«ԵՐԵՎԱՆ» ԱՄՍԱԳԻՐԸ. ԲՈՎԱՆԴԱԿԱՅԻՆ ԵՎ ՁԵՎԱՉԱՓԱՅԻՆ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ2000-ական  թթ.  ի  վեր  Հայաստանում  տպագրվել  են  ավելի  քան  100  երիտասարդական,  քաղաքական, մշակութային ամսագրեր։
  Ընդհանուր հայացք նետելով՝ կարող ենք ասել, որ սկզբնական շրջանում դրանց մեծ մասը տպագրվում էին ցածրորակ մակարդակի, քանի որ չկային հնարավորություններու միջոցներ, իսկ ընթերցողները դեռ պատրաստ չէին գումար տրամադրել հայալեզու ամսագրեր գնելու  համար։
   Չկար  նաև  առաջնային  համարվող  վստահությունը  հայկական  ամսագրերն  ընթերցելիս։
 Հայաստանյան ամսագրերը հիմնականում տպագրվում էին արտասահմանյան հանդեսների նորաձևության, շոու-բիզնեսի ու առողջությանը վերաբերող խորագրերում առկա նյութերի թարգմանություններիհիման վրա։
 21-րդ  տարի  առաջին  տասնամյակը  որակական  առումով  չենք  կարող  պատմական  համարել։
 Ճիշտ է, թեև ստեղծվեցին ամսագրեր, այդուհանդերձ դրանք անգամ ամիսներ լույս տեսնելով` այդպեսէլ իրենց թիրախային լսարանը չպատկերացրին։
  Մինչդեռ կարծում եմ՝ լսարանի հետաքրքրություններիմասին  պատկերացումները  պետք  է  մշտապես  ուղեկցեն  մասնագետին  աշխատանքի  ողջ  ընթացքում`նախաբան գրելիս, դիզայն անելիս, հերոս ընտրելիս, հարցադրումներ անելիս, նյութի մատուցման դիտանկյուն ընտրելիս և այլն։
 Էլեկտրոնային լրատվամիջոցների առաջխաղացումն առհասարակ էականորեն թուլացրին թերթերի ու ամսագրերի դերը։
  Ամբողջ աշխարհում է նվազել թերթերի տպաքանակը, իսկ ամսագրերի դեպքում  վիճակն  ավելի  բարդ  է։
   Նույնիսկ  «The  Guardian»  պարբերականը  վերջերս  հայտարարեց  իրտպագրության  դադարեցման  մասին1։
   Անկման  օբյեկտիվ  պատճառներից  մեկն  էլ  այն  է,  որ  հանրությունն այսօր ավելի շատ միջոցներ ունի տեղեկատվություն ստանալու` կարդալու, տեսնելու, քան տարիներ առաջ էր։
 Հայաստանում ամսագրային պատմությանն անդրադառնալով՝ պետք է նշել, որ ստեղծվեցին ամսագրեր,  որոնք,  սակայն,  չկարողանալով  դիմակայել  ժամանակի  մարտահրավերներին,  հետագայումդադարեցին  տպագրվել։
   Սակայն  որքան  էլ  վերջին  շրջանում  ամսագրային  դաշտում  անկում  է  նկատվում (և ոչ միայն Հայաստանում), այնուամենայնիվ, ամսագիրը մնում է ամենահետաքրքիր լրատվամիջոցներից մեկը թե՛ մասնագետների, թե՛ հանրության համար։
  Թեև վերջին տարիներին նման մոտեցումչի նկատվում, սակայն, կարծում եմ՝ ամսագրային ոլորտն առավել քան զարգացման լուրջ հեռանկարներ ունի։
 Հոդվածի  շրջանակներում  առավել  մանրամասն  անդրադառնանք  «Երևան»  ամսագրին2,  որը  և՛բովանդակությամբ,  և՛  ձևաչափով  ամսագրային  դաշտում  այն  իր  ուրույն  տեղն  ու  դերն  ունեցավ՝հիմնադրումից  12  տարի  անց  դառնալով  առաջին  անվճար  տարածվող հայերեն ամսագիրը։
   Սկզբնական  շրջանում  «Երևան  փրոդաքշնս»-ն  առավելապես  հայտնի  էր  սփյուռքահայության համար  նախատեսված ռուսալեզու «Ереван» ամսագրով։
  Ոչ հայալեզու «Ереван»-ը կատարում էր ճիշտ նույն գործառույթները, ինչ այժմյան «Երևան» ամսագիրը։
