ԱՄՆ-ը, ԵՄ-ն և ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԸ ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ԿՈՎԿԱՍԻ ՀԱԿԱՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ԳՈՐԸՆԹԱՈՒՄ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո մեծ տերության տարբեր մասերում բախումներ սկսվեցին, որոնք հիմնականում կրում էին էթնիկական բնույթ:  Հարավային Կովկասը նույնպես բացառություն չէր:  Այն հակամարտությունները, որոնք գոյություն ունեին պատմականորեն, Խորհրդային Միության ղեկավարների կարծիքով, կարգավորվել են այդ պետության ստեղծմամբ:   Այնուամենայնիվ, ԽՍՀՄ փլուզումից հետո այդ հակամարտությունները նորից բռնկվեցին, քանի որ խնդրի արմատական ​​լուծում չկար:  Այս հոդվածում նպատակահարմար ենք գտնում ուսումնասիրել ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և ԵՄ ներգրավվածությունը Հարավային Կովկասի հակամարտությունների կարգավորման գործընթացում, քանի որ այս երեք էներգետիկ կենտրոնները ակտիվ քաղաքականություն են վարում տարածաշրջանում: Հարավային Կովկասում տեղի են ունեցել երեք էթնոքաղաքական բախումներ, որոնցից երկուսը ՝ Վրաստանում, մեկը ՝ Ադրբեջանում:  Այս հակամարտությունների ընդհանուր հայտարարն այն է, որ Լեռնային արաբաղի հայերը, Վրաստանում բնակվող աբխազները և օսերը, ունենալով տարածքային ինքնավար միավորներ, որոշեցին ինքնորոշվել և ձեռք բերել անկախություն:  Տարբերությունն այն էր, որ Լեռնային արաբաղի հայերը ձգտում էին միավորվել իրենց հայրենիքի `Հայաստանի հետ, և աբխազների նպատակն էր ստեղծել անկախ պետություններ:  Ի տարբերություն հետխորհրդային մյուս հակամարտությունների, որոնք ժամանակի ընթացքում հետզհետե հանդարտվեցին, Հարավային Կովկասում հակամարտությունները չեն հանդարտվել, այլ պարզապես նրանց գործունեությունը նվազել է: Նշենք, որ «Լեռնային Karabakhարաբաղ», «Վրաց-աբխազական» և «Վրաց-հարավօսական» հակամարտությունները միջէթնիկական բնույթ ունեն, սակայն ունեն որոշակի տարբերություններ: 1: Վրաստանում դիտարկմանը մասնակցում էին ՄԱԿ-ի մի շարք գործակալություններ, այդ թվում `ՄԱԿ-ի փախստականների և մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարը 1: Ի տարբերություն դրա ՝ ՄԱԿ-ը Լեռնային Karabakhարաբաղում ներկայացուցիչներ չուներ: 2. Վրաստանի պարագայում ռուսական զորքերը տեղակայվել են հակամարտության գոտում ԱՊՀ խաղաղապահ ուժերի մանդատի ներքո, մինչդեռ Լ Nagorno հակամարտության գոտում նմանություններ չկան. կողմերին հիմնականում հաջողվում է պահպանել հրադադարի ռեժիմը: Ուսումնասիրության սկզբում մենք կցանկանայինք ներկայացնել ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի վարած քաղաքականությունը Վրաստանում առկա հակամարտությունների նկատմամբ *: Հակամարտության առաջին իսկ օրերից Ռուսաստանը փորձեց նախաձեռնություն վերցնել `« հակամարտող կողմերի միջնորդի դերում հանդես գալով »: 1992 թ. Սեպտեմբերի 3-ին Մոսկվայում Վրաստանի և Աբխազիայի միջև ստորագրվեց զինադադարի մասին առաջին պայմանագիրը 2, որը, սակայն, շուտով խախտվեց. ռազմական գործողությունները վերսկսվեցին նոր թափով:   Մեկ տարի անց Ռուսաստանը հերթական անգամ փորձ արեց հակամարտող կողմերի միջեւ հրադադար կնքել:  1993 թ. Հուլիսի 27-ին Սոչիում Վրաստանի և Աբխազիայի միջև ստորագրվեց զինադադարի մասին երկրորդ համաձայնագիրը:  Այս համաձայնագրի կատարման ընթացքը դիտարկելու համար 1993 թ. ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը ընդունեց 858 բանաձևը, որի հիման վրա ստեղծվեց Վրաստանում ՄԱԿ-ի դիտորդական առաքելությունը 4: Աբխազիա և Հարավային Օսիա:   գնահատականների արդյունավետությունը, Նիժնի Նովգորոդի համալսարանի հանդես: Н. И. Lobochevskogo, №5 * ԵՄ-ն այս գործընթացին միացավ միայն շատ ավելի ուշ: http: //ria.ru/spravka/20061229/58076287.html․http. //ria.ru/spravka/20080701/112698696.html հարց », ՌԻԱ Նովոստի, 29.12.2006 թ. առկա է. հակամարտություն: Ռուսաստանը շատ ակտիվ էր վրաց-հարավօսական հակամարտության կարգավորման գործընթացում:  1992 թ. Հունիսի 24-ին Դոգոմիսում Հարավային Օսիայի և Վրաստանի միջև ստորագրվեց համաձայնագիր հակամարտության կարգավորման սկզբունքների վերաբերյալ: Վրաստանի և Հարավային Օսիայի միջև բաժանարար գիծ դրվեց 1: Նշենք, որ մինչեւ 1990-ականները: Առաջին կեսին ԱՄՆ-ը, չնայած ճանաչում էր Վրաստանի անկախությունը, գրեթե չէր միջամտում այս հակամարտությանը:  Գիտնականների մեծամասնության կարծիքով, Հարավային Կովկասը Միացյալ Նահանգներին հետաքրքրում էր միայն տնտեսական առումով, իսկ արտաքին քաղաքականության մեջ Միացյալ Նահանգները գործում էին ՆԱՏՕ-ի իր դաշնակից Թուրքիայի միջոցով: 1990-ականներ Երկրորդ կեսին ԱՄՆ-ն ակտիվացավ տարածաշրջանում: Բիլ Քլինթոնի վարչակազմը սկսեց աջակցել տնտեսական ծրագրերին, որոնցից մեկը Բաքու-Թբիլիսի-Cեյհան նավթամուղն է:   1997 Փետրվարին ԱՄՆ վարչակազմը հայտարարեց, որ Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի երկրները կենսական նշանակություն ունեն Միացյալ Նահանգների համար:   Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ վարչակազմում հաստատվեց Կասպից տարածաշրջանի հատուկ խորհրդականի պաշտոնը 2: Նախագահի աշխատակազմի և Կոնգրեսի այլ ստորաբաժանումների հարյուրավոր աշխատակիցներ մասնակցում են Վաշինգտոնյան Կասպյան պաշտոնական ռազմավարության մշակմանը:   Նրանց մասնակցությամբ անցկացվում են տարբեր գիտաժողովներ և սեմինարներ, որոնց հիմնական նպատակն էր գտնել տարածաշրջանում այս քաղաքականության իրականացման նոր, ավելի արդյունավետ ուղիներ:  Հարկ է նշել, որ Միացյալ Նահանգների աշխարհաքաղաքական շահերը մեծ դեր ունեն նման քաղաքականության իրականացման գործում 3: Նախագահ Georgeորջ Բուշի նախագահության շրջանում տարածաշրջանում ԱՄՆ քաղաքականության ռազմական բաղադրիչը սկսեց գերազանցել դիվանագիտությունն ու տնտեսագիտությունը: Ադրբեջանը և Վրաստանը, ձգտելով լուծել Հարավային Կովկասի էթնոքաղաքական հակամարտությունները իրենց օգտին Միացյալ Նահանգների միջոցով, ավելի ջերմ հարաբերություններ հաստատեցին պաշտոնական Վաշինգտոնի հետ: Timeամանակը ցույց տվեց, որ ԱՄՆ-ը հեռուն գնացող ծրագրեր ուներ Վրաստանի հետ կապված:   Օգտագործելով 2003 թ. Ժողովրդի զանգվածի դժգոհությունը խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներից. Վրացական ընդդիմությունը, ամերիկյան կողմի ակտիվ աջակցությամբ, երկրում հեղաշրջում կատարեց, որը պատմության մեջ մտավ որպես «Վարդերի հեղափոխություն».   Ընդդիմությունը իշխանության եկավ հակառուսական հռետորաբանությամբ ՝ խոստանալով վերադարձնել Աբխազիան և Հարավային Օսիան: 2005 Մայիսի 9-ին ԱՄՆ նախագահ Georgeորջ Բուշը պաշտոնական այցով ժամանեց Վրաստան:   Այս քայլով ԱՄՆ-ը ցանկանում էր ցույց տալ, որ Վրաստանը պաշտոնական Վաշինգտոնի համար Հարավային Կովկասի գլխավոր գործընկերն է:   Մեր կարծիքով, Վրաստանում Միացյալ Նահանգների հիմնական սխալն այն էր, որ նրանք փորձեցին կարգավորել այնտեղ առկա հակամարտությունները միայնակ, առանց Ռուսաստանի մասնակցության:   Վրաստանի ղեկավարությանը հիշեցրել են, որ ԱՄՆ-ի աջակցությունը և երկրում առկա մեծ քանակությամբ զենքը բավարար են հակամարտությունները ռազմական ճանապարհով լուծելու համար:  Կարծում ենք, որ օվկիանոսի