Այսօր  կրթության  առաջնային  նպատակներից են  սովորողի  ինքնուրույնմտածողության,  դատողություններ  անելու  կարողությունների,  ինքնուրույնխնդիրներ լուծելու և այլ հմտությունների զարգացումը։
  Դրան կարելի է հասնելտարբեր  ճանապարհներով՝  ծրագրային  անհրաժեշտ  փոփոխություններ,ուսումնական համապատասխան միջավայրի ապահովում, մեթոդների ու գործնական առաջադրանքների բազմազանության կիրառում, որոնք նպաստեն գիտելիքի որակական ու նաև մտածողության աշխարհայացքային փոփոխմանը,կրթության արժևորմանը և այլն։
 Ինտեգրացված  ուսուցման  առանձնահատկությունների  լուսաբանմանմեր  հերթական  աշխատանքում  ցանկանում  ենք  վերլուծել  ու  առաջարկելուսուցման (ինչպես հանրակրթական, այնպես էլ մասնագիտական) գործընթացում  տարբեր  առաջադրանքների  բազմանպատակ  ու  բազմաձև  կիրառականհնարավորություններ։
 Դասավանդողը,  որպես  կրթության  բովանդակության  կազմակերպողպլանավորում  է  ինտեգրացված,  ինչպես  նաև  ցանկացած  այլ  տիպի  դասեր՝նախատեսելով  ուսուցման  կազմակերպման  տարբեր  ձևեր  ու  առաջադրանքների տարբեր տիպեր։
 Առաջադրանքները կարող են ուղեցույց լինել ուսուցիչների ու դասախոսների  համար`  նաև  դասի  պլանավորման  ժամանակ  ուսուցման  նպատակներ,վերջնարդյունքներ ձևակերպելիս։
  Այդ առաջադրանքները ներառում են կրթության  բովանդակության  բոլոր  բաղադրիչները`  գիտելիքներ,  կարողությունհմտություններ և արժեքային համակարգ և կարող են բնութագրել, ըստ Բենիամին  Բլումի  սանդղակի,  սովորողի  ճանաչողական  նվաճումների  տարբեր  մակարդակները՝ հիշողություն - իմաստի ընկալում - կիրառություն  – վերլուծություն – սինթեզ  (համադրում) - գնահատում  (արժևորում)  [4; 6]։
  Կախված նպատակից` մեր կողմից ներկայացվող առաջադրանքներից յուրաքանչյուրը կարելիէ  օգտագործել  տարբեր  տարատեսակներով։
   Ասվածը  ներկայացնենք  տարբերառարկաների  ուսուցման  գործընթացում  ամենահաճախակի  օգտագործվողաղյուսակներով  առաջադրանքների  բազմանպատակ  կիրառական  նշանակությունների ցուցադրմամբ՝ կենսաբանության մասնավոր օրինակով։
 Կենսաբանության ուսուցման գործընթացում աղյուսակներ կարելի է կազմել  տարբեր նպատակներով։
  Օրինակ` խթանելու և զարգացնելու համար սովորողի ուշադրությունը, համեմատական կարողությունները, խորհրդանշանայինմտածողությունը (քանի որ հաճախ կարող է կարիք լինել պայմանական նշաններ ստեղծել և օգտագործել), աշխատասիրությունը, կարդալու, սկզբնաղբյուրուսումնասիրելու, տեղեկատվությունը ընտրված չափանիշով դասակարգելու,կարևորն անկարևորից, առաջնայինը երկրորդայինից, արդյունավետը անարդյունավետից զատելու, համադրելու, մտքերն ամփոփ ձևով ներկայացնելու,տեղեկատվությունն ամբողջությամբ ընկալելու, յուրացնելու և նյութի տրամաբանական հաջորդականությունն ու ամբողջականությունը ապահովելու, ինքնաստուգում կատարելու, հարցեր ձևակերպելու, սխալներ ու բացթողումներհայտնաբերելու, խմբագրելու, ինչպես նաև ոչ խոսքային հաղորդակցության,ժամանակը արդյունավետ օգտագործելու և այլ հմտություններ։
 Ուստի, սովորողի կողմից գիտելիքի ներկայացումը առաջադրված նպատակին համապատասխան աղյուսակի տեսքով` մեր կարծիքով, նրա իմացության ծավալի, խորության և յուրացման աստիճանի մասին ամենախոսուն վկայություններից է։
