"আব্ৰাহাম লিঙ্কনৰ বক্তৃতা" গ্ৰন্থখন হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ষোড়শ ৰাষ্ট্ৰপতি আব্ৰাহাম লিংকনৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা বিখ্যাত গেটীচবাৰ্গ ভাষণৰ দৰে বহুকেইটা উল্লেখযোগ্য ভাষণ, ঘোষণাপত্ৰ, তথা চিঠিৰ সংকলন। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথ্য সেৱাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত এইসমূহক অসমীয়াৰ লগতে আন বিভিন্ন ভাষালৈ অনুবাদ কৰি প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
লিঙ্কনৰ প্ৰতিকৃতিটো মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ চতুস্ত্ৰিংশতম প্ৰেচিডেণ্ট ডিৱাইট্ ডিলে লক্ষ্যভ্ৰষ্ট হব পাৰে, কিয়নো ভালদৰে ভাবিচিন্তি ললে আপুনি হয়তো সেইপিনে মুখেই নক{{বঙালী ৰি}লেহেঁতেন। কিন্তু লক্ষ্য যদি ভাল হয় তেনেহলে সি কেতিয়াও ভ্ৰষ্ট নহয়। আপোনালোকৰ যিসকলে বৰ্ত্তমানে অসন্তুষ্ট তেওঁলোকৰ আগত এতিয়াও পুৰণি সংবিধানখনেই আছে আৰু এই সংবিধান অনুসৰি প্ৰনয়ণ কৰা আইনবোৰো বাতিল হোৱা নাই। আনহাতে নতুন প্ৰশাসনে এই সংবিধান আৰু আইনবোৰৰ সাল সলনি ততাতৈয়াকৈ কৰিব নোৱাৰে। যদি স্বীকাৰ কৰি লোৱা হয় যে [ ৪২ ] আপোনালোক অসন্তুষ্ট হৈছে, তেনেহলে বিৰোধৰ অভ্ৰান্ত পক্ষটোতেই আপোনালোকে ধৰি থাকক, ততাতৈয়াকৈ প্ৰতিব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ এতিয়াও কোনো কাৰণ দেখা দিয়া নাই। বুদ্ধিমত্তা, স্বদেশ প্ৰেম, স্বধৰ্ম্ম, আৰু ঈশ্বৰৰ ওপৰত অচলা বিশ্বাস এতিয়াও আমাৰ বৰ্ত্তমান আহুকলীয়া পৰিস্থিতিক সুচাৰু কৰি দিব পাৰে -  আমাৰ মাতৃভূমি ঈশ্বৰৰ কৃপাৰ পৰা এতিয়ালৈকে বঞ্চিত হোৱা নাই।
হে মোৰ বিতুষ্ট ভাইভনীসকল, গৃহযুদ্ধৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নটো আপোনালোকৰ হাততে নিৰ্ভৰ কৰিছে -  মোৰ হাতত নহয়। চৰকাৰে আপোনালোকৰ ওপৰত আক্ৰমণাত্মক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ নকৰে। আপোনালোকে আৰম্ভ নকৰিলে কোনো বিবাদেই দেখা নিদিব। ভগবানক সাক্ষী কৰি আপোনালোকে চৰকাৰক থানবান কৰি দিবলৈ শপথ গ্ৰহণ কৰা নাই, আনহাতে মই চৰকাৰক ৰক্ষা কৰিবলৈ অতি পবিত্ৰ শপথ গ্ৰহণ কৰিছোঁ।
মই ইয়াতেই সামৰণি মাৰিবলৈ বিচাৰোঁ। আমি শত্ৰু নহওঁ -  মিত্ৰহে। আমি শত্ৰু হোৱাটো কেতিয়াও উচিত নহব। ভাবাবেগৰ বশীভূত হৈছোঁ যদিও আমাৰ প্ৰীতিৰ সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হব নেলাগে। স্বাধীনতা-যুদ্ধৰ স্মৃতি, স্বদেশপ্ৰেমিক শহীদসকলৰ স্মৃতিয়ে আমাক উদ্বুদ্ধ কৰি তোলক আৰু আত্মাৰূপী পৰমাত্মাৰ অংশই আমাক সুবুদ্ধি দিয়ক, সমগ্ৰ দেশতেই ইউনিয়নৰ সমবেত ধ্বনিয়ে আকাশ-পাতাল মুখৰিত কৰক। এইটো নিশ্চিত বুলি মোৰ ধ্ৰুব বিশ্বাস।
১৮৬১ চনৰ এপ্ৰিলমাহত ইউনিয়নৰ পৰা ওলাই যোৱা ৰাজ্য সমূহৰ সেনাবাহিনীয়ে ফৰ্ট চাম্টাৰৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্গৰক্ষী সৈন্যবাহিনীৰ ওপৰত গুলীবৰ্ষণ কৰে আৰু ইয়াৰ ফলত যুদ্ধ অনিবাৰ্য্য হৈ উঠে। সেই বছৰৰে জুলাইৰ ৪ তাৰিখে কংগ্ৰেছলৈ দিয়া এটা বাণীত লিঙ্কনে গভীৰভাবে পৰিস্থিতি পৰ্য্যালোচনা কৰে।
ফৰ্ট চাম্টাৰৰ ঘটনাৱলীয়ে...... চৰকাৰৰ ওপৰত আক্ৰমণৰ ফলত দেশৰ সন্মুখত এটা সুস্পষ্ট প্ৰশ্নই দেখা দিছে। প্ৰশ্নটো হৈছৈ অবিলম্বে ইউনিয়ন ভঙ্গ অথবা ৰক্তপাত।
দেশত গৃহযুদ্ধৰ ছাঁ বিয়পি পৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। এই দুখলগা অথচ বাস্তৱ ঘঠনা অনুভূত হৈ অহাৰ লগে লগে লিঙ্কনে জাতীয় অনশন আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ দিন এটাৰ কাৰণে আহ্বান জনায়।
মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰেসিডেণ্টৰ দ্বাৰা ঘোষিতঃ
যিহেতু, কংগ্ৰেছৰ উভয় সদনৰ যুটীয়া কমিটি এখনৰ সদস্য সকলে মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰেচিডেণ্টৰ লগত সাক্ষাৎ কৰিছে আৰু যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাইজে ধৰ্ম্মীয় অনুষ্ঠান সহকাৰে পালন [ ৪৪ ] কৰিবলৈ ৰাজহুৱা বিনয়, প্ৰাৰ্থনা আৰু অনশনৰ এনে দিন এটা ধাৰ্য্য কৰি দিবৰ বাবে তেওঁক অনুৰোধ কৰিছে -  যিদিনা ৰাইজে যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নিৰাপত্তা আৰু মঙ্গলৰ অৰ্থে সৰ্ব্বশক্তিমান ভগৱানৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা জনাব আৰু বাহুত শক্তি দিবলৈ আৰু শান্তি পুনৰ প্ৰতিষ্ঠিত হবলৈ ভগবানৰ আশীৰ্ব্বাদ মাগিব;
আৰু যিহেতু, সৰ্ব্বশক্তিমান্ ভগবানক স্বীকাৰ কম আৰু ৺ৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনোৱাটো, কৰুণাময় ভগবানৰ ওচৰত সবিনয়ে আত্মসমৰ্পণ কৰাটো, ঈশ্বৰভীতিয়েই জ্ঞানৰ সূৰুয এই বিশ্বামত নিজৰ পাপ আৰু পদস্খলন স্বীকাৰ কৰা আৰু গৰিহনা দিয়াটো, অতীতৰ দোষত্ৰুটিৰ কাৰণে ক্ষমা বিচাৰি আৰু বৰ্ত্তমান আৰু ভবিষ্যতৰ কাৰণে আশীৰ্ব্বাদ মাগি আগ্ৰহ আৰু অনুতাপ সহকাৰে প্ৰাৰ্থনা কৰাটো সকলো সময়তে সকলো লোকৰ পক্ষে সমুচিত;
আৰু যেহেতু, ঈশ্বৰৰ আশীৰ্ব্বাদত আমাৰ প্ৰিয় যি মাতৃভূমি এসময়ত ঐক্যবদ্ধ, সমৃদ্ধিশালী আৰু সুখী দেশ ৰূপে পৰিগণিত হৈছিল আৰু সেই মাতৃভূমি যেতিয়া দলাদলি আৰু গৃহযুদ্ধত লিপ্ত হৈছে, তেতিয়া এনেকুৱা ভয়ানক পৰিস্থিতিত আমি জাতি আৰু ব্যক্তি হিচাবে নিজৰ দোষ আৰু অপৰাধ সুৱঁষি ঈশ্বৰৰ শক্তি স্বীকাৰ কৰাটো আৰু যাতে ভগবানে আমাক ন্যায়সঙ্গত প্ৰাপ্য শাস্তিৰ পৰা অব্যাহতি দিয়ে, সমগ্ৰ দেশতে আইন শৃঙ্খলা আৰু শান্তি পুনৰ স্থাপনৰ কাৰণে আমাৰ বাহুত যথেষ্ট পৰিমাণে কাৰ্য্যক্ষম শক্তি দিয়ে, ভগবানৰ সহায়ত আৰু আমাৰ পূৰ্ব্বপুৰুষ সকলৰ অশেষ কষ্টলব্ধ ব্যক্তি আৰু ধৰ্ম্মীয় স্বাধীনতা পূৰ্ব্বৰ দৰে অক্ষুণ্ন থাকে তাৰ কাৰণে কৃপাময়ৰ কৃপাবিচাৰি প্ৰাৰ্থনা কৰাটো আমাৰ পক্ষে বিশেষভাৱে প্ৰয়োজনীয় হৈ পৰিছে।
