ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ԲԱԺՆԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՈՎ ԺԱՌԱՆԳՄԱՆ ՈՐՈՇՀԻՄՆԱՀԱՐՑԵՐ ԱՐՑԱԽԻ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԴՐՈՒԹՅԱՄԲԺառանգման իրավունքը քաղաքացիական իրավունքի ինստիտուտներից մեկնէ։
  Այն հայտնի է ժամանակակից իրավական բոլոր համակարգերին, ինչը, անկասկած, ընդգծում է հասարակական հարաբերություններում նրա կարևոր դերը։
  Այդ իսկպատճառով  ժառանգման  իրավունքի  արդիական  հիմնահարցերի  ուսումնասիրությունն ինչպես մի շարք պետություններում, այնպես էլ Արցախի Հանրապետությունումունի  կարևոր  նշանակություն  այն  պարզ  պատճառով,  որ  ժառանգման  իրավունքիմիջոցով ապահովվում է սերունդների միջև կապի անխախտելիությունն ու քաղաքացիական կայուն շրջանառությունը։
 Չնայած այն հանգամանքին, որ ժառանգումն ունի հին ծագում և հայտնի է Հինհռոմեական իրավունքից (jus civile), բայցևայնպես, այն եղել է մարդկանց քննարկմանառարկան  և  ցայօր  չի  կորցրել  իր  արդիականությունը.  ժառանգման  իրավունքիվերաբերյալ գիտական աշխատանքների կարելի է հանդիպել տարբեր գիտաժողովների ժամանակ։
  Իսկ այժմ, անցում կատարելով շուկայական հարաբերություններինու մասնավոր սեփականությանը, առաջացել է ժառանգման իրավունքի իրավականկարգավորման և հստակեցման անհրաժեշտություն։
 Արցախի երկու Սահմանադրություններով էլ ամրագրվել է մարդու, նրա իրավունքների և ազատությունների՝ որպես բարձրագույն արժեք լինելու հանգամանքը։
 Այդ իրավունքների շարքին է դասվում նաև ժառանգման իրավունքը, որը, համաձայնՍահմանադրության,  երաշխավորվում  է  մեր  հանրապետությունում։
   Ժառանգմանիրավունքի  սահմանադրորեն  ամրագրմանը  զուգահեռ  առաջացավ  նաև  նորմատիվային  ամրագրման  անհրաժեշտություն,  և  ինչպես  «ՀՀ  1998  թ.  քաղաքացիականօրենսգիրքը ԼՂՀ-ում կիրառման մեջ դնելու» մասին ԼՂՀ օրենքը, այնպես էլ 2016 թ.փետրվարի  24-ի  ԼՂՀ  քաղաքացիական  օրենսգիրքը  կարգավորում  է  ժառանգմանիրավահարաբերությունները (դրան են նվիրված օրենսգրքի 72-րդ գլխի 1193-1261-րդհոդվածները)։
 Համաձայն  օրենսգրքի՝  ժառանգության  դեպքում  մահացածի  գույքը  (ժառանգությունը) անփոփոխ վիճակում՝ որպես միասնական ամբողջություն, անցնում է այլանձանց  (համապարփակ  իրավահաջորդություն),  եթե  այլ  բան  նախատեսված  չէՔաղաքացիական օրենսգրքի կանոններով։
 Քաղաքացիական  օրենսգրքի  ժառանգման  իրավահարաբերությունները  կարգավորող նորմերի բովանդակությունից հետևում է, որ ԱՀ-ում ժառանգումը կատարվում է երկու հիմքով՝ ըստ օրենքի և կտակի։
  Կտակը քաղաքացու կամարտահայտությունն է մահվան դեպքում իրեն պատկանող գույքի տնօրինման վերաբերյալ, իսկ եթեչկա կտակ, կամ դրանում նախատեսված չէ ամբողջ ժառանգության ճակատագիրը,ապա ժառանգումը կատարվում է ըստ օրենքի։
 Թե´ ըստ օրենքի, և թե´ ըստ կտակի, ժառանգման իրավահարաբերություններըմանրամասն կարգավորում է քաղաքացիական օրենսդրությունը, սակայն հոդվածումմանրամասն կանդրադառնանք ըստ կտակի ժառանգման դեպքում ժառանգությանպարտադիր բաժնի իրավունքի իրավական կարգավորմանը և առկա մի քանի խնդիրներին։
