Մեր  նախորդ  գիտական  հրապարակումների  մեջ  ապացուցվել  էայն  փաստը1,  որ  հայ  համակեցության  նույնականացման  արժեքայինբաղադրիչներն  ինքնատիպ  են,  առանձնահատուկ  և  չեն  կրկնվում  այլքաղաքակրթությունների  պարագայում։
   Հետևաբար,  դրանք  առանձինառանձին  ապահովել  են  քաղաքակրթության  համակարգաստեղծենթակարգության  անհրաժեշտդրանցհամաժամանակյա  փոխգոյակցության  ու  փոխազդեցության  արդյունքըբավարար պայման է հանդիսացել Հայկական լոկալ քաղաքակրթությանձևավորման համար։
 մակարդակները։
 ԻսկԱյսինքն՝  համակարգաստեղծ  բոլոր  բաղադրիչները՝  տարածք  (Տ),(Հ),ծագումնաբանությունմշակույթ  (Մ),  պետականություն  (Պ),  և՛  օբյեկտիվ  իրականության,  և՛սուբյեկտիվ  գիտակցության  մեջ  հադես  են  գալիս  հայկականինքնատիպությամբ՝ ձևավորելով Հայկական քաղաքակրթությունը (ՀՔ)։
 լեզվամտածողություն(Լ),  հավատք(Ծ),Նկատենք,  որ  առաջ  քաշվող  տեսության  համաձայն2՝  եթեարժեքային  նույնականացման  ինքնատիպ  բաղադրիչների  զարգացմանարդյունքում  ձևավորվում  է  համակեցության  պետական  տիպը,  ապաինստիտուցիոնալիզացման  միջոցով  հնարավորություն  է  ստեղծվումդրանք  բարձրացնել  քաղաքակրթական  մակարդակի։
   Հետևաբար,  հայհամակեցության  պարագայումհետևյալտրամաբանությունը. գործումհստակէբաղադրիչներՀայ  համակեցությունը,  ունենալով  արժեքային  նույնականացմանծագումնաբանություն,ինքնատիպսեփականլեզվամտածողություն,պետականության  պայմաններում  հնարավորություն  է  ստացել  դրանքհամակարգված  ձևով  վերարտադրել  ևլիարժեքորեն  իրացնել։
 մշակույթ),(տարածք,հավատք,1Տե՛ս  Ներսիսյան  Ա.,  Ազգային  ինքնության  խնդիրն  աշխարհաքաղաքականպատկերցումների համատքստում, ՇՊՀ գիտական տեղեկագիր 2016, № 1, Բ պրակ,  էջ2Քաղաքակրթությունների  նոր  տեսության  վերաբերյալ  տե՛ս  Ներսիսյան  Ա.,«Քաղաքակրթություն»  գիտական  կատեգորիայի  հիմունքները։
 Հասկացությանգիտական մեկնաբանման փորձ, ՇՊՀ գիտական տեղեկագիր 2017, № 1, Բ պրակ, էջ 5665  և  Ներսիսյան  Ա.,  «Քաղաքակրթություն»  բուրգի  ներքին  կառուցվածքը,  ՇՊՀգիտական տեղեկագիր 2018, № 1, Բ պրակ, էջ 181-189, ինչպես նաև՝ Кузык Б. Н. ЯковецЮ.  В.  Цивилизация։
   прошлое  и  будущее.  М.  Институт  экономических  стратегий.  2008։
 Ընդհանարպես  քաղաքակրթությունների  տեսությունների  վերաբերյալ  մանրամասնտե՛ս Մուրադյան Յու., Քաղաքակրթությունների աշխարհագրություն, Երևան, «ՏիգրանՄեծ» հրատարակչություն, 2011։
 Արդյունքում,  այն  բարձրացել  է  համակեցության  առավելագույնաստիճանի՝ Լոկալ քաղաքակրթության մակարդակի։
 Այսպիսով,  Հայկական  պետականության  գոյության  տարածաժամանակային տրամաբանության մեջ պետք է փնտրել նաև հայկականլոկալ  քաղաքակրթության  ինքնուրույն  գոյությունը։
