Համագործակցային ուսուցումը լայն  տարածում էգտելաշխարհում։
  Այն ավելի ու ավելի է կիրառվում՝ որպես աշխատանքային,դասավանդման    և  ուսուցման  նոր  մոտեցում  և  ռազմավարություն։
 Համագործակցային  ուսուցումը  խմբային  աշխատանքի  առավել  բարձրաստիճանն  է,  որը  ենթադրում  է  խմբային  աշխատանքի    որոշակի  նորմշակույթի  ձևավորում։
   Այն  ընձեռումէ  հնարավորություններբազմաբնույթ կրթական նպատակներին հասնալու համար, ինչպիսիք ենակադեմիականևիրադարձություններիհմտություններիզարգացումը  և  այլն։
   Ժամանակակից  ուսուցման  պրակտիկայիլավագույն  օրինակը  փոքր  խմբային  աշխատանքն  է,  որի  արմատներըկարելի  է  գտնել  սոցիոլոգների  և  ժամանակակից  մանկավարժների աշխատանքներում[3,4]։
   Փոքր  խմբային  աշխատանքը  երբեմնպայմանականորեն  անվանում  են  համագործակցային  ուսուցում,համատեղ  գործունեության  վրա  հիմնված  ուսուցում  կամ  սոցիալականուսուցում [4]։
  Գոյություն ունեն համագործակցային ուսուցման տարբերմեթոդներ,  որոնք  կիրառվում  են  դասի  տարբեր  փուլերում։
   Այդհասկացությունների,սկզբունքներիմիջանձնայինընկալումը,ենկիսվումընթացքում  աշակերտները  ներքաշվում  են  մի  գործընթացի  մեջ,  որտեղնրանքենտեղեկատվություն,  կատարում  են  ընտրություն  և  կայացնում  ենորոշումներ։
   Դրանք  են  Աշակերտների  թիմային  առաջադիմություն,Խճանկար,  Շրջվիր  դեպի  զույգդ,  Պրիզմա,  Խմբային  հետազոտություն,Շրջագայություն պատկերասրահում և այլն [4]։
 գաղափարներով,փոխանակումԱյս  հոդվածում  կփորձենք  ներկայացնել  համագործակցայինուսուցման  տեսության  զարգացման  և  գործնական  կիրառություններիմասին  հարցերում  առաջադեմ  կրթական  համակարգեր  ունեցողերկրների  (ԱՄՆ,  Ռուսաստան,  Բրիտանիա)  գիտամանկավարժականփորձը։
  Հիմնվելով ժամանակակից մանկավարժական տեսությունների ևնախորդ մշակումների վրա՝ կոնկրետ  դասի օրինակով կներկայացվեն ևկվերլուծվեն մի քանի մեթոդներ և մասնակցությունը խթանող միջոցներ։
 Նախևառաջ  մեզ  հետաքրքրում  է  այն  հարցը,  թե  հնարավո՞ր  էհամագործակցային ուսուցման տարրերի և միջոցների կիրառելիությանմիջոցովդրականփոխկապակցվածություն, անձնական  պատասխանատվություն, դեմ առդեմ  փոխազդեցություն,  սոցիալական  հմտություններ,  խմբայինհամագործակցության  գաղափարներ։
   Ըստ  այդմ՝դիտարկվել    են  Դեյվիդև  Ռոջեր  Ջոնսոնների,  Պասի  Սահլբերգի  և  այլոց    մոտեցումները  [3]։
 Սույն աշխատանքով ցանկանում ենք անդրադառնալ բարեփոխումներիպահանջով  առաջադրված  համագործակցային  միջոցների  կիրառման արդյունավետությանը  և  որքանո՞վ է առաջադրված փորձը նպաստելունշյալ հմտությունների զարգացմանը։
 աշակերտներիզարգացնելմոտփոխվումէԱշխարհըևանկանխատեսելիորեն։
  Տեղեկատվությունն ու  գիտելիքները ձևավորումեն  մեր  աշխարհայացքը։
 Հսասարակական    բոլոր  փոփոխություններըանդրադառնում են նաև կրթական համակարգին։
 արագընթացտեմպերովՀայաստանում,  ինչպես  և  ամբողջ  աշխարհում  ակնհայտ  է,  որմարդիկ կարիք ունեն աշխատելու խմբերով։
