Վերջին մի քանի տարիներին սոցիոլոգիայում «կապիտալ» կատեգորիանձեռք է բերել լայն կիրառում, և հաճախ է խոսվում հեղինակության, վստահության, իրավաբանական և այլ կապիտալների մասին։
 Կապիտալի  հիմնական  հատկությունները  հիմնավորվել  են  դեռևս  գերմանացի մտածող Կարլ Մարքսի  կողմից[2], սակայն ժամանակակից սոցիոլոգիայում վերջինիս իմաստն ընդլայնվել է։
  Մեր օրերի ռուս սոցիոլոգ Վ. Վ. Ռադաևը,  հենվելով  կապիտալի  քաղաքական-տնտեսական  մեկնաբանման  վրա,ընդգծում  է  նրա  սոցիալական  էությունը։
   Ըստ  նրա՝  այն  «կարող  է  ընդունել  ոչմիայն  առարկայացված,  այլև  ինկորպորացված  ձևեր,  այսինքն`  նրանք  մարմնավորվում  են  առանձին    մարդկանց  ու  մարդկանց  միջև  հարաբերություններում», և կապիտալի էության սոցիոլոգիական ըմբռնումն էապես թույլ է տալիսընդլայնել վերլուծվող ձևերի շրջանակը[6, էջ 22]։
  Նկատենք, որ ռուս սոցիոլոգիմոտեցումը  հիմնված  է  ինչպես  Պ.  Բուրդիեի,  այնպես  էլ  Ջ.  Քուլմանի  հայացքների վրա։
  Մեր ուշադրության կիզակետում կորպորատիվ հեղինակությունն էսիմվոլիկ ու  սոցիալական  կապիտալների  բովանդակությունների  համատեքստում։
   Համապատասխանաբար,  տրամաբանական  է  նախ  հակիրճ  ներկայացնել այդ ձևերը։
 Փաստացիորեն  սոցիոլոգիայում  դեռևս  ոչ  բավարար  ուշադրություն  էհատկացվել  մեզո-մակարդակի  սոցիալական  ու  սիմվոլիկ  կապիտալների՝  առանձին ձեռնարկությունների, ֆիրմաների, ընկերությունների և կորպորացիաների հետազոտմանը։
 Առաջին  անգամ  «սոցիալական  կապիտալ»  եզրույթը  կիրառել  է  ամերիկացի  սոցիոլոգ  Գլեն  Լոուրին[11]։
   Սակայն  սոցիալական  կապիտալի  հանրահայտ  ըմբռնումներից  մեկը  պատկանում  է  Ջեյմս  Քուլմանին,  որի  համաձայն՝սոցիալական կապիտալը փոխադարձ վստահության և փոխօգնության ներուժէ նպատակառացիոնալ կերպով ձևավորվող միջանձնային հարաբերություններում. պարտավորությունները և սպասումները, տեղեկատվական աղբյուրներըև  սոցիալական  նորմերը  [7,9]։
   Ըստ  Քուլմանի`  սոցիալական  կապիտալը  հարաբերությունների  ամբողջություն  է`  գործողություններ  ծնող,  ընդ  որում,  այդհարաբերությունները  կապված  են  այն  սպասման  հետ,  որ  գործակալներըառանց  սանկցիաների  կիրառման  կիրականացնեն  իրենց  պարտավորությունները[8],  իսկ  սպասումների  և  պարտավորությունների  միաժամանակ  համակենտրոնացումը  դրսևորվում  է  ընդհանրացված  «վստահություն»  հասկացությամբ։
  Ստացվում է, որ որքան ավելի շատ պարտավորություններ են կուտակված  տվյալ  հանրույթում,  այնքան  ավելի  վառ  է  արտահայտված  երկուստեքկամ  փոխադարձ  դրսևորվող  «հավատքը»,  հետևաբար,  բարձր  է  սոցիալականկապիտալի  մակարդակը  [12,  էջ  66]։