այն կողմում գտնվող Միխեիլ Սաակաշվիլիի որոշ խորհրդականներ նրան հավաստիացրին, որ պատերազմի վերսկսման դեպքում Ռուսաստանը չի միջամտի և կբավարարվի միայն դատապարտող հայտարարություններով:  Արդյունքը տեսանելի է բոլորիս համար:  Կարճ պատերազմից հետո Ռուսաստանը պաշտոնապես ճանաչեց Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախությունը:  Theանաչման հայտարարության մեջ ասվում է, որ այս քայլը կապահովի աբխազ ժողովուրդների անվտանգությունը, ինչպես նաև կնպաստի տարածաշրջանի զարգացմանը 4: Այս իրադարձությունների ընթացքում Ռուսաստանն անսպասելիորեն ցույց տվեց, որ մտադիր չէ լքել տարածաշրջանը:  Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վ.Պուտինը պարզապես հայտարարեց 2013 թ. Դեկտեմբերի 2-ին Հայաստան կատարած պետական ​​այցի ժամանակ: Արևմուտքը շտապեց քննադատել Ռուսաստանին Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի անկախությունը ճանաչելու համար, դրա համար մեղադրեց Վրաստանի տարածքային ամբողջականությունը 21/09/2005, հասանելի է http: // www. //www.apsny.ge/notes/1127333974.php 2 Տե՛ս Գաջիև Կ., Կովկասի մեծ խաղը, երեկ, այսօր, հաջորդ օրը, Մոսկվա, 2012, էջ: 169.3 Տե՛ս նույն տեղում, էջ 170: российско-армянских переговоров, 2 դեկտեմբերի 2013 թ., Երեւան, հասանելի է http: // www. //www.cis.minsk.by/news.php?id=2377 խախտմամբ  Սրան ի պատասխան ՝ ռուսական կողմը նշեց, որ զարմանալիորեն Կոսովոյի դեպքում ընդունվեց ազգերի ինքնորոշման սկզբունքը, իսկ այս դեպքում գերակա է համարվում Վրաստանի տարածքային ամբողջականության սկզբունքը: Նշենք, որ ժամանակին Վ.Պուտինը նախազգուշացրել էր Արևմուտքին ՝ չճանաչել Կոսովոն, քանի որ դա անցանկալի հետեւանքներ կունենար ամբողջ աշխարհում:  2008 Փետրվարի 23-ին, ԱՊՀ երկրների ղեկավարների ոչ պաշտոնական գագաթնաժողովի ժամանակ, Պուտինը հայտարարեց. «Կոսովոյի նախադեպը սարսափելի է:  Դա, ըստ էության, կոտրում է միջազգային հարաբերությունների համակարգը ոչ թե տասնամյակներ, այլ նույնիսկ դարեր շարունակ:  Եվ դա կարող է իր հետ բերել անկանխատեսելի հետեւանքների մի ամբողջ շղթա: »1 Ռուսաստանի կովկասյան քաղաքականության հակառակորդները նրան մեղադրում են ԱՊՀ տարածքում առաջին անգամ Ռուսաստանի դեմ ռազմական ուժ կիրառելու մեջ, իսկ Ռուսաստանն ասում է, որ Ռուսաստանն առաջին անգամ ապացուցեց, որ կարող է պաշտպանել իր ազգային շահերը ոչ թե խոսքով, այլ գործով: նրանք սկսեցին հաշվել նրա հետ: 1990-ականները Միացյալ Նահանգները ակտիվ չէր Լեռնային արաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացում:  Ռուսաստանի ակտիվ միջնորդությամբ ստորագրվեցին անգամ հրադադարի ռեժիմի վերաբերյալ Բիշքեկի արձանագրությունները:  Միացյալ Նահանգները ողջունեց նրանց և բավարարվեց դրանով:  Կարծում ենք, որ այստեղ շատ կարևոր էր այն փաստը, որ Միացյալ Նահանգները ցանկանում էին հավասարակշռված քաղաքականություն վարել Ադրբեջանի և Հայաստանի նկատմամբ:  1992-2005 թվականներին Միացյալ Նահանգները 500 միլիոն դոլար է տրամադրել Ադրբեջանին և 115 միլիոն դոլար ոչ ռազմական ապրանքներ ԱՄՆ Պաշտպանության նախարարության պաշարներից:   Նույն ժամանակահատվածում Հայաստանին է տրամադրվել 1.3 միլիարդ դոլար կամ 218 միլիոն դոլարի ոչ ռազմական ապրանքներ *: Հեյդար Ալիի իշխանության գալուց հետո ԱՄՆ-ի և Ադրբեջանի տնտեսական հարաբերությունները զգալիորեն ակտիվացան: Սեպտեմբերի 20-ին երկու երկրները կնքեցին նավթի պայմանագիր, որը տեսաբանները ստորագրեցին «Դարի պայմանագիր» անվան տակ 3: 1990-ականներ 19-րդ դարի երկրորդ կեսից Միացյալ Նահանգների կողմից որոշակի ակտիվություն