Պետությունն իր կարգավորիչ դերակատարմամբ կենտրոնական դեր է խաղում տնտեսական աճի ապահովման գործում, և նա պետք է հստակ քաղաքականություն մշակի երկրում տնտեսությունը զարգացնելու համար:   Միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը շատ կարևոր է քաղաքականություն մշակելիս:   Օրինակ ՝ Ասիական հրաշքի երկրներում ներդրումներ-արտահանում-խնայողություններ փոխգործակցության երեք տարրերն աշխատել են, ինչը հանգեցրել է տնտեսական աճի:  Տեղական շուկայում ներդրումներն ու արտահանումը միասին խթանում են պահանջարկը, և շահույթի խնայողությունների աճը նոր ներդրումների աղբյուր է:   Տնտեսության զարգացման ամենակարևոր բաղադրիչը կապիտալի վերարտադրությունն է:   Տնտեսական զարգացումն ապահովելու համար երկիրը պետք է ապահովի տարեկան առնվազն 12% ներդրումների մակարդակ:  73 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ուղղակի օտարերկրյա ներդրումները (ՕՈՒՆ) արտաքին ֆինանսավորման կարևոր աղբյուր են:   ՏՆ-ի ազդեցությունը տնտեսության վրա բազմիցս քննարկվել է տնտեսագետների կողմից:  Նրանցից ոմանք կարծում են, որ օտարերկրյա ներդրումները տնտեսության զարգացման կարևոր խթաններից են, իսկ մյուսները կարծում են, որ ՕՈՒՆ-ը կարող է բացասաբար ազդել տեղական ներդրողների և, ընդհանուր առմամբ, տնտեսության վրա:   FDC- ները, որպես կանոն, իրենց հետ բերում են նոր տեխնոլոգիաներ, կառավարման նոր փորձ, նոր շուկաներ մուտք, սոցիալական նոր ցանցեր, որոնք հիմնականում բացակայում են զարգացող երկրներում և շատ կարևոր են նրանց տնտեսական զարգացման համար:   Ի տարբերություն դրա, պորտֆելային ներդրումները հաճախ թիրախավորում են սպեկուլյատիվ գործունեությունը (հիմնականում ֆոնդային շուկայում կամ շինարարությունում), ինչը հանգեցնում է ֆինանսական փուչիկների և տատանումների:   Այդ պատճառով զարգացող երկրների համար դրանք այնքան արդյունավետ չեն, որքան ՕՈՒՆ-ը:   Բանկերի և պորտֆելային ներդրումների համեմատ, դրանք ավելի քիչ են հակված անհապաղ վերադարձին և չեն առաջացնում ֆինանսական ճգնաժամերի հետ կապված նույն սուր խնդիրները, քանի որ բանկերն ու պորտֆել ներմուծողները պահանջում են արագ վերադարձնել դրամական հոսքերը:  Ընդհանուր ներդրումները 2017-ի հունվար-դեկտեմբերին կազմել են 404,2 միլիոն դոլար ՝ 2016-ի 1 միլիարդ 216,5 միլիոն դոլարի համեմատ:   Այսինքն ՝ ներդրումների ծավալը նվազել է 812,3 միլիոն դոլարով կամ 3 անգամ:   Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները նվազել են 92,4 միլիոն դոլարով ՝ կազմելով 245,7 միլիոն դոլար, իսկ պորտֆելային ներդրումները նվազել են 113,7 միլիոն դոլարով:   2018-ի երկրորդ եռամսյակում կատարվել է 525,5 մլն ԱՄՆ դոլարի ընդհանուր ներդրում, ինչը 18 մլն դոլարով կամ 3,5% -ով ավելի է, քան 2017-ի երկրորդ եռամսյակում:   Առաջին եռամսյակում միայն ներդրումների աճն էր ավելի մեծ ՝ 116,4 մլն դոլար կամ 22,5%:   Ընդհակառակը, ուղղակի ներդրումներից մուտքերը