Սույն  հոդվածում  ուսումնասիրության  են  ենթարկվում  ապառնի  ձևերըգերմաներենում, դրանց դրսևորած տիպաբանական առանձնահատկությունները, որոնք ըստ անհրաժեշտության ներկայացվում են հայերենի զուգադրմամբ։
 Վերջին  շրջանում  սույն  ժամանակային  ձևերը  քերականագիտական  գրականության մեջ բազմաբնույթ քննարկումների առիթ են հանդիսանում։
  Ապառնիիշուրջ գոյություն ունեցող տարակարծությունները պայմանավորված են ապառնիի երկակի բնույթով՝ ժամանակային և եղանակային։
  Ընդ որում, մի դեպքումժխտվում  է  ապառնիի  ժամանակային  ընկալումը`  կարևորելով  սոսկ  եղանակային  բնույթը,  մյուս  դեպքում  ժխտվում  է  եղանակային  բնույթը`  առաջնայինհամարելով ապառնիի ժամանակային իմաստը։
  Բացի այդ, առաջին և երկրորդապառնի  ձևերը  գերմաներենում  տեղակայվելով  միևնույն  ապառնի  ոլորտում,նշում են տարբեր ժամանակային պլանների պատկանելություն։
  Հիմք ընդունելով  Յու.  Գաբրիելյանի  գերմաներենի  ժամանակային  ձևերի  դասակարգումը`ապառնի  ձևերի  համար  ներկայացնում  ենք  դասակարգման  հետևյալ  պատկերը.  առաջին  ապառնին  հանդես  է  գալիս  որպես  բացարձակ  ժամանակայինպլանի ձև` ըստ հաջորդող դրվածքի, մինչդեռ երկրորդ ապառնին պատկանումէ հարաբերական ժամանակային պլանին` ըստ նախորդող դրվածքի (2, 59-61)։
 Ուստի,  սույն  հոդվածի  նպատակն  է  առավել  համակողմանի  քննության  ենթարկել  գերմաներենում  ապառնի  ձևերի  տեղակայման  սկզբունքները,  դրանցտիպաբանական  առանձնահատկությունները,  ցույց  տալ  սույն  ձևերի  ժամանակային և եղանակային բնույթը, բացահայտել դրանց իրացման հնարավորությունները։
   Ներկայացվող  թեման  առավել  արդիական  է  և  լեզվաբանականուսումնասիրությունների  տեսակետից  առավել  մեծ  հետաքրքրություն  է  ներկայացնում  նաև  այն  առումով,  որ  քննության  են  ենթարկվում  գերմաներենի՝մեր կողմից ուսումնասիրվող լեզվական փաստերը` հայերենի լեզվական փաստերի զուգադրմամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մի շարքընդհանրություններ ու տարբերություններ զուգադրվող լեզուների միջև` դրանով  իսկ  լուծելով  լեզվաբանական  ուսումնասիրությունների  տեսակետից  կարևորություն ներկայացնող առանցքային հարցերից մեկը։
   Ապառնի ժամանակըև՛ գերմաներենում, և՛ հայերենում ապառնի իմաստի հաղորդման հարացուցային հիմնական ժամանակային ձևն է, որը յուրաքանչյուր չեզոք համատեքստումկամ համատեքստից դուրս արտահայտում է խոսքի պահից հետո արտահայտված գործողության, եղելության իմաստ։
  Ի տարբերություն, սակայն, իմաստային դաշտում տեղակայված ներկա և անցյալ ժամանակային ձևերի` այս ձևերիարտահայտած  գործողությունը երբեք  հասանելի  և տեսանելի  չէ, այն  կարող էընկալվել  որպես  զուտ  մտադրություն,  նախատեսված,  սպասված  իրողությունկամ  եղելություն։
   Գերմաներենում,  ինչպես  նաև  հայերենում  ապառնի  եզրումտեղակայված ձևերը նշում են բովանդակային պլանում ժամանակային և եղանակային  իմաստներ։
   Ապառնին  միանշանակ  ժամանակային  է  համարվում,օրինակ` So werde ich um den Tageslohn arbeiten.  Մինչդեռ  հաջորդ  օրինակումապառնի ժամանակով արտահայտված գործողությունը հանդես է գալիս միանշանակ  որպես  եղանակային.  Peter wird inzwischen längst in Köln sein.  Այսփաստը, սակայն, քերականության մեջ տարբեր կերպ է մեկնաբանվում։
  Գ. Հելբիգը  և  Յ.  Բուշան  գերմաներենի  բայի  համար  ընդունում  են  ապառնիի  երկուտարբերակներ. մի դեպքում դա ներկայում ենթադրվող գործողության իմաստիհաղորդումն է, մյուս դեպքում` ապառնի գործողության (5, 137)։
