Գիտության և կրթության ոլորտի բարեփոխումների հիմնական նպատակը գիտելիքի վրա հիմնված տնտեսություն և հասարակություն ստեղծելն է:   Պետությունը որոշիչ դեր ունի այդ գործընթացում:   Գիտության ոլորտը կարևոր է Հայաստանի Հանրապետությունում `որպես բացառիկ գործոն կրթության, տնտեսության, մշակույթի և հասարակության զարգացման գործում` ապահովելով երկրի անվտանգությունը:   Գիտության ոլորտում կրթության կառավարման հիմնախնդիրներից են `գիտատեխնիկական ներուժի զարգացումը, գիտության և տեխնոլոգիայի նվաճումների տնտեսության մեջ ներդրումների խրախուսումը, գիտության, կրթության և արտադրության ինտեգրումը, հայագիտության զարգացման խթանումը և այլն:   Գիտության զարգացման վերոնշյալ խնդիրները լուծելու համար Հայաստանում կատարվել են մի շարք փոփոխություններ:   Բայց ոլորտի կառավարումն ունի թերություններ, որոնք նախ պետք է լուծել:   Այս համատեքստում մենք առաջարկում ենք մի քանի ձև:  1. Գիտության, կրթության և տեխնոլոգիայի ոլորտում բարձր որակավորում ունեցող երիտասարդ կադրերի թվի աճի ապահովում, ինչպես նաև գիտության ոլորտի ենթակառուցվածքների և նյութատեխնիկական բազայի արդիականացում:  Ըստ ԲՈՀ-ի հրապարակած արդյունքների ՝ 2010-2016 թվականներին հանրապետությունում գիտական ​​աստիճանի վկայական է ստացել 3348 մարդ, որից 263-ը ՝ գիտությունների դոկտոր, 3085-ը ՝ գիտության թեկնածու, իսկ 2000-2009 թվականներին ՝ 4567 մարդ ստացել է գիտական ​​աստիճանի վկայական: հանրապետությունում, որից 452-ը ՝ գիտությունների դոկտոր, 4057 գիտությունների թեկնածուի կոչում:   Վիճակագրության դինամիկան ցույց է տալիս, որ վերջին 6 տարում գիտությամբ զբաղվողների թիվը նվազել է 12,19% -ով (1219 մարդ):  HRC- http:  //boh.am/ 179 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ Դիպլոմ ունեցող անձանց միջին տարիքը 56 տարեկան է, գիտության թեկնածուների միջին տարիքը `52 տարի, իսկ բժիշկներինը` 66 տարի:   Միևնույն ժամանակ, զգալի է միջին սերնդի պակասը. 27-35 տարեկանները կազմում են ընդամենը 15%, 36-50 տարեկանները 16%, իսկ 60 տարեկանից բարձրները `47%:   Հարկ է նշել, որ երիտասարդները չեն ցանկանում զբաղվել գիտությամբ, իսկ դա պայմանավորված է ոլորտում առկա մի շարք հայտնի թերություններով:  ա) շարունակվում է բարձր որակավորում ունեցող կադրերի արտահոսքը գիտության ոլորտից, ինչպես նաև հանրապետությունից երիտասարդ կադրերի հավաքագրման և հաստատման պետական ​​նպատակային քաղաքականության և համապատասխան ռազմավարության բացակայությունը:  բ) Նյութական բազան և ենթակառուցվածքները չեն համապատասխանում ժամանակակից գիտության պահանջներին:  գ) Հետազոտության գիտական ​​տեղեկատվական բազան թերի է, էլեկտրոնային գրադարանների ցանցը բացակայում է:   Գիտական ​​հրատարակչական գործունեությունը չի համապատասխանում միջազգային չափանիշներին:   Բացի վերը նշվածից, անհրաժեշտ է ուշադրություն հրավիրել հետևյալ հարցերի լուծման վրա:  Արարատի գիտության պետական ​​ֆինանսավորման անբավարար մակարդակ  Գիտության ֆինանսավորմանը մասնավոր հատվածի մասնակցության ցածր մակարդակ  Գիտության և տեխնոլոգիայի կառավարման համակարգի անհամապատասխանություն ժամանակակից ստանդարտներին  Գիտության որոշ ոլորտներում բարձր որակավորում ունեցող կադրերի անբավարար քանակ բարձր Հետազոտողների բարձր տարիքի անձնակազմ Գիտական ​​անձնակազմի վերապատրաստման և վերապատրաստման արդյունավետ համակարգի բացակայություն ռազմավարական ծրագրերի