৰম আৰু শাক-পাচলিৰ খেতিৰ সামগ্ৰী ব্যয়ৰ খৰচ ৫০শতাংশৰ সৈতে প্ৰতিজন হিতাধিকাৰীৰ বাবে সৰ্বাধিক ২ হেক্টৰকৈ প্ৰতি হেক্টৰত ২৫,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মীন পালনৰ ব্যয়।\n১)জল সংগ্ৰহ আৰু ব্যৱস্থাপনা\n(ক)ব্যক্তিগত জলসংগ্ৰহ ব্যৱস্থা।\nসমতল অঞ্চলৰ বাবে ৭৫,০০০.০০টকা আৰু পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ বাবে ৯০,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ লাইনিংসহ মূল্যৰ ৫০শতাংশ(স্থাপন ব্যয় প্ৰতি ঘনমিটাৰত সমভূমিৰ বাবে ১২৫.০০টকা আৰু পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ বাবে ১৫০.০০টকা)। সৰুপুখুৰী/কুঁৱা আদিৰ বাবে প্ৰ' ৰাটাৰ আধাৰত মূল্য নিৰ্দ্ধাৰণ কৰা হ'ব। লাইনিং নোহোৱা পুখুৰী/জলধাৰৰ ক্ষেত্ৰত ব্যয় ৩০শতাংশ কম হ'ব।\n(খ)এম এনৰেগা/ডব্লিউ এচ ডিপিৰ অধীনত জলাধাৰ/পুখুৰীৰ লাইনিং\nপ্ৰতিটো পুখুৰী/জলধাৰা/কুঁৱাৰ বাবে ২৫,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ প্লাষ্টিক/চিমেণ্টৰ লাইনিঙৰ বাবে মূল্যৰ ৫০শতাংশ।\nসমূহীয়া জল সংগ্ৰহ ব্যৱস্থা ৰাজহুৱা ভূমিত প্লাষ্টিক/চিমেণ্টৰ লাইনিংসহ সমূহীয়া পুখুৰী/পামত থকা পুখুৰী/চেক ডেম/জলাধাৰ নিৰ্মাণ\n১০হেক্টৰ কমাণ্ড এৰিয়াৰ বাবে সমভূমিৰ প্ৰতিটো গোটৰ বাবে ২০লাখ টকা আৰু পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ প্ৰতিটো গোটৰ বাবে ২৫লাখ টকা হিচাপত আৰু অন্য সৰু আকাৰৰ বাবে কমাণ্ড এৰিয়াৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰ' ৰাটাৰ আধাৰত মূল্য নিৰ্দ্ধাৰণ কৰা হ'ব। লাইনিং নোহোৱা পুখুৰী/জলধাৰৰ ক্ষেত্ৰত মূল্য ৩০শতাংশ কম হ'ব।\n২৫,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মুঠ স্থাপন ব্যয়ৰ ৫০শতাংশ।\nসৰু জলাধাৰৰ পুনৰ উদ্ধাৰ/পুনঃ নিৰ্মাণ\nপ্ৰতিটো গোটত ১৫,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মুঠ পুনঃ নিৰ্মাণ ব্যয়ৰ ৫০শতাংশ।\nপাইপ/প্ৰি-কাষ্ট বিতৰণ ব্যৱস্থা\nপ্ৰতিটো হিতাধিকাৰী নাইবা গোটলৈ সৰ্বাধিক ৪ হেক্টৰৰ বাবে সাহায্য হিচাপে প্ৰতিটো ব্যৱস্থা ১০,০০০.০০টকা/হেক্টৰ হিচাপত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মুঠ পুনঃ নিৰ্মাণ ব্যয়ৰ৫০শতাংশ।\nজল-উত্তোলক সঁজুলি(বিদ্যুত্, ডিজেল,বায়ু/সৌৰ চালিত)\nপ্ৰতিটো বিদ্যুত্ডিজেলচালিত গোটৰ বাবে ১৫,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ আৰু প্ৰতিটো সৌৰ/বায়ুচালিত গোট ৫০,০০০.০০টকাত সীমাবদ্ধ হোৱাকৈ মুঠ স্থাপন ব্যয়ৰ ৫০শতাংশ।\nউৎসঃ কৃষি আৰু সহযোগিতা বিভাগ, কৃষি মন্ত্ৰালয়, অসম চৰকাৰ।
