Հայաստանի Հանրապետության և Եվրամիության հարաբերություններն ավելի քան երկու տասնամյակի պատմություն ունեն:   Այս հարաբերությունները կարևոր են ինչպես տնտեսական, այնպես էլ քաղաքական առումով, քանի որ ժամանակակից Հայաստանի աշխարհայացքն ավելի շատ արևմտամետ է, ինչը պայմանավորված է մի շարք գործոններով:   Նախ նշենք, որ 1990-ականների սկզբին երկրում գերակշռում էին անկախություն նվաճելուն միտված գաղափարական հոսանքները, որոնք ինքնաբերաբար հակասովետական ​​էին:   Երկրորդ ՝ Անկախ Հայաստանը, պայմանավորված երկրաշարժով, արցախյան պատերազմով և տնտեսական շրջափակումով, ֆինանսական ռեսուրսների կարիք ուներ, որոնց հիմնական նվիրատուն Արեւմուտքն էր:   Երրորդ ՝ փլուզված Սովետական ​​Միությունը չունեցավ առաջադեմ իրավական և տնտեսական օրենսդրություն, և դրա ձևավորման օրինակները վերցվեցին նաև Արևմուտքից:  Հայաստանի և ԵՄ-ի հարաբերությունները սկսվել են 1996 թ.-ին: Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական անդամ պետությունների միջև կնքված Գործընկերության և համագործակցության համաձայնագրով:   Հայաստանի և ԵՄ հարաբերությունների զարգացումը պայմանականորեն բաժանվում է 3 փուլի. 1. 1996-2006:   1996 Այն ստորագրվեց 1999 թ. Ապրիլի 22-ին Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական համայնքների և նրանց անդամ պետությունների միջև: Գործընկերության և համագործակցության համաձայնագիրը (ՀԽԳ) ուժի մեջ է մտել 2006 թվականի հուլիսի 1-ից: [1]   Այն ստորագրվել է 10 տարի ժամկետով, իսկ ժամկետի ավարտից հետո այն ավտոմատ կերպով երկարացվել է յուրաքանչյուր անգամ մեկ տարով:  2. 21-րդ դարի սկզբին Հայաստանի և ԵՄ-ի համագործակցությունը կարգավորվում էր նաև Հայաստան-ԵՄ Եվրոպական հարևանության քաղաքականության (ԵՀՔ) գործողությունների ծրագրով (ԵՀՔ Գործողությունների ծրագիր), որը պաշտոնապես հաստատվեց 2006 թվականին: Նա ծնվել է նոյեմբերին 14-ը Բրյուսելում:   ԵՀՔ գործողությունների ծրագիրը սահմանել է համագործակցության մի շարք առաջնահերթ ոլորտներ, այդ թվում ՝ օրենքի գերակայություն, ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդում, մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների հարգում և ներդրումային միջավայրի բարելավում:  Եվրոպական հարևանության քաղաքականության շրջանակներում ԵՄ-ն աշխատել է իր հարավային և արևելյան հարևանների հետ `քաղաքական ասոցացման և տնտեսական ինտեգրման հնարավորինս բարձր աստիճանի հասնելու համար:  3. Հաջորդ և ընթացիկ 3-րդ փուլը հիմնված էր Արևելյան գործընկերության (այսուհետ `Արտաքին գործերի նախարարություն) ծրագրի վրա, որը Եվրամիության նախաձեռնությունն էր` ուղղված Արեւելյան Եվրոպայի և Հարավային Կովկասի վեց երկրների `Հայաստանին, Ադրբեջանին, Բելառուսին, Վրաստանը, Մոլդովան և Ուկրաինան:   4րագրի 4 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ պաշտոնական մեկը տրվեց 2009 թ. [7] Մայիսի 7-ին Պրահայում կայացած ԵՄ անդամ 27 երկրների և 6 գործընկեր երկրների գագաթնաժողովում:  Այս նախաձեռնության նպատակն էր ամրապնդել հարաբերությունները օտարերկրյա պետությունների և ԵՄ անդամ երկրների