 Պարզ է, որ եթե ժառանգումը կատարվում է ըստ կտակի, ապա դրանով արտահայտվում է կտակարարի կամքն իր մահից հետո վերջինիս պատկանող գույքը տնօրինելու մասին, և կտակարարը, Քաղաքացիական օրենսգրքի 1202-րդ հոդվածի համապատասխան, կարող է կտակում նշել իր ցանկացած ժառանգների շրջանակը։
  Սակայն կտակի ինստիտուտի (testamentum) առաջացմանը զուգահեռ Հին հռոմեականիրավունքում  աստիճանաբար  ձևավորվեց,  այսպես  կոչված,  «պարտադիր  բաժնիիրավունքը»  (portio  debita),  ըստ  որի՝  անհրաժեշտ  ժառանգին  իրավունք  է  տրվումժառանգելու այն բաժնի առնվազն 1/4-ը, որը նրան կհասներ ըստ օրենքի ժառանգելուդեպքում։
 Դրանով է պայմանավորված թե´ տեսական, թե´ գործնական ոլորտում առկավիճաբանությունններն ու տարակարծությունները, մասնավորապես այն կապակցությամբ, որ օրենսդիրն ամրագրել է ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունք, քանիոր  կտակի  դեպքում  կտակարարն  արտահայտում  է  իր  կամքը  մահից  հետո  իրենպատկանող գույքի տնօրինման վերաբերյալ։
  Բացի այդ, նա իր կամքով է սահմանումժառանգների  շրջանակը,  սակայն  օրենսդրորեն  ամրագրված  է  ժառանգների  այնպիսի շրջանակ, որոնք նման դեպքերում պետք է պարտադիր ընդգրկվեն ժառանգների շարքում (ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունք1)։
  Հետևապես, քաղաքացիական  իրավունքի  մի  շարք  տեսաբաններ  արտահայտել  են  այն  կարծիքը,  թեկտակը պետք է կազմվի կտակարարի կամքին համապատասխան, և օրենսդիրը չիկարող  որևէ  կերպ  այն  սահմանափակել։
   Սակայն  տեսաբանների  մեկ  այլ  խումբգտնում է, որ նման ամրագրումը նախ և առաջ բարոյական-իրավական նշանակություն ունի և ուղղված է մահից հետո կտակարարի ընտանիքի անդամների նվազագույնկենսամակարդակի ապահովմանը։
 1 Այս եզրույթը տարբեր պետություններում ունի տարբեր անվանումներ, օրինակ՝  «ժառանգում՝ անկախ կտակից», «կտակի  ազատության սահմանափակում», «անհրաժեշտ ժառանգում» և այլն։
 Տեսականորեն վիճահարույց է ոչ միայն պարտադիր բաժնի իրավունքի՝ որպեսկտակարարի կամքի արտահայտմանը խոչընդոտ հանդիսանալու հանգամանքը, այլայն հարցը, թե ինչ է ընդհանրապես «ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունք»ասվածը։
 Ընդհանուր առմամբ, ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունքը քաղաքացիական  իրավունքի  ավանդական  ինստիտուտներից  մեկն  է,  որն  ունի  սոցիալտնտեսական և բարոյական նշանակություն։
  Սրա էությունն այն է, որ օրենքի ուղղակիամրագրման  ուժով,  անկախ  կտակի  բովանդակությունից,  համապատասխան  անձինք իրենց ամուսնու (ծնողի, երեխայի) մահվան դեպքում իրավունք են ստանում ժառանգելու այն բաժնի առնվազն կեսը, որը նրանց կհասներ ըստ օրենքի ժառանգելուդեպքում։
 Տեսական գրականության մեջ ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունքիսահմանման վերաբերյալ արտահայտվել են մի քանի տեսակետներ։
