Նախաբան։
   Երկրատեղեկատվական  համակարգերը  (ԵՏՀ,  GIS)օգտագործվում  են  ամենատարբեր  ոլորտներում՝  մարդկային  կյանքի  ևգործունեության խնդիրների լուծման համար։
  Այս համակարգը կոչված էաջակցելու  տարածական  տվյալների  բանկի  ինչպես  ստեղծմանը,այնպես  էլ  կառավարմանը,  մոդելավորմանը,  վերլուծությանը  ևավարտուն  տարածական  պատկերային  ներկայացմանը՝  քարտեզի,քարտեզագրական  պատկերի,  մոդելի  ձևով։
   Հոդվածում  կատարվել  է  միշարք  գրականությունների  վերլուծություն,  որտեղ  կարևորվել  էտեղեկատվական  տեխնոլոգիաներիկրթությաներկրատեղեկատվականբնագավառում։
 տեխնոլոգիաներիուսուցմանգործընթացում  դրանց  կիրառման  առանձնահատկությունները  ևաշխարհագրությանՆերկայացվածդերն  արդիէությունը,ենդիդակտիկական  սկզբունքները,  ինչն  օգնում  է  ուսուցչին  դասիննախապատրաստվել  և  ուսուցման  գործընթացը  կազմակերպել  ավելիարդյունավետ։
   Կրթության  հիմնախնդիրների  լուծման  ժամանակակիցառաջնահերթ  ուղղությունը  պետք  է  փնտրել  ներկայումս  առկա,գործնականում  մատչելի  տեղեկատվական  և  հաղորդակցականտեխնոլոգիաներիկիրառմանմեթոդաբանության  մեջ։
   Այս  մոտեցումները  դպրոցում  պետք  է  ուղղվենուսուցմաննպաստեն  ապագայումսովորողների  մասնագիտական  ճիշտ  կողմնորոշմանը։
   Այստեղից  էլուրվագծվում են ԵՏՀ-ների կիրառման նպատակները։
 բարձրացմանըորակիևևտեխնիկականմիջոցներիԵրկրատեղեկատվական  համակարգերն  առաջացել  են  XX  դարի 60-ական  թվականների  սկզբներին։
   Հենց  այդ  ժամանակ  ի  հայտ  եկաննախադրյալներ  ու  պայմաններ՝  թվայնացնելու  գործունեության  այնոլորտների  տեղեկատվականէինաշխարհագրական  տարածության  մոդելավորմանը  և  տարածքայինխնդիրների լուծմանը։
 որոնք  առնչվումբազան,ԵՏՀ-ները  տեղեկատվական  համակարգեր  են,  որոնք  ապահովումեն  տվյալների  հավաքագրում,  մուտքագրում,  պահպանում,  մշակում,ցուցադրում  և  տարածում,  ինչպես  նաև  նրանց  հիման  վրա  նորտեղեկույթի(ինֆորմացիա)  և  տարածական  երևույթների  մասինգիտելիքների ստացում։
 ԵՏՀ-ները դասակարգվում են ըստ մի շարք չափանիշների.1.  Ըստ  ընդգրկման  տարածական  տիրույթի՝  տարբերում  են  գլոբալ(հիմնականում  ունենում  ենկամ  համամոլորակային,  ազգայինպետությանմիջազգային,  տարածաշրջանային,ենթատարածաշրջանային և լոկալ (տեղային), այդ թվում՝ քաղաքային ևուլտրալոկալ  ԵՏՀ-ներ։
   ԵՏՀ-ն  ունակ  է  մոդելավորել  օբյեկտներ  ևերևույթներ,  որոնք  գտնվում  են  ոչ  միայն  ցամաքում,  այլ  նաև  ծովերում,օվկիանոսներում, ներքին ջրային օբյեկտներում։