  Ապառնիի համար  այսպիսի  տարբերակված  գործառույթներից  զատ,  անհրաժեշտ  է  տալ  միմիասնական նշանակության սահմանում, որը կներառեր երկու բաղադրիչներըմիաժամանակ`  ժամանակային  և  եղանակային։
   Իրականում,  ապառնի  ձևերիբնութագրման երկու հնարավոր տարբերակներ կան։
  Կարելի է ժամանակայինկամ  եղանակային  իմաստներից  մեկը  դիտարկել  առաջնային։
   Համապատասխանաբար,  այնպիսի  նախադասություններում,  ինչպես,  օրինակ` Das wird derPostbote sein. պետք է եղանակային նշանակությունը դիտարկել որպես ժամանակային  հիմնական  գործառույթից  ածանցված,  որը  նպաստում  է  ապառնիձևերում  կանխատեսման  բնույթի  դրսևորմանը,  այսինքն՝  այն  որպես  ենթատեքստ նշում է, որ «ես նախապես ասում եմ, որ դա փոստային սուրհանդակնէ»։
   Այսպես`  ապառնի  ձևի`  զուտ  ժամանակային  կիրառությամբ  այս  արտահայտության  իրավացիությունը  պարզ  կդառնա  միայն  խոսքի  պահից  հետո։
 Բայց հնարավոր է նաև հակառակ մոտեցումը, որ ապառնիի բնորոշման հարցում առաջնային իրացվի եղանակային տարրը ապառնի վերաբերություն նշողայնպիսի  արտահայտություններում,  ինչպես,  օրինակ` Sobald er das hört, wirder vor Wut platzen.  Այս  դեպքում  ապառնի  ձևով  գերմաներենում  արտահայտվում է կանխատեսում, որը ներկայացվում է որպես ենթադրություն։
  Ապառնիիբնութագրման  հարցում  հենվելով  Յու.  Գաբրիելյանի  տիպաբանական  ուսումնասիրության արդյունքների  վրա՝ ապառնիի համար ընդունում  ենք «կանխադրույթային»  առաջին  ապառնի  սահմանումը,  որի  դեպքում  տեղի  է  ունենումկրկնակի  փոխանցում.  առաջին  դեպքում  սահմանականի  ոլորտից  «կանխադրույթային» կամ ենթադրական իմաստի ոլորտ, ինչպես` Er wird zu Hause sein.Նա պետք է որ տանը լինի։
     Երկրորդ  դեպքում`  ժամանակային  փոխանցումներկայի ոլորտ, երբ առաջին ապառնիի տվյալ ձևը կարող է ներկայացվել երկուիմաստային բաղադրիչներով. կանխադրույթ և համընկնում խոսելու պահին (2,59-61)։
   Ապառնիի  այսպիսի  կիրառությունը  կարող  է  հիմնավորվել  ապառնիժամանակային  տարրերի  միջոցով, որոնք առկա  են  յուրաքանչյուր  ենթադրության  մեջ,  քանի  որ  տվյալ  ենթադրության  իրավացիությունը  հաստատվում  էմիայն ապառնի որևէ ժամանակակետում։
  Ուստի, ապառնիի բնորոշման հարցում  անհրաժեշտ  ենք  համարում  ապառնի  ձևերի  համար  գերմաներենումչտարբերակել երկու առանձին նշանակություններ` իրենց կիրառության տարբեր ոլորտներով, քանի որ միայն դրանց զուգահեռ իրացմամբ է պայմանավորվում  տվյալ  ժամանակային  ձևի  բնույթը,  ներքին  կառուցվածքը։
   Գերմաներենում  ապառնիի`  որպես  գործողության  հաղորդման  ժամանակային  ձևի  ընտրությունը, կարելի է ասել, կախված չէ գործողության` ապառնի ժամանակայինոլորտում  տեղակայման  հանգամանքից,  այլ  անմիջապես  խոսողի  վերաբերմունքից արտահայտության նկատմամբ։
  Այն գործածվում է ոչ միայն այն պատճառով,  որ  գործողության  կատարումը  տեղի  է  ունենում  խոսքի  պահից  հետո,այլև որ խոսողը ապագայի գործողության նկատմամբ սպասման մեջ է, ենթադրում կամ կանխատեսում է տվյալ գործողության կատարումը` հակադրվելովներկային  և  եղանակավորող  բայերին,  որոնց  հետ  այն  հանդես  է  գալիս  այսիմաստային դաշտում։
  Ապառնի ձևերը նախընտրելի են այս դաշտում այն դեպքում, երբ ապառնի գործողության նկատմամբ կանխատեսումը, ենթադրությունը, սպասումը բխում է ներկայից։