  Այսպես, Ռ. Ի.Վինոգրադովի, Գ. Կ. Դմիտրիևայի, Վ. Ս. Ռեպինի կարծիքով պարտադիր բաժինըժառանգության զանգվածի այն մասն է, որն, անկախ նրանից, թե ինչ է նախատեսվածկտակում, պետք է անցնի համապատասխան ժառանգին [1]։
 Վ. Վ. Գուշինը և Յու. Ա. Դմիտրիևն այն կարծիքին են, որ պարտադիր բաժինըժառանգության  այն  հատվածն  է,  որով  ամրապնդվում  է  այն  անձանց  ժառանգմանիրավունքը, ովքեր ժառանգներ են համարվում՝ անկախ կտակի բովանդակությունից[2]։
 Առավել հոգեհարազատ է Օ. Ս. Իօֆֆեի՝ պարտադիր բաժնի իրավունքի հասկացության վերաբերյալ դիրքորոշումը։
  Ըստ նրա՝ պարտադիր բաժնի իրավունքը ենթադրում  է  անհրաժեշտ  ժառանգների  համար  նվազագույն  պայմանների  երաշխավորում [3]։
 Տեսականորեն  առավել  վիճահարույց  է  ժառանգության  պարտադիր  բաժնիիրավունք  ունեցող  անձանց  շրջանակի  հարցը։
   Այս  առումով  ևս,  տեսակետներըտարբեր են։
  Օրինակ, ըստ Տ. Դ. Չեպագի՝ արդիական խնդիր է պարտադիր բաժնիիրավունք  ունեցող  ժառանգների  շրջանակի  ընդլայնումը։
   Ըստ  նրա՝  արդարացի  էպարտադիր  բաժնի  իրավունք  ունեցող  ժառանգների  շարքում  ավելացնել  նաևժառանգատուի հետ մինչև նրա մահը մեկ տարի համատեղ ապրած անաշխատունակև անչափահաս անձանց։
 Այս տեսանկյունից ՌԴ Քաղ. օր-ի 1149-րդ հոդվածը որպես պարտադիր բաժնիիրավունք ունեցող ժառանգներ սահմանում է ժառանգատուի անչափահաս և անգործունակ երեխաներին, անգործունակ ամուսնուն և ծնողներին, ժառանգատուի խնամքին հանձնված անձանց2։
  Օրենքի այսպիսի ամրագրումը նախ և առաջ ենթադրում էնման  անձանց  ժառանգման  իրավունքի  ճանաչում,  ինչը  նպատակ  ունի  վերջինիս2 Ժառանգության  պարտադիր  բաժնի  իրավունք  ունեցող  անձանց  շրջանակը  նույնն  է  նաևՈւկրաինայի, Բելառուսի, Ղազախստանի քաղաքացիական օրենսդրություններում։
 մահից  հետո  ապահովելու  կտակարարից  կախյալ  անձանց  նվազագույն  կենսամակարդակը։
   Ընդ  որում,  պարտադիր  բաժնի  իրավունք  ունեցող  ժառանգների  նմանշրջանակը ՌԴ Քաղ. օր-ի համար նորություն է, և իմաստն այն է, որ շեշտադրում էկատարվել սոցիալապես առավել խոցելի անձանց վրա։
 Եվրոպական մի շարք երկրներում պատկերն այլ է։
  Գերմանիայում պարտադիրբաժնի  իրավունք  ունեցող  անձը  ոչ  թե  ժառանգ  է,  այլ  հանդես  է  գալիս  որպեսպարտատեր ըստ կտակի ժառանգների նկատմամբ և իրավասու է պահանջել նրանցից համապատասխան պարտավորության կատարում։
  Անգլիայի Քաղաքացիականօրենսդրությունը  չի ճանաչում  «պարտադիր բաժնի իրավունք ունեցող ժառանգներհասկացությունը». միայն նախատեսում է ժառանգատուի ամուսնու, անչափահաս ևանգործունակ  երեխաների  համար  հնարավորություն  դատական  կարգով  պահանջելու ողջամիտ հատուցում ժառանգության զանգվածից, եթե դա ապահովված չի եղելկտակի միջոցով [4]։
 Ժառանգության  պարտադիր  բաժնի  իրավունքն  ամրագրվել  է  նաև  ԱրցախիՔաղաքացիական օրենսգրքով, որի վերաբերյալ իրավահարաբերությունները հիմնականում կարգավորում է Քաղաքացիական օրենսգրքի 1203-րդ հոդվածը։
