Համեմատությունը `որպես ՀԱԿՈԲՊԱՐՈՆՅԱՆԻ ԱLEԱՏՈՒՄ ԵՐԳԻ ՍՏԵՄԱՆ, Գրական պատկերապատման միջոցներից ամենաքիչը տարածվածը համեմատությունն է:  Այն հաճախ դառնում է գեղարվեստական ​​կերպարի ստեղծման հիմք:  «Համեմատությունը երկու առարկաների կամ երեւույթների համադրություն է, որն արվում է նկարագրությունն ավելի պարզ ու պատկերավոր դարձնելու համար: Համեմատության հիմքը սովորաբար երկու երեւույթների նմանությունն է, կամ դրանց նկատմամբ հեղինակի մոտեցման ընդհանրությունը, որի շնորհիվ նրանց միջև կապ է ստեղծվում, մեկը մյուսի միջոցով բացահայտվում և նկարագրվում է: [1]  Համեմատության եզրերի ընտրությունը հաճախ ոչ միայն երկու առարկաների նմանության, այլև հեղինակի վերաբերմունքի արդյունք է. «Համեմատությունը բացահայտում է ոչ միայն առարկաների ընդհանուր առանձնահատկությունները, այլև հեղինակի վերաբերմունքը, նրա հուզական գնահատումը:   Այն սովորաբար առաջ է քաշում, շեշտում է պատմության տարբեր առանձնահատկություններից մեկը ՝ այս դեպքում ամենակարևորը: «[1] Համեմատությունները հաճախակի են ինչպես բանաստեղծություններում, այնպես էլ արձակներում:  Ընդարձակ համեմատություններ երբեմն հանդիպում են արձակում:  Կան բանաստեղծություններ, որոնք ամբողջությամբ կառուցված են որպես ընդարձակ համեմատություն:  Համեմատության մեկ տերմինը դառնում է այն հիմքը, որի միջոցով կառուցվում է ամբողջ բանաստեղծությունը (օրինակ ՝ Վահան Թեքեյանի «Ես տիրեցի Էսերազիսին» բանաստեղծությունները, ahահրատի «Կարկին» բանաստեղծությունները): Երգիծական ստեղծագործությունները նույնպես հարուստ են համեմատություններով:  Մասնավորապես, դրանք կարեւոր դեր են խաղում Հակոբ Պարոնյանի ստեղծագործություններում: Դրանք հաճախ երգիծական փայտ են տրամադրում ՝ դառնալով երգիծանք ստեղծելու յուրօրինակ միջոց:   Հակոբ Պարոնյանի ստեղծագործությունների համեմատությունները ուսումնասիրելու նպատակն է պարզել, թե դրանք որքանով են նպաստում երգիծանքի արտահայտմանը, քանի որ հեղինակը համեմատությունների միջոցով հաճախ ծաղրում ու ծաղրում է: Պարոնյանն արդեն միատեսակ համեմատություն է անում «Ազգային ջոգերների» առաջաբանում:  Խոսելով այն մասին, որ նա մարդկանց ներկայացնում է այնպիսին, ինչպիսին կան, ուստի նա պատասխանատու չէ որոշ տեղերում ընթերցողի հանդիպած դժվար կետերի համար, Պարոնյանը հավելում է. «Ո՞ր հայելիին կդառնա թզուկ Աքիլլեսը, ո՞ր սարն է կրկնում սուրբ սատանան»: [2]   Չնայած համեմատությունն այստեղ ուղղակիորեն չի արվում, բայց հայելի-լեռ ռեակցիայի առանձնահատկությունը ՝ իրականության ճշգրիտ վերարտադրությունը, դառնում է ընդհանուր տերմին, որի միջոցով Պարոնյանը դրանք համեմատում է իր գրածի հետ ՝ ապացուցելով, որ այն համապատասխանում է իր իրականության հետ: ասում է. Երգիծական դիմանկարներում