Նախաբան։
   Ֆինանսական  գրականություն  մեջ  տարեցտարիառավել  շատ  է  քննվում  կազմակերպությունների  միաձուլումները  ևդրանց  արդյունավետությունը,  ինչը  բացատրվում  է  գործարքների  թվիաճով։
   WilmerHale  հետազոտական  կենտրոնի  կողմից  իրականացված2016»  հետազոտության,  այսպես  կոչված  M&Aգործարքների  թիվը  ամբողջ  աշխարհում  հասել  է  իր  առավելագույնկետին։
   Նշվում  է,  որ  նման  գործարքների  ընդհանուր  արժեքըաշխարհում հասնում է 3,89 տրիլիոն դոլարի [1]։
 Միաձուլումների  նպատակները  կարող  ենշուկայական  ազդեցության  աճ,  դիվերսիֆիկացիա,լինել  բազմաթիվ՝յուրահատուկհատկանիշների  կամ  ռեսուրսների  ձեռքբերում,  հարկային  բեռինվազեցում, սակայն վերջնարդյունքում դրանք բոլորը փոխշաղկապվածեն  սիներգիայի  գաղափարի  ներքո։
   Սիներգիան  հանդիսանում  է  այնհավելյալ  արժեքը,  որը  կազմակերպությունները  ձգտում  են  ստանալնման  գործարքի  արդյունքում,  և  որը  հավասար  կլինի  ստացածհամախառն  արժեքի,  ձեռք  բերվող  կազմակերպության  առանձինարժեքի  և  վճարվող  հավելագնի  տարբերությանը։
   Այսինքն՝  ստեղծվածարժեքը  դրական  կլինի,  եթե  կազմակերպությանը  հաջողվի  գործարքիարդյունքում ստեղծել առավել մեծ արժեք, քան վճարել է։
 Այսպիսով, գործարքների հիմնական նպատակը լրացուցիչ արժեքիստեղծումն  է,  սակայն  պետք  է  նշել,  որ  դրանց  մեծ  մասը  չի  հաջողումստեղծել  դրական  արդյունք։
   Որոշ  հեղինակներ  նշում  են,  որ  անհաջողգործարքների  գործակիցը  կազմում  է  50%  [1],  իսկ  մյուսները  նշում  են՝70-90% [2]։
 Հարցէ  առաջանում,  թե  ինչու՞  են  այս  գործարքներըանհաջողության  մատնվում։
   Կա  կարծիք,  որ  դրանց  հիմնականպատճառն  այն  է,  որ  կազմակերպության  ղեկավարները  չեն  հաջողումգտնել  այնպիսի  կազմակերպություն,  որը  կհամապատասխանիմիաձուլման ռազմավարությանը և կստեղծի սիներգետիկ արդյունք [2]։
 առմամբ,Ընդհանուրկազմակերպություններընմանգործարքներից  ձգտում  են  ստանալ  մեկ  կամ  մի  քանի  սիներգետիկարդյունք [3]։
  Պետք է նշել, որ տարբեր տեսակի սիներգիաների գումարըհանդիսանում  է  սիներգիայի  ընդհանուր  արժեքը  [10]։
   Սիներգիայիտեսակները  հիմնարկում  բաժանվում  են  երկու  խմբի`  գործառնական  ևֆինանսական [3] [4] [5]։
 Գործառնական  սիներգիան  ներառում  է  կազմակերպությանգործառնական  ոլորտներում  առաջացող  դրական  արդյունքները։
 Գործառնական  սիներգիաներ  կարելի  է  ստանալ  ծախսերի  կրճատման,նոր  եկամուտների  և  աճի  նոր  հնարավորությունների  տեսքով։
 Գործառնական սիներգիայի լավ օրինակ է արտադրական տարածքներիմիաձուլումը,  աշխատակիցների  քանակի  օպտիմալացումը  կամշուկայում իշխող դիրքի ձեռքբերումը։
 Միաձուլման  արդյունքում  կազմակերպությունը  կարող  է  ստանալառավելհարկայինխնայողություններ,  որոնք  էլ  հենց  հանդիսանում  են  ֆինանսականսիներգիայի հիմնական արդյունքները։