բացակայություն գիտական ​​կազմակերպությունների մեծամասնության զարգացման համար scientific Գիտական ​​ենթակառուցվածքների մեծ մասի արտադրանքի ժամանակակից ստանդարտներին չհամապատասխանելը հետազոտություն scientists Գիտնականների, ինչպես նաև ասպիրանտների միջազգային փորձի ուսումնասիրության արդյունքները 2 ցույց են տալիս, որ մենք տեսնում ենք առկա խնդիրների լուծում և երիտասարդ անձնակազմի ներգրավումգիտության ոլորտը հետևյալ միջոցառումների իրականացման գործում: Մենք տեսնում ենք առկա խնդիրների լուծում և երիտասարդ կադրերի ներգրավում ՀՀ գիտության ոլորտում հետևյալ միջոցառումների իրականացման գործում: Մենք տեսնում ենք առկա լուծումը: խնդիրները և Հայաստանի Հանրապետության գիտության ոլորտում երիտասարդ կադրերի ներգրավումը հետևյալ միջոցառումների իրականացման գործում:  ա) Մշակել և ներդնել գիտական ​​անձնակազմի պատրաստման նորարարական մեխանիզմ:   Գիտական ​​և բարձր մասնագիտական ​​որակավորում ունեցող անձնակազմի վերապատրաստման նոր մեթոդների կիրառում:  Կազմել ՀՀ տնտեսության առանձնահատկությունների հայեցակարգ, որն ուղղված կլինի հետբուհական կրթության բովանդակային բարեփոխումներին և դիսերտացիաների գիտական ​​մակարդակի բարձրացմանը:   Անհրաժեշտ է անցնել եվրոպական ժամանակակից գիտական, կրթական և հետբուհական ստանդարտներին:  Մասնավորապես, կիրառեք հեռավար ուսուցման նոր մեթոդներ, ուսումնառության նոր ծրագրեր և էլեկտրոնային ուսուցման գործիքներ:  բ) Ստեղծել այնպիսի միջավայր, որում ներգրավված կլինեն երիտասարդները:   Երիտասարդ գիտնականներին աջակցել դրամաշնորհային ծրագրերով, խրախուսել երիտասարդներին մուտք գործել գիտություն:   Կարիերայի բարձրացումը շատ կարևոր է երիտասարդների համար, ուստի անհրաժեշտ է զարգացնել և ներդնել խթաններ բարձր արդյունավետ հետազոտողների համար, բարելավել հետազոտողների աշխատանքային և սոցիալական պայմանները, ինչպես նաև կենսաթոշակների դեպքում բարձր կենսաթոշակներ:  Այսօր քննիչի 181 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆԸ կամ դատավորի կենսաթոշակը շուրջ տասն անգամ բարձր է պրոֆեսորի կենսաթոշակից, ինչը անընդունելի է:  գ) Գիտական ​​ներուժի վերարտադրության արդյունավետության բարձրացում, գիտության ոլորտում երիտասարդ կադրերի ուժեղացում:   Գիտական ​​անձնակազմի արդյունավետ վերարտադրության և սահուն սերնդափոխություն ապահովելու հարցը հիմնարար նշանակություն ունի Հայաստանի Հանրապետությունում գիտության ոլորտի առաջադեմ զարգացման համար:  Հայաստանում հետազոտության հետազոտական ​​հիմքը թերի է, չկա էլեկտրոնային կրթական տվյալների շտեմարանների և գրադարանների ցանց, համալսարանական հաստատություններ:   Գիտական ​​հրատարակչական գործունեությունը չի համապատասխանում միջազգային չափանիշներին:   Գրեթե անհնար է հրատարակել երիտասարդ գիտնականի մենագրություն կամ մասնակցել միջազգային գիտաժողովների:  Ուսումնասիրության արդյունքները ցույց են տալիս, որ նախորդ տարիներին գիտական ​​հրապարակումների քանակը եղել է ՝ 1) պետական ​​գիտական ​​կազմակերպությունների և համալսարանների անձնագրային տվյալների համաձայն, 2011-2014 թվականներին տարեկան հրապարակվել է միջինը 4,464 գիտական ​​հոդված, 3 հիմնական արդյունքներից դիսերտացիաների, ինչպես նաև 332 գրքերի և մենագրությունների գիտական ​​ամսագրերում հոդվածների տպագրման համար ընդունելի:   Այս ցուցանիշները 2011-ին կազմել են 4,362 և 273, իսկ 2014-ին ՝ 4,619 և 437:   Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ գիտական ​​հոդվածների թիվն աճել է շուրջ 6% -ով, իսկ գրքերի ու մենագրությունների քանակը `60% -ով: 2) Համաձայն SJRSCImago Journal & Country Rank 4-ի, 2016 թվականի հուլիսի 30-ի դրությամբ, ըստ SJRSC-Simago Journal and Country Rank 4 կայքի, 5 201, ինչը 56% -ով ավել է նախորդ հինգ տարիների համեմատ. 