միջև `քաղաքական համագործակցության խորացման և տնտեսական ինտեգրման միջոցով:  Արևելյան գործընկերության տարածքային համագործակցության ծրագրերի այս ռազմավարությունը սահմանում է ԵՄ կողմից ֆինանսավորվող տարածքային զարգացման ծրագրերի առաջնահերթությունները, որոնք պետք է իրականացվեն վերը նշված վեց երկրների և ԵՄ-ի միջև, ընդգրկման ենթակա տարածաշրջանների պահանջները, թիրախային խմբերը, ֆինանսական շրջանակը և կառավարման մարմինները:  Այս համագործակցության շրջանակներում 2010 թ. Հունիսին սկսվեցին բանակցությունները ՀՀ-ԵՄ Ասոցացման համաձայնագրի շուրջ, իսկ 2012-ին: Ասոցացման համաձայնագրի մաս հանդիսացող Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու շուրջ բանակցությունները հունիսին   Այնուամենայնիվ, 2013 թ.-ին հուլիսին Հայաստանն ու Եվրամիությունն ավարտեցին բանակցությունները Ասոցացման համաձայնագրի շուրջ:   Մաքսային միությանն անդամակցելու Հայաստանի որոշումից հետո ԵՄ-ն հայտարարեց, որ հնարավոր չէ նախաստորագրել Ասոցացման համաձայնագիրը:   Եվրամիությունը և Հայաստանը հայտարարել են, որ ավարտել են բանակցությունները Ասոցացման համաձայնագրի, այդ թվում ՝ Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու շուրջ, բայց չեն ստորագրի այն, քանի որ Հայաստանը միջազգային նոր պարտավորություններ ունի:   Այնուամենայնիվ, անհրաժեշտ ենք համարում նշել, որ 2013 թ. Նոյեմբերի 29-ին Վիլնյուսում կայացած Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովի շրջանակներում ընդունվեց Հայաստանի Հանրապետության և Եվրամիության համատեղ հայտարարությունը `վերահաստատելով զարգացումը և ամրապնդումը շարունակելու փոխադարձ հանձնառությունը: համապարփակ համագործակցություն փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող բոլոր ոլորտներում:   Ելնելով ընդհանուր արժեքներից ՝ Հայաստանը և Եվրամիությունը հավատարիմ են համագործակցության զարգացման այն ոլորտներում, ինչպիսիք են ժողովրդավարական ինստիտուտների և դատական ​​համակարգի շարունակական կատարելագործումը, մարդու իրավունքների և օրենքի գերակայության ամրապնդումը, կոռուպցիայի դեմ պայքարը և այլն:  Արդյունքում, 2017-ին Բրյուսելում 2006 թ. Նոյեմբերի 24-ին ստորագրվեց ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը (այսուհետ `Համաձայնագիր) [4]:   Իհարկե, այս համաձայնագիրը չի կարող հավասարվել Ասոցացման համաձայնագրին ԵՄ տնտեսական հնարավորությունների ամբողջ ներուժի և ազատ առևտրի գոտու արտոնություններից օգտվելու տեսանկյունից:   Հետևաբար, այս առումով Հայաստանի Հանրապետության դիրքորոշումները զիջում են Վրաստանին, Մոլդովային և Ուկրաինային, որոնք ստորագրեցին Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի համաձայնագիրը:   Գնումների խնդիրները մանրամասն քննարկվում են Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի շրջանակներում:   Մասնավորապես, 16-րդ հոդվածը սահմանում է կողմերի պարտավորությունը համագործակցել կազմակերպված հանցավորության և կոռուպցիայի դեմ պայքարում, այդ թվում նաև այնպիսի ներքին գործունեության մեջ, ինչպիսիք են պետական ​​գնումների խարդախությունը:  