 կարգավիճակ),2.  ԵՏՀ-ի  տվյալների  կազմը  և  կառուցվածքը  որոշվում  էինֆորմացիոն  մոդելավորման  օբյեկտներով,  որոնք  կարող  են  լինելինչպես բնության մեջ գոյություն ունեցող երևույթներ (անտառ, հող, ջուր,բնակչություն,  տնտեսություն),  այնպես  էլ  տարաբնույթ  գործընթացներ(ջրհեղեղներ, շրջակա միջավայրի աղտոտում, միգրացիա)։
 3.  ԵՏՀ-ները  տարբերվում  են  ըստ  ինֆորմացիոն  մոդելավորվողօբյեկտների  և  երևույթների։
   Լինում  են  բնապահպանական,  վարչական,քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական, բնական  և այլն։
 4. ԵՏՀ-ի աշխատանքային կողմնորոշումը կանխորոշվում է լուծումպահանջող  գիտական  և  կիրառական  խնդիրներով։
   Դրանք  կարող  ենդասակարգվել  ըստ  բարդության  և  մոդելավորվող  օբյեկտների  ուերևույթների  կառավարման  հնարավորությունների՝  հավաքագրում,մուտքագրում,  պահպանում,վերլուծություն,գնահատում, պլանավորում և կառավարում։
 մշտադիտարկում,5.  ԵՏՀ-ի  գործառութային  դասակարգումը  կատարվում  է  ըստհամապատասխան  ծրագրային  ապահովման  գործիքակազմի։
   ԵՏՀ-ներիդրանցհիմնականթվայնացումը,  պահպանումը,  մշակումը,  արտածումը(օրինակ՝քարտեզի տեսքով), տվյալների օգտագործումը՝ ներառյալ դրանց հիմանվրա մշտադիտարկումը և կառավարումը։
 գործառույթները  տվյալներիստացումնէ,6.  ԵՏՀ-ները  դասակարգում  են  նաև  ըստ  կառավարմանտարածքային  միավորների։
   Օրինակ՝  կախված  գեոինֆորմացիոնհամակարգիդաշնային,տարածաշրջանային  և  հատուկ  նշանակության  ԵՏՀ-ներ,  ընդ  որում՝հատուկ  նշանակության  ԵՏՀ-ները  օգտագործվում  են  տնտեսությանկոնկրետ  ոլորտների  տեղեկատվական  կարիքների  սպասարկմանհամար։
 ռեսուրսներից՝տարբերումենԱսպիսով,  երկրատեղեկատվական  համակարգերը  օգտագործվումեն  ամենատարբեր  ոլորտներում՝  մարդկային  կյանքի  և  գործունեությանխնդիրներիլուծման  համար։
   Այսինքն՝  ԵՏՀ-ները  պարզապեսքարտեզներ չեն ստեղծում, այլ քարտեզի օգնությամբ պատասխանում ենբազմաթիվ  հարցերի՝  կապված  օբյեկտների  գտնվելու  վայրի  կամերևույթների  պատճառահետևանքային  կապերի  հետ։
   Այսօր  ԵՏՀ-նանհնարին  է  պատկերացնել  առանց  ժամանակակից  ծրագրայինփաթեթների  և  տեխնիկական  միջոցների։
   Տեղեկատվության  ստացմանեղանակների  զգալի  մասը  հենվում  է  օդատիեզերական  հեռազնման,բազմասպեկտրալ  հանույթի,  գեոդեզիական  և  գլոբալ  տեղորոշմանհամակարգերի (GPS) տվյալների վրա։
 Այդ  նկատառումով  ժամանակակից  մեթոդներից  ուսուցմանգործընթացում  առավել  կարևորում  ենք  երկրատեղեկատվականտեխնոլոգիաների  ու  մեթոդների  կիրառումն  աշխարհագրականկրթության համակարգում։
 Բնահասարակական  օբյեկտներն  ու  երևույթներն  արտացոլողտարածականկամերկրատեղեկատվական  և  քարտեզագրական  տվյալները։
   Տարածականաշխարհագրականբնութագրիչներենտվյալները  ներկայանում  են՝  պարզ  (անշարժ)  քարտեզի  ձևով,  որոնքհեշտությամբ  կարելի  է  տպել  թղթի  վրա  կամ  դիտել  մոնիտորիօգնությամբ,  և  ինտերակտիվ  (շարժուն)  քարտեզի  ձևով։
