ԾԱՂԿԱՆՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԲՈՒՍԱՆՈՒՆՆԵՐԸ ԴԱՎԻԹ ՍԱԼԱՁՈՐՑՈՒ  «ԳՈՎԱՍԱՆՔ ԾԱՂԿԱՆՑ» ՏԱՂՈՒՄՈւշ միջնադարի հայ տաղերգու Դավիթ Սալաձորցու ծննդյան և մահվան տարեթիվն անհայտ է։
  Ղ.Ալիշանն այն կարծիքին է, որ Սալաձորցին ապրել է ԺԶ–ԺԷ դարերում։
  Կենսագրության և ծննդավայրիմասին  տեղեկություն  քաղում  ենք  նրա  հեղինակած  «Գովասանք  ծաղկանց»1  տաղից,  որում  բանաստեղծն ասում է.Երկրիս Արզրում կասեն,Սալաձոր գեղս իմ օթևան։
 Տարբեր առիթներով հեղինակը ներկայանում է որպես քահանա, դպիր, աբեղա, սարկավագ, նաևերկար  ժամանակ  բացակայել  է  հայրենիքից։
   Հեղինակել  է  հոգևոր  («Երգ  Աստուածածնի»,  «ՀայրԱրարիչ»  և  այլն),  սիրային  («Խաղ  մոլորեալ  խանումին»,  «Տաղ  ի  վերայ  գուզալին»)  տաղեր  և  այլչափածո երկեր։
 Մեր աշխատանքը նվիրված է Սալաձորցու «Գովասանք ծաղկանց» գողտրիկ տաղին. այն ամբողջովին  բնության  գովքն  է,  բնական  զարթոնքի  ձոն։
   Տաղն  սկսվում  է  հետևյալ  տողերով՝  «Օրհնեալ  եսդու, Հայր երկնաւոր, անքննելի աստվածութիւն,…»2, որից հետո նկարագրում է իր «ուժասպառ» վիճակը  և  Աստծուց  խնդրում  է,  որ  գարնան  զարթոնքի  հետ  իրեն  էլ  «արթնացնի»,  բժշկի,  աշխուժությունպարգևի։
  Բայց ամենից առաջ ցանկանում է, որ Աստված նրան իմաստություն շնորհի, որ կարողանաճանաչել չարն ու բարին և գոհանա աշխարհով։
  Ըստ էության՝ տաղը բնության զարթոնքի գովքն է։
  Եվդա  արտահայտված  է  տեսակ-տեսակ  ծաղիկների  նկարագրությամբ՝  մեկը  մյուսից  գույնզգույն  ու  սիրուն։
  Սկզբում արթնանում են ձնծաղիկն ու չիկտամը, իսկ հետո՝ բարփն ու խաժուակնը, և այս չորսն էլմիաբերան  ձայն  են  տալիս  մնացած  ծաղիկներին,  զարդարվում  ու  ծաղկով  է  լցվում  աշխարհը,  և  այդհրաշալի զարթոնքին մասնակից են դառնում դեռ չարթնացած բույսերը։
 «Դրախտային»  բնութագրումն  ստացած  տաղում  թվարկված  են  80  ծաղիկներ,  որոնցից  յուրաքանչյուրն  իր  հերթին  խանդավառում  է  ամբողջ  աշխարհը։
   Իր  տաղում  Սալաձորցին  ծաղկանուններիմիջոցով գեղեցիկ պատկերներ ու բառախաղեր է կերտում, ինչպես`Ծիլ ու ծլուանն ու ծարուրիկն սուրմա են քաշել աչերուն,Շատ գունզգուն ներկեր ունին, ինչ նման դեղձան ծարուրուն։
 Հօրօտ – մօրօտն մաւի ներկած, ժանկառի` նման սուրմայուն,Աչեր հազար պիտի հայիս, խառնուել հետ ախլախնծորուն,Հիմի ծաղկունքն զորացան չեմ գիտեր որն է հետ որուն,Խառնուել են յիրար և կու ցնծան և փառք կու տան Տիրանց Տիրուն։