সেইগতিকে, মই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰেসিডেণ্ট আব্ৰাহাম লিঙ্কনে অহা চেপ্তম্বৰ মাহৰ শেষ বৃহস্পতিবাৰৰ দিনটো দেশৰ সকলো লোকৰ কাৰণে বিনয়, প্ৰাৰ্থনা আৰু অনশনৰ দিন ধাৰ্য্য কৰি দিলোঁ আৰু মই একান্তভাৱে সকলোলোকৰ ওচৰত বিশেষকৈ ভিন্ ভিন্ মতাৱলম্বী ধৰ্ম্মীয় গুৰু আৰু শিক্ষক সকল আৰু পৰিয়ালৰ বৰমূৰীয়া সকলৰ ওচৰত আহবান জনাওঁ যেন তেওঁলোক নিজৰ নিজৰ ধৰ্ম্মমত অনুসরি এই দিনটো পালন কৰে যাতে সমূহীয়া প্ৰাৰ্থনা ঈশ্বৰৰ কাষ পায়গৈ আৰু আমাৰ দেশৰ ওপৰত ঈশ্বৰে আশীৰ্ব্বাদ বৰষে।
১৮৬১ চনৰ ১২ আগষ্ট আৰু মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰেৰ স্বাধীনতা লাভৰ ৮৬তম বছৰত মই এই ঘোষণাপত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰিলোঁ আৰু যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ চিলমোহৰ লগালোঁ।
১৮৬১ চনৰ ডিসেম্বৰমাহত কংগ্ৰেছলৈ দিয়া প্ৰথম বছৰেকীয়া বাণী প্ৰসঙ্গত লিঙ্কনে যুদ্ধৰ বাহিৰেও জাতিৰ মঙ্গল সংক্ৰান্ত ভালেমান বিষয়ৰ পৰ্য্যালোচনা কৰে। ইয়াৰে এটা হ'ল মূলধন আৰু বনুৱাৰ সম্পৰ্ক।
...বনুৱাৰ স্থান মূলধনৰ আগত আৰু ই মূলধনৰ পৰা স্বতন্ত্ৰ। মূলধন অকল্ শ্ৰমৰ ফলতহে ওপজে আৰু যদি বনুৱা প্ৰথমতে নেথাকিলেহেঁতেন তেনেহলে মূলধনো কাহানিও সৃষ্টি নহলহেঁতেন। বনুৱা মূলধনতকৈ শ্ৰেষ্ঠ আৰু এই বিষয়ত বেছি ধিয়ান দিব লাগে। মূলধনৰ নিজস্ব অধিকাৰ আছে আৰু আনবোৰ অধিকাৰৰ দৰে সেইবোৰৰো ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰিব লাগে। এই কথা অস্বীকাৰ কৰিব নোৱাৰি যে বনুৱা আৰু মূলধনৰ মাজতে পাৰস্পৰিক কল্যাণপ্ৰসূত এটা বিশেষ সম্পৰ্ক আছে আৰু বোধ হয় সদায় এই সম্পৰ্ক চলি থাকিব। এইদৰে ধৰি লোৱাটোহে প্ৰকৃততে ভুল যে এই সম্পৰ্কৰ পৰিধিৰ ভিতৰতেই সমগ্ৰ বনুৱা সম্প্ৰদায়ৰ অস্তিত্ব নিৰ্ভৰ কৰে। মুষ্টিমেয় লোকৰহে মূলধন আছে আৰু তেওঁলোকে পৰিশ্ৰম কৰিবলৈ নিবিচাৰে। তেওঁলোকৰ মূলধনেৰে আন কিছুমান মুষ্টিমেয় শ্ৰমিক ভাড়া কৰি অথবা কিনি তেওঁলোকৰ হকে কাম কৰোৱাবলৈ যত্ন কৰে। কিন্তু বেছিৰ ভাগ মানুহেই এই দুই শ্ৰেণীৰ কোনোটোতে নপৰে -  লোকৰ কাৰণে খাটিও নিদিয়ে আৰু আনকো নিজৰ কামত নখটুৱায়। দক্ষিণ অঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহত বৰ্ণনিৰ্বিশেষে বেছিৰ ভাগ মানুহ দাসও নহয় আৰু প্ৰভুও নহয়। আনহাতে উত্তৰ অঞ্চলৰ সৰহভাগ লোক ভাড়াও নকৰে আৰু ভাড়ালৈও নেযায়। সকলোবোৰ মানুহে তেওঁলোকৰ ঘৈণীয়েক, লৰাছোৱালী আদি কৰি সপৰিয়ালে নিজৰ কাৰণেই তেওঁলোকৰ খেতিপথাৰত, ঘৰত আৰু দোকান পোহাৰত কাম কৰে আৰু তাৰ ফলভোগও তেওঁলোকে নিজেই কৰে। এহাতে তেওঁলোকে যেনেকৈ মূলধনৰ আশা নকৰে আনহাতে তেনেকৈ শ্ৰমিক বা দাসৰো মুখাপেক্ষী নহয়। এই কথা আত্তকান কৰা নাই যে, যথেষ্ট সংখ্যক মানুহে তেওঁলোকৰ শ্ৰম আৰু মূলধনৰ মিলন ঘটায়। অৰ্থাৎ তেওঁলোকে নিজেও কাম কৰে আনকো ভাড়া কৰি আনি কামত খটুৱায়। কিন্তু সেইটোক নতুন শ্ৰেণী এটা বুলি ধৰি লব নোৱাৰি -  দুটাৰ মিলনহে। এই মিশ্ৰিত শ্ৰেণীটোৰ অস্তিত্বৰ কাৰণে কোনো নীতিৰেই লঙ্ঘন হোৱা নাই।
আকৌ, আগতেই কোৱা হৈছে যে দৰাচলতে স্বাধীন ভেৰণীয়া বনুৱা বুলি মানুহৰ জীৱনত কোনো স্তৰ নাই। এই ৰাজ্যসমূহত বহুত ঠাইত বহুত স্বাধীন মানুহে কেবছৰমান আগতেই ভেৰনীয়া বনুৱা হিচাবে কাম কৰিছিল। পৃথিবীৰ প্ৰত্যেক ৰিক্তহস্ত আৰু বুদ্ধিমান মানুহেই কিছুদিনৰ কাৰণে বানচলৈ কাম কৰে, তাৰে অলপ সাঁচে আৰু সেই ধনেৰে নিজাকৈ আহিলা-পাতি আৰু মাটি কিনি লয়। তাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ মাটিত আৰু কিছুদিন কাম [ ৪৬ ] কৰে আৰু অৱশেষত তেওঁক সহায় কৰিবলৈ এজন মানুহ ভাড়া কবে। এইটোৱেই ন্যায়, উদাৰ আৰু উন্নত উপায়। এয়েই সকলোফাললৈ বাট মুকলি কৰি দিয়ে -  সকলোৰে মনত আশাৰ সঞ্চাৰ কৰে যাৰ ফলত কৰ্ম্মশক্তি বাঢ়ে, অগ্ৰগতিৰ পথত সহায় হয় আৰু সকলোৰে অৱস্থাৰ উন্নতি হয়। যিবোৰ মানুহে নিজে পৰিশ্ৰম কৰি দৈন্যতাৰ কৰাল গ্ৰাসৰ পৰা মুক্ত হয় আৰু যিবোৰ মানুহ নিজৰ সদুপাৰ্জিত ধনৰ বাহিৰে লোকৰ বস্তুৰ ওপৰত চকু নিদিয়ে তেওঁলোকতকৈ আন কোনো মানুহেই বেছি বিশ্বাসভাজন হব নোৱাৰে......।
১৮৬২ চনৰ এপ্ৰিবমাহত ফেডাৰেল ডিষ্ট্ৰীক্টৰ দাসবোৰক মুক্তি দিয়া হয়। দাসপ্ৰথা বিলোপৰ পথত এয়েই প্ৰথম পদক্ষেপ বুলি কব পাৰি। লিঙ্কনে ততাতৈয়াকৈ আইনখন চহী কৰে আৰু কংগ্ৰেছত ঘোষণা কৰে।
চিনেট আৰু প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্যসকল :
"কলম্বিয়া জিলাৰ কিছুমান মানুহ বা বনুৱাক কামৰ পৰা মুক্তি দিয়াৰ আইন" -  এই শীৰ্ষক আইনখন অনুমোদিত আৰু স্বাক্ষৰিত হল।
এই জিলাত দাসপ্ৰথা বিলোপ কৰি দিয়াত কংগ্ৰেছৰ যে সাংবিধানিক অধিকাৰ আছে তাত মই কেতিয়াও সন্দেহ কৰা নাই। আৰু এই জাতীয় ৰাজধানী কিবা সন্তোষজনক উপায়েৰে দাসপ্ৰথাৰ পৰা মুক্ত হব বুলি মই সদায় আশা করিছিলোঁ। গতিকে এই বিষয় লৈ মোৰ মনত কোনো প্ৰশ্নই দেখা দিয়া নাছিল। এটা মাত্ৰ কথা মনলৈ আহিছিল যে সকলো পৰিস্থিতিকেই বিবেচনা কৰি কিমান দ্ৰুতভাবে এই প্ৰথা বিলোপ সাধন কৰা যায়। এই কাম সংক্ৰান্ত কোনো বিষয় যদি মোৰ বিচাৰতকৈও বেছি সন্তোষজনক ভাৱে আগবাঢ়িছে তাক মই বিশেষভাবে উল্লেখ কৰিবলৈ নিবিচাৰোঁ।
১৮৬২ চনৰ ২২ চেপ্টেম্বৰৰ দিনা লিঙ্কনে তেওঁৰ মন্ত্ৰীসভার বৈঠক আহ্বান কৰে আৰু বৈঠকত এখন দলিল পাঠ কৰি শুনায়। দলিলখন তেওঁ নিজেই যুগুত করছিল। এইখনেই হল গুৰুত্বপূৰ্ণ (দাসসকলৰ) মুক্তি ঘোষণা পত্ৰ।