նվազել են:   Այս տարվա երկրորդ եռամսյակում ուղղակի ներդրումներից ստացված եկամուտները կազմել են 75,6 մլն դոլար, 2017-ի երկրորդ եռամսյակի 133,9 մլն դոլարի դիմաց: 74 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ:   Նվազումը 58,3 մլն դոլար է կամ 43,5%:   Նվազումը հիմնականում պայմանավորված է Ամուլսարի ծրագրի փաստացի դադարեցմամբ:  Ներդրումներ ներգրավելու հետ կապված Հայաստանը կարող է ունենալ հետևյալ խնդիրները. Հայաստանը ռիսկային գոտի է համարվում օտարերկրյա ներդրողի համար `պայմանավորված այն հանգամանքով, որ արտաքին աշխարհը հյուսիսային սահմանից արտաքին աշխարհ կապող Լարսի անցակետը տարին մի քանի անգամ փակ է:  Ներքին շուկան սպառման համար բավականին փոքր է:   Ներքին շուկան բարելավելու համար անհրաժեշտ է իրականացնել մրցակցություն խթանող քաղաքականություն, բարելավել հարկային վարչարարությունը:   ԵՏՄ անդամ Հայաստանը կարող է կապող օղակ հանդիսանալ Իրանի և Մերձավոր Արևելքի միջև, բայց Լարսի հետ կապված դեռ կան որոշ նյութատեխնիկական խնդիրներ:  Դինամիկ տնտեսական աճի ապահովման կարևոր ուղղություններից մեկը արտահանման և ներմուծման դրական մնացորդի հաշվին արտահանման դինամիկ աճի ապահովումն է:   Արտահանման աճը խթանում է նաև ներդրումները, բայց այդ կապը ոչ միշտ է երաշխավորված:   Օրինակ ՝ Թուրքիան և Չիլին 1980-ականներին, և շատ այլ երկրներ 1980-ականներին և 1990-ականներին, որտեղ արտահանումն աճեց ՀՆԱ-ում, բայց ներդրումները շարունակեցին փոքր-ինչ աճել:   Արտահանման աճը, բացի ուղղակի տնտեսական աճի ավելացումից, ունի այլ ածանցյալ դրական ազդեցություն տնտեսության վրա, ինչպիսիք են ազգային ապրանքների մրցունակության բարձրացումը, տեխնիկական առաջընթացը, արտարժույթի առկայության բարձրացումը, գործոնի արդյունավետության բարձրացումը, մասշտաբի ազդեցությունը և այլն:   Արեւելյան Ասիայի երկրների արագ տնտեսական աճը ապացուցում է, որ արտաքին ուղղությունն ավելի արդյունավետ է տնտեսական աճի համար, քան ներքինը:  Հաշվի առեք, թե ինչպես «Տնտեսական հրաշք» երկրները հասան արտահանման, ներդրումների և ՀՆԱ-ի զգալի աճի:   Այս երկրներն անցել են արտահանման վերսկսման զանգվածային գործընթաց ՝ հրաժարվելով աշխատուժի վրա հիմնված և ռեսուրսների վրա հիմնված բարձրտեխնոլոգիական արտադրանքներից, որոնք հիմնված են փորձի և գիտելիքների վրա, որոնք 1960-ականներին 75 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏԱԿԱՆ Ասիական վագրերը տեսել են համաշխարհային առևտրի հսկայական աճ:   Այս երկրների աճի մեխանիզմը պարզ չէ, քանի որ այն բաղկացած չէ միայն մեկ մոդելից, բայց կարող է կատարվել որոշակի ընդհանրացում:   Հաջողության բանալիներից մեկը ներդրումների համար բարենպաստ միջավայրի ստեղծումն է սեփականության իրավունքի պաշտպանության, մակրոկայունության, բաց առևտրի համակարգի, օտարերկրյա ներդրողների ներգրավման և օտարերկրյա տեխնոլոգիաների միջոցով:   Իհարկե, արտահանման խթանման պետական ​​աջակցության ծրագիրը արդյունավետ էր այս երկրներում, բայց յուրաքանչյուր երկրում այդ քաղաքականությունը տարբեր էր:   Բացի մակրոտնտեսական քաղաքականությունից, որը տնտեսությունը զերծ պահեց անհավասարակշռությունից, կարևոր էր նաև արտահանմանն ուղղված կազմակերպությունների ֆինանսական աջակցությունը, ինչը մեծ խթան հանդիսացավ այդ հատվածներում ներդրումների ավելացման և արտահանման ծավալների ավելացման համար:   Ֆինանսավորման նման ծրագրերը կոչվում են «արդյունաբերական քաղաքականություն», և այդպիսի քաղաքականության մշակումը միշտ հաշվի է առնում «ասիական վագրերի» փորձը:  Արդյունաբերական խթանման լայնածավալ ծրագրեր են իրականացվել Կորեայում, Թայվանում, ավելի քիչ ՝ Սինգապուրում, Թայլանդում, Ինդոնեզիայում և Մալայզիայում, և բոլոր դեպքերում արդյունաբերությունից ստացված շահույթը գերազանցել է ծառայությունների, իսկ որոշ դեպքերում ՝ գյուղատնտեսության շահույթը:   «Ասիական վագրերի» տնտեսական աճի գործընթացից հետո հնարավոր է կազմել գործողությունների ցուցակի համակարգ, որին պետք է հետևեն զարգացող երկրները ՝ արտահանումն ավելացնելու համար: - Ֆիզիկական ենթակառուցվածքի զարգացում (ճանապարհներ, օդանավակայաններ, նավահանգիստներ և այլն) և սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացում (կրթված աշխատուժ), - արտահանման առևտուրը խթանող վարկեր, ընդհանրապես նվազեցում կամ վերացում, արտադրողականությունը բարձրացնող տեխնոլոգիաների ներդրման համար հարմար պայմանների ստեղծում: արտադրական գործընթացի:  Շատ զարգացող երկրներ, այդ թվում ՝ Հայաստանը, մեծապես ապավինում են հումքի արտահանմանը, որը կազմում է դրանց արտահանման հիմնական մասը:   Որոշ ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս, որ պատրաստի արտադրանքի արտահանման վրա կենտրոնացած երկրներն ավելի արագ են աճում, քան հումք արտահանող երկրները:   Այստեղ պակաս կարևոր չէ աշխատուժի վերապատրաստումը, նորարարությունը, ավելի գիտելիքների վրա հիմնված և բարդ ապրանքների արտադրությունը:   Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ավելի լայն արտահանող երկրներն ունեն ՀՆԱ-ի արագացում մեկ միավոր կապիտալի համար [10 p1-15], և արտահանվող ապրանքների ավելի մեծ դիվերսիֆիկացումը բերում է ՀՆԱ-ի բարձրացման [6]:   Երկրները, որոնք համեմատաբար ավելի տեխնոլոգիական բաղադրիչներով ապրանքներ են արտահանում, ունեն տնտեսական աճի տեմպ, որը այլ կերպ հնարավոր չէր:   Մտահոգություններ, որ [1 p119-128] տնտեսական զարգացումը զարգացող երկրներում կարող է հանգեցնել ԱՄՆ առևտրի վատթարացման [2], և որ աճող առևտուրը ԱՄՆ-ի և զարգացող երկրների միջև կսրի ԱՄՆ աշխատավարձի անհավասարությունը, երկուսն էլ անուղղակիորեն ենթադրում են, որ Միացյալ Նահանգներում արտադրվող ապրանքները Պետությունները և զարգացող երկրները փոխարինելի են, և այդ մասնագիտացումը թերի է:   Բայց իրականում համաշխարհային մասնագիտացումը ունի իր առանձնահատկությունները, և