  Երկուսի դեպքում էլ եղել և շարունակում է դրված լինելհստակ նպատակներ, որոնց հասնելու համար օգտագործվում են բազմաթիվ ժուռնալիստական ժամանակակից մեթոդներ։
  Ամսագրի հայալեզու տարբերակը տարածվում է 2012 թվականից։
 Ամսագրի  վերջին  հինգ  համարների  տպագրումը  ևս  փոփոխություն  բերեց  ֆորմատում։
   Նոր«Երևանը»-ի ֆորմատը ևս տարբերվում է ամսագրային դաշտում առկա մյուս հանդեսներից։
   Սկզբնական շրջանում 3000, ապա 6000 տպաքանակ ունենալը քիչ թիվ չէ Հայաստանի պայմաններում։
  Հաշվիառնելով մայրաքաղաքի բնակիչների հետաքրքրությունն ու քաղաքի վերաբերյալ ուսումնասիրություն1 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.theguardian.com/media/2011/jun/16/guardian-observer-digital-first-strategy հղմամբ։
 2  «Երևան»  ամսագրի  գլխավոր  խմբագիրն Արտավազդ  Եղիազարյանն է։
   Այն  թողարկվում  է  ամեն  ամիս,  բացի  հունվարփետրվար և հուլիս-օգոստոս ամիսների միացյալ թողարկումներից։
  Քաղաքի համար նախատեսված ամսագրի ծավալը կազմումէ  56  էջ,  որի  բոլոր  էջերը  գունազարդ  են,  իսկ  այն  տպագրվում  է  օֆսեթ  տպագրությամբ  թղթի  վրա։
   Տպագրվող  ֆորմատըտարբերվում  է  մյուս  ամսագրերից՝  A3-ից  փոքր,  և  ավելի  մեծ  A4-ից։
   Ամսագրի  վերջին  հինգ  համարների  տպագրումը  ևսփոփոխություն բերեց ֆորմատում։
 ները՝  ամսագրի  յուրաքանչյուր  նոր  համար  տեղ  է  գտնում  քաղաքի  սրճարաններում՝  հիմնականումնրանցում,  որոնց  մշտական  այցելուները  երիտասարդներ  են  և  հետաքրքրություն  են  ցուցաբերումմշակութային արժեքների նկատմամբ։
 Նկատենք,  որ  ամսագիրը  տարածվում  է  անվճար։
   Սա  առավելությունների  հիմք  է  դառնում  շատայլ  ամսագրերի  համեմատությամբ.  եթե  մյուս  ամսագրերն  իրենց  գործունեության  ընթացքում  գումարային խնդիրների պատճառով շատ հաճախ չեն կարողանում նոր ծրագրեր ու մտահղացումներ կիրառել, ունենալ որակյալ լուսանկարներ, գեղարվեստական խմբագիր, ապա «Երևան»-ն այդ ամենի կարիքը չունի։
 Ըստ «Երևան» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Արտավազդ Եղիազարյանի՝ ավանդական լրատվամիջոցները ոչ թե կոչնչանան, այլ կներքաշվեն նորագույն մեդիայի դաշտ և կարելի է նոր մեդիայի ընձեռած  հնարավորություններն  օգտագործել  ավանդական  ԶԼՄ-ները  զարգացնելու  համար։
   Շուկայումպլանշետների  հայտնվելը  նոր  հնարավորություն  տվեց  տպագիր  պարբերականներին.  այժմ  թերթերիու ամսագրերի էլեկտրոնային տարբերակները կարելի է կարդալ տպագիր հրատարակության  ձևաչափով։
  Այս հնարավորությունից լայնորեն օգտվում են միջազգային պարբերականները։
 Հայաստանյան  պարբերականներից  այս  հնարավորությունն  օգտագործում  է  նաև  «Երևան»ամսագիրը։
  Այն գրանցված է www.issuu.com կայքում, որում ընդգրկված են ավելի քան 11,7 մլն հրապարակումներ։
  Այն թվային հրատարակչական հարթակ է, որն հնարավորություն է տալիս կարդալ ամսագրերի, թերթերի տպագիր համարը։
