Prամանակակից արձակի ներքին դեմքերից մեկը `Դիանա Համբարձումյանը, ինքնատիպ արձակագիր, հրապարակախոս, գրականագետ, լավ գնահատված մշակութային գործիչ, հայ և օտարազգի ընթերցողին քաջածանոթ իր թարգմանական անհամեմատելի գործունեությամբ:   Քննարկելով կյանքի խճճվածությունները ՝ անհաշտ հաշտությամբ, հեռու հավակնոտ մտքերից, գրողը վիճում է ճշմարիտ, գեղեցիկ, հոգատար արժեքների համար ՝ ոչ որպես անպտուղ ժամավաճառ, և ոչ էլ համոզված, որ նա անգերազանցելի է:  Արձակագիրն անհնազանդ ու հնաոճ մտքեր ունի:  Գրիչ, որը բացահայտում է մեր ժամանակի խնդիրների թերությունները, տեսանելի դարձնում երկրային ցավն ու վիշտը, ցույց է տալիս վաճառքի սնանկությունը, պատրաստված է ճշմարիտ խոսքի ուժով:  Նրա յուրաքանչյուր աշխատանք ուսումնասիրում է առկա սոցիալական խնդիրները և բացահայտում մարդկային հարաբերությունների նոր շերտեր:  Գրելով ինքնարտահայտման միջոց ՝ Դիանա Համբարձումյանը բազմիցս անդրադարձել է արվեստի գործերի և հոդվածների, տարբեր տարիների հարցազրույցների և ակնարկների այս խնդիրներին ու խնդիրներին:   Հարցազրույցներում նրա պատասխանները լրացնում են միմյանց ՝ ներկայացնելով գեղագիտության ոչ միայն արձակը, այլև հուզիչ-զարգացնող բնույթը: «Մարդը, որը հայտնվում է ժամանակի հավերժական միջանցքում, իր մահվան և ծննդյան մի պահի միջև, ուզում է անմահանալ իրեն ՝ գեղեցկությանը փոխանցվելու գեղեցկությամբ», - գրում է գրականագետ henենյա Քալանթարյանը [1,218]:   Գեղեցկության և կատարելության ձգտելով ՝ Դիանա Համբարձումյանը ձգտում է բացահայտել մարդկային խնամքն ու ճշմարտությունը, արտացոլել իր կյանքի փորձն ու գիտելիքները արվեստի գործերում, հասնել ճշմարտության եզրին մարդկանց ճանապարհով ՝ մերժելով շինծու և գաջած գրականությունը: Դիանա Համբարձումյանը, թերթելով անասելի բարդություններով լի ժամանակակից իրականության սոցիալական և հոգատար շերտերը, արտասովորն արտասանելու կարողությամբ, անդրադառնում է մարդու և ազգային գոյության հիմքերի բացահայտմանը ՝ բարձրաձայնելով իր ցավալի մտքերը, որոնք բերում են ուղերձը և թիրախը, երբեմն աղտոտված ընտանեկան սրբազան բարքերով: երբեմն պատնեշով `իրականի և երեւակայականի միջև:  Ընտանիքը բնության գլուխգործոցներից մեկն է: Դա հայ ժողովրդի բացարձակ սրբությունն է, ավանդույթների, սովորույթների, շատ այլ հատկությունների կրողը և հաղորդողը, իրավունքների և պարտականությունների օջախը, փոխադարձ պատասխանատվությամբ ձևավորված միություն ՝ իր անվերապահ օրենքներով և կանոններով:  Դա ազգային դիմագիծն ու դիմագիծն է կրողը: Սիրով ու երջանկությամբ ողողված ընտանիքում ամուսիններն ու կինն են նրանք, ովքեր չեն խախտում աշխարհի հավասարակշռությունը միմյանց հանդեպ իրենց պարտքի և պատասխանատվության զգացումով: Դիանա Համբարձումյանը «Արաբի» վերնագրում համանուն պատմության հերոսն է:   Երգը, լինելով ամուր ստեղծագործություն, առանձնանում է