 Տաղում  անձնավորված  ծաղիկները  ողջունում  են  մեկը  մյուսին,  նեկտար  են  տալիս  մեղուներին,սար ու ձոր երանգածուփ են զարդարում և աշխարհը լցնում ծաղկաբույրով։
  Այս ծաղիկները նաև անօգուտ չեն ծաղկում. մեկի արմատն է օգտակար, մյուսի` թերթերը, իսկ մի քանիսը մեռոնի պատրաստելուն  են  «մասնակցում»։
   Իր  տաղի  վերջում  Սալաձորցին,  մի  տեսակ  ամփոփելով  ծաղիկների  գովքը,ինքն իրեն է դիմում.Ծօ՛, Սալաձորցի սարկավագ, դաստան արիր ծաղկներուն,Ծաղկունքն, որ դու ես գովեր, օրինակ երկնից աստղերուն,Քանի դատիս ի հետ մեղաց, կու նմանիս նանիր ծաղկուն,Առաւօտուն ցանեն՝ բուսնի, ծաղկի, չորնայ յիրիկուն։
 Խև Դավիթն եմ, շատ դատեցայ գլուխ առնեմ ծաղկներուն,Սակաւ ծաղկունքն ես եմ գովեր, բազում մնաց վարպետներուն։
 1 Սահակյան Հ., Ուշ միջնադարի հայ բանաստեղծությունը, հ. II, Երևան, 1987, էջ 350-357։
 2 Նույն տեղում, էջ 350։
 «Գովասանք ծանկանց» տաղում, այսպիսով, հեղինակը գործածել է 80-ից ավելի ծաղկանուններ,որոնց մի մասը հայտնի են և համագործածական են հայերենում (անթառամ, բալասան, բրաբիոն, գոհարվարդ, երիցուկ, լոշտակ, խաշխաշ, խոլորձ, կաթնուկ, կակաչ, համասփիւռ, ձնծաղիկ, նարդոս, շուշան, ոսկեծաղիկ, չինար, ռէհան, սինձ, սմպուլ, վար և այլն)։
  Մի մասը կիրառվել է ոչ տարածված բառակազմական կամ հնչյունական տարբերակով (գինարբին, եզնածաղիկ, եղերդակ, խնծոր, ծափծալ, մատուտիկ, մոր, պտվակ և այլն)։
  Տաղում հանդիպում են մեծ թվով ծաղկանուններ, որոնք թեև կարելի էգտնել տարբեր աշխատություններում, սակայն այսօր քիչ գործածական են, և գեղեցիկ բառային միավորներ են ներկայացնում։
  Մենք կանգ ենք առնում նման ծաղկանունների քննության վրա։
  Մեր քաղածբառերը  համեմատել  ենք  Ղ.  Ալիշանի  «Հայբուսակ»,  Կ.  Գաբիկյանի  «Հայ  բուսաշխարհ»  և  Ստ.  Մալխասյանցի  «Հայերեն  բացատրական  բառարան»-ի  տվյալների  հետ։
   Մի  շարք  դեպքերում  ծաղկանուններն  ունեցել  են  ձեռագրական,  գրչագրական  մի  քանի  ուրույն  տարբերակներ,  որոնք  ներկայացնումենք գրխաբառին կից փակագծում։
 1.  Ախլախնծոր  -  կարմիր  ձնծաղիկն  է,  շատ  տարածված։
   Բառի  առաջին  մասն  անհայտ  է,  իսկերկրորդը՝ խնծոր > խնձոր, պատկանում է երեքնուկ մարգագետնայինների դասին։
 2.  Ակնևտուկ  -  Կազմված  է  հայ.  ակն+և+տուկ  բաղադրիչներից,  ցեղային  դասակարգումն  անհայտ է։
 3.  Ասպուզան - Այս գեղեցիկ ծաղկի մասին առաջին անգամ հիշատակել է Ագաթանգեղոսը՝ ծաղիկն  անվանելով  «Ասպուզան»։