կար: 1997-ին ստեղծվեց ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը, որի կազմում էին ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան և Ռուսաստանը:  Ռուսաստանը ստիպված էր համաձայնվել նման միջոցառման, քանի որ միայն ինքը ի վիճակի չէր լուծել Լեռնային Nagornoարաբաղի հակամարտությունը: 2001 թ. Սեպտեմբերի 11-ի դեպքերից հետո ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության ռազմական բաղադրիչը սկսեց աճել:   ԱՄՆ-ն հատկապես ակտիվացավ, երբ ընդունվեց այսպես կոչված «Մեծ Մերձավոր Արևելք» ծրագիրը, որն ընդգրկում էր Հարավային Կովկասը:  Այս հանգամանքը չէր կարող չանհանգստացնել Ռուսաստանին: 2006 թ. Դեկտեմբերի 20-ին Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը հանդիպեց լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների հետ: արտաքին քաղաքականություն.  Անդրադառնալով Լեռնային Karabakhարաբաղի հակամարտության կարգավորմանը ՝ Լավրովը նշեց, որ այս հարցում կանխատեսումներ անելու անհրաժեշտություն չկա:  Նրա խոսքերով, Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի հետ միասին, համանախագահող երկրներ են. նրանց հիմնական խնդիրն է ապահովել հակամարտության կողմերի անմիջական շփումը:   Դրանով Ռուսաստանը ցանկանում էր ԱՄՆ-ին հասկացնել, որ ինքը չի ողջունում հակամարտության կարգավորման հարցում միակողմանի միջամտությունը: 2007 թ. Նոյեմբերին Մադրիդում ԵԱՀԿ արտգործնախարարների հանդիպման ժամանակ Մինսկի խումբը ներկայացրեց հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ փաստաթուղթ, այսպես կոչված, «Մադրիդյան սկզբունքները», որը պետք է դրվեր բանակցային սեղանի շուրջ:  Նոյեմբերի 29-ին փաստաթուղթը հանձնվեց Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներին: «սարսափելի նախադեպ» է, 23-02-2008, հասանելի է http: //lenta.ru/news/2008/02/23/putin 2 Տե՛ս Բարանովսկի Վ., Միջազգային հարաբերությունների համակարգ:   նոր իրողությունների ձևավորումը:   Համաշխարհային վերակազմավորում ՝ ըստ կարգի: * Մենք կարծում ենք, որ թվերի միջև տարբերությունը պայմանավորված է նրանով, որ W.որջ Բուշ կրտսերի վարչակազմը 1992 թ. 1918-ի ամռանը նա ընդունեց «Ազատության աջակցության մասին» օրենքի 907-րդ փոփոխությունը, որով արգելվում էր Ադրբեջանին օգնել մինչև վերջինս: վերացրեց Լեռնային արաբաղի և Հայաստանի շրջափակումը:   Հայկական ազդեցիկ լոբբիի դերը այս որոշումը կայացնելու գործում:  Նշենք, որ հետագայում այս որոշումը անընդհատ փոփոխությունների էր ենթարկվում, բայց այժմ այն ​​համարյա կորցրել է իր նշանակությունը: 3 Халилов Дж., Помощь СШA- ն չի կարող ցույց տալ Ադրբեջանի կոռեկտությունը 29, 29.10.2012 թ., Հասանելի է http: //www.gumilev-center.az/pomoshh-ssha-ne-mozhet-okazyvatsya-pravitelstvu-azerbajdzhana/ / Ռուսաստանի դիվանագիտությունը 2006 թ., հասանելի է http: // www. //civilg8.ru/6900.php Մադրիդյան հանդիպումից հետո Ռուսաստանը քայլեր ձեռնարկեց բանակցային գործընթացում նախաձեռնություն ձեռնարկելու ուղղությամբ:  2008 թ. Հոկտեմբերի 2-ին `Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը տեղի ունեցավ ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ` մերձմոսկովյան Մայնդորֆ ամրոցի մոտ, որի արդյունքում ստորագրվեց Մայնդորֆի հռչակագիրը:  Այս փաստաթուղթը Բիշքեկի արձանագրություններից հետո ստորագրված առաջին փաստաթուղթն էր, որով կողմերը պայմանավորվեցին կարգավորել հակամարտությունը բացարձակապես քաղաքական ձևով 1:   Սակայն Ռուսաստանի ջանքերը խափանվեցին, քանի որ շփման գծում իրավիճակը սրվեց Ադրբեջանի պատճառով:  Որոշ փորձագետներ կարծում են, որ այս սադրանքը չէր կարող իրականացվել առանց Արեւմուտքի գիտության: Սրանով Արեւմուտքը ցանկանում էր Ռուսաստանին ցույց տալ, որ վերջինս ի վիճակի չէ միայնակ լուծել հակամարտությունը: 2008 թ. Նախագահական ընտրություններից հետո փոփոխություններ կատարվեցին ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության մեջ:   Դա հատկապես ակնհայտ էր ԱՊՀ երկրներում քաղաքական գործընթացների նկատմամբ ԱՄՆ դիրքորոշման մեջ:   Տպավորություն ստեղծվեց, որ Միացյալ Նահանգները որոշիչ դերակատարություն են հանձնել հետխորհրդային տարածքում քաղաքական գործընթացներին Ռուսաստանին:  Այս մտքերն ավելի ուժեղացան, երբ 2009 թ. Նոյեմբերի 9-ին ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնը Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ հանդիպումից հետո հայտարարվեց, որ երկկողմ հարաբերությունների «վերսկսումը» 2: 2009 Վրացական խնդրի հետ կապված `ԱՄՆ-ը սկսեց աստիճանաբար թուլացնել լարվածությունը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում` հասկանալով, որ Ռուսաստանի կողմից Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախության ճանաչումից հետո մոտ ապագայում անհնար է Վրաստանի տարածքային ամբողջականության վերականգնում:   Իրականում, օվկիանոսի այն կողմ, նրանք գերագնահատեցին Վրաստանի կարևորությունը ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության գերակայություններում:  2010 թ. Հուլիսին Թբիլիսի կատարած այցի ժամանակ Հիլարի Քլինթոնը հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ն Վրաստանին աջակցելու երկու պատճառ ունի:  Առաջին պատճառն այն էր, որ «Վարդերի հեղափոխության» գաղափարները հիմնականում համապատասխանում էին այսպես կոչված «ամերիկյան իդեալներին»:  Երկրորդ պատճառն այն էր, որ Միացյալ Նահանգների օգնությամբ Վրաստանում զարգացան ժողովրդավարական ինստիտուտներ, որոնք իրենց հերթին նպաստեցին երկրի տնտեսության զարգացմանը 3: 2009 թ. Հուլիսին Իտալիայի Ակվիլա քաղաքում կայացած G8 գագաթնաժողովի ընթացքում Մինսկի խմբի համանախագահող երկրների ղեկավարներ Սարկոզին և Օբաման հանդես եկան համատեղ հայտարարությամբ, որում Մեդվեդևը կոչ է անում «Ադրբեջանի նախագահներին» լուծել հակամարտությունը խաղաղ ճանապարհով:   Նույն թվականի դեկտեմբերի 1-2-ին Աթենքում ԵԱՀԿ անդամ երկրների արտգործնախարարների հանդիպման ժամանակ ընդունվեց համատեղ հայտարարություն Լեռնային conflictարաբաղի հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ ՝ շեշտելով ինքնորոշման սկզբունքների կարևորությունը: ազգերի ՝ ուժի կամ ուժի սպառնալիքի չկիրառում: 2011 թ. Հունիսի 24-ին Կազանում տեղի ունեցավ ԵԱՀԿ համանախագահ երկրների գագաթնաժողովը:  Հանդիպմանը ներկա էին նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները:  Օրակարգի վերաբերյալ մի փաստաթուղթ, որը նախապես համաձայնեցվել էր համանախագահների հետ 4:   Սակայն Ադրբեջանի ապակառուցողական դիրքի պատճառով առաջընթաց չի գրանցվել: Չնայած այն հանգամանքին, որ Միացյալ Նահանգները մեծ նշանակություն են տալիս Ռուսաստանի հարաբերություններին, այն չի կարող թույլ տալ վերջինիս մեծացնել իր ազդեցությունը հետխորհրդային տարածքում:   Այս մասին APA- ին տված հարցազրույցում ասել է ՆԱՏՕ-ում ԱՄՆ նախկին դեսպան, պետքարտուղարի օգնականի նախկին տեղակալ Քուրթ Ուոլքերը:   Նրա կարծիքով, ԱՄՆ-ը և Ռուսաստանը պետք է համագործակցություն փնտրեն Հարավային Կովկասում «Ռուսաստանը կարծում է, որ իրավունք ունի վերահսկել Կովկասի տարածաշրջանը:   ԱՄՆ-ը հարգում է Կովկասի ժողովուրդների, պետությունների իրավունքները և