ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ Բաժնետոմսերի համախմբման ընթացիկ խնդիրները Այս հոդվածը վերաբերում է բաժնետիրական ընկերությունների կողմից իրականացվող բաժնետոմսերի համախմբմանը, Հայաստանի Հանրապետությունում առկա հիմնախնդիրները հիմնավորում են դրա արդյունավետ լուծումը:  Ազատ շուկայական տնտեսությունում բաժնետիրական ընկերության կազմակերպական և իրավական բնույթը լայնածավալ բիզնես գործունեություն իրականացնելու ավելի բարդ, բայց արդյունավետ միջոց է:   Եվ քանի որ ՀՀ Սահմանադրությունը երաշխավորում է տնտեսական գործունեության ազատությունը, կարելի է նշել, որ և՛ բաժնետիրական ընկերությունները, և՛ կազմակերպական և իրավական այլ իրավունքներ ունեցող այլ իրավաբանական անձինք վերապահված են Հիմնական օրենքով ՝ ազատորեն օգտագործելու իրենց հնարավորությունները, սեփական կարողությունները և գույքը `օրենքով չարգելված տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար: համար   Բաժնետիրական ընկերության բիզնեսի ազատությունը ներառում է բաժնետոմսեր թողարկելու, բաժնետոմսեր տեղաբաշխելու, կանոնադրական կապիտալը մեծացնելու կամ նվազեցնելու, բաժնետոմսերի անվանական արժեքը մեծացնելու կամ նվազեցնելու ազատությունը:  Գործող օրենսդրության վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ բաժնետոմսերի անվանական արժեքի փոփոխությունը կարող է կատարվել ինչպես կանոնադրական կապիտալի փոփոխության, այնպես էլ առանց կանոնադրական կապիտալի չափը փոխելու:  Վերջինիս վառ օրինակը բաժնետոմսերի համախմբումն է, որը երկու կամ ավելի բաժնետոմսեր է վերափոխում նույն տեսակի ավելի մեծ անվանական արժեքի բաժնետոմսերի ՝ առանց բաժնետիրական ընկերության կանոնադրական կապիտալի փոփոխման:  Այլ կերպ ասած, համախմբման էությունը բաժնետոմսերի անվանական արժեքի ավելացումն է `դրանց քանակի նվազեցմամբ:  Մասնագիտական ​​գրականության մեջ բաժնետոմսերի համախմբումը, տեղաբաշխված բաժնետոմսերի ձեռքբերման հետ մեկտեղ, «զուգահեռ ընկերության» ստեղծումը `այլ բաժնետերերի հետ հավատարմագրային հարաբերությունների հաստատմամբ, վերահսկիչ խաղադրույքների ձևավորման մեխանիզմներից մեկն է:  Սահմանադրական դատարանն իր դիրքորոշումն արտահայտեց 903 2 բանաձևով, համաձայն որի բաժնետոմսերի համախմբումը տնտեսապես հիմնավորված գործընթաց է, որը բաժնետիրական ընկերության տնտեսական ազատության դրսևորումներից մեկն է:   Փաստորեն, բաժնետոմսերի համախմբումը բաժնետիրական ընկերությունների առանձնահատկությունն է: Դա կորպորատիվ գործողություն է, քանի որ «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» օրենքի 56-67-րդ հոդվածների համաձայն, այդպիսի իրավասությունը վերապահված է բացառապես ընկերության ընդհանուր ժողովին: Նման իրավունքով բաժնետիրական ընկերության վերապահումը ինքնանպատակ չէ:  Առաջին հերթին դա ուղղված է ընկերության արդյունավետության բարձրացմանը, քանի որ երբեմն ընկերությունը ցանկանում է բաժնետոմսերի փոքր փաթեթ կազմել, որը կկարողանա վաճառել ընկերության զարգացման մեջ հետաքրքրվողներին `պատրաստ այդ նպատակին հասնելու