զարգացող և զարգացած երկրները բոլորովին այլ ապրանքներ են արտահանում:   Դա է վկայում վիճակագրությունը, ըստ որի `ԱՄՆ-ի և զարգացող երկրների բաժնետոմսերը ապրանքատեսակի առումով ընդհանուր առմամբ չեն համընկնում, և զարգացած երկրների արտահանման մեջ գերակշռում են առավել բարդ և բարձր տեխնոլոգիական ապրանքները:   Սա չի տարածվում առաջին անհրաժեշտության ապրանքների վրա, քանի որ դրանք գրեթե նույնական են զարգացող և զարգացած երկրների արտահանման ժամանակ 77 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ:   Չնայած Չինաստանի և ասիական մի շարք երկրների տնտեսությունները զգալի առաջընթաց են գրանցել բարձր տեխնոլոգիական ապրանքների արտահանման հարցում, զարգացող և զարգացած երկրների արտահանման կառուցվածքի տարբերությունները դեռ ակնհայտ են:  Շատ զարգացող երկրներ, այդ թվում ՝ Հայաստանը, կարող են օգտվել էժան աշխատուժի «առավելությունից» և ներգրավել օտարերկրյա ուղղակի ներդրողների հետաքրքրությունը տարբեր արդյունաբերություններում:   Այնուամենայնիվ, սա չպետք է դիտվի որպես միանշանակ տնտեսական առավելություն:   O-Ring տեսությունը բացատրում է զարգացող և զարգացած երկրների տարբերությունները հետևյալ ձևով. Արտադրությունը բաղկացած է տարբեր խնդիրներից, և որպեսզի վերջնական արտադրանքը կամ ծառայությունը հաջողությամբ արտադրվի կամ առաքվի, բոլոր խնդիրները պետք է հաջողությամբ լուծվեն հաջորդականությամբ [11 էջ 551]:   Նույն կերպ, յուրաքանչյուր աշխատողի աշխատանքի որակը կախված է մնացած բոլոր աշխատողների աշխատանքի որակից:   Այսպիսով, բարձր որակավորում ունեցող աշխատողները ձգտում են աշխատել բարձր որակավորում ունեցող աշխատողների հետ, քանի որ աշխատանքի ընդհանուր որակը բարձր կլինի և փորձի փոխանակման արդյունքում նրանցից յուրաքանչյուրն ավելի շատ հմտություններ կստանա, և արտադրանքի որակը կբարելավվի, և հակառակը կաշխատի ցածր հմուտ աշխատողների համար:  Նույն «O-ring» էֆեկտը հասանելի է նաև հանրապետության տարբեր կազմակերպությունների համար. Որոշ կազմակերպությունների որակի բարձրացումն իր հետ բերում է մի քանի լրացուցիչ կազմակերպությունների որակի բարձրացում:   Այս ազդեցության պատճառով ցածր հմուտ աշխատուժ ունեցող աղքատ երկրները հիմնականում մասնագիտանում են գյուղատնտեսության մեջ և արտահանում են հումք կամ գյուղատնտեսական ապրանքներ, իսկ հարուստ երկրները արտադրում և արտահանում են որակյալ արտադրանք ՝ կենտրոնացնելով բարձր որակավորում ունեցող աշխատողների և ապահովելով նրանց բարձրորակ աշխատանքով: Աշխատանքի միջազգային բաժանումը 78 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ աշխարհի տարբեր երկրների միջև, և ներկայիս շղթայում աղքատ երկրների համար դժվար է դուրս գալ այդ շղթայից և զարգանալ:   Developարգացող երկրները, որոնք ապավինում են միայն էժան աշխատուժի հնարավորություններին, հայտնվում են մի տեսակ «ծուղակում»:  Այստեղ է, որ անհրաժեշտ է պետության միջամտությունը և զարգացման քաղաքականության մշակումն ու իրականացումը:   Այս առումով կարևոր է նաև ապահովել գիտության և կրթության պատշաճ մակարդակ, որի շնորհիվ շուկան համալրվում է միջազգային փորձին և գիտելիքներին տեղյակ նոր մասնագետներով:   Նման մասնագետների շնորհիվ հնարավոր է տեղական տնտեսվարող սուբյեկտներին ավելի բարձր մակարդակի հասցնել:   Կրթված և լավ պատրաստված աշխատուժը եղել է արևելյան երկրների արագ զարգացման բանալիներից մեկը, իսկ կրթությունն, ընդհանուր առմամբ, տնտեսական աճի կարևոր երաշխիքն է:   Երկրում արտասահմանյան առաջավոր տեխնոլոգիաների ներդրումը ենթադրում է ոչ միայն կրթության և գիտության մակարդակի բարձրացում, այլև տեղական ընկերությունների մեծ ներգրավվածություն արտասահմանյան տեխնոլոգիաների հետ ներմուծման, լիցենզավորման և գործարար կապերի հաստատման գործում:  Երկրի տնտեսության զարգացման կարևոր գրավականը կոռուպցիայի ցածր մակարդակն է:   Այնուամենայնիվ, այս վարկածը կարելի է դիտարկել նաև հակառակ կողմից. Հակակոռուպցիոն գործիքներն ու բարձրորակ պետական ​​ինստիտուտները բավականին թանկ են, և միայն հարուստ երկրները կարող են դա թույլ տալ:   Հաշվի առնելով ամենակոռումպացված երկրների ցուցակը [18], արդեն կարելի է որոշ եզրակացություններ անել և եզրակացնել, որ նրանց մեծ մասը զարգացող կամ անցումային երկրներ են, երկրներ, որոնք ղեկավարվում էին կամ այժմ ղեկավարվում են սոցիալիստների կողմից, դրանք հիմնականում ցածր եկամուտ ունեցող երկրներ են:   Սինգապուրում և Հոնկոնգում պատմական իրողությունը կարող է հակափաստարկ հանդիսանալ այս տեսակետի համար:   Երկուսն էլ ավելի կոշտ հակակոռուպցիոն քաղաքականություն էին վարում `զուգորդված պետական ​​կառավարման ոլորտի բարեփոխումներին և բարելավումներին, մինչդեռ զարգացման համեմատաբար ցածր մակարդակում էին, չնայած նրանց տնտեսական աճը բավականին տպավորիչ էր:   Կոռուպցիայի զգալի մակարդակը կարևոր խոչընդոտ է նաև Հայաստանի տնտեսության զարգացման համար:   «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոնի տվյալների համաձայն, Հայաստանը 35 երկրների միավորով 180 երկրների մեջ բաժանել է 107-րդ-110-րդ տեղը:   Անցյալ տարի Հայաստանի կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսը (ԿԸՀ) 33-ն էր ՝ 176 երկրների շարքում այն ​​դասելով 113-115-րդ:   Հայաստանն այժմ զիջում է Բալթյան երկրներին և Վրաստանին, որոնց ԿԸՀ ցուցանիշը հավասար է 56-ի, և Բելառուսին, որի ինդեքսը 2017-ին բարելավվել է 40-ից 44-ով, Թուրքիան ՝ 40 միավոր:   Բացի Բելառուսից, ԵՏՄ անդամ երկրների ԿԸՀ արժեքները շարունակում են ցածր լինել Հայաստանի ԿԸՀ արժեքներից:   Ռուսաստանի ԿԸՀ-ի արժեքը մնաց 29 միավոր (135-ից 142-րդ տեղեր):   Այս տարի aledրղզստանը հավասարվեց դրան ՝ առաջ անցնելով 1 կետով:  Տնտեսական վերլուծությունները ցույց են տալիս դրական փոխկապակցվածություն ասիական վագրային երկրներում կոռուպցիայի նվազման և ՀՆԱ-ի աճի միջև:   