ԶԲՈՍԱՇՐՋԱՅԻՆ ԱՌՑԱՆՑ ԱՄՐԱԳՐՄԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐԸ ՀՀ ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅԱՆՈԼՈՐՏՈՒՄ21-րդ  դարում  թվային  մարքեթինգի  ու  բիզնեսի  առցանց  առաջխաղացումըհամարվում  են  բիզնեսի  տեսանելիության  և  արտադրողականության  բարձրացմանկարևոր գործիք։
  Վերջին քսան տարիների ընթացքում համացանցի և թվային տեխնոլոգիաների  զարգացումը  հանգեցրել  է  մասնագիտացված  կայքերի  և  համանունբջջային  հավելվածների  ստեղծմանը։
   Վերջիններս  ստեղծվել  են  հասարակականկյանքի  տարբեր  ոլորտների,  այդ  թվում  նաև՝  զբոսաշրջության  համար։
   Դրանց  առաջին պտուղները համարվում են «Apple» ընկերության «App store»-ը և «Google Play Market»ը, որոնք այս պահին ներառում են 1․2-1․3 մլն բջջային հավելվածներ։
  Զբոսաշրջությանոլորտի  վերջին  տարիների  ուսումնասիրությունները  ցույց  են  տալիս,  որսմարթֆոնների դերը գնալով մեծանում է այս ոլորտում։
  Սմարթֆոնների ներխուժումըորոշակիորեն ազդում է մարդու վրա՝ ստեղծելով մարդկային նոր թվային վար-քագիծև  սովորույթներ։
   Այդ  սովորություններն  ու  սովորույթները  չեն  շրջանցել  նաևզբոսաշրջային  պահանջները,  ավելին,  ստեղծվել  են  զբոսաշրջությանը  և  դրածառայությունների կատարմանը նպաստող հավելվածներ և կայքեր։
 «App  Store»-ի  և  «Play  Market»-ի  ծրագրերի  մեջ  զբոսաշրջությանը  վերաբերողհավելվածներն  ըստ  ներբեռնման  հաճախականության  գտնվում  են  7-րդ  տեղում՝ կազմելով 4․61 % (ըստ «Statista» կայքի 2015 թ. տվյալների)։
 Խաղեր Կրթություն Բիզնես Հասարակական կյանք Ժամանց Կոմունալ ծառայություններ Զբոսաշրջություն Գրքեր Դիագրամ 1.  Ամենաշատ ներբեռնվող հավելվածներն ըստ «Statista» կայքիչվաճառվածՆերկայումս տեղեկտվական համակարգերի կիրառումն աստիճանաբար մեծանում էզբոսաշրջության  ոլորտում։
   Դա  ապացուցում  է  նաև  այն  փաստը,  որ  զբոսաշրջությունն այսօր գտնվում էհամացանցի միջոցով ապրանքների և ծառայությունների  իրացմանհնգյակում,  իսկ  որոշ  տվյալներով՝  անգամ  եռյակում։
 Սկզբնականշրջանում համացանցի միջոցով ապրանքների վաճառքը որոշ ավիաընկերություններմշակել են կապի միջոցների վրա ծախսերի  կրճատման և ամրագրման ծառայությանաշխատակիցների ծանրաբեռնվածության կրճատման նպատակով։
  Դեռևս 20-րդ դարիկեսերին  ի  հայտ  եկավ  խնդիր՝  կապված  տրանսպորտային  միջոցների  տեղերիայնպիսի  բաշխման  հետ,  որը  կհանգեցներ  ժամանակի  նավազագույն  ծախսի՝կրճատելով  տոմսարկղերի  մոտ  առաջացած  մարդկային  կուտակումները։
   Խնդիրըհատկապես  սուր  էր  արտահայտվում  օդային  տրանսպորտի  դեպքում,  քանի  որժամանակինյուրաքանչյուր  տոմս  նշանակում  էր  օդանավի  ոչամբողջական  տեղավորում,  հետևաբար  նաև՝  ֆինանսական  զգալի  կորուստներ։
 Մյուս  կողմից,  այս  կամ  այն  չվերթի  ժամանակ  ազատ  տեղերի  մասին  օպերատիվտեղեկատվություն  ստանալու  անհնարինությունը  թույլ  չէր  տալիս  տուրօպերատորներին տոմսի՝ նախօրոք ամրագրման պայմաններում կազմելու բարդերթուղիներ։