համար: , այսինքն ՝ համախմբման միջոցով ընկերությունը ցանկանում է որոշակի գումար հայթայթել: ավելացնել շահույթը, իրականացնել բիզնես ծրագրեր:   Վերոնշյալ խնդիրների լուծումը բաժնետոմսերի համախմբմամբ ավելի արդյունավետ է:   Ինչպես ճիշտ է նշել Վ. Ավետիսյանի «Բաժնետերերի մասին» դասագրքում, անհրաժեշտ է նախապատրաստվել բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի կազմակերպմանը բավականին նուրբ ձևով ՝ հստակ հիմնավորելու այն շարժառիթները, որոնք առաջացրել են բաժնետոմսերի համախմբման անհրաժեշտություն:   Երկրորդ ՝ բաժնետոմսերի համախմբում 1 Տե՛ս Могилевский С. 2 ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 903 որոշում ՝ «Բաժնետիրության մասին» ՀՀ օրենքի 56-րդ, 57-րդ և 58-րդ հոդվածների համապատասխանության հարցը որոշելու դեպքի վերաբերյալ քաղաքացի Ռուբեն Ավագյանի, Հրաչիկ Հակոբջանյանի, Հրաչյա Ավետիսյանի, Արայիկ Ավետիսյանի դիմումի հիման վրա: Ընկերություններ ՀՀ Սահմանադրությամբ, 2010 թ. Հուլիսի 13: Դա պետք է իրականացվի ընկերության կողմից այնպես, որպեսզի ապահովվի փոքրամասնությունների բաժնետերերի օրինական շահերի ամենաբարձր մակարդակը, որն իրականացվելու է հանուն ընդհանուր շահի, հիմնված բացառապես կորպորատիվ և ոչ թե առանձին բաժնետերերի կամ բաժնետերերի շահերի վրա, այսինքն ՝ համախմբում չպետք է լինի բաժնետերերին վտարելու միջոց:   Երրորդ, բաժնետոմսերի համախմբումը հնարավորինս պարզեցնում է գրանցամատյանի վարումը, պարզեցնում է բաժնետիրական ընկերության թողարկած արժեթղթերի գրանցումը 1:  Գործող օրենսդրությունը չի նշում այն ​​հիմքերը, որոնցով ընկերությունը կարող է համախմբում իրականացնել, այսինքն `յուրաքանչյուր դեպքում ընկերության ժողովը պարտավոր է հիմնավորել բաժնետոմսերը համախմբելու անհրաժեշտությունը (չնայած օրենքով այդպիսի պարտավորություն նրանց չի դրվում): Քաղաքացիական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քաղաքացիական ֆիզիկական իրավաբանական անձինք իրավունքները կամավոր ստանձնում են իրենց սեփական շահերի համար:   Ձեռք բերելով բաժնետոմս, բաժնետերը ձեռք է բերում որոշակի իրավունքներ, որոնցից ամենակարևորը `ընկերության ղեկավարմանը մասնակցելու, ընկերության շահույթից շահաբաժին կամ շահաբաժին ստանալու կամ ընկերության լուծարումից հետո գույք ստանալու իրավունքներն են:   Բաժնետեր ունենալով `բաժնետերը ձգտում է իրականացնել վերոհիշյալ իրավունքները, և քանի որ բաժնեմասը գույքի տեսակ է, որը կարող է պատկանել ցանկացած անձի (որը նախատեսում է, որ ցանկացած գույքի քաղաքացիները կարող են լինել իրավաբանական անձանց), ոլորտում գործող իրավական կարգավորումների: Հիմնարար դերը ստանձնում է սեփականության անձեռնմխելիության սահմանադրորեն ամրագրված սկզբունքը:   Այս սկզբունքն ուղղակիորեն ամրագրված է Սահմանադրության 31-րդ հոդվածում, համաձայն որի յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի իր հայեցողությամբ տիրապետել, օգտագործել, կառավարել և կտակել իր ունեցվածքը:   Ոչ ոք չի կարող զրկվել իր ունեցվածքից, բացառությամբ դատարանի դատարանի:  