 մեծ  պարտքայիններուժ,ինչպեսնաևՊետք է նշել, որ թե՛ գործառնական և թե՛ ֆինանսական սիներգիանհազվադեպ  է  ստացվում  ինքնաբերաբար։
   Դրանք  պահանջում  ենղեկավարների լրացուցիչ ջանքերը [7]։
 Միաձուլման  անհաջողության  հավանականությունը  նվազեցնելունպատակով  կազմակերպություններին  խորհուրդ  է  տրվում  նախգնահատել  նման  գործարքի  արդյունքները  և  հնարավոր  սիներգիայիչափը։
   Սիներգիան  փորձել  են  գնահատել  բազմաթիվ  տեսաբաններ  [8][9]։
 Սիներգիայիգնահատումը  հանդիսանումբոլորուսումնասիրությունների  հիմնախնդիրը։
   Ամենահաճախ  կիրառվողմոդելներից  մեկը  մշակվել  է  Դամադորանի  կողմից  2005թ.,  ըստ  որի՝թիրախայիներեքբաղադրիչների  գումարին.  դրանք  են՝  թիրախային  կազմակերպությանառանձին  արժեքը,  սիներգիան,  որը  առաջանում  է  միաձուլմանարդյունքում,  հավելավճարը,  որը  ձեռքբերողը  պատրաստ  է  վճարելկազմակերպությունը տնօրինելու դիմաց [5]։
 կազմակերպության  արժեքըհավասարէգրեթեէ- Թիրախային կազմակերպության արժեք-  Թիրախայինկազմակերպության  առանձինարժեքը– Սիներգիան, որը առաջանում է միաձուլման արդյունքում – ՀավելավճարՉափման  համար  կիրառվող  մեկ  այլ  մոդելի  հիմքում  ընկած  է  այնգաղափարը,  որ  ղեկավարներին  ոչ  միշտ  է  հաջողվում  ստանալսիներգիայի  ամբողջ  պոտենցիալը,  այդ  իսկ  պատճառով  դրանքհարկավոր  է  տարանջատել  [11]։
   Նախորդի  համեմատ՝  այս  մոդելիտարբերությունը  մեծ  չէ,  և  դրանց  միջև  ընտրությունը  կախված  էգնահատման նպատակից։
 - Թիրախային կազմակերպության արժեք-  Թիրախայինկազմակերպության  առանձինարժեքըարդյունքում –  Սիներգիան,  որը  կարելի  է  ստանալ  գործարքի–  Սիներգիան,  որը  հաջողվել  է  ստանալ  գործարքիարդյունքում Այսպիսով, հասկանալու համար, թե ինչպես կարելի է նախ չափելև  հետո  ստանալ  սիներգետիկ  արդյունք,  հարկավոր  է  հասկանալ,  թեինչպիսիստանալկազմակերպությունը միաձուլման արդյունքում։
 սիներգիաներհնարավորկարողէԳծապատկեր 1.  Միաձուլման արդյունքում հնարավոր սիներգիայիտեսակները1  Սիներգիան,  որը  կարելի  է  ստանալ,  հանդիսանում  է  բոլորհնարավոր  սիներգիաների  գումարը։
   Ինչպես  արդեն  նշվել  է,  դրանքկարելի է դասակարգել երկու խմբի՝ գործառնական և ֆինանսական։
 որտեղ՝ PV (revenuesyn) – Եկամուտների ավելացում;PV (costsyn) – Ծախսերի կրճատում;PV (growthsyn) – Աճի սիներգիա;PV (taxsyn) – Հարկային սիներգիա;PV (bcsyn) – Պարտքային սիներգիա; PV (drsyn) – Նվազող դիսկոնտավորման սիներգիա; PV (CI) – Միաձուլման համախառն արժեք։
 1 Հեղինակի ամփոփումԳործառնական սիներգիա1.  Ծախսերի  կրճատում-  Ամենահաճախ  հանդիպող  սիներգետիկարդյունքը հատկապես նույն շուկայում գործող կազմակերպողներիդեպքում։
   Դրա  օրինակէ  վաճառակետերի  քանակի  կամաշխատակիցների կրճատումը։
 2.  Եկամուտների  ավելացում  –  Երբեմն  միաձուլման  արդյունքում հաջողվում  է  ստանալ  հավելյալ  եկամուտներ,  օրինակ՝  խաչաձևվաճառքի միջոցով։