   Այս  դեպքում  սոցիալական  կապիտալըդիտված  է  միկրոմակարդակում,  մասնավորապես  մարդկանց  փոխադարձվստահության  և  նպատակառացիոնալ  գործողությունների  համատեքստում։
 Սակայն  կարելի  է  առաջարկել  նաև  սոցիալական  կապիտալի  առավել  լայնսահմանում,  որում  սոցիալական  դերակատարի  դերում  միայն  անձը  չէ։
   Առավել ընդունելի է ռուսական հանրահայտ սոցիոլոգիական ամսագրերից մեկումառաջարկված սահմանումը. «Սոցիալական կապիտալը անհատի, կազմակերպության, սոցիալական խմբի կամ ողջ հասարակության կողմից սոցիալականցանցերի  գիտակցված  կիրառումն  է,  որ,  շնորհիվ  վստահության,  ընդհանուրնորմերի  ու  կանոնների,  դառնում  է  նպատակի  նվաճման  միջոցներ»[3,  էջ  33]։
 Նման  սահմանման  մեջ  դիտարժան  են  սոցիալական  ցանցերը,  որոնք  սոցիալական կապիտալի ելակետային բաղկացուցիչներից են։
  Ըստ ավստրալացի սոցիոլոգ  Ջ.  Ա.  Բարնեսի՝  սոցիալական  ցանցը  կետերի  համակարգ  է,  որի  միմասը միացված է մյուսին։
  Այդ համակարգի կետեր են մարդիկ, և այդ կետերիմիացման գծերը մատնանշում են, թե կոնկրետ որ մարդիկ են փոխազդում միմյանց վրա» [1, էջ 53-54]։
  Կարևորելով Ջ. Ա. Բարնեսի մոտեցումը՝ որպես կետերկդիտվեն ոչ միայն մարդիկ, այլև սոցիալական խմբերը, կազմակերպությունները։
  Ըստ այդմ՝ սոցիալական ցանցը առանձին մարդկանց, սոցիալական խմբերիև կազմակերպությունների միջև առկա սոցիալական կապերի ամբողջություն է։
 Սոցիալական  ցանցերի  կարևորումը  պատահական  չէ,  քանզի  դրանք  սերտորեն կապված են կազմակերպության հեղինակության հետ։
  Հիշարժան է ավստրալացի  գիտնական  Ռոզա  դե  Կարվալոյի  գիտական  աշխատանքներից  մեկը`նվիրված  կազմակերպության  կորպորատիվ  հեղինակության  կառավարմանը։
 Աշխատանքի  յուրահատկությունը  երևում  է  «Reputation  management  as  a  relationship management» («Հեղինակության կառավարումը որպես կապերի կառավարում»)  վերնագրում[13]։
   Անվանումից  իսկ  պարզ  երևում  է,  որ  սոցիալականփոխազդեցությունների,  հարաբերությունների  կառավարումը  կազմակերպության հեղինակության կառավարման համար  որոշիչ է։
  Բայց հարաբերությունների կառավարումն անհնար է իրականացնել առանց սոցիալական կապիտալի  այլ  բաղկացուցիչների  կարևորման։
   Սոցիալական  կապիտալի    հիմնականկառուցվածքային բաղկացուցիչներից է նաև վստահությունը, որի ազդեցությանգնահատումը սոցիալական կապիտալի վրա միանշանակ չէ։
  Ճապոնական արմատներով  ամերիկացի  տնտեսագետ,  փիլիսոփա,  քաղաքագետ  Ֆ.  Ֆուկույաման[9] շեշտադրել է վստահության` որպես  սոցիալական կապիտալի բաղկացուցչի  նշանակությունը,  որը  խթանում  է  կազմակերպության  աշխատողներիշրջանում  փոխազդեցությունը`  նրա  առավել  բարեհաջող  աշխատանքին  ու գործունեության արդյունքների բարձրացմանը հանգեցնող։
  Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր Ռ.Դ. Պատնեմը[12] գնահատում է այն որպես սոցիալականկապիտալի  տարր։
   Պատնեմը  կարծում  է,  թե  որքան  ավելի  ամուր  են  վստահության  ու  համերաշխության  հարաբերությունները,  այնքան  անհատներն  ուխմբերը  դիմում  են  համագործակցության  ու  փոխօգնության,  այնքան  ավելիշատ է կուտակվում սոցիալական կապիտալը[5, էջ 210-211]։
  Է. Լ. Լեսսերի[10]պնդմամբ  «վստահությունը»  առանձին  հասկացություն  է  և  կարող  է  լինել  ինչպես  սոցիալական  կապիտալի  աղբյուր,  այնպես  էլ  նրա  արդյունք։
   Պարզ  է,  որսոցիալական կապիտալի և վստահության կապերը բավական բարդ են, ինչ-որչափով՝ խճճված։
 Սոցիալական  կապիտալի  և  վերջինիս  ելակետային  բաղկացուցիչներիդիտարկումից հետո անցնենք ոչ պակաս արժեքավոր կապիտալի ձևին, որն է՝սիմվոլիկը։
 Պ.Բուրդիեի՝  սիմվոլիկ  կապիտալի  վերաբերյալ  առաջարկած  ըմբռնումները հաճախ բավական ընդգրկուն են։
  Օրինակ` մեկնաբանություններից մեկնայսպիսին է. «Սիմվոլիկ կապիտալը… սոցիալական գործակալների կողմից ընկալվող ցանկացած սեփականությունն է, կապիտալի ցանկացած տարատեսակը և որոնց ընկալման կատեգորիաներն այնպիսին են, որ թույլ են տալիս տեղեկանալ  նրա  մասին,  նկատել  այն,  տալ  նրան  արժեք»  [14,  էջ  116]։
   Այսսոցիոլոգիական-տնտեսագիտական  սահմանման  հիմնական  պահը  տարբերշահագրգիռ  կողմերի՝  այս  կամ  այն  օբյեկտի  ճանաչման,  գնահատման  մեջ  է,որը  բովանդակային  առումով  նույնական  է  «կորպորատիվ  հեղինակություն»ըմբռնմանը։
  Նմանատիպ հասկացման կարելի է հանդիպել ռուս սոցիոլոգ Ա. Ա.Մեստնիկովի հայեցակարգում, ով «սիմվոլիկ կապիտալը» համարում է շուկայիմասնակիցների  հատկություն`  ազդեցության,  հեղինակության  կամ  ճանաչելիության մեջ դրսևորվող. «…Վենչուրային ներդրումների շուկայի կարևոր գործոն  է  սիմվոլիկ  կապիտալի  ներդրումը`  որպես  շուկայի  մասնակցի  այնպիսիհատկություն  (վենչուրային  ֆոնդի,  կառավարող  ընկերության),  երբ  այն  ընկալվում է այլ գործակալների կողմից, ովքեր, ելնելով իրենց փորձից, ընդունակեն  այդ  հատկությանը  հաղորդելու  արժեք  և  որոշելու  իրենց  դիրքը`  կապվածշուկայի  այդ  մասնակցի  հետ։
   …Սիմվոլիկ  կապիտալի  աղբյուր  է  պետությունը»[4, էջ 113]։
 Պետք է նշել, որ կոնկրետ Պ. Բուրդիեի հայեցակարգում հեղինակությունըվստահության,  պատվի  և  վարկանիշի  հետ  մեկտեղ  սիմվոլիկ  կապիտալիդրսևորման  ձևերից  է։
   Կազմակերպության  կորպորատիվ  հեղինակությունըսիմվոլիկ կապիտալի ձև է, սակայն այն նաև սերտորեն միահյուսված է կազմակերպության սոցիալական կապիտալին և հիմնվում է նրա վրա։
 Վստահությունը, սիմվոլիկ կապիտալի դրսևորման ձև է և միաժամանակկազմում  է  սոցիալական  կապիտալի  բաղկացուցիչ  մաս։
