Տեխնոլոգիայի զարգացմանը զուգահեռ ամբողջ աշխարհում փոխվում են պետական ​​կառավարման սկզբունքները:   Դրանք վերաբերում են ինչպես վարվող քաղաքականությանը, այնպես էլ հաղորդակցության սկզբունքներին և հարաբերությունների բնույթին:   Տեխնոլոգիաները ներդրեցին պետական ​​կառավարման ոլորտում համագործակցության և գործընկերության նոր սկզբունքներ տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման համակարգերի, 211 ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների, ինչպես նաև մասնավոր և պետական ​​հաստատությունների միջև հարաբերությունների մեջ:   Առցանց հարթակները ապահովում են գործառույթների բավականին լայն շրջանակ, որոնցից մի քանիսը կարող են հաջողությամբ օգտագործվել վարչական միավորների, մարզերի կամ համայնքների սահմաններից դուրս:   Այլ կերպ ասած, պետական ​​կառավարման ոլորտում տեխնոլոգիայի օգտագործումը կարող է նպաստել կառավարման համակարգի ներդրմանը, որը չի դնում վարչական սահմաններ և իրականացվում է տարածքային հիմունքներով:  Սա կարող է հատկապես արդյունավետ լինել խնդրահարույց վարչական բաժանումների դեպքում (ինչպես, օրինակ, Հայաստանի Հանրապետությունում, ըստ բազմաթիվ հրապարակումների), երբ լիազորությունների շրջանակը նշված չէ կամ համակարգը գտնվում է բարեփոխումների փուլում:  Վերջին տարիներին Հայաստանում տեղի ունեցած կամ տեղի ունեցող մի շարք կարևոր իրադարձություններ, մասնավորապես ՝ համայնքների խոշորացումը, կառավարման խորհրդարանական համակարգին անցնելը, 2018-ի թավշյա իրադարձությունների նախաձեռնած լայնածավալ փոփոխությունները, ինչպես նաև քանի որ COVID 19-ի պատճառած արտակարգ դրությունը ցույց է տալիս, որ տարածքային կառավարման սկզբունքների կիրառումը վարչական սահմանազատման պատճառով կառավարման դերը նվազեցնող տեխնոլոգիական գործիքների ներդրմամբ կարող է ավելի մեծ արդյունավետություն ապահովել կենտրոնացված, տարածքային և ապակենտրոնացված կառավարման մարմինների և այլ սուբյեկտների միջև:  Կառավարման գործառույթների իրականացման համատեքստում լայնորեն տարածված է էլեկտրոնային հարթակների (Digital Social Innovation-DSI) օգտագործումը, որոնք տրամադրում են տարածական պլանավորման «խելացի» ընթացակարգեր, համագործակցության միջոցով քաղաքականություն մշակելու, որոշումների կայացման մասնակցային որոշում, և ընդհանուր առմամբ տարածական լուծումներ: գործոններ [1, p. 14]:   Նման պլատֆորմների միջոցով ՀՀ պետական ​​կառավարման համակարգում կարող են իրականացվել մի շարք գործառույթներ, որոնք վերապահված են տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին:   Այսպիսով, 212 ՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ theարգացման ոլորտում մարզպետի լիազորությունների շրջանակը, համաձայն «Տարածքային կառավարման մասին» 2019 թվականին ընդունված ՀՀ օրենքի, ներառում է տարածաշրջանային զարգացման ռազմավարության մշակում և մոնիտորինգ [2, հոդված 20], որը ենթադրում է պլանավորում, քաղաքականության մշակում, մասնակցային կառավարում և այլ գործընթացներ:   Դրանք կարող են իրականացվել `ընդգրկելով շրջանի վարչական սահմաններից դուրս տարածքներ` հիմնվելով տարածական սկզբունքների և էլեկտրոնային գործիքների վրա:   Ավելին, եթե ռազմավարության մշակումը սահմանափակվում է տարածաշրջանի վարչական սահմանով, դա կարող է խոչընդոտել ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը կամ կլաստերային հիմունքներով զարգացմանը:  Իսկ տեղական ինքնակառավարման համակարգում միջհամայնքային համագործակցության շրջանակներում մեծ են վերոնշյալ սկզբունքների և գործիքների կիրառման հնարավորությունները:   Համայնքի խորհուրդը կարող է որոշում կայացնել միջհամայնքային միավորումներ ստեղծելու մասին, ինչպես նաև առաջարկություն ներկայացնել պետական ​​լիազոր մարմնին `միավորվել այլ համայնքների հետ` նոր համայնք ստեղծելու համար [3, հոդված 16]:   