 Կենսաբանության ուսուցման ժամանակ աղյուսակները կարելի է օգտագործել դասի կազմակերպման տարբեր փուլերում։
  Օրինակ՝ երևույթի դրական,բացասական, որոշ դեպքերում նաև չեզոք կողմերը համեմատելու, վերլուծելու,կառուցվածքի  ու  ֆունկցիայի,  պատճառի  ու  հետևանքի  փոխկապակցվածությունը,  միջավայրի  պայմանների  հետ  կապված  օրգանիզմի  հարմարանքներիբնույթը,  տարբեր  կարգաբանական  խմբերի  միևնույն  օրգան  -  համակարգերիկազմավորման  մակարդակները  բացահայտելու  կամ  համեմատելու,  էվոլյուցիոն  զարգացման  օրինաչափությունները  հասկանալու,  առաջարկված  նյութիմեջ սովորողների կողմից օրինաչափություններ գտնելու հնարավորությունները զարգացնելու համար և այլ նպատակներով աղյուսակներ կարելի է ստեղծել1) դասի բացատրմանը զուգահեռ՝  նյութի ընկալումը հեշտացնելու համար, 2)հանձնարարել որպես տնային առաջադրանք՝  ուսումնառությունն  ու  յուրացումը առավել արդյունավետ դարձնելու համար։
  Սովորողի կողմից պահանջված աղյուսակներ կազմելը, վերը նշված հատկությունները զարգացնելուց բացի, հնարավորություն կտա ուսուցչին ճշտելու նաև այն աշակերտների թույլ ևուժեղ կողմերը, որոնք սովորաբար դժվարանում են բանավոր արտահայտվել,ներկայացնել  իրենց իմացածը  (ինչը  հարմար  է  նաև  որոշակի  ԿԱՊԿՈՒերեխաների  ներառական  կրթության  կազմակերպման  համար),  3)  գիտելիքիստուգման համար։
  Վերջինիս  համար առաջարկում  ենք  ամենատարբեր  վարիացիաներ` չափորոշչային տարբեր մակարդակների ստուգման նպատակով։
 Բոլոր դեպքերում աղյուսակներ կազմելու կարևոր մեթոդական մոտեցում է պահանջի հստակ ձևակերպումը, որը, ըստ մեթոդաբանության պետք է առաջադրվիհրամայական կամ հարցի ձևով։
  Այս պահանջը վերաբերում է նաև ցանկացածայլ առաջադրանքի ձևակերպմանը [5]։
  Օրինակ, գիտելիքի ստուգման նպատակով օգտագործվող աղյուսակի ամենատարածված ձևը հետևյալն է.ա) Լրացրո՛ւ ներզատիչ գեղձերն ու դրանց ֆունկցիաները ներկայացնող աղյուսակը։
 ՆերզատիչԳեղձիՀորմոնիՀորմոնիգեղձիանունըարտադրածթերֆունկցիայիգերֆունկցիայիհորմոնըդրսևորումըդրսևորումըբ) Աղյուսակի մեկ այլ տարատեսակում կարելի է թողնել միայն առաջիներկու սյունակները, կամ նաև երրորդ և չորրորդ սյունակներից որևէ մեկը։
 գ) Կարելի է առաջարկել սյունակներից մեկը կամ (երկուսից ավելի լինելուդեպքում)  մի  քանիսը  ամբողջությամբ  լրացված,  իսկ  սովորողին  տրվի  այնավարտելու հրահանգ։
 դ)  Առաջադրել  սյունակներից  մեկը  ամբողջական,  մյուսը  մասնակիլրացված աղյուսակ` պահանջելով լրացնել աղյուսակի դատարկ հատվածները,որոնք կարող են լինել նաև գլխագրեր և այլն։
 ե) Առաջարկել, որ սովորողը` ելնելով աղյուսակի լրացված սյունակներիբովանդակությունից,  ընտրի  դատարկ  թողած  գլխավոր  տողերի  համարգլխագիր։
 Առավել թույլ առաջադիմությամբ սովորողներին` զ)առաջադրել  աղյուսակի  բոլոր  սյունակներում լրացված որոշ  վանդակներ՝ պահանջելով բաց թողնվածները ինքնուրույն լրացնել։
 Աղյուսակներ կազմելու հմտությունները նպատակահարմար է ձևավորելու զարգացնել` սկսելով փոքրածավալ տեղեկությունից, աստիճանաբար անցնելով  առանձին  փոքր  տեղեկությունները  միավորելու,  ապա  ավելի  մեծածավալնյութը  աղյուսակով  ներկայացնելու  հմտության  զարգացմանը։