   Բառի  ծագումն  անհայտ  է,  պատկանում  է  գնարբուկազգիների դասին։
 4.  Բարձվենիկ  (բարձմենակ,  բարձուենեկ,  բարձուինեակ,  բարձումենեկ,  բարձնակ,  բացմենակ,բըրթվինակ,  համբարձում)։
   Համարվում  է  վրացական  փոխառություն։
   Ղ.  Ալիշանը  նշում  է  որայն շատ տարածված է Տայքում, Արդվինում, Խոտրջուրում, Թորթումում, Կարինում1։
  Այս ծաղիկն ունի դեղին և սպիտակ գույն։
  Հատկապես դեղին ծաղիկը շատ անուշահոտ է։
  Պատկանում է մորմազգիների դասին։
 5.  Բանգեր - ունի պարսկ. ծագում։
  Աճում է Պարսկաստանում։
  Բույսն ունի թմրեցնող հատկություն և շատ չափաբաժնի դեպքում կարող է մահացու լինել։
  Լինում է 3-4 ցեղատեսակի, պատկանում է մորմազգիների դասին։
 6.  Բարփ - Ալիշանը վկայում է, որ այս ծաղիկը պետք է լինի բարթ կամ բարդ՝ բարփ գրելու փոխարեն2։
  Այս բույսի մասին այլ տեղեկություններ չկան։
 7.  Բաքռօշ - Բամբուշ, Բեբղոշ։
  Գարնանաբեր ծաղիկ է։
  Այլ տեղեկություններ չկան։
 8.  Գամուտաշ - Կապտասևավուն խոտ է։
  Այլ տեղեկություններ չկան։
 9.  Գառինդմակ  (գառնադմակ,  գառնադմակիկ,  գառանադմակիկ)։
   Բույսն  ամբողջությամբ  բոսորագույն  կարմիր  է։
   Աճում  է  խոնավ  սարերի  կողմը՝  մամռախոտերի  մոտ։
   Արմատները  շատբարակ  են,  այդ  իսկ  պատճառով  հաճախ  պոկվում  և  ընկնում  են։
   Այս  ծաղկի  տերևները  գառան դմակի պես տափակ և մսալիր են, իսկ ծաղիկները՝ վառ ծիրանագույն։
  Աճում է հուլիս –օգոստոս  ամիսներին  և  ծաղկուն  է  մնում  երեք  ամիս։
   Կազմված  է  գառին  (գառն)+դմակբաղադրիչներից։
  Պատկանում է բարձրատերևազգիների դասին։
 10.  Գոհարվարդ  -  «Վարդ»  ծաղկանվան  հետ  կապակցվում  է  նաև  լուսափայլ  քարի  անունը`«Գոհար»։
  Այս ծաղկանունը գործածել է դեռևս Նարեկացին «Տաղ Վարդավառի»-ի մեջ, որումգոհարը  ոչ  թե  մակդիր  է,  այլ  վարդի  տեսակ։
   Բառը  պրսկ.  փոխառ.  է՝  գոհար  (վարդ)+վարդ,ծաղիկների ցեղակցական կապն անհայտ է։
 11.  Գուզել (կիւզել)։
  Բառն ունի թրք. ծագում, իսկ ծաղիկների ցեղակցական կապն անհայտ է։
 12.  Գուլիասապահ - ծագում է պարսկ. գուլ (վարդ) բառից, երկրորդ բաղադրիչն անհայտ է։
  Պատկանում է գիշերածինազգիների դասին։
 13.  Եզնածաղիկ - Թվում է, թե դեղին Եզնակն է, սակայն այս ծաղիկն էլ ենք հիշատակում առաջին անգամ։
  Կազմված է` եզն+ծաղիկ բաղադրիչներից, իսկ ցեղակցական կապն անհայտ է։
 14.  Զամբիւղ (զէմպիլ չիչէյի (թրք.), սիւմպուղ, զամբեղ ծաղիկ, սմբուլ, թիթրէ)։
  Աճում է անտառային  վայրերում,  մարգերում,  պատերի  և  տանիքների  վրա։
   Ունի  բարակ  և  երկար  ցողուն,  մեծծաղիկներ, թերթիկների ծայրերը բոլորվում են, լինում է կարմիր և դեղին գույնի, ծաղկաբույրը  թույլ  է,  բայց  անուշահոտ։
   Պատկանում  է  աստղածաղկազգիների  դասին  (բարդածաղկավորներ)։
 15.  Թուրթ (թորթ, թորթիկ)։
  Այս նուրբ ծաղիկն աճում է և՛ մշակված, և՛ անմշակ վայրերում։
  Ունիերկնագույն շեփորանման ծաղիկներ։
  Ծաղկի նյութն օգտագործում են բժշկության մեջ։
  Բառիծագումն անհայտ է, պատկանում է գաղտիկազգիների դասին։
 1 Ալիշան Ղ., «Հայբուսակ կամ հայկական բուսաբառութիւն», Վենետիկ, 1895, էջ 85։
 2 Նույն տեղում, էջ 87։
 16.  Լալազար - Վնասակար բույս է, պտուղները քառակուսի ձևով։
  Այնքան վնասակար է, որ եթեպտուղները լցնեն ջրի մեջ և խմեն, ապա գինովության նման կթմրեն։
  Աճում է Տարոնի և Բադրոշի (Թաքեալդու) լեռներում։
  Բառի ծագումն անհայտ է, պատկանում է շուշանազգիների դասին։
 17.  Խալինճ (խաճ)։
  Բառի ծագումն անհայտ է, պատկանում է հավամրգազգիների դասին։
 18.  Խոլորձ (խոյլորձ խոտ)։
  Ցողունը բարակ է, իսկ տերևները՝ երկար ու նեղ։
  Աճում է դաշտավայրում, անասունների ամենասիրելի ուտելիքներից է։
  Օգտագործում են բժշկության մեջ։
  Բառիծագումն արաբ. է (խոխ` դեղձ), պատկանում է խոլորձազգիների դասին։
 19.  Ծափծալ - Ծագել է հայ. ծափ+ծալ բառերից, ծաղիկների ցեղակցական կապն անհայտ է։
 20.  Ծափծիլ (ծիլծափ)։
  Ծագել է հայ. ծափ և վրաց. ծիլ բառերից, ցեղային կապն անհայտ է։
 21.  Ծափկոտրուկ (Հյ.-են նշանակում է՝ Հողեղեն, Աման, Պտուկ, այդ իսկ պատճառով էլ ասում էինՊտուկկոտրուկ,  Կճըճակոտրիկ,  Հառկուր  ծաղիկ,  Ծարուրիկ  և  այլն)։
   Լինում  է  երկու  տեսակ՝Լալա (Կակաչ), և Շաղայիղ (Շագայիգն) նույն Արջվարդ կամ Խաչափայտն է։
  Այն նշանակում էգարու  հասկերի  գագաթներ։
   Ծագել  է  (հյ.)  ծափ  +  (վրց.)  կոտր+ուկ  բաղադրիչներից,  ցեղայինկապն անհայտ է։
 22.  Կաքւեղեգ  (Կաքավու  եղէգ)։
   Օգտագործվում  է  բուսաբուժության  մեջ։
   Բառի  բուն  ծագումնանհայտ է, սակայն ակնհայտ է, որ բառը կազմված է հայերեն բաղադրիչներից՝ կաքաւ+եղեգ,բարդ բառ։
  Ծաղիկների ցեղակցական կապն անհայտ է։
 23.  Կինամո (Կինամոմոն, Դարիճենիկ, Կասիա, Դարչին (карица))։
  Բույսի մասին հիշատակում ենվաղ  ժամանակաշրջանից։
   Օգտակար  է  և՛  կեղևը,  և՛  այն  հյութը,  որը  ստանում  են  ծաղկից։
 Բառն ունի հուն. ծագում, պատկանում է դափնազգիների դասին։
 24.  Կոճակ  (Կոճոկիկ,  Կճակուկ)։
   Ծաղիկ  է,  որն  աճում  է  արտերում։