Միջհամայնքային համագործակցության տարբեր ձևաչափերի պարագայում համայնքները կրկին գործում են օրենքով վերապահված իրենց լիազորությունների շրջանակներում, սակայն նրանց գործունեությունը որպես բնակավայր գերազանցում է իրենց վարչական սահմանները:   Դա կարելի է անել հիմնականում վարչարարության, տարածական պլանավորման, ռազմավարության մշակման, բնակչությանը և այլ լիազորություններին մի շարք ծառայություններ մատուցելու տեսանկյունից, որոնք նշված են համայնքների խոշորացման հայեցակարգում և միջհամայնքային միավորումներ ստեղծելու առումով [4, p. 46]:   Ըստ էության, տարածքային և տեղական ինքնակառավարման մարմինների մի շարք լիազորություններ կարող են իրականացվել էլեկտրոնային գործիքների և ցանցային սկզբունքների հիման վրա `տարածաշրջանի կամ համայնքի վարչական սահմաններից դուրս, տարածքային սահմաններում:  Կառավարման համակարգերում էլեկտրոնային հարթակների օգտագործումը պահանջում է մեծ թվային տվյալների բազայի օգտագործում, քանի որ արդյունավետ պլանավորումը, քաղաքականության մշակումը և էլեկտրոնային որոշումների կայացումը պահանջում են մեծ քանակությամբ տեղեկատվության հավաքում և մշակում:   Սա հատկապես կարևոր է կառավարման բազմաստիճան համակարգերի, դրանց շրջանակներում տեղի ունեցող բազմաբնույթ գործունեության և ներգրավված բազմաթիվ դերակատարների համատեքստում:   Նման գործընթացներն ապահովելու համար անհրաժեշտ է հստակ գիտելիքների ստանդարտներ սահմանել, ինչը նշանակում է, որ եթե պետական ​​կառավարման համակարգում օգտագործվում են էլեկտրոնային հարթակներ, գիտելիքների վրա հիմնված և հետազոտության վրա հիմնված որոշումների ընդունումը դառնում է անխուսափելի:   Այսինքն ՝ որոշումներ կայացնողները, հասարակության անդամները և տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման մարմինների ներկայացուցիչները պետք է ունենան համապատասխան գիտելիքներ և տեխնոլոգիաներ:   Այս առումով պետք է ուշադրություն դարձնել այն փաստին, որ տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաները տարածական փոփոխությունների վրա ազդող նշանակալից գործոններ են [5, p. 3]   Եվ քանի որ տարածական փոփոխությունները կապված են պլանավորման, ռազմավարության մշակման, հասարակության մասնակցության, համատեղ կառավարման և պետական ​​կառավարման այլ գործոնների հետ, կարծում ենք, որ հնարավոր է Հայաստանում ներդնել տարածական կառավարման համակարգ, որը կապահովի տեխնոլոգիայի, կառավարման գործառույթների, ռեսուրսների սկզբունքները: և որոշումներ կայացնելու սկզբունքները: արդյունավետ համագործակցություն:  Կայուն զարգացման 2030 օրակարգը գիտությունը, տեխնոլոգիան և նորարարությունը (STI) ճանաչում է որպես գլոբալ բարգավաճման առանցքային շարժիչ ուժ [6, էջ. 2]:   Այս համատեքստում պետք է նշել, որ GTN- ի կառավարման սկզբունքների վրա ձևավորված նախաձեռնությունները կենտրոնանում են տեղական կարողությունների զարգացման վրա `տեխնոլոգիայի կլանման տեսանկյունից [7, p. 30]:   Այսինքն ՝ մի կողմից բարեկեցությունը ենթադրում է գիտական ​​և տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրում, մյուս կողմից ՝ այդ ներդրումները կարող են ավելի արդյունավետ լինել կառավարման ոլորտում ՝ 214 տարվա տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնակցությամբ:   Ուստի ամրապնդվում է այն թեզը, որ գիտելիքների և տեխնոլոգիաների գործոնը անհրաժեշտ է պետական ​​կառավարման տեղական մակարդակում, և այդ գործոնների առկայությունը թույլ է տալիս ներդնել տարածական զարգացման սկզբունքներ:  Հաշվի առնելով վերոնշյալ հանգամանքները `մենք առաջարկում ենք ՀՀ պետական ​​կառավարման համակարգում ներդնել տարածական կառավարման սկզբունքներ, որոնք պետք է ներառեն. Տարածք Կլաստերի սկզբունքներով ձևավորված տարածք, որտեղ պետական, մասնավոր և պետական ​​կառույցները կարող են համագործակցություն և գործընկերություն