Գիտ. ղեկավար՝ ֆ․մ․ գ.թ., դոց. Ռ. Ավետիսյան Մոդելի նկարագրություն։
 Դիտարկվում է մարդու կողմից ընտրության կատարման մոդել,որտեղ որպես ընտրության օբյեկտ հանդիսանում է այնպիսի առարկա,որի  ձեռքբերման  համար  կատարվող  դրամական  ծախսերի  ևսպառողիհարաբերակցություննչէ։
   Օրինակ՝  եթե  դիտարկենք  1․000․000էականորեն  փոքրպայմանական  միավոր  ակտիվներ  ունեցող  սպառողի  կողմիցսննդամթերքի ձեռքբերման ծախսերը (10 պ.մ) և որոշակի ներդրումկատարելու  պարագայում  օգտագործվող  միջոցներըկտեսնենք, որ առաջինը կազմում է սպառողի ակտիվների 0,001%, իսկերկրորդը՝  10%։
   Ենթադրվումմեծէ  այսհարաբերակցությունն, այնքան մարդուն ավելի շատ ինֆորմացիա ևժամանակ է անհրաժեշտ մինչև նա ձեռք կբերի տվյալ ապրանքը կամկկատարի տվյալ գործողությունը (օրինակ՝ ներդրում կատարելը)։
 Պարզ  է,  որ  մարդկանց  կողմից  կայացվող  տնտեսականորոշումները  կախված  են  որոշակի  սահմանափակումներից։
   Այսմոդելում  կիրառվող  սահմանափակումներն  են  ինֆորմացիան,տնօրինվող  ակտիվները,  եկամուտը,  վարկային  հասանելությունը,ժամանակը և մարդու սուբյեկտիվ սահմանափակումները21։
 1.  Ինֆորմացիա։
   Մինչև  որոշման  կայացումը  մարդունանհրաժեշտ  է  որոշակի  ինֆորմացիա,  որը  վերաբերում  է  որոշմանկայացման  օբյեկտներին։
   Համարվում  է,  որ  անհայտ  ինֆորմացիանձեռք  բերելու  համար  (անորոշությունը  պարզելու  կամ  սուբյեկտիկասկածները փարատելու համար) կատարվելու են որոշակի ծախսեր,մասնավորապես՝  դրամական  և  ժամանակային։
   Այստեղ  որպեսդրամական ծախս դիտարկվում է պատշաճ շրջահայացության ծախսըէ  հնարավորության  և  իրականության21  Այս  մոտեցման  հիմքում  ընկածհարաբերակցության  փիլիսոփայական  ըմբռնումը։
   Դիտարկվում  է,  որ  մարդկանցգործողությունների  հիմքը  հնարավորություններն  են,  իսկ  սահմանափակումներիառկայությունըենհնարավորությունների «ծավալը»։
 բացակայությունը  փոքրացնումկամմեծացնումկամիրականացնելուենթադրումՏնօրինվող  ակտիվներ,տեսանկյունիցպոտենցիալէԲացի  նրանից,  որ  մարդն  իրականացնում(Due diligence cost22)։
  Պատշաճ շրջահայացությունը հասկացություն է,որը  վերաբերում  է  խելամիտ  մարդու  կողմից  անհրաժեշտաբարնախաձեռնվող  միջոցներին՝  մինչև  համաձայնության  գալը  կամերկրորդ  կողմի  հետ  ֆինանսական  գործարք  իրականացնելը։
 Ներդրումներպատշաճշրջահայացությունըներդրմանուսումնասիրություն  և  աուդիտ՝  հաստատելու  համար  բոլոր փաստերն,  ինչպիսիք  են  ֆինանսական  հաշվետվությունները  և  այլընդունված նյութերը։
 է  որոշակինախաձեռնություն  ինֆորմացիա  ձեռք  բերելու  նպատակով,  առկա  էնաև հասանելի ինֆորմացիայի մեկ այլ կողմ ևս։
  Ենթադրվում է, որմարդը  ստացված  ինֆորմացիան  գնահատում  է  իր  գիտելիքների  ևնախկինում  ունեցած  փորձի  հիման  վրա։
   Ստացված  ինֆորմացիայիարժեքը և նշանակությունը կախված են այն ստացողից։
 վարկայինեկամուտ  ևհասանելություն23։
  Այս մոդելում եկամտից բացի դիտարկվում են նաևմարդու կողմից տնօրինվող այլ միջոցներ։
  Պատճառն այն է, որ մարդըդրանք կարող է օգտագործել այլ ակտիվ ձեռք բերելու նպատակով,այն  պարագայում,  երբ  իր  եկամուտները  չեն  բավարարի։
   Պակասիրացվելի  ակտիվի  իրացման  համար  կատարվում  են  որոշակիծախսեր։
   Նախ  անհրաժեշտէ  որոշակի  դրամական  ծախս՝միջնորդավճարների  տեսքով,  ապա  ժամանակային  ծախս՝  մինչև  որայդ ակտիվը կիրացվի։
 է,  որ  մարդը  մոդելումնկարագրված  որոշման  կայացման  վրա  ծախսում  է  որոշակիժամանակ։
  Ժամանակային  ծախսն  իրականացվում  է  ինֆոմացիա  ձեռքբերելու  նպատակով։