   Տարածված  է  արտերկրում։
 Պրսկ. փոխառ. է, պատկանում է աստղածաղկազգիների դասին (բարդածաղկավորներ)։
 25.  Կռնկուկ (Խունկ, Կակվեղիկն, Կանկուկ)։
  Ծագել է (հյ.) կռունկ+ուկ ձևից։
 26.  Կօկռօշ (Հաղարջ)։
  Ծորի տեսակ է։
  Ունի կանաչ և կարմիր տեսակ։
  Ռուսերեն կարմիր տեսակնանվանում  են  смородина,  իսկ  կանաչին՝  крыжоник։
   Խաղողանման  է  և  տարատեսակ։
   Բառնունի լատին. ծագում, պատկանում է քարբեկազգիների դասին։
 27.  Հազրէվարդ  (Փենվային)։
   Հայաստանի  գեղեցիկ  ծաղիկներից  է  (rozmarinus)։
   Ծագել  է՝  (արբ.)հազրի > հազրէ (վարդ) + վարդ։
  Պատկ. է աստղածաղկազգիների դասին (բարդածաղկավորներ)։
 28.  Հօրօտ (Մօրօտ, Հորուտ, մրուտ), Խօրաւտ (մօրաւտ)։
  Ալիշանը վկայում է, որ այս ծաղիկը լայնտարածում ունի հայերի մեջ, սակայն ում հարցնում են ոչ մի տեղեկություն չի հաղորդում1։
  Այնպատկանում  է  դաշտային  ծաղիկների  խմբին  և  ցեղակից  է  Ասպուզանին։
   Փոխառվել  է  իրանական դիցաբանությունից, նշանակում է Մանուշակ, պատկանում է գնարբուկազգիների դասին։
 29.  Հոռոմ (Գաբիկյանը վկայում է, որ մի քանի տեսակ է, ինչպես՝ Թաղթիկ, Հոռոմ Սպաննախ, Հոռոմ  Աղվոսյակ,  Հոռոմ  Աննուխ,  Հոռոմ  Խունկ2)։
   Այս  բոլոր  տեսակներն  օգտագործվում  ենբժշկության մեջ։
  Պարզ բառ է, ունի հյկ. ծագում, պատկանում է նեխուրազգիների դասին (հովանոցավորներ)։
 30.  Ղարանֆիլ  (Շահոքրամ)։
   Գեղեցիկ,  տարատեսակ  ծաղիկ  է,  որոնցից  մի  քանիսը  վայրի  են։
 Ծիրանագույն  տեսակը  «Dianthus  Armenia»  է,  իսկ  ճեղքված  ծաղկաթերթերով  սպիտակտեսակը՝ «D. Carthusianorum»։
  Բառն թրք. փոխառ. է, ծաղիկների ցեղակց. կապն անհայտ է։
 31.  Մատիֆա։
  Թրք. փոխառ. «Թավշածաղիկ», այլ տեղեկություններ չկան։
 32.  Մաշկին (Ճաշգին, Ճաշակ, Ճաշիկ)։
  Բառն ունի պհլվ. ծագում, այլ տեղեկություններ չկան։
 33.  Մամուռ  (Գորտնբուրդ,  Լոռ,  Խօզ,  Խօզխոտ,  Ջրիմուռ,  Քարի  շանգ,  Քարափառթառ,  Կանաչխոտ, Կամարկապցին և Անխախտ արմատ)։
  Այս մակաբույծն աճում է ամենուր։
  Փխռ. է ռուսերենից` լօռաբույս (мамура), պատկանում է պարմելազգիների դասին։
 34.  Մեղրիկ  (Տանձի  մանր  տեսակ  է)։
   Խոտրջուրի  բարբառով  ասում  են  Մեղրիկ  կամ  Մեղրուկկ՚՚։
 Ծագել է` (հյ.) մեղր+իկ բաղադրիչներից, պատկանում է գաղտրիկազգիների դասին։
 35.  Մոշ (Մօշա, Մօշէփայտ, Մօշավայր, Գազ՝ վայրի, անտառային ծառատեսակ է)։
  Օգտագործումեն բժշկության մեջ։
  Շատ լավ են ճանաչում Հեր (Խոյ) գավառում։