 Իամրագրմանմեքենայացվածհամակարգ,(զբոսաշրջայինկազմակերպության  կամ  զբոսաշրջիկի)  համար  կհեշտացներ  և  կարագացներերթուղիներիկազմակերպությանընտրությունը՝ ըստ գնային և այլ պայմանների։
  Միանշանակ այդ ժամանակ ապագանանդրազգային  ամրագրման  համակարգերինն  էր,  հատկապես,  որ  բացի  տոմսերիամրագրման  հնարավորությունից,  ինտեգրվեցին  նաև  այլ  ծառայություններներկայացնող  կազմակերպություններ։
   Սակայն  ցանկացած  երկրի  համար  կարևոր  էարտասահմանյան կազմակերպությունների կողմից երկրի ներքին շուկայի գրավմանկանխարգելումն  ու  ֆինանսական  արտահոսքի  կասեցումը։
   Դա  է  պատճառը,  որկարևորև  աշխատելարտասահմանյան  կազմակերպությունների  հետ  արդեն  համագործակցությանհարթակում  և  պայմաններում  [1]։
   Ազգային  ամրագրման  համակարգից  օգտվելըվերջնական սպառողի համար արդյունավետ է, քանի որ՝ գործընթացը,  փոխադրմանունենալ  ամրագրմանսեփականհամակարգավիատոմսերիհայտեկավպահանջստեղծելուստեղծմանորըվերջնականսպառողիէ1.  Ներկայացված  ծառայություններն  ավելի  ցածր  գին  ունեն,  քան  գլոբալ  համակարգերի դեպքում՝ ի հաշիվ ցածր միջնորդավճարների։
 2.  Զբոսաշրջիկների  համար  ներկայացվում  է  առավել  մեծ  տեղեկատվություն  ևծառայությունների ընտրության բազմազանություն։
 Սեփական  ամրագրմանկազմակերպության  ևընդհանրապես երկրի համար արդյունավետ է, քանի որ ստեղծում է հետևյալ հնարավորությունները՝ համակարգունենալըo աշխատանքների  ավտոմատացում(հաշվետվությունների,  վիճակագրությանավտոմատ կազմում),o ֆինանսական ռեսուրսների կենտրոնացում,o գործունեության կառավարման օպերատիվություն,o մարքեթինգային գործունեության պլանավորում,o տեղական  զբոսաշրջային  այլ  կազմակերպություններին  իրենց  ծառայություններն անվճար ներկայացնելու հնարավորություն,կամ  այն  ապրանքիo զբոսաշրջային  այսնկատմամբ  պահանջարկիվերլուծություն [2]։
 Զբոսաշրջության  համար  նախատեսված  առցանց  հավելվածների  ու  կայքերիմասին  խոսելիս  պետք  է  նշել,  որ  դրանք  ստեղծվել  են  զբոսաշրջային  տարբեր  ծառայությունների  համար,  հետևաբար,  ներկայացնում  են  զբոսաշրջային  արդյունքիստեղծման  առանձին  տարրեր  (միասնական  արդյունք  ներկայացնող  համակարգերըբավական  քիչ  են)։
   Համակարգերը  ստեղծված  են  զբոսաշրջության  հետևյալ  բաղադըրիչների համար՝Տարածում Փորձարկում Ամրագրում Պլանավորում Նպատակի սահմանում Դիագրամ 2․Առցանց հարթակում ներկայացվող զբոսաշրջային առաջարկի կենսացիկլ`արտահայտված մակարդակներովԱռաջին  մակարդակը  կապված  է  անձի՝  առցանց  որևէ  աղբյուրից,  կայքից,բլոգներից  կամ  հավելվածներից  ոգեշնչվելու  հետ։
   Այս  համակարգերն  ու  հավելվածները նախատեսված են մարդու գիտակցության մեջ առաջացնելու զբոսաշրջայինկարիք  կամ  պահանջ։
   Առավել  հաճախ  այս  շարքում  են  Մուրադ  Օսմանի,  ԴանՖլայինգ Սոլոնի, Լիլիս թրեվլ փլենսի, Դը Բլոնդ Աբրոադի և այլ ճանապարհորդների ևճանապարհորդական բլոգները։
 են՝Երկրորդ  մակարդակում  են  այն  կայքերը,  որոնք  նախատեսված  են  ապագազբոսաշրջիկին  ծառայության  ընտրության  հարցում  որոշակիորեն  կողմնորոշելուհամար։
