Օտար լեզվով ընթերցանության նպատակը, այսպես կոչված, «հասուն ընթերցանության» նվազագույն մակարդակի ապահովումն է, որը հետագայում թույլ է տալիս ինքնակրթություն, գիտելիքների կատարելագործում և օտարալեզու գրականության անվճար օգտագործում: [1] Ընթերցանության իրականացումը մասամբ պայմանավորված է նրանով, որ տվյալ դեպքում ընթերցանության տեսակներն իրականացվում են ուսուցման գործընթացում: Ընթերցանության տեսակների դասակարգումը մեթոդական գրականության մեջ մինչ այժմ իրականացվել է, ինչպես նշել է SK Folomkina- ն ՝ հիմնվելով տեքստի վրա աշխատանքների կազմակերպման վրա [2]: Ս. Կ. Ֆոլոմկինան արդարացիորեն նշում է, որ կարդալու գործընթացի վրա ազդող բազմաթիվ գործոններից երկուսը կարևոր են. Ա) տեքստում կողմնորոշվելու կարողություն, բ) ստացված տեղեկատվության ամբողջականության և ճշգրտության խորության որոշում [2]: Վերոնշյալ չափանիշներին համապատասխան `առանձնացվում են ընթերցանության հետևյալ տեսակները. Թռուցիկ (սահում, սկանավորում), մանրամասն, ընտրովի, կարդալու համար:   Հոդվածում վերլուծվում է ընթերցանության յուրաքանչյուր տեսակ առանձին և առաջարկվում են մի շարք ռազմավարություններ, որոնք նպաստում են ընթերցանության այդ տեսակի համար անհրաժեշտ հմտությունների զարգացմանը: Ընթերցանության տեսակների դասակարգումը համընկնում է LII- ում ներկայացված ընթերցանության տեսակների հետ, դասակարգման առավելությունն այն է, որ այստեղ ընթերցանության յուրաքանչյուր տեսակի համար մշակվել են համապատասխան չափանիշներ [3]: Այնուամենայնիվ, ընթերցանության վերոնշյալ տեսակները կարելի է համեմատել համեմատական ​​ընթերցման և մանրամասն ընթերցման հետ վերլուծական ընթերցման հետ: 1. Ընթերցանություն ՝ բովանդակության ընդհանուր բովանդակությանը ծանոթանալու համար Տեքստի ընդհանուր բովանդակությանը ծանոթանալու ընթերցողի նպատակն է ծանոթանալ տարբեր ժանրերի տեքստերի բովանդակությանը:   Նման պարագայում ուշադրության կենտրոնում է գործողությունների և հիմնական տեղեկատվության մշակումը: Ուսանողների համար մեծահասակների ընթերցանության նվազագույն մակարդակում ընթերցանության այս տիպի արագությունը րոպեում 180-190 բառ է: Տեքստի ընդհանուր բովանդակության համար առաջադրանքների ընթերցում: Առաջարկել ծանոթանալ հետևյալ տիպին. • Դուք կարող եք ցուցադրել նկարները ՝ ուսանողներին առաջարկելով դրանք դասավորել այնպես, որ նրանք արտահայտեն տեքստի հետմշակումը: (Իրադարձությունների) գործունեության Վերնագրի թեման քննարկելուց հետո ուսանողներին խնդրում են կարդալ տողի առաջին և վերջին պարբերությունները, յուրաքանչյուր պարբերության առաջին նախադասությունը ՝ պարզելու համար տեքստի ընդհանուր թեման:   Այս խնդիրը կատարելու համար սահմանափակ ժամանակ ունեք:  Այս քայլը խրախուսում է ուսանողներին ավելի մանրամասն ուսումնասիրել տեքստը: • Վերոնշյալ խումբը ներառում է այսպես կոչված «KWL» ռազմավարություն, որի բնույթը, կառուցվածքը և բովանդակությունը արտահայտվում են հետևյալ եղանակով [4]: պատկերացրեք տեքստում նկարագրված իրադարձությունը, հերոսը, գործողությունը և այլն:   Այս հմտությունը զարգացնելու համար կարող են կիրառվել հետևյալ քայլերը. Ա) տեքստի մի