  Պարզ բառ է հյկ. ծագմամբ,պատկանում է վարդազգիների դասին (վարդածաղկավորներ)։
 1 Նույն տեղում, էջ 380։
 2 Նույն տեղում, էջ 132։
 36.  Մուրտ  (Մրտենի,  Մրտի,  Անթառամ)։
   Տերևներն  աճում  են  միմյանց  հակադիր,  ծաղիկներըսպիտակ  են  և  հոտավետ,  իսկ  պտուղը՝  սև։
   Բառն  ունի  պհլվ.  ծագում,  այլ  տեղեկություններչկան։
 37.  Մօռ  (Ֆոռոտ,  Մոշ)։
   Այս  ծաղիկն  աճում  է  Գեղարքունիքում։
   Ճյուղերը  գզգզված  են,  արմատնաղվեսանման  է։
   Կարմիր  գույնի  է։
   Բառն  ունի  հյկ.  ծագում,  պատկանում  Է  մորմազգիներիդասին։
 38.  Նաֆ (Նաֆնաֆ, Ֆաֆ)։
  Պրսկ. ծագում ունի, ծաղիկների ցեղակցական կապն անհայտ է։
 39.  Նունուֆար (Նոնոփոր, Նիլուֆար, Ջրային Շուշան)։
  Աճում են ջրի երեսին, տերևները սփռվումեն  ջրի  մակերեսին,  առէջները  շատ  են։
   Լինում  է  կապույտ,  սպիտակ,  կարմիր,  դեղին  գույնի։
 Ծաղկի անունը դրել են Եգիպտոսի Նիլ (Նիլոս) գետի պատվին։
  Ծաղկում է հունիս – օգոստոսամիսներին։
  Բառն ունի արաբ. ծագում, պատկ. է հարսնամատազգիների դասին (ջրաշուշանազգիներ)։
 40.  Չատրծաղիկ  (Վրանածաղիկ)։
   Ծաղկեպսակը  վրանաձև  է,  լինում  է  վառ  կարմիր  գույնի  ևսպիտակը  կանաչի  հետ  համատեղ։
   Թրք.  փոխառ.  է,  պատկանում  է  պատուտակազգիներիդասին։
 41.  Չիկտամ  (Չիքիտամ,  Չգիտամ,  Չիքիտամ,  Չիվտէօն,  Չքիտամ,  Քրքում)։
   Փոքր  սոխուկովբարակ բույս է, ունի երկար թելակերպ տերևներ, լինում է կարմիր և սպիտակ գույների։
  Կանև՛ աշնանային, և՛ գարնանային Չիկտամներ։
  Գարնանայինի արմատն ուտելու է, աճում է Զեյթունում, Բրգնիքում, իսկ աշնանայինը զույգով է աճում։
  Բառի ծագումն թրք.-ն է։
  Պատկ. է հիրիկազգիներին։
 42.  Պտվակ (պտուակ)։
  Հյ. բառ է` պուտ+ուակ, ցեղակցական կապն անհայտ է։
 43.  Պուտ  (Պուտպուտ,  կապույտ  Շուշան,  Ձիթենու  ծաղիկ,  Սասն.  բրբռ.  Խակակութ,  վայրի  բանջար, որին ասում են նաև «Յաղվանս պուտ»։
  Ունի կարմրավառ ծաղիկներ։
  Հյկ. բառ է, պատկ.է բազոտիազգիների դասին։
 44.  Տուղտ (Թուղթ)։
  Որթանման է և բաղկացած է 5 թերթից, սպիտակավուն ծաղիկ է։
  Բառն ունիվրց. փոխառ., պատկանում է մոլոշազգիների, փիփերթազգիների, տուղտազգիների դասին։