   Դրանցիցկայքերը։
 Երրորդ  մակարդակն  ամենաբազմազաննեն  ավիատոմսերի,հյուրանոցների և գիշերակացի այլ միջոցների, տուրերի, մեքենաների վարձույթի և այլծառայությունները։
  Հենց այս սեկտորի հիման վրա են ստեղծվում հիմնական կայքերնու բջջային հավելվածները (cheapflights, expedia, airtickets, wego, skyscanner, aviasales, booking,hotel.com, trivago, airbnb, agoda, opentable, tablein և այլն)։
 է։
   ԱյստեղՉորրորդ  մակարդակն  առցանց  ամրագրված  ծառայության  փաստացի  ստուգումն  է։
   Իսկ  ահա  վերջին՝հինգերորդ  մակարդակը,ներկայանում  է  որպես  տպավորություններով  կիսվելու  առցանց  հարթակ՝  հնարավորություն  ընձեռելով  հաճախորդին այս կենսացիկլով անցնելու համար [3]։
  Մեր հիմնական շեշտը տվյալ դեպքումդրվում է երրորդ մակարդակի համակարգերի վրա։
 Ընդհանուր առմամբ, առցանց համակարգերի ներմուծումը զբոսաշրջային շուկաև  առհասարակ  կյանքի  այլ  ոլորտներ,  նորարարություն  է՝  իր  վերջնարդյունքով,  որըներկայանում է նոր ձևավորված կամ կատարելագործված ապրանքի տեսքով։
 Բջջային հավելվածների և կայքերի օգտագործումը և դերը զբոսաշրջության մեջարտահայտվում է հետևյալ փաստերով՝1.  Այսօր  նախքան  ճանապարհորդության  մեկնելը,  մարդիկ  15  %  տեղեկատվությունը  ստանում  են  առցանց  համակարգում  մշտադիտարկման  որոշ  աշխատանքներիրականացնելով  (համեմատում  են  գները,  կարդում  մեկնաբանություններ,  հարցադրումներ ուղղում առցանց հարթակներում)։
 2.  Մարդկանց  միայն  30  %-ը  ավիատոմսերի  կամ  հյուրանոցների  ամրագրումներնիրականացնում են առցանց հարթակում՝ օգտվելով տարիների բավականին մեծ փորձունեցող կայքերից կամ համանուն բջջային հավելվածներից։
 3.  Կրճատում  է  փաստաթղթաշրջանառությունը.  առավելություն  և  օգնություն  էհատկապես  այն  մարդկանց  համար,  ովքեր  մշտապես  մոռանում  են  իրենց  ամրագըրված փաստաթղթերը։
  Առցանց համակարգի ամրագրումներն արդեն իսկ պահվումեն[4]։
 Առցանց  ամրագրումների  համակարգը  հնարավորություն  է  տալիս  հավաքել  ծառայությունները  մեկ  ընդհանուր  տանիքի  տակ։
   Ծրագրավորողները  և  զբոսաշրջությանմասնագետները հսկայական աշխատանք են կատարում իրենց կայքերը կամ բջջայինհավելվածներն  առավելագույնսդարձնելուհամար։
 Զբոսաշրջության  և  մասնավորապես  զբոսաշրջային  ձեռնարկության  համարառցանց ամրագրման համակարգերի առկայությունը՝համապատասխանհեռախոսներումներկայանալիմրցունակբաժնումուկամկայքի➣Կրճատում  է  հեռավորության  և  տարածքային  տեղաբախշման  խնդիրները(այսինքն  թույլ  չի  տալիս,  որ  սերվիսային  ձեռնարկությունները  կուտակվեն,օրինակ՝  քաղաքների  կենտրոնական  հատվածում)։
   Այսպես,  Երևան  քաղաքիկենտրոնական  որոշ  փողոցներ,  ներառյալ՝  Թումանյան,  Սայաթ-Նովա,  Նալբանդյան,  հայտնի  են  զբոսաշրջային  մեծաքանակ  գործակալություններով,մինչդեռ ծրագրավորման ընկերությունների կուտակումներ գրեթե տեսանելի չեն։
 Չէ՞ որ ամեն ինչ կատարվում է առցանց հարթակում և տեղադիրքի խնդիր չկա։