  Պարտադիրբաժնի  իրավունքի  մասին  նշվում  է  նաև  1220-րդ  հոդվածում,  որը  սահմանում  էժառանգության  պարտադիր  բաժնի  իրավունք  ունեցող  ժառանգների  նկատմամբանարժան  ժառանգներին  ժառանգությունից  մեկուսացնելու  կանոնը,  իսկ  1240-րդհոդվածի 2-րդ մասը՝ հօգուտ այլ անձի ժառանգության պարտադիր բաժնից հրաժարվելու անթույլատրելիությունը։
 Քաղաքացիական  օրենսգրքի  1203-րդ  հոդվածը  նախատեսում  է  պարտադիրբաժնի իրավունքի հասկացությունը (անկախ կտակի բովանդակությունից՝ պարտադիր  բաժին  է  համարվում  ժառանգի  իրավունքը  ժառանգելու  այն  բաժնի  առնվազնկեսը, որը նրան կհասներ ըստ օրենքի ժառանգելու դեպքում) և դրա իրավունքն ունեցող ժառանգների շրջանակը։
  Դրանք են ժառանգատուի 1.  անչափահաս երեխաները,3.  անգործունակ ճանաչված երեխաները,5.  60 տարեկան դարձած ամուսինը,6.  60 տարեկան դարձած ծնողները։
 չափահաս հաշմանդամ երեխաները,60 տարեկան դարձած երեխաները3,Ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունք ունեցող անձանց թիվը սպառիչէ, հետևաբար՝ պարտադիր բաժնի իրավունքից չեն կարող օգտվել ըստ օրենքի երկրորդ, երրորդ, չորրորդ հերթի ժառանգները։
  Պարտադիր բաժնի իրավունքը ստանալու  համար  կտակում  նշված  ժառանգների  համաձայնությունը  չի  պահանջվում։
 3 ՀԽՍՀ Քաղ. օր-ով (04.06.1964) երեխա բառի փոխարեն գործածվում է զավակ բառը, ինչըտվյալ ենթատեքստում առավել նպատակահարմար է։
 Այսինքն` ցանկացած պարագայում, երբ ժառանգատուի՝ ըստ օրենքի առաջին հերթիժառանգների շարքում գոյություն ունեն նշված անձինք, ապա կտակի առկայությանդեպքում,  եթե  նրանք  կտակում  որպես  ժառանգներ  նշված  չեն,  պարտադիրհրավիրվում են ժառանգության և ժառանգում գույքի այն մասի առնվազն կեսը, որընրանք կժառանգեին որպես առաջին հերթի ժառանգ, եթե չլիներ համապատասխանկտակը։
 Ժառանգության  պարտադիր  բաժնի  իրավունքը  նախատեսված  էր  նաևՀայկական  ԽՍՀ  քաղաքացիական  օրենսգրքով,  որի  538-րդ  հոդվածի  համաձայն՝ժառանգատուի  անչափահաս  կամ  անաշխատունակ  զավակները  (այդ  թվում  որդեգրվածները), ինչպես նաև մեռածի անաշխատունակ ամուսինը, ծնողները (որդեգրողները)  և  խնամքի  տակ  գտնվողները,  անկախ  կտակի  բովանդակությունից,  ժառանգում  են  ժառանգության  այն  բաժնի  առնվազն  երկու  երրորդը,  որը  նրանցիցյուրաքանչյուրին կհասներ ըստ օրենքի ժառանգման դեպքում (պարտադիր բաժին)։
 Գործող  և  ՀԽՍՀ  քաղաքացիական  օրենսդրությունների  համեմատական  վերլուծությունը  թույլ  է  տալիս  արձանագրելու,  որ  ժառանգության  պարտադիր  բաժնիիրավունքի սահմանումը նորություն է քաղաքացիական օրենսդրության համար, քանիոր  ՀԽՍՀ  Քաղաքացիական  օրենսգիրքը  սահմանել  էր  միայն  պարտադիր  բաժնիիրավունք ունեցող անձանց շրջանակն ու բաժնի չափը՝ առանց նշելու, թե ինչ է պարտադիր բաժինն առհասարակ։