 Արագընթաց  փոփոխությունները    մարդուց  պահանջում  են  նորիրավիճակներին  հարմարվելու,  ճկուն  գործելու  հմտություններ։
 Հասարակաությունը  դպրոցին  և  հատկապես  ուսուցչին  է  լիազորել    իրապագայիենք  համագործակցային  մեթոդների,  հնարների,  փոքրանդրադառնալաշխատանքայինկիրառելիությանը։
 Համագործակցային  մեթոդների  կիրառումն  ինքնանպատակ    չէ.  դրանքկերտումը։
   Այս  աշխատանքումարդյունավետցանկանումխմբերիպետք  է  ուղղված  լինեն  սովորողների  ինչպես  մտավոր  ու  զգայականկարողությունների,  այնպես  էլ    ինքնուրունության,  սոցիալականացմանև  այլ  հմտությունների  զարգացմանը։
   [2]  Կարևորագույն  խնդիր  էդառնում ոչ միայն այդ հմտություններին տիրապետելը,ալև արժևորելը ևկյանքում  դրանք  համապատասխան  իրավիճակներում  կիրառելը։
 Ուստի  մեր խնդիրն է պատմության դասաժամերին համագործակցայինուսուցման  շնորհիվ  աշակերտների  մոտ  ձևավորել  այնպիսի  որակներ,զարգացնել  այնպիսի  հմտություններ,  որոնք  համահունչ  կլինենկրթության  ժամանակակից  պահանջներին,  իսկշրջանավարտը՝կրթական  հաստատությունում  ձեռք  բերածը  կկարողանա  կիրառելկյանքում։
 Աշխատանքում  կխոսենք  Սահլբերգի  կողմից  առաջադրվածմասնակցությունը  խթանող  տարբեր  միջոցներից  մեկի,  զույգերովաշխատանքի,  «Շրջվիր  դեպի  զույգդ»  և  շատերի  կողմից  կիրառվող«Պրիզմա» մեթոդի կիրառելիության և արդյունավետության մասին։
 Ուսուցիչը միանգամից, մի դասի ժամանակ չի կարող օգտագործելմեթոդների  հարուստ  զինանոցը։
   Նա  պետք  է  որոշակի  դասի  համարկատարի  ուսուցման  մեթոդի,  հնարի  ընտրություն։
   Ուսուցման  մեթոդիհիմքում  ընկած  են  այն  խնդիրները,  որոնք  լուծվում  են  դասի  ժամանակկամ  դասի  որոշակի  փուլում.  բացի  դասի  նպատակից  ու  խնդիրներից,մեթոդների ընտրությունը կախված է նաև`•  դասի տիպից ու կառուցվածքից,•  ուսումնական նյութի բովանդակությունից,•  աշակերտների տարիքից,•  դասարանում աշակերտների թվաքանակից,•  պատրաստվածության մակարդակից,•  շահագրգռվածությունից ու հետաքրքությունից,•  ուսումնադիտողական պարագաների առկայությունից ,•  ժամաքանակից,•  ուսուցչի  պատրաստվածության  մակարդակից  և  այլ  գործոններից[1]։
 Համագործակցային  ուսուցման  տարրերի  կիրառումը  նպաստում  էդասարանում  նոր՝  համագործակցային  միջավայրի  ձևավորմանը,օգնում  է  ուսուցչին  հասկանալու  համագործակցային  ուսուցմանէությունն  ու  պլանավորելու  դասը,  պայմաններ  է  ստեղծում  ուսուցմանարդյունավետության  գնահատման,  արժևորման  համար,  ինչպես  նաևբարելավում է խմբային աշխատանքը [2]։
 Գծապատկեր 1․ Համագործակցային ուսուցման տարրերըԴասիժամանակուսուցչիկազմակերպմանհիմանականաշխատանքը  կլինի  բոլոր  խմբերի  աշխատանքների  վերահսկումն  ուուղղորդումը։
   Ցանկացած  դաս  և  դասարան  եզակի  է,  ուստի  ուսուցչիվարպետության  ցուցանիշներից  մեկը  նպատակին  համապատասխանմեթոդի ընտրությունն է։