նույնպես Պարոնյանը երբեմն համեմատություններ է անում:   Onաղրելու համար այն փաստը, որ Խորեն Գալֆայանի երգիծական կերպարը շատ մականուններ ունի, Պարոնյանը գրում է. «Թալանել» [2]:  Հովհաննես Տերոյենցի երգիծական դիմանկարում Պարոնյանը գրում է իր արտաքինի մասին: «Ձայնը բարձր էր ինչպես նրա ոճը, այնքան քաղցր էր, ինչպես իր հոդվածները, այնքան բարակ էր, ինչպես« Եր և հարազատ »թերթը»: [2]   Ձայնի ոճի, ձայնային հոդվածների եզրերը, որոնք ընտրված են ձայնը նկարագրելու համար, պատահական են:  Այս համեմատություններում զգացվում է Պարոնյանի երգիծական մոտեցումը Teroyents ոճի հոդվածների նկատմամբ:  «Համեմատությունները սովորաբար բաղկացած են երեք բաղադրիչներից. Համեմատվող (համեմատելի) առարկա, որի հետ համեմատվում է (համեմատելի), հատկություն է տալիս այն հատկանիշին, որի վրա կատարվում է համեմատությունը (այս դեպքում ՝ համեմատության հիմքը)» [ 3]   Դրանից բխում է, որ համեմատության ժամանակ համեմատության երկրորդ բաղադրիչը (համեմատությունը) սովորաբար օգտագործվում է համեմատության առաջին բաղադրիչի ճշգրիտ, պատկերավոր նկարագրություն տալու համար (համադրելի):   Այնուամենայնիվ, Պարոնյանի համեմատություններում առաջին բաղադրիչը (համադրելի) հաճախ առիթ է դառնում երկրորդ բաղադրիչի մասին ինչ-որ բան ակնարկելու (համադրելի) մասին:  Օրինակ ՝ «Շրջայց Ստամբուլի շրջաններում» –ում, օրինակ, Պարոնյանը, նկարագրելով Միդագյուղ թաղամասը, նշում է. «Նախևառաջ անհրաժեշտ է իմանալ, թե որքան դժվարություններ կան այս գյուղ մուտք գործելու համար, նկատի ունեմ պատվավոր մարդկանց համար, ոչ գողեր, և այնտեղից դուրս գալու դժվարություններն ավելի մեծ են »[4] 1:   Ապա ավելացնում է. «Դա գյուղ է, որը կառուցվել է խնդրահարույց ձիով» (հատոր 3, էջ 105):   Ինչու է Պարոնյանը նշում Արևելյան խնդիրը ՝ նկարագրելու համար Միջագյուղ մուտք գործելու և դուրս գալու դժվարությունները:   Նպատակը այստեղ այն չէ, որ ճշգրիտ նկարագրվի Միջին Արևելք մուտքի և ելքի դժվարությունները արևելյան խնդրի միջոցով: Միջգյուղի նկարագրությունը լավ առիթ է ընդգծելու այն փաստը, որ արևելյան խնդիրը դժվար է մուտք գործել և դուրս գալ անհնարին:  Այս համեմատության մեջ նրա քաղաքական երգիծանքի շերտը թափանցում է Պարոնյանի սոցիալական երգիծանքի մեջ: 1 և էջ ներինը կցվելու է այս հավաքածուի հետագա մեջբերումներին: «Կսմիտս» -ում Պարոնյանը համեմատության միջոցով կրկին անդրադառնում է արևելյան խնդրին: «Այս արեւելյան խնդիրը դարձավ թուրի խաղ, որը խաղում էր մի տղա, և բոլորը ձգտում էին թաշկինակ գողանալ» (հատոր 4, էջ 230):   Այստեղ արևելյան խնդիրն արդեն համեմատության առաջին բաղադրիչն է (համադրելի):   Tura Bishti (լախտի) խաղը համեմատվում է Արևելյան խնդրի հետ ՝ ակնարկելու համար, որ տերություններից