Շիրակի մարզը, մասնավորապես մարզկենտրոն Գյումրին, իր աշխարհագրական դիրքի, եզակի բնական ռեսուրսների, պատմական և մշակութային հարուստ արժեքների շնորհիվ համարվում էր Հայաստանի տուրիզմի հիմնական կենտրոններից մեկը:  Այն հայտնի էր ամբողջ Խորհրդային Միությունում: Manyբոսաշրջիկները ժամանում էին Գյումրիի մարզ Շիրակի մարզ Հայաստանի և ԽՍՀՄ շատ քաղաքներից:   Tourismբոսաշրջությունը հատկապես մեծ զարգացում ունեցավ 20-րդ դարի 70-80-ական թվականներին, երբ Գյումրի այցելող զբոսաշրջիկների թիվը տարեկան հասնում էր ավելի քան 20,000 մարդու (սա չի ներառում չգրանցված զբոսաշրջիկների թիվը):   Այդ ընթացքում քաղաքում ստեղծվել է լավ զարգացած զբոսաշրջային ծառայությունների ենթակառուցվածք:  4 համամիութենական և բազմաթիվ պայմանագրային հատուկ շրջայցեր Շիրակի արզով անցել են Գյումրիով: Մեծ պահանջարկի երթուղիներ:   Այդ տարիներին նա վայելում էր մշակույթը 1988 թ.-ին: Երկրաշարժից հետո Գյումրիում զբոսաշրջությունը զգալի անկում ապրեց: Ներկայումս զբոսաշրջության ոլորտում բավականին բարձր տեմպ է նկատվում ինչպես մարզում, այնպես էլ տարածաշրջանում:  Հաշվի առնելով այս փաստը, անհրաժեշտ է որոշակի հետազոտություններ կատարել քաղաքային և տարածաշրջանային հյուրանոցային ծառայության ոլորտում, քանի որ վերջինս այս ճյուղի կարևոր ենթակառուցվածքային բաղադրիչն է: Ընդհանուր առմամբ, զբոսաշրջության զարգացման մակարդակը տարածքում վաճառվող զբոսաշրջության քանակական բնութագրերի հիմնական ցուցիչներից մեկն է [1, p. 211]: Qualityառայությունների որակը և մեր հետազոտությունը նպատակ ուներ բացահայտել երկու կարևոր գործոնների առանձնահատկությունը Գյումրիում և Շիրակի մարզում:   Դրանցից առաջինը զբոսաշրջիկների հոսքի քանակական նկարագրությունն է, իսկ երկրորդը ՝ տուրիստական ​​ենթակառուցվածքների զարգացման մակարդակը: Ըստ 2020 թվականի հունվարի տվյալների, Գյումրիի և Շիրակիմարզի համար «Հյուրանոցներ» հարթակում գրանցված են 23 հյուրանոցներ և 39 հյուրատներ, որոնք սպասարկում են զբոսաշրջիկներին ՝ ապահովելով դրա համար անհրաժեշտ ծառայություններ [3]:   Այսպիսով, ներկայումս Գյումրիում հնարավոր է միաժամանակ ընդունել ավելի քան 1000 զբոսաշրջիկի, ինչը ավելի քան 5 անգամ ավելին է, քան 2006-ին: Մարզի այլ բնակավայրերում, մասնավորապես Արթիկում, «հյուրանոցները Մարալիկում» հյուրատները, ըստ էության, զբոսաշրջային նշանակություն չունեն:   Ամասիայի տարածաշրջանում կան փոքր հյուրատներ, որոնք ընդունում են «Արփի լիճ» ազգային պարկ այցելող զբոսաշրջիկներին, և միայն ամռան ամիսներին: Այս ցուցանիշը հետաքրքիր է: Ըստ նույն «Ամրագրման» պլատֆորմի, Գյումրիում տարվա ընթացքում օրավարձով մասնավոր տների թիվը հասել էր 130-ի, մինչդեռ 2019-ին: Նրանց թիվը չէր գերազանցում 30-ը: Եթե ​​զարգացման այսպիսի բարձր տեմպը շարունակվի, Գյումրին և Շիրակի մարզը կարող են դառնալ Հայաստանի խոշոր տուրիստական ​​շրջաններից մեկը: Գյումրու հյուրանոցների որոշ ցուցանիշներ Աղյուսակ 1. Հյուրանոցի անվանումը r: ե: ղ: ե: T: ժ: k: ա n: ա q: ի: ց: o: n: ա r: ւ: o: Հ: յ: ղ: տ: s: ա ժ: գ: r: ա k: n: o: ի: s: r: ւ: o: k: s: q: Ե. r: ի: գ: ա r: ծ: յ: n: ա տ: o: զ: ա ռ: ա շ: ա ճ: ա խ: ա n: «Նանե» «Արաքս» «Բեռլին» «Վանատուր» «Ոսկե ծիրան» «Ոսկե բլուր» «Փարվանա Օջախ» «Ալեքսանդրապոլ» 9 վիլլա Կարս »« Գարուն »« Երազ »« Գյումրի »« ermaրահարս »« Ալմաս »« Աստրալ »» Թումոս »« Ֆելիսա »« Օլիմպիական »« Վիկտորիա Պլազա »« Վալե »« Տիգրան Մեծ »Միայն Եթե նկատի ունենք, որ ըստ 2019 թ. Տվյալների համաձայն, Գյումրի այցելած զբոսաշրջիկների թիվը 60 հազար էր, ապա կարելի է ասել, որ Քաղաք-շրջանի հյուրանոցային համալիրն աշխատում էր բավականին մեծ ծանրաբեռնվածությամբ:   Ավելին, զբոսաշրջիկները Գյումրի և Շիրակ այցելել են հիմնականում հունիս-հոկտեմբեր ամիսներին (80%): Մնացած 7 ամիսների ընթացքում հյուրանոցները կամ հյուրատները կբեռնաթափվեն:  Հարկ է նշել, որ աշխատանքային շրջանը հաշվարկվում է ոչ պակաս, քան 90 օր `տուրիստական ​​ենթակառուցվածքների շահութաբերությունն ապահովելու համար [2, էջ. 67]: Մեկ այլ կարևոր հարց. Զբոսաշրջիկների անցկացրած օրերի վերլուծությունը պարզեց, որ Գյումրի ժամանած զբոսաշրջիկների 90% -ը մեկ օր մնացել է քաղաքում ՝ գիշերելով այնտեղի հյուրանոցներից մեկում: գտնվում է Գյումրիում:   Ակնհայտ է, որ կարելի է փաստել, որ Գյումրին համարվում է Վրաստանից դեպի Երևան զբոսաշրջային ուղղությունների տարանցիկ քաղաք:   Նրանք հիմնականում գիշերում են այստեղ `առավոտյան ճանապարհը շարունակելու համար, չնայած մեր հարցումների արդյունքում պարզվեց, որ մյուս խմբերի մոտ կեսը արդեն պատվիրել էին էքսկուրսիոն ծրագիր: Ամփոփելով վերլուծությունը ՝ կարելի է ասել, որ զբոսաշրջությունը Գյումրիում և Շիրակի մարզում բնութագրվում է որպես դինամիկ զարգացող ճյուղ: Ելնելով վերոնշյալ ցուցանիշներից Համեմատելով Գյումրու հյուրանոցային համալիրը Հայաստանի այլ քաղաքների հետ, ակնհայտ է դառնում, որ ներկայումս այն հետ է մնում միայն մայրաքաղաքից: Այժմ Հայաստանում գործում է ավելի քան 700 հյուրանոց: Ամրագրող հյուրանոցներ, որոնցից շուրջ 500 հյուրանոցներ ընդգրկված են հայկական հյուրանոցների ամրագրման Hotelium.am կայքում [4], ընդամենը 191 [5] Բար Արմենիայի կայքում և 461 հյուրանոցներ, 15 հանրակացարաններ, 27 մոթելներ, 25 «B&B» գրանցված են հայկական «Սփյուռ» գրացուցակում: 6]: համակարգում 471, գրանցված է Երեւանում [3]: Touristբոսաշրջային համալիրի զարգացման մակարդակը գնահատելու համար մենք հաշվարկներ ենք կատարել շրջագայությունների վերաբերյալ:  Հաշվարկները կատարվել են հետևյալ բանաձևի համաձայն. Օր = F Ժ Ժ, որտեղ. `Զբոսաշրջիկների քանակը (մարդ / օր), զբոսաշրջիկների քանակը (անձ), Ժ միջին` տարածաշրջանում զբոսաշրջիկների օրերի միջին քանակը: Համեմատական ​​վերլուծություն կատարելու համար հաշվարկվել են երեք մարզերի ցուցանիշներ, ընդ որում `Շիրակի մարզից զբոսաշրջության առումով ընտրվել են համեմատաբար լավ զարգացած մարզեր:  Նպատակահարմար է համարվել համեմատել Շիրակի, Լոռու և Տավուշի մարզերի ցուցանիշները: Նման հաշվարկների դժվարությունն այն է, որ մարզեր այցելող զբոսաշրջիկների վերաբերյալ ամբողջական տվյալներ չկան:   Հաշվարկների համար օգտագործված տվյալները մարզպետարանների կողմից ներկայացված գնահատականներն են: Աղյուսակ 2. istբոսաշրջիկների հաշվարկման տվյալներ touristsբոսաշրջիկների թիվը (անձ) touristsբոսաշրջիկների օրերի միջին քանակը (օրերը): Շրջագայության համարը (անձը / օրը) Մարզ 1 ՇիրակԼոռիՏավուշՀաշվարկների համաձայն ՝ Տավուշի մարզում գրանցվել է ամենաշատ զբոսաշրջիկների թիվը, ինչը պայմանավորված է լավ զարգացած տուրիստական ​​ենթակառուցվածքներով, ինչպես նաև բազմօրյա շրջագայությունների հնարավորություններով: Շիրակի մարզ այցելող զբոսաշրջիկների թվի կտրուկ աճ է գրանցվել, ինչը պայմանավորված է մեկօրյա շրջագայությունների գերակշռությամբ:   Ի տարբերություն Շիրակի մարզի, Լոռիում զբոսաշրջիկների թիվը չի գերազանցում 18 հազարը, ինչը կազմում է միայն Շիրակի մարզ այցելող զբոսաշրջիկների թվի 30% -ը, բայց զբոսաշրջության տեսանկյունից Լոռին գրեթե հավասար է Շիրակի մարզին (54 հազար մարդ / օր), որը Շիրակի մարզում զբոսաշրջիկների թիվն է: 90% Նշված վերլուծությունը թույլ է տալիս ասել, որ չնայած Շիրակի մարզում զբոսաշրջիկների թվի կտրուկ աճին, զբոսաշրջիկների թիվը ցածր է, ինչի պատճառով հյուրանոցային համալիրը, ինչպես նաև հասարակական սննդի օբյեկտները աշխատում են սեզոնային ծանրաբեռնված ռեժիմով: Ինչպես նշվեց, Գյումրիում գործող հյուրանոցների թիվը գերազանցում է 20-ը, ուստի կարելի է ասել, որ Հայաստանում գործող հյուրանոցների միայն 3% -ն է գտնվում Գյումրիում:   Գյումրիում չորս կամ հինգ աստղանի հյուրանոցներ չկան:   Գոյություն ունեցող հյուրանոցներից մի քանիսը դասակարգվում են որպես «Երեք պլյուս» աստղանի հյուրանոցներ (տեսանյութի աղյուսակ 1): Հետևաբար, «all inclusive» համակարգը կարող է շատ կարևոր լինել հյուրանոցների զբաղվածության և ճանապարհորդների թվի ավելացման հարցում:   Շատ զբոսաշրջիկներ նախընտրում են այցելել հյուրանոցներ, որոնք օրական առաջարկում են երեք անգամ սնունդ:   Նման հյուրանոցները հիանալի տարբերակ են համարվում զանգվածային զբոսաշրջիկների համար:   Նման ծառայություն մատուցվում է նաև Գյումրիում: Հյուրանոցները առաջարկում են միայն նախաճաշ: Անիմացիոն ծառայությունների թվի աճը որոշիչ ազդեցություն ունի հյուրանոցների արդյունավետության բարձրացման վրա `սկսած մեկ գիշերվա ընթացքում հյուրանոցի սենյակի հարմարավետությունից, և ուտելուց հետո ժամանցի առկայությունը:   Այդ պատճառով անիմացիան հյուրանոցներում խաղում է հիմնական դերերից մեկը, որը սերտորեն կապված է այլ ոլորտների հետ և ունի որոշակի նշանակություն: Ofբոսաշրջիկների աշխատանքի մեջ: Անիմացիոն ծառայության նպատակը հանգստացողների մշտական ​​շփումն է, որի արդյունքը կախված է զբոսաշրջիկի հանգստի որակից:   Հյուրանոցի ծանրաբեռնվածությունը կարող է կախված լինել անիմացիաների որակից: Անիմացիոն ծառայությունները հատկապես հարմար են երեխաների հետ հանգստացող զբոսաշրջիկների համար: Հյուրանոցը կներգրավի զբոսաշրջիկներին `մատուցելով ծառայությունների լայն տեսականի, այդ թվում` լողավազան, ֆիթնես կենտրոն, սպա կենտրոն, գեղեցկության սրահ, բժշկի սենյակ հյուրանոցների արդյունավետության պայմաններում: դրական ազդեցություն ունենալ Նկար 1:   Հյուրանոցների և որոշ զբոսաշրջային օբյեկտների գտնվելու վայրը քաղաքում Գ. Գյումրիի դեպքում հյուրանոցները կառաջարկեն մուլտիպլիկացիոն ծառայություններ:   Տեղական հյուրանոցներում անիմացիա կազմակերպելու համար հնարավոր է դիտարկել լողավազանների առկայությունը:   Անիմացիոն