հոգեբանական արդարացումով, յուրահատուկ կառուցվածքով, համոզիչ հոգեվերլուծական նկարագրություններով:   «Գրողը ուշադրություն է հրավիրում մարդկանց բարոյական վարքի, նրանց մեղքերի մեղքերի վրա, որի պատճառով պատմությունը դառնում է ճակատագիր« Աստծո կողմից սահմանված պատիժ »[3]:  Բացի այս հատկություններից, երկինքն առանձնանում է հետաքրքիր քրոնոտոպիկ անցումներով:  Պատմության ներկան սկսվում է սիրված մարդու ՝ հուսահատության մեջ ապրող Արամբիի որոնումից: Նա քայլում է դռնից դուռ ՝ առանց պարկեշտության ու ամոթի մասին մտածելու, քայլում է տնից տուն ՝ անընդհատ բախելով դուռը ՝ հույս ունենալով գտնել իրեն սիրած ու կորցրածին: Ըստ ռուս գրականագետ Ա.Բ.Եսինի: «Խնդիրն այն է, թե ինչու է hanհանը հասնում ինքն նվաստացման: այն ունի սոցիալ-մշակութային ենթատեքստ, որն արտահայտվում է պատիվը և ներքին արժանապատվությունը հաստատելու, կամավոր ծառայությունը չընդունելու կամ մերժելու գաղափարի մեջ» [4,41]:   Տներից մեկում բնակվող Արշոյի այն հարցին, թե ով եք դուք, ի՞նչ եք ուզում, պատմության հերոսը պատասխանում է. Ես արաբ եմ: Նա ասաց, որ ինքը ամուսնացած է, մի կին, որը գնացել էր տղամարդու մոտ:   «Դուք անուն չունե՞ք»:  - Արշոյի հարցին պատասխանում են որոշակի հոդվածով ՝ որպես անձնական անունով հնչող պատասխան: «Ես արաբ եմ»: Այնուհետև, ներկայացնելով համապարփակ, տիպիկ գործողություններ, գրողն անդրադառնում է այնպիսի խնդիրների ստեղծմանը, խնդիրներ, ինչպիսիք են օրինաչափությունները, գործողությունները, հոգեբանությունը, գաղափարախոսությունը, ոճային խնդիրները, արվեստը:   Երգի սյուժեն հեռու է սովորականից:  Սա մարդու մութ ու անտեսանելի խորքում կատարվածի բացահայտումն է, որի «պեղումները» գրողին տանում են դեպի հերոսի վարքի հղումները: Դիանա Համբարձումյանը ստեղծում է գեղարվեստական ​​պատկերագրության ինքնատիպ նմուշներ: «Եթե ես իմանայի, որ ներողություն կխնդրեմ, կներեի ձեզ, կվազեի, ծնկաչոք կբռնեիք ձեր պատկերի առաջ և կբացեի ձեռքերս ու կխնդրեի, բայց ես գիտեմ, որ իմ արածը խոզ էր, որին դուք ներում եք ինձ, ես չեմ ների»: [2]  Folkողովրդական իմաստության գիրքը ՝ Աստվածաշունչը, ասում է. «Եվ եթե կինը չի ուզում գալ քո ետևից, ապա դու անպարտելի ես» [5,25]: Գեղարվեստական ​​խոսքի իրականացման սկզբնական սկզբունքի համաձայն. Դ. Մարդկային գոյությանը բնորոշ հավերժական խնդիրները ուսումնասիրելով ՝ Համբարձումյանը հայտնաբերում է տիեզերական հոգու արտացոլումը ՝ հավերժության մեջ ամեն ինչ պայմանավորելով սիրով, ինչը աշխարհը փրկելու խորհրդավորության բանալին է: ,  Գրողի աշխարհայացքը բացահայտում է նյութի գեղարվեստական ​​նշանակության տարբեր համադրություններ ՝ ներկայացնելով իրադարձությունների հաջորդական զարգացումը, դիտելով այն ֆիլմում, իսկական շոշափելի, որն ունի գեղագիտական ​​և բարոյական յուրահատուկ ազդեցություն ընթերցողի վրա:   Կյանքի բնույթը մարդկային