   Ինտերակտիվքարտեզները  լուրջ  ներդրում  են  ժամանակակից  աշխարհագրականկրթության համակարգում [3]։
 Ինտերակտիվ  քարտեզները  պարունակում  են  հսկայականտեղեկատվություն  և  անհրաժեշտության  դեպքում  կարող  են  արագարտաբերել  նոր  տեղեկատվությունը՝ կապվելով  տվյալների  բազմազանհենքերի  հետ։
   Այստեղ  գլխավոր  առավելությունը  երևույթի,  թեմայիվերլուծության  հնարավորությունն  է  և  ավարտուն  պատկերի  ձևովպատասխանի  ստացումը։
   Ինտերակտիվ  քարտեզները  հնարավորություն են տալիս արագ և բավականին մեծ ճշտությամբ հաշվարկել՝•  աշխարհագրական օբեկտների միջև հեռավորությունը (ուղիղ գծով,ճանապարհային ցանցով՝ հաշվի առնելով նաև ռելիեֆի գործոնը),•  տարածքի  մակերեսը,  մակերևույթի  միջինբարձրությունը,թեքությունը և այլն,•  մեկ  աշխարհագրականստվարածածկումն  այլաշխարհագրական  օբեկտի  կողմից  (միաժամանակ  տրվում  ենորակական և քանակական տվյալներ),օբեկտի•  շարժվող օբեկտի հետագիծը և մանրամասն տվյալներ անցած ուղուև շարժման վերաբերյալ,•  երևույթները  կարողլինել  շարժուն,  փոխել  իրենց  գույնը,ինքնուրույն տեղաշարժվել երևույթի հետ միասին, ընդհանրացման(գեներալացման) աստիճանից կախված՝ քանակապես փոփոխվել։
 Գլոբալ  տեղորոշման  համակարգի  (GPS)  ներդրմամբ  առաջացավնորև  տվյալներիմուտքագրմանվերլուծմանևքարտեզիհամադրություն։
 Աշխարհագրության  դասավանդման  այսօրվա  մեթոդները  չենկարողժամանակակիցտեխնոլոգիաների  և  ԵՏՀ-ների։
   Այս  գործնթացում  կարևորվում  էքարտեզի և հատկապես էլեկտրոնային քարտեզի պրակտիկ դերը։
 արդյունավետկիրառվելառանցԵՏՀ-ների  օգտագործման  հիմնական  առանձնահատկությունները,որոնք  կօգնեն  ուսուցչին  դասի  ժամանակ  ստեղծել  բարենպաստպայմաններ և հասնել նյութի յուրացման բարձր մակարդակի.•  դիդակտիկնյութերինախապատրաստում(առաջադրանքների  տարբերակներ,  աղյուսակներ,  սխեմաներ,գծագրեր, ցուցապաստառներ և այլն),ստեղծումև•  ուսումնական  նյութի  վերաբերյալ  շնորհանդեսի  (պրեզենտացիա)ստեղծում,•  պատրաստի ծրագրային արտադրանքի օգտագործում,•  դասին  նախապատրաստվելու,  արտադասարանական  միջոցառումների,  ինքնակրթության  համար  ինտերնետ  ռեսուրսներիորոնում և օգտագործում,•  կրթության արդյունքների գնահատման մոնիթորինգ,•  տեքստային  նյութի  և  առաջադրանքի  ստեղծում  էլեկտրոնայինտեսքով։
 ԵՏՀ-ն հնարավորություն է տալիս ուսուցչին՝•  պատկերավոր ներկայացնել նյութը,•  նոր  նյութի  հաղորդման  ընթացքում  ստացվող  գիտելիքներիամրապնդում,•  անիմացիայի շնորհիվ ներկայացվող տեղեկատվության ծավալի ուարագության կարգավորում,•  սովորողների ճանաչողական ակտիվության խթանում [1]։