համաձայն չէ Ռուսաստանի հավակնությունների հետ: »5 Մենք կցանկանայինք առանձին ներկայացնել, թե ինչպիսի դիվանագիտական ​​գործունեություն է իրականացրել ԵՄ-ն 2008 թ. Օգոստոսյան իրադարձությունների ժամանակ:  ԵՄ-ն ամենասկզբից բավականին ակտիվ է եղել: 1 «Ռուսաստանը, Հայաստանը և Ադրբեջանը հանդիպել են Մայնդորֆի երկրում», ՌԻԱ Նովոստի, 2 նոյեմբերի, 2008 թ., Հասանելի է ՝ //ria.ru/politics/20081102/154308118.html 11.03.2009, հասանելի է http: //www.rg.ru/2009/03/11/knopka.html 3 Տե՛ս ժամանակակից ժամանակակից հարաբերություններ, խմբ. AV Torkunova, Moscow, 2014, p. 143.24.06.2011, հասանելի է http: //www.rbc.ru/rbcfreenews/20110624212217.shtml 5 ԽՍՀՄ-ը համաձայն չէ Կովկասում «ազդեցության ոլորտի» վերաբերյալ Ռուսաստանի պնդումների հետ. Ուոքեր, 10.09.2011, հասանելի է http: // www. //news.am/rus/news/73754.html Ֆրանսիան հատկապես աչքի ընկավ երկրների շարքում:  Դա կար մի քանի պատճառ:  Նախ ՝ Ֆրանսիան այն ժամանակ ԵՄ նախագահող երկիրն էր:   Մյուս պատճառն այն էր, որ Սարկոզին դրանով ուզում էր ամբողջ աշխարհին ցույց տալ, որ Ֆրանսիան ի վիճակի է դադարեցնել ռազմական գործողությունները:   Ֆրանսիայից բացի, շատ ակտիվ էին նաև Գերմանիան և Իտալիան: Օգոստոսի 8-ի երեկոյան գերմանական կողմի նախաձեռնությամբ հեռախոսազրույց է տեղի ունեցել Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահ Մեդվեդևի և Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի միջև:  Medրույցի ընթացքում Մեդվեդևը վրացական բանակի գործողությունները որակել է որպես ագրեսիա և հայտարարել, որ Ռուսաստանն ամեն ինչ կանի Հարավային Օսիայի ժողովրդի անվտանգությունն ապահովելու համար, մանավանդ որ նրանց մեծ մասը Ռուսաստանի քաղաքացիներ են:   Մերկելը «անհանգստություն է հայտնել ստեղծված իրավիճակի կապակցությամբ» և նշել, որ գերմանական կողմը պատրաստ է ջանքեր գործադրել խնդրի խաղաղ կարգավորման համար 1:   Երկու օր անց Մեդվեդևը և Նիկոլա Սարկոզին հեռախոսազրույց ունեցան:   Պաշտոնական հաղորդագրության մեջ նշվում էր հետևյալը. «Նիկոլա Սարկոզին, որպես ԵՄ նախագահության ղեկավար, շեշտեց, որ եվրոպացիների խնդիրն է նպաստել ռազմական գործողությունների դադարեցմանը և տարածաշրջանում իրավիճակի բարելավմանը:   Իր հերթին, Մեդվեդևը շեշտել է, որ այդ խնդիրները լուծելու համար անհրաժեշտ է անհապաղ դուրս բերել վրացական զինված ուժերը Հարավային Օսիայից, ինչպես նաև Վրաստանի և Հարավային Օսիայի միջև համաձայնագիր ստորագրել ուժի կիրառումից հրաժարվելու մասին:   «Բացի այդ, վրացական կողմը պետք է այս ամենը անի առանց նախապայմանների»: Նշենք, որ ի տարբերություն այլ պետությունների ղեկավարների, Սարկոզին ավելի ակտիվ էր:   Երկու օր անց ՝ օգոստոսի 12-ին, Սարկոզին Կրեմլում հանդիպեց Դմիտրի Մեդվեդևին և բանակցեց համատեղ փաստաթղթի շուրջ, որը հայտնի է որպես Մեդվեդև-Սարկոզի ծրագիր:  Այն բաղկացած էր 6 կետից, որոնցից առաջինն այն էր, որ վրացական զորքերը պետք է վերադառնային զորամասեր:  Ռուսական զորքերը ստիպված էին նահանջել այն դիրքերը, որոնք գրավել էին պատերազմից առաջ:  Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի ապագա կարգավիճակի հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև անվտանգության ապահովման ուղիները պետք է միջազգային քննարկման առարկա դառնան 3: Նույն օրը Սարկոզին մեկնում է Թբիլիսի: «Երկար» բանակցություններից հետո Միխեիլ Սաակաշվիլին համաձայնեց ստորագրել «Մեդվեդև-Սարկոզի ծրագիրը»: 2008 Բիլ Քլինթոնի պետքարտուղարի նախկին օգնական Ռոնալդ Ասմուսը իր գրքում մանրամասն նկարագրեց օգոստոսյան իրադարձությունները:  