հույզերով կշռելու միտումը հանգեցնում է արձակագրի փիլիսոփայական ընկալմանը, որ բոլորի հոգում բաբախում է աշխարհը, սերը հավասարակշռող ոգին: «… Turանոթ խառնաշփոթ… Ինչո՞ւ… Ո՞վ կարող է բացատրել, թե ինչպես է ամեն ինչ սկսվում:  Ի՞նչ անուն կարող են տալ դրան: Տառապանք, վիշտ, խղճահարություն, նվիրվածություն, ինքնամոռացություն, կամ ասում են ՝ սեր, սեր, որովհետև նրանցից ոչ մեկը բոլորը միասին չեն, կամ դա ինչ-որ գրողի հասցրած ցավ է, որից հնարավոր չէ բուժել, մարդկությունը չի հորինել: ամեն ինչ, որը սպանում է դրա գործը: որպեսզի կարողանաք ապահովագրել ինքներդ ձեզ ապագա բոլոր ինֆեկցիաներից, ձեռք բերել անձեռնմխելիություն և փրկվել… »[2]: Պատմության իսկական իրադարձությունների տիրույթում գրողը ստեղծում է կերպարի վարքի որոշակի դրսեւորումներ, որոնք բացահայտում են նրա աշխարհիկ զգացմունքները: - Արաբ աղջիկ, - շշնջաց նա ինքն իրեն, - ի՞նչ ես կորցրել այս խավարի ու ցրտի մեջ այս անհայտ դռների մոտ:  Հիմա շունը բնից դուրս չի գալիս, դու այնքա՞ն գլխիկոր ես, որ ճանապարհ ես ընկնում ու գնում ուր որ աչքդ կտրի: Հը, հետ գնա, հենց ոտքդ կախես, գլխիդ մի փորձանք կգա, շտապի՛ր, շտապի՛ր: »[2]: Հերոսի բարոյահոգեբանական նկարագիրը, գիտակցական խոսքի միջոցով կատարված ներխուժումները փաստացիորեն հիմնավոր համոզիչ և տեսանելի գեղարվեստական ​​միջավայր են ստեղծում, չնայած ընթերցողին անտեղյակ է արաբական ամուսնական հարաբերությունների բարդության, երջանկության փաստի մասին: կամ դժգոհ ընտանիքի հատակին: (խանդը, որը սերը արտահայտելու միջոց է. «Հիմա տեսնո՞ւմ եք, ով է թակարդում նրան իր իմաստուն մտքերով» [2]:  Անկշիռը դառնում է տեսիլքը, մարգինալ հավատքի դրդապատճառը, որն ապացուցում է սերն ու նվիրվածությունը): Ընթերցողը զգում է գլխավոր հերոսի զարգացումը, Արամբիի տառապանքը, ցավը և սիրային շղթան:  Բարոյական և հոգեբանական, փիլիսոփայական և գեղագիտական ​​հարցերը սերտորեն փոխկապակցված են Դիանա Համբարձումյանի պատմության մեջ, ինչպես իրական կյանքում: Կյանքի և սիրո մասին մտքերը կարծես թե ինքնաբուխ են հոսում, սակայն Դիանա Համբարձումյանը ամուր է պահում դրանց ընդարձակման աղբյուրը, այն օգտագործում է աշխարհայացքի և մարդկության իր տեսանկյունից, գրականության դերի ընկալումից:  Խղճի և մտքի պայքարում նա գոհ է, որ հնարավորություն ունի գտնել իր սիրելիին, որի միջոցով գրողը, իր կարեկցանքով և ապաշխարությամբ, հերքում է կնոջ հոգու տառապանքը ՝ «աստիճանաբար տեսանելի դարձնելով մտածողության նոր որակը գրական նոր սերնդի »[2,195]: Կինը ստեղծող և ստեղծող է ոչ միայն որպես մայր, որպես ցեղի գենետիկ ծածկագիրը պահապան և փոխանցող, այլև հիմք ազգի պահպանման, ընտանիք ստեղծող առաքյալի, հանուն որի սեր երբեմն զոհաբերվում է:  Արշոյի խոսքերը Վաչագան Բարիկյանին `շատ խոսուն են ընտանիքի գոյության առումով: «Արդյո՞ք այդ տիկինը դուրս եկավ ձեր տնից, և ես ասացի.