Սահմանադրության մեջ ամրագրված այս դրույթը իր տեղն է գտել նաև ՀՀ քաղաքում: Նշվում է, որ քաղաքացիական օրենսդրությունը հիմնված է օրենսգրքով կարգավորվող գույքային հարաբերությունների անձեռնմխելիության սկզբունքի վրա: Քննարկվող հարցը ՝ բաժնետոմսերի համախմբումը և նրանց սեփական անձեռնմխելիությունը, կապված է ինչպես օրենսդրական թերությունների, այնպես էլ դատական ​​պրակտիկայի հետ:  Մասնավորապես, բաժնետոմսերի համախմբման ընթացքում հնարավոր է, որ առաջանան կոտորակային բաժնետոմսեր, ինչը բիզնեսի ոլորտում համախմբման օբյեկտիվ-անխուսափելի գործընթաց է:   Եվ, ինչպես Սահմանադրական դատարանն է պարզել, այդպիսի բաժնետոմսերի առկայությունը նպատակահարմար չէ ինչպես արժեթղթերի շուկայի կայունության ապահովման, այնպես էլ բաժնետիրական ընկերության արդյունավետ կառավարման համար, հետևաբար, օրենքը նախատեսում է այդպիսի հետգնման պարտավորություն: բաժնետոմսերի կողմից բաժնետիրական ընկերության կողմից:   Հարկ է նշել, որ բաժնետիրական ընկերությունների բնույթն այնպիսին է, որ ընկերության գործունեության շրջանակներում բախվում են բաժնետերերի տարբեր շահերը, ինչը առավել հստակ արտահայտվում է խոշոր և փոքր բաժնետերերի հարաբերություններում:  Խոշոր բաժնետերերի հիմնական շահը որոշակի արդյունքների հասնելն է `անհրաժեշտ կառավարման որոշումներ կայացնելով: Նրանք ընկերության ռազմավարական ներդրողներն են, ովքեր հնարավորություն ունեն կանխորոշելու ընկերության որոշումները, ի տարբերություն փոքր բաժնետերերի, որոնք նման իրավունքներ չունեն: Նրանց հիմնական շահը որոշակի շահույթ ստանալն է այն միջոցներից, որոնք նրանք ներդնում են իրենց մասնաբաժնում:   Օրենքի գերակայության պետության կողմից տնտեսական գործունեության կարգավորումը ենթադրում է արդյունավետ հավասարակշռություն բաժնետիրական ընկերության խոշոր «փոքր բաժնետերերի» միջև, և այդ նպատակն է օրենսդիրից պահանջել ապահովել պաշտպանական մեխանիզմ, որն ապահովում է իրավական երաշխիքներ: խոշոր բաժնետերերի դեմ համախմբման գործընթացում: Սակայն գործող իրավական համակարգի վերլուծությունից հետո բխում է, որ Հայաստանի Հանրապետությունում նման մեխանիզմ գոյություն չունի, այս պարագայում մանր բաժնետերերի շահերը էապես վտանգվում են:   Մասնավորապես, ինչպես նշվեց, բաժնետոմսերի համախմբումը հանգեցնում է ենթածավալ բաժնետոմսերի (կոտորակային բաժնետոմսեր, որոնք առաջանում են ընկերության կողմից իրականացվող այս կամ այն ​​կորպորատիվ գործունեության արդյունքում, ինչպիսիք են վերակազմակերպումը, համախմբումը, կանոնադրական կապիտալի նվազումը և այլն): պետք է համարել կոտորակային, բայց որից հնարավոր է խուսափել: չէ, քանի որ կոտորակային բաժնետոմսերի ձևավորումը օբյեկտ է 1 Տե՛ս Grandfather D. 9, սեպտեմբեր 2003, էջ 6: 2 Տե՛ս Ավետիսյան Վ., Կորպորատիվ իրավական հարաբերությունների արդի հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում, Երևան, 2013, էջ: 179: անհրաժեշտ գործընթաց է բիզնես գործունեության ոլորտում: դրանք պետք է հետ գնվեն բաժնետիրական ընկերության կողմից:  Ավելին, ՀՀ օրենսդրությունն