মই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰেচিডেণ্ট আৰু সেনা আৰু নৌবাহিনীৰ সৰ্ব্বাধিনায়ক এব্ৰাহাম লিঙ্কনে ঘোষণা কৰোঁ যে আগৰদৰে এতিয়াৰে পৰা মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ইয়াৰ যিবোৰ ৰাজ্যত সাংবিধানিক সম্পৰ্ক স্থগিত ৰখা হৈছে বা ক্ষুণ্ন হৈছে সেই বোৰৰ প্ৰতিখন ৰাজ্য আরু তাৰ অধিবাসীসকলৰ মাজত সাংবিধানিক সম্পৰ্ক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ অৰ্থে যুদ্ধ চলাই যোৱা হব।
এনেকি হোৱাইট্ হাউচত থকা কালছোৱাতো লিঙ্কনে তেওঁৰ চিন্তাধাৰাৰ বিষয় বস্তুবোৰ লিখি ৰাখিছিল। যেতিয়া এখনৰ পিছত এখনকৈ যুদ্ধত হাৰি হতাশহৈ পৰিলে তেতিয়া তেওঁ ১৮৬২ চনৰ চেপ্টেম্বৰৰ দিনাখন ভগবানৰ অভিপ্ৰায়ৰ বিষয়ে কিছুমান কথা লিখে।
ভগবানৰ ইচ্ছাৰেই জয় হয়। ডাঙৰ ডাঙৰ প্ৰতিযোগিতাত প্ৰত্যেক দলে ভগবানৰ ইচ্ছানুযায়ী কাম করিছে বুলি দাবী কৰে। দুয়ো ভুল নহলেও এটা দল নিশ্চয় ভুল হবই। ভগবান একেসময়তে একেটা বস্তুৰ সপক্ষে আৰু বিপক্ষে যাব নোৱাৰে। বৰ্ত্তমানৰ এই গৃহযুদ্ধত ভগবানৰ কিবা বেলেগ উদ্দেশ্য নিহিত থকাটো সম্ভৱ যিটো দুটাদলৰ কোনোটোৰে উদ্দেশ্য নহয়। আৰু তথাপিও ভগবানৰ মানুহৰূপী এই যন্ত্ৰীসকল [ ৪৮ ] ভগবানৰ উদ্দেশ্য পূৰা কৰিবলৈ আটাইতকৈ বেছি উপযোগী। কথাষাৰ সম্ভৱতঃ সচাঁ বুলিয়েই কব খোজা যে এই বিবাদ ভগবানৰেই অভিপ্ৰেত আৰু ভগবানৰ ইচ্ছাৰ কাৰণেই ই এতিয়াও শেষ হোৱা নাই। এই বিবাদত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ মনৰ ওপৰত তেওঁৰ যি প্ৰভাৱ আছে অকল সেই শক্তিৰেই তেওঁ আমাৰ ইউনিয়নখনক ৰক্ষা অথবা ধ্বংস কৰি দিব পাৰে -  কোনো মানুহৰ প্ৰতিযোগিতাৰ দৰকাৰ নপৰে। তথাপিও এই প্ৰতিযোগিতাৰ সূচনা হল। আৰু আৰম্ভনিৰ পিছতো তেওঁ যি কোনো দিনেই দুটো দলৰ এটাক জয়ী কৰি দিব পাৰিলেহেঁতেন। তথাপিও এই প্ৰতিযোগিতা চলি আছে।
(দাসসকলৰ) মুক্তিৰ ঘোষণাপত্ৰত দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি মতে লিঙ্কনে ১৮৬২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কংগ্ৰেছলৈ দিয়া তেওঁৰ ২য় বাণীত সংবিধানৰ এটা সংশোধন দাঙি ধৰে। এই সংশোধনমতে যিবোৰ দাসপ্ৰথা প্ৰচলিত ৰাজ্যই ইচ্ছাকৃতভাবে দাসপ্ৰথাৰ বিলোপ সাধন কৰে সেইবোৰ ৰাজ্যক দাসবোৰক মুক্তি দিয়াৰ কাৰণে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ক্ষতিপূৰণ দিব। তেওঁ তেতিয়াও আশা কৰিছিল যে যুক্তি আৰু শুভেচ্ছাৰ দ্বাৰা দাসপ্ৰথা প্ৰচলিত ৰাজ্যসমূহক ইউনিয়নৰ ভিতৰলৈ আনিব পাৰিব আৰু বাণীত তেওঁ এই আশাকেই ফুটাই তুলিছিল।
মোৰ দৃঢ়বিশ্বাস, কেৱল শক্তিপ্ৰয়োগৰ দ্বাৰা যিমান সম্ভৱ তাতোকৈ আচনিটোৱে দ্ৰুত শান্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰিব আৰু তাক চিৰস্থায়ী কৰি তুলিব।
এতেকে মই যি আচনি দাঙি ধৰিছোঁ আৰু যদি তাক গ্ৰহণ কৰা হয় তেনেহলে যুদ্ধ সোনকালেই শেষ হব আৰু তাৰ ফলত ধনজনৰ ক্ষতিও কমি আহিব। এই বিষয়ে কাৰোবাৰ সন্দেহ আছেনে? ইয়ে জাতীয় ক্ষমতা আৰু জাতীয় ঐশ্বৰ্য্য সুপ্ৰতিষ্ঠিত আৰু চিৰস্থায়ী কৰিব এই বিষয়ে জানো সন্দেহৰ অৱকাশ আছে? আমি -  কংগ্ৰেছ আৰু কাৰ্য্যকৰী সভাই যে এই আচনিখন গ্ৰহণ কৰিৱ পাৰোঁ ইয়াত সন্দেহৰ উদ্ৰেক হয়নে? ঐক্যবদ্ধ আৰু অকপটচিত্তে যদি আমি প্ৰাৰ্থনা জনাওঁ তেনেহলে সৎ মানুহ সকলৰ সহযোগিতা নেপামনে? আমি অথবা তেওঁলোকেও আন কোনো উপায়ে সোনকালে এই গুৰুত্বপূৰ্ণ সুফল পাবলৈ নিশ্চয়কৈ আশা দিব পাৰেনে? আমি গাইগুটীয়াভাবেহে সাফল্য অৰ্জন কৰিব পাৰোঁ। এইটো 'আমাৰ ভিতৰত কোনোবাই বেছি ভালকৈ কল্পনা কৰিব পৰা বস্তু' নহয়। 'আমি আটায়ে মিলি বেছি ভালকৈ কৰিব পাৰোঁ নে' এই কথাষাৰ হে ইয়াত খাটে। 'আমি আটায়ে মিলি বেছি ভালকৈ কৰিব পাৰোঁনে'- এনেদৰে ভাবিলে যি কোনো উদ্দেশ্যই অতি সহজ হৈ পৰে। [ ৪৯ ] শান্ত অতীতৰ সূত্ৰবোৰ এতিয়াৰ বিপদবহুল বৰ্ত্তমানৰ কাৰণে যথেষ্ট নহয়। আমাৰ উদ্দেশ্য কণ্টকাকীৰ্ণ আৰু এই উদ্দেশ্য সফলৰ কাৰণে আমি সজাগ হব লাগিব। আমাৰ কামটো যেতিয়া নতুন, আমি নতুনৰ দৃষ্টিভঙ্গিৰে তাক চিন্তা কৰিব লাগিব আৰু নতুনভাবে কাম কৰিব লাগিব। আমি নিজকে বন্ধনমুক্ত কৰিবই লাগিব -  তেতিয়াহলেহে আমি আমাৰ দেশৰক্ষা কৰিব পাৰিম।
সহনাগৰিক বন্ধুসকল, আকি বুৰঞ্জীৰ ঘটনাৱলীৰ পৰা ফালৰি কাটি যাব নোৱাৰোঁ। আমাক, এই কংগ্ৰেছ আৰু প্ৰশাসনৰ লোকসকলক সকলোৱে মনত ৰাখিব। ব্যক্তিগতভাবে ডাঙৰেই হওঁ বা সৰুৱেই হওঁ কোনেও এই বুৰঞ্জীৰ বিচাৰৰ পৰা হাত সাৰিব নোৱাৰিম। আমি যি অগ্নি পৰীক্ষাৰ মাজেৰে যাব ধৰিছোঁ -  ইয়ে আমাক শেষ উত্তৰাধিকাৰীজনলৈকে মৰ্য্যাদ বা অমৰ্য্যাদাৰে জীৱন্ত কৰি ৰাখিব। আমি কৈছোঁ যে আমি ইউনিয়নৰ সপক্ষে। আমাৰ এই কথাষাৰ পৃথিবীয়ে নেপাহৰে। ইউনিয়নক কেনেকৈ ৰক্ষা কৰিব লাগে, আমি জানোঁ। পৃথিবীয়েও জানে -  ইউনিয়নক ৰক্ষা কৰাৰ উপায় আমি জানোঁ। আমি, এনেকি আমালৌক যি কেইজনে ইয়াত গোট খাইছোঁ, শক্তিৰ অধিকাৰী বুলি এই দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰিছোঁ। দাসসকলক স্বাধীনতা দিওঁতে আমি স্বাধীনসকলৰো স্বাধীনতা অক্ষুণ্নৰখাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছোঁ। আমি যি দিওঁ আৰু আমি যিটো ৰক্ষা কৰিব লাগে দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে সমান দায়িত্বশীল। আমি মহত্বক ৰক্ষা কৰিম আৰু নীচতাক বিসৰ্জন দিম -  এইটোৱে পৃথিবীৰ শেষ শ্ৰেষ্ঠ আশা। অন্য পন্থা কাৰ্য্যকৰী হবও পাৰে, কিন্তু এই পন্থা অব্যৰ্থ। ই সাধাৰণ, শান্তিপূৰ্ণ উদাৰ আৰু ন্যায় পন্থা। যদি ইয়াক অনুসৰণ কৰা হয় পৃথিবীয়ে আমাকে চিৰদিনলৈ হৰ্ষধ্বনীৰে অভিনন্দ জনাব আৰু আমি সদায় ঈশ্বৰৰ আশীৰ্ব্বাদ লাভ কৰিম।
যুদ্ধৰ প্ৰথম কেইবছৰত সামৰিক অধিনায়কসকলৰ নেতৃত্বত লিঙ্কন কিমান হতাশ হৈছিল ই বুৰঞ্জীত জনাজাত। অধিনায়কসকলৰ কেবাবাৰো সালসলনি কৰা হয় আৰু এবাৰ এজন নবনিযুক্ত সেনাপতিলৈ তেওঁ বিশেষত্ব পূৰ্ণ স্পষ্ট চিঠি এখন লিখিছিল।