 ➣Կրճատում  է  ընտրությանը  տրամադրվող  երկար  ժամանակը  (փողոցից  փողոցընկնելու փոխարեն կարող ենք հաշված ժամերի ընթացքում հասցնել 10-ից ավելիզբոսաշրջային ձեռնարկությունների առաջարկներ ուսումնասիրել)։
 ➣Հնարավորություն  են  տալիս  մեկ  հարթակում  ներկայացնելու  զբոսաշրջայինամբողջական առաջարկ։
 ➣Կրճատում  են  հաճախորդ-աշխատակից  կենդանի  շփումը,  ինչը  հնարավորություն է տալիս խուսափելու հնարավոր լարվածությունից և կոնֆլիկտներից։
 ➣Հնարավորություն կա կայքի կամ բջջային հավելվածի ադմինիստրացիոն բաժնիցկատարել  մարքեթինգային  այնպիսի  աշխատանքներ,  որոնք  էապես  ազ-դում  ենփաթեթի  կամ  ցանկացած  այլ  ծառայության  գովազդի  ու  պոտենցիալհաճախորդների վրա։
 ➣Հնարավորություն    է  տալիս  աշխատանքով  ապահովել  նվազագույնը  3  թիմի՝զբոսաշրջության, ծրագրավորման և թվային մարքեթինգի (SMM) մասնագետների։
 Ներկայացված զբոսաշրջային առցանցԿայքիանվանումըծառայություններՏեղավորման(հյուրանոց), սննդի (ռեստորան)Տեղավորման (հյուրանոց, հոսթել, հյուրատուն,B&B, բնակարան) + բջջային հավելվածներ Android ևIOS համակարգերի համարՏեղավորման(հյուրանոց, հյուրատուն), սննդի(ռեստորան), փոխադրման (ավտովարձույթ,մեքենայի պատվեր), տուրփաթեթներ+բջջայինհավելվածներ Android և IOSհամակարգերիհամարՏուրփաթեթներ+ բջջայինհավելվածներ Android ևIOS համակարգերիհամարՏուրփաթեթներՏեղավորման(հյուրանոց, հյուրատուն),փոխադրման(ավտովարձույթ, մեքենայիպատվեր), ժամանցային (միջոցառումներ),տուրփաթեթներՀասանելի է միայն զբոսաշրջային ագենտներիհամարԱրտագնա և ներգնա տուրփաթեթներօnewaytour.amԱրտագնա և ներգնա տուրփաթեթներԱղյուսակ 1.  ՀՀ-ում գործող զբոսաշրջային առցանց ամրագրման հայկական կայքեր և բջջայինհավելվածներԴիտարկենք և վերլուծենք հետազոտական հարցումների արդյունքները՝ ուսումնասիրելով  նախ  առցանց  ամրագրման  համակարգ  ունեցող  զբոսաշրջայինկազակերպությունների  և  ծրագրավորման  ընկերությունների  մոտեցումները։
   Հարցումն  իրականացվել  է  նախապես  մշակված  հարցերի  հիման  վրա՝  նպատակունենալով  բացահայտել  վերոնշյալ  կազմակերպությունների՝  ամրագրման  համակարգեր  ստեղծելու  և  կիրառելու  շարժառիթներն  ու  արդյունավետությունը։
 Ինչո՞ւ որոշեցիք ստեղծել առցանց ամրագրման համակարգ • Ամրագրման համակարգն արդեն կար, մենք դուստր ձեռնարկություն ենք • ՀՀ-ում չկար առցանց ամրագրման համակարգ, որը ամրագրման 100 % հաստատում է տրամադրում հենց ամրագրման պահին • Բիզնեսի առաջընթացը և ապագան տեսնում ենք հենց առցանց համակարգում • Ցանկանում էինք տուրիստական շուկա բերել նոր ծառայություն և դրանով տարբերվել մրցակիցներից, քանզի բոլորս էլ քաջատեղյակ ենք, թե ինչ մրցակցային պայքար է այսօր տուրիստականների մեջ Գրաֆիկ 1. Ամրագրման կայքերի պատասխանատուների պատասխաններըԱմրագրման ո՞ր տեսակն է գերակշռում Ձեր կազմակերպությունում Օնլայն համակարգի միջոցով Ռեալ հաճախումներով Գրաֆիկ 2. Ամրագրման կայքեր ունեցող կազմակերպություններում ամրագրում կատարելուտարբերակների համեմատական պատկերՄինչ օրս եղած ամրագրումների թիվը համակարգում • Չենք կարող տրամադրել տվյալ ինֆորմացիան • Հստակ ինֆորմացիա կարող են տալ մեր ծրագրավորողները, այս պահին չունենք տվյալ Գրաֆիկ 3. Զբոսաշրջային կազմակերպությունների ամրագրման կայքերիպատասխանատուների պատասխանները ամրագրման վիճակագրության մասինԿա՞ն արդյոք ամրագրումներ այլ երկրներից Այո Ոչ Գրաֆիկ 4. Արտասահմանյան ամրագրումների առկայությունըԱմրագրումներից ստացվող եկամուտն արդեն գերազանցու՞մ է կատարված ծախսերին Այո Մասամբ Ոչ Գրաֆիկ 5.  