   Այն  առաջանում  է  նաև  պակաս  իրացվելիակտիվի իրացման պարագայում։
  Ժամանակը կարող է ծախսվել նաևկայացված  որոշումն  իրագործելու  համար։
   Օրինակ՝  բնակարանիձեռքբերում,  ինչը  հանգեցնումէ  սեփականության  իրավունքիգրանցման հետ կապված ժամանակային ծախսերի։
 4.  Մարդու  ներքին սահմանափակումները։
  Որպես այսպիսիքդիտարկվում են մարդու նախընտրությունները, որոնք, ըստ էության,22 Հասանելի է այստեղ՝ http։
 //www.investopedia.com/terms/d/duediligence.asp23  Վարկային  հասանելությունը  հասկացվում  է  որպես  մարդու  կողմից  ակնկալվողհնարավոր վարկի չափը3.  Ժամանակը։
   Ենթադրվումնույնպես  հանդիսանում  են  սահմանափակում24։
   Սրանք  էականորենկարող են ազդել մարդու կողմից կայացվող որոշումների վրա։
 Համարվում  է,  որ  մարդն  ունի  որոշակի  նախընտրություններգնման ենթակա օբյեկտի հատկանիշների վերաբերյալ։
  Ենթադրվում է,որ  յուրաքանչյուր  մարդու  համար  հատկանիշների  կարևորությանաստիճանը կարող է տարբեր լինել։
  Նշանակենք (cid։
 2010)(cid։
 3037)-ով j-րդ հատկանիշիկարևորության աստիճանը, որտեղ (cid։
 2010)(cid։
 3037) ∈ [0,1], որքան (cid։
 2010)(cid։
 3037)-ն մոտ է մեկին,այնքան հատկանիշը կարևոր է մարդու համար և հետևաբար առավելմեծ ազդեցություն ունի կայացվող որոշման վրա։
 Բացի  նրանից,  որ  մարդը  գնահատում  է  հատկանիշները  ըստկարևորության,  նա  նաև  ունի  նախընտրություններ  հատկանիշըկազմող  տարրերի  միջև։
   Դիցուք  y(cid։
 2920)  հատկանիշը  բնութագրվում  է(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 2869),(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 2870),…,(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 3041) թվերով։
  Դա հակիրճ կգրենք այսպես՝(cid։
 1877)(cid։
 3037) = (cid։
 3419)(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 2869),(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 2870),…,(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 3041)(cid։
 3423)Այստեղ y(cid։
 2920)(cid։
 2921)-ն թիվ է՝  y(cid։
 2920)(cid։
 2921) ∈ [0,100], որի միջոցով դասակարգվում էմարդու  նախընտրությունը  y(cid։
 2920)  հատկանիշի  տարրերի  միջև։
   Օրինակ՝եթե y(cid։
 2869)-ով նշանակենք գույների բազմությունը, և ընդունենք, որ տվյալանհատը  նախընտրում  է  կանաչ  գույնը  կարմիրից,  իսկ  կարմիրը՝սպիտակից  և  այլն,  ապա  y(cid։
 2869) = {100,99.99,95,…}  բազմության  մեջ,առաջին  թիվը  կբնութագրի  կանաչ  գույնը,  երկրորդ  թիվը՝  կարմիրը,իսկ երրորդը՝ սպիտակը և այլն։
 Հնարավոր է, որ օբյեկտն ունենա հատկանիշի տարրերից միայնմի մասը։
  Դա ցույց տալու համար (cid։
 1864)(cid։
 3037)(cid։
 3038)-ով նշանակենք j-րդ հատկանիշիk-րդ  տարրի  առկայությունը  կամ  բացակայությունը  հնարավորտարբերակներում (գնման ենթակա օբյեկտներում)։
  Այս  մոդելում  դիտարկվում  է,  որ  օբյեկտը  կարող  է  ունենալհատկանիշի տարրերից միայն մեկը։
  Մաթեմատիկորեն սա նշանակումէ, որ Ենթադրենք, որ մարդն իր ընտրությունն իրականացնում է միքանի  օբյեկտների  միջև։
   Այդ  օբյեկտներիցյուրաքանչյուրն  ունիհատկանիշների այնպիսի խումբ, որոնք ունեն նաև մյուս օբյեկտները։
 24  Ենթադրվում է, որ մոդելում դիտարկվող ժամանակահատվածն այնքան մեծ չէ, որկհանգեցնի  մարդկանց  նախընտրությունների  փոփոխության։
   Այդ  պատճառովնախընտրությունները սույն մոդելում ընդունվում են որպես անփոփոխ։
 (cid։
 1864)(cid։
 3037)(cid։
 3038) ∈ {0,1}(cid։
 3040)(cid։
 3038)(cid։
 2880)(cid։
 2869) (cid։