յուրաքանչյուրը ձգտում է թաշկինակ վերցնել Արևելյան խնդրից:  Այս դեպքում թաշկինակ ասելով պետք է հասկանանք նրանց հետաքրքրությունը:  Նույն երկուսում Պարոնյանը կրկին գրում է արեւելյան խնդրի մասին: «Ինչքան ուզում եմ, որ իմ բալտոն լայն լինի, դուք ուզում եք ձեր թխուկը նեղ լինի, մեկ ուրիշն ուզում է այն երկար, մեկ ուրիշն ուզում է այն կարճ լինի, այնպես որ կառավարությունը ցանկանում է, որ այս արևելյան բալտոն լինի լայն, նեղ, կարճ և բավականին երկար»: , 4, էջ 289): Համեմատելով արևելյան խնդիրը միջգյուղի, խաղի, կարվելիք վերարկուի հետ `Պարոնյանը դա տարբեր տեսանկյուններից բացահայտում է ընթերցողին: Պարոնյանի համեմատությունները բազմազան են և բազմաշերտ:  Ամենօրյա իրավիճակներից մինչև քաղաքական իրադարձություններ, հին փիլիսոփաներից մինչ գրական գործիչներ, դիցաբանական պատմություններից մինչև աստվածաշնչային ավանդույթներ դրանք դառնում են համեմատության եզր: «Նրա երգիծանքներում», - գրում է Սերգեյ Սարինյանը, - «մշակույթը նաև որպես ինքնատիպ է հանդես գալիս մեկ չափման մեջ»:  Այս տեսանկյունից հատուկ կարևորություն պետք է տրվի հին հունահռոմեական մշակույթին (դիցաբանություն, գրականություն, արվեստ, հռետորություն, փիլիսոփայություն), որն իսկական զինանոց էր Պարոնյանի ստեղծագործական գաղափարների համար, իբր իբրև աշխարհայացք: «[5]  Պարոնյանի արձակի այս հատկությունը ընթերցողից որոշակի գիտելիքներ է պահանջում:   Համեմատությունների մի մասը նշվում է, որպեսզի դրանք հասկանա, որ ընթերցողը պետք է հղի ֆայլի տողատակում: Համեմատությունների ժամանակ Պարոնյանը կատարում է սահուն, անսովոր համեմատություններ:  Որտեղ կա առօրյա իրավիճակի նկարագրություն, քաղաքականը սահուն զուգորդվում է:  Օրինակ ՝ իր ամենօրյա ծաղրերգություններից մեկում նա գրում է «պետք է կարգավորենք, թե ոչ» հարցի մասին: «Ահա մի խնդիր, որը դարձել է երիտասարդության խնդիր, որը Իզմիրի խնդրի նման սպասում է իր լուծմանը» (հատոր 6, էջ 213): Աստվածաշնչյան ավանդույթներն ու գործիչները հաճախ հիմք են ծառայում Պարոնյանի համար համեմատություններ կատարելու համար:  Օրինակ ՝ «Հոշոսիձերատերետ» –ում Պարոնյանը գրում է. «Թովմաս առաքյալի նման, չնայած որ« ես մատս չեմ հրել անգլո-սաքսոնական կառավարության կողմը, այնուամենայնիվ ես հավատում եմ, որ տերությունները թքած ունեն Ալպյան միության կամ Երրորդության վրա «որոշել են պատվիրել Հունաստանի, Քարաթաղի և Հայաստանի խնդիրները» (հատոր 4, էջ 435): «Ileպիտ» -ում Պարոնյանը երբեմն անդրադառնում է նաև կրոնական ավանդույթներին, օրինակ. «Եթե հետ նայող կանայք, ինչպես Լոտայի կինը, կասեին, որ Պոլսում շատ էժան աղ կգնեինք, կամ էլ ավելի մեծ առաջընթաց կունենայինք արվեստում» (հտ. . 