հաստատել:  Շրջանակ Մասնակցային գործողությունների շրջանակ, որտեղ օպտիմալ որոշումներ կարող են կայացվել որոշակի տարածքի բնակիչների կողմից, անկախ այն բանից, որ նրանք գտնվում են համայնքի կամ շրջանի վարչական սահմաններում:  Հավաք հանրային հաստատությունների, մասնավոր ընկերությունների և հասարակական կազմակերպությունների տվյալների բազայի հավաքում և մշակում տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների ներդրմամբ, որոնք կարող են օգտագործվել առանց վարչական սահմանների որոշակի տարածքի ռազմավարական օպտիմալ պլանավորման համար:  Իրական Տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման գործառույթների իրականացում, որոնք կարող են տրամադրվել տարածաշրջանի կամ համայնքի վարչական սահմաններից դուրս էլեկտրոնային գործիքների միջոցով ՝ առանց արդյունավետության նվազեցման:  Վերոհիշյալ քայլերի իրականացումը հնարավորություն կտա տարածքային մակարդակում ապահովել հասարակության արդիականացման նորարարական մոտեցումներ `դուրս գալով տարածաշրջանի կամ համայնքի վարչական սահմաններից:   Նման արդիականացման մոտեցումները հրատապ են հատկապես ՀՀ մարզերի վարչատարածքային բաժանման խնդիրների, համայնքների խոշորացման վիճահարույց արդյունքների և COVID-19 համաճարակի պատճառով ստեղծված իրավիճակի համատեքստում:   Այնուամենայնիվ, պարզ է, որ կառավարման այս մոդելը նախատեսում է ոչ միայն տարածքային մակարդակի և տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների իրականացում տարածական մակարդակում, այլ նաև տեխնոլոգիայի կիրառման, գիտելիքների ներդրման, տեղեկատվության մշակման և հասարակության մասնակցության ավելի լայն շրջանակ:  Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ինչպես տարածքային կառավարման, այնպես էլ տեղական ինքնակառավարման լիազորությունների ամբողջ ցանկից հնարավոր է առանձնացնել այնպիսի գործառույթներ, որոնք կարող են իրականացվել տարածքային սկզբունքներով `դուրս գալով տարածաշրջանային կամ համայնքային վարչական տարածքներից և ներմուծելով տարածական զարգացման սկզբունքներ:   Դրան կարելի է հասնել կառավարման էլեկտրոնային պլատֆորմների և գործիքների միջոցով, որտեղ կարևոր են հետազոտությունները և գիտելիքների վրա հիմնված որոշումների կայացումը:   Կառավարման համակարգում տարածական սկզբունքների և էլեկտրոնային գործիքների ներդրումը դրական ազդեցություն կունենա նաև որոշումների կայացման գործընթացում հասարակության մասնակցության մեծացման վրա:   Այս գործընթացները կնպաստեն պետական ​​կառավարման համակարգի արդիականացմանը Հայաստանի Հանրապետության տեղական և տարածաշրջանային մակարդակներում `տեխնոլոգիական նորարարությունների միջոցով` ապահովելով հասարակության մասնակցություն, հրապարակայնություն, թափանցիկություն և հաշվետվողականություն:  , ։

Ցանցային համակարգի եւ թվային տեխնոլոգիաների զարգացմանը զուգահեռ անհրաժեշտություն է առաջանում վերանայել հանրային կառավարման սկզբունքները։
  Այս համատեքստում պետք է նշել, որ տեխնոլոգիական նորարարությունները նվազեցրել են վարչական սահմանների դերը ինչպես տեղական, այնպես էլ գլոբալ կառավարման համակարգերում։
  Դրան զուգահեռ աստիճանաբար մեծանում է հանրային արդիականացման անհրաժեշտությունը էլեկտրոնային համակարգերի կիրառման, մասնակցային կառավարման եւ գիտելիքի վրա հիմնված որոշումների կայացման տեսանկյունից։
  Հետեւաբար կարեւորվում է ՀՀ տարածքային կառավարման եւ տեղական ինքնակառավարման համակարգերի այնպիսի լիազորությունների իրականացման հետ կապված հետազոտությունների դերը, որոնք կարող են իրականացվել տարածական սկզբունքների կիրառմամբ՝ էլեկտրոնային գործիքակազմի միջոցով։
  Տարածական սկզբունքների ներդրումը հանրային արդիականացման համատեքստում կնպաստի կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը եւ ժողովրդավարական մոտեցումների զարգացմանը ՀՀ տեղական մակարդակներում։