Համաձայնագրի մի ամբողջ գլուխ (Գլուխ 8) նվիրված է պետական ​​գնումների համակարգին:   Այսպիսով, 269-րդ հոդվածը սահմանում է, որ Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) Պետական ​​գնումների համաձայնագրի և Կողմերի միջև հարաբերությունները հաստատում են 2012 թվականի Վերանայված պետական ​​գնումների համաձայնագրով նախատեսված նրանց փոխադարձ իրավունքներն ու պարտականությունները:   Կողմերը ԱՀԿ Պետական ​​գնումների պայմանագրի XIX հոդվածը, որը կրում է «Կողմերի պարտավորությունների տեղեկատվություն և վերահսկողություն» խորագիրը, սահմանում է, որ յուրաքանչյուր Կողմ անհապաղ կհրապարակի ցանկացած պետական ​​գնումների մասին օրենք, կանոնակարգ, վճիռ, որոշում կայացնելու ընդհանուր որոշում և ցանկացած ընթացակարգ (ներառյալ ստանդարտ պայմանագրային դրույթները) ) կիրառվում է mutatis mutandis- ը մյուս Կողմին ուղղակիորեն ծանուցելուց հետո [6]:   Ավելի մանրամասն, Կողմերի 271-րդ հոդվածի Գնումների դրույթները սահմանում են լրացուցիչ կանոններ, որոնց համաձայն յուրաքանչյուր Կողմ պարտավորվում է ապահովել, որ գնումների բոլոր ծանուցումները հասանելի լինեն անվճար և ուղղակիորեն Ինտերնետում `մեկ ընդհանուր հասանելիություն ինտերնետին:   Բացի այդ, հայտարարությունները կարող են հրապարակվել համապատասխան թղթային լրատվամիջոցներում:   Suchանկացած նման լրատվամիջոց պետք է լայնորեն մատչելի լինի, և այդպիսի հայտարարությունները պետք է հասանելի լինեն հասարակությանը, գոնե հայտարարության մեջ նշված ժամկետից առաջ:   Այս դրույթը և 2016 թ. Դեկտեմբերին ընդունված «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքի միջև որոշակի անհամապատասխանություն կա, որ օրենքի 8-րդ հոդվածը սահմանում է, որ օրենքով սահմանված գործառույթների շրջանակներում հաղորդակցումը կարող է իրականացվել էլեկտրոնային եղանակով, հայտարարությունը և հրավերը կարող է տրամադրվել էլեկտրոնային եղանակով [1]:   Այսինքն ՝ ՀՀ օրենքը չի սահմանում էլեկտրոնային եղանակով գնումներ հայտարարելու պարտավորություն:  Ինչ վերաբերում է պայմանագրով նախատեսված հայտարարությունն անվճար լինելու պահանջին, «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքը սահմանում է, որ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը կարող է վճար սահմանել էլեկտրոնային գնումներին մասնակցելու համար [1]:   Կարևոր է նշել, որ այս կետը հաճախ շփոթվում է ոչ մասնագիտական ​​շրջանակների հետ `հայտի գնի 5% -ով կամ պայմանագրի գնի 10% -ից հետո:  Համաձայնագրի գնահատման ընթացակարգերի պահանջները ներառում են նաև երաշխիքներ `կապված ժամանակավոր միջոցների հետ, որոնք ուղղված են ենթադրյալ խախտումը վերացնելուն կամ կողմերից մեկի շահերի հետագա վնասը կանխելուն, ապօրինի որոշումների վերացմանը, պլանավորված գնումներին, խտրական մոտեցումներին և խախտումների փոխհատուցմանը:  Հատկանշական են պայմանագրով Պետական ​​գնումների գնահատման մարմնին առաջարկված պայմանները, ինչը, ըստ էության, ցույց է տալիս Հայաստանի Հանրապետությունում որակապես նոր գնահատման մարմին ստեղծելու անհրաժեշտությունը:   Մասնավորապես, պայմանագիր շնորհելու