5, էջ 104): )  Lotովտի կնոջ հետ համեմատության նպատակն է ծաղրել ծաղրական սովորությունը `անընդհատ հետ նայել Պոլսի կանանց: Մյուս կողմից, կա մի ակնարկ նրանց գեղեցկության մասին: «Շրջայց Ստամբուլի թաղամասերում» ֆիլմում Կետիկ փաշայի բնակիչների պառակտվածության մասին ակնարկելու համար Պարոնյանը կրկին դիմում է կրոնական ավանդույթին: «Ինչպես աշտարակը կառուցողները չկարողացան ավարտել աշտարակի կառուցումը, քանի որ միմյանց լեզուն չէին հասկանում, այնպես էլ նրանք դեռ չեն կարողացել ավարտել իրենց դպրոցի կառուցումը» (հատոր 3, էջ 168): Պարոնյանը իր երգիծանքներում հաճախ համեմատություններ է անում Մոլիերի «Ակամա բժիշկ» կատակերգության համապատասխան հերոսի հետ:  Տարբեր առիթներով նա համեմատում է իրեն կամ իր հերոսներին Մոլիերեկամայի բժշկի հետ, օրինակ. «Մարդը ուզում է օրագիր խփել, թող այդ մարդը լինի, թող լինի: Դա այն երկրի կառավարման ճիշտ ոճն է, որը նա օգտագործել է Ռուսաստանում: , «Ես պետք է բուժեմ հիվանդին, դու պետք է գտնես այդ հիվանդին, կամ ինչ էլ գտնես, իմացիր, որ ես քեզ կբուժեմ նրա տեղում» (հատոր 8, էջ 376): Պարոնյանի համար համեմատության եզր է դառնում նույնիսկ այն աշխատանքը, որում նա կատարում է տվյալ համեմատությունը:   Պարոնյանը Քարթալ թաղամասի մասին գրում է «Շրջայց Ստամբուլի շրջաններում» աշխատությունում: «Իմ գյուղի ջերմությունը շատ սաստկացավ: Նա այն բռնում է երեք օրը մեկ, ինչպես իմ Voyage- ը, որը լույս է տեսնում երեք օրը մեկ ...» (հատոր 3, էջ 236):  Յուրաքանչյուր երեք օրը մեկ նշանը դառնում է գյուղի և «Շրջագայություն Ստամբուլի շրջաններում» երգը համեմատող ընդհանուր տերմինը, որը ենթադրում է, որ վերջինս իր երգիծական շեշտադրումներով կարող է նաև գլխացավանք պատճառել ոմանց համար: Պարոնյանի համեմատություններում կան կրկնվող, կայուն եզրեր:   Օրինակ ՝ «Շրջայց Կոստանդնուպոլսի շրջաններում» երկուսում թաղամասի եղանակը երկու անգամ համեմատվում է բնակիչների բնավորությունը նկարագրելու համար: Վերջինիս փոփոխությունները ենթադրում են շրջանի բնակիչների բնավորության փոփոխություն: «Իմ գյուղի կլիման չեզոք է. Ո՛չ լավ, ո՛չ չար գործեր, բնակիչներն իրենց կլիմայի նման են» (հատոր 3, էջ 110):  «Օդը մեղմ է, ինչպես թաղված բնավորություն: և երբ հարավային քամին փչում է, ծովը թաղվում է, և երբ թաղվում է, այն կորցնում է իր հանգիստ բնավորությունը ծովի հետ, և մոլեգնում է ալիքների պես» (հատոր 3, էջ 240): Խաչատուր Միսակյանի երգիծական կերպարում Պարոնյանը նրան համեմատում է Էպիմենիդեսի հետ ՝ ոչինչ չձեռնարկելով ծաղրելու վերջինիս մեծ անուն դառնալու ցանկությունը: «Նա այնքան արագ կաճեր խաչաձեւ մարմնով, որ երեք ամսվա ժամանակը չբավարարեր մեկ օրորոցի համար:   Երեխային խաբեցին ՝ կարծելով, որ տղամարդու անունը կարող է նույնքան հեշտությամբ աճել, որքան նրա մարմինը ք. Հիանալի անուն ունենալով հիսուն