Ճգնաժամային կառավարումը տեսության մեջ դիտարկվում է տնտեսական անկայունության կարգավորման, ինչպես նաեւ արտակարգ իրավիճակներից վնասների կանխարգելման տեսանկյունից։
  Տնտեսական գործունեության ոլորտում տեսաբանները կիրառում են “հակաճգնաժամային կառավարում” եզրույթը, այն դեպքում, երբ թիրախավորվում են միկրոմակարդակով կազմակերպությունների սննկացման, իսկ մակրոմակարդակով` մակրոտնտեսական հավասարակշռության խախտման ռիսկերը։
  172ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ Արտակարգ իրավիճակների կառավարման պարագայում տեսության մեջ եւ գործնականում հիմնականում ուսումնասիրվում են բնակչության կյանքի, առողջությանը, սեփականությանը, պետական ունեցվածքի պաշտպանությանը սպառնացող ռիսկերը, որի նպատակով իրականացվում են իրավական, կազմակերպչական, իրազեկվածության եւ ինժեներատեխնիկական միջոցառումների համալիր գործողություններ։
  Այս առումով, ճգնաժամային կառավարման համակարգը իր նպատակադրումներով գտնվում է ինչպես հակագնաժամային, այնպես էլ արտակարգ իրավիճակների, տեխնածին վթարների ռիսկերի կանխարգելման գործառույթների շրջանակի հատույթում (տե՛ս գծապատկեր 1)։
   Սակայն, դրա հետ մեկտեղ, ճգնաժամային կառավարման գործառույթները իրենց առանձնահատուկ դրսեւորումներն են ստանում վերը թվարկված ոլորտներում։
  Այսպես, արտակարգ իրավիճակի նախազգուշացումը այն միջոցառումների ամբողջությունն է, որոնք անցկացնում են արտակարգ դրության գործադիր իշխանության մարմինները եւ դրանց սուբյեկտները, տեղական ինքնակառավարման մարմինները եւ ՀՀ Արտակարգ իրավիճակների նախարարության ստորաբաժանումները, արտակարգ իրավիճակների կամ դրանց հետեւանքների կանխման համար։
  Իսկ, արտակարգ իրավիճակի կանխումը` իրավական, կազմակերպչական, տնտեսական, ինժեներա-տեխնիկական, էկոլոգիական պաշտպանության, սոցիալական միջոցառումների ամբողջությունն է, որն ուղղված է շրջակա բնության միջավայրի, հնարավոր վտանգավոր օբյեկտների վերահսկողությանը, վիճակագրության եւ արտակարգ իրավիճակի աղբյուրի առաջացման կանխորոշման եւ արտակարգ իրավիճակի նախապատրաստմանը եւ վերացմանը [1]։
  Իր հերթին, տեխնիկական անվտանգության կառավարումը ուղղվում է արտադրական եւ սպասարկման ոլորտի օբյեկտներում տեխնածին վթարներից, արտադրական պատահարներից եւ դրանց հետեւանքներից հասարակության եւ անհատի կենսականորեն առավելագույն պաշտպանվածության ապահովմանը։
  [2] Բնականաբար, ճգնաժամային կառավարման համակարգը չի կարող ամբողջությամբ ընդգրկել հակաճգնաժամային տնտեսական, արտակարգ իրավիճակների կամ տեխնածին աղետներից ակնկալվող 173ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ վնասների կանխարգելման ամբողջական գործառույթների շրջանակը, եւ այդ իսկ պատճառով, հանդես է գալիս դրանց հատույթով (տե՛ս գծապատկեր 1)։
   Եվ հենց այստեղ է, որ տեսության մեջ հիմնախնդիր է առաջանում հստակ սահմանագծելու փոխհատվող գործառույթների այդ շրջանակը, քանի որ դրանով է մեծամասնորեն պայմանավորվում ճգնաժամային կառավարման համակարգի արդյունավետ գործունեությունը։
   [3] Գծապատկեր 1 Ճգնաժամային կառավարման շրջանակի ձեւավորումը 1 Հակաճգնաժամային տնտեսական կառավարում Ճգնաժամային կառավարում Արտակարգ իրավիճակների կառավարում Տեխնիկական անվտանգության կառավարում Այստեղ կարեւորվում է այն հանգամանքը, որ կառավարման համակարգը հնարավորություն ունենա հնարավորինս ներդաշնակեցելու հակաճգնաժամային, արտակարգ իրավիճակների կամ տեխնածին աղետների կանխարգելման եւ հետիրադարձային արդյունքների կարգաբերման գործառույթները, եւ դրանով իսկ, բացասական երեւույթների վնասաբերությունը հասցվի նվազագույնի (տես գծապատկեր 2)։
  Այս առումով, կարեւորվում է հակաճգնաժամային կառավարման նպատակադրումների շրջանակի հստակեցումը։
   {3} Կազմված է հեղինակի կողմից։