Գիրքը կոչվում է «Մի փոքր պատերազմ, որը ցնցում է աշխարհը»:  Վրաստանը, Ռուսաստանը և Արևմուտքի ապագան »(« Փոքր պատերազմ, որը ցնցեց աշխարհը. Վրաստան, Ռուսաստան ապացուցելով Արևմուտքի ապագան »):  Ամերիկացի դիվանագետի խոսքով ՝ օգոստոսի 12-ի երեկոյան Վրաստանի հարյուր հազարավոր քաղաքացիներ հավաքվել էին Վրաստանի խորհրդարանի դիմաց ՝ վանկարկելով Ֆրանսիայի նախագահի անունը:   Այդ պայմաններում Սարկոզին նախագիծը փոխանցեց Սաակաշվիլիին ՝ պնդելով, որ ավելի լավ բան չի ստանա 4: Մեր ուսումնասիրության վերջին մասում մենք կցանկանայինք ներկայացնել ԱՄՆ-Ռուսաստանի ներկայիս դիրքորոշումները Հարավային Կովկասի հակամարտությունների վերաբերյալ:   Փաստորեն, Ռուսաստանի կողմից Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախության ճանաչումը, նրանց հետաքրքրությունը նրանց նկատմամբ, կարծես հետին պլան է մղվել:   Վրաստանի իշխանությունները լիովին տեղյակ են, որ գոնե առաջիկայում նրանք չեն կարողանա «հետ բերել» այսպես կոչված կորցրած տարածքները:  Կարծում ենք, որ նրանք դա լավ են հասկանում օվկիանոսի այն կողմից, քանի որ ԱՄՆ-ի հետաքրքրությունն այս հակամարտություններում մի տեսակ սառել է, ինչը չի կարելի ասել Լ Nagorno հակամարտության մասին: 2014 թ.-ի մայիսի 7-ին, Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Jamesեյմս Ուորլիքը առաջարկեց Լեռնային Karabakhարաբաղի հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ վեց կետանոց փաստաթուղթ, որում ասվում է, թե ինչն էր առաջարկվել 1994 թվականին: սկսած Լեռնային Karabakhարաբաղի միջանկյալ կարգավիճակից: , Լաչինի միջանցքի ստեղծում, 7 շրջանների վերադարձ Ադրբեջան և այլն:  Միևնույն ժամանակ, Ուորլիքը պարզաբանեց, որ սա ԱՄՆ առաջարկ է, որը արվել է մյուս համանախագահներից առանձին:  Այս քայլը, մեր կարծիքով, «Դմիտրի Մեդվեդևի հեռախոսային խոսակցությունը ԳԴՀ կանցլեր Անգել Մերկելի հետ» հասանելի է դարձել, հասանելի է http: // www. //archive.kremlin.ru/events/chron/2008/08/205061.shtml 2 «Դմիտրի Մեդվեդևի հեռախոսազրույցը Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզիի հետ» հասանելի է դարձել http: // www. //archive.kremlin.ru/events/chron/2008/08/205061.shtml http: //ria.ru/world/20080823/150623160.html#ixzz3I5c96kzh/․4 «Վրաստանը փրկում է Սարկոզիին», հասանելի է http: //forum.nvrsk.ru/index.php?showtopic=158661 войск », 23.08.2008 թ. ձեզ համար մատչելի, շատ վտանգավոր է, քանի որ դա ցույց է տալիս, որ համանախագահների միջև կան որոշ հակասություններ, որոնք իրենց հերթին չեն կարող նպաստել հակամարտության կարգավորմանը:  Մի քանի օր անց, հրադադարի ստորագրման 20-ամյակի կապակցությամբ, համանախագահները հայտարարություն տարածեցին, որում կրկնում էին հակամարտության խաղաղ կարգավորման վերաբերյալ իրենց ընդհանուր դիրքորոշումը 1: Այս հայտարարությունների էական տարբերությունն այն է, որ Ուորլիքը չի հստակեցնում, թե միջազգային իրավունքի որ սկզբունքը պետք է տարածվի հակամարտության կարգավորման վրա, իսկ համանախագահների հայտարարության մեջ նշվում է, որ տարածքային ամբողջականության չօգտագործման, ազգային ինքնորոշման սկզբունքները ուժը կամ սպառնալիքը պետք է լինեն կարգավորման հիմքում: 2014 Օգոստոսի սկզբին հայ-ադրբեջանական սահմանին ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում իրավիճակը խիստ սրվեց, և նույնիսկ կողմերը սկսեցին բացահայտ խոսել պատերազմի վերսկսման մասին:   Կովկասում պատերազմի վերսկսումը չէր բխում Ռուսաստանի, ԵՄ-ի կամ ԱՄՆ-ի շահերից:  Համանախագահները սկսեցին քննարկել լարվածությունը թուլացնելու