ՄՏԱՀՈԳՎԱ ԵՆ ՈՐՈՇ ՔՆՆԱՐԿՈՒՄՆԵՐ `« Կաշառքի կամ կաշառքի նման »գործող գործիչ խելացիությունը  Այն բազմաթիվ դրսեւորումներ արեց ՝ ընդգրկելով պետական ​​ապարատի բոլոր ճյուղերը, այդ թվում ՝ հասարակական տարբեր կապեր:   Ավանդաբար, ամենավտանգավոր կոռուպցիոն հանցագործությունները, որոնց ամբողջ մասը կաշառակերությունն է, կաշառքն է, որից բխում է նաև կաշառքը: Իրավապահ մարմինների պրակտիկայի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ ներկա պայմաններում կոռուպցիան հայտնաբերելու լավագույն միջոցը օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելն է, այսինքն ՝ կաշառք տալը կամ ստանալը:   Իրականում դա կոռուպցիայի դեմ պայքարի միակ միջոցն է, որը չի պահանջում լայնածավալ օրենսդրական միջոցառումներ 1:   Այնուամենայնիվ, պետք է շեշտել, որ այն անձը, որը կամավոր տեղյակ է պահում իրավապահ մարմիններին և համագործակցում է նրանց հետ, պետք է ունենա պասիվ արտաքին վարք, հակառակ դեպքում դա կլինի «կաշառքի սադրանք» 2: Կոռուպցիայի փաստի հաստատումը ապացուցելու ամենադժվար հանգամանքներից մեկն է:  Այս դիտարկումը պայմանավորված է նրանով, որ, ի տարբերություն այլ հանցագործությունների, այն կատարվել է երկու կողմերի `կաշառակեր և կաշառք վերցնողների փոխհամաձայնությամբ, ովքեր ցանկանում են կոծկել հանցագործությունը:   «Կաշառքի կամ կաշառքի իմիտացիա» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման նշանակությունն այն է, որ այն ոչ միայն հնարավորություն է ընձեռում կաշառք վերցնողի կամ կաշառք տվող անձի գործողությունները «հետապնդելու», այլև ղեկավարելու հանցագործության ողջ ընթացքը: , ամրագրել հանցագործությունը, մասնավորապես ՝ կաշառքի փոխանցումը: ՛Ս Яни П., В.борьбе с коррупцией эффективны только репрессии // Российская юстиция.2001, N 7, էջ 43: 2 Տե՛ս Musatkin AN, Կողմերի կողմից գործող միջոցառումների արդյունքների մասին, 1998, Վլադիվոստոկ, էջ: 408 թ. գործել քրեական դատավարությունում ՝ հանցագործի մեղավորությունն ապացուցելու համար: Այս օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքների ապացուցողական արժեքն իրականացվում է այն փաստով, որ այն տալիս է անհերքելի տեղեկատվություն հանցագործության կատարման մասին: Հետևաբար, հաշվի առնելով նշված հանգամանքը, անհրաժեշտ ենք համարում համապարփակ ուսումնասիրել դրանց իրականացման օրինականության պայմանները, պարզել օրենսդրության բացերը `դրանց համար առաջարկելով համարժեք լուծումներ: «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 14-րդ հոդվածի 1-ին մասի 16-րդ կետի համաձայն `օպերատիվ-հետախուզական գործունեության ընթացքում կարող է կատարվել օպերատիվ-հետախուզական միջոց` կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիա:   Նույն օրենքի 30-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քննարկվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցը կարող է իրականացվել միայն կաշառք ստացած անձի գրավոր հայտարարության հիման վրա կամ կաշառք տալու առաջարկ `միայն կաշառք ստանալու հանցագործությունը հայտնաբերելու համար:  Ինչ վերաբերում է «կաշառք ստանալու» եւ «կաշառք տալու» հասկացություններին, դրանք պետք է մեկնաբանվեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի իմաստով: Վերոհիշյալ դրույթի համակարգի վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ նշված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումը կատարելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ պայմանների միաժամանակյա գոյություն: Եթե ​​դա ուղղված է կաշառքի կամ կաշառքի հանցագործության բացահայտմանը, ապա այդպիսի հասկացությունները մեկնաբանվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի իմաստով: 2. Եթե կա կաշառք ստանալու կամ առաջարկելու առաջարկ ստացած անձի գրավոր հայտարարությունը: Անդրադառնանք դրանցից յուրաքանչյուրին `առկա ձևակերպումների պայմաններում իրավական պրակտիկայում ծագող հնարավոր խնդիրները բարձրաձայնելու համար: Նախ և առաջ վերը նշվածից բխում է, որ «կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիա» ԲՍՀ չի կարող իրականացվել ենթադրյալ հանցավոր արարքներ հայտնաբերելու համար, որոնք չեն համարվում կաշառք ստանալու կամ տալու հանցանք:   Այլ կերպ ասած, համապատասխան դեպքերում քննարկման ենթակա օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրականացումը չի կարող օրինական համարվել: Դա բխում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքից, որը նախատեսում է իշխանության չարաշահման բացահայտման նվազագույն մակարդակ գաղտնի հսկողության վարույթներում, ներառյալ հանցագործությունների բնույթի հստակ սահմանում, որոնք կարող են հիմք հանդիսանալ միջամտելու թույլտվության համար: , թիվ 3    Հետևաբար, հանցագործությունների շրջանակի տարածական մեկնաբանությունը կհանգեցնի մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության եվրոպական կոնվենցիայով երաշխավորված անձի իրավունքների օրինական շահերի ոտնահարմանը: Վերոգրյալի համատեքստում հարց է առաջանում, թե արդյո՞ք «կաշառքի կամ կաշառքի իմիտացիա» ԱԱԳ-ն, բացի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ և 312-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործություններից, կարող է կատարվել նաև այլ, օրինակ `ապօրինի վարձատրություն ստանալու համար: պետական ​​ծառայողի կողմից `ընտրողի ազատ կամքը` հայտնաբերելու հանցագործությունները, որոնք խոչընդոտում են իրականացմանը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է հայտնել վերոնշյալ խնդրի վերաբերյալ: Azաժոյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում նշվում է, որ «Կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիա» ԲՍՀ-ն չի կարող իրականացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3111-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկությունները բացահայտելու համար:   Նշված դիրքորոշումը հիմնավորված է նրանով, որ հակառակ դեպքում «ապօրինի վճար» և «կաշառք» տերմինները նույնն են լինելու, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն `քրեական օրենսդրության անալոգային կիրառումը արգելվում է 4: Գործող իրավական կարգավորման պայմաններում, երբ օրենսդիրը ՀՀ քրեական օրենսգրքում օգտագործում է տարբեր տերմիններ ՝ «կաշառք ստանալու համար» կամ «ապօրինի վճար ստանալ», մենք համաձայն ենք ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշման հետ: Բացի այդ, կարծում ենք, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքում գոյություն չունի «կաշառք ստանալու» և «կաշառք տալու» հասկացությունների ընդհանուր հասկացություն, ինչը բերում է սխալ մեկնաբանությունների:  Դա հիմնավորվում է նրանով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված մի շարք հանցագործություններում օգտագործված «կաշառք ստանալու» և «կաշառք տալու» հասկացություններն օգտագործվել են տարբեր իմաստներով, ինչը չի բխում 4-րդ մասի պահանջներից: «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 36-րդ հոդվածի: Իրավական ակտում նույն հայեցակարգը սահմանելիս նույն գաղափարը արտահայտելիս պետք է օգտագործվեն նույն բառերը, տերմինները կամ արտահայտությունները, որոշակի հերթականությամբ, 3-ում. Տե՛ս, օրինակ, Սեֆիլյանն ընդդեմ Հայաստանի, թիվ բողոքը: 22491/08, կետ 125: 4 Տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարան, Jաժոյանի վերաբերյալ 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ 2/0004/01/14 որոշում, 16-րդ կետ: ճիշտ այնպես, ինչպես չեն կարող տարբեր հասկացություններ կիրառվել նույն կերպ: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, վկայակոչելով օրենսդրության որոշ հարցեր, որոնք վերաբերում են պետական ​​ծառայողի կողմից ապօրինի վճարման հանցագործությունը հայտնաբերելու նպատակով հանցագործություն կատարելու հնարավորությանը, չի անդրադարձել մեկ այլ կարևոր խնդրի, մասնավորապես, Քրեական օրենսգրքի որ հոդվածները «Կաշառք ստանալու կամ տալու» իմիտացիան արվել է OSM- ի կողմից: Այլ կերպ ասած ՝ կարո՞ղ է դա արվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1542, 200, 201 հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունները բացահայտելու համար:  Հարցի հակասությունը պայմանավորված է նրանով, որ, ի տարբերություն պետական ​​ծառայողի կողմից ապօրինի վարձատրություն ստանալու, վիճահարույց հանցագործություններում օրենսդիրը օգտագործել է «կաշառք ստանալու» և «կաշառք տալու» հասկացությունները:   Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն առևտրային կամ այլ կազմակերպության աշխատակցին, արբիտրին, այդ թվում `արբիտրին, աուդիտորին կամ իրավաբանը կաշառելու համար, որը կատարում է օտարերկրյա պետության օրենսդրությանը համապատասխան գործառույթներ: անօրինական է: կամ նրանց միջոցով միջնորդի միջոցով միջնորդել կամ առաջարկել փող, գույք, գույքային իրավունքներ, արժեթղթեր կամ այլ արտոնություններ այլ անձի ՝ կաշառք տվող անձի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին գործողություններ ձեռնարկելու կամ չլինելու նպատակով:   Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1542-րդ հոդվածի համաձայն, օրենսդիրը հանցագործություն է համարել թեկնածուներից կաշառք ստանալը պայմանականորեն թեկնածուներից մեկին կողմ կամ դեմ քվեարկելու, ընտրություններին մասնակցելու կամ ընտրություններին մասնակցելուց հրաժարվելը: Կ. Azաժոյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում քննարկվող հարցին անհնար է միանշանակ պատասխանել, քանի որ թեև «կաշառք» և «կաշառք» հասկացություններն օգտագործվում են նշված հանցագործությունները, դրանց բովանդակությունը էապես տարբերվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածից: օգտագործված հասկացություններից:   Ասվածը հիմնավորելու համար բերենք միայն մեկ ակնառու օրինակ: Միայն կաշառքի առարկան կաշառք ստացողին փոխանցելը, որը ներառված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1542 հոդվածի 1-ին մասում օգտագործված «կաշառք ստանալու» հասկացության մեջ, քանի որ հոդվածի տրամադրության մեջ հստակ նշված են որին վճարվում է կաշառքը կամ դեմ քվեարկելու, ընտրություններին մասնակցելու կամ ընտրություններին մասնակցելուց հրաժարվելու պայմանը:   Այլ կերպ ասած, կաշառք ստանալու հասկացությունը չի ներառում դրա կատարման, ինչպես նաև առաջարկը ստանալու խոստումն ընդունելու պահանջն ու ընդունումը: Ի հակադրություն դրան, օրենսդիրը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանելով «կաշառք ստանալու» հասկացությունը, ներառում էր կատարման նպատակը, այսինքն `պաշտոնատար անձի կողմից գործողության կատարումը կաշառք տվողը կամ նրան ներկայացնող անձը: Դա չկատարելը կամ ծառայողական լիազորությունների իրականացման միջոցով նման արարքի կատարումը կամ չկատարումը կամ հովանավորությունը կամ ծառայության թույլտվությունները: Ստացվում է, որ օրենսդիրը, չնայած որ նույն տերմիններն էր օգտագործում, այսինքն ՝ «կաշառք ստանալը» կամ «կաշառք տալը», տարբեր հանցագործություններում նշանակում էր տարբեր իմաստներ, ինչը անընդունելի է «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի համատեքստում: Հաշվի առնելով նշված հանգամանքը `գտնում ենք, որ անհրաժեշտ է համապատասխան փոփոխություններ կատարել« Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին »ՀՀ օրենքում,« կաշառք կամ կաշառքի իմիտացիա »կատարելու հնարավորությունը ՀՀ-ի հետ կապել, այլ ոչ թե« ստանալ կաշառք »կամ« կաշառք տալ », բայց ՀՀ-ին ՝ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասով նախատեսված հատուկ հանցագործությունների բացահայտմամբ: Այլ կերպ ասած, մենք առաջարկում ենք ուղղակիորեն թվարկել բոլոր այն հանցագործությունները, որոնք օրինական կհամարվեն քննարկվող հանցագործությունների բացահայտման համար: Ավելին, նշենք, որ օրենսդիրը ոչ մի կերպ չի անդրադարձել ընտրակաշառքի միջնորդությունը բացահայտելու համար քննարկված ԲՍԱ իրականացման հնարավորությանը: Խնդիրն առավել տեսանելի դարձնելու համար մենք վերլուծելու ենք հետևյալ իրավիճակը, պարզելու ենք օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման օրինականությունը կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիայի մեջ: Իրավիճակ 1. Պաշտոնյան Ա., Իր քարտուղարից նախապես տեղեկանալով, որ իր հարևան Գ.-ն պայմանավորվել է իր հետ, ցանկանում է նրանից օգնություն խնդրել իր պաշտոնական պարտականություններն իրականացնելու համար, հասկանում է, որ Գ.-ն պատրաստվում է կաշառք առաջարկել նրան; նա որոշում է այդ մասին տեղյակ պահել իրավապահ մարմիններին. նա տալիս է գրավոր հայտարարություն:   Իրավապահ մարմինները, օրենքով սահմանված կարգով, ՕՇ-ից «կաշառք ստանալու իմիտացիա» են կատարել, կաշառքը փոխանակելու պահին ձերբակալել են Գ.  Գործի քննության ընթացքում պարզվում է, որ Գ.-ի արարքում կան կաշառքի միջնորդության հատկանիշներ, քանի որ ոմանք Դ.-ն գումար են տվել Գ.-ին և խնդրել գտնել մի պաշտոնյայի, որը կկարողանա լուծել իրեն անհանգստացնող խնդիրը: Վերոնշյալ խնդրից բխում է, որ «կաշառք ստանալու իմիտացիան» արվել է ոչ թե կաշառք տալով, այլ կաշառքի միջնորդություն բացահայտելու նպատակով, իհարկե, կաշառք տվողին նույնականացնելու և հետապնդելու նպատակով:   Մենք գտնում ենք, որ քննարկվող իրավիճակում ստեղծված ԲՍ-ն չի կարող օրինական համարվել, և դրա արդյունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ընդունելի ապացույց, քանի որ այն արվել է կաշառքը հայտնաբերելու համար, որպես օրենսդիրի կողմից տրամադրելու հնարավորություն:  Ստացվում է, որ դրա արդյունքները չեն կարող օգտագործվել ապացուցելու համար միջնորդ Գ. Բացի այդ, հարց է առաջանում, թե արդյո՞ք ստեղծված իրավիճակում ստացված ԲՍԱ արդյունքները կարող են օգտագործվել Դ.