Այնուամենայնիվ, դժվար է ճշգրիտ գնահատել երկրում կոռուպցիայի չափը, քանի որ դրանք հիմնականում ստվերային են, և դժվար է նաև նախապես կանխատեսել, թե արդյոք և որքանով կհանգեցնի կոռուպցիայի դեմ պայքարը և այս ուղղությամբ ծախսերը: ՀՆԱ-ի աճ:   Այնուամենայնիվ, առանձնացնենք այն ուղղությունները, որոնց միջոցով կոռուպցիան ազդում է արտադրության ծավալների և տնտեսական աճի վրա: - փոխանցման մեխանիզմներ:   Մրցակցային շուկաների տնտեսական ռեսուրսները ամենաարդյունավետ կերպով բաշխելու ունակությունը:   Գործնականում շուկայի «թերությունները» հանգեցնում են «անարդար» եկամուտների, որոնք պետությունը կարող է մեղմել `միջամտելով տնտեսական գործընթացներին:   Հասարակական ապրանքների առկայությունը պետությանը դրդում է ապահովել դրանց իրականացումը, և որպեսզի այն կարողանա ֆինանսավորել այդ կարևոր գործառույթները, վարում է հարկային քաղաքականություն:   Սա բարձրացնում է կոռուպցիայի հավանականությունը, քանի որ շատ հանցագործներ կարող են թաքցնել իրենց կոռուպցիոն գործողությունները, և կրկին առաջանում է պետության միջամտության անհրաժեշտությունը:   Ահա թե ինչու շատ լայն պետական ​​հատված ունեցող երկրները ամենաքիչ կոռումպացվածներից են (օրինակ ՝ Սկանդինավյան երկրներ) ՝ բարձրակարգ պետական ​​կառավարման կանոնակարգի պատճառով:   Արդյունավետ հակակոռուպցիոն քաղաքականությունը պետք է ձգտի ապահովել թափանցիկ և հաշվետու պետական ​​ինստիտուտներ, այլ ոչ թե կենտրոնանա կառավարության ներգրավվածության աստիճանի վրա:  - Մասնավոր ներդրումներ:   Երբ մասնավոր բիզնեսում ներդրումներ կատարելը ենթակա է պետական ​​կարգավորման, կաշառակերության տեսքով կոռուպցիան կբարձրացնի համապատասխան հարցումների մշակման համար ներդրումային ծախսերը [13], ինչը իր հերթին կնվազեցնի ներդրման եկամտաբերությունը և, ի վերջո, ներդրումների ընդհանուր ծավալը: ,   Այս դեպքում կոռուպցիայի մեկ այլ դրսեւորում կարող է լինել անարդյունավետ նախագծերում ներդրումներ կատարելը, ինչը նույնպես կհանգեցնի ռեսուրսների անարդյունավետ օգտագործման և տնտեսական աճին խոչընդոտելու:   Կոռուպցիայի բացասական ազդեցությունը ներդրումների վրա ուսումնասիրվել է շատ տեսաբանների կողմից [12], և նրանք բոլորը պնդում են, որ այս երկու ցուցանիշների միջև կա հակադարձ կապ:   Օտարերկրյա ուղղակի ներդրողները նույնպես չեն գայթակղվում կոռուպցիայի բարձր մակարդակներով բնութագրվող երկրների կողմից, այդ երկրները նրանց համար հեռանկարային և հուսալի ներդրումային հարթակ չեն, այս տեսակետը ամրապնդվում է էմպիրիկ հետազոտություններով [3]:  - Մրցակցություն և ձեռներեցություն:   Շատ դեպքերում, կոռուպցիան խարխլում է նաև արդյունավետ մրցակցությունը, ինչպես, օրինակ, այս ոլորտում կառավարության կարգավորումը թուլացնելը ՝ ազատ մրցակցություն պահպանելու համար կամ նորեկների ազատ շուկայի մուտքը խոչընդոտելը:   Դա կարևոր է, քանի որ ազատ մրցակցային շուկան խթանում է արդյունավետությունն