 Ուսուցման  գործընթացում  ԵՏՀ-ների  օգտագործումն  ուսուցչիցպահանջում  է  գործունեության  որոշակի  ձևերի,  առաջադրանքներիմշակում, որոնք հնարավորություն կտան փոխներգործուն մեթոդների ևմիջոցների  կիրառմամբ  ավելի  արդյունավետ  մատուցել  և  վերլուծելնյութը,  ղեկավարել  և  վերահսկել  առաջացած  ուսումնական  կամդաստիարակչական  բնույթի  խնդիրների  լուծման  ընթացքը,  խթանելսովորողների ակտիվությունը։
 ԵՏՀ-ների կիրառմամբ դասերը դպրոցում դառնում են հետաքրքիր,ցանկալի  և  սպասված։
   Հետազոտությունները  ցույց  են  տվել,  որ  միայնտեխնիկական միջոցներով դասասենյակների համալրումը բավարար չէնորագույն տեխնոլոգիաներով արդյունավետ ուսուցում կազմակերպելուհամար[2]։
   Անհրաժեշտ  են  նաև  մեթոդական  և  դիդակտիկէլեկտրոնային  նյութեր,  որոնց  պատկերային,  շարժանկարային  ևձայնային  մատուցման  հնարավորություններըբարձրացնում  ենսովորողներիԱյդպարագայում  համակարգիչը  հանդես  է  գալիս  որպես  ուսումնականնյութը մատուցող և միաժամանակ սովորողների գիտելիքները ստուգողհիմնական  տեխնիկական  միջոց՝  դրանով  իսկ  ապահովելով  ուսուցիչսովորող ինտերակտիվ կապը։
 ընկալունակությաննյութիմակարդակը։
 ԵՏՀ-ների  կիրառմամբ  իրականացվող  ուսուցման  գործընթացնբնորոշէ  ավանդականիցհետևյալէապեսառանձնահատկություններով։
 տարբերվում•  Փոխակերպվում  է  ուսուցչի  գործունեությունը,  ինչը  ենթադրում  էառարկայական  գիտելիքների  ավելի  բարձր  մակարդակ,  ուսուցմանգործընթացի  տեխնոլոգիապես  իրատեսական  սցենարի  կազմում,     ԵՏՀ-ների  կիրառմանմիջոցների հետ աշխատելու կարողություն։
 լիարժեք  իմացություն  և  տեխնիկականուսուցչի•  Փոխվում  է  ուսուցչի  դերը,  ինչը  ենթադրում  է  ուսուցմանգործընթացումև  աշակերտների  ակտիվությանհամահավասարեցում՝  ուսուցման  սուբյեկտ-օբյեկտ  համակարգիփոխարինում գործունեության սուբյեկտ-սուբյեկտ համակարգի. այսպարագայում  համակցվում  է  նաև  ուսուցչի  առաջատար  դերն  ուսովորողների ուսումնական ակտիվ գործունեությունը։
 օգտագործմանԱնդրադառնալովաշխարհագրությանուսուցմանարդյունավետության  բարձրացման  հիմնախնդրին՝  նշենք,  որ  առկա  ենԵՏՀ-ներիանսահմանափակհնարավորություններ,նպաստելսովորողների  կողմից  աշխարհագրական  տեղեկատվության  դյուրինյուրացմանը։
  Ուստի, հաշվի առնելով տվյալ առարկայի դիդակտիկականնաևնպատակներնմերդիտարկումները,  առանձնացրել  ենք  համակարգչայնծրագրերիայնպիսի տեսակներ, ինչպիսիք են՝բազմաթիվմեծապեսյուրահատկությունները,ինչպեսկարողորոնքևենու- վարժանքային ծրագրերը,- ցուցադրական ծրագրերը,- ուսուցողական ծրագրերը,- տեղեկատվական ծրագրերը,- մոդելավորման ծրագրերը,- մուլտիմեդիա ծրագրերը։