  Սրա միջոցով «Երևան»-ը մեծ տարածում է ստանում, քանի որբացի հայերեն տարբերակից ունի նաև ռուսերեն և անգլերեն տարբերակները։
 Բացի էլեկտրոնային տարբերակի ստեղծումից` հայաստանյան ամսագրերն օգտագործում են նաևվիրտուալ  սոցիալական  ցանցերի  տրամադրած  հարթակը։
   Դրանք  ևս  ծառայում  են  նյութերը  հնարավորինս  շատ  մարդկանց  շրջանում  տարածելու  համար։
   Համացանցային  հարթակներում  մեկնաբանություններ  թողնելու  և  էլեկտրոնային  նամակներ  գրելու  հնարավորությունը  լրագրողների  համար  հեշտացնում  է  աշխատանքը՝  հասկանալու,  թե  ինչ  է  ուզում  տեսնել  ընթերցողը։
   Դրանցում  քննարկվողհարցերը կարող են հոդվածի, անգամ ամբողջ մի շարքի նյութ դառնալ։
 «Երևան»-ում  արծարծվում  են  նաև  երիտասարդներին  հուզող  հարցեր  ու  խնդիրներ,  որոնցմիջոցով  ամսագրի  երիտասարդ,  բայց  փորձառու  լրագրողներն  իրենց  լուծումներն  ու  տարբերակներնեն  առաջարկում  դրանք  հաղթահարելու  համար։
   Ամսագրում  կան  նաև  ժամանցային  նյութեր,  որոնքընթերցողների  համար  լավագույն  միջոցն  են  ձանձրալի  առօրյան  զվարճալի  դարձնելու  համար։
 «Քաղաքամեջ» խորագրում պարբերաբար ներկայացվում են երիտասարդների համար նախատեսվածմիջոցառումների  ժամատախտակը։
   Դրանք  հիանալի  հնարավորություն  են  նոր  միջոցառումների,ինչպես  նաև  հետաքրքիր  ծրագրերի  մասին  իրազեկելու  համար։
   2014  թվականի  սեպտեմբերյան  համարում  ամսագիրն  իր  ընթերցողներին  շտապում  է  տեղեկացնել,  որ  ստեղծվել  է  նոր  հավելված։
 imyerevan.com կայքի Armenian Navigator նախագծի մոբայլ-հավելվածն արդեն հասանելի է App storeում։
  Գաղափարը պարզ է. ստեղծել աշխարհում հայկական վայրերի մասին ազատ, ինտերակտիվ, անընդհատ  թարմացվող  օնլայն  հանրագիտարան1։
   Այս  և  այլ  նմանատիպ  հրապարակումներ,  որոնքիրենց մեջ նորություն են պարունակում, հայտնվում են «Քաղաքամեջ»-ի «խառը» ենթախորագրում։
 «Երևան» ամսագիրն անդրադառնում է քաղաքում տեղի ունեցող խնդիրներին։
  Պարզելու համար,թե  որոնք  են  հայկական  ամսագրի  բովանդակային  ու  ձևաչափային  առանձնահատկությունները՝  հետազոտության  առանցք  ենք  վերցրել  ամսագրի  հրատարակած  բոլոր  31  համարները։
   Թեև  նախորդչորս  տարիների  ընթացքում  ամսագիրը  որոշակի  դադարներ  է  ունեցել  (կար  շրջան,  երբ  ամսագիրըկանգնել էր փակման առաջ), սակայն շարունակել է իր գործունեությունը։
 «Երևան»-ի  բովանդակությունն  ամբողջովին  նվիրված  է  Երևան  քաղաքի  անցյալին,  ներկային  ևապագային։
   Բոլոր  համարները  թեմատիկ  են։
   2015  թվականի  մարտ  ամսվա  դրությամբ  լույս  տեսած31  թողարկումների  թվում  են  գրականությանը,  տրանսպորտին,  թանգարաններին,  Կոնդին,  ծայրամասերին,  Փակ  շուկային,  ռոքին,  արձաններին,  հայրենադարձներին  նվիրված  համարները։
   Հատուկտեղ  է  հատկացվում  քաղաքաշինական  և  ճարտարապետական  խնդիրներին,  ինչպես  նաև  քաղաքաբնակների պատմություններին։