   Նշված  հաջորդականությամբ  հմտությունը  կարելի  է  զարգացնել  ինքնուրույն,  չգնահատվողհանձնարարությունների միջոցով` ուշադրության կենտրոնում պահելով աղյուսակի վերնագրի  ու  բովանդակության  կապը  տեսնելու, ավելորդ  տեղեկույթիցազատվելու,  ավելի  դիպուկ  գլխագիր  ընտրելու,  աղյուսակում ամփոփված  բովանդակության  ստուգման  համար  ճիշտ  հարցադրումներ  ձևակերպելու  պահանջները և այլն։
 Ստորև  կներկայացնենք  ևս  մի  քանի  առաջադրանքներ,  որոնց  մի  մասըամենաշատն է հանդիպում մանկավարժական պրակտիկայում` ցանկանալովշեշտադրել դրանց կիրառական ոչ սպառիչ հնարավորություններն ու նպատակները։
  Եվ հիշեցնենք, որ առաջադրանքները իրենց բազմանպատակային մոտեցմամբ կարելի է կիրառել ինչպես ամբողջական դասերի, այնպես էլ ցանկացածդասի որևէ քայլի կազմակերպման համար, ինչպես ուսուցչի կողմից ուսուցման,այնպես  էլ  սովորողի  ուսումնառության  արդյունքների  ներկայացման  համար։
 Քանի որ, նույն մեթոդական մոտեցման զուգակցումը և՛ ուսուցման, և՛ ուսումնառության փուլերում, լավագույն երաշխիքը կլինի սովորողի կողմից այն հմտությունների ու կարողությունների ձեռքբերման համար, ինչը ուսուցիչը դրել է իրառջև՝  որպես  ուսուցման  կազմակերպման  նպատակ ու  ակնկալվող վերջնարդյունք։
 1)  Նյութի  ներկայացում՝  զուգակցված  բացատրություն  ներով։
   Ուսուցման ամենատարածված ձևն է, ապահովում է ուսուցիչ-սովորող, սովորող-սովորող երկխոսություն։
  Կարող է ուղեկցվել սահիկների, նկարների, ֆիլմերի, գծապատկերների ցուցադրումով` նպատակ ունենալով պարզաբանել ու հեշտացնելտեղեկատվության ընկալման, յուրացման գործընթացը` ապահովելով տարբերզգայարանների  ներգրավվածություն,  ձևավորել ու զարգացնել տեղեկատվությունը ամփոփ, համակարգված ներկայացնելու, առաջնայինը երկրորդայինիցտարբերելու, մոդելավորելու հմտություննեը։
  Բացատրությունների զուգակցումը  մեդիաներկայացումներով նպաստում է սովորելու  շարժառիթի  ակտիվացմանը։
   Իսկ,  որպես  անհատական  կամ  խմբային  տնային  հանձնարարություն,սովորողների կողմից պատրաստված մեդիա ներկայացումները ոչ միայն օժանդակում են  ուսումնառության  արդյունավետության  բարձրացմանը,  այլև զարգացնում են ինքնուրույն և խմբային աշխատանքների հստակ կազմակերպման,սեփական և ուրիշների հնարավորությունները ճիշտ գնահատելու հմտություններ,  դաստիարակում են  ընկերասիրություն,  փոխադարձ  օգնության  ու  պատասխանատվության զգացումներ և այլն։
 2)  Նյութի  պարզաբանում՝  տարբեր  գիտելիքների  զուգահեռների,  համանմանությունների օգտագործումով։
  Այսպիսի առաջադրանքները հարմար է օգտագործել  համեմատական  կարողություններ զարգացնելու,  պատճառահետևանքային, կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ կապերը վերլուծելու, մի բնագավառի  գիտելիքը  այլ  բնագավառի խնդիրների լուծման համար օգտագործելու,հիմնարար բնագիտական օրենքների կիրառումով` տարբեր բնական երևույթներ  բացատրելու,  համանմանությունների  միջոցով  բնության  ներդաշնակության  ու  միասնականության  մասին  աշխարհայացքային  պատկերացումներձևավորելու նպատակով  և  այլն։