 Համագործակցայինառավելությունները։
 Համագործակցային  ուսուցումը՝  որպես  այլընտրանքային  մանկավարժական մոտեցում, մեծ ճանաչում  է ձեռք բերել։
  Համագործակցայինուսուցման  մեջ  էական  են  ոչ  միայն  ակադեմիական  գիտելիքներ  ևհմտություններ  սովորելը,  այլև  կարևոր  է  խմբային  զարգացմանհամագործակցողներմշակման(համագործակցայինգիտելիքների  ակտիվ(մտածողության  հմտություններ)։
   Համագործակցայինկիրառողներուսուցման իմաստն է՝ հմտություններ)աշխատանքիևմիջոցովդառնալհմուտ  Յուրաքանչյուր  անհատի  դարձնել  ուժեղ  անձնավորությունժամանակակից հասարակության մեջ։
   Անհատին դարձնել ակտիվ և կարող լինելու խմբի անդամ և           համագործակցելու [3]։
 Եթե  աշակերտներին  պարզապեսևառաջարկենք  միասին  աշխատել,  ապա  դա  չի  նշանակում,  որ  նրանցբաժանենք  խմբերիմղել  ենք  արդյունավետ    համագործակցության։
   Ոչ  բոլոր  խմբայինաշխատանքներն  են,  որ  կարող  են  ապահովել  համագործակցայինուսուցում։
  Շատ են պատահում դեպքեր, երբ ընդհանուր առաջադրանքըիրականացնելու  ուղղությամբ  խմբի  ջանքերը  արդյունք  չեն  ունենում։
 Առաջադրանքը, մեթոդը պլանավորվում և իրականացվում է այնպես, որսովորողին  մղի  համագործակցության  և  նպաստի  նրա  ակտիվմասնակցությանը ուսուցման պրոցեսին։
 Փոքրխմբերովաշխատելուառավելությունները։
 Համագործակցային  ուսուցման  ընթացքում  շատ  կարևոր  է  խմբերիմեծությունը։
   Առավել  արդյունավետ  են  համարվում  4-5  հոգուցբաղկացած  խմբերը։
   Այդպիսի  խմբերում  աշակերտները  առավել  մեծակտիվություն  դրսևորելու  հնարավորություն  ունեն։
   Չորս  հոգանոցխմբերում  կարևորվում  էյուրաքանչյուր  աշակերտի  անհատականպատասխանատվությունը  և  միաժամանակ  ձևավորվում  է  կոլեկտիվաշխատանքի  մթնոլորտ։
   Խմբի  մեծությունը  կախվածէ  դասինպատակից  և  ընտրված  մեթոդից։
   Փոքր  խմբերով  աշխատանքը  էապեսմեծացնում է աշակերտի ակտիվությունը դասապրոցեսում։
  Ակնհայտ է ,որ  հնարավոր  չէ  արդյունավետ  սովորել  միայն  դիտողի,  լսողի,  պասիվվիճակում  գտնվելով։
   Աշակերտն  ավելի  լավ  է  սովորում,  երբ  ակտիվմասնակցում է գործընթացին։
  Փոքր խմբերով ուսուցումը կարևորվում էնաև  այն  առումով,  որ  դասարաններում  աշակերտների  խտությանմեծացման արդյունքում զգալիորեն դժվարանում է ուսուցման ֆրոնտալանհատական հարցման ձևերի կիրառումը։
  Երբ ուսուցիչն աշխատում էդասարան  (մեծ)  խմբի  հետ,  ապա  աշակերտները  արտահայտվելու,քննարկելու  ավելի  քիչ  հնարավորություններ  են  ունենում։
   Փոքր  խմբիպարագայում  այդ  հնարավորությունները  շատ  ավելի  մեծ  են։
   Փոքրխմբերով ուսուցումը ունի հետևյալ նպատակները [1]․•  զարգացնում է խնդիրներ լուծելու կարողություն,•  ձևավորում է հաղորդակցման հմտություն,•  աշակերտները սովորում են միմյանցից,•  զարգանում է աշակերտների պատասխանատվության զգացումը,•  միմյանց  հաշվետու  լինելու  հատկոթյունը՝  խմբի  ընդհանուրհաջողությունն ապահովելու հարցում,•  խթանում է թիմային աշխատանքը,•  ապահով  և  նպաստավոր  միջավայր  է  ստեղծում  գիտելիքներն  ուհմտությունները դրսևորելու համար,•  քննարկումների  միջոցով  ամրապնդվումէ  աշակերտներիհամոզմունքները,•  ընձեռում  է  ակտիվ  մասնակցություն  և  ինքնադրսևորմանհնարավորություն։