মেজৰ জেনাৰেল হুকাৰলৈ,
মই আপোনাক পাটোমেকৰ সেনাবাহিনীৰ প্ৰধান নিয়োগ কৰিছোঁ। মোৰ বোধেৰে যথেষ্ট যুক্তি থকাৰ কাৰণে মই এই কাম কৰিছোঁ; কিন্তু তথাপিও মই ভাবোঁ, আপুনি এই কথা জনাটো উচিত হব যে কিছুমান বিষয়ত মই আপোনাৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণভাবে সন্তুষ্ট নহওঁ। [ ৫০ ] আপুনি এগৰাকী সাহসী আৰু দক্ষ সৈনিক বুলি মই বিশ্বাস কৰোঁ আৰু এই কথা ভাবি মই ভালো পাও। আপোনাৰ জীৱিকাৰ লগত ৰাজনীতি লিপ্ত নাই বুলি মই বিশ্বাস কৰোঁ। এইটো আপুনি ঠিক পন্থাকে গ্ৰহণ কৰিছে। নিজৰ ওপৰত আপোনাৰ বিশ্বাস আছে -  এইটো অপৰিহাৰ্য্য নহলেও মূল্যবান্ কথা। আপুনি উচ্চাকাঙ্খী; যুক্তিসঙ্গত সীমালৈকে উচ্চাকাঙ্খী হলে ক্ষতিতকৈ লাভহে বেছি হয়। কিন্তু মই ভাবোঁ, জেনাৰেল বাৰ্নচাইড্ যেতিয়া এই সেনাবাহিনীৰ অধিনায়ক আছিল তেতিয়া আপুনি নিজৰ উচ্চাকাঙ্খৰ প্ৰৰোচনা অনুসৰি কাম কৰিছিল আৰু তেওঁক ব্যৰ্থকাম কৰিবলৈ আপুনি যৎপৰনাস্তি চেষ্টা কৰিছিল। ইয়াৰে আপুনি দেশৰ বিৰাট ক্ষতি কৰিছে আৰু এগৰাকী কৃতিত্বশীল সম্মানিত, সহানুগামী বিষয়াৰো বিৰাট ক্ষতি কৰিছে। আপুনি এইদৰে কৈছে বুলি শুনিবলৈ পাইছোঁ যে সেনাবাহিনী আৰু চৰকাৰৰ কাৰণে এজন স্বেচ্ছাচাৰী একনায়ক শাসকৰ আৱশ্যক। কথাষাৰি মই এনে ধৰলে শুনিবলৈ পাইছোঁ যাক মই বিশ্বাস নকৰি নোৱাৰোঁ। আপুনি ধৰি নলব যে মই এই কথাষাৰিৰ কাৰণে আপোনাক অধিনায়কত্ব দিছোঁ, -  এই বুলিতে ধৰি লব যে কথাষাৰি শুনাসত্ত্বেও আপোনাক নতুন অধিনায়ক নিযুক্ত কৰিছোঁ। যি সকল সামৰিক অধিনায়কে সাফল্যলাভ কৰিব পাৰে সেই সকলেহে স্বেচ্ছাচাৰী শাসনব্যৱস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰিব পাৰে। গতিকে মই আপোনাৰ পৰা সামৰিক সাফল্যহে বিচাৰিছোঁ আৰু তাৰ দ্বাৰা মই ভবিষ্যতে স্বেচ্ছাচাৰী শাসন-ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্ত্তনৰ সম্ভাব্য বিপদ মূৰত চপাই লৈছোঁ। চৰকাৰে আপোনাক যথাসাধ্য সহায় কৰিব। আন অধিনায়কসকলকো চৰকাৰে সিমান সহায় কৰিয়েই আছে আৰু আগলৈকো কৰিব। মই এই ভাবিহে ভয় কৰিছোঁ যে অধিনায়কৰ সমালোচনা কৰা আৰু অধিনায়কৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰোৱাৰ যি মনোভাৱৰ বীজ আপুনি সেনাবাহিনীত সিঁচিছে তাৰ প্ৰতিফল হয়তো আপুনিও ভোগ কৰিবলগা হব পাৰে। এই মনোভাৱ দমন কৰাত মই আপোনাক যিমানখিনি পাৰোঁ সহায় কৰিম। সেনাবাহিনীত এনেকুৱা মনোভাৱ এটা চলি থাকিলে তাৰ পৰা আপুনি কোনো সুফল লাভ কৰিব নোৱাৰে, আনকি নেপোলিয়ন যদি আজি জীয়াই থাকিলেহেঁতেন তেৱোঁ কোনো সুফল লাভ কৰিব নোৱাৰিলেহেঁতেন।
গতিকে এতিয়া কোনো কাম কৰাৰ আগতে ভালদৰে ভাবিচিন্তি লব। হঠকাৰিতাৰ বিষয়ত সাৱধান হব, আৰু সদায়েই সকলো সময়তে সতৰ্ক দৃষ্টি ৰাখিব। উৎসাহেৰে আগবাঢ়ি যাওক আৰু আমাক বিজয়ী কৰক।
যুদ্ধৰ দুখদুৰ্গতি আৰু আক্ৰমণ-প্ৰত্যাক্ৰমণৰ মাজত লিঙ্কনে ঈশ্বৰৰ আশীৰ্ব্বাদ প্ৰাপ্ত দেশবাসীক ঈশ্বৰৰ আশীৰ্ব্বাদ লাভৰ অৰ্থে ধন্যবাদ জ্ঞাপনৰ দিন এটা পালন কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। তেতিয়াৰে পৰা আজিলৈকো মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰত ধন্যবাদ জ্ঞাপনৰ দিনটো বছৰেকীয়া জাতীয় ছুটিৰ দিন বুলি পৰিগণিত হৈ আহিছে।
মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰেচিডেণ্টৰ দ্বাৰা ঘোষিতঃ
বছৰটো শেষ হৈ আহিছে আৰু গোটেই বছৰটোতে আমি আকাশে-পথাৰে ঈশ্বৰৰ আশীৰ্ব্বাদ লাভ কৰিছোঁ। ঈশ্বৰৰ আশীৰ্ব্বাদ প্ৰসূত সুফল সমূহ ভোগ কৰোঁতে আমি সেই সুফলৰউৎসৰ কথা পাহৰি যাব পাৰোঁ। ইয়াৰ লগত ঈশ্বৰৰ আশীৰ্ব্বাদ স্বৰূপ আন আন বিশেষ ধৰণৰ বিষয়ো সংযুক্ত হৈছে। এইবোৰে সাধাৰণতঃ ভগবানৰ ক্ষমতাত অবিশ্বাসী সকলৰ অন্তৰকো পৰশ কৰিছে। এখন অসাধাৰণ ভাবে প্ৰবল আৰু তীব্ৰ গৃহযুদ্ধ চলিছে। কেতিয়াবা কেতিয়াবা ইয়ে বিদেশী ৰাজ্যক যুদ্ধৰ পক্ষ লবলৈ আমন্ত্ৰণ জানাৱাৰ নিচিনা অৱস্থা এটাৰ সৃষ্টি কৰিছে। তথাপিও আটাইবোৰ জাতিৰ লগতেই শান্তি ৰক্ষা কৰি চলা হৈছে, প্ৰকৃত যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ বাহিৰে দেশৰ সকলো ঠাইতে শৃঙ্খলা অব্যাহত ৰখা হৈছে আৰু ঐক্য অক্ষুণ্ন আছে। ইউনিয়নৰ সেনা আৰু নৌবাহিনীৰ অগ্ৰগতিয়ে যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰিধিও বৰকৈ কমাই আনিছে। শান্তিপূৰ্ণ শিল্পৰ সম্পদ আৰু শক্তি জাতীয় প্ৰতিৰক্ষাত ব্যৱহাৰ কৰাটো আৱশ্যকীয় হৈ পৰিছে। তথাপিও পথাৰৰ হাল, শালৰ মাকো অথবা সাগৰৰ জাহাজ বন্ধ হোৱা নাই। আনহাতে আমাৰ খেতি-পথাৰৰ আয়তন বৃদ্ধিহে পাইছে আৰু খনি, লো, কয়লা আৰু মূল্যবান ধাতু উৎপাদন আগতকৈ বেছিহে হৈছে। জনসংখ্যা ক্ৰমে বাঢ়ি আহিছে -  যদিও যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ আক্ৰমণ প্ৰত্যাক্ৰমণত জনসংখ্যাৰ ক্ষতি হৈছে। ৰাইজ নিজৰ শক্তি বৃদ্ধিত সচেতন হৈছে আৰু অধিকতর স্বাধীনতাৰে দিন যাপন কৰাৰ আশা দেখিবলৈ পাইছে। কোনো মানুহর পৰামৰ্শক্ৰমে অথবা মৰণশীল লোকৰ দ্বাৰা এই কামবোৰ হোৱা নাই -  এইবোৰ হল ভগবানৰেই দান। আমার পাপৰ কাৰণে তেওঁ আমাক শাস্তি দিছে যদিও আমাৰ ওপৰত দয়াও কম কৰা নাই। গতিকে মোৰ বোধেৰে মাৰ্কিন ৰাইজে একমনে এককণ্ঠে ভগবানৰ দয়াৰ প্ৰতি সশ্ৰদ্ধ কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰাটো সমুচিত হব। মই মোৰ দেশবাসী সকলৰ ওচৰত -  যিসকল মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰত আছে, যি সকল সমুদ্ৰত বিচৰণ কৰিছে আৰু যি সকল বিদেশ ভ্ৰমণ কৰিছে- তেওঁলোকক অহা নবেম্বৰ মাহৰ শেষ বৃহস্পতিবাৰ দিনটো পৰমপিতা পৰমেশ্বৰৰ ওচৰত শলাগ আৰু ধন্যবাদ জ্ঞাপনৰ দিন হিচাবে