ընտրել է պարտադիր հետգնման ինստիտուտը `որպես կոտորակային բաժնետոմսերի առկայությունը բացառելու միջոց, այսինքն` բաժնետերերի բաժնետոմսերը մարվում են. յուրաքանչյուր դեպքում բաժնետիրական ընկերությունը պարտավորվում է հետ գնել կոտորակային բաժնետոմսերը `առանց հաշվի առնելու օրենքով սահմանված շուկայական գինը:  Այս առումով հետաքրքիր է Մարդու իրավունքների եվրոպական հանձնաժողովի 1982 թ. Bramelid և Salmstr r ընդդեմ Շվեդիայի 2006 թ. Հոկտեմբերի 12-ի գործով:   Այս դեպքում դիմումատուները վիճարկել էին այն փաստը, որ նրանք իրենց կամքին հակառակ զրկվել էին բաժնետոմսերից ՝ հանուն հասարակական շահի, արդար փոխհատուցման համար:  Հանձնաժողովը եզրակացրել է, որ օրենքը չպետք է ստեղծի այնպիսի անհավասար իրավիճակ, որ անձը կամայականորեն անարդարացիորեն կորցնի իր ունեցվածքը `հօգուտ մեկ այլ անձի 1:  Իհարկե, յուրաքանչյուր դեպքում, ինչպես ճիշտ է նշել Վ. Ավետիսյանի «Բաժնետերերի մասին» դասագրքում, բաժնետոմսերի համախմբման ընթացքում պետք է բացահայտվի հետևյալ հատկությունը. Համախմբված բաժնետոմսի անվանական արժեքը չպետք է բարձր լինի ընդհանուր արժեքից: մեկ բաժնետիրոջ պատկանող բաժնետոմսերի ամենափոքր փաթեթը:  Միայն այս դեպքում բաժնետոմսերի համախմբման ընթացքում ամենափոքր փաթեթը կրող բաժնետիրոջը երաշխավորված է ստանալ առնվազն երկու բաժնետոմս, հակառակ դեպքում բաժնետերը կզրկվի բաժնետոմսերի ընդհանուր իրավունքից 2:  Հետևաբար, եթե ընկերությունում կան բաժնետերեր փոքր բաժնետոմսերով, բաժնետոմսերի համախմբումն արդյունավետ չէ, քանի որ դա, ըստ էության, չէ ընկերության արդյունավետությունը բարձրացնելու, լրացուցիչ միջոցներ ներգրավելու, այլ փոքր բաժնետերերին վտարելու համար: ,  Հայաստանի Հանրապետությունում բաժնետոմսերի համախմբումը հիմնականում իրականացվում է հենց այդ նպատակով:  Գործող իրավական շրջանակներում պետք է նշել, որ, այսպես ասած, փոքր բաժնետերերի շահերն անտեսվում են, քանի որ համախմբումը հանգեցնում է բաժնետոմսերի անվանական արժեքի բարձրացմանը `միաժամանակ նվազեցնելով բաժնետոմսերի քանակը, ուստի հնարավոր է, որ փոքր բաժնետերերը գոնե մեկ նոր բաժնեմաս չունեն:  Արդյունքում, ստացված կոտորակային բաժնետոմսերն ամեն դեպքում ենթակա են ընկերության կողմից հետգնման:  Ստացվում է, որ անձը զրկված է բաժնետոմսերի նկատմամբ սեփականության իրավունքից:   Հարցի առնչությամբ ՀՀ Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ «գույքից զրկելու» սահմանադրական բովանդակությունը պարունակում է կոտորակային բաժնետոմսերի հարկադիր հետգնման դեպքում բաժնեմասի շուկայական արժեքի սեփականատիրոջը վճարելը օրենքով սահմանված կարգով պարտադիր չէ, այսինքն ՝   Այնուամենայնիվ, եթե մենք մեկնաբանում ենք ինչպես Սահմանադրությունը, այնպես էլ գործող օրենսդրությունը, ապա գործ ունենք հետևյալ խնդրի հետ:  Սահմանադրության 31-րդ հոդվածը սահմանում է գույքի անձեռնմխելիությունը, մասնավորապես նշելով, որ ոչ ոք չի կարող զրկվել գույքից, բացառությամբ օրենքով նախատեսված օրենքով նախատեսված դեպքերի:  Վերոնշյալ նորմայի բառացի մեկնաբանությունից