 3.  Աճի հնարավորութություն-  Այս  սիներգիայի  հիմքում  ընկած  է  այնգաղափարը,  որ  ձեռնարկությունները  միաձուլում  հանգեցնում  էդրանցշուկաներիթափանցելը դառնում է առավել դյուրին։
 չափելի  մեծացման,  ինչիշնորհիվ  նորՖինանսական սիներգիա Հարկային՝իրավունք1. Կորուստների  առաջմղում-  Աշխարհի  բազմաթիվ  երկրներում,ներառյալ  Հայաստանում,  հարկային  օրենսգրքով  սահմանվում  է,  որկազմակերպությունընախորդ  տարիներինառաջացած վնասների հաշվին նվազեցնել  շահութահարկի  պարտքը՝այն  դեպքում,  երբ  միաձուլվող  կազմակերպություններից  մեկընախորդ    տարիների  ընթացքում  ունեցել  է  մեծ  կորուստներ,  սակայնհաջորդ  տարիներին  ցածր  շահույթի  պատճառով  չի  հասցրելօգտագործելէհնարավորություն խմբի մյուս անդամների համար։
 նվազեցումը,  առաջանումշահութահարկիունի2. Հարկային դրույքաչափի նվազեցում- Սա  կարող  է  առաջանալ  այնդեպքում, երբ միաձուլվող կազմակերպություններից մեկը գտնվում է,օրինակ, ազատ տնեսական գոտում։
 Այլ ֆինանսական 1.  Մեծացող պարտքային ներուժ- ֆինանսական  կառույցների  համարդեր  պարտքիկազմակերպությանտոկոսադրույքիարդյունքումկազմակերպության  չափերը  մեծանում  են՝  թույլ  տալով  ստանալֆինանսական միջոցներ համեմատաբար ցածր տոկոսադրույքով։
 Միաձուլմանչափերըհամար։
 ունենմեծ2.  Նվազող դիսկոնտավորման տոկոսադրույք- ինչպես  արդեն  նշվեց,միաձուլումների  նպատակներից  մեկը  դիվերսիֆիկացիան  է,  ինչը,բնականաբար,ռիսկը։
 կազմակերպութաննվազեցնումէԿազմակերպության  արժեքի  գնահատման  CAPM  մոդելի  մեջդիվերսիֆիկացիան նվազեցնում է β-բետա գործակիցը՝ նվազեցնելովդիսկոնտավորման տոկոսադրույքը։
  Դրա արդյունքում ավելանում էկազմակերպության արժեքը։
 Եզրահանգում։
 էասել,կարելիԱմփոփելովորկազմակերպությունների  միաձուլումները  կարող  են  դառնալ  նորհնարավորությունների  աղբյուր,  սակայն  փաստացի  իրականցվածգործարքների գերակշիռ մասը չի հաջողում գրանցել դրական արդյունք։
 Դրա  հիմնական  պատճառը  ղեկավարների  քիչ  ներգրավվածությունն  է,ինչպես նաև սիներգետիկ հնարավոր արդյունքների մասին գիտակցմանխնդիրը,  քանի  որ  այդ  արդյունքները  շատ  հաճախ  չեն  առաջանումինքնաբերաբար։
 Այդ  խնդիրըլուծելու  նպատակով  սույն  հետազոտությանշրջանակներում ներկայացվեցին գնահատման արդյունավետ մոդելներ,ինչպես  նաև  ներկայացվեցին  այն  սիներգիաները,  որոնք  հարկավոր  էդիտարկել։

Սույն հոդվածի նպատակն է  մշակել միաձուլումների արդյունքում  առաջացող կուտակային համախառն ավելացված արժեքը գնահատելու  մոդել`  հիմնված  մոդելների  առկա  այլ  տարբերակների  վրա։
   Միաձուլման  արդյունքում  ավելացված  արժեքի՝  սիներգիայի  գնահատման  վերաբերյալ  նախկին  հոդվածների  մեծ  մասը,  որպես  կանոն, կենտրոնանում է որևէ տեսակի սիներգիայի վրա, մինչդեռ սույն  հոդվածի  առանձնահատկությունը  որ  ներկայացված մոդելը հաշվի է առնում տարբեր տեսակի գործառնական  և ֆինանսական սիներգիաների համախառն ազդեցությունը։