 Այսօր  հանրակրթական  դպրոցների  մեծ  մասում  դասարաններիխտությունը  անցնում  է  20-25  (որոշ  տեղերում՝  30-34)։
   Ոչ  բոլորդպրոցներն  ունեն  համապատասխան  կահավորում  և  պայմաններ։
 Դասարաններում  չկան  շարժական  սեղաններ,  խմբային  աշխատանքիհամար  նախատեսված  պարագաններ,  կապի  առկայություն,  տեսացրիչ,էլեկտրոնային  գրատախտակ  և  այլն։
   Ուստի  առաջարկում  ենքպատմության դասերին 20 և ավելի աշակերտ ունեցող դասարաններումկիրառել «Շրջվիր դեպի զույգդ» մեթոդը։
  Այս մեթոդը հնարավորություն էտալիս  խուսափել  դասաժամին  ավելորդ  աղմուկից,  տեղաշարժից  ևխառնաշփոթից։
   Աշխատանքային  դիրքը  լինում  է՝  «աչք  աչքի»,  «երեսերեսի»։
   Դեմ առ դեմ գտնվողները կարողանոմ են հեշտությամբ տեսնելև  լսել  մեկը  մյուսին։
   Հաղորդակցումը  կատարվում  է  խոսքով,  աչքերով։
 Այստեղ  կարևոր  է  աշակերտներին  դիմել  պատահական  ընտրությամբ՝հնարավորությունիրենցպատասխանները  ամեն  քննարկումից  հետո։
   Նման  անհատականպատասխանատվությունը  ավելի  զգոն  է  դարձնում  զույգին,  ևաշակերտներն  ավելի  լրջությամբ  են  մոտենում  առաջադրանքին  ևստուգում  միմյանց՝  համոզվելու  համար,  թե  արդյո՞ք  երկուսն  էլպատրաստ  են  պատասխանելու,  թե  ոչ։
   Այս  մեթոդը  ուսուցչինհնարավորություն  է  տալիս  անարգել  շրջել  դասարանում,  տալանհատական հրահանգներ և առանձին մոտեցում ցուցաբերել խմբերին։
 Այս  ժամանակ  աշխատանքային  աղմուկը  կառավարելի  է,  իսկաշխատանքային  խմբերը  չեն  խանգարում  իրար։
   Մեթոդը  դիտարկենքկոնկրետ դասի օրինակով՝ Դասարան - 9-րդԱռարկա - Համաշխարհային պատմությունԱշակերտների թվաքանակը դասարանում – 22Թեման – Տոտալիտար վարչակարգերը ԵվրոպայումԴասի պլանը հաջորդական քայլերովներկայացնելուտալովնրանց1.  Աշակերտներին  հրահանգել  խումբ  կազմել՝  շրջվելով  դեպի  զույգը։
   11  զույգ  ձևավորվում  էՏվյալ  պարագայում  դասարանումաշխատանքային խումբ։
 2.  Խմբերին բաժանել ուսումնասիրման ենթակա նյութերը-Ամբողջատիրության (տոտալիտարիզմ) բովանդակությունը (էջ 27)- Ֆաշիզմի առաջացումը (էջ 27-28)-Ֆաշիզմն Իտալիայում (էջ 28-29)- Նացիոնալ-սոցիալիզմը Գերմանիայում (էջ 29-31)Նացիոնալ –սոցալիզմը Գերմանիայում (շարունակություն, էջ 31)-Աշխատանք սկզբնաղբյուրով (էջ 32 )Նույն  ենթաթեմայի  ուսումնասիրումը  կատարում  են  երկուականզույգերովենուսումնասիրում),  միայն  վերջին  զույգը  աշխատում  է  դասագրքի  32  էջիսկզբնաղբյուրով։
   Զույգին  տրվում  է  ուսուցչի  կողմից  կազմվածվերլուծության հարցաթերթիկ։
 4  աշակերտենթաթեման(այսինքն՝նույնԽմբերը պետք է նախ ուսումնասիրեն հանձնարարված հատվածը,քննարկեն, մտքեր փոխանակեն։