 Բացի  այդ,  ակնհայտ  է  նաև  պարտադիր  բաժնի  իրավունք  ունեցող  անձանցշրջանակի փոփոխությունը, քանի որ Հայկական ԽՍՀ օրենսդրությամբ նման իրավունք ունեցող անձանց շրջանակն ավելի նեղ էր. դրանք էին՝ ժառանգատուի անչափահաս  կամ  անաշխատունակ  զավակները  (այդ  թվում  որդեգրվածները),  ինչպեսնաև մահացածի անաշխատունակ ամուսինը, ծնողները (որդեգրողները) և խնամքիտակ գտնվողները։
  Նման դիրքորոշումն առավել ճիշտ է, քանի որ եթե առանց վերոնշյալ անձանց ընդգրկելու կազմվում է կտակ, ապա պարտադիր բաժնի իրավունքիինստիտուտն ապահովում է նրանց նյութական հետագա վիճակի կայունությունն ուապրելու  համար  նվազագույն  կենսամակարդակը,  այնինչ  60  տարեկան  դարձածերեխան, ամուսինը, ծնողը կարող են հոգալ իրենց ապրուստի նվազագույն միջոցները, իսկ անգործունակ կամ հաշմանդամ լինելու դեպքում, տրամաբանական է, որկընդգրկվեն պարտադիր բաժնի իրավունք ունեցող անձանց շրջանակում։
  Բացի այդ,տարբեր  պետությունների  քաղաքացիական  օրենսդրության՝  ժառանգությանպարտադիր  բաժնի  իրավունք  ունեցող  անձանց  շրջանակի  առումով  կատարվածհամեմատությունը  ևս  թույլ  է  տալիս  արձանագրելու,  որ  այդ  օրենսդրություններըժառանգության  պարտադիր  բաժնի  իրավունք  ունեցող  անձանց  վերաբերյալնախատեսել են այդ անձանց ավելի նեղ շրջանակ։
 Ուստի, հաշվի առնելով կտակի ազատության սկզբունքը և դրա համաչափ սահմանափակման անհրաժեշտությունը՝ առաջարկում ենք ժառանգության պարտադիրբաժնի  իրավունք  ունեցող  անձանց  շրջանակում  ընդգրկել  միայն  ժառանգատուիանչափահաս,  չափահաս  հաշմանդամ  և  անգործունակ  ճանաչված  երեխաներին,ամուսնուն և ծնողին, իսկ 60 տարեկան դարձած երեխայի, ամուսնու, ծնողի վերաբերյալ դրույթները հանել օրենսդրությունից։
 Վերոգրյալից  կարելի  է  առանձնացնել  ժառանգության  պարտադիր  բաժնիժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունքը ենթակա չէ փոխանցման  այլիրավունքով ժառանգման մի քանի հատկանիշներ՝ ժառանգության  պարտադիր  բաժնի  իրավունք  ունեցող  անձանց  շրջանակնօրենսդիրը սպառիչ է սահմանել (նման իրավունք վերապահված է միայն ըստ օրենքի1-ին հերթի ժառանգներին),անձի. այսինքն՝ բացառվում է ժառանգության տրանսմիսիան,անարժան ժառանգներին ժառանգությունից մեկուսացնելու կանոնը կիրառելիէ նաև ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունք ունեցող ժառանգների նկատմամբ,ժառանգության  պարտադիր  բաժնի  իրավունք  ունեցող  անձանց  կողմից  այդբաժնի  ստացման  համար  մյուս  ժառանգների  համաձայնությունը  չի  պահանջվում.այսինքն՝ դա կարող է կատարվել առանց հաշվի առնելու նրանց կամքը,օրենսդրական նման ամրագրումն ուղղված է սոցիալապես առավել խոցելի այնանձանց նյութական կայուն վիճակի ապահովմանը, ովքեր հնարավոր է՝ ընդգրկվածչեն ըստ կտակի ժառանգների կազմում։
  Օրինակ՝ հատկանշական է Ուֆայի նոտարական գրասենյակում 2003 թ. կազմված կտակների վերաբերյալ կատարված ուսումնասիրությունը, որի արդյունքները հնարավորություն են տվել պարզելու, որ այդ թվականին 100 կտակներից 10-ի դեպքում այն կազմվել էր ոչ հօգուտ հարազատների, այսինքն՝  արյունակցական  կապ  ունեցող  ազգականների  [5]։