 Հայտնի  դեմքեր  որպես  այդպիսին  ամսագրում  չեն  ներկայացվում,  բացի  մեկ  խորագրից՝  «ԻմԵրևան»,  որտեղ  հանրահայտ  մարդիկ  (Ռոլանդ  Գասպարյան,  Գոռ  Սուջյան,  Վարդան  Պետրոսյան,Քրիստ  Մանարյան,  Արսեն  Գրիգորյան  և  այլք)  պատմում  են  Երևանի  իրենց  սիրելի  վայրերի,  մտքերի,հուշերի մասին։
 Հարկ է արձանագրել, որ ամսագրի հրատարակչական կազմը սերտ կապեր է պահպանում ժամանակակից  հայ  գրականության  ներկայացուցիչների  հետ։
   Մասնավորապես,  ամսագրի  գրական  խմբագիրը գրականագետ Արքմենիկ Նիկողոսյանն է, իսկ պարբերաբար էսսեներ և պատմվածքներ գրող հե1 Տե՛ս «Երևան» ամսագիր, թիվ 9 (27), 2014, Երևան։
 ղինակների թվում են արձակագիրներ Արմեն Օհանյանը, Արամ Պաչյանը, բանաստեղծ Կարեն Անտաշյանը,  որոնց  նյութերը  սովորաբար  նվիրված  են  համարի  կենտրոնական  թեմային  (օրինակ՝  ԱրմենՕհանյանի «Երևանյան աղբի երգը» լույս է տեսել ամսագրի՝ աղբի խնդրին նվիրված համարում)։
  Բացիայդ, «Գրողը տանի» մշտական խորագրի շրջանակներում ժամանակակից գրողները գրում են էսսեներԵրևանի մասին (խորագրում լույս են տեսել Հովհաննես Իշխանյանի, Հովհաննես Թեքգյոզյանի, ՆառաՎարդանյանի, Արեգ Ազատյանի և այլոց տեքստերը)։
 Ամսագրի  պատկերազարդումները  հեղինակել  են  ինչպես  «Երևան  փրոդաքշնսի»  դիզայն  ստուդիայի  տարբեր  տարիների  դիզայներները  (Գեղամ  Վարդանյան,  Սարգիս  Անտոնյան,  Վիլյամ  Կարապետյան), այնպես էլ հրավիրված դիզայներներ (Վահրամ Մուրադյան, Սերգեյ «Մեջիք» Նավասարդյան)։
 «Երևանի»  էջերում  ընթերցողները  կարող  են  կարդալ  պատմություններ  ինչպես  հայտնի  երևանցիների, այնպես էլ քաղաքում բնակվող քաղաքացիների՝ կոշկակարների, տաքսիստների, գրաֆիտիովզբաղվող երիտասարդների մասին։
  Միևնույն ժամանակ  հարկ է նշել, որ ներկայացվող պատմությունները յուրաքանչյուր համարում ծնվում են նոր մտահղացումների, կրեատիվ լուծումների արդյունքում։
 Եթե  օտար  լեզուներով  տպագրվող  «Երևան»  ամսագրերը  ներկայացնում  են  Հայաստանն  ու  մերմայրաքաղաքը  դրսում,  ապա  հայերեն  տարբերակը  հենց  երևանցիների  համար  է,  ուստի  «Երևան»-իբովանդակությունը  պատմում  է  հետաքրքիր  մանրամասներ  մեր  մայրաքաղաքի  պատմության,  արդիվիճակի, վերջին զարգացումների և խնդիրների մասին1։
 «Քաղաքային տրանսպորտն ու այն բազմիցս նստած-հելած երևանցիները»2 խորագրով թեմատիկհամարում  ամսագիրը  բազմակողմանի  ներկայացնում  է  հանրային  նշանակություն  ունեցող  տրանսպորտային խնդիրը։
  Բոլոր ժամանակներում էլ քաղաքային տրանսպորտի հարցը մեծ ուշադրության էարժանացել  հասարակության  կողմից։
   Գլխավոր  խմբագիրն  այս  առնչությամբ  գրում  է.  «Առավոտյանդուրս եք գալիս տնից, որպեսզի գնաք աշխատանքի կամ դասի։
  Հասնում եք կանգառ։
  Տեսնում եք ձեզնման նույն առիթով տնից դուրս եկած տասնյակ համաքաղաքացիների։
  Ու հասկանում եք, որ հավաքների  մի  մասը  ձեր  մրցակիցն  է»3։
   Հումորային,  միևնույն  ժամանակ  նպատակային  օգտագործվածտողերը փաստում են քաղաքային իշխանությունների թերություններն ու բացթողումները, իսկ դրանցընդգծումն ամսագրի էջերում օգնում է հասնել շուտափույթ խնդրի լուծման։