Ամրագրման կայքերում ֆինանսական արդյունավետության պատկերՀայաստանը,լինելովՏՏՀետազոտության  արդյունքները։
 ոլորտումհաջողություններ  գրանցած  երկիր,  որտեղ  մեծ  թափով  զարգանում  է  նաև  զբոսաշրջությունը,  ամրագրման  համակարգերի  ոլորտում  ևս  արձանագրել  է  մեծ  ձեռքբերումներ,  մասնավորապես՝  ստեղծվել  են  զբոսաշրջային  մի  շարք  կազմակերպություններ,  որոնք  արդեն  ստեղծել  և  կիրառում  են  իրենց  ծառայությունների  ևապրանքների  առցանց  ամրագրման  համակարգերը՝  կայքերը  և  բջջային  համանունհավելվածները։
   Սա  շատ  մեծ  քայլ  է  զբոսաշրջության  ոլորտում,  սակայն  հարցին,  թեորքանով են այս համակարգերն արդյունավետ գործում, կպարզենք հետազոտությանարդյունքների վերլուծության շնորհիվ։
 Հայաստանի  Հանրապետությունում  զբոսաշրջային  առցանց  ամրագրմանհամակարգերը  ներդրվել  են  վերջին  տասնամյակում։
   Իրենց  բնույթով,  եթե  դիտենքնորարարության  կենսացիկլի  տեսանկյունից,  զբոսաշրջությանը  վերաբերող    համակարգերի  10-ից  7-ը  գտնվում  են  «շուկայում  ներդնելու»  փուլում,  կամ  էլ  մասամբթևակոխել են «առևտրայնացման և դիֆուզիայի փուլ»։
  Մինչդեռ մեր ուսումնասիրությունների  ընթացքում  պարզ  դարձավ,  որ  ընդամենը  մի  քանի  ընկերություն  են  հաջողանցել  այս  2  փուլերը  և  այժմ  շատ  հանգիստ  և  «թմրած»  գտնվում  են  ռուտինացմանփուլում։
  ՀՀ-ում առկա մարդկային ներուժը  մեծ հնարավորություն է ընձեռում համագործակցելու  օրեցօր  զարգացող  երկու  բնագավառների  հետ։
   Հաշվի  առնելով  ՀՀ-իհաստատուն ու հաջող փորձը ՏՏ աշխարհում և հիմք ընդունելով ՀՀ զբոսաշրջությանհամար նպաստավոր պայմանները՝ մեկը մյուսի հետևից ստեղծվում են «խելացի» և ՏՏզբոսաշրջութային արդյունքներ, որոնցից են նաև ամրագրման համակարգերը։
 Հարցվողներին  բաժանել  ենք  2  խմբի՝  համակարգը  ծրագրավորողների  և  վարչականանձնակազմի,  իսկ  մյուս  խմբում՝  ներքին  շուկայի  սպառողների։
   ՀՀ-ում  այսօր  իրենցառցանց  ամրագրման  համակարգն  ունեն  ստորև  ներկայացվող  զբոսաշրջայինընկերությունները  (և  որպես  ֆրանչայզինգային  համակարգով  գործող,  բայց  առցանցամրագրման համակարգ ունեցող 2-3 ընկերություն)։
 Հետազոտության  շրջանակում  իրականացված  հարցմանը  մասնակցել  ենզբոսաշրջային  և ծրագրավորման երեքական ընկերություններ։
  Առցանց համակարգըստեղծողների  միջին  վիճակագրական  տեսանկյունից  ամրագրումներն  ունենում  ենորոշակի  արդյունք,  սակայն  լիովին  չեն  հավասարեցնում  կատարված  ծախսերը  ևստացվող  ակնկալիքներն  ու  արդյունքները։
   Դրական  արդյունք  է  նաև  արտերկրիցամրագրելու  հանգամանքը։