յոթ տարի ՝ Epimenides- ի նման: «[6] Ուրիշ տեղ, Պարոնյանը օգտագործում է համեմատությունը Եփիմենիդեսի հետ `ծաղրելու համար Մասիսի անգործությունն ու անսկզբունքայնությունը: «Ավելորդ է ասել, որ սկզբունքը կախված է մեր ազգի յուրաքանչյուր անհատի սկզբունքից` նա քնում է, թե ոչ: Տղաները պետք է որ քիչ սկզբունք ունենային, եթե չշարունակեին քնել, թե ոչ: Մասիսը սկզբունք կունենար, եթե նա երկար ժամանակ չէր քնել Epimenides- ի նման »(հատոր 6, էջ 47):   Միայն այստեղ չէ, որ Պարոնյանը որպես համեմատություն ընտրում է «Մասիսը»:  Իր աշխատանքներում նա տարբեր առիթներով անդրադառնում է «Մասիս» թերթի այս կամ այն ​​հատկությանը `ծաղրելու համար:   Օրինակ ՝ Պարոնյանը «Պատիվ մուրացկաններ» վեպում նկարագրելով Մանուկ Աղայի կնոջ դեմքը ՝ Պարոնյանը գրում է. «Հենց որ բեռնակիրները դուռը թակեցին, դուռը բացվեց. Նրանց հայտնվեց կարմրադեմ կին» [6]: , Պարոնյանի համար բանավոր զուգադիպությունը դառնում է համեմատության հիմք:   Անունների համընկնումը Պարոնյանը օգտագործում է համեմատելու համար երկու բան, կամ մեկի հատկությունների միջոցով մյուսի հատկությունները բացահայտելու համար: «Սուրբ թագավորի անունով այս գեղեցիկ եկեղեցին մեծ տոն կլինի Սուրբ Աստվածածնի օրը: Այն ուխտատեղի է և ուխտավորներից մեծ գումար է ստանում»:   Այս թագավորը նույնպես բավական եկամուտ ուներ այլ թագավորներից, բայց նա չգիտեր, թե ինչպես օգտագործել այն, քանի որ նա ուներ եղնիկի խելամիտ շրջաններ:  Եթե ​​ուխտավորներից ստացված գումարը լավ մատակարարվեր, մենք կունենայինք երջանիկ սուրբ Թագավոր, և նրա դպրոցը միշտ լավ վիճակում կլիներ »(հատոր 3, էջ 145): «Ileպիտ» այլաբանական աշխատանքի «ileպիտ կարծիքներ» բաժինը հիմնականում կառուցվում է համեմատությունների միջոցով:   Accurateշգրիտ ու երգիծական համեմատությունների միջոցով Պարոնյանը վառ կերպով նկարագրում է տարբեր երեւույթներ, ինչպիսիք են `« Գեղեցիկ ապուշ աղջկան տալը նման է դդմի վրա վարդ տնկելուն, մի բռնեք »(հատոր 5, էջ 112): Պարոնյանի ոչ բոլոր համեմատություններն են հեգնական:  Համեմատություններ, որոնք ունեն աֆորիստիկական բնույթ:  Օրինակ ՝ «Շատ անգամ դատողությունը կարող է օգնել գտնել մի ճշմարտություն, բայց չի կարող լինել ճշմարտություն, ինչպես ճրագը կարող է օգնել գտնել կորած ոսկի, բայց չի կարող լինել» (հատոր 8, էջ 374): Այսպիսով, Հակոբ Պարոնյանի երգիծանքը ստեղծելու գործում ակտիվ է գրական պատկերապատման համեմատությունը:  Պարոնյանի համեմատություններում կան կրկնվող եզրեր:   Դրանք երբեմն համեմատելի են թվում, երբեմն էլ համեմատելի:  Սա օգնում է տարբեր տեսանկյուններից նույնացնել ֆենոմենը:  Համեմատությունների միջոցով Պարոնյանը բովանդակային ընդհանրացումներ է անում և արտահայտում քննադատական ​​վերաբերմունք:  Պարոնյանը