 «Քաղաքամեջ»,  «Անցուդարձ»,  «Իրադարձություն»,  «Համացանց»,  «Ժամանց»,  «Քաղաքացիներ»,«Կարծիք»,  «Ուսումնասիրություն»,  «Դեմքեր»,  «Պատմություններ»,  «Տարբերակ»,  «Խորհրդանիշ»  և«Կադրերի  բաժին»  խորագրերը  տարբեր  ժամանակներում  արտացոլել  են  մայրաքաղաքում  առկատրանսպորտային  խնդիրները։
   Դրանց  ուսումնասիրությունները  համեմված  են  ֆոտոպատմություններով, որոնք օգնում են առավել պատկերավոր ներկայացնել այն։
 Օրինակ, «Երթուղային թրաֆիքինգ» վերնագրված հոդվածում խոսվում է այն մասին, որ Երևանիտրանսպորտային  ցանցն  իր  բոլոր  պողոտաներով  ու  նրբանցքներով  մի  հսկայական  արդյունատարհամակարգ  է,  որի  միջոցով  հոսում  է  մարշուտկա  մակնիշի  երթուղային  տաքսին  իբրև  հսկայականտրոմբոցիտ՝ պատրաստ ամեն պահի մեքենաների կենսահոսքի խցանման և տրանսպորտային ցանցիկաթվածահարության  պատճառ  դառնալ։
   Նյութի  հեղինակ՝  Կարեն  Անտաշյանը  համոզված  է՝  «Մարշուտկան սոցիալական բարդ համակարգ է, որտեղ գործում են ներդասակարգային դերաբաշխումներ՝խճճված  հոգեմարմնական  փոխհարաբերություններով»4։
   Նրա  հավաստմամբ՝  ուշ  գիշերով  վերջինուղերթն ընթացող  երթուղայինը լցվում է հիմնականում միջինից  երիտասարդ  տարիքի վստահությունչներշնչող քրեածին արտաքինով տղամարդկանցով, որոնց լարված ու մռայլ դեմքն իրականում վկայումէ մտքի մեջ մայիկների կամ կանանց մոտ ուշանալու հիմնավորումներ հորինելու մասին։
 Ընդհանուր առմամբ, դրական անդրադարձի կողքին արձանագրենք նաև բացասականը։
  «Երթուղային թրաֆիքինգ» նյութում առկա չեն զրուցակիցների կամ բուն մասնագետների կարծիքներ ու վերլուծություններ։
  Ամբողջությամբ լրագրողի ստեղծագործական մտքերով նյութը համեմելը, կարծում եմ՝այնքան  էլ  արդյունավետ  չէ։
   Իսկ  ահա  «Ուսումնասիրություն»  խորագրում  տեղ  գտած  «Բարի  երթ»հրապարակումը  ոչ  թե  երթուղային  տաքսիների,  այլ  Հայաստանում  գործող  տաքսիների  մասին  է։
   Հետաքրքիր  համեմատություն  է  ստացվել՝  լրագրող  Վիկտորյա  Ալեքսանյանն  ու  ֆոտոլուսանկարիչ  Արթուր Lumen Գևորգյանն ուշադրության կենտրոնում են պահել տաքսիների վարորդների դեմքերի արտահայտություններն ու մեքենային դաջված տաքսիների անվանումները։
  Յուրօրինակ ֆոտոշարքն օգնում է ընթերցողին մինչև վերջին տողն ընթերցել այն։
  «Երևան» ամսագրում, առհասարակ, մեծ ուշադրություն է տրվում լուսանկարներին։
  Ֆոտոպատմությունների կողքին կարող ենք տեսնել հետաքրքիրմեկնաբանություններ։
  Դրանք ոչ միայն նպատակային են իրենց բովանդակությամբ, այլև օգնում են երկարաշունչ նյութերը հեշտությամբ ընթերցել։
 1 Եղիազարյանի Ա.-ի հետ հարցազրույցից, Երևան, 02.03.2015 թ.։
 2 Տե՛ս «Երևան» ամսագիր, թիվ 5(6), Երևան, 2012։
 3 Նույն տեղում, էջ 3։
 4 Նույն տեղում, էջ 33։
 Ամսագրի նշված համարում պակաս տպավորիչ չէ «Դեմքեր» խորագրում հայտնված հայուհին, ովշեկ մազերը հարդարած, շրթներկով ու շպարով, վարում է դանդաղաշարժ տրոլեյբուսը։