   Օրինակ,  առաջին  հայացքից  կարող  է  զարմանալի  թվալ,  բայց  կենսաբանական  կառուցվածքաֆունկցիոնալ  միասնությունների,  վարքագծային  ժառանգական  հատկանիշների  բազմաթիվ  օրինակների վերլուծման վեկտորը կարելի է ուղղորդել հայրենասի րության, մարդասիրության դաստիարակման  ուղղությամբ։
   Մասնավորապես,  թռչունների  չուի,շատ ձկների գաղթի մեխանիզմը բացատրելիս՝ շեշտադրելով այն օրինաչափությունը, որ նշված կենդանիները հասուն տարիքում ապրում են որոշակի, կայուննպաստավոր  միջավայրում,  սակայն  բազմանալու  համար  անպայմանորենվերադառնում  են  ամենանպաստավոր  պայմաններ  ունեցող  հայրենի  ծննդավայր՝ հաճախ ստիպված լինելով շատ երկար, դժվարին, փորձություններով լիճանապարհ հաղթահարել (ձկները հաճախ ստիպված են հոսանքին հակառակլողալ)։
   Համանմանությունների  սկզբունքով,  նկարագրվածը  համեմատելովմարդկային մտածողության հետ` հաջողությամբ կարելի է հանգել հայրենասիրության դաստիարակման` կոչ անելով հայրենիքում բազմանալու առաջնայինկարևորությունը տեսակի պահպանման և զարգացման համար։
 Որպես  մարդասիրություն  ու  անձնվիրություն  դաստիարակող օրինակկարող  է  համարվել  արյան  կարմիր  բջիջների՝  էրիթրոցիտների  կառուցվածքային առանձնահատկության բացատրությունը պատճառահետևանքային կապի վերլուծման սկզբունքով։
  Բջիջը կորցրել է կորիզը, իր ամենագլխավոր օրգանոիդը, որը հնարավոր կդարձներ այդ բջջի բազմացումը, «երիտասարդացումը»՝հանուն այն բանի, որ կորիզի զբաղեցրած ծավալում ևս կուտակի հեմոգլոբին,որով  բջիջը  պետք  է  թթվածին  հասցնի  օրգանիզմի  բոլոր  բջիջներին,  քանի  որվերջիններիս կենսագործունեության ակտիվությունը ուղղակիորեն պայմանավորված  է  արյան  միջոցով  ստացած  թթվածնի  քանակից։
   Այս  մոտեցմանտրամաբանական  շարունակությունը  էներգետիկ  փոխանակության  անթթվածին  և  շնչառական  փուլերի  էներգիա  կան  արժեքների  բաշխման  օրինաչափությունների վերլուծումն է։
  Սովորողների ուշադրությունը հրավիրելով բջջումընթացող երկու փուլերում անջատված լրիվ էներգիաներից ջերմային էներգիայի տեսքով դեպի արտաքին միջավայր հեռացվող էներգիաների չափաբաժինների վրա` անթթվածին փուլում 150 կՋ-ից 90 կՋ, իսկ շնչառական փուլում` 2650կՋ-ից 1570 կՋ, կարելի է համանմանության սկզբունքով հանգել մարդկային հարաբերություններում  բարության,  բարեգործության  կարևորության  գաղափարին։
   Այս  տրամաբանությունը  առավել  տպավորիչ  ու  պատկերավոր  կդառնանաև  ժողովրդական  իմաստություններով  խոսքը  համեմելիս`  օրինակ,  երբ որպես համանմանություն հիշատակվի նաև «Լավություն արա` ջուրը գցիր» կամնման  այլ  իմաստություններ։
   Նմանատիպ  մոտեցմամբ  կարելի  է  մատնանշելօրինակներ  ցանկացած  օրգան-համակարգի  վերլուծության  ժամանակ  և դաստիարակել ոչ միայն քրիստոնեական բարոյագիտություն, այլև ձևավորել բնության  կատարելության,  կենդանի  համակարգերի  տարբեր  մակարդակներումգործող օրինաչափությունների ընդհանրության պատկերացումներ և ապահովել բարձր արժեքային համակարգ կրողի զարգացում։
  Այսօր սրանք ուսուցմանև մասնավորապես ինտեգրացված ուսուցման առաջնահերթ նպատակներից են։