չի կատարում համեմատություններ, որոնք ծառայում են որպես փոխաբերական նկարագրություն:   Պարոնյանի համեմատությունները պարունակում են որոշակի ակնարկ կամ քննադատություն ցանկացած իրադարձության վերաբերյալ:  Երբեմն գրողի կողմից քննադատվող պատմության երկու կողմերը դառնում են համեմատության եզրեր, որի արդյունքում մեկի միջոցով բացահայտվում է մյուսը, իսկ մեկը դառնում է մյուսին ակնարկելու առիթ:  Պարոնյանի համեմատությունները ներառում են տարբեր մշակութային շերտեր: Համեմատության համար նշենք, որ աստվածաշնչյան գործիչները, լեգենդները, դիցաբանական կերպարները, հին փիլիսոփաների, թերթերի և պարբերականների անունները դառնում են հոմանիշներ:  Այն ամենը, ինչ եղել է Պարոնյան երգիծանքի թիրախը, համեմատություններ կատարելով, անընդհատ բացահայտվում է ընթերցողի համար:  Պարոնյանի հեգնական, քննադատական ​​վերաբերմունքը ցանկացած երգի նկատմամբ չի սահմանափակվում միայն մեկ ստեղծագործությամբ:   Դա արտահայտվում է տարբեր աշխատանքների համեմատության միջոցով ՝ անկախ տվյալ աշխատանքի բնույթից:  Համեմատությունների միջոցով կապ է ստեղծվում Պարոնյանի տարբեր աշխատանքների միջեւ: Սոցիալական երգիծանքի մեջ թափանցում է քաղաքական երգիծանքի շերտը, քաղաքական երգիծանքի մեջ ներթափանցում է սոցիալական երգիծանքի շերտը: ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ [1] rրբաշյան Ե., Գրականության տեսություն, Երեւան, 1967, էջ 217, 218: [2] Պարոնյան Հ., Երկեր, Երեւան, 1979, էջ 3, 9, 31: [3] Եզեկյան Լ., Հայոց լեզվի ոճաբանություն, Երեւան, 2006, էջ: 341: [4] Պարոնյան Հ., Երկերի ժողովածու տասը հատորներում, հ. 3, Երեւան, 1964, էջ 105: [5] Սարինյան Ս., Պարոնյանի ծիծաղի փիլիսոփայությունը, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հասարակական գիտությունների հանդես, N 4, Երեւան, 1993, էջ: 41 [6] Պարոնյան Հ., Երկեր, Երեւան, 1979, էջ 99, 222: Նարոյան Գալոյան ՀԱՄԱԳՈՐԱԿ ASՈՒԹՅՈՒՆԸ ՈՐՊԵՍ ՀԱԿՈԲՊԱՐՈՆՅԱՆԻ ԱLEԱՏԱԳՐՈՒՄԸ ԵՐԳ ՍՏԱՆԱԼՈՎ Հիմնաբառեր. Հակոբ Պարոնյան արձակ, համեմատելի, համեմատական, հիմք համեմատության, երգիծանք, երգիծական մոտեցում: ։

Աշխատանքում ուսումնասիրված են Հակոբ Պարոնյանի արձակում տեղ գտած  համեմատությունները։
  Դրանց ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու,  թե  գրական  պատկերավորման  միջոցներից  համեմատությունը  որքանով  է  նպաստում  պարոնյանական  երգիծանքի  կերտմանը։
   Երգիծական  hամեմատությունների  մեջ Պարոնյանը դիմում է անսովոր համադրումների։
  Համեմատության եզր ընտրելիս  նա հաճախ դիմում է դիցաբանական պատմություններին, աստվածաշնչյան ավանդություններին։
  Համեմատությունների մեջ երևում է Պարոնյանի երգիծական, քննադատական վերաբերմունքը այս կամ այն երևույթի արատավոր կողմերի նկատմամբ։