  Ահա թե ինչ էգրում  ամսագիրը.  «Սիրելի  հարբեցող  քառանիվ  ամուսինը»,  տրոլեյբուսի  հսկա  ղեկին՝  արագաշարժտիկին  Էմման  է։
   Ներկայացնելով  տիկին  Էմմայի  պատմությունը՝  «Երևան»  ամսագիրն  իր  էջերում  ևսմեկ  անգամ  ընդգծում  է  հայ  կնոջ  կերպարը։
   «Անհնարին  ոչինչ  չկա»  կարգախոսով  ամսագրի  էջերումպարբերաբար կարելի է հանդիպել նմանօրինակ քաղաքացիների։
 Արձանագրենք նաև այն փաստը, որ «Երևան» ամսագրում հիմնական խնդիրները ներկայացվումեն  մարդու  միջոցով։
   Այսինքն,  հերոսները  մարդիկ  են՝  իրենց  պատմություններով։
   Ըստ  իս,  այն  լավագույն մեթոդն է խնդիրներն ավելի հանրային դարձնելու։
  Այս մեթոդն օգտագործվում է նաև միջազգային  հեղինակավոր  թերթերում  և  ամսագրերում,  որոնցից  են  ֆրանսիական  «Le  Monde»  օրաթերթն  ուգերմանական  «Bravo»  ամսագիրը։
   Ինչպես  «Երևան»-ում,  այնպես  էլ  այս  ամսագրերում  առաջնայինըկարևորվում է տեղեկությունը փոխանցել մարդկանց միջոցով։
  Բացարձակ պարտադիր չէ, որ հերոսները  լինեն  հանրային  նշանակություն  ունեցող  անձինք։
   Ընդհակառակը,  դրանց  պատկերավորություննարտահայտիչ դարձնելու համար նախընտրելի է, որ նրանք լինեն քաղաքի կամ գյուղի հասարակ բնակիչներ, որոնք մեզ հետ հավասար ապրող ու քայլող մարդիկ են։
  Հայկական ամսագրային դաշտում այսարդյունավետ մեթոդը կիրառում է հենց «Երևանը»-ը։
 Հայալեզու «Երևան» ամսագրի առաջին համարում  տեղ է գտել Արթուր  Մեսչյանի հարցազրույցըքաղաքի  ճարտարապետական  դեմքի  մասին,  ծավալուն  հոդված  Երևանի՝  ժամանակին  երկրորդամենաաշխույժ կենտրոնի՝ կայարանի և դրա հեռանկարների մասին, հարցազրույց Երևանի քաղաքապետի հետ, ինչպես նաև շատ այլ հետաքրքիր հոդվածներ։
 Առավել  հաճախ  տպագիր  և  առցանց  լրատվամիջոցների  բնութագրի  մասին  խոսելիս  տարբերփորձագետների կողմից քննարկման առարկա է դառնում բովանդակության որակը։
  «Երևան» ամսագրի ուսումնասիրության դեպքում պարզ է դառնում, որ հարցը լուրջ է դրված խմբագրությունում։
  Բաննայն է, որ ոչ միայն հատուկ ուշադրության է արժանանում բովանդակայինը, այլև ամսագրի բուն գեղակառույցը։
  Երկուսի համադրման արդյունքում ամսագիրը պահպանում է միջազգային չափանիշները։
 Անդրադառնալով բովանդակությունը ձևավորող և միաժամանակ բովանդակային բազմազանությունը սամանափակող մի քանի գործոնների՝ վերջիններս խմբավորենք. •  Թեմատիկ բազմազանություն և լուսաբանման առանձնահատկություններ,•  Ֆոտոպատմությունները՝ լսարան գրավելու լավագույն միջոց։
 Յուրաքանչյուր  լրատվամիջոց,  ելնելով  այս  կամ  այն  պատճառից,  որդեգրում  է  որոշակի  չգրվածկանոններ, թե ինչ թեմաների և ում մասին «կարելի է» կամ «չի կարելի» լուսաբանել։
  Բովանդակությանձևավորումը սերտորեն կապված է նաև լսարանի հետ։
  Շատ դեպքերում բովանդակության ցածր որակը  լրատվամիջոցների  ղեկավարների  կողմից  պատճառաբանվում  է  «ձևավորված  պահանջարկով»(լսարանի  պահանջների,  հետաքրքրությունների  համապատասխան  բովանդակության  ապահովում)՝անտեսելով հետադարձ կապը։