  174ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ Գծապատկեր 2 Հակաճգնաժամային կառավարման համընդհանուր գործառույթները 2 Ճգնաժամային կառավարման նպատակադրումներ Հակաճգնաժամային տնտեսական կառավարում Տեխնածին աղետների կանխարգելման կառավարում Արտակարգ իրավիճակների կառավարում ա ույ Մի վ նպատակադրման հասանելիություն, կարգավորիչ ներազդեցություն, համակարգված գործունեություն Աղետներն ու արտակարգ իրավիճակները ձեւավորման անսպասելիության բնույթ ունեն եւ դրանց փաստի արանագրումը մեծ կամ փոքր հավանականություն ունի։
   Ուստի, ճգնաժամային իրավիճակների կառավարման նպատակադրումներում առավելապես կանխարգելիչ, քան հետաղետային ժամանակահատվածի վնասների վերականգնման գործառույթներ են ընդգրկված։
   Եվ այս նկատառումներով, կառավարման գործառույթները առավելապես ֆինանսավորվում են նաԿազմվել է հեղինակի կողմից։
  175ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ խապատրաստական, միջավայրի պաշտպանության ապահովման, մոնիտորինգի անցկացումների գծով (տես գծապատկեր 3)։
  Գծապատկեր 3. Արտակարգ իրավիճակների նախարարության 2019 թվականի բյուջեի հոդվածները` ըստ ծրագրերի (մլն դրամ) սեյսմիկ պաշտպանության ծառայություն, մոնիտորինգի անցկացում, հիդրոօդերեւութաբանական ծառայություններ; 1284 փրկարար ստորաբաժանումների պահպանում; Հետեւաբար, հակաճգնաժամային կառավարման գործընթացի առաջին փուլը առնչվում է ճգնաժամերի ձեւավորման ռիսկերի հավանականության գնահատմանը, երբ պարբերաբար միջավայրային մոնիտորինգ է իրականացվում, կազմակերպվում են փորձագիտական աշխատանքներ, հավաքագրվում եւ վերլուծվում է բազմաբնույթ աղետների հավանական ձեւավորմանը առնչվող տեղեկատվություն։
  Այսպես, արտադրական վտանգավոր օբյեկտները հաշվառելու, ինչպես նաեւ դրանց վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկությունները գրառելու, վերլուծելու եւ դրա արդյունքում լիազոր մարմնին ամփոփ տեղեկատվություն տրամադրելու նպատակով Տեխնիկական անվտանգության ազգային կենտրոնը վարում է արտադրական վտանգավոր օբյեկտների ռեեստրը։
  [2] Ռեեստրում գրառվում են տեղեկություններ արտադրական վտանգավոր օբյեկտի տեխնիկատեխնոլոգիական տվյալների, ինչպես նաեւ արտադրական վտանգավոր օբյեկտի տեխնիկական անվտանգության փորձաքննության արդյունքների մասին։
  Ճգնաժամային կառավարման գործընթացի հաջորդ փուլը առնչվում է կանխարգելիչ գործառույթների հետ, երբ ռիսկերի գնահատման արդյունքում վերհանվում են հավանական աղետների ձեւա176ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ վորման օջախները եւ կառավարչական որոշումներ են ընդունվում դրանց վերացման ուղղությամբ։
   Որպես կանոն, նախազգուշական, կանխարգելիչ գործառույթները անընդհատ բնույթ են կրում եւ ճգնաժամային կառավարման համակարգում հստակ ներգործություն են ունենում փուլային հաջորդիվ գործառույթների իրականացման ուղղությունների վրա (տես գծապատկեր 4)։

Ճգնաժամային կառավարման գործառույթները հանդես են գալիս հետեւյալ առանձնահատկություններով։
  Առաջին, կառավարման գործառույթների կազմում գերակշռում են ռիսկերի գնահատումներն ու վտանգների ձեւավորման հավանական օջախների վերհանումները, որոնք կառավարչական ավանդական հմտություններից բացի, պահանջում են նաեւ ճգնաժամային իրավիճակների կանխարգելման մասնագիտական կարողություններ։
  Երկրորդ, ճգնաժամային կառավարման գործառույթները հատվում են արտակարգ իրավիճակների, տեխնիկական անվտանգության, ինչպես նաեւ տեխնածին աղետների կառավարման շրջանակի գործողությունների հետ, ուստի այստեղ կարեւորվում է ոչ միայն գործառնական կրկնությունների, այլեւ կառավարչական միջամտությունների արդյունավետության բարձրացումը։
  Երրորդ, ճգնաժամային կառավարման համակարգը շատ ավելի ընդգրկուն է, եւ առնչվում է ինչպես միկրո, այնպես էլ մակրոմիջավայրային ոլորտների հետ, միաժամանակյա գործառույթներ իրականացնելով «տնային տնտեսություններ – կազմակերպություններ – հանրային ոլորտ – միջպետական հարաբերություններ» շղթայում։