մասը բարձրաձայն կարդալուց հետո ուսուցիչը հանձնարարում է ուսանողներին ասել իրենց կարծիքը: Ուսուցիչը բարձրաձայն կարդում է տեքստից մի հատված, որի ընթացքում աշակերտները փակում են աչքերը և փորձում պատկերացնել իրենց պատկերացրածը: ուսանողների բովանդակությունը: Անկալի է սկսել պարզ նկարագրությունից, աստիճանաբար տեղափոխվելով ավելի բարդ: գ) Ընթերցանության ընթացքում ուսուցիչը ուսանողներին հանձնարարում է քարտեզի վրա նշել այն տեսարժան վայրերը, որոնց մասին պատմում է հեղինակը:   Սա օգնում է սովորողներին տեսողականորեն պատկերացնել նոր տեղեկատվությունը: դ) Մեկ այլ դեպքում ուսանողներին հանձնարարվում է առանձնացնել նկար, որը համապատասխանում է իրենց կարդացածին: 2. Սահելը կարդալը (սահելը, սկանավորելը) Թռուցիկ ընթերցանության նպատակն է պատկերացում կազմել առավել ընդհանուր բովանդակության մասին, որի հիման վրա ընթերցողը որոշում է `իրեն անհրաժեշտ է, հետաքրքրվա՞ծ է, թե՞ չի հետաքրքրում պարունակվող տեղեկատվությունը: տեքստում:   Դրա անհրաժեշտությունը պարզելու համար բավական է կարդալ վերնագրերը կամ ենթավերնագրերը, նախադասություններ, առանձին հատվածներ և այլն:  Փաստորեն, ընտրովի ընթերցում է տեղի ունենում: Ընթերցման այս տեսակի արագության չափորոշիչները դեռ վերջնականացված չեն:   Ընդունվում է րոպեում 500-600 բառի սահման: Թռուցիկ ընթերցանությունը զարգացնելու համար մենք առաջարկում ենք հետևյալ առաջադրանքները. • Սովորողներին առաջարկվում է տարբերակել ճշմարիտ-կեղծ տեխնիկան:   Բովանդակության սխալ հաստատումները: Նախադասություններ կազմելիս ուսուցիչը պետք է հաշվի առնի այն փաստը, որ ասույթները / հայտարարությունները պետք է ներառեն ընթերցված տեքստի հիմնական և ոչ թե երկրորդական փաստերը: չեն համապատասխանում տեքստին • Մեկ այլ դեպքում ամբողջ տեքստը ներկայացված է թերի պարբերությունների տեսքով:   Ուսանողներն ընտրում են յուրաքանչյուր պարբերության շարունակությունը (երկուսից մեկը): Նույն կերպ նրանք կարդացին երկրորդ պարբերությունը ՝ ընտրելով ճիշտ պատասխանը: Աղյուսակ 2.3. Մանրամասն ընթերցում Ընթերցանության այս տեսակը ենթադրում է, որ այստեղ բովանդակությունը նույնպես ուշագրավ է `ընթերցանության արագության նվազագույն մակարդակը (րոպեում 50-60 բառի սահմաններում): ամբողջական ընկալում (100%): Մանրակրկիտ ընթերցում մշակելու համար մենք առաջարկում ենք հետևյալ խնդիրները. • Մտքի քարտեզագրման դեպքում, ուսանողների օգնությամբ, կառուցում է իմաստային քարտեզ, որը գծագրի տեսքով աստիճանաբար ներկայացնում է տեքստի բովանդակությունը:   Ուսուցիչը Power Point ծրագրով ցույց է տալիս ընդհանուր թեման: Քայլ 1. Այնուհետև աշակերտը ուսանողներին հարցնում է, թե ինչի մասին է տեքստը: Հարցերի բնույթը պետք է նախագծված լինի այնպես, որ ուսանողների ուշադրությունը սեւեռվի բառային միավորների վրա:   Մինչ ուսանողներն արտահայտում են իրենց կարծիքը, ուսուցիչը կամ ուսանողներից մեկը կազմում է իմաստաբանական քարտեզ ՝ խմբավորելով ուսանողների առաջարկած վարկածներն ըստ ընդհանուր կատեգորիաների, որոնք արտացոլում են տրված տեքստի կառուցվածքն ու բովանդակությունը: Քայլ 2. Գծապատկեր 2. Այնուհետև ուսանողներին ցուցադրվում