  Ընդ որում, սույն ձևերի ընդհանուր իմաստիբնորոշման  հարցում  կարևոր  են  երկու  առանձին  իմաստային  բաղադրիչներ.գործողության  բացառումը  խոսելու պահից  և  դրա  հանդես  գալը  խոսելու  պահից հետո։
  Գործառույթի տեսակետից, սակայն, ապառնի ձևերը օժտված են տիպաբանական  մի  շարք  յուրահատկություններով,  որոնք  շատ  դեպքերում  համապատասխան  արտացոլում  չեն  գտնում  հայերենում։
   Հայերենում  ապառնիժամանակը  չի  հարուցում  բարդություններ  իմաստի  և  գործառույթի  սահմանման  հարցում։
  Հայերենը,  տիրապետելով  հարուստ եղանակային  ձևերի  բայական  համակարգի,  լիովին  բաշխում  է  եղանակային  իմաստները  տվյալ  ձևերիմիջև,  մինչդեռ  գերմաներենում  ենթադրական,  հարկադրական,  եղանակներիիմաստները  մասամբ  արտահայտվում  են  ապառնի  ձևերի  միջոցով։
   Մասամբ,որովհետև,  լեզվում  առկա  են  նաև  մի  շարք  այլ  լեզվական  միջոցներ,  ինչպես,օրինակ,  եղանակավորողբայերը,  որոնք  իրականացնում  են  տվյալգործառույթը։
   Քերականական  ժամանակը,  սակայն,  չի  արտացոլում  ժամանակային  այդպիսի  տարբերություններ։
   Ժամանակային  տարածվածությունըլեզվում  արտահայտվում  է  ժամանակային  մակբայներով։
   Հայ  քերականներնիրավամբ  նշում  են,  որ  սահմանական  եղանակի  ապառնի  ձևերն  ամենաքիչգործածականներից են։
  Դա բացատրվում է նրանով, որ ապառնի իմաստ է արտահայտվում նաև ենթադրական և հարկադրական եղանակային ձևերով։
  Գերմաներենն այս ոլորտում տեղակայում է երկու ապառնի ձևեր, որոնք իրենց արտահայտած ժամանակային իմաստով խիստ իրարամերժ մեկնաբանությունների  առիթ  են  տալիս։
   Երկրորդ  ապառնիով  գերմաներենում  արտահայտվում  էանցյալի  գործողության,  եղելության  նկատմամբ  ենթադրություն,  ցանկություն,մտադրություն,  այսինքն`  այն  բոլոր  իմաստային  երկրորդական  դրսևորումները,  որոնք  բացահայտվեցին  առաջին  ապառնիի  քննությամբ։
   Այն  տարբերությամբ,  որ  այս  ձևերի  նշած  իմաստները  վերցվում  են  անցյալի  հարաբերությամբ։
   Երկրորդ  ապառնիով  հաղորդվող  գործողությունների,  եղելություններիհամար կարելի է տարբերակել հետևյալ իմաստային տարրերը. • ենթադրվող գործողության արտահայտում անցյալի հարաբերությամբ,•  անցյալի  ենթադրվող  գործողության  դրսևորում  հետևանքային  նշանակությամբ,• ապառնիի նկատմամբ վերցված կատարված գործողության հաղորդում։
 Երկրորդ  ապառնի  ձևերի  ենթադրության  իմաստային  տարրը  միանգամայն բացատրելի է ապառնիի ձևերի ենթադրության եղանակային տարրերիառկայությամբ։
  Այն գործածական է այն դեպքերում, երբ հաղորդվում է սպասված գործողության վերաբերյալ որպես հաստատում, ենթադրություն, կանխատեսում։
  Մինչդեռ հետևանքային նշանակությունը բխում է երկրորդ ապառնիիկազմում Infinitiv Perfekt-ի նշանակությունից, որտեղ օժանդակ բայ + Partizip IIկազմությունը  նշում  է  հետևանքային  նշանակություն,  ինչպես,  օրինակ` Peterwird eingeschlafen sein.  Որպես  այս  նախադասության  հետևանք  կամ  հետվիճակ՝ ենթադրվում է նաև, որ քնելու էր և քնած կլինի նաև մինչև այն պահը, որըհաջորդում  է  գործողության  կատարմանը`  հանդիսանալով  տվյալ  գործողության նկատմամբ ապառնի ժամանակ։
  Կատարված, ավարտված գործողության  իմաստն  այստեղ  նույնպես  ածանցվում  է  երկրորդ  ապառնիի  Perfektկազմությունից,  ինչպես` Bald werden wir es geschafft haben.  Գերմաներենումերկրորդ  ապառնին`  որպես  ժամանակային  ձև,  խիստ  սահմանափակ  գործածություն ունի։