  Լսարանի գործոնի ազդեցությունը բովանդակության ձևավորման վրադրսևորվում է նաև լրատվամիջոցների միջև մրցակցության աճով։
 Դիտարկելով նաև շուկան, ռեսուրսներն ու հնարավորությունները՝ հարկ է հասկանալ, թե որքանով  են  բավարար  պայմաններն  ու  ռեսուրսներն  առաջ  քաշված  նպատակներն  իրագործելու  համար։
 Բազմիցս ենք լսում հիացական կարծիքներ «դրսից» օտարերկրյա գործընկերներից, թե` ինչպե՞ս է մեկհոգին  ձեզ  մոտ  գերմարդու  պես  աշխատում`  համատեղելով  մի  քանիսի  գործը  (գաղափար  տալ,  կազմակերպել  մի  քանի  տարբեր  մասնագիտությունների  տեր  մարդկանց  հանդիպումը`  լուսանկարիչ,հերոս, գնալ նկարահանման, մասնակցել էջադրմանը, խմբագրել և այլն), այն դեպքում, երբ դրսում մեկխորագիրը  կարող  է  ունենալ  խմբագիր,  մի  քանի  օգնական  և  այլն։
   Այստեղ  գործ  ունենք  շուկայի  ծավալների հետ։
 Իսկապես, ստեղծագործական աշխատանքը պահանջում է, որ մի դետալի վրա մի քանի մարդ աշխատի,  որ  զտվի  վերջնական  արդյունքը.  մեզնում  դրա  հնարավորությունը,  ցավոք,  քիչ  է։
   Բայց  այդդեպքում էլ ստեղծագործական թիմը պետք է փորձի սեփական հնարավորությունների չափով լրացնելայս  բացը։
   Օրինակ`  պարբերաբար  քննարկում-հանդիպումներ  կազմակերպելու  արդյունքում  աշխատանքը  թիմով  քննարկելն  ու  մեկը  մյուսի  կարծիքը  լսելն  աշխատանքային  արդյունավետ  գործիքկարող է  դառնալ։
  Չէ՞ որ հատկապես ստեղծագործական աշխատանք կատարելիս հնարավոր է ինքդայնպիսի  սխալ  թույլ  տաս,  որն  ուրիշի  աշխատանքում  առաջինը  գուցեև  հենց  դու  տեսնեիր։
   Իսկքննարկում-հանդիպումներով աշխատանքն ավելի հասուն է դառնում։
 Հովհաննես Վարդանյան«ԵՐԵՎԱՆ» ԱՄՍԱԳԻՐԸ. ԲՈՎԱՆԴԱԿԱՅԻՆ ԵՎ ՁԵՎԱՉԱՓԱՅԻՆ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸԲանալի բառեր՝ էլեկտրոնային լրատվամիջոցներ, թիրախային լսարան, անվճար ամսագիր, թիմային աշխատանք, թվային հրատարակչության հարթակ, ժամանցային նյութեր, հայտնի երևանցիներ, թեմատիկ համարներ, ռեսուրսներ և հնարավորություններ։

Հոդվածը  ներկայացնում  է  «Երևան»  ամսագրի  ստեղծման  ու  ներկայիս  գործունեության  պատմությունը։
   Առանձնացնելով  և  շեշտակի  ուշադրության  արժանացնելով  ամսագրի  ձևաչափն  ու  բովանդակային  առանձնահատկությունները՝ ներկայացվել է ամսագրում առկա խորագրերն ու դիզայներական լուծումները։
  Հայկական ամսագրային դաշտում իր ուրույն տեղն ու դերն ունեցող «Երևան» ամսագիրը տարբերվում է իր խորագրերի ու թեմատիկ համարների բազմազանությամբ։
  Առանձնակի ու նպատակային ուշադրություն դարձնելով մայրաքաղաքի  խնդիրներին ու կատարվող փոփոխություններին՝ ամսագրի գունազարդ էջերում հաճախակի կարելի է հանդիպել  թիմային  աշխատանքի  յուրօրինակ  մտահղացումներ,  որոնք  օգնում  են  նյութը  մատուցել  հետաքրքիր  կերպով՝  ֆոտոպատմությունների, ինչպես նաև դրանց մեկնաբանությունների տեսքով։