পালন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাওঁ। আৰু তেওঁলোকৰ ওচৰত এইদৰেও আহ্বান জনাওঁ যে ঈশ্বৰৰ আশীৰ্ব্বাদ আৰু কৃপাদৃষ্টিৰ কাৰণে ৺ৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা জনাওঁতে তেওঁলোকে যেন জাতীয় অৱনতি আৰু ঔদ্ধত্যৰ কাৰণে আৰু শোচনীয় গৃহযুদ্ধৰ ফলত হোৱা বিধবা, মাউৰা, দুখী অথবা দুৰ্গতসকলৰ ওপৰত ঈশ্বৰৰ কৃপাদৃষ্টি বৰষিবলৈকো বিনয় সহকাৰে প্ৰাৰ্থনা জনায়। অনিবাৰ্য্য কাৰণ বশতঃ আমি গৃহযুদ্ধত লিপ্ত হৈছোঁ আৰু ৰাইজে যেন ঈশ্বৰৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰে যাতে মৰ্ম্মবিদ্ধ জাতিৰ ক্ষতস্থলত ভগবানে কৰুণাৰ হাত বুলাই দিয়ে আৰু ভগবানে যিমান সোনকালে বিচাৰে সিমান সোনকালে যেন পূৰ্ণ-শান্তি, ঐক্য, প্ৰশান্তি আৰু ইউনিয়ন পুনৰ প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
[ ৫২ ] ৱাশ্বিংটন চহৰত ১৮৬৩ খৃষ্টাব্দৰ অক্টোবৰৰ ৩ তাৰিখে আৰু মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ স্বাধীনতা লাভৰ ৮৮ তম্ বছৰত মই এই ঘোষণা-পত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰিলোঁ আৰু মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ চিলমোহৰ লগালোঁ।
১৮৬৩ চনৰ ১৯ নবেম্বৰৰ দিন এটা কবৰৰ উছৰ্গা উপলক্ষে অনুষ্ঠান এটাত যোগদান কৰিবলৈ লিঙ্কনে পেন্চিলভেনিয়াৰ গেটীচ্বাৰ্গলৈ যায়। সেই সময়ৰ প্ৰসিদ্ধ বক্তা এডৱাৰ্ড এভাৰেটে মুখ্য ভাষণ দিয়াৰ কথা আছিল; কিন্তু প্ৰেচিডেণ্টকো কেইটিমান কথা কবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হয়। এই কথা কেইটিয়ে বুৰঞ্জীত "গেটীচ্বাৰ্গ ভাষণ" বুলি জনাজাত।
৮৭ বছৰ আগত আমাৰ পূৰ্ব্বপুৰুষসকলে এই মহাদেশত এটা নতুন জাতিৰ সৃষ্টি কৰিলে। এই জাতিটোৰ ভিত্তি হল স্বাধীনতা আৰু আদৰ্শ হল সকলো মানুহৰ সমান জন্মগত অধিকাৰ।
সম্প্ৰতি আমি এখন বিৰাট গৃহযুদ্ধত লিপ্ত হৈছোঁ। এই ভিত্তি আৰু আদৰ্শত প্ৰতিষ্ঠিত আমাৰ জাতিটো অথবা আন যি কোনো জাতি টিকি থাকিব পাৰেনে নোৱাৰে এই গৃহযুদ্ধই তাকেহে প্ৰমাণ কৰিব। আমি গৃহযুদ্ধৰ এখন বিৰাট সমৰক্ষেত্ৰত সমবেত হৈছোঁ, আৰু এই সমৰক্ষেত্ৰৰ এটা অংশক সেই লোকসকলৰ অন্তিমশয্যাৰ কাৰণে উছৰ্গা কৰিবলৈ আহিছোঁ যি সকলে এই জাতিটোক জীয়াই ৰখাৰ কাৰণে প্ৰাণ বিসৰ্জন দিছে। এনে কৰাটো আমাৰ পক্ষে তেনেই সমুচিত।
কিন্তু বৃহত্তৰ অৰ্থৰ পৰা বিবেচনা কৰিলে আমি ন কৈ এই ভূমি উছৰ্গা কৰিব নোৱাৰোঁ, -  পবিত্ৰ কৰিব নোৱাৰোঁ। যিসকল -  জীৱস্ত অথবা মৃত সাহসী পুৰুষে ইয়াত যুদ্ধ কৰিছে তেওঁলোকেই এই ভূমিক পবিত্ৰ কৰি তুলিছে। ইয়াক কম বা বেছি পবিত্ৰ কৰাৰ ক্ষমতা আমাৰ নাই।
আমি ইয়াত যিখিনি কথা কৈছোঁ বিশ্বই তাৰ বৰ কমেই লেখ লব অথবা বেছিদিনলৈ সুঁৱৰি নেথাকিব। কিন্তু আমাৰ সাহসী সৈনিকসকলৰ কীৰ্ত্তি বিশ্বই কাহানিও নেপাহৰে। সৈনিকসকলে যি কাম আগুৱাই থৈ গৈছে তাক সমাপ্ত কৰিবলৈ নিজকে উছৰ্গা কৰাটোহে বৰং [ ৫৩ ] আমাৰ জীৱন্তসকলৰ কৰ্ত্তব্য। আমাৰ কৰ্ত্তব্য হৈছে আমাৰ সন্মুখত থকা অসমাপ্ত কামত নিজকে উছৰ্গা কৰা; আমাৰ সম্মানিত সৈনিকসকলে জীৱনৰ শেষ নিশ্বাসলৈকে অনুগতভাবে যিকাম কৰি গল সেই কামত অধিক অনুগত হোৱা। আহক, ইয়াতেই আমি দৃঢ়তাৰে শপথ গ্ৰহণ কৰো যে এই সৈনিকসকলৰ প্ৰাণ বিসৰ্জন বৃথা নহব; ঈশ্বৰৰ কৃপাত আমাৰ দেশত স্বাধীনতাৰ নবজন্ম হব আৰু ৰাইজৰ হকে, ৰাইজৰ দ্বাৰা নিৰ্ব্বাচিত ৰাইজৰ চৰকাৰ চন্দ্ৰসূৰ্য্য থাকেমানে পৃথিবীত চলি থাকিব।
প্ৰেসিডেণ্টৰ পদৰ গধূৰ দায়িত্ব লৈ থকা সত্ত্বেও লিঙ্কনে তেওঁৰ মানৱ প্ৰেমৰ ওচৰত আবেদন জনোৱা সাধাৰণ অজ্ঞাত লোকসকলৰহৈ হস্তক্ষেপ কৰাৰ সময় উলিয়াইছিল।
ৱাশ্বিংটন, ১মাৰ্চ্চ, ১৮৬৪ চন।
অবৈতনিক সমৰ সচিবলৈঃ
বেয়াৰ্ড নামৰ এজনী দুখীয়া বিধবাৰ লৰা এটি সেনাবাহিনীত কাম কৰে। কিবা অপৰাধৰ কাৰণে এই সৈনিকটিৰ ওপৰত বিনা দৰমহাত অথবা হয়তো বৰ কম দৰমহাত দীৰ্ঘমিয়াদী ফাটেক বিহা হৈছে। এনেকুৱা দৰমহা নিদিয়াকৈ শাস্তি দিয়াটো মই পছন্দ নকৰোঁ, কিয়নো তাৰ ফলত দুখীয়া পৰিয়ালে বৰ কষ্ট পায়। সৈনিকটিয়ে কেবা মাহো এইদৰে ফাটেক খটাৰ পিছত তাৰ মাকে চকুলো টুকি মোৰ ওচৰত আবেদন জনোৱাত, আনসকলৰ দৰে তেওঁৰ ওপৰতো নতুন মিয়াদৰ শাস্তি বিহিবলৈ মই নিৰ্দ্দেশ দিছিলোঁ। মাকজনী মোৰ ওচৰলৈ আকৌ আহিছে আৰু তেওঁ কৈছে যে মোৰ নিৰ্দ্দেশ কাৰ্য্যকৰী কৰিব পৰা নাই। অপুগ্ৰহ কৰি সেই নিৰ্দ্দেশ কাৰ্য্যকৰী কৰিব।
এ, লিঙ্কন।
১৮৬৪ চনৰ এপ্ৰিলমাহত বাল্টিমোৰৰ চাফ্চিকোণতা সম্পৰ্কীয় প্ৰদৰ্শনীত লিঙ্কনে যি ভাষণ দিছিল সেই ভাষণৰ উদ্ধত অংশটিত তেওঁ কিভাবে স্পষ্টৰূপে ৰূপক অলঙ্কাৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল তাৰ পৰিচয় পোৱা যায়।
'স্বাধীনতা' শব্দটিৰ ভাল সংজ্ঞা পৃথিবীত এতিয়াও পোৱা নেয়ায় আৰু সম্প্ৰতি মাৰ্কিন ৰাইজৰ ভাল সংজ্ঞা এটি প্ৰয়োজন হৈছে। আমি সকলোৰে স্বাধীনতাৰ কথা ঘোষণা কৰোঁ, কিন্তু সেই একে শব্দ ব্যৱহাৰ কৰোঁতে আমি একে অৰ্থকে নুবুজাওঁ। কিছুমানৰ ক্ষেত্ৰত স্বাধীনতাৰ অৰ্থহল প্ৰতিজন লোকে নিজৰ পছন্দ বা ইচ্ছা অনুসৰি কাম কৰা আৰু সেই কামৰ পৰা পোৱা ফলাফল। আনহাতে কিছুমানে ইয়াৰ অৰ্থ এই বুলি ধৰি লয় যে তেওঁলোকে আনৰ হতুৱাই যিমান ইচ্ছা কাম কৰিব পাৰে আৰু আনলোকৰ শ্ৰমৰ ফল্ ভোগ কৰিব পাৰে। এই দুটা অৰ্থ অকল পৃথকেই নহয়, এটৰে লগত আনটো ৰজিতাও নেখায়। অথচ্ দুয়োটা ক্ষেত্ৰতেই 'স্বাধীনতা' শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আৰু ইয়াক এইদৰে ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি যে সংশ্লিষ্ট দলে একেটা কথাকে স্বাধীনতা অথবা অত্যাচাৰ বুলি অভিহিত কৰিব পাৰে, যদিও দুটা শব্দৰেই অৰ্থ তেনেই বিপৰীত।
ভেড়াৰখীয়াই কুকুৰনেচীয়া বাঘক খেদি দি ভেড়াৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰে আৰু সেইবাবে ভেড়াই ৰখীয়াক মুক্তিদাতা বুলি ধন্যবাদ দিয়ে। আনহাতে বাঘে ভেড়াৰখীয়াক সেই একে কামৰ কাৰণে স্বাধীনতা ধ্বংসকাৰী বুলি গৰহিনা দিয়ে বিশেষকৈ ভেড়াৰ গাৰবৰণ যদি ক'লা হয়। সাধাৰণ কথাত কবলৈ গলে ভেড়া আৰু বাঘে স্বাধীনতা শব্দৰ সংজ্ঞাত একমত নহয়; আৰু সংক্ষেপে কবলৈ গলে আমাৰ বৰ্ত্তমান মানৱ সমাজ তো আন কি উত্তৰ অঞ্চলতো আৰু স্বাধীনতাপ্ৰেমিক বুলি প্ৰচাৰকাৰী সকলৰ মাজত অনুৰূপ মতানৈক্যই চলি আছে। গতিকে আমি এনে এটা ব্যৱস্থা দেখিবলৈ পাইছোঁ যি ব্যৱস্থাত হেজাৰ হেজাৰ লোক দাসত্বৰ শিকলিৰ পৰা মুক্তি পাইছে আৰু কিছুমানে ইয়াক স্বাধীনতাৰ অগ্ৰগতি বুলি অভিহিত কৰিছে, কিছুমানে আকৌ স্বাধীনতাৰ বিনাশ হল বুলি চকুলো টুকিছে।
১৮৬৪ চনৰ মাজভাগতমানত যুদ্ধৰ গতি ইউনিয়নৰ অনুকূলে ঢাল লয় আৰু লিঙ্কনক প্ৰেচিডেণ্ট পদৰ কাৰণে পুনৰ মনোনীত কৰা হয়। সেই বছৰে আগষ্ট মাহত চাকৰীৰ পৰা অৱসৰ লবলগীয়া ৰণত অভিজ্ঞ সেনাদল এটাৰ আগত এটি চমুভাষণ দিয়ে।
আপোনালোক নিজৰ পৰিয়ালবৰ্গ আৰু বন্ধুবান্ধৱ সকলৰ লগত দেখা কৰিবলৈ যাবলৈ ওলাইছে বুলি অনুমান কৰোঁ। আমি সম্প্ৰতি যি বিৰাট সংগ্ৰামত লিপ্ত হৈছোঁ তাত আপোনালোকে যিখিনি সহায় কৰিছে তাৰ কাৰণে মই মোৰ দেশৰ তৰফৰ পৰা আপোনালোকক আন্তৰিক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰোঁ। সৈলিকসকলৰ আগত মই যেতিয়া কিবা কথা কওঁ তেতিয়া তেওঁলোকক আমাৰ বৰ্ত্তমান যুদ্ধত সাফল্যৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কে উপলব্ধি কৰাবলৈ মোৰ ইচ্ছা হয়। অকল বৰ্ত্তমানৰ কাৰণে নহয়, ভবিষ্যতৰ কাৰণেও আমি আমাৰ জীৱনত যি মহান্ আৰু স্বাধীন চৰকাৰ পাইছোঁ তাক আমাৰ লৰাছোৱালী, নাতি-পুতি সকলৰ কাৰণে স্থায়ী কৰি ৰাখিব লাগে। আপোনালোকে এই কথা অকল মোৰ কাৰণেই নহয় -  আপোনালোকৰ নিজৰ কাৰণেও মনত ৰাখিব। মই এই বিশাল হোৱাইট হাউচটো অস্থায়ীভাবে অধিকাৰ কৰি আছোঁ। মই এটা জীৱন্ত প্ৰমাণ যে মোৰ দেউতাৰ লৰাৰ দৰে আপোনালোকৰো লৰাছোৱালীয়ে ইয়াত আহিবলৈ আশা কৰিব পাৰে। এইটো সঠিক কথা যে আমি যি স্বাধীন চৰকাৰৰ সুবিধা পাইছোঁ সেই চৰকাৰৰ জৰিয়তে আপোনালোকৰ প্ৰত্যেকে শিল্প, উদ্যোগ আৰু বুদ্ধি খটোৱাৰ এটি অবাধ আৰু ন্যায়সঙ্গত সুযোগ পাব; আপোনালোকে মানসম্মত উচ্চাকাঙ্খাৰে জীৱনৰ প্ৰতিযোগিতাত সমান সুযোগ পাব। উদ্দেশ্য বা লক্ষ্য সাধনৰ অৰ্থে এবছৰ নহয়, দুইতিনিবছৰো যুদ্ধ কৰিব লগা হব পাৰে -  যাতে আমি আমাৰ জন্মগত অধিকাৰ হেৰুৱাবলগা নহয়। এনেকুৱা অমূল্য সম্পদ লাভৰ অৰ্থে যুদ্ধ কৰাটো জাতিৰ পক্ষে লাভজনক।
১৮৬৪ চনৰ চেপ্টেম্বৰ মাহত বন্ধু এজনলৈ লিখা চিঠি এখনত যুদ্ধ-পৰীক্ষাৰ মাজেদি মনত যি বিশ্বাস উপজিছিল তাক প্ৰকাশ কৰে।
এলিজা পি গাৰ্ণীলৈঃ
মাননীয় বন্ধুবৰ,
দুবছৰ আগতে এদিনাখন দেওবাৰে দুপৰীয়া আপুনি আৰু আপোনাৰ বন্ধুসকল মোৰ ইয়ালৈ অহাৰ কথাটো মই পাহৰা নাই আৰু বোধ কৰোঁ কেতিয়াও নেপাহৰোঁ। প্ৰায় এবছৰ পিছত লিখা চিঠিখনৰ কথাও মই পাহৰা নাই। মুঠতে কবলৈ গলে ভগবানৰ ওপৰত মোৰ আস্থা বঢ়োৱাটোৱেই আপোনালোকৰ উদ্দেশ্য। দেশৰ সজ্জন খৃষ্টান ৰাইজৰ ওচৰত [ ৫৬ ] মই তেওঁলোকৰ প্ৰাৰ্থনা আৰু সান্ত্বনাৰ কাৰণে যথেষ্ট ঋণী। তেওঁলোকতকৈ আপোনাৰ ওচৰত বেছি ঋণী। আমি মৰণশীল নৰগণে ৺ৰ ইচ্ছা আগধৰি সঠিকভাবে ধৰিব নোৱাৰিব পাৰোঁ। কিন্তু সৰ্ব্বশক্তিমান ভগবানৰ উদ্দেশ্য বিশুদ্ধ আৰু সি সাধিত হবই। এই প্ৰলয়ঙ্কৰ যুদ্ধৰ ভালেদিন আগতেই শুভ অৱসান হব বুলি আমি আশা কৰিছিলোঁ, কিন্তু ভগবানৰ অভিপ্ৰায় ভগবানেহে জানে আৰু এই অভিপ্ৰায় আমাৰ অভিপ্ৰায়ৰ লগত মিলা নাই। তথাপিও পৰমপিতাৰ সূক্ষ্মবিচাৰ আৰু আমাৰ নিজৰ ভুল স্বীকাৰ কৰিম। ইতিমধ্যে আমি কৃপাময়ৰ কৃপা অনুসৰি ঐকান্তিকভাবে কাম কৰি কাবই লাগিব -  কাম কৰোঁতে এইদৰে বিশ্বাস কৰিম যে দয়াময়ৰ নিৰ্দ্দেশত কিবা এটি মহান্ উদ্দেশ্য সাধনৰ অৰ্থে মি কাম কৰি গৈছোঁ। নিশ্চয় কৃপাসিন্ধুই এই প্ৰৱল আন্দোলনৰ পৰা কিবা এটি মহান সুফল দিবলৈ বিচাৰিছে, আমি অধম সন্তানসকলে তাক ৰোধ কৰিব নোৱাৰোঁ।
এই দেশৰ ৰাইজ আপোনাৰ বন্ধুবৰ্গই -  এটা বিৰাট পৰীক্ষাৰ সম্মুখীন হৈছে। নীতিগত আৰু বিশ্বাসগত ভাবে তেওঁলোক যুদ্ধ আৰু উৎপীড়নৰ বিৰোধী। এতিয়া তেওঁলোকে প্ৰকৃততে অকল যুদ্ধৰ দ্বাৰাহে উৎপীড়নৰ প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰে। এই উভয় সঙ্কটত কিছুমানে এফালে গৈছে কিছুমানে আনফালে গৈছে। যি সকলে মোৰ বিবেকৰ দোহাই দি আহ্বান জনাইছে তেওঁলোকৰ কাৰণে মই আইনতঃ গ্ৰহণ কৰা শপথ অনুসৰি মোৰ বিবেকসম্মত কৰিবলগীয়া কামখিনি মই যথাসাধ্যে চেষ্টা কৰিছোঁ আৰু আগলৈকো কৰি থাকিম। আপোনালোকে এই কথা বিশ্বাস কৰে, মোৰ তাত অকনো সন্দেহ নাই। আৰু তাকে বিশ্বাস কৰি আমাৰ দেশৰ হকে আৰু মোৰ হকে পৰমপিতাৰ ওচৰত আপোনালোকৰ ঐকান্তিক প্ৰাৰ্থনা মই এতিয়াও লাভ কৰিম।
এ, লিঙ্কন।
১৮৬৪ চনৰ নবেম্বৰ মাহত এখন সান্ধ্য-সঙ্গীত সভাত লিঙ্কনে তেওঁৰ পুনৰ নিৰ্ব্বাচন সম্পৰ্কে ব্যাখ্যা কৰে।
ৰাইজৰ স্বাধীনতা ৰক্ষাৰ কাৰণে যথেষ্ট শক্তি নেথাকিলে কোনোবা চৰকাৰে বিৰাট জৰুৰীকালীন অৱস্থাত নিজৰ অস্তিত্ব ৰক্ষা কৰিবলৈ যথেষ্ট শক্তিশালী হয়নে নহয়, বহুদিনৰ পৰা এইটো এটা ডাঙৰ প্ৰশ্ন হৈ আহিছে।
এই প্ৰশ্নসম্পৰ্কত আমাৰ গণৰাজ্যই বৰ্ত্তমান বিদ্ৰোহৰ এটা প্ৰৱল পৰীক্ষাৰ সম্মুখীন হৈছে। আৰু বিদ্ৰোহৰ সময়ত স্বাভাৱিক পদ্ধতিত প্ৰেচিডেণ্টৰ নিৰ্ব্বাচন বৰ সাধাৰণ কথা নহয়। বিদ্ৰোহৰ বিৰুদ্ধে আমাৰ অনুগত ৰাইজ সঙ্ঘবদ্ধ হৈ সৰ্ব্বশক্তি প্ৰয়োগ কৰিছে [ ৫৭ ] কিন্তু এই ৰাজনৈতিক যুদ্ধৰ ফলত তেওঁলোকৰ মাজত যেতিয়া ভেদাভেদৰ সৃষ্টি হব আৰু আংশিকভাবে নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰিব তেতিয়া তেওঁলোকৰ জানো পতন নহব?