են տեքստի հատվածներ (վերնագիր, ենթավերնագրեր և ...) ՝ որոշ փաստեր պարզելու համար: Ուսանողները փորձում են շարունակել իմաստային քարտեզագրումը, որի շնորհիվ ավելի հստակ է պատկերված տեքստի թեման: Նկար 3. Քայլ 3: Իմաստային քարտեզագրման շնորհիվ առանձին բառերն ու հասկացությունները միաձուլվում և ստանում են ամբողջական ձև, որն օգնում է ուսանողին հասկանալ, ամփոփել և գնահատել տեղեկատվությունը ՝ տեսանելի դարձնելով տեքստի հայեցակարգային հիմքը [6]:   Այս ամենը օգնում է սովորողին պատկերացում կազմել տեքստի վերաբերյալ: • Մանրակրկիտ ընթերցանություն զարգացնելու հետաքրքիր ձևը ինքնաքննությունն է: Ինքնաքննության միջոցով ուսանողները կարդալիս փորձում են պատասխանել տեքստի վերաբերյալ հարցերին:   Այս հարցերը և խառը պատասխանները նրանց օգնում են ավելի լավ ինտեգրվել տեքստում պարունակվող նոր տեղեկատվությանը:   Հետևյալ տիպերի կիրառում ամենաարդյունավետ հարցերով. Արդեն առկա գիտելիքներ) Բազմաթիվ հարցեր Բազմաթիվ հարցեր օգտագործվում են «տեքստը հասկանալու ունակություն զարգացնելու» համար ՝ փորձարկելու համար: Վերջիններս վերաբերում են ոչ միայն բնօրինակ տեքստում պարունակվող տեղեկատվությանը, այլև «տողերի արանքում» կարդալ սովորողին:   Դրանք կարող են կիրառվել ինչպես հատուկ բառի, արտահայտության, նախադասության, պարբերության, այնպես էլ ամբողջ տեքստի վրա: Բազմաթիվ հարցեր օգտագործվում են որպես «բանալիներ» ՝ սովորողին օգնելու համար հասկանալ այս կամ այն ​​լեզվական միավորը, նախադասությունը կամ տեքստի պարբերությունը: բ) այսպես կոչված «Wh հարցեր» «Wh հարցեր» կիրառումը հիմնականում վերաբերում է տեքստում պարունակվող փաստերին:  Այնուամենայնիվ, դրանք կարող են ձևակերպվել, որպեսզի ուսանողները մտածեն: Այս տիպի հարցերի պատասխանելը ոչ միայն ուսանողներին սովորեցնում է ինքնուրույն մեկնաբանել, այլ նաև նպաստում է ուսանող-ուսանող հարաբերությունների զարգացմանը, երբ նրանք շփվում են, արտահայտում, բացատրում և քննարկում իրենց տեսակետները: Նշենք, որ հարցերի բովանդակությունը պայմանավորված է տեքստի կառուցվածքով, ոճով և ժանրով: Ուսուցիչը պետք է խրախուսի ուսանողներին միմյանց ինքնուրույն հարցեր ուղղել `տարբերակելով F, I, V, E. հապավումներով արտահայտված հարցերի տեսակները` Փաստացի հարցեր, I - Եզրակացության հարց, V - Բառային հարցեր, E - Փորձի հարցեր: կարդալ • Վեր ընթերցումը համարվում է ամենաարդյունավետ ռազմավարություններից մեկը, որի միջոցով սովորողները փորձում են հստակեցնել պարունակվող տեղեկատվությունը:   Ուսուցիչը պետք է աշակերտներին սովորեցնի օգնել տեքստին հաղթահարել հետևյալ առաջադրանքների հետ կապված դժվարությունները:   Կարդալ բաժիններում. Ավելի լավ կարդա իմաստը տեքստի մեջ) գտիր այն նախադասությունը, որը տրված պարբերությունից, որտեղ խոսվում է ... բ) բաժանիր տեքստը իմաստաբանական խմբերի զ) յուրաքանչյուր պարբերության մասին մտածել, զ) փնտրել օրինակներ, բացատրություններ, փորձել պարբերությունը, համառոտ ներկայացնել տվյալ պարբերության իմաստը, ը) առանձնացնել տեքստի ամենակարևոր մասերը: Քանի որ ընթերցանության միջոցով ոչ միայն նոր տեղեկատվություն է փոխանցվում, այլև նոր բառապաշար