 Աշխարհագրությանուսուցմանկիրառման առանձնահատկությունները են.գործընթացումԵՏՀ-ների• ԵՏՀ-ների ներդրումն ու լայնածավալ կիրառումն առաջին հերթինենթադրում  է  անցում  դասավանդման  ավանդական  մեթոդներից  ուտեխնոլոգիաներից  դասավանդման  նոր  մեթոդական  տեխնոլոգիականհամակարգի,նաևմանկավարժական ժամանակակից տեխնոլոգիաները։
  Նման մոտեցումըդրսևորումներըկգտնենորտեղիրենցկապահովի  նաև  սկզբունքորեն  կրթական  նոր  տեղեկատվականառարկայական միջավայրի ստեղծում։
 էությամբ  հանդես• Աշխարհագրության  ոլորտում  ձևավորվող  տեղեկատվականկրթական  միջավայրն  իրգալիս  իբրևմիջնորդավորված  օղակ  ուսուցչի  և  գոյություն  ունեցող  էլեկտրոնայինկրթական պաշարների միջև։
 միջոցովկիրառումըաշխարհագրության  ուսուցման  գործընթացում  ընձեռում  են  նորհնարավորություններ՝ այն առավել արդյունավետ դարձնելու համար։
 ծրագրային• ԵՏՀ-ներինյութերիէՈւսուցման  գործընթացում  ԵՏՀ-ների  ներդրման  ու  ավելիարդյունավետ կիրառման խոչընդոտող օբյեկտիվ պատճառներն են՝•  անբավարար է ուսումնամեթոդական համակարգի և էլեկտրոնայինկրթական պաշարների փոխկապակցվածությունը,•  թերի  է  ԵՏՀ-ներին  տիրապետելու  աստիճանն  ու  դասավանդմանմեթոդականարդյունավետկիրառելուգործընթացումպատրաստվածության մակարդակը,•  թյուր  է  ուսուցիչների  իմացությունն  ուսուցման  զարգացնողբացահայտող  տեխնոլոգիական  փոխներգործուն  համակարգիոլորտում,•  ապահովվածհիմունքներիգործիմացություն (պրոֆեսիոնալիզմ),չէ  անցումըիմացությունիցդեպիՏՀՏ-ների  կիրառմանկոմպետենտությունբազայինև•  բացակայում  են  ՏՀՏ-ների  կիրառման  արդյունավետությանգնահատման հստակ սանդղակը, չափորոշիչներն ու չափանիշերը,•  մշակված չէ ուսուցիչների օբյեկտիվ գնահատումն ապահովող ՏՀՏների  կիրառման  դրդապատճառների  ու  խթանող  ազդակներիհամակարգը։
 Անհրաժեշտ  է,  որ  ուսուցիչն  առավել  գործնական  իմանա  նշվածծրագրերի  հնարավորությունների  մասին  և  փորձի  յուրացնել  դրանք։
 Հետևաբար,  աշխարհագրությանԵՏՀ-ների կիրառման բարդությունների շարքում գերիշխում են՝դասավանդմանգործընթացում      •  աշխարհագրությանբազմաթիվուսուցիչներիՏՀՏ-ներիգործնական կիրառման անկարողությունը,•  ստացվող  ևյուրացվող  տեղեկատվության  հարաբերակցությանանհամամասնությունը,•  տեղեկատվականանսահմանափակհոսքիտիրույթումկողմնորոշվելու անընդունակությունը,•  ուսուցմանգործընթացըմիաժամանակ  տարբերակելուևանհատականացնելու դժվարությունը,•  սովորողներիևուսուցիչներիշրջանումհամակարգչայինալգորիթմացված մտածողության բացակայությունը։
 Հաշվի  առնելով  նշված  խնդիրներն  ու  օբյեկտիվ  խոչընդոտները՝հարկ ենք համարում նշել, որ լուծումներ գտնելու համար անհրաժեշտ էնախ  և  առաջ  դպրոցներն  ապահովել  տեխնիկական  միջոցներով,ծրագրայինաշխարհագրությանուսուցիչների  համար  վերապատրաստումներ  ԵՏՀ-ների  կիրառման  ևօգտագործմաննաև  տեխնոլոգիականմեթոդական  պատրաստվածությունը  ու  մշակել  չափորոշիչներ,  ինչիմիջոցով  հնարավոր  կլինի  դասավանդման  գործընթացում  ավելիհամակարգված ու ավելի կոնկրետ կիրառել ԵՏՀ-ները։
 վերաբերյալ,  ապահովելկազմակերպելփաթեթներով,ԵՏՀ-ների  կիրառումն  ուսուցման  գործընթացում  ձևավորում  էդիդակտիկական  սկզբունքների  հագեցման  նոր  բովանդակություն։
 Այսպես,  ուսուցման  գիտականության  սկզբունքն  արտահայտվում  էառցանց  տեղեկատվական  նյութի  հավաստիության,  մուլտիմեդիա  ևհիպերմեդիա  տեխնոլոգիաների  կիրառմամբ,  ինչպես  նաև  ուսուցմանտարբեր տեխնոլոգիաների ներմուծման միջոցով [4]։
 ԵՏՀ-ներիկիրառմանպայմաններումուսուցմանգիտակցականության  սկզբունքն  իրացվում  է  սովորողների  կողմիցուսման  սեփական  ռազմավարությանգիտակցված  ընտրությանհնարավորության  ընձեռմամբ,  իսկ  ուսուցման կայունության սկզբունքնայս  պարագայում  պահպանվումնյութիհամակարգչային  արտացոլման,  կառուցարկման,  փոխներգործունմեթոդներովգիտակցվածգործունեությամբ՝ հետադարձ կապի վրա հիմնված վերահսկողության ևկանոնակարգող գործողություններով։
 իրականացվողվարժանքայինուսումնականէէԵՏՀ-ներիկիրառմամբՈւսուցման  ակտիվության  և  կյանքի հետ  կապի  սկզբունքն ինքնինուսուցմանառկագործընթացում։
   Ուսուցման  ակտիվության  և  կյանքի  հետ  կապիսկզբունքի պահպանմամբ՝ ուսուցիչը սովորողներին հնարավորություն էընձեռում  օգտագործելու  ԵՏՀ-ների  բոլոր  ծրագրային,  տեխնիկական  ևդիդակտիկ  հնարավորությունները՝  հարմարեցնելով  դրանք  իրենցանհատական առանձնահատկություններին։
 իրականացվողՈւսուցման  զննականության  սկզբունքը  ուսուցման  գործընթացումԵՏՀ-ների  կիրառման  պայմաններում  ապահովվում  է  մուլտիմեդիահենքով,որոնցտեխնոլոգիաներիուսումնականտեղեկատվությունը  մատուցվում  է  այնպես,  որ  սովորողներն  այնընկալում  են  մի  քանի  զգայարաններով  միաժամանակ,  ինչն  էլզգալիորեն բարձրացնում է ուսման արդյունավետությունը։
 շնորհիվՈւսումնասիրելով ԵՏՀ-ների ներդրման և արդյունավետ կիրառմանուղղությամբկատարվածդիդակտիկականկատարվածդատողություններից՝ կարևոր ենք համարում հետևյալ սկզբունքները. դասակարգմանելնելովհետազոտություններնսկզբունքներիու•  Կիրառելիության  սկզբունքը,  որն  իրացվում  է  ուսուցման  տարբերմակարդակներում՝նյութիտարբերակումն  ըստ  ծավալի,  բովանդակության  և  բարդությանաստիճանի՝ զննական միջոցների կիրառմամբ։
 ուսումնականապահովելով•  Ուսուցմանփոխներգործունության(ինտերակտիվության)սկզբունքը,  որն  արտահայտվում  է  ուսուցչի  և  աշակերտի,համակարգչի  և  օգտատիրոջ(սովորողի)  միջև  առկա  ակտիվփոխներգործության  պայմաններում  ծավալվող  մանկավարժականբնույթի երկխոսության եղանակով։