   Սա  նշանակում  է,  որ  ամրագրման  հայկական  որոշբրենդներ նախադրյալներ ունեն միջազգային շուկայում հետագայում իրենց դրսևորելու  համար։
   Ամեն  դեպքում,  մեր  երկրում  դեռևս  փոխադարձ  անվստահություն  կասպառնողների  հետ  փոխհարաբերություններում։
   Ամրագրման  առցանց  համակարգըենթադրում  է  ամենօրյա  պարբերական  ստուգումներ,  հատկապես՝  հյուրանոցայինհամարների գների տատանման ընթացքում, պահանջում է ուղիղ կապ զբոսաշրջայինմենեջերի,  կայքով  կամ  բջջային  հավելվածով  զբաղվող  մասնագետի  և  հյուրանոցիվարչական կազմի կամ էլ առցանց համակարգի հետ։
  Ուստի նպատակահարմար է, որզբոսաշրջային կայքով կամ հավելվածով զբաղվեն համապատասխան որակա-վորումունեցող  մասնագետներն  ու  ճիշտ  ժամանակին  ստուգեն  առկա  հարցումները։
   Բայցքանի  որ  ծառայություններ  մատուցող  ձեռնարկությունների  բյուջեն  անսպառ  չէ,ուստի առաջանում է ժամանակի և «պոտենցիալ» հաճախորդների կորուստ։
 Ամենապարզ  ամրագրման  համակարգը,  որը  պարունակում  է  պարզորոշգործառույթը, սկսվում է 2000-25000 ԱՄՆ դոլարից։
 Քանի որ մեզ անհրաժեշտ է ունենալ համակողմանի պատկեր, այդ  նպատակովհարցում  է  անցկացվել  սպառողների  շրջանում՝  պարզելու  առցանց  ամրագրմանհամակարգերից  օգտվելու  ցուցանիշների,  բավարարվածության  և  զբոսաշրջայինծառայություններից  օգտվելու,  ինչպես  նաև  տվյալ  տարբերակից  հրաժարվելուպատճառների մասին։
 Սեռ Արական Իգական Գրաֆիկ 6.  Հարցվողների սեռային պատկերՏարիք 51 և ավելի Գրաֆիկ 7. Հարցվողների տարիքային պատկերԳերադասում եք զբոսաշրջային ծառայություններ (տուր փաթեթ, հյուրանոցային համար և այլն) ամրագրել տեղում՝ այցելելով կոնկրետ կազմակերպություն, թե՞ առցանց տարբերակով Ամրագրում կատարել տեղում Առցանց տարբերակով Գրաֆիկ 8. Հարցվողների՝ ծառայություններից օգտվելու տարբերակի նախընտրությունԸնդհանրապես օգտվե՞լ եք զբոսաշրջային ծառայությունների առցանց ամրագրման համակարգերից (օրինակ՝ առցանց ամրագրել հյուրանոցային համար, տուր փաթեթ, ավտովարձույթ ևն) Այո Ոչ Գրաֆիկ 9. Հարցվողների՝ առցանց ամրագրման համակարգերից օգտվելու պատկերԵթե այո, ապա գոհ ե՞ք մնացել Այո Մասնակի Ոչ Գրաֆիկ 10. Հարցվողների՝ առցանց ամրագրման համակարգերից օգտվելու արդյունքներիպատկերԵթե չեք օգտվել, ապա ի՞նչ պատճառով Առիթ չի եղել Ռեալ շփման արդյունքում կորցնում ենք ավելորդ ժամանակ,տարածություն թանկագին զբոսաշրջության ժամանակից Ունեցել եմ ժամանակի ավելորդ կորուստ`սպասելով պատասխանի Գերադասում եք մարդկային շփում Ձեր նախընտրած ոչ բոլոր զբոսաշրջային կազմակերպություններն են ընձեռում առցանց ամրագրման հնարավորություն Ցանկացած պահի չունեք հնարավորություն առցանց ամրագրում կատարելու Չեք տիրապետում առցանց ամրագրման համակարգերից օգտվելու ձևերին Չեք վստահում էլեկտրոնային վճարման համակարգերի աշխատանքին Չեք վստահում առցանց ամրագրման համակարգերի աշխատանքին Գրաֆիկ 11.Հարցվողների՝ առցանց ամրագրման համակարգերից չօգտվելու պատճառներըվերլուծություն։
   ՎերլուծելովՀետազոտության  արդյունքներիհարցմանարդյունքները,  ստացել  ենք  հետևյալ  պատկերը՝  հայ  սպառողների  շրջանում  բավականին  լավ  պատկեր  ունենք  առցանց  ամրագրման  համակարգերից  օգտվելու  հետկապված։