է ներդրվում, անհրաժեշտ է իրականացնել բառերի ճանաչման տարբեր ռազմավարություններ ՝ վերաընթերցմամբ: ընթացքում 4. Ընտրովի ընթերցում Ընտրովի ընթերցանության նպատակն է անծանոթ տեքստում գտնել հատուկ տեղեկություններ, փաստեր և այլն: Ընթերցանության այս տեսակը նպատակաուղղված է տեքստում որոշակի տեղեկատվություն գտնելուն:  Այդ պատճառով առաջադրանքը պետք է ճշգրտորեն արտացոլի լուծվող խնդիրները: Այս դեպքում առաջարկվում է ոչ թե մանրամասն կարդալ տեքստը, այլ փնտրել և գտնել անհրաժեշտ տեղեկատվությունը:   Լ. Ukուկովաննագի այս աշխատությունը առաջարկեց «հետևյալ առաջադրանքները» հանրագիտարանից որոշակի տեղեկատվություն որոնելու համար, որի դեպքում անհրաժեշտ չէ կարդալ ամբողջ հանրագիտարանը: [7]   Այս պարագայում հնարավոր է. • Ուսուցիչը նախապես առաջարկում է թեմային վերաբերող հատուկ հարցեր, որոնց ուսանողները պետք է պատասխանեն համատեքստից:   Աշխատանքը կարելի է սկսել փոքր պարբերություններից ՝ աստիճանաբար տեղափոխվելով ավելի մեծ բաժիններ:   Հատկացված ժամանակը պետք է շատ սահմանափակ լինի, որպեսզի ուսանողները կարողանան նայել տեքստին և չկարդալ այն ամբողջությամբ: Այս վարժության միջոցով ուսանողները սովորում են ընդհանրացնել ձեռք բերած գիտելիքները և լեզվական փորձը: • Նշումներ կատարելը Նշը նպաստում է որոնման ընթերցման զարգացմանը: Այս աշխատանքը օգնում է ուսանողներին հասկանալ, ընկալել և ընկալել ընթերցանության ընթացքում ձեռք բերված տեղեկատվությունը: ևա Այս հմտությունը զարգացնելու համար տարրական ուսուցիչը պատրաստում է աղյուսակներ, որոնք ուսանողները լրացնում են կարդալիս: ձախ խումբ: Մեկ այլ դեպքում նախադասությունը բաժանվում է մասերի: Ուսուցչի հիմնական առաջարկությունները, ուսանողները լրացնում են վերջինների շարունակությունները աջ կողմում, որպեսզի վերջում ստացվի կարճ, ամբողջական տեքստ: Ինչպիսի՞ն է վարժությունների, ռազմավարությունների, ինչպես նաև փորձարկման մեթոդների ընտրությունը, որոնք պայմանավորված են այս կամ այն ​​տեսակի ընթերցումների իրականացումով:   Ավելին, պետք է հաշվի առնել հետևյալը. Քանի որ ընթերցանության տեսակները տարբերվում են ըստ գործունեության արդյունքի, այսինքն ՝ ըստ տեքստի բովանդակության ընկալման աստիճանի, տեղեկատվության և հիմնական իմաստի ընկալման մակարդակը կարելի է որոշել ՝ համատեղելով ամբողջական տեղեկատվությունը: Տեքստում կարող եք կարդալ: ։

Օտար  լեզվով  ընթերցանության  ուսուցման  նպատակը  «հասուն  ընթերցանության»  նվազագույն  մակարդակ  ապահովելն  է,  որը  թույլ  է  տալիս  սովորողներին  ստանալ  անհրաժեշտ  տեղեկատվություն  անծանոթ  տեքստ կարդալիս։
   Ըստ  ԼԻԻՀ-ի՝  օտար  լեզվի  դասավանդման  ընթացքում տարբերակվում են ընթերցանության հետևյալ տեսակները.  •  թռուցիկ ընթերցանություն,  •  մանրակրկիտ ընթերցանություն,  •  որոնողական  ընթերցանություն,  •  տեքստի  ընդհանուր  բովանդակությանը  ծանոթանալու  ընթերցանություն։
    Հոդվածում  փորձ  է  արվում  լուսաբանել  ոչ  միայն  օտար  լեզվով  ընթերցանության  ուսուցման  ընդհանուր  նպատակը,  այլ  նաև  անդրադարձ  է  կատարվում  ընթերցանության  յուրաքանչյուր  տեսակի  նպատակին և առանձնահատկություններին։