ծառայություններ Գյումրիում կարող են առաջարկել «Արաքս», «Վանատուր» և «Երազանք» հյուրանոցները:   «Վանատուր» և «Արաքս» հյուրանոցներն առաջարկում են ֆիննական բաղնիք (սաունա), բանկետների սրահ, գործնական հանդիպումների սրահ, սրճարան, ռեստորան: «Երազանք» հյուրանոցն ունի բացօթյա լողավազան և սաունա: Հյուրանոց-հյուրանոց ապրանքանիշի անունից:   Hotelամանակի ընթացքում հյուրանոցների սեփականատերերը եկել են այն եզրակացության, որ եթե պահանջարկի համար կախված են մեկ վայրից, կարող են պահանջարկ ունենալ այլուր:   Այսինքն ՝ նրանք կարող են դառնալ ստանդարտ, որը պահանջարկ ունի ամբողջ աշխարհում: Ընդհանուր առմամբ, դա համեմատելի է զբոսաշրջային տնտեսությունների արդյունավետության և զբոսաշրջիկների հոսքի հետ: ասել, որ հյուրանոցի ուղղակի բարձրացումը Եզրակացություններ Հետազոտական ​​աշխատանքի հիման վրա կարելի է եզրակացնել .1. Ենթակառուցվածքները Շիրակում շատ անհավասարաչափ են բաշխված, ինչը լուրջ խոչընդոտ է զբոսաշրջության զարգացման համար: զբոսաշրջիկ 2. touristsբոսաշրջիկների թվի կտրուկ աճի պայմաններում զբոսաշրջիկների քանակը քիչ է, որի արդյունքում մարզի հյուրանոցային համալիրը դառնում է պակաս շահութաբեր: 3. ationբոսաշրջային ենթակառուցվածքների, մասնավորապես հյուրանոցների խիստ սեզոնայնությամբ անիմացիոն ծառայությունների բարձր որակ: Հանձնարարական առաջարկությունների շնորհիվ ցածր արդյունավետություն Գյումրիում հյուրանոցների արդյունավետությունը կախված է ոչ միայն որակից, այլև գնային քաղաքականությունից: Որքան բարձր է հյուրանոցի համարի գինը, այնքան քիչ է դառնում մատչելի զանգվածային զբոսաշրջության համար:   Միջմրցաշրջանային ժամանակահատվածում բոլոր հյուրանոցներում զեղչի համակարգը չի գործում:   Հյուրանոցներում խցանումներ ապահովելու համար անհրաժեշտ է ոչ սեզոնային ամիսների ընթացքում սենյակների գները իջեցնել ողջամիտ տոկոսներով:   Գյումրիի սեզոնը ներառում է ապրիլ-հոկտեմբեր ամիսները:   Հետո ՝ նոյեմբերից ապրիլ, ձեզ հարկավոր են բազմաթիվ փառատոներ, միջոցառումներ, ցածր գներ, առաջարկեք եզակի ուղևորություններ: Անհրաժեշտ է գտնել նոր, մրցակցային տուրիստական ​​ուղղություններ, ապահովել պատմամշակութային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումն ու պահպանումը, դրանց առևտրայնացումը, ինչպես նաև ձմեռային և մարզական տուրիզմի զարգացումը:   Գյումրին և Շիրակի մարզն ունեն բոլոր բնական հնարավորությունները վերականգնելու և զարգացնելու առողջարանը և էկոտուրիզմը: հնարավորություններ տուրիզմ: Հիմնական հետազոտությունն իրականացվել է Համալսարանի կողմից տրամադրված ֆինանսական աջակցության շնորհիվ `հնարավոր է 02-SCI-2019 գիտական ​​թեմաների շրջանակներում: ։

Հոդվածում  ներկայացված  է  Շիրակի  մարզի  և  Գյումրու  հյուրանոցային  սերվիսի  առանձնահատկությունը  և  զբոսաշրջային  համալիրի զարգացման հեռանկարները։
  Կատարված է համեմատական  վերլուծություն  Հայաստանի  Հանրապետության  հյուսիսային  երեք  մարզերի  զբոսաշրջային  հոսքերի  վերաբերյալ։
   Հոդվածում  ներկայացված  է  նաև  այն  հնարավորությունները,  որոնց  օգտագործման  դեպքում Շիրակի մարզը կարող է դառնալ Հայաստանի զբոսաշրջության  առաջատար տարածաշրջաններից մեկը։