« Դուք ուշքի եկաք, մի կին կբերեք, այս տունը կարգի բերեք, որպեսզի տան հոտ ունենա »: [2]     Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Արաբի» աշխատանքը կանանց հոգեբանության և ինքնագնահատականի բոլորովին այլ վերլուծություն է:    Թե՛ ծավալով, թե՛ բովանդակությամբ, նույն վերնագրերով երկու տարբեր գործերում քննվում են բոլորովին այլ դարաշրջաններում ժամանակ առ ժամանակ գոյություն ունեցող տարբեր խնդիրներ, որոնք գրողների տարբեր դիտարկումներ են, տեսակետների տարբեր մեկնաբանություններով, կորուստների յուրահատուկ մեկնաբանություններով:    Շիրվանզադեի վեպում իրադարձությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարի երկրորդ կեսին, երբ կային դաժան պարտականություններ, որոնց կատարումը խիստ պարտադիր էր յուրաքանչյուր անձի համար:  Պատիվը ենթադրում է հետաքրքրությունից բարձր զգացողություն: Այդ անհատի գործունեությունը, հասարակության մեջ նրա դիրքը կապված է հասարակության կողմից ընդունելի բարոյականության բարձր ոլորտների հետ ՝ նրա սոցիալական արժեքի ցուցիչ:  Պատվի մեջ արտահայտվում է մարդու սոցիալական հոգեբանությունը:  Ամուսնության հարցը սոցիալական և բարոյական կարգ է, ուստի տիրապետման և գնահատման եզակի չափանիշները:  Վեպի սյուժեից պարզ է դառնում, որ Վարվարան աղջիկ չէ, այլ ամուսնացած կին, արաբ, որը համարձակորեն թողեց իր անբարոյական, անբարոյական ամուսնուն: «Ի՞նչ պետք է անի խեղճ Վարվառան: Նրանք տարան, բռնությամբ ամուսնացրին անօգուտ, խեղված մարդու հետ և ասացին.« Տուժիր նրա ձեռքում, ուզես թե չուզեիր, տառապիր »[7, 246]:   Ամուսինը միայն կնոջ հետ էր կապված:  Նրա ու Վարվառայի միջեւ ոչ մի մտավոր կապ չկար:  Ընտանիք է ստեղծվում `արտաքին դրդապատճառների և նախապայմանների հիման վրա (հայրական կամք, կարողության նկատառում, երիտասարդ կրքի շրջապատ և այլն):   Feelingsգացմունքների և հույզերի հոգևոր աշխարհը ամայացել է ՝ տրվելով հոր հորդորներին ՝ առանց սիրելու և ատելու:   Անբարո վարք ունեցող փեսան խորամանկ է, նա երկու անգամ ամուսնացավ հանուն շահույթի:  Նա քեռու միակ ժառանգն է: Իր ժառանգությունը ձեռք բերելուց հետո նա անձնատուր է անառակ հաճույքներին: Դերասանուհու հետ նա փախչում է Օդեսա ՝ դժգոհ դարձնելով երիտասարդ կնոջը:   Մյուս կողմից ՝ բռնակալելով դստեր ինքնազոհողության և հարգանքի զգացմունքները ՝ բռնակալ հայրը եսասիրաբար ոչնչացնում է դստեր երիտասարդությունը:   Համեստությունն ու գեղեցկությունը հանձնվում են ժամանակակից հարգանքին:   Բայց ի՞նչ կարող է անել Ռոստոմյանը, երբ լսում է իր հոր անսասան ձայնը, երբ կարդում է Աստվածաշնչի ներշնչված համարները: «Ոչ մեկի հետ մի նստիր, - ... կամ, - արաբ կնոջ կինը կապված է իր օրենքով» [7, ​​282, 283]:  Սա դարավոր ավանդույթի Օրենքի անքակտելի կապն է:  Այսպիսով, Վարմառայի գլխին դամոկլյան սրի պես կախված են երկու հզոր սպառնալիքներ ՝ հասարակությունն ու կրոնը:  