   Ըստ  այդմ՝  կարելի  էվստահությունը  դիտել  որպես  միջանցիկ,  կապող  օղակ  երկու  կապիտալիձևերի միջև (տե՛ս գծագիր 1)։
 ՎստահությունԿազմակերպության սիմվոլիկկապիտալԿազմակերպության սոցիալականկապիտալԳծագիր 1. Կազմակերպության սոցիալական ու սիմվոլիկ կապիտալները ևդրանք կապող օղակ-վստահությունը։
 Այսպիսով՝  յուրաքանչյուր  կազմակերպության  ձևավորման  սկզբնականփուլում  պետք  է  նախ  մտածել  դրական  սոցիալական  ցանցի,  նորմերի  ու  կանոնների  ձևավորման  մասին,  որը  թույլ  կտա  ժամանակի  ընթացքում  նվաճելելակետային  շահագրգիռ  կողմերի  վստահությունը։
   Իր  հերթին,  արդյունավետորեն  կառավարվող  սոցիալական  կապիտալը  հիմք  կծառայի  սիմվոլիկ  կապիտալի ձեռքբերման ու կուտակման համար։
  Անկասկած, կուտակվող  սիմվոլիկ  կապիտալն  էլ  իր  հերթին  դրական  ազդեցություն  կգործի  կազմակերպության սոցիալական կապիտալի վրա։
  Ըստ այդմ, ցանկացած կազմակերպությանդրական  հեղինակության  ապահովումը  խարսխվում  է  ինչպես  կազմակերպության սիմվոլիկ, այնպես էլ սոցիալական կապիտալների վրա, քանզի մեկնաջակցում է մյուսին։
 Գ ր ա կ ա ն ո ւ թ յ ո ւ ն   турных системах։
  Дис.  кандидата социологических наук. М., -2005.- 130 с.2.  Маркс  К.  Капитал  (I  том)  //  Маркс  К.,  Энгельс  Ф.  Соч.  2-ое  изд.  Т.  23.  М.։
 питал  организации։
   методология  исследования.//  Социологические  исследо4.  Местников А. А.  Развитие  рынка  венчурных  инвестиций։
   социологический5.  Патнэм  Р.  Чтобы  демократия  сработала։
   Гражданские  традиции  в  современной Италии. -М.։
  Ad Marginem, 1996. – 258 с.7.  Швери, Р. Теоретическая социология Джеймса Коулмена։
  аналитический обorder. London։
 Profile Books, 1999— P.354.Slusher J.A. Boston։
  Butterworth Heinemann, 2000. P. 123-131.http։
 //195.130.87.21։
 8080/dspace/bitstream/123456789/163/1/Carvalho14. Bourdieu,  P.  (1994). Raisons pratiques. Sur la théorie de l'action.  Paris ։
   Seuil,Տեղեկություններ հեղինակի մասինԽաչատրյան Թերեզա Արթուրի – ԵՊՀ սոցիոլոգիայի ֆակուլտետի կիրառական սոցիոլոգիայիամբիոնի հայցորդ, Գյումրու Մ. Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժականինստիտուտ, տնտեսագիտության ամբիոնի դասախոս, E-mail։

Սոցիոլոգիայում դեռևս ոչ բավարար ուշադրություն է հատկացվыут կազմակերպությունների սոցիալական և սիմվոլիկ կապիտալների հետազոտմանը։
   Հոդվածում խոսվում է երկու կապիտալների բովանդակության,  նրանց փոխադարձ  ազդեցության  և  ընդհանուր  կապող  օղակի`  վստահության  մասին։
   Համապատասխանաբար,  կորպորատիվ  հեղինակության`  որպես  սիմվոլիկ  կապիտալի  բարձրացումը  ենթադրում  է  կազմակերպության  սոցիալական  կապիտալի կառավարում։