   Այդ  են  փաստում  հարցվածների  գրեթե  կեսը,  ովքեր  օգտվել  են  համակարգից։
   Բացի  այդ,  օգտվողների  կեսից  ավելին  գոհ  է  մնացել  տվյալ  համակարգերիաշխատանքից,  մնացյալ  գերակշռող  մասը  գոհունակությունը  արտահայտել    է  «մասամբ»  պատասխանը  նշելով։
   Սակայն  չենք  կարող  չնկատել  նաև  դժգոհ՝  հարցվածների  15.6  %  մասին,  ովքեր  մատնանշում  են  այս  ոլորտում  առկա  խնդիրները։
   Հարցվածների  մյուս  կեսը,  ովքեր  չէին  օգտվել  առցանց  ամրագրումից,  առաջնայինպատճառ են նշել առցանց ամրագրում իրականացնելու դեպքում մարդկային շփմանբացակայությունը։
   Հետևություն՝  հայ  սպառողի  համար  շատ  կարևոր  է  մարդկայինգործոնը։
 Հաջորդ  պատճառն  առցանց  ամրագրում  իրականացնելու  անկարողությունն  է,որն առաջին հերթին կապված է տվյալ կայքերի համակարգը խրթին ներկայացնելու ևգործնական  տեղեկատվություն  չտրամադրելու  հետ։
   Առկա  է  նաև  անվստահություններկայացված համակարգերի գործունեության հետ կապված։
  Այս ամենից կարող ենքեզրակացնել,  որ  հայ  սպառողը  դեռևս  նոր  է  հարմարվում  ավտոմատացված,  առանցանմիջական  շփման  համակարգերին,  հետևաբար,  չի  վստահում  աշխատանքին,  իսկխնդիրների դեպքում՝ անմիջական հետադարձ կապին։
 Եզրակացություն։
   Առցանց  ամրագրման  համակարգերի  դերի  համակողմանիվերլուծությունը  զբոսաշրջության  ոլորտում  ցույց  է  տալիս,  որ  զբոսաշրջության  և  ՏՏոլորտի հաջող փոխհամագործակցությունը կարելի է համարել 21-րդ դարի լավագույնձեռքբերումներից  մեկը։
   Օրեցօր  զարգացող  տեղեկատվական  տեխնոլոգիաները  ևզբոսաշրջային  պահանջմունքները  համադրվում  են  երկրագնդի  ցանկացած  երկրում,որտեղ  կա  դրանց  ստեղծման  անգամ  ամենաչնչին  պայմանը։
   Նորագույն  առցանցհամակարգերը  հնարավորություն  են  տալիս  զբոսաշրջային  ընկերություններին,ինչպես  նաև  հյուրընկալության  ինդուստրիայի  երեք  բաղադրիչներին  ավելի  հստակեցնել  առաջարկվող  ծառայությունները,  առցանց  հատուկ  գործիքների  միջոցովընտրել  պոտենցիալ  սպառողների  շուկա,  ընդ  որում,  առանց  լքելու  սեփականտարածքը (ինչն իրական կյանքում կապված է մեծ գումարների հետ)։
  Առցանց համակարգի  դերը  ճիշտ  գնահատողներն  արդեն  իսկ  հասկանում  են,  որ  պետք  չէ  զբոսաշրջային ծառայություն մատուցող ընկերությունը պարտադիր լինի քաղաքի կենտրոնական  հատվածում,  որպեսզի  ունենա  հաջողություն  (դրանով  ստեղծելով  տեղաբախշման  հետ  կապված  խնդիրներ),  ընդհակառակը,  ճիշտ  և  արդյունավետ  ստեղծված առցանց ամրագրման համակարգերի, թվային մարքեթինգի և հանրային կապերիարդյունքում  կարելի  է  հասնել  արդյունավետ  և  շոշափելի  արդյունքի,  կրճա-տելզբոսաշրջիկի և ձեր միջև հեռավորությունը, ավելացնել զբոսաշրջիկի ունեցած ազատժամանակը։
   Մեր  երկրում,  ցավոք,  ակներև  է  հասարկության  կողմից  որոշակիանվստահ  վերաբերմունքը  առցանց  ամագրումների  համակարգի  հանդեպ։
