Educationalանկացած ուսումնական գործընթացի արդյունավետությունն առաջին հերթին պայմանավորված է գիտելիքի որակի գնահատմամբ և գնահատմամբ: Էլեկտրոնային ուսուցման դեպքում լայնորեն կիրառվում է գիտելիքների ավտոմատացված ստուգում, որն ապահովում է ճկուն, առաջադեմ թեստավորման մեթոդների կիրառումը: Գիտելիքների ավտոմատացված ստուգումը հիմնված է մանկավարժական թեստերի օգտագործման վրա, որոնց կազմումը գիտական ​​և աշխատատար խնդիր է `հիմնված համապատասխան փորձի և հոգեֆիզիոլոգիական բնույթի ռացիոնալ մոտեցումների վրա: Բազմաթիվ հետազոտություններ են իրականացվում մանկավարժական թեստերի ստեղծման ուղղությամբ, որոնք ուղղված են թեստավորման գործընթացի ավտոմատացմանը և դրա ճշգրտության բարձրացման խնդիրներին [1,17 էջ]: Կրթական համակարգում համակարգչային թեստավորման տեխնոլոգիաների կիրառմամբ թեստերն օգտագործվում են ընդունելության քննությունների, ընթացիկ գիտելիքների թեստերի, կիսամյակային քննությունների, հեռավար ուսուցման, քննությունների հանձնելու գործընթացում: Քննությունների համակարգչային թեստը թույլ է տալիս ստուգել տվյալ առարկայի գիտելիքները, ապահովում է գնահատման օբյեկտիվությունը, ուսուցչին ազատում է գրավոր աշխատանքների աշխատատար փորձարկումներից:  Հարկ է նշել, որ համակարգչային թեստավորման և գիտելիքների գնահատման օբյեկտիվությունը մեծապես կախված է թեստերի բովանդակության որակից:   Թեստերի զարգացումը ուսուցիչների, բանախոսների դասախոսների գիտամեթոդական աշխատանքի ուղղություններից մեկն է: Այս հոդվածում քննարկվում են մանկավարժական թեստերի զարգացման բաղադրիչները և դրանց հիմնական պահանջները: Թեստավորման գործընթացում կա ճանաչողության չորս մակարդակ: Առաջին մակարդակում տեղեկատվությունն ընկալվում է, ներկայացվում է առարկան:   Դրա նպատակը (կամ խնդիրը) օբյեկտների և երևույթների ճանաչումն է: Երկրորդ մակարդակում կատարվում է ոչ միայն տեղեկատվության ընկալումը, այլ նաև դրա մեխանիկական ներկայացումը, որի նպատակը (խնդիրն է) ստացված տեղեկատվության փոխանցումն ու վերապատմումն է: Երրորդ մակարդակում տեղեկատվությունը ընկալվում է, արտացոլվում, վերլուծվում, իրացվում և ընդունվում դրա հիման վրա:   Երրորդ մակարդակի նպատակը (կամ առաջադրանքը) տարբեր իրավիճակներում ձեռք բերված գիտելիքների գործնական կիրառումն է: Չորրորդ մակարդակում ձեռք բերված գիտելիքները ոչ միայն կիրառվում են, այլ դրանց հիման վրա ստեղծվում են նորերը:  Չորրորդ մակարդակի նշանը նոր գիտելիքների ստեղծագործական վերարտադրությունն է: Ըստ ճանաչողական գործունեության մակարդակների, կարելի է առանձնացնել թեստային առաջադրանքների չորս տեսակ: Առաջին տեսակը ներառում է առաջադրանքներ, որոնք հեշտացնում են տեղեկատվության յուրացումը ծանոթության մակարդակով:  Օրինակ ՝ ապրանքի երաշխիքային ժամկետը, պահպանման սահմանները և այլն: Երկրորդ տեսակը ներառում է առաջադրանքներ, որոնք ներառում են սովորողի կողմից տեղեկատվության յուրացում և վերարտադրում այն ​​պարզ տրամաբանական գործողությունների մակարդակում: Երրորդ տեսակը ներառում է առաջադրանքներ, որոնք պահանջում են համեմատաբար բարդ տրամաբանական գործողություններ `տեղեկատվությունը յուրացնելու համար` ոչ ստանդարտ դրույթների վրա գործելու ունակություն:   Ըստ բովանդակության, նման խնդիրները հիմնականում խնդրահարույց են, ենթադրում են մեկնաբանման, փաստարկման և գնահատման գործողություններ: Չորրորդ տեսակը խնդիրների լուծման առաջադրանքներ են, որոնք զարգացնում են արդյունավետություն, ստեղծագործական գործունեություն, ներառյալ բարդ իրավիճակների վերլուծության, եվրիստիկական որոնման, խնդիրների լուծման խնդիրներ:  Նման առաջադրանքները կարող են լինել մի քանի սկզբունքորեն ճիշտ պատասխաններ, որոնք փոքր-ինչ տարբերվում են ստանդարտից:  Բացի այդ, շատ կարևոր է իմանալ, թե ինչպես է սովորողը եկել այս կամ այն ​​լուծմանը, պարզել իր դատողությունների ընթացքը, ծանոթանալ նրա հաշվարկներին և ենթադրություններին:  Հիմնականում նրանք օգտագործում են գրավոր աշխատանքներ ՝ նման խնդիրներ լուծող խնդիրների գնահատման և կատարման համար: Թեստի խնդիրների զարգացում Սովորողի հմտությունների ավտոմատացում Ավտոմատացումը Թեստավորումը բարդ գիտամեթոդական խնդիր է, որի լուծումներից մեկը համակարգչային մոդելավորման բիզնես խաղերի օգտագործումն է [2, 107 էջ]: Եվ ինչպիսի՞ն պետք է լինեն թեստային առաջադրանքները: Ավանդական հարցերն ու խնդիրները, որոնք օգտագործվում են գրավոր և բանավոր թեստերի քննությունների ժամանակ, և խնդիրները, որպես կանոն, չեն կարող կիրառվել անփոփոխ թեստերում:   Նրանց համար հատուկ առաջադրանքներ են մշակվում փորձարկման ձվով:   Այս աշխատանքը, ըստ ծանրաբեռնվածության, դժվարության: ունակությունը, կարելի է համեմատել նոր ուսումնական առարկայի դասագրքի փուլային զարգացման հետ:  Փորձը ցույց է տալիս 2, որոշ առաջադրանքների զգալի մասը բազմիցս մշակվում և խմբագրվում է:  Սովորողների տարբեր խմբերի վրա կատարված թեստերի արդյունքում հանվում են ամենապարզ, բարդ և թույլ ձևակերպված առաջադրանքները: Ըստ սովորողի կատարած գործունեության բովանդակության ՝ առաջադրանքները կարելի է բաժանել հետևյալ խմբերի. • Մեկ պատասխանի ընտրություն, • Մի քանի պատասխանների ընտրություն, • Երկու խմբերի տարրերի միջև համընկնումի որոնում. • լրացնել դատարկ տեղերը, • փակցնել, • կազմել պատասխանը, • հաշվել պատասխանը: Թեստային առաջադրանքները կարող են լինել հարցական, հաստատական, տեքստային, աղյուսակային, գծապատկերային և այլն: Թեստային առաջադրանքի ընտրությունը կախված է առարկայից, թեստի առաջադրանքից ընթացիկ գիտելիքների ստուգումից, քննություններ հանձնելուց, թեստ-դասավանդող և այլն , հաստատված սովորություններ, ուսանողների մասնագիտացում, համակարգչային թեստավորման հնարավորություններ և այլն: Ըստ անվանման ՝ նույն առարկան, օրինակ ՝ «Ինֆորմատիկայի հիմունքները» տարբեր մասնագիտությունների ուսանողների համար, օրինակ ՝ հաշվապահներ, ֆինանսիստներ, մենեջերներ և այլն, անցնում են տարբեր հատորներով:  Դրանցից կախված է նրանց համար տարբեր թեստային առաջադրանքների մշակման հարցը:   Դրանք սովորաբար նախապատվությունը տալիս են առաջադրանքների, որոնց դեպքում ճիշտ պատասխանը գուշակելու հավանականությունը մոտ է կամ հավասար է զրոյի:  Հաշվարկներ պահանջող առաջադրանքների ճիշտ պատասխանները դժվար թե կանխատեսեն: Բավականին դժվար է նաև կանխատեսել համապատասխանության հաստատման, ճիշտ հաջորդականության, տեսակավորման և լրացման առաջադրանքների ճիշտ պատասխանները ըստ որոշ նշանի [3, 24 էջ]: Ամեն դեպքում, մշակված թեստային առաջադրանքները պետք է ապահովեն ուսանողների գիտելիքների գնահատման օբյեկտիվությունը և relia3 հուսալիությունը:     Քննական առաջադրանքները պետք է բավարարեն հետևյալ պահանջները. Արդյունավետություն և այլն: Թեստային առաջադրանքները գնահատվում են առանձնահատկությամբ, վերացականությամբ, ընդհանրացման խորությամբ, գիտելիքների ամբողջականությամբ: Խնդիրը պետք է լինի պարզ, միանշանակ և հնարավորինս կարճ: Առանց թեստի, առաջադրանքը չի կարող թեստ լինել:  Խորհուրդ չի տրվում թեստում ներառել հարցեր, որոնք պահանջում են ոչ միատարր պատասխաններ: Առաջադրանքի «բարդության» դժվարությունը հիմնականում կախված է դրա բովանդակությունից և ձեզանից:  Առաջադրանքի բարդությունը կարող է որոշվել սխալ պատասխանների առումով `« սխալ պատասխանների հարաբերակցությունը պատասխանների ընդհանուր թվին »: Թեստային առաջադրանքներում կարող է լինել տարբեր քանակությամբ «համեմատաբար ճիշտ» սխալ պատասխաններ:   Խորհուրդ չի տրվում բերել ակնհայտ սխալ պատասխաններ, որոնք