কিন্তু নিৰ্ব্বাচন একান্ত প্ৰয়োজনীয়।
নিৰ্ব্বাচন নহলে স্বাধীন চৰকাৰ পাব নোৱাৰি আৰু যদি বিদ্ৰোহৰ ফলত আমি জাতীয় নিৰ্ব্বাচন পৰিহাৰ কৰিবলৈ অথবা স্থগিত ৰাখিবলৈ বাধ্য হওঁ, তেনেহলে বিদ্ৰোহী সকলে আমাক ইতিমধ্যে জয় কৰিছে আৰু ধ্বংস কৰিছে বুলি দাবী কৰাৰ যুক্তি আছে। নিৰ্ব্বাচনত সংগ্ৰাম কৰাটো মানুহৰ স্বভাব আৰু নিৰ্ব্বাচনৰ উদ্দেশ্য আৰু বিষয়বস্তুৰ লগত ইয়াৰ সঙ্গতি আছে। বৰ্ত্তমানৰ ক্ষেত্ৰত যিবোৰ ঘটনা ঘটিছে অনুৰূপ ক্ষেত্ৰতো তেনেবোৰ ঘটনা ঘটি থাকিব। মানুহৰ স্বভাৱৰ সলনি নহয়। বৰ্ত্তমানৰ জাতীয় নিৰ্ব্বাচনৰ এইবাৰৰ লোকসকলৰ তুলনাত ভবিষ্যতৰ যিকোনো বিৰাট জাতীয় পৰীক্ষাত আমি দুৰ্ব্বল বা সবল, মূৰ্খ বা জ্ঞানী ভাল আৰু বেয়া সকলোৰকমৰ মানুই সমানেই দেখিবলৈ পাম। গতিকে বৰ্ত্তমানৰ ঘটনাৱলীক প্ৰতিশোধ লব লগা ভুল হিচাবে নলৈ জ্ঞান অৰ্জ্জনৰ উপায় হিচাবে অনুশীলন কৰোঁ আহক।
কিন্তু অপ্ৰীতিকৰ আৰু অবাঞ্ছিত ঘটনাসত্ত্বেও নিৰ্ব্বাচনে আমাৰ মঙ্গলেই কৰিছে। ইয়ে প্ৰমাণ কৰি দিছে যে ৰাইজৰ চৰকাৰে প্ৰবল গৃহযুদ্ধৰ মাজতো জাতীয় নিৰ্ব্বাচন পাতিব পাৰে। নিৰ্ব্বাচন নোহোৱালৈকে এইটো সম্ভৱপৰ বুলি বিশ্বই জানিব পৰা নাছিল। আমি এতিয়াও কিমান সুস্থ আৰু শক্তিশালী তাকো এই নিৰ্ব্বাচনে প্ৰমাণ কৰি দিছে। ইয়ে দেখুৱাই দিছে যে আনকি একেটি দলৰে প্ৰাৰ্থীসকলৰ মাজত যিয়ে ইউনিয়নৰ প্ৰতি সৰ্ব্বাধিক অনুগত আৰু ৰাজদ্ৰোহৰ সৰ্ব্বাধিক বিৰোধী তেওঁ ৰাইজৰ সৰ্ব্বাধিক ভোট পাব পাৰে। নিৰ্ব্বাচনে এইদৰেও প্ৰমাণ কৰিছে, যুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত আমাৰ যিমান মানুহ আছিল এতিয়া তাতোকৈ বেছি মানুহ আছে। সোণৰ মূল্য আছে কিন্তু জীৱন্ত স্বাধীন আৰু স্বদেশপ্ৰেমিকলোকৰ মূল্য সোণতকৈ বেছি।
বিদ্ৰোহ এতিয়াও চলি আছে আৰু এতিয়া যিহেতু নিৰ্ব্বাচন সমাপ্ত হৈছে তেতিয়া জানো আকৌ উমৈহতীয়া স্বাৰ্থৰ হকে আমাৰ মাতৃভূমিক ৰক্ষা কৰিবলৈ উমৈহতীয়া প্ৰচেষ্টাত পুনৰ সংঙ্ঘবদ্ধ হব নোৱাৰে? মোৰ ফালৰ পৰা মই সকলোৰকমৰ বাধাবিপত্তি আঁতৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছোঁ আৰু কৰি থাকিমও। আজি যিমানদিন মই ইয়াত আছোঁ মই কাৰো বুকুত ইচ্ছা কৰি হুল বিন্ধি দিয়া নাই।
পুনৰ নিৰ্ব্বাচিত হোৱাৰ কাৰণে মোক ওলগণি জনোৱাত মই আপোনালোকৰ গভীৰ শলাগ লৈছোঁ আৰু মোৰ দেশবাসীক তেওঁলোকৰ নিজৰ মঙ্গলৰ অৰ্থে সুপথে পৰিচালনা কৰা কাৰণে ঈশ্বৰৰ ওচৰত কৃতজ্ঞতা স্বীকাৰ কৰিছোঁ। সেই বুলি নিৰ্ব্বাচনৰ ফলাফলত কোনোবাই হতাশ আৰু দুঃখিত হোৱাৰ কাৰণে মই অকনো দুখ পোৱা নাই।
মোৰ লগত যিসকলৰ মতানৈক্য নাই তেওঁলোকে মোৰ দৰে মোৰ লগত মতানৈক্য থকা সকলৰ প্ৰতিও অনুৰূপ মনোভাৱ জ্ঞাপন কৰিবনে?
আমাৰ সাহসিক সৈনিক আৰু নাবিক আৰু তেওঁলোকৰ নিৰ্ভীক আৰু সুদক্ষ অধিনায়ক সকললৈ তিনিবাৰ হৰ্ষধ্বনি কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাই মই মোৰ ভাষণৰ সামৰণি মাৰিলোঁ।
এগৰাকী মাকৰ পাঁচোটা লৰাই যুদ্ধত নিহত হয়। লিঙ্কনে তেওঁলৈ সহানুভূতি জানাই চিঠি দিয়ে। এই চিঠিখন যেতিয়া প্ৰকাশিত হৈছিল তেতিয়াৰ পৰা লোকসকলে যেনেকৈ অতি আগ্ৰহ আৰু শ্ৰদ্ধাৰে পঢ়িছিল বোধ কৰোঁ লিঙ্কনৰ আন কোনো চিঠিকেই তেনেকৈ পঢ়া নাছিল আৰু তেওঁৰ কোনো চিঠিয়েই তেনেকৈ বিখ্যাত হোৱা নাছিল।
যুদ্ধৰ বিভাগীয় দপ্তৰৰ মেচাছুচেটৰ এড্জুটেণ্ট জেনাৰেলে এখন ফাইলৰ পৰা মোক দেখুৱাইছে আপোনাৰ ৫ জন সুযোগ্য সন্তানে হেনো যুদ্ধত গৌৰৱেৰে প্ৰাণ বিসৰ্জন দিছে।
মই অনুভৱ কৰিব পাৰোঁ আপোনাৰ এই অপূৰণীয় ক্ষতিত আপোনাক মৌখিক সান্ত্বনা দিবলৈ যোৱাটো বৃথা। তথাপিও আপোনাক এই কথাৰেই সান্ত্বনা দিবলৈ বিচাৰিছোঁ যে তেওঁলোকে গণতন্ত্ৰ ৰক্ষাৰ হকে প্ৰান বিসৰ্জন দিছে।
মই ইয়াকেই প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ যেন পৰম পিতাই আপোনাৰ এই গভীৰ দুখ পাতলাই দিয়ে। অপুনি স্বাধীনতাৰ কাৰণে -  আপোনাৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বেছি মূল্যবান্ আৰু মৰমৰ বস্তু বলিদান দিছে -  এই মহান্ গৌৰৱৰ কথাই যেন আপোনাৰ সকলো দুখ পাহৰিবলৈ সহায় কৰে।
১৮৬৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মহিত এদিনাখন লিঙ্কনে এজন সাংবাদিকৰ লগত দেখা কৰে আৰু তেওঁ নিজ হাতে লিখা শিৰোনামাযুক্ত গল্প এটা প্ৰকাশ কৰিবলৈ দিয়ে।
যোৱা সপ্তাহত বৃহস্পতিবাৰে টেনেচীৰ দুগৰাকী মহিলা প্ৰেচিডেণ্টৰ লগত সাক্ষাৎ কৰে আৰু জন্চন্চ্ দ্বীপত যুদ্ধবন্দীহিচাবে আটক ৰখা তেওঁলোকৰ স্বামীদুজনক এৰি দিবলৈ অনুৰোধ কৰে। তেওঁলোকক শুক্ৰবাৰে আহিবলৈ কোৱা হয় আৰু সেইদিনা আহিলত শনিবাৰে আকৌ দেখা কৰিবলৈ কোৱা হয়। প্ৰতি সাক্ষাৎকাৰতেই মহিলা দুগৰাকীৰ এগৰাকীয়ে এই দৰে কৈছিল যে তেওঁৰ স্বামী হেনো এজনা ধাৰ্মিক মানুহ। শনিবাৰে প্ৰেচিডেণ্ট এই যুদ্ধবন্দী দুজনক এৰি দিবলৈ আদেশ দিয়ে আৰু সেই মহিলা গৰাকীক এইদৰে কয় -  "আপুনি কৈছে -  আপোনাৰ স্বামী এজনা ধাৰ্ম্মিক মানুহ। আপুনি যেতিয়া তেওঁক লগ পায় মোৰ কথা এইদৰে কব যে মই ধৰ্ম্মৰ বিচাৰক নহওঁ কিন্তু চৰকাৰে এজনে আনজনৰ শ্ৰমৰ ওপৰত খাবলৈ নিদিয়াৰ কাৰণে যিধৰ্ম্মই মানুহক সেই চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ শিকায় মোৰ বোধেৰে সেই ধৰ্ম্মই স্বৰ্গৰ দুৱাৰ মুকলি কৰি নিদিয়ে।
১৮৬৫ চনৰ ৪ মাৰ্চ্চৰ দিনা লিঙ্কনে ২য় বাৰ প্ৰেচিডেণ্ট হিচাবে শপথ গ্ৰহণ কৰি তেওঁৰ ২য় উদ্বোধনী ভাষণ দিয়ে। যদিও যুদ্ধ চলিয়েই আছিল, তাৰ মাজেৰে জয়ৰ আশা সুনিশ্চিত হৈ উঠিছিল, আৰু যিসকল এদিনাখন তেওঁৰ শত্ৰু আছিল 'কাৰোপ্ৰতি হিংসা পোষণ নকৰি আৰু সকলোৰে প্ৰতি সদ্ভাৱ লৈ' তেওঁলোকক লিঙ্কন আকৌ ইউনিয়নলৈ ওভোতাই আনিবলৈ আশা কৰিছিল। এই চমুভাষণটোয়ে লিঙ্কনৰ মহত্বৰ পৰিচয় দিয়ে।