Էվանկուն, ցավալի արցունքներով ողողված գիշերները, չկարողացան ներկայացնել իրեն հուսահատ վիճակը, որը նրան անկողին է գցում ՝ հանգեցնելով նրա մահվան:  Սառը, անսիրտ կանոնների, սնահավատ հասարակության պատճառով Վարվարան այլևս սիրելու իրավունք չունի, ավելին ՝ նա զրկված է այդ իրավունքից, հասարակության ահավոր խստության և կամայականության պատճառով խլվում է անհատական ​​ազատությունը, նա ստիպված է ընդունել այն, ինչը զզվելի է, ինչը խանգարում է երջանկությանը:   Եվ հասարակությունն իրավունք կունենա՞ բեռի բեռը նետել սիրով լի երիտասարդ, հաստլիկ կնոջ ուսերին ՝ ապրել ու ստեղծագործել անսահման հարստությամբ:   «Ռոստոմյան և Վարվարեզ սենսացիան սիրալիր տնային տնտեսուհու դստերը հայտնի բամբասող հասարակության սեփականությունն է ՝ գաղտնի անհավատարիմ, չարամիտ, նախանձ և ամբարտավան Կատոն» ՝ ավելացնելով մեկը հինգից »[8, 355]: դառնում է, դա Ալ. Երկու Շիրվանզադեում էլ Մինաս Կիրիլիչը, հասկանալով, որ ատելի ամուսնու հետ հաշտվելը և վերապրելը աղջիկների ուժերից վեր է, հուզական զգացմունքների մարտը վերջ տալը, հասարակության կարծիքը բավարարելը, պահանջում է, որ աղջիկը ապրի եկեղեցու հետ ամուսնացած ամուսնու հետ: Ահա, թե որքանով է ազդեցիկ հասարակական կարծիքի ազդեցությունը անհատի սոցիալական հոգեբանության վրա: «Վ Վարվառան, գրկելով իր հոր ոտքերը, աղերսալի հայացքով նայում էր նրա կատաղի դեմքին s հողաթափի ծայրով հարվածում էր աղջկա կրծքին… գոռում էր… գնա, ես աղջիկ եմ… Նա մահացավ ինձ համար, օh, եթե նա մեռներ այլոց տարիքը »[7, 273]: Բռնակալ հասարակական կարծիքը ջնջում է անհատի մեջ, ոչնչացնում ամբողջ անկախությունը, իսկ աղջիկը լուծում է հոգու մեջ փչող երկընտրանքը հանուն իր հոր պատվի ՝ զոհաբերելով անձնական երջանկությունը:    Ալ. Irամանակի բարքերի ազդեցության տակ ստեղծված Շիրվանզադեի անձնական ողբերգության պատկերը դառնում է մի ամբողջ սոցիալական խավի բազմակողմանի բարոյահոգեբանական ոլորտի նկարագրություն և ունի պրագմատիկ փիլիսոփայության վրա հիմնված մշակութային առաքելություն:    Ավարտելով աշխատանքների բովանդակային քննությունը `անհնար է խոսել Դիանա Համբարձումյանի« Արաբ »պատմվածքի լեզվական առանձնահատկությունների մասին: Դիանա Համբարձումյանի պատմվածքում բառը կարող է օգտագործվել:   Մենք հետեւում ենք գործողությունների զարգացմանը նրա նրբանկատորեն ընտրված, երբեմն նաև ստեղծված ասացվածքների, ասացվածքների, արտահայտությունների և երկիմաստ բառերի միջոցով ՝ լեզվի տարբեր շերտերի կիրառմամբ:  Անհատական ​​լեզվական միավորները դառնում են պատմության այդ մասը լրացնելու, հաղորդավարին բերելու եզակի միջոցներ: Հեղինակի նպատակն է ոչ միայն նկարագրել և պատկերացնել կատարվածը, այլ որպես նկարիչ ներկայացնել մարդկային դրամա ՝ պատկերելով հոգեկան վիճակների ազգակցական կապը և գործողությունների ճշտությունը լեզվական միջոցների ինքնաստեղծ ստեղծմամբ:  