 •  Ուսուցման  անհատականացման  սկզբունքը,  որն  ենթադրում  էսովորողների կողմից  ինքնուրույն  աշխատանքների  իրականացմաննպատակով  արդյունավետհարմարավետպայմանների  ստեղծում,  ինչը  կնպաստի  նրանց  ուսումնական  ևիմացական  գործունեության  խթանմանն  ու  ուսուցանվող  նյութիհիմնարար յուրացմանը։
 միջավայրիև•  Ծրագրային  միջոցների  համալիր  օգտագործման  սկզբունքը,  որնենթադրում  է  առարկայական-կողմնորոշող  համալիր  միջոցներիկառուցարկում  և  դիդակտիկ  հնարավորությունների,  ուսումնականխնդիրների,  ինչպես  նաև  ուսուցման  գործընթացի  որոշակիուղղվածության  և  բնույթի  հաշվառմամբ,  էլեկտրոնային  կրթականպաշարների գործածում։
 •  Նպատակահարմարության  սկզբունքը,  որը  ենթադրում  է  ԵՏՀ-ներիմեթոդապես  հիմնավորված,  մանկավարժորեն  արդարացված,տեխնոլոգիապես  մշակված  և  տեխնիկապես  կատարելագործվածկիրառումն  այն  իրավիճակներում,  երբ  դրանք  ապահովում  ենգիտելիքներիձևավորման,հմտությունների  զարգացման  այնպիսի  որակական  արդյունք,  որինգրեթե անհնար է հասնել ուսուցման ավանդական տեխնոլոգիաներիկիրառման պարագայում։
 կարողություններիյուրացման,ինտենսիվհամակարգերիբարձրացմաննէապեսկնպաստենգրատախտակներիերկրատեղեկատվականԵզրահանգում։
   Աշխարհագրության  ուսուցմանգործընթացինորարդյունավետությանևտեխնոլոգիաների,ինտերակտիվկիրառումը։
 Փոխներգործուն  ուսուցման  և  հաղորդակցման  ծրագրային  փաթեթներիև  տեխնիկական  միջոցների  կիրառումն  աշխարհագրության  ուսուցմանէ  տալիս  առավելգործընթացում  ուսուցչին  հնարավորությունպատկերավորդրանցարտապատկերումը  գրատախտակի  վրա՝  խթանելով  սովորողներիերևակայությունն ու պատկերավոր մտածողությունը, հնարավորությունտալով սովորողներին առաջադրելու ինչպես տրամաբանական, այնպեսլուծումներ,  արագ  անցումներ  կատարել՝էլ  ստեղծագործականցուցադրությունիցԵրկրատեղեկատվականհամակարգերի  հետ  դիդակտիկական  հիմնարար  սկզբունքների  վրահիմնված աշխատանքը էապես փոխում է դասի նկատմամբ սովորողի ևուսուցչի մոտեցումները։
 մեկնաբանություն։

Հոդվածում  ընդհանուր  պատկերացում  երկրատեղեկատվական  համակարգերի  մասին,  ներկայացված  է  դրանց  դերը  և  կիրառման  առանձնահատկություններն  աշխարհագրության  ուսուցման  գործընթացում։
   Կատարված  է  նաև  երկրատեղեկատվական  համակարգերի դասակարգում ըստ որոշ չափանիշների։
  Քննարկվում են  նաև ինտերակտիվ քարտեզների հնարավորությունները։
  Ներկայացվել է  նաև  դիդակտիկական  այն  սկզբունքները,  որոնք  կարևոր  են  ԵՏՀ-ների  կիրառմամբ իրականացվող ուսուցման գործընթացում։
