শস্যৰ উৎপাদনত জৈৱ সাৰৰ ব্যৱহাৰ  -  Vikaspedia\nজৈৱিক সাৰৰ উপকাৰিতা\nজৈৱিক সাৰৰ প্ৰকাৰ\nগোবৰ আৰু পাম সাৰ\nবৰ্তমান কৃষি ব্যৱস্থাত শস্যৰ উৎপাদনত ৰাসায়নিক সাৰৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। অত্যাধিক ৰাসায়নিক সাৰৰ ব্যৱহাৰে মাটিৰ ওপৰত বিৰূপ প্ৰভাৱ সৃষ্টি কৰিছে। ৰাসায়নিক সাৰৰ ব্যৱহাৰৰ ফলত মাটিত থকা জৈৱ পদাৰ্থৰ পৰিমান হ্ৰাস, মাটিৰ জলধাৰণ ক্ষমতাৰ হ্ৰাস, মাটিত থকা শস্যৰ খাদ্যমৌলসমূহৰ অসমতুলতা, উপকাৰী অনুজীৱৰ সংখ্যা হ্ৰাস ইত্যাদি কু-প্ৰভাবৰ বাবে মাটিৰ স্বাভাৱিক উৰ্বৰতা আৰু উৎপাদিকা শক্তি লোপ পাব ধৰিছে। এনে পৰিৰেক্ষিতত মাটিৰ স্বাভাৱিক উৰ্বৰতা শক্তি বজাই ৰাখি ভবিষ্যতৰ বাবেও মাটিক উৰ্বৰ কৰি ৰাখিবৰ বাবে জৈৱিক সাৰৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত কৃষক সকলে গুৰুত্ব আৰোপ কৰা উচিত।\nমাটিক এক জীৱিত প্ৰাকৃতিক সম্পদ বুলি বিবেচনা কৰা হয় আৰু মাটিত থকা জৈৱ পদাৰ্থ সমুহেই হৈছে মাটিৰ প্ৰান শক্তি তথা শস্য উৎপাদনৰ আধাৰ। সেয়েহে মাটিৰ পৰিচৰ্যাৰ প্ৰথম পদক্ষেপ হৈছে জৈৱিক সাৰৰ ব্যৱহাৰ।\nমাটি ফৰফৰীয়া কৰি তোলে, যাৰ ফলত শিপাৰ বৃদ্ধি অধিক হোৱাৰ লগতে পানী আৰু খনিজ লৱণ আহৰণ সুচল হয়।\nশস্যৰ প্ৰয়োজনীয় পোষক মৌলৰ যোগান ধৰে।\nমাটিৰ জলধাৰণ ক্ষমতা তথা বায়ু চলাচল উন্নত কৰে।\nআম্লিক মাটিত এলুমিনিয়াম আৰু লৌহ মৌলই সৃষ্টি কৰা বিৰূপ প্ৰভাৱ উপশম কৰে।\nশস্যৰ উৎপাদন বৃদ্ধি কৰে।\nবিভিন্ন জৈৱিক সাৰৰ ভিতৰত গোবৰ, গোহালিৰ আৱৰ্জনাৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা পাম সাৰ, পচন সাৰ, কেচু সাৰ, সেউজ সাৰ, খলিহৈ আৰু জীৱানুসাৰ ইত্যাদিয়েই প্ৰধান।\nপ্ৰাচীন কালৰ পৰাই গৰু ম'হৰ গোবৰ আৰু পাম সাৰ কৃষি কাৰ্যত ব্যৱহাৰ অহা হৈছে। গোবৰ আৰু পাম সাৰত ০.৫ % নাইট্ৰজেন, ০.২ % ফচফৰাচ আৰু ০.৫% পটাচ পাব পাৰি।\nপচন সাৰ এক অতি উৎকৃষ্ট জৈৱিক সাৰ। পচন সাৰৰ ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা শস্যৰ উৎপাদন বৃদ্ধিৰ লগতে উৎপাদিত শস্যৰ গুনগত মানদণ্ড উন্নত হয়। কৃষকসকলে বিজ্ঞানসন্মত পদ্ধতিৰে কম সময়তে বিভিন্ন জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ পৰা উন্নত পচন সাৰ প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।\nআজিকালি কেঁচুৰ সহায়ত অতি কম সময়তে বিভিন্ন জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ পৰা অতি উৎকৃষ্ট পচন সাৰ তৈয়াৰ কৰি কৃষিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এনে পচন সাৰক কেঁচু সাৰ বা ভাৰ্মিকম্পষ্ট বুলি কোৱা হয়। কেঁচু সাৰত শস্যৰ প্ৰয়োজনীয় পোষক মৌল সমূহ পোৱাৰ উপৰিও বিভিন্ন হৰমন, এনজাইম ইত্যাদি থকাৰ বাবে ই শস্যৰ উৎপাদন যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰে। আনহাতে ব্যৱসায়িক ভাবেও কেঁচুসাৰ উৎপাদনৰ দ্বাৰা গ্ৰামাঞ্চলত স্বনিয়োজনৰ পথ সৃষ্টি কৰিছে।\nসেউজ সাৰে মাটিৰ ভৌতিক ধৰ্মৰ উন্নতি সাধনৰ লগতে উৰ্বৰা শক্তি বৃদ্ধি কৰে। গড় হিচাপত প্ৰতি হেক্টৰ মাটিত মাহজাতীয় সেউজ সাৰে প্ৰায় ১০ টন জৈৱিক পদাৰ্থ জমা কৰে আৰু প্ৰায় ৩৫ কি.গ্ৰা. নাইট্ৰজেন যোগান ধৰে।\nবিভিন্ন জীৱাণুসাৰ যেনে ৰাইজ'বিয়াম, এজট'বেক্টাৰ, এজস্পাইৰিলাম ইত্যাদিয়ে প্ৰতি হেক্টৰ কৃষিভুমিত ২০-৩০ কি.গ্ৰা. নাইট্ৰজেন সংস্হাপিত কৰি মাটিক স্বাভাৱিকভাবে উৰ্বৰ কৰে। আনহাতে জীৱাণুসাৰত থকা অনুজীৱই বিভিন্ন হৰমনৰ সৃষ্টি কৰি শিপাৰ অধিক বৃদ্ধি ঘটাই খাদ্য আহৰণত সহায় কৰে। জীৱাণুসাৰে শস্যত অনুমোদিত ৰাসায়নিক সাৰৰ প্ৰয়োগৰ মাত্ৰা ২৫-৩০ ভাগ কমাব পাৰে আৰু শস্যৰ উৎপাদন ১০-৩০ শতাংশ বৃদ্ধি কৰে।\nউৎসঃ কেভিকে ডিফু,কাৰ্বি আলং।