   Համանման  դեպքերումժառանգման պարտադիր բաժնի ինստիտուտն այն հնարավորությունն է, որն իրավունք է տալիս դիմելու նոտարին (դատարանին) և ստանալու ժառանգության որոշմասը։
 Նման վերլուծություն կատարվել է նաև Ստեփանակերտի նոտարական գրասենյակում (Տե´ս Գրաֆիկ 1), որը ցույց է տալիս, որ մեր հասարակությունում ժառանգիկողմից կտակն այլ (երրորդ) անձանց օգտին կազմելը չի բացառվում։
 Կազմված կտակների թիվը Ոչ հարազատների օգտին կազմված կտակների թիվը Գրաֆիկ 1. Ստեփանակերտի նոտարական գրասենյակում կատարված ուսումնասիրություն,որը ցույց է տալիս կազմված կտակների և ոչ հարազատների օգտին կազմված կտակներիթվի տոկոսային հարաբերակցությունը 2010-2015 թթ. ընթացքումՎերոնշյալ հանգամանքների հիման վրա կարելի է արձանագրել, որ  ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունքը նպատակաուղղված է կտակարարի ընտանիքի անդամների գույքային իրավունքների, ժառանգման իրավահարաբերություններում  նրանց  նյութական  կենսամակարդակի  կայունության  և  հետագա  զարգացմանապահովմանը,  մանավանդ,  որ  որոշ  երկրներում  այդ  հարցի  ուսումնասիրությունըցույց  է  տալիս,  որ  այդ  շրջանակում  ընդգրկված  են  սոցիալապես  առավել  խոցելիանձինք։
  Ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունքի ամրագրման և կտակի ազատության  սահմանափակման  մասին  օրենսդրի  նման  դիրքորոշումն  առավել  համաչափ կլինի այդ անձանց շրջանակի նեղացման պայմաններում, քանի որ ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունքն ապահովում է առանձին կատեգորիայի անձանցնյութական կայուն վիճակը՝ հաշվի առնելով նրանց մի շարք առանձնահատկություններ՝ կապված առողջական վիճակի, չափահասության, գործունակության հետ։
 ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ[4] Жаботинский М. В., Обязательная доля при наследовании имущества։
  российскийԽաչատրյան ԳոհարԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ԲԱԺՆԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՈՎ ԺԱՌԱՆԳՄԱՆ ՈՐՈՇՀԻՄՆԱՀԱՐՑԵՐ ԱՐՑԱԽԻ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԴՐՈՒԹՅԱՄԲԲանալի բառեր՝ Արցախ (ԼՂՀ), քաղաքացիական օրենսգիրք, ժառանգմանիրավունք, ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունք։

Հոդվածում ներկայացվում է ժառանգման իրավունքի՝ որպես  քաղաքացիական  իրավունքի կարևոր ինստիտուտի հասկացությունն ու հիմքերը։
  Ժառանգության երկու  հիմքերի (ըստ օրենքի և ըստ կտակի) մասին խոսելիս առավել մանրամասն անդրադարձ է կատարվել ըստ կտակի ժառանգության դեպքում ժառանգության պարտադիր  բաժնի իրավունքի հասկացությանը, դրա վերաբերյալ տարբեր ժամանակների իրավաբանների և առաջադեմ մտածողների տեսակետին, ինչպես նաև ժառանգության  պարտադիր բաժնի իրավունքն ունեցող անձանց շրջանակին ու մի քանի հիմնահարցերի՝ այլ պետությունների քաղաքացիական օրենսդրությունների հետ համեմատությամբ։