  Այն շատ դեպքերում փոխարինելի է Perfekt ժամանակային ձևերով, երբ հանդես է գալիս ենթադրության կամ հետևանքային նշանակությամբանցյալի հարաբերությամբ, ինչպես` Wenn du morgen früh ins Büro kommst, binich wahrscheinlich schon losgefahren. Այսպիսի  արտահայտությունները  հիմնականում ունեն կանխատեսման բնույթ, որոնք իրականում կարող են ժամանակի ընթացքում հաստատվել կամ ոչ։
  Գերմաներենը, ապառնի ոլորտում տեղակայելով  երկու  ժամանակային  ձև`  առաջին  և  երկրորդ  ապառնի  ձևերը,  այսհատկանիշով  հակադրվում  է  հայերենին։
   Ժամանակակից  հայերենը  ապառնիոլորտում  տեղակայում  է  մի  ապառնի  ժամանակաձև։
   Որոշ  լեզվաբաններ  ընդունում են հայերենի բայի համար նաև անցյալի ապառնի ժամանակաձևը։
  ժամանակակից  հայերենում  այս  ձևերի  կարգավիճակն  այլևս  քննարկման  ենթակա չէ այն առումով, որ այս ձևերը վերջնականապես դուրս են եկել բայականհարացույցից և չեն ներառվում բայի ժամանակային համակարգում։
 Այսպիսով,  քննության ենթարկելով ապառնիի իմաստի իրացման  հնարավորությունները  գերմաներենում,  սույն  իմաստի  իրացման  քերականականձևերը,  պարզ  է  դառնում,  որ  սույն  ձևերի  բնութագրման  համար  առավել  մեծկարևորություն  են  ներկայացնում  այնպիսի  բաղադրիչներ,  ինչպես  գործողության  բացառումը  խոսքի  պահից  և  դրա  հանդես  գալը  խոսքի  պահից  հետո,որոնք բոլոր դեպքերում հանդես են գալիս որպես կարևոր չափանիշներ։
  Սույնհոդվածի շրջանակներում փորձ արվեց պատասխանել այնպիսի կարևոր հարցերի, որոնք անմիջականորեն վերաբերում են ապառնիի իմաստային և գործառութային առանձնահատկություններին` պայմանավորված սույն ձևերի ժամանակային և եղանակային բնույթով։
  Ապառնիի դեպքում ժամանակի և եղանակիմիջև  սահմանը  հասնում  է  նվազագույնի։
   Դա  հաստատվում  է  ապառնիձևերում եղանակային տարրերի առկայությամբ։
 Սույն հոդվածը գործնական կիրառության լայն հնարավորություն ունի։
 Այսպիսի հետազոտությունները կարող են մեծ նշանակություն ունենալ գերմաներենի  գործնական  ուսուցման,  գերմաներեն  և  հայերեն  լեզուների  տիպաբանական  դասընթացների,  ինչպես  նաև  թարգմանաբանական  խնդիրների  պարզաբանման համար։
 временным  формам։
   первый  и  второй  футурум.  Первый  футурум  являетсяforms։
  Future I (Futurum I) and Future II (Futurum II). It should be noted that FutureԳ ր ա կ ա ն ո ւ թ յ ո ւ ն 1.  Գաբրիելյան Յու., Գերմաներեն լեզվի տիպաբանություն, Երևան, 2000,101 էջ։
 2.  Հովհաննիսյան  Ա.,  Հայերենի  և  անգլերենի  ժամանակային  ձևերի  զուգադրականվերլուծություն, Երևան, Արտագերս, 1999, 96։
 19. Aufl. Leipzig։
  Langenscheidt, 2001, 656 S.. Տեղեկություններ հեղինակի մասինՏեր-Ադամյան Շուշանիկ Վոլոդյայի -  հայցորդ, Գյումրու պետական մանկավարժականինստիտուտ, ֆրանսերեն, գերմաներեն լեզուների և նրանց դասավանդման մեթոդիկայիամբիոնի դասախոս, E-mail։

Սույն  հոդվածում  արծարծվում  են  գերմաներենում  ապառնի  ոլորտին  վերաբերող  խնդիրներ։
  Գերմաներենում  ապառնի  իմաստային  դաշտը  ներկայացված  է  ժամանակային  երկու  ձևերով`  առաջին  և  երկրորդ  ապառնիներով։
   Առաջին  ապառնին  հանդես  է  գալիս  որպես  բացարձակ,  իսկ  երկրորդ  ապառնին`  որպես  հարաբերական  ժամանակային  ձև։
   Հոդվածում  փորձ  է  արվում  նաև  պատասխանել  այնպիսի  հարցերի,  որոնք  վերաբերում  են  սույն  ձևերի  ժամանակային և եղանակային բնույթին։