182 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ 2006-2010 թվականներին հրատարակվել է 3 323:   Նման աճը մոտ 1,75 անգամ ավելին է, քան Scopus տվյալների շտեմարանում ընդգրկված 231 երկրներում ընդհանուր հրատարակությունների թվի աճը 2011-2015 թվականների համար 2006-2010 թվականների համեմատ, ինչը կազմում է մոտ 32%:   Հայաստանում գիտական ​​աշխատությունների թիվը 2013-2015 թվականներին կազմել է համապատասխանաբար 1034, 1066 և 953:   Վերոնշյալ ցուցանիշները ցույց են տալիս, որ Հայաստանում մարդկային կապիտալի ներուժը բավականին բարձր է, բայց այն արդյունավետ չի կառավարվում գիտության ոլորտում:  2011-2015 թվականներին աճել է նաև միջազգային համագործակցության շրջանակներում հայ հետազոտողների համահեղինակած գիտական ​​աշխատությունների մասնաբաժինը. Տարեկան միջին արժեքը կազմել է 57,5% 2011-2015թթ., Իսկ 54,0% 2006-2010թթ.   Այդ ցուցանիշը 2013-2015 թվականներին կազմել է համապատասխանաբար 56.4, 58.4 և 63.0:  2) 2006-2015 թվականներին հայկական հետազոտական ​​կազմակերպությունների և համալսարանների կողմից հրատարակված գիտական ​​աշխատությունների (փաստաթղթերի) քանակը և միջազգային համագործակցության շրջանակներում հրապարակվածների մասնաբաժինը ըստ SJR-SCImago Journal & Country Rank (30.07.2016) ի):  3) Համաձայն Web of Science- ի InCites տվյալների բազայի `Հայաստանի Հանրապետության գիտական ​​կազմակերպությունների և համալսարանների կողմից 2011-2015 թվականներին ներառված գիտական ​​հոդվածների քանակը, որոնք ներառվել են Web of Science- ում, կազմել է 3827: , իսկ 2006-2010 թվականներին ՝ 2 549, աճը կազմել է մոտ 50 տոկոս (ըստ 2016 թվականի օգոստոսի 8-ի տվյալների):   Գիտական ​​հոդվածների քանակը 2011-2015 թվականներին կազմել է համապատասխանաբար 713, 837, 744, 727 և 806:  Ստորև բերված է ՀՀ-ում բուհերի կառավարման մեխանիզմի վերաբերյալ 2014-2015-2016թթ. Զեկույցի հիման վրա կատարված հետազոտության արդյունքների աղյուսակ, որը հաստատում է վերոհիշյալ խնդիրների առկայությունը և անհրաժեշտությունը: դրանց լուծման համար:  , ։

Գիտության եւ կրթության ոլորտում իրականացող բարեփոխումների հիմնական նպատակը գիտելիքի վրա հիմնված տնտեսության եւ հասարակության ստեղծումն է։
  Գիտության ոլորտում կրթությաան կառավարման հիմնախնդիրներից են՝ գիտատեխնիկական ներուժի զարգացումը, գիտության եւ տեխնիկայի նվաճումների տնտեսության մեջ ներդրման խրախուսումը, գիտության, կրթության եւ արտադրության ինտեգրումը, հայագիտության զարգացման նպաստելը եւ այլն։
  Միջազգային փորձի ուսումնասիրության արդյունքները ցույց են տալիս, որ առկա խնդիրների լուծումը եւ ՀՀ-ում գիտության ոլորտում երիտասարդ կադրերի ներգրավվումը տեսնեւմ եմ մի քանի բարեփոխումների կայանալու մեջ։
  Մշակել եւ ներդնել գիտական կադրերի պատրաստման նորարական մեխանիզմ, ստեղծել այնպիսի միջավայր որում ներգրավված կլինեն երտասարդ կադրերը, ինչպես նաեւ Բարձրացնել գիտական ներուժի վերարտադրության արդյունավետության, գիտության ոլորտում երիտասարդ կադրերի ամրապնդման ապահովում։