որոշումը գնահատելիս յուրաքանչյուր կողմ ապահովում է, որ հաճախորդը չի կարողանա կնքել պայմանագիրը, քանի դեռ գնահատող մարմինը («Գնումների մասին» ՀՀ օրենքով գնում կատարող կազմակերպություն) որոշում չի կայացրել ` ժամանակավոր միջոցառումների կիրառում կամ գնահատում [1]:  Արժե հիշատակել նաև պայմանագրի և «Գնումների մասին» ՀՀ օրենքի միջև այլ անհամապատասխանություն:   Այսպիսով, համաձայնագիրը նախատեսում է, որ գնահատող մարմնի նախագահը պետք է ունենա նույն իրավական և մասնագիտական ​​որակավորումը, ինչպես դատական ​​համակարգի անդամները, այսինքն `անդամներից առնվազն մեկը պետք է լինի բարձրագույն իրավաբանական կրթությամբ փաստաբան, մինչդեռ ՀՀ օրենքը: Հայաստանը նախատեսում է կամ տնտեսագիտություն (տնտեսագիտություն): ) և կառավարում կամ բարձրագույն կրթության առկայություն իրավաբանության ոլորտում, ինչը թույլ է տալիս խորհրդի կազմում լինել միայն տնտեսագետներ:   Ի դեպ, 2018 թվականի մարտի 23-ի օրենքում: Փոփոխությունների համաձայն, գնումների բողոքները քննող անձանց թիվը որոշվում է կառավարության որոշմամբ [1]:  Տարբերություններ կան նաև անգործության առումով:   Ինչպես հայտնի է, անգործության ժամանակահատվածը պայմանագիր կնքելու մասին որոշման հրապարակման օրվան հաջորդող օրվա և հաճախորդի կողմից պայմանագիր կնքելու իրավունքի առաջացման օրվա միջև ընկած ժամանակահատվածն է:   Այս ժամանակահատվածը նախատեսված է մասնակիցների համար, որպեսզի նրանք կարողանան պայմանագիր կնքելու մասին որոշումը բողոքարկել գնումներ իրականացնող մարմնին:   Անգործության ժամկետի ավարտից առաջ կամ առանց պայմանագիր կնքելու կնքված պայմանագիրն առոչինչ է:  Այսպիսով, ակնհայտ է, որ սույն Համաձայնագրի գնման հետ կապված իրավական պարտավորությունների կատարումը ՀՀ գնումների համակարգի առաջընթացն ապահովող քայլ է, բայց, ինչպես արդեն նշեցինք մեր նախորդ աշխատություններում, ԵՏՄ համաձայնագրի մի շարք կետեր ընթացիկ գնումների օրենսդրության լուրջ մարտահրավերները:  , ։

Հայաստանի Հանրապետությունը, միաժամանակ լինելով Եվրասիական Տնտեսական Միության եւ Առեւտրի Համաշխարհային Կազմակերպության անդամ-պետություն, ստանձնել է որոշակի պարտավորություններ, որոնք իրավական արտացոլում են գտնում, inter alia, գնումների ոլորտը կարգավորող նորմերում։
  2017թ-ին Եվրոպական Միության հետ ստորագրվեց Համապարփակ եւ ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը, ինչը լրացուցիչ պահանջներ է դնում պետական գնումների ոլորտի համանմանության ապահովման մասով։
  Այս հոդվածի առաջին հատվածում ներկայացվում են Հայաստանի Հանրապետության եւ Եվրոպական Միության միջեւ հարաբերությունների ձեւավորման փուլերը։
  Ապա, ԱՀԿ Պետական գնումների մասին համաձայնագրի լույսի ներքո վեր են հանվում ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ եւ ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի եւ Գնումների մասին ՀՀ օրենքի միջեւ առկա անհամաձայնությունները՝ գնումների մասին տեղեկատվության մատչելիության, անգործության ժամկետի եւ բողոքարկման հանձնաժողովի անդամներին ներկայացվող պահանջների վերաբերությամբ։