նպատակով Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը:  Սկզբում նախատեսվում էր անցկացնել Փարիզում, բայց հետո որոշվեց կազմակերպել Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների եռակողմ հանդիպում:   Հանդիպումը տեղի է ունեցել 2014-ին: Օգոստոսի 10-ին Վլադիմիր Պուտինի նստավայրում ՝ Սոչի 2 քաղաքում:  Այս հանդիպման արդյունքում սահմանին լարվածությունը թուլացավ, կրակը դադարեցվեց:   Սա կարելի է համարել Ռուսաստանի դիվանագիտական ​​հաղթանակ ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի նկատմամբ:   Դրանով վերջինս ցույց տվեց, որ ի վիճակի է ազդել հակամարտող կողմերի վրա:  Ռուսաստանին ձեռնտու չէր ռազմական գործողություններ սկսել հարավային սահմաններին մոտ գտնվող իր արեւմտյան սահմաններին զուգահեռ: Ի տարբերություն Ռուսաստանի, Միացյալ Նահանգներն ավելի ճկուն դիրքորոշում ունի ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում:  Ամեն տարի, ԱՄՆ Կոնգրեսի որոշմամբ, Լեռնային Karabakhարաբաղին ֆինանսական օգնություն է տրամադրվում առանձին հոդվածով:   Բացի այդ, ի տարբերություն Ռուսաստանի Պետդումայի պատգամավորների, ԱՄՆ կոնգրեսականները բազմիցս այցելել են Արցախ:  Վերջերս ԱՄՆ-ը Հարավային Կովկասում իր դիրքերը տեղափոխեց ԵՄ ՝ ավելի մեծ ուշադրություն դարձնելով այլ տարածաշրջաններին: Նշենք, որ Ռուսաստանի քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում միանշանակ չի ընդունվում տարածաշրջանի երկրների կողմից:  Ռուսաստանը մի կողմից հայտարարում է, որ Հայաստանը ռազմավարական դաշնակից է, բայց մյուս կողմից զենք է վաճառում մի երկրի, որը պատերազմում է ՀԱՊԿ անդամ պետության հետ Հայաստանի դեմ:  Ռուսաստանում որոշ շրջանակներ այս քայլը որակում են որպես բիզնես, բայց ոչ ԱՄՆ-ն, ոչ էլ Ֆրանսիան զենք չեն վաճառում հակամարտող կողմերին:  Եկեք բերենք մի թարմ օրինակ 2014 Օգոստոսի 18-ին ադրբեջանական APA լրատվական գործակալությունը հայտարարություն է տարածել այն մասին, որ Միացյալ Նահանգները հրաժարվել են Աֆղանստանից Ադրբեջան արտահանվող ռազմական տեխնիկայի վաճառքից:  Վաշինգտոնը դա մեկնաբանել է այնպես, որ նրանց համար արգելվում է զենք վաճառել հակամարտող երկրներին 3: Ամփոփելով, հարկ է նշել, որ ԱՄՆ-ը, Ռուսաստանը, ԵՄ-ն շարունակում են օգտագործել Լ-հակամարտությունը Հարավային Կովկասում իրենց կենսական շահերի համար, իսկ ստատուս քվոյի պահպանումը նրանց ձեռնտու է:  Միևնույն ժամանակ, չկարգավորված հակամարտությունը վտանգավոր է ամբողջ տարածաշրջանի համար, այն կշարունակվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ հակամարտող կողմերը չեն ստորագրել խաղաղության համաձայնագիրը: Գրիգոր Բալասանյան ԱՄՆ, ԵՄ և ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ԿՈՎԿԱՍԻ ՀԱԿԱՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ԳՈՐCԸՆԹԱԸ Հիմնաբառեր. Ռուսաստանի Դաշնություն, ԱՄՆ, Եվրամիություն, էթնո-քաղաքական հակամարտություն, Հարավային Կովկաս, Հարավային Karabakhարաբաղ, Լեռնային Karabakhարաբաղ, Լեռնային Karabakhարաբաղ, Լեռնային Karabakhարաբաղ: ։

Հոդվածում  ուսումնասիրվում  են  ԱՄՆ-ի,  ԵՄ-ի  և  ՌԴ-ի  արտաքին  քաղաքականության  խնդիրները  տարածաշրջանում։
   Ուսումնասիրությունը  պայմանականորեն  բաժանված  է  2  մասի՝  քաղաքականությունը  1990-2000ական թթ․։
  1990-ական թթ. տարածաշրջանում ակտիվ էր ՌԴ-ն, սակայն 2000-ական թթ. սկզբից ԱՄՆ-ը ևս սկսեց  ակտիվանալ։
   ՌԴ-ի  կողմից  Աբխազիայի  և  Հարավային  Օսիայի  անկախությունների  ճանաչումից  հետո  ուժային  կենտրոնների ուշադրությունը սևեռվեց ԼՂ հակամարտության կարգավորման վրա։