հետեւում է, որ սեփականությունից զրկելը կատարվում է օրենքով նախատեսված հիմքերի առկայության դեպքում, այսինքն ՝ բացառապես դատարանում:   Սակայն, եթե նշված նորմը համեմատում ենք «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենքի հետ, տեսնում ենք, որ այստեղ մենք գործ ունենք սեփականությունից զրկելու հասկացության հետ, որովհետև եթե համախմբման արդյունքում առաջանում են մասնատված բաժնետոմսեր, ապա առանց հաշվի առնելու կամքը այդ կոտորակային բաժնետոմսերի սեփականատերերը, այն ընկերությունը, որը նա գնում է դրանք:  Խնդիրն այն է, որ օրենքը չի սահմանում մանր բաժնետերերի իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմ, նրանց զրկում է սեփական հայեցողությամբ կառավարել, օգտագործել և սեփական կոտորակային բաժնետոմսերը տիրապետելու հնարավորությունից ՝ այդպիսով թույլ տալով համախառն Սահմանադրության խախտում:  Սա է պատճառը, որ համախմբումը Հայաստանում միջոց է ազատվելու փոքր «անցանկալի» բաժնետերերից 4: Գործող օրենսդրական դաշտում օրենքը թույլ է տալիս նման հնարավորություն միայն սահմանելով այդ կոտորակային բաժինը 1 Տե՛ս Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի Եվրոպական հանձնաժողով, 1982 թ. «Բիամելիդ և Սալմսթոն ընդդեմ Շվեդիայի» գործի 12 հոկտեմբերի 2006 թ. Որոշում , 2 Տե՛ս Ավետիսյան Վ., Էջ 93: 3 Տե՛ս նույն տեղում, էջ 95: 4 Տե՛ս նույն տեղում, էջ 94: սիրո շուկայական գնի մարում:  Միևնույն ժամանակ, եթե ուսումնասիրենք Քաղաքացիական. Օրինակ, մենք կտեսնենք, որ այն չի սահմանում գույքային իրավունքների պարտադիր դադարեցման հիմքերը: Այսպիսով, մենք կարող ենք եզրակացնել, որ մեր օրենսդրությունը, որպես կոտորակային բաժնետոմսերը բացառելու միջոց, ամրագրել է պարտադիր հետգնման ինստիտուտը:  Այս կապակցությամբ հարկ է նշել, որ գործող կարգավորումները չեն բխում փոքր բաժնետերերի շահերից: Նրանց շահերը պաշտպանելու արդյունավետ մեխանիզմ գոյություն չունի:   Բաժնետիրական ընկերությունների մասին օրենքի վերլուծությունը թույլ է տալիս ասել, որ օրենսդիրն ընտրել է խոշոր բաժնետերերի իրավունքների պաշտպանությանը առաջնահերթություն տալու քաղաքականություն, որը փոքր բաժնետերերին զրկում է նրանց կողմից ներդրված խնայողությունները պաշտպանելու իրավունքից 1: Ռուսաստանի Դաշնության օրենսդրությունն ունի իր առանձնահատկությունները համախմբման հետ կապված հարաբերությունների համախմբման ոլորտում:  Մասնավորապես, մինչև 2001 թվականը: Ռուսաստանում կիրառվում էր պարտադիր հետգնման ինստիտուտ, որը «չէր համապատասխանում ազատ շուկայական հարաբերությունների ոգուն», հակասում էր Ռուսաստանի Սահմանադրությանը և Քաղաքացիական օրենսգրքին (այն չի նշում բաժնետոմսերը նման հիմքերով):  2001 Փոփոխություններից հետո կոտորակային բաժնետոմսերի ինստիտուտը ներդրվեց «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային օրենքով 2:  Օրենքի 25 3 3-րդ հոդվածը սահմանում է, որ մի շարք այլ հիմքերի հետ միասին, կոտորակային բաժնետոմսերն առաջանում են բաժնետոմսերի համախմբման դեպքում, և միայն այն դեպքում, երբ անհնար է ձեռք բերել ամբողջ թվով բաժնետոմսեր:  Փաստորեն, ռուսական դոկտրինը հրաժարվեց պարտադիր հետգնման իրավունքից ՝ այդպիսով նշելով, որ անկախ համախմբման արդյունքներից, բաժնետերը շարունակում է մնալ իր բաժնեմասի սեփականատերը. նա որոշում է իր մասնաբաժնի կառավարման ուղիները:   Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային օրենքը մանրամասնորեն կարգավորում է հարաբերությունները կոտորակային բաժնետոմսերի ձևավորման հետ կապված `դրանք համարելով քաղաքացիական իրավահարաբերությունների օբյեկտ:   Օրենքը սահմանում է, որ կոտորակային մասնաբաժինը համարժեք է սովորական լրիվ բաժնեմասին, ինչը ենթադրում է, որ կոտորակային բաժնեմասը կարող է ազատորեն լինել առևտրի պայմանագրի, ցանկացած քաղաքացիական պայմանագրի առարկա, որպես ամբողջական բաժնեմաս:   Կոտորակային բաժնետոմսը սեփականատիրոջ-բաժնետիրոջը իրավունք է տալիս այդ բաժնեմասի համապատասխան չափով շահաբաժին ստանալ, ընկերության լուծարումից հետո ստանալ իր ունեցվածքի համապատասխան մասը:  Կոտորակային մասնաբաժնի սեփականատիրոջ ձայնը արտահայտվում է կոտորակային թվերով:   Օրենքի համաձայն, կոտորակային բաժնետոմսը բաժնետիրոջը, նրա սեփականատիրոջը տալիս է ընդհանուր բաժնում այդ բաժնեմասի չափին համապատասխանող իրավունքների չափը, որը տրամադրվում է այդ կատեգորիայի բաժնետոմսերով:  Միևնույն ժամանակ, օրենքը սահմանում է այն իրավիճակները, երբ բաժնետերը ձեռք է բերում նույն տեսակի երկու կամ ավելի կոտորակային բաժնետոմսեր:  Նման դեպքերում դրանք գումարվում են միասին և դառնում են կամ ամբողջություն, կամ կոտորակային բաժին:  Նշվում է նաև, որ հատկացված կոտորակային բոլոր բաժնետոմսերը գումարվում են միասին, եթե այս դեպքում ստացվում է կոտորակային թիվ, ապա ընկերության կանոնադրության մեջ դրված կոտորակային բաժնետոմսերի քանակը արտահայտվում է որպես կոտորակային թիվ:   Սխալ չի լինի ասել, որ Ռուսաստանի իրավական համակարգն ավելի արդյունավետ կերպով է շարժվել ՝ փորձելով հնարավորինս համապատասխանեցնել օրենսդրությունը Սահմանադրությանը, դադարեցնել խոշոր բաժնետերերի չարաշահումները և կապիտալ կենտրոնացնել նրանց ձեռքում ՝ փոքր բաժնետերերի համար արդյունավետ պաշտպանության միջոցառումներ սահմանել:   Այդ պատճառով Հայաստանում ռուսական փորձի կիրառումը լիովին արդարացված կլինի, ինչը կդառնա այս հիմնարար խնդրի լուծումներից մեկը:  Միացյալ Թագավորությունը, Միացյալ Նահանգները և Շվեյցարիան ունեն իրենց մոտեցումները այս հարցում:  MB օրենսդրությունն արգելում է գործողությունները, որոնք կարող են հանգեցնել կոտորակային բաժնետոմսերի ձևավորման:   ԱՄՆ-ում կոտորակային բաժնեմասի սեփականատիրոջը տրված փոխհատուցման չափը որոշվում է էկոնսոլիդացիայից բխող մեկ բաժնետոմսի արժեքով, իսկ Շվեյցարիայում այն ​​տրամադրվում է կանոնադրական կապիտալի չփոխվելու պայմանով: Այսպիսով, այս աշխատանքում փորձ է արվել ներկայացնել ՀՀ-ում բաժնետոմսերի համախմբման արդի խնդիրները. մենք եկանք այն եզրակացության, որ գործող իրավական կարգավորումը չի ապահովում համախմբման հիմնական նպատակը, իր հերթին