ու նորարարությունը, և առանց մրցակցության կազմակերպությունները խթան չունեն արդյունավետությունը բարձրացնելու կամ նորարարություններ անելու:   Մրցակցային մրցակցության կոռուպցիոն մեխանիզմներ կարելի է դիտարկել նաև պետական ​​գնումների ոլորտում:   Կոռուպցիա-մրցակցային կապը նույնպես ամուր կապված է առևտրի և ներդրումների նկատմամբ տնտեսության բաց լինելու հետ:   Ձեռնարկատիրությունը, տնտեսության հիմնական հենարանը 81 ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆՆ է հիմնախնդիրներից մեկը, և կոռուպցիոն պրակտիկան, որը խաթարում է մրցակցությունը և ձեռնարկատիրությունը, խոչընդոտում է նորարարությանը, նորաստեղծ ընկերություններին, ներդրումներին, ավելացնում գործառնական ծախսերը և ձեռնարկատիրությունը դարձնում ոչ գրավիչ երկրում:  - Պետական ​​կառավարում:   Կոռուպցիայի վերջին, բայց ոչ պակաս կարևոր ազդակներից մեկը պետական ​​ծախսերի և եկամուտների չափի և կառուցվածքի վրա ազդեցությունն է:   Խոսքը հարկատուների և հարկ վճարողների կոռուպցիոն գործարքների մասին է, որոնց պատճառով պետական ​​միջոցները կրճատվում են և չեն համապատասխանում կայուն տնտեսական զարգացմանը:   Ստվերային տնտեսությունն այս կոռուպցիոն գործարքների արդյունքն է:   Մյուս կողմից, պետական ​​գնումների ապրանքների գնի կամ քանակի արհեստական ​​գնաճը նույնպես կոռուպցիայի ձև է:  Որոշ տեսաբաններ քննարկում են նաև կոռուպցիայի դերը պետական ​​ծախսերը հատկացնելու քաղաքականության մեջ, երբ, օրինակ, պետական ​​միջոցները հատկացվում են պաշտպանությանը ՝ գիտական ​​և կրթական կամ առողջապահական ֆոնդեր ուղարկելու փոխարեն [12] 1:  Developingարգացող երկրներում կայուն տնտեսական աճի ապահովումը հնարավոր է պետության կողմից հետևյալ շղթայի արդյունավետ ապահովման միջոցով. Օրենսդրական դաշտի ձևավորում և ներդրումների գիտակրթական-խթանման մակարդակի կոռուպցիայի մակարդակի ապահովում-իջեցում, մասնավորապես օտարերկրյա ներդրումների խթանում-արտահանում:   Այս շղթայի յուրաքանչյուր բաղադրիչ կապված է բոլոր մյուս բաղադրիչների հետ և միայն բոլոր բաղադրիչների համատեղ գործելակերպով է հնարավոր հասնել կայուն և երաշխավորված տնտեսական աճի:  , ։

Առեւտրի պետական կարգավորման հիմքում դրված է երկրի տնտեսության բարելավման խնդիրը, եւ այս խնդիրը լուծելու համար պետք է ընտրել կարգավորման այնպիսի գործիքակազմ, որի դեպքում՝ հաշվի առնելով տվյալ երկրի առանձնահատկությունները եւ հնարավորությունները, կապահովենք առավելագույն արդյունք եւ արդյունավետություն։
  Այս խնդրի լուծման համար կարեւոր է ուսումնասիրել այլ երկրների փորձը եւ հաջողություն ապահովված տնտեսական քաղաքականությունները՝ հաշվի առնելով, իհարկե, ազգային առանձնահատկությունները եւ ոչ թե փորձը նույնկերպ ներդնելով։
  Հոդվածում քննարկվել են զարգացող երկրների տնտեսական աճի հասնելու հնարավորությունները եւ պետական կարգավորման անհրաժեշտությունն այս նպատակն իրագործելու ճանապարհին։