սովորողը կճանաչի անմիջապես: Սխալ պատասխանները պետք է իրատես լինեն:  Կարճ մեկ տողով պատասխանը համարվում է լավագույնը:   Երկու-երեք տողից ավելի պատասխանի տարբերակը չի առաջարկվում «մեծ տեքստը դժվար է ընթերցել»:   Առաջադրանքի մեջ բառերի տողերը նույնպես խորհուրդ չեն տրվում «դա դժվարացնում է ընթերցումը»: Թեստային առաջադրանքների պահանջներից մեկը պատասխանի համար անհրաժեշտ տեղեկատվության նվազագույն քանակն է ՝ անիմաստ կորուստ:   Ավելորդ մանրամասնությունը, ավելորդ բառերը, հերոսները սովորողին շեղում են հիմնական ընկալումից:   Տեքստի վատ դասավորությունը, անզգույշ նկարազարդումը, հապավումների օգտագործումը, որոնք համընդհանուր ճանաչում չունեն, դժվարացնում են տեղեկատվության ընկալումը:   Գիտելիքների ավտոմատացված առաջադրանքները նախատեսված են հաշվի առնելու էկրանի և համակարգչային փորձարկման համակարգի սահմանափակումները:  Կարճ պատասխանները տեղադրվում են էկրանի կենտրոնում:   Պատասխանի ընտրանքները էկրանին բաժանվում են մեկ կամ երկու դատարկ տողերով:   Հնարավոր է տեքստի գույնի նշ գույների նշում, բայց դա չպետք է ուսանողին շեղի առաջադրանքի բովանդակությունից:  Թեստային առաջադրանքների բովանդակությունը պետք է համապատասխանի ընթերցված դասախոսությունների նյութերին, առաջարկվող դասագրքերին, ուսանողներին հասանելի ուսումնամեթոդական նյութերին: Թեստեր նախագծելիս ուսումնական նյութի բովանդակությունն ընտրելիս պետք է հաշվի առնել հետևյալ սկզբունքները. • Առավել համապատասխան գիտելիքների, հիմնական տարրերի ընտրություն. Առարկայի բովանդակության փոփոխության հետ կապված, • «հեշտ» առաջադրանքների աճող դժվարությունը, որը սովորողների մեծ մասը ճիշտ է կատարում, մինչև ամենադժվարը: Հայտնի է, որ նույն թեստով անհնար է ճիշտ որոշել տարբեր մակարդակի պատրաստվածության ուսանողների գիտելիքները:  Ուստի հաճախ թեստեր են մշակվում ՝ միջին մակարդակի սովորողների գիտելիքները ստուգելու համար: Այսպիսով, կրթական համակարգում, օգտագործելով համակարգչային փորձարկման տեխնոլոգիաներ, կարող ենք ասել, որ դրանք բարձրացնում են գիտելիքների գնահատման գործընթացի արդյունավետությունը, ինչպես գիտելիքների ստուգման այլ ձևերը, բացահայտում են բացերը, խրախուսում են ուսումը, ինչպես նաև տալիս են հետադարձ կապ ուսուցման որակի վերաբերյալ: Գրականություն 1. Միքայելյան ԱՍՍ Գնահատման նոր գործող համակարգը `որպես կրթության որակի բարելավման խթան:  Ուսուցչի ձեռնարկ / ՕՀ Միքայելյան, Ս.Օ. Միքայելյան:  ՀՀ կրթության ազգային ինստիտուտ, 2010, 80 էջ: 3. Сёмочкин, А.Н. Էլեկտրոնային թեստերի խմբագիր:   Էլեկտրոնային թեստերի ստեղծման և օգտագործման մեթոդական առաջարկներ / ANSymochkin: - Բլագովեշչենսկ:  Տեղեկատվություն հեղինակների մասին Համոբյան Մամիկոն alալիբեկ - տեխնիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, ՀՊՄՀ մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, ինֆորմատիկայի ֆակուլտետի դոցենտ, ինֆորմատիկայի ամբիոն և դրա դասավանդման մեթոդները, էլ.  hmamik@seua.am Ալվարդ Գ. Կիրակոսյան - բ.գ.թ., դոցենտ, ՀՊՄՀ կենսաբանության, քիմիայի, աշխարհագրության, կենսաբանության ֆակուլտետի դոցենտ, դրա ուսուցման մեթոդները, էլ. kalvard@yandex.ru Մանուկյան Վարդուհի Արամայիս - Ինֆորմատիկայի ֆակուլտետի մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և ինֆորմատիկայի ամբիոնի մասնագետ, իր դասավանդման մեթոդիկայի, ՀՊՄՀ, էլ. ։

Հոդվածում նկարագրված է թեստերի մշակման կարևոր բաղադրիչները  և  դրանց  ներկայացվող  պահանջները,  որոնք  բարձրացնում  են  գիտելիքների  գնահատման գործընթացի արդյունավետությունը, գիտելիքների ստուգման այլ  ձևերի նման բացահայտում են բացերը և խրախուսում ուսուցումը, ինչպես նաև  ապահովում հետադարձ կապ ուսուցման որակի հետ։