 ՏԱՐԲԵՐԱԿՆԵՐ ունեցող ծաղկանուններՆերկայացնում ենք նաև տաղում հանդիպող մի քանի ծաղկանուններ, որոնք ունեն ձեռագրականտարբերակներ. անթառամ - խնկածաղիկ, թօրան ծաղիկ, մեռոնի ծաղիկգինարբին - գինարբ, գինարփ, գինարբուեղերդակ - եղերդ, եղերդակն, հիւեղերդակ, ապաւել, ապաւէն, իշու ձութ, ձըթլըխ աւել, ճաթռտուքի խոտ, ճառճռուկ, եղիրդլօշտակ - մրմնատակ, մարդատակ, մարդայտակ, մարդախոտ, մարդածաղիկխաշխաշ - պրինգ, շախրուն, խաչխաչմատուտիկ - մատուտակ, մանակ, մարուխ, մարախ, մետընիկմոր - մորի, մորմենի, մորմիկ, մորմինոսկեծաղիկ - քիմիա, արեգակնամայր, ոսկեմայր, խնդահար խոտռԷհան - զարթար, զարթրիք, բազիլիք, թրք. ֆէսիլքէն։
 Ամփոփելով պետք է ասել, որ ծաղկանուններից շատերը դուրս են եկել գործածությունից, օրինակ՝Գուզել, Ծափկոտրուկ, Չիկտամ և այլն։
  Պահպանվել է վերոգրյալ ծաղկանունների քիչ քանակություն,ինչպես՝  Անթառամ,  Ձնծաղիկ,  Կակաչ,  Շուշան,  Վարդ  և  այլն։
   Վիճակագրության  միջոցով  բացահայտեցինք, որ Ղ. Ալիշանի «Հայբուսակ»-ում առկա է 62 ծաղկանուն, Հր. Աճառյանի «Հայերենի արմատական  բառարան»-ում՝  77,  Ռ.  Ղազարյանի  «Հայերեն  -  լատիներեն  բառարան»-ում՝  53,  իսկ  Կ.  Գաբիկյանի  «Հայ  բուսաշխարհ»-ում՝  41։
   Վերոհիշյալ  ծաղկանունների  մասին  ինչ-ինչ  տեղեկություն  ստանումենք,  սակայն  մեզ  հանդիպեցին  10-ը  ծաղկանուններ,  որոնք  վերասացյալ  բառարաններում  արձանագրված  չեն՝  Բուրազան,  Զաֆրան,  Լեզուակ,  Խազալ,  Խաժ,  Խասթութիա,  Ղատիֆա,  Սուտվարդ,Ցինկ, ֆենահ։
 Դիանա ՀակոբյանԾԱՂԿԱՆՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ԲՈՒՍԱՆՈՒՆՆԵՐԸ ԴԱՎԻԹ ՍԱԼԱՁՈՐՑՈՒ «ԳՈՎԱՍԱՆՔ ԾԱՂԿԱՆՑ» ՏԱՂՈՒՄԲանալի բառեր՝ ծաղիկ, բույս, երկ, դասակարգում, վիճակագրություն, բառի կազմություն, բնություն։

17-րդ  դարի  հայ  բանաստեղծ  Դավիթ  Սալաձորեցին  իր  «Գովասանք  ծաղկանց»  երկում  գործածել  է  բազմաթիվ բուսանուններ և ծաղկանուններ, որոնք այլ աղբյուրներում չեն հիշատակվել։
  Այդպիսի անուններից են, օրինակ՝  ղարանֆիլ,  մեղրիկ,  մաշկին,  շարուրիկ,  չատրծաղիկ,  ոսկեծաղիկ,  տուղտ  և  այլն։
   Բացի  այդ՝  կան  այնպիսի  ծաղկանուններ և  բուսանուններ,  որոնց  մասին  տվյալներ  այլ  բառարաններում  և  աղբյուրներում  չենք  հանդիպել,  օրինակ՝ զաֆրան, լեզվակ, խազալ, խասթութիա, ցինկ, ֆենահ և այլն։
  Կան նան այնպիսինները, որոնք մեզ քաջ  ծանոթ  են  և  այսօր  էլ  առկա  մեր  ակտիվ  բառապաշարում,  օրինակ՝  վարդ,  բալասան,  չինար,  լօշտակ,  կակաչ,  շուշան, մոշսինձ, սուսամ և այլն։
  Դ. Սալաձորցու ոտանավորից դուրս ենք գրել այդ ծաղկանունները և բուսանունները,  նաև  ենթարկել  վերլուծության՝  ըստ  ծագման,  բառի  կազմության,  ծաղիկների  ցեղային  պատկանելության,  վերջում ներկայացրել համառոտ վիճակագրություն։