 Զուգահեռների, համանմանությունների սկզբունքի կիրառումով  առաջադրանքները կարող են լինել համեմատական աղյուսակների, գիտելիքը լուսաբանող, տրամաբանական հաջորդականություն ցույց տվող, տարբեր սկզբունքներով միջառարկայական կապեր ստեղծող հասկացությունները դասակարգողգծապատկերների, հասկացությունների ցանցերի քարտեզագրման, տերմինների բացատրության, գեղարվեստական ու բանահյուսական նյութի (արձակ, չափածո  ստեղծագործություններ, առակ,  ասացվածք,  դարձվածք,  թևավոր  խոսք,հանելուկ, խորհրդանշանային իմաստություններ, երգ, ֆիլմ, նկար) բնագիտական ու կենսափիլիսոփայական մտածողությամբ ստեղծագործությունների վերլուծության և այլ ձևերով [ 2; 3; 4]։
 3)  Բիոնիկայի  և  գիտաֆանտաստիկ  երևույթների  օրինակների  վերլուծություն։
  Կիրառելի է նույն նպատակների համար, ինչ 2)-ը։
  Բացի այդ, խթանումէ սովորողի իմացական ակտիվությունը, զարգացնում երևակայությունը` կենսաբանական ու ճարտարագիտական, տեխնիկական գիտելիքների ինտեգրացման  օրինակով, ձևավորում է  պատկերացումներ  գիտելիքի  գործնական  կիրառության  ոլորտների  բազմազանության,  գիտելիքների  ձեռքբերման  ու  ինտեգրացման կարևորության, բնության կատարելության ու միաս նականությանմասին,  որից  կարելի  է  սովորել  ամեն  բան,  ինչ  պետք  է  յուրաքանչյուրին՝  իրկյանքը ճիշտ կազմակերպելու համարև այլն։
 4)  Փորձեր,  լաբորատոր,  գործնական  աշխատանքներ։
   Առաջին  հերթինզարգացնում է տեսական գիտելիքը գործնականում կիրառելու աշխատանքային հմտություններ։
  Ձևավորում ու զարգացնում է  ուշադրություն, աշխատանքպլանավորելու,  նախագծելու,  արդյունքներ  վերլուծելու,  եզրահանգումներկատարելու, հետևություններ ու առաջարկություններ անելու, ինքնագնահատման, անսպասելի իրավիճակներում ճկուն, ստեղծագործական վերաբերմունքդրսևորելու և այլ կարողություններ։
 5)  Դերային խաղ, դատավարություն, հիմնախնդիրների պատճառների ևհետևանքների վերլուծություն։
  Վերջինս շատ հարմար է կազմակերպել «Ապագայի  անիվ»  մեթոդի  կիրառութ-  յամբ։
   Դերային  խաղն  ու  դատավարությունըձևավորում ու զարգացնում են տարբեր դերերով հանդես գալու, միևնույն հարցինկատմամբ տարբեր տեսանկյուններ գնահատելու, վերլուծելու, սեփական տեսակետը  հիմնավորելու,  տարբեր  իրավիճակներում  ճկունություն  դրսևորելու,ազնվություն,  պատճառահետևանքային  կապերի  մասին  պատկերացումներձևավորելու  հմտություններ,  գիտելիքների  ինտեգրացման  կարևորության,մարդկանց և բնության նկատմամբ սեփական անձի տեղի ու դերի քաղաքացիական գիտակցություն, աշխարհայացքային վերաբերմունք և այլն։
 6)  Նյութի վերլուծում հարցաշարքերի միջոցով։
  Հարցերի շարքը պետք էկազմել խնդրի բացահայտումը պարզից դեպի բարդը տանելու, տրամաբանական հաջորդականության պահպանման սկզբունքով` սովորողի տրամաբանությունը,  երևույթ  ների  պատճառահետևանքային  կապերը,  կառուցվածքի  ուֆունկցիայի կապի հիմնարար սկզբունքը բացահայտելու, ուսուցման կառուցողականության գիտակցությունը ձևավորելու ու զարգացնելու նպատակով։
  Մեծչափով  ապահովում է  ինտերակտիվ  մթնոլորտ,  ակտիվացնում է  սովորողիճանաչողական գործընթացը, զարգացնում տրամաբանական մտածողությունը,ըստ էության հարցեր կազմելու հմտությունները, երևույթի պատճառահետևանքային կապերի ընկալումը, եզրակացություններ ու առաջարկություններ անելուկարողությունը, ապահովում երևույթի ամբողջականության ընկալումը[1]։