Արտահայտությունները, որոնք ներկայացնում են փիլիսոփայական մտորումներ, առօրյա կյանքին և ապրելակերպին բնորոշ ասացվածքներ, խոսակցական ոճին բնորոշ, ստեղծում են պատկերի, միջավայրի և իրադարձությունների բնորոշ պատկերներ ՝ բառին հուզական գույն հաղորդելով, միևնույն ժամանակ նպաստելով մտորումների և հակիրճության:    Ֆոլկլորային շատ առածներ կան, որոնք այլաբանորեն են արտահայտում մարդկային մտքերի գաղափարները, օրինակ, օրինակ ՝ ձիով, ձի եմ փնտրում, օh, մի թող ավանակը մեռնի, գարուն կգա, դու առվույտ կուտի, ի՞նչ եք կորցրել հիմա և ցրտին: անհայտ դռան մոտ, հիմա շունը դուրս է գալիս բնից, քանի գլուխ ունես, որ ճանապարհ ես ընկել ու գնում ես ուր էլ տեսնես, որտե՞ղ է այժմ շտապում ժամանակակից Հեղնարը, փրկչի առաքելությունն է սպառված տարբերակ, նստեք գահին, որպեսզի շուտով բախտը գա ձեզ շուտով, բոլորը ավազի կտավ են, նրանք զարդարում են ձեր կյանքը, որպեսզի այն միանգամից դժոխք դառնա և չքվեարկեք, լացելու ժամանակը կգա, հիմա դա ձեզ կհավաքի, այնպես որ թափահարեք խճաքարերը, շոշափեք նրանց, հա, դա անշունչ կյանք է, ում կարիքն ունի, բարեգործությունը ձեր հիմնական գործն է, կամ դուք այս գործն անում եք ձեռքով:    Գոյություն ունեն իրողություններ, մարդկային մտքեր և գաղափարներ, ուղղակիորեն առանց առանց այլաբանական միջնորդության: Օ Oh, եթե խուլ ես, խուլ ես, այնպես որ հավաքիր մեջքի պայուսակը, փակիր նախշավոր երազանքներդ ու մի քվեարկիր, տղա ես, ցույց տուր դեմքդ, ասա ասելիքդ, թե չէ թիկունքից կխփես, ով կարող է չէ՞  Նա տղամարդ չէ (ուսուցողական խոսք), տղամարդու ամենափոքր պարտքը երջանկությունն է, ինչը, եթե չի անում, պատիժ չի սահմանվում, տեսեք ՝ արդյո՞ք նա այժմ ընկնում է ծուղակն իր իմաստուն մտքերով, չի մեռնում, Ես դարձա մուրացկան, փրկչի առաքելությունը վաղուց սպառված տարբերակ է, և նա արաբ է (բարդ նախադասություն է, առաջին բաղադրիչը վերցված է, սովորական նախադասությունը հակադրություն է ստեղծում ասացվածքին, ունի դերանունի իմաստ. բառը կամ արտահայտությունը օգտագործվում է այլ բառի փոխարեն, որի հետ այն ունի տրամաբանական, պատճառահետեւանքային կապ), չնայած լավ է գնալ այս մարմնավաճառի աշխարհում: միտք, ուսուցողական բնույթի):   Գոյություն ունեն բազմաթիվ առօրյա, խոսակցական ոճի բանավոր միավորներ ՝ արտահայտություններ, որոնք ազգային մտածողության լեզվական միավորներ են, որոնց շնորհիվ արտահայտվում են տվյալ մարդկանց բարքերն ու սովորույթները, կյանքն ու ապրելակերպը, ինչպես նաև նրանց բնորոշ մտավոր, հոգեբանական խառնվածքն ու կենսաբանությունը: -փիլիսոփայություն:  Դրանք արտահայտում են յուրաքանչյուր անհատի ազգային մտածողությունը և այս առումով նպաստում են լեզվի ժողովրդականությանը:   Օրինակ ՝ հիմա եկել է, դեղ ու դեղ է առաջարկում, վաղը էդպես չի լաց, որքան էլ լացես, դիմակը չի հանի, ասես ինքը ոտ ընկածը չլիներ ու ձեռքերն այսօր: Բարեգործության սնանկ սեփականատիրոջ նման նրանք նույնպես խուսափում են բարեգործության սովորական հաճախորդից (փոխաբերական պատկեր), քանի որ բարեգործությունը դարձել է վճարովի:   Լացելու ժամանակը կգա, հիմա այն ձեզ կհավաքի (արտահայտություն ՝ հիմնված փոխաբերական պատկերի վրա):  Տեքստում կա օքսիմորոնի կամ հակաթույնի օրինակ `վճարովի բարեգործություն:  Ըստ պրոֆ. Լ. Ըստ Եզեկյանի, դրանք «շարահյուսական կառույցներ են ՝ կազմված տրամաբանորեն անհամատեղելի հասկացություններից ՝ տարբեր բառերով և պարունակելով հակադիր տարրեր» [9, 238]:    Այսպիսով, անդրադառնալով Ալեքսանդր Շիրվանզադեի և Դիանա Համբարձումյանի նույն վերնագրով երկու աշխատություններին ՝ մենք փորձեցինք ներկայացնել Արաբիի բարոյահոգեբանական տարբեր տերմիններ, կորուստների յուրօրինակ մեկնաբանություններ գտնել երկու գրողների տարբեր տեսակետների պրիզմայի միջով, որոնք տարբեր են: աշխարհայացքներ բոլորովին այլ կշիռներով:         Այնուամենայնիվ, երկուսն էլ Ալ. Շիրվանզադե կամ Դ. Դրանք Համբարձումյանին տեսանելի են դարձնում անչափելի ՝ սեր և նվիրվածություն, որը դրվում է հավատքի շերտի վրա և դառնում է աշխարհայացք ՝ իրենց ժամանակի սոցիալական և առօրյա հանգամանքներին հարմարվելու կամ չհարմարվելու միջոց: ԱՌԱԱՐԿՈՒՄ 1. Քալանթարյան JA հղումներ:  Այո՛  «Angանգակ -97» հրատարակչություն:  2002 թ.  231 էջ: 2. Գրական թերթ:  12 մարտի, 2004 թ.  (2746) 5 էջ: 3. Քալանթարյան JA Հայ ժամանակակից գրականության ուրվագծեր:   Այո՛ «Angանգակ -97» հրատարակչություն:   2006 թ.  208 էջ: 5. Հին և Նոր Կտակարանների «Աստվածաշունչ» գիրք: Պոլիս:  Ա.Հակոբ Բոյաջյան տպարան:  1896 թ.  4424 էջ: 6. Շիրվանզադե Ալեքսանդր:  Երկրորդ հատոր:  Այո՛  «Սովետական ​​գրող»: 1986 թ.  309 էջ: 7. Հայկական վեպի պատմություն (19-րդ դար):  Այո՛  ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն: 2005 թ.  593 էջ: 8. Եզեկյան Լ.Կ. Հայոց լեզվի ոճաբանություն (դասագիրք): Այո՛  Երջանի պետական ​​համալսարանի հրատարակչություն:   2003 թ.   375 էջ: ։

Թե՛ ծավալով, թե՛ բովանդակությամբ երկու տարբեր երկերում քննվում են  Ալ.  Շիրվանզադեի  ու  Դիանա  Համբարձումյանի  նույնանուն  «Արամբի»  խորագիրը  կրող  գործերը  (վիպակ,  պատմվածք)։
   Բացահայտվում  են  բոլորովին  այլ  դարաշրջաններում ու ժամանակներում գոյություն ունեցող այլակերպ խնդիրներ, որոնք  երկու  գրողների այլատեսակ դիտարկումներն են,  հայացքների այլ  ըմբռնումներով և կորուստների յուրօրինակ մեկնաբանումներով։
   Ինչպես  Ալ.  Շիրվանզադեն,  այնպես  էլ  Դ.  Համբարձումյանը  անասելի  բարդություններով  լի  տարբեր  իրականություններում  կարևորում  են  սերն  ու  նվիրումը, որոնք հաճախ զոհաբերվում են ընտանիքում ամուսնական պարտականության ու բարոյական հանձնառության կատարմանը։
  Դ. Համբարձումյանի  պատմվածքն  աչքի  է  ընկնում  նորաստեղծ  առածներով,  ասացվածքներով  ու  դարձվածներով։