չի ապահովում փոքր բաժնետերերի շահերը: 1 Տե՛ս Ավետիսյան Վ., Էջ 170: Երբեմն փորձ է արվում խոշոր բաժնետերերի շահերը հավասարեցնել ընկերության շահերին `դրանով արդարացնելով խոշոր բաժնետերերին իրավունքներ տրամադրելը, ինչը կարող է հանգեցնել փոքր բաժնետերերի բաժնետերերի վտարման նրանց կամքին հակառակ 1:   Որպես ընկերության արդյունավետության բարձրացման հիմնական միջոց `այս կորպորատիվ գործողությունն իրականացվում է բաժնետերերի ընդհանուր ժողովում` ուղղված ընկերության կողմից առաջադրված խնդիրների արդյունավետ իրականացմանը:   Հաշվի առնելով այն փաստը, որ «թույլատրվում է անել այն, ինչը չի արգելվում օրենքով» սկզբունքը հավասարապես տարածվում է իրավաբանական անձանց վրա, բաժնետիրական ընկերությունները օրենքով սահմանված կարգով բաժնետոմսեր են վաճառում համախմբման մեջ:  Այնուամենայնիվ, այստեղ խնդիրն այն է, հատկապես, թե ինչ նպատակով է իրականացվում այս կորպորատիվ գործողությունը:  Գործող օրենսդրության վերլուծությունը ենթադրում է, որ բաժնետոմսերի համախմբումը կարող է իրականացվել հանրային նպատակներով, բայց այն նաև օգտագործվում է բաժնետերերին դուրս մղելու համար, խոշոր բաժնետերերի ձեռքում կապիտալը կենտրոնացնելու համար `դառնալով օրինականորեն գործադրվող գործիք, որն իրավաբանորեն համատեղելի չէ , գաղափարին, քանի որ այս դեպքում տնտեսական գործունեության մասնակիցների միջեւ արդար հավասարակշռություն չի ապահովվում: «  Եվ այս պարագայում հնարավոր է իրավունքների չարաշահում, ինչը, ըստ Սիվիլի: օր Հոդված 12. Քաղաքացիների `իրավաբանական անձանց գործողությունները, որոնք իրականացվում են բացառապես ուրիշներին վնաս պատճառելու նպատակով:   Միևնույն ժամանակ, չկա որևէ դրույթ, որը կարող է ստեղծել արդյունավետ պաշտպանության մեխանիզմ խոշոր բաժնետերերի կամայականություններից:   Եվ դա է պատճառը, որ մենք առաջարկում ենք համապատասխան փոփոխություններ կատարել օրենսդրությունում: Այս առումով խելամիտ կլինի կիրառել Ռուսաստանի փորձը, որը կարգավորում է այս հարցը Սահմանադրության ոգուն համապատասխան, ազատ շուկայական հարաբերությունների բնույթին համապատասխան: Մարտուն Ստեփանյան ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԲԱ SHՆԱՅԻՆ ԽՆԴՐԻ ԳՈՐԸՆԹԱԻ ԽՆԴԻՐՆԵՐ Հիմնաբառեր. Բաժնետիրական ընկերություն, բաժնետոմսեր, բաժնետոմսերի համախմբում Խոշոր և փոքր բաժնետերեր, կոտորակային բաժնետոմսեր , ։

Սույն  հոդվածում  վերլուծվում  է  բաժնետոմսերի  կոնսոլիդացիայի,  ՀՀ-ում  ձևավորված  պրակտիկայի,  առկա  հիմնախնդիրների և միջազգային պրակտիկան, ինչպես դրանց լուծման միջոցները։
  Քննարկվել են բաժնետոմսերի  կոնսոլիդացիայի  հասկացությունը,  դրա  նպատակները,  իրականացման  կարգը,  կոտորակային  բաժնետոմսերը,  օրենքում  տրված  կարգավորումներն  ու  դատական  պրակտիկան,  արտասահմանյան  երկրների  օրենսդրությամբ  նախատեսված կարգավորումները և այլն։
   Հոդվածում առաջարկված լուծումները կնպաստեն մանր բաժնետերերի իրավունքների պաշտպանությանը և  բաժնետիրական ընկերությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։