 7)  Ձեռքի  աշխատանքների  ստեղծում։
  Զարգացնում է  տեսական  գիտելիքները գործնականում կիրառելու, ինքնաշեն ուսումնական նյութեր պատրաստելու,  թափոնների  երկրորդային  մշակման  աշխատանքային  հմտություններ,ձևավորում է բնության  արժևորման  գիտակցություն,  իրականացնում է ռեսուրսների նկատմամբ խնայողական վերաբերմունքի, ինչպես նաև ճաշակի ուգեղագիտական, աշխատանքային ու բնապահպանական դաստիարակություն։
 8)  Ռեֆերատների,  հետաքրքրաշարժ  տեղեկությունների  քննարկում։
 Ռեֆերատ գրելը առաջին հերթին ձևավորում ու զարգացնում է հետազոտականհմտություններ (թեմայի ընտրություն և նշանակության հիմնավորում, պլանավորում, տիտղոսաթերթի և այլ տեխնիկական պահանջների կիրառում, հղումների,  եզրակացությունների  ձևակերպում,  գրականության  ցանկի  ստեղծում  ևայլն), սովորեցնում  աշխատանք պլանավորել, սկզբնաղբյուրներ որոնել, տարբեր  տեղեկատվությունների  միջև  տրամաբանական  կապ ստեղծել,  գրագետգրավոր խոսք կառուցել, կարծիք հիմնավորել, գնահատել, արժևորել, եզրակացություններ ու առաջարկություններ ձևակերպել։
  Ռեֆերատների  քննարկումըձևավորում ու զարգացնում է նաև լսարանի առաջ հանդես գալու` ներկայացման, գրագետ բանավոր խոսք կառուցելու, հարցերին պատասխանելու միջոցովլսարանի հետ հաղորդակցվելու հմտություններ։
 Հետաքրքրաշարժ տեղեկությունները հենց այդպես էլ կոչվում են, քանի որօգնում  են լուսաբանել, հարստացնել, պատկերավոր դարձնել  տեղեկությունը։
 Խթանում են ուսուցման նկատմամբ ոչ միայն տրամաբանական, այլև զգայականմոտեցման  դրսևորումը,  ընդարձակում  են  ճանաչողական  գիտելիքներիշրջանակը։
 9)  Ռեբուսներ,  խաչբառեր,  խառնագրեր,  մրցույթային  հարցեր,  գուշակումներ`  ըստ  նկարի,  ցուցադրության  կամ  պատմության։
   Այսպիսի  առաջադրանքները ապահովում են  սովորողների մեծ ներգրավվածություն, ուսուցումըդարձնում  են  ավելի աշխույժ, հետաքրքիր, մարզում են ուղեղը, հեշտացնումընկալումն ու մտապահումը, ստեղծում են խաղային մթնոլորտ, բարձրացնումեն  ուսուցման  նկատմամբ  զգայական  մոտեցումը,  զարգացնում  երևակայությունը,  ստեղծագործական  կարողությունները,  տրամաբանական,  զուգորդական ու խորհրդանշանային մտածողությունը, ձևավորում են թիմային գիտակցություն և այլն։
 10)  Խնդրահարույց  հարցերի  վերաբերյալ  գրույթներ,  գեղարվեստականստեղծագործությունների բազմանիստ վերլուծություն։
  Զարգացնում են գրավորու բանավոր խոսքը, երևույթը բազմակողմանի վերլուծելու, գնահատելու համարօբյեկտիվ (պատմական ժամանակաշրջան, աշխարհագրական դիրք, քաղաքակրթության  մակարդակ,  հասարակական  հարաբերություններ,  լեզվամտածողություն) և սուբյեկտիվ պայմանները համադրելու, սեփական կարծիքը հիմնավորելու, եզրահանգումներ և առաջարկություններ անելու, խնդրի այլընտրանքային լուծումներ որոնելու կարողություն։
  Ձևավորում ու զարգացնում են տիեզերքի միասնականության, երևույթների փոխկապակցվածու թյան, մարդկանց ևբնության նկատմամբ սեփական անձի տեղի ու դերի քաղաքացիական գիտակցություն, աշխարհայացքային վերաբերմունք։