-ի կողմից կաշառակերության փաստը պարզելու համար, թե ոչ, քանի որ օրենսդիրը նախատեսել է կաշառակերության հնարավորությունը `կաշառակերության հանցագործությունը բացահայտելու համար: ,  Մենք գտնում ենք, որ այս դեպքում այս հարցի պատասխանը բացասական է հետևյալ պատճառաբանությամբ .1 OSH- ի արդյունքում կաշառք փոխանցելու փաստը ուղղակիորեն չի հաստատել կաշառք տվողը, այլ միջնորդը:  Կաշառք տալու փաստը հաստատելու համար նախ անհրաժեշտ է ապացուցել կաշառք տվողի ու «կաշառք միջնորդի» միջեւ համաձայնության առկայությունը: 2. Բացի այդ, դիտարկվող ԱՊՀ-ի արդյունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ընդունելի ապացույց կաշառք տվող անձի մեղավորությունը հաստատելու համար `համաձայն« թունավոր ծառի պտուղը թունավոր է »:  Համաձայն տեսության, որ թունավոր ծառի պտուղները թունավոր են, անթույլատրելի են նաև օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված փաստական ​​տվյալների հիման վրա ձեռք բերված ապացույցները:  Նշված հարցի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է որդեգրել: Սարգսյանի որոշմամբ, ըստ որի `օրենքի խախտմամբ դատական ​​գործի արդյունքում ձեռք բերված փաստացի տեղեկատվությունը, անկախ գործի համար դրա նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, դրա ապացուցողական արժեքը և չի կարող ներառվել ապացույցների համակցության մեջ որևէ քրեական գործ հարուցվի Քննարկվող հարցը նույնպես կարևոր է: Սեֆիլյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումը, որով հստակեցվել են «թունավոր ծառի պտուղները թունավոր են» տեսության որոշ չափանիշներ, մասնավորապես ասվում է, որ նույնիսկ անթույլատրելի ապացույցներ հայտարարելու համար, որոնք հիմնված են ամբողջովին (ապօրինի ձեռք բերված) տվյալների վրա, անհրաժեշտ է այդ ապացույցը ձեռք բերել ողջամիտ պատճառաբանությամբ:   Այլ կերպ ասած, «բխելու» չափանիշի հետ մեկտեղ կա նաև «պատճառահետեւանքային կապի բացակայություն» չափանիշը, որի էությունը հետևյալն է. Ապացույցները կարող են ընդունելի համարվել, եթե պետությունը կարող էր դրանք ձեռք բերել ողջամիտ ջանքերով 6: Վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումների համատեքստում կարող ենք փաստել, որ «Կաշառքի իմիտացիայի» արդյունքում ստացված փաստական ​​տվյալները ԲՍԱ-ի արդյունքում, այսինքն `կաշառք փոխանցելու փաստը, չեն կարող հաստատվել ցանկացած այլ եղանակ:   Պարզվում է, որ իրավապահ մարմինները զրկվել են ողջամիտ ջանքերով տրված ապացույցները ստանալու հնարավորությունից:  Հետեւաբար, ստացված ապացույցները պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի: Այսպիսով, կարող ենք փաստել, որ այս դեպքում ԲՍԱ արդյունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ընդունելի ապացույց, ընդ որում ՝ դրանից բխող այլ ապացույցներ և պարտավոր են անթույլատրելի ճանաչել, այնպես որ ոչ կաշառք տվողը, ոչ էլ կաշառք վերցնողը չեն կարող մեղավոր ճանաչվել , հիմքում: Այժմ անդրադառնանք ԲՍԿ «կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիայի» երկրորդ պայմանին, ըստ որի գրավոր հայտարարությունը պետք է տա ​​բացառապես կաշառք ստանալու կամ ընդունելու առաջարկ ստացած անձը: Ըստ վերոհիշյալ իրավական կարգավորումների ՝ բարեխիղճ պաշտոնյան չի կարող գրավոր հայտարարություն ներկայացնել իրավապահ մարմիններին ՝ առանց քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու: Նշենք, որ կաշառք ստանալու մեծ հանրային ռիսկի պատճառով այժմ հանցագործությունն ավարտելու պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ ՝ քրեական պատասխանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառք ստանալու առարկա ստանալու, այլև այն պահանջելու համար: 5 Տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարան Ա. Սարգսյանի վերաբերյալ 2009 թ. Սեպտեմբերի 16-ին IECRD / 0295/01/08 որոշում, կետ 15: 6 Տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումը Se. Սեֆիլյանի վերաբերյալ 2014 թ. Մայիսի 31-ին, ՀԲ 07/13, կետ 35: խոստումը ստանալու կամ առաջարկն ընդունելու պահից:  Նշենք, որ վերոհիշյալ կարգավորումը սահմանվել է «ՀՀ քրեական օրենսգրքում 2012 թվականի փետրվարի 9-ին ընդունված փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքով, որի ընդունումը պայմանավորված էր Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պարտավորություններով և անհրաժեշտ է արդյունավետ պայքարել կոռուպցիայի դեմ: Բացի այդ, ի տարբերություն կաշառակերության համար քրեական պատասխանատվություն սահմանող նորմի, կաշառք ստանալու դեպքում օրենսդիրը պետք է նախատեսի խրախուսանք, այսինքն `հանցագործության կամավոր հաղորդման հիման վրա քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հնարավորությունը սահմանող նորմ: ,   Արդյունքում փակուղի է ստեղծվում այն ​​պաշտոնյայի համար, ով ցանկանում է բարեխղճորեն կատարել իր պարտականությունները և նպաստել կոռուպցիայի դեմ պայքարին, քանի որ այն դեպքում, երբ նրան դեռ կաշառք չեն առաջարկել, բայց նա այդ մասին քաջատեղյակ է տեղեկատվություն, նա չի կարող գրավոր հայտարարություն անել և նպաստել հանցագործության: Մյուս դեպքում, երբ նա ընդունել է կաշառք ստանալու առաջարկը, այսինքն `կաշառք վերցնելու հանցագործությունն ավարտվել է, բայց նա դիմել է իրավապահ մարմիններին, տալով գրավոր հայտարարություն ՝ նա խափանման նորմ չլինելու պատճառով չի ազատվում քրեական պատասխանատվությունից: Մենք գտնում ենք, որ նման իրավիճակն անընդունելի է, ինչը խոչընդոտում է կոռուպցիայի դեմ արդյունավետ պայքարի կազմակերպմանը, քանի որ այն օբյեկտիվորեն զրկում է օրինականության օգտին գործել իրավապահ մարմինների հետ համագործակցել ցանկացող պաշտոնյաներին:   Ուստի մենք առաջարկում ենք համապատասխան փոփոխություններ կատարել «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում, հնարավորություն տալ գրավոր հայտարարություն տալ ոչ միայն այն անձին, ով ընդունել է կաշառք ստանալու կամ կաշառք տալու առաջարկը, այլ նաև նրանց, ովքեր հաստատ տեղյակ է նման առաջարկ կատարելու կոնկրետ դեպքի մասին: Գործող իրավական կարգավորումների համաձայն կա ևս մեկ իրավական բաց, մասնավորապես ՝ կաշառք վերցնողը, որը կաշառքի շղթայի առանցքային մասնակից է, զրկված է գրավոր հայտարարություն անելու հնարավորությունից, որի հիման վրա իրավապահ մարմինները կարող են համապատասխան ԲՍԱ, այսինքն ՝ կաշառքի իմիտացիա: Անհրաժեշտ ենք համարում ընդգծել, որ կաշառքի միջնորդության իմիտացիայի բացակայությունը օրենսդրական լուրջ բացթողում է, որը բացառում է կաշառքի միջնորդի և իրավապահ մարմնի համագործակցությունը: Իրավական խնդիրն ավելի տեսանելի ներկայացնելու համար բերենք հետևյալ օրինակը: Իրավիճակ 2. Ա.