   Խմբերը կգնահատվեն ըստ իրենց նախընտրած ներկայացմանձևի(բացատրություն, գծապատկեր, սխեմա, աղյուսակ և այլն)։
   Տրվում է աշխատանքի կատարման ժամանակ։
   Խմբի աշխատանքը կներկայացնի ուսոցչի կողմից ընտրվածաշակերտը(սա հնարավորություն է տալիս խմբի բոլորաշակերտներին պատրաստ լինել)։
   Աշակերտների  կողմից  նյութի  յուրացվածությունը  կստուգվի  ողջդասին  վերբերող՝  ուսուցչի  կողմից  կազմված  հայտորոշիչթեստային առաջադրանքով։
 Հայտորոշիչ թեստԴասարան - 9-րդԹեմա - Տոտալիտար վարչակարգերը ԵվրոպայումԱռաջադրանքների քանակը - 101.  Ե՞րբ է հիմնվել Գերմիանիայի նացիոնալ-սոցիալիստականկուսակցությունը.ա)1918թ   բ)1919թ   գ)1922թ   դ)1933թ2.  Ե՞րբ է ֆաշիզմը որպես իշխող կուսակցություն հաստատվելԻտալիայում.      ա)1918թ   բ)1919թ   գ)1922թ   դ)1933թ3.  Ե՞րբ է ֆաշիզմը իշխանության գլուխ կանգնել Գերմանիայում.ա)1918թ   բ)1919թ   գ)1922թ   դ)1933թ4.  Ե՞րբ է ֆաշիստական դիկտատուրան հաստատվել Իտալիայում.      ա)1922թ   բ)1933թ   գ)1936թ   դ)1934թ5.  Նշվածներից ո՞ր երկիրն ամբողջատիրական չէ. ա)ԽՍՀմ   բ)Իտալիա   գ)Իսպանիա   դ)Ֆրանսիա6.  Գերմանիայի  նախագահ  Պաուլ  Ֆոն  Հինդենբուրգը  1933թհունվարին  --------------  նշանակեց  Գերմիանիայի  ռայխսկացլեր՝վարչապետ։
 7.  Ռասիզմը  հիմնվում  է  ազգերը  «բարձրերի  «  և  «----------------»բաժանելու հիմնադրույթի վրա։
 8.  1922թ Իտալիայի թագավոր Վիկտոր Էմանուիլ 3-րդ թագավորը -------------- նշանակում է վարչապետի պաշտոնում։
 9.  Անունները համապատասխանեցնել երկրներին1.  Ֆրանկո                   ա)Հունգարիա2.  Հորթի                      բ)Պորտուգալիա3.  Անտոնևսկի           գ)Իսպանիա4.  Սալազար               դ)Ռումինիա     10․Իրադարձությունները դասավորել ժամանակագրական հաջորդականությամբ.ա)Բեռլին –Հռոմ առանցքի ձևավորումըբ)Ավստրիայի արշալույսը (միավորումը)գ)Խորհրդագերմանական չհարձակման պայմանագիրըդ)Գեներալ Ֆրանկոյի՝ Իսպանիայում դիկտատոր  դառնալը  Առաջադրանքի  արդյունքները  կբացահայտեն  նաև  զույգերիցյուրաքանչյուրի  համագորցակցային  աշխատանքը  և  ներկայացմանորակը,  ինչի  հիման  վրա  կկատարվի  զույգի  կամ  անհատներիգնահատում։
 Հետազոտության  արդյունքները․  9-րդ  «ա»  դասարանում,  որտեղսովորում  են  22  աշակերտ,  «Տոտալիտար  վարչակարգերը  Եվրպայում»թեման ուսումնասիրելիս ստացել ենք հետևյալ արդյունքները․«9» միավոր-6 աշակերտ«8» միավոր-5 աշակերտ«7» միավոր-4 աշակերտ«6» միավոր-3 աշակերտ«5» միավոր-3 աշակերտ«4» միավոր-1 աշակերտ6-րդ  «ա»  դասարանում,  որտեղ  սովորում  են  28  աշակերտ,  «ՄեծՀայքի    Արտաշեսյանների  թագավորությունը»  թեման  ուսումնասիրելիսստացել ենք հետևյալ արդյունքները«9» միավոր-7 աշակերտ«8» միավոր-6 աշակերտ«7» միավոր-7 աշակերտ«6» միավոր-3 աշակերտ«5» միավոր-3 աշակերտ«4» միավոր-2 աշակերտ9-րդ  «բ»  դասարանում,  որտեղ  սովորողների  թիվը  24  աշակերտ  է«Կոռուպցիա»  թեման  ուսումնասիրելիս  ստացել  ենք  հետևյալարդյունքները.«9» միավոր-8 աշակերտ«8» միավոր-5 աշակերտ«7» միավոր-3 աշակերտ«6» միավոր-4 աշակերտ«5» միավոր-2 աշակերտ«4» միավոր-2 աշակերտ  Դասի անդրադարձն իրականացնել «Պրիզմա» մեթոդով։