 1864)(cid։
 3037)(cid։
 3038) ներկայացնումորէ,Այս  հատկանիշների  տարրերով  օբյեկտն  իդենտիֆիկացվում  է։
   Դանշանակում է, որ (cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3028)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3029)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3030)…(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3053) = 1։
 Քննարկենք հետևյալ օրինակը. գոյություն ունի 3 հատկանիշ ևօբյեկտը համապատասխանաբար ունի այդ հատկանիշների հետևյալտարրերը՝ (cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 2869), (cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 2873), (cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 2876)։
  Ստացվում է, որ l(cid։
 2869)(cid։
 2869)l(cid։
 2870)(cid։
 2873)l(cid։
 2871)(cid։
 2876) = 1։
 Այժմ դիտարկենք մի ֆունկցիա, որը բնութագրում է օբյեկտի j-րդհատկանիշի որևէ տարրի առկայությունը։
 (cid։
 1861)(cid։
 3037) = (cid։
 1864)(cid։
 3037)(cid։
 2869)(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 2869) +(cid։
 1864)(cid։
 3037)(cid։
 2870)(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 2870) +⋯+(cid։
 1864)(cid։
 3037)(cid։
 3041)(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 3040)Կոնկրետ օբյեկտի համար (որում առկա է j-րդ հատկանիշի c-րդտարրը)  այդ  ֆունկցիան  կընդունի  հետևյալ  տեսքը՝  (cid։
 1861)(cid։
 3037) = (cid։
 1864)(cid։
 3037)(cid։
 3030)(cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 3030) = (cid։
 1877)(cid։
 3037)(cid։
 3030)՝հիմք ընդունելով (1) և (2) պայմանները։
 էության,Բոլոր հատկանիշների համար կստանանք․(cid։
 1847) = (cid։
 2010)(cid։
 2869)(cid։
 1861)(cid։
 2869) +(cid։
 2010)(cid։
 2870)(cid։
 1861)(cid։
 2870) +⋯+(cid։
 2010)(cid։
 3040)(cid։
 1861)(cid։
 3040)էՈրտեղ  (cid։
 1847)-ն,իրենիցըստհնարավորօգտակարության  ֆունկցիան։
   Ընդունվումտարբերակներից կընտրվի այն, որն ունի մաքսիմալ օգտակարություն։
 Կրկին  սահմանափակումների  վերաբերյալ։
   Դիտարկվեցինինֆորմացիոն,  ժամանակային,  դրամական  և  մարդու  ներքինսահմանափակումները։
   Վերջինս  պայմանավորեց  օգտակարությանֆունկցիան։
  Առաջիններից դրամական ծախսն օբյեկտի ձեռքբերմանգինն  է  և  ուղեկցող  ծախսերը  (օրինակ՝  անշարժ  գույքի  նկատմամբսեփականությանհամար  անհրաժեշտպետական վճարները)։
  Դրամական ծախսը նշանակենք M-ով։
 շրջանակներումենթադրում  է  ինֆորմացիայի  ձեռքբերման  համար  անհրաժեշտծախսերը, որոնք ունեն դրամական արտահայտություն25։
 Ժամանակային ծախսի վերաբերյալ ուսումնասիրությունը տվյալմոդելի շրջանակներում հանգում է նրան, որ այն նույնպես կարելի էչափել դրամական արտահայտությամբ։
  Այստեղ ժամանակային ծախսիհետ կապված առաջանում է չստացված տոկոսային եկամտի տեսքովայլընտրանքայի ծախս, որը արտահայտվում է որոշակի ժամանակ անցներդրվելիք  կամ  ծախսվող  գումարի  դիսկոնտավորված՝  ներկաարժեքի  առաջացմամբ(եթե  գնման  պրոցեսը  իրականացվերժամանակի  նույն  պահին,  ապա  դիսկոնտավորման  խնդիրչէրառաջանա)։
 25 Մոդելում ընդունվում է, որ ինֆորմացիոն ծախսերը մարդու կողմից կանխատեսելի(ակնկալվող)  որոշակի  ծախսեր  են,  որոնք  անհրաժեշտ  են  իրականացնել  օբյեկտինախնական  ընտրությունից  հետո։
   Իսկ  նախնական  ընտրությունը  իրականացվում  էօբյեկտի այն հատկանիշների հիման վրա, որոնք նախապես հայտնի են։
 իրավունքի  գրանցմանԻնֆորմացիոնսահմափակումըմոդելիԵթենմանաբնույթ  այլինֆոմացիայիօրերովգործողություններիվրաI-ով՝  ինֆորմացիոն  ծախսերը,արտահայտած,  նշանակենքտնօրինվող ակտիվները, եկամուտը և վարկային հասանելությունը՝ Eով, իսկ տոկոսադրույքը՝ r-ով (դիտարկվում է պարզ տոկոսադրույք),ապա կստանանք՝ձեռքբերման  ևծախսվածt-ով,ժամանակն`որտեղ (cid։
 2011)-ն գործակից է, որը ցույց է տալիս մարդու ունեցվածքի այնմասը,  որը  նախատեսվում  է  ծախսել  տվյալ  օբյելտը  ձեռք  բերելուհամար։
   Արդյունքումտեսքը՝կունենամոդելըհետևյալ(cid։
 1847) = (cid։
 2010)(cid։
 2869)(cid։
 1861)(cid։
 2869) +(cid։
 2010)(cid։
 2870)(cid։
 1861)(cid։
 2870) +⋯+(cid։
 2010)(cid։
 3040)(cid։
 1861)(cid։
 3040) → (cid։
 1865)(cid։
 1853)(cid։
 1876)(cid։
 1839) +(cid։
 1835) ≤ (cid։
 2011)(cid։
 1831) 1+ (cid։
 3045)(cid։
 3047) (cid։
 2871)(cid։
 2874)(cid։
 2873) (cid։
 1864)(cid։
 3036)(cid։
 3037) = {0,1}(cid։
 1839) +(cid։
 1835) ≤ (cid։
 2011)(cid։
 1831) 1+ (cid։
 3045)(cid։
 3047) (cid։
 2871)(cid։
 2874)(cid։
 2873) Մոդելում դիտարկվում է, որ ընտրությունը իրականացվում է միքանի օբյեկտների միջև, որոնք նախապես հայտնի են։
  Ինչպես նշվել էվերևում,  օբյեկտներն  իդենտիֆիկացվում  են  իրենց  մի  խումբհատկանիշներով,  որոնք  էլ  հենց  դիտարկվում  են  տվյալ  մոդելում։
 Դիտարկենք  երկու  օբյեկտ,  որոնց  վերաբերյալ  ինֆորմացիաններկայացված է ստորև․Օբյեկտ 1Օբյեկտ 2(3) սահմանափակումը կստանա հետևյալ տեսքը 0 < (cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3028)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3028)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3028)(cid։
 3119) …(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3028)(cid։
 3301)((cid։
 1839)(cid։
 2869) +(cid։
 1829)(cid։
 2869))+(cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3029)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3029)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3029)(cid։
 3119) …(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3029)(cid։
 3301) ∗((cid։
 1839)(cid։
 2870) +(cid։
 1829)(cid։
 2870)) ≤ Իդենտիֆիկատոր(cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3028)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3028)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3028)(cid։
 3119) …(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3028)(cid։
 3301) = 1(cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3029)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3029)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3029)(cid։
 3119) …(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3029)(cid։
 3301) = 1Ծախսեր(cid։
 1839)(cid։
 2869), (cid։
 1829)(cid։
 2869), (cid։
 1872)(cid։
 2869)(cid։
 1839)(cid։
 2870), (cid։
 1829)(cid։
 2870), (cid։
 1872)(cid։
 2870)Այստեղսահմանափակման(cid։
 3082)(cid։
 3006) (cid։
 2869)(cid։
 2878) (cid։
 3293)(cid։
 3295) (cid։
 3119)(cid։
 3122)(cid։
 3121) որտեղ (cid։
 1872) = (cid։
 1872)(cid։
 2869) ∗(cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3028)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3028)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3028)(cid։
 3119) …(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3028)(cid։
 3301) + (cid։
 1872)(cid։