-ն ցանկանում է ապօրինի վարձվել աշխատանքի և իր հարևան Բ-ին խնդրում է օգնել իրեն այդ հարցում:  Բ.-ն, որը բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ էր պաշտոնական Գ.-ի հետ, ստանձնեց միջնորդական առաքելություն:   Սակայն իր համաձայնությունը տալուց հետո Բ.-ն մտափոխվում է. Նա ցանկանում է այդ մասին տեղեկացնել իրավապահ մարմիններին `հանցագործությունը կատարողներին բռնելու, նրանց քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար: Մեջբերված հարցման մեջ ներկայացված իրավիճակում Բ.-ն զրկված է իրավապահ մարմինների հետ համագործակցելու հնարավորությունից, քանի որ օրենսդիրը չի նախատեսել «Կաշառքի միջնորդության իմիտացիա» ԲՍԱ: Հարկ է նշել, որ քննարկվող OSF- ի գոյությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն ունի երկբևեռ կողմնորոշում: Մի դեպքում դա ուղղված է կաշառք վերցնողին, իսկ մյուս դեպքում `կաշառք տվողին նույնականացնելուն: Հարկ ենք համարում շեշտել, որ նույնիսկ այն ժամանակ, երբ կաշառք վերցնողը կաշառք է փոխանցում պաշտոնատար անձին, կաշառակերին, օրինական չէ «կաշառքի իմիտացիա» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելը, քանի որ կաշառք տվողը ոչ կաշառք տվողը, բայց կաշառք վերցնողը:  Կ. Azաժոյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում կաշառքի միջնորդի գրավոր հայտարարության հիման վրա «Կաշառք տալու իմիտացիա» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքները անթույլատրելի Ելնելով վերոգրյալից ՝ մենք առաջարկում ենք «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում նախատեսել «կաշառքի միջնորդությամբ» ԲՍԱ իրականացնելու հնարավորություն, ինչը կլուծի իրավական պրակտիկայում առկա բացը: Տիգրան hazազարյան ՈՐՈՇ ՆՇՈՒՄՆԵՐ «ԿԱՇԱՌՔ ԿԱՆԳՆԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ, ԿԱՇԱՌՔ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ ՕՐԻՆԱԿ» ՕՊԵՐԱՏԻՎ ՄՏԱԳԻՐՈՒԹՅԱՆ ՉԱՓՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՍԻՆ. ։

21-րդ  դարի  սկզբին  կոռուպցիան  լայն  ծավալ  ստացավ  և  դարձավ  համաշխարհային  հիմնախնդիր։
   Ավանդաբար  կոռուպցիոն  առավել  բարձր  հանրային  վտանգավորություն  ունեցող  հանցագործությունները,  որոնց  ամբողջությունը  կոչվում  է  կաշառակերություն,  կաշառք  ստանալը  և  կաշառք  տալն  են,  որոնցից  ածանցվում  է  նաև  կաշառքի  միջնորդությունը։
   Իրավակիրառ  պրակտիկայի  ուսումնասիրությունից  ակնհայտ  է  դառնում,  որ  արդի  ժամանակաշրջանում  կաշառակերության  բացահայտման  լավագույն  եղանակը  օպերատիվ-հետախուզական  միջոցառում,  այն  է`  կաշառք  ստանալու  կամ  կաշառք  տալու  նմանակում իրականացնելն է։
   Սույն  օպերատիվ-հետախուզական  միջոցառման  արդյունքների  հիման  վրա  ստացված  տվյալների  ապացուցողական  նշանակությունը  կարևորվում  է  նրանով,  որ  այն  տրամադրում է անհերքելի տեղեկատվություն հանցագործության կատարման վերաբերյալ։
   Ուստի  հաշվի  առնելով  նշված  հանգամանքը`  անհրաժեշտ  ենք  համարում  բազմակողմանի  ուսումնասիրել  քննարկվող  ՕՀՄ-ի  կատարման  իրավաչափության  պայմանները  և  վեր  հանել  օրենսդրության  մեջ  առկա  բացթողումները`  առաջարկելով  դրանց  համարժեք  լուծումներ։