 Ներկայացվածով, բնականաբար, չեն սպառվում ուսուցման գործընթացիկազմակերպման հնարավորությունները նվիրյալ մասնագետների համար։
  Սակայն  աշխատանքում  վերլուծված  բոլոր  տեսակի  առաջադրանքները  բազմանպատակ  կիրառելու  հնարավորությունների  ընդգծումները  կհարստացնենորակյալ կրթության ապահովման գործին նվիրված յուրաքանչյուր մասնագետիմեթոդական  մոտեցումները,  կօժանդակեն՝  կարևորելու  նորացված  ուսուցմանկազմակերպման  գործընթացում  մեր  կողմից  մատնանշված  երկու  մոտեցումները. մեխանիկական գիտելիքներ հաղորդելու և գնահատելու տարածվածև  կրթության  որակ  չապահովող  ուսուցման  ձևերը  փոխարինելու  այնպիսիձևերով, որոնք կկարևորեն սովորողների կողմից գիտելիքները ինքնուրույն բացահայտելու,  երևույթների  նկատմամբ  ինտեգրացված  վերաբերմունք  դրսևորելու, աշխատանքում բազմիցս մատնանշված բարձրագույն մտածողության այլկարողություն-հմտություններ ապահովող վերջնարդյունքները, գիտելիքները կծառայեցնեն  ժամանակակից  աշխարհի  մարտահրավերներին պատրաստ քաղաքացու համապատասխան մակարդակի դաստիարակության ապահովմանը։
 Բոլոր  մասնագետների  կողմից  ուսուցման  ամենօրյա  գործընթացի  կազմակերպման նկատմամբ նմանատիպ ստեղծագործական մոտեցումը ոչ միայնկնպաստի այն  առավել  արդյունավետ  ու հետաքրքրիր  դարձնելուն,  այլև կմեծացնի  սովորողների  հետաքրքրվածությունն  ու  ներգրավվածությունը  ուսուցման գործընթացին, ինչի բացակայությունը ևս կրթական համակարգում առկաանժխտելի փաստերից է։
 Հետազոտությունն իրականացվել է ԳՊՄԻ-ի (այժմ` ՇՊՀ) կողմից տրամադրվող ֆինանսական աջակցության շնորհիվ՝ №  ShSU N 02-SGI-2017 թ գիտականթեմայի շրջանակներում։
 Գ ր ա կ ա ն ո ւ թ յ ո ւ ն 1.  Ադամյան Ն. Մաթեմատիկական տարրերի կիրառումը կենսաբանական որոշհասկացությունների  ուսուցման  ժամանակ  //Հանր.  գիտական  նստաշրջան։
 Նյութերի  ժողովածու։
   10-11  դեկտեմբերի  2007։
   Գյումրի։
   ԳՊՄԻ։
       «Դպիր»հրատ.։
  2008։
  էջ 405-408։
 2.  Ադամյան  Ն.  Լուիս  Քերոլի  հեքիաթների  մեկնության  մի  բանալի  //«Ոսկեդիվան հեքիաթագիտական հանդես»։
  2014-2015։
  Պրակ 5։
  էջ 97-104։
 3.  Ադամյան Ն. Բնագիտական գիտելիքների ուսուցումը հեքիաթների միջոցով// ԳՊՄԻ «Գիտական տեղեկագիր» 2016։
  N1։
  Պրակ Բ։
  էջ 198-209։
 4.  Ադամյան  Ն.  Ավագյան  Կ.,  Ամազարյան  Ա.,  Միքայելյան  Հ.  Ինտեգրացվածուսուցման առանձնահատկությունները // Բնագետ։
  2017։
  N1։
  էջ 23-28։
 5.  Ջիվանյան Կ. և ուր. Կենսաբանության ընթացիկ գնահատման առաջադրանքների ժողովածու // Երևան։
  ԿԳՆ ԿԾԿ 2007։
 6.  TEMPUS «ԱՐՄԵՆՔԱ» նախագիծ թիվ 543817- TEMPUS-1-2013-1-SE- TEMPUSSMHES Որակավորումների ազգային և ոլորտային շրջանակների իրականացումը Հայաստանում։
  Դասախոսական կազմի վերապատրաստում. Թեմա 1.Դասընթացի կրթական վերջնարդյունքների ձևակերպում։
  Աշխատաժողովինյութեր։
  24 նոյեմբեր-16 դեկտեմբեր։
  Երևան։

Աշխատանքում ներկայացված են բնագիտական առարկաների ուսուցման  ու  գիտելիքի,  կարողության-հմտության  տարբեր  մակարդակների  բացահայտման  համար  նպատակահարմար  առաջադրանքներ։
   Վերլուծված  են  դրանց  կիրառության բազմաթիվ հնարավորություններ։