   Մարդիկվախենում  են  կորցնել  գումար,  չեն  կարողանում  օգտվել  տեխնիկապես,  չունենբավականաչափ  տեղեկատվություն  կազմակերպության  առցանց  գործունեությանմասին  և  այլն։
   Առցանց  հարթակների  օգտագործումը  որքանով  նպաստում  է  աշխատակցի հետ ուղղակի շփման նվազեցմանը, այնուամենայնիվ, հանգեցնում է ոլորտումմասնագետների  պահանջարկի  նվազեցման։
   Բացի  դրանից,  շատ  զբոսաշրջայինգործակալությունների  կողմից  ստեղծված  ամրագրման  համակարգերն  ուղղակի  չենաշխատում սուղ բյուջեի և որակավորված մասնագետների կողմից մշակված ոչ ճիշտպրոյեկտների  արդյունքում։
   Հետևաբար,  հետազոտության  արդյունքում  եզրահանգում ենք, որ մեր հետազոտական աշխատանքի շրջանակներում առաջ քաշված վարկածը մասնակիորեն ժխտվում է։
 Հետազոտական  աշխատանքի  արդյունքում  ի  հայտ  եկած  խնդիրների  լուծմանհամար առաջարկում ենք՝1․  առցանց  ամրագրման  յուրաքանչյուր  համակարգ  ունենա  իր  գործառույթներիցօգտվելու  մասին  պատմող  առավելագույնը  մեկ  րոպեանոց  ինտերակտիվ  տեսանյութեր։
 2․  Հետևողական  լինել  համակարգերի  նկատմամբ,  մշտապես  իրականացնելպարբերական ստուգումներ, կապի մեջ լինել ծառայությունը վաճառող կամ առաջարկող  ընկերության  հետ,  «խելացի»  վիճակում  պահել  համակարգում  աշխատող  մասնագետների թիմը։
 3․  Որոշակի  բյուջե  առանձնացնել  հանրային  կապերի  համար  և  չբավարարվելմիայն կայքեր և հավելվածներ ստեղծելով։
 4․  Հայկական  առցանց  ամրագրման  միասնական  բրենդը  միջազգային  շուկադուրսբերելու նպատակով մշակել ճիշտ ռազմավարություն։
 ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ[1] https։
 //works.doklad.ru/view/zXGb-_5tu2Y/3.html(дата обращения։
  28․03․2019).[4]https։
 //www.academia.edu/35481025/The_implications_of_new_technologies_on_travelhabits(Accessed ։
  09․03․2019)։
 ՏիրացույանՓայլուհի, ՄկրտչյանՍեդաԶԲՈՍԱՇՐՋԱՅԻՆԱՌՑԱՆՑԱՄՐԱԳՐՄԱՆՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐԸՀՀԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅԱՆՈԼ ՈՐՏՈՒՄԲանալի բառեր`ամրագրում, առցանց համակարգ, առցանց հարթակ, զբոսաշրջությանոլորտ, գործունեության ավտոմատացում, զբոսաշրջային արտադրանք, ՏՏ և սմարթտուրիզմ, տեղեկատվության գործիքներ։

Աշխատանքում  ուսումնասիրվել  և  վերլուծվել  է  ՀՀ  զբոսաշրջային  կազմակերպություններում  գործող  առցանց  համակարգերի  արդյունավետությունը,  գնահատվել է եռակողմ մոտեցմամբ՝ գործող հիմնական կողմերի՝ զբոսաշրջային կազմակերպությունների  և  համապատասխան  բաժնի  պատասխանատուների,  ծրագրավորման  ընկերությունների  և  զբոսաշրջային  արտադրանքի  սպառողների  ընդգըրկմամբ։
   Հետազոտության  արդյունքում  պարզվել  է,  որ  տեխնոլոգիական  մեծ  ներուժ  ունեցող  Հայաստանն,  այնուամենայնիվ,  հասարակության  անվստահությունը  չեզոքացնելու  նպատակով  զբոսաշրջային  ոլորտում  ստեղծված  առցանց  հարթակների  «զարգացման  ճիշտ  ռազմավարության»  կարիք  ունի։
   Կատարված  եզրակացությունների  արդյունքում  վերոնշյալ  խնդիրների  լուծման  համար  ներկայացվում  են  համապատասխան առաջարկներ։