  Պրիզմանմտածողության ընթացքը պատկերավոր դարձնելու պարզ ձև է։
  Մեթոդիկիրառումը  շատ  ժամանակ  չի  խլում,  անցնում  է  շատ  արագ  և  աշխույժ[1]։
   Մեթոդի  նկարագրության  մեջ  տալիս  է,  որ  նպատակահարմար  էկիրառել  դասի  խթանման  փուլում,  բայց  պատմության  դասաժամերինմեթոդն  ավելի  արդյունավետ  է  աշխատում  նոր  նյութի  ամփոփման,անդրադարձի  կամ  հաջորդ  դասին  հին  նյութի  ամփոփման  ժամանակ․օրինակ՝  եթե  աշակերտներին  անհասկանալի  է  տոտալիտար  կամամբողջատիրական  վարչակարգեր,  ռևանշիզմ,  շովինիզմ,  ռասիզմ  և  այլհասկացություններ, ուսուցչից մեծ ջանքեր և ժամանակ կպահանջվի նորգաղափարներ  աշակերտների  միջոցով  ներկայացնելուն։
   Մեթոդը  միդասարանում  կիրառվեց  դասի  վերջում՝  անդրադարձի  ժամանակ,  իսկզուգահեռ  դասարանում՝  դասի  առաջին  փուլում՝  հին  նյութի  հարցման,ամրապնդման  ժամանակ։
   Երկու  դեպքում  էլ  աշակերտների  ակտիվմասնակցությունը  ապահովված  էր։
   Ստացվեց  բացվող  եռաշերտհետաքրքիր  պրիզմա։
   Բնականաբար  առաջին  անգամ  մեթոդըկիրառելիսչլինել,  ուստի  որոշակիհաջողությունևարդյունավետությունը  բարձրացնելու  համար  ցանկալի  է  և  օգտակարդրա բազմակի կիրառությունը։
  Վերը նշված մեթոդը բազմակի կիրառվելէ  Շիրակի  մարզի  Արթիկ  քաղաքի  հ.1  հիմնական  դպրոցի  6-9-րդդասարաններումհասարակագիտությանդասաժամերին։
 չեն  կարող  թերություններպատմությանմեթոդիկիրառումըգրանցելուցհետոևԳծապատկեր 2․ Եռաշերտ բացված պրիզմաԵզրակացություն։
  6-րդ դասարաններում մեթոդը կիրառվել է Հայոցպատմության  «Մեծ  Հայքի  Արտաշեսյան  թագավորությունը»  թեմանուսումնասիրելիս,  և  որակական  առաջադիմությունը  կազմել  է  71%։
 Առաջարկվող  մեթոդը  առավելբարձր  առաջադիմություն  ունիդինաստիական պատմությունները ուսումնասիրելու ժամանակ։
   2. 9-րդդասարանում  Համաշխարհային  պատմության  «Ամբողջատիրականվարչակար-գերը  Եվրոպայում»  թեման  ուսումնասիրելիս  որակականառաջադի-մությունը  կազմել  է  68%։
   Կարելի  է  ասել,  որ  նշված  մեթոդիարդյունավետությունը  բարձր  է  և  այն  արդյունավետ  է  բարձրդասարանցիների  համար։
 3.«Հասարակագիտություն»  առարկայից«Կոռուպցիա» թեման ուսումնասիրելիս որակական առաջադիմությունըկազմել է 67%։
  Մեթոդը արդյունավետ է դեպքերի, իրադարձություններիուսումնասիրման  ժամանակ։
   Մեթոդների  կիրառությունը  հիմնականդպրոցի  6-9-րդ  դասարաններում  թույլ  տվեց  եզրակացնել,  որ  այնարդյունավետև«Հասարակագիտություն» առարկանների դասավանդման ժամանակ։

Աշխատանքում  ներկայացված  են  համագործակցային  ուսուցման,  փոքր  խմբերով  աշխատանքի  արդյունավետ  իրականացման  փորձ  «Շրջվիր  դեպի  զույգդ»  մեթոդական  հնարի  և    «Պրիզմա»    մեթոդի  կիրառմամբ։