বাৰৰ দৰে দীঘল ভাষণ দিয়াৰ কোনো কাৰণ দেখা নাই। তেতিয়াহলে আমি কি পন্থা অনুসৰণ কৰিম তাৰেই অলপ বিশদ বিৱৰণী দি এটা বিবৃতি দিয়াটো বোধকৰোঁ সমুচিত। যোৱা চাৰি বছৰ ধৰি প্ৰতিটো জৰুৰী বিষয়ত যিবোৰ ঘোষণা জাৰী কৰা হৈছে আৰু যিবোৰ সমস্যাই এতিয়াও চৰকাৰৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিয়েই আছে আৰু জাতিৰ শক্তি সম্পূৰ্ণৰূপে নিমগ্ন কৰি ৰাখিছে, তেনে ক্ষেত্ৰত আজি নতুন কিবা দঙি ধৰিবলৈ একো নাই। আমাৰ শক্তিৰ অগ্ৰগতি যাৰ ওপৰতেই আন আন সকলোৰে মূলতঃ নিৰ্ভৰ কৰে তাৰ কথা মোৰ দৰে আপোনালোকেও ভালকৈয়েই জানে। মোৰ বিশ্বাস এই অগ্ৰগতি যুক্তিযুক্ত আৰু সন্তোষজনক আৰু সকলোৰে পক্ষে উৎসাহজনক। ভবিষ্যৎসম্পৰ্কে অতি উচ্চ আশা কৰোঁ যদিও এই বিষয়ে কোনো ভবিষ্যৎবাণী কৰিব লোখোজোঁ।
চাৰিবছৰ আগতে আজিৰ দিনত সকলোৰে মনত গৃহযুদ্ধৰ আশঙ্কা এটাই দেখা দিছিল। সকলোৰে ইয়াক ভয় কৰিছিল আৰু ইয়াৰ পৰা হাত মাৰিবলৈ বিচাৰিছিল। বিনাযুদ্ধে ইউনিয়নক ৰক্ষা কৰাৰ নীতিকে সাৰোগত কৰি যেতিয়া এই ঠাইতেই প্ৰথম উদ্বোধনী ভাষণ দি আছিলোঁ সেই সময়তেই বিনাযুদ্ধে ইউনিয়নক ধ্বংস কৰি দিবলৈ চহৰত বিদ্ৰোহীসকল ঘূৰি ফুৰিছিল আৰু আপোচ আলোচনাৰ দ্বাৰা দেশখনক বিভক্ত কৰিবলৈ বিচাৰিছিল। দুয়োদলেই যুদ্ধৰ বিৰোধী আছিল কিন্তু তাৰে এটা দলে জাতিক বচাই ৰখাতকৈ যুদ্ধহে কৰিব আৰু আনটোৱে জাতিক ধ্বংস হবলৈ দিয়াতকৈ যুদ্ধহে কৰিব। এনেকৈ যুদ্ধৰ আৰম্ভ।
সম্পূৰ্ণভাবে ফলিওৱা নাই ঈশ্বৰৰ অভিপ্ৰায় কোনেও বুজিব নোৱাৰে।
কারো প্ৰতি বিদ্বেষ পোষণ নকৰি আৰু সকলোৰে প্ৰতি সদ্ভাৱ ৰাখি ন্যায়পথত অবিচলিত থাকি আমাবোৰ অসমাপ্ত কাম শেষ কৰিবলৈ আগুৱাই যাওঁ আহক; জাতিৰ ক্ষতস্থান বান্ধি দিওঁ আহক আহক যিসকলে দেশৰ মঙ্গলৰ হকে যুদ্ধত প্ৰাণ বিসৰ্জন দিছে তেওঁলোকৰ বিধবালোক মাউৰা লৰাছোৱালীবোৰৰ যত্ন লওঁ আহক। ইয়াকেই কৰিলে আমাৰ মাজত আৰু সকলো জাতিৰ মাজত প্ৰকৃত শান্তি, চিৰস্থায়ী শান্তি প্ৰতিষ্ঠাত সফলকাম হবও পাৰোঁ।
লিঙ্কনক প্ৰশান্ত আৰু সংযত দেখা গৈছিল, কিয়নো লিঙ্কনে তেতিয়া গভীৰভাৱে চিন্তা কৰিছিল কেনেকৈ কাৰো মনত কষ্ট নিদিয়াকৈ সকলোৰে সম্বন্ধ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিব পাৰি। যুদ্ধজয়ৰ বিষয়ে তেওঁ একোকে কোৱা নাছিল বুলি ধৰিব পাৰি, কিন্তু সম্মুখত কি কি কাম কৰিবলগীয়া আছিল তাকেহে বেছিকৈ কৈছিল। কোনেও জনা নাছিল যে লিঙ্কনে যি কাম কৰোঁ বুলি সেই নিশাত আত্মোৎসৰ্গ কৰিলে তাৰ ঠিক তিনিটা কালনিশাৰ পিছতেই তেওঁ আততায়ীৰ গুলীত প্ৰাণ বিসৰ্জন দিব। এইটোৱেই তেওঁৰ শেষ ৰাজহুৱা ভাষণ।
আমি আজি এই সন্ধিয়া গেটে খাইছোঁ শোকত অভিভূত হৈ নহয় -  আনন্দোৎফুল্ল হৈহে। পিটাচ্বাৰ্গ আৰু ৰিছমণ্ডৰ পৰা অপসাৰণ আৰু প্ৰধান বিদ্ৰোহীদলৰ আত্মসমৰ্পণৰ পৰা যি ন্যায়সঙ্গত আৰু দ্ৰুত শান্তিপ্ৰতিষ্ঠাৰ আশা দেখিবলৈ পোৱা গৈছে তাৰ বাবে আমি সকলোৱে অতি আনন্দলাভ কৰিছোঁ। এই আনন্দৰ মাজত যাৰ আশীৰ্ব্বাদতহে সকলো সম্ভৱ তেওঁৰ কথা পাহৰি যোৱাটো উচিত নহব। জাতীয় ধন্যবাদ জ্ঞাপনৰ দিবস এটা পালনৰ ব্যৱস্থা কৰা হব ধৰিছে আৰু সেইমতে ঘোষণা কৰি জনাই দিয়া হব।
জাতীয় শক্তিৰ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা -  সংগঠন যি বিষয়লৈ আমি প্ৰথমৰ পৰাই চিন্তা কৰি আহিছোঁ তাৰ কথা এইবোৰ নতুন সাফল্যই আমাক দকৈ চিন্তা কৰিবলৈ সোৱঁৰাই দিছে। এই কাম নানা বাধা-বিঘিনিৰে ভৰপূৰ। ভিন ভিন স্বাধীন জাতিৰ ভিতৰত হোৱা যুদ্ধ এখনৰ দৰে এইবোৰ বিষয় আলোচনা কৰিবলৈ আমাৰ তেনে কোনো ক্ষমতাপ্ৰাপ্ত অনুষ্ঠান নাই। কোনো এজন মানুহৰেই আন কোনো মানুহৰ হকে বিদ্ৰোহ পৰিহাৰ কৰাৰ ক্ষমতা বা অধিকাৰ নাই। আমি কিছুমান বিশৃঙ্খল আৰু মিলহীন উপাদান লৈহে কাম আৰম্ভ কৰিব লাগিব। আমাৰ নিচিনা ৰাজভক্ত মানুহসকলৰে যে সংগঠনৰ ধৰণধাৰণ আৰু উপায় সম্পৰ্কে মতানৈক্য ঘটে এইটো কম লাজৰ কথা নহয়।
এই বিষয়ত আমি সকলোৱে একমত যে ইউনিয়নৰ পৰা তথাকথিত বিচ্ছিন্ন ৰাজ্যসমূহ ইউনিয়নৰ বাস্তৱ সম্পৰ্কৰ পৰাও আঁতৰি গৈছে আৰু এই চৰকাৰৰ একমাত্ৰ উদ্দেশ্য হল আকৌ সেইবোৰ ৰাজ্যক বাস্তৱ সম্পৰ্কলৈ ঘুৰাই লে অহা। মই বিশ্বাস কৰোঁ, এই কামটো অকল সম্ভৱেই নহয় দৰাচলতে সহজ এই ৰাজ্যসমূহ ইউনিয়নৰ লগত থাকক বা নেথাকক। পুনৰমিলন যেতিয়া হৈছে, তেতিয়া আৰু অতীতৰ বিচ্ছেদৰ কথা ভবাৰ সকাম নাই। এইবোৰ ৰাজ্য আৰু ইউনিয়নৰ মাজত উপযুক্ত বাস্তৱ সম্পৰ্ক পুনৰ স্থাপন কৰাত আমি যথাসাধ্য চেষ্টা কৰোঁহঁক। এই যত্ন কৰোঁতে প্ৰত্যেকেই এই কথাত নিজৰ অভিমত ভালদৰে খটুৱাব লাগিব যে যথাৰ্থতে এইবোৰ ৰাজ্যক বাহিৰৰ পৰা আনি ইউনিয়নভুক্ত কৰা হল নে [ ৬৩ ] ৰাজ্যবোৰ কাহানিও ইউনিয়নৰ পৰা ওলাই যোৱা নাছিল বুলি ধৰিলৈ উপযুক্ত সাহায্য দিয়া হল।
১৮৬৫ চনৰ ১৪ এপ্ৰিল -  জীৱনৰ শেষ দিন লিঙ্কনে ভালেমান চিঠি আৰু স্মাৰকপত্ৰ লিখিছিল। ইয়াৰে এখন হল জেনাৰেল জেমচ্ এইচ্ ভান এলেনলৈ লিখা।
প্ৰিয় মহাশয়,
মই মোৰ বন্ধুবৰ্গৰ পৰামৰ্শ লবলৈ আৰু যথাযথ সতৰ্কতা অৱলম্বন কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিছোঁ। আপোনাৰ ভাষাত কবলৈ গলে সকলো ৰাজ্যই মিলিজুলি হৃদয়ত হৃদয় মিলাই হাতত হাত মিলাই ঐক্যবদ্ধভাবে ইউনিয়নক পুনৰ স্থাপন কৰাত মই যি চেষ্টা কৰিব পাৰোঁ তাত আপোনালোকৰ নিচিনা ৰক্ষণশীলসকলৰো সমৰ্থন পাম বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়াত মই আপোনাক ধন্যবাদ জনাইছোঁ।
এ, লিঙ্কন।
প্ৰতিকৃতিটোকেই শিল্পীয়ে তেওঁৰ তুলিৰে ফুটাই তুলিবলৈ বিচাৰিছে।
আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই লেখা পাবলিক ড'মেইনৰ অন্তৰ্গত কাৰণ এই লেখা বা কৰ্ম হয় আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ফেডাৰেল চৰকাৰৰ (চাওকঃ 17 U.S.C. 105)।
অদৃশ্য শ্ৰেণীঃ
স্থায়ী সূত্ৰ (লিংক)
এই পৃষ্ঠাটো শেষবাৰৰ কাৰণে ১৫ অক্টোবৰ ২০২০ তাৰিখে ০৮ঃ৪৫ বজাত সলনি কৰা হৈছিল।
লিখনিসমূহক্ৰিয়েটিভ কমন্স এট্ৰিবিউশ্যন/শ্বেয়াৰ-এলাইক অনুজ্ঞাপত্ৰৰ আওতাভুক্ত; ইয়াৰ লগত অন্য পদ প্ৰযোজ্য হ'ব পাৰে। ব্যৱহাৰৰ চৰ্তাৱলীত বিস্তাৰিত ভাবে চাওক।