 2870) ∗(cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3029)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3029)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3029)(cid։
 3119) …(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3029)(cid։
 3301)լինելու  պայմանըմատնանշում է այն հանգամանքը, որ ընտրությունը՝ երկու օբյեկտներիմիջև, պարտադիր իրականացվելու է։
  Սա նշվում է այն նպատակով, որմոդելը  բնութագրի,  թե  ինչ  ընտրություն  կկատարվի,  եթե  մոդելիդրականսուբյեկտը  որոշի  ընտրել  օբյեկտների  միջև՝  հաշվի  առնելովօբյեկտների հատկանիշային և ծախսային առանձնահատկությունները։
 A-ովնշանակենք(cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3028)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3028)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3028)(cid։
 3119) …(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3028)(cid։
 3301)((cid։
 1839)(cid։
 2869) +(cid։
 1829)(cid։
 2869))+(cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3029)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3029)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3029)(cid։
 3119) …(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3029)(cid։
 3301) ∗((cid։
 1839)(cid։
 2870) +(cid։
 1829)(cid։
 2870))արտահայտությունը։
 Մոդելի վերջնական տեսքը կլինի հետևյալը՝(cid։
 1847) = (cid։
 2010)(cid։
 2869)(cid։
 1861)(cid։
 2869) +(cid։
 2010)(cid։
 2870)(cid։
 1861)(cid։
 2870) +⋯+(cid։
 2010)(cid։
 3040)(cid։
 1861)(cid։
 3040) → (cid։
 1865)(cid։
 1853) 0 < (cid։
 1827) ≤ (cid։
 2011)(cid։
 1831) 1+ (cid։
 3045)(cid։
 3047) (cid։
 2871)(cid։
 2874)(cid։
 2873) (cid։
 1864)(cid։
 3036)(cid։
 3037) = {0,1}(cid։
 3040) (cid։
 3533)(cid։
 1864)(cid։
 3037)(cid։
 3038) (cid։
 3038)(cid։
 2880)(cid։
 2869) (cid։
 4680)(cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3028)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3028)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3028)(cid։
 3119)…(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3028)(cid։
 3301) = 1 (cid։
 1864)(cid։
 2869)(cid։
 3029)(cid։
 3117)(cid։
 1864)(cid։
 2870)(cid։
 3029)(cid։
 3118)(cid։
 1864)(cid։
 2871)(cid։
 3029)(cid։
 3119) …(cid։
 1864)(cid։
 3041)(cid։
 3029)(cid։
 3301) = 1Խնդրի  լուծման  արդյունքում26  ստացվում  է  n  հատ  (cid։
 1864),  որոնքհավասար  են  մեկի։
   Դրանք  բնութագրում  են  մոդելում  դիտարկվողօբյեկտներից  մեկը։
   Այդ  օբյեկտը  հենց  հանդիսանում  է  սպառողիկատարված ընտրությունը։
 Մոդելն իր կիրառությունը կարող է գտնել նաև տարբերակվածապրանքատեսակներիկամժամանակային ծախս չեն ենթադրում, կամ դրանք շատ փոքր են։
  Տվյալպարագայում մոդելից կհանվեն ժամանակային և ինֆորմացիոն ծախսբնութագրող մեծությունները։
 ինֆորմացիոննկատմամբ,որոնքՂազարյան ԱմասյաI-M-T ՄՈԴԵԼԲանալի բառեր  -  սպառողական  ընտրություն,  նախընտրություններ,մարդկանց տնտեսկան վարքագիծ, սահմանափակումներ։

Սույն  հոդվածում  ներկայացված  է  մաթեմատիկական  մոդել,  որտեղ  որպես հիմնական մեծություններ դիտարկվում են ինֆորմացիոն, դրամական,  ժամանակային և ներանձնային (նախընտրություններ) սահմանափակումները։
   Մոդելը ցույց է տալիս, թե այս սահմանափակումների համատեքստում ինչպես  է կողմնորոշվում սպառողը (կամ ներդրողը) իր որոշումը կայացնելիս։
  Մոդելը  հիմնված  է  այն  մոտեցման  վրա,  որ  մարդկանց  տնտեսական  վարքագիծը  կախված է սահմանափակումներից։