   Վերջինիս  կյանքիցիկլային  շարժընթացն  ու  քաղաքակրթական  արժեքների  իրացմանմակարդակը  ոչ  միայն  հանդիսացել  է  լոկալ  քաղաքակրթություններիհամապատասխանկենսա-գործունեության  անհրաժեշտբաղադրիչ,  այլև  ապահովել  է  Համաշխարհային  քաղաքակրթականտվյալ տիպի ամբողջակա-նությունը։
 սերնդիՀետևաբար,  հայ  համակեցության  պարագայում  հստակ  գործում  էլոկալ քաղաքակրթությունների ձևավորման բանաձևը՝ՀՔ = ՀՊ (ՀՏ x ՀԾ x ՀԼ x ՀԿ x ՀՄ),Ըստ  այդմ՝Հայկական  քաղաքակրթությունը  ֆունկցիաէհամակարգաստեղծ  բաղադրիչներից՝  արգումենտներից։
   Բանաձևումյուրաքանչյուր  արգումենտ  ունի  իր  հստակ  տեղը,  որի  գործառույթներըհստակ  են  նաև  իրականության  մեջ՝  տարածաժամանակային  ռեալարտահայտմամբ։
   Քանի  որ  բանաձևում  արգումենտների  արտադրյալ  էներկայացված,  ապա  նրանք  գտնվում  են  փոխկախվածության  մեջ,  որնարտահայտվում է երկակի բնույթով։
 Առաջին  փոխկախվածությունն  արտահայտվում  է  արժեքներիմեծությամբ։
   Յուրաքանչյուր  արգումենտ՝  որպես  արտադրիչ,  ունի  իրարժեքը,  հետևաբար,  որքան  բարձր  է  այդ  արժեքը,  այնքան  բարձր  էընդհանուր հանրագումարը։
  Այսինքն՝ Հայկական քաղաքակրթությունը՝որպես  արտադրյալ,  ուղղակի  կախման  մեջէ  գտնվում  իրարտադրիչների  (համակարգաստեղծ  բաղադրիչների)  արժեքից։
   Որքանբարձր  են  դրանք,  այնքան  հզոր  է  Հայկական  քաղաքակրթությունը,  ևընդհակառակը՝  նրանց  թուլությունը  (ցածր  արժեքը)  նվազեցնում  էՀայկական քաղաքակրթության ներուժը։
 Հաջորդ  փոխկախվածությունը  պարտադրում  է  արգումենտներիռեալ  գոյություն,  քանի  որ  նրանցից  յուրաքանչյուրի  բացակայությունըմիաժամանակ  փաստում  է  ընդհանուր  արտադրյալի  բացակայությունը.ցանկացած  արտադրիչ,  եթե  զրո  է,  ապա  ողջ  արտադրյալն  է  զրոդառնում։
   Հատուկ  ընդգծենք,  որ  նման  պնդումներն  իրական  ենամբողջության  մեջ,  և  գործում  են  միայն  քաղաքակրթությանպարագայում։
   Այսինքն՝  վերջինիս  բացակայության  պայմաններումհամակարգաստեղծ  բաղադրիչները(արգումենտները)  կարող  ենգոյություն  ունենալ  ինքնուրույնաբար,  նույնիսկ  մեկուսի։
   Բայց  այդդեպքում  ապահովվում  է  համակեցության  միայն  ռելիկտային  վիճակը,երբ  սեփական  քաղաքակրթության  բացակայության  ժամանակ  այն  չիասիմիլացվում մյուս քաղաքակրթությունների կողմից։
 Ինչպես ցույց է տալիս բանաձևը, համակարգաստեղծ առաջին հինգբաղադրիչներից  առանձնանում  է  պետականության  բաղադրիչը։
   Եթեառաջինները  հանդես  են  գալիս  որպես  սովորական  արգումենտներ,ապա  պետականությունն  առանձնանում  է  և  դիտվում  է  որպես  դրանքընդհանրացնող,  համընդհանուր  օրինաչափության  ենթարկող  օրենք։
 Այսինքն՝ պետականությունն ինքն է կախված է մյուս արգումենտներից՝ընդ  որում  նրանց  թե՛  առաձին-առանձին  և  թե՛  միասնականմեծությունից։
   Հետևաբար,  իրական  է  նաև  ներքոհիշյալ  բանաձևերիգոյությունը. ՀՊ = ՀՊ (ՀՏ x ՀԾ x ՀԼ x ՀԿ x ՀՄ) և միաժամանակ՝ ՀՊ = ՀՊ (ՀՏ),    ՀՊ = ՀՊ (ՀԾ),   ՀՊ = ՀՊ (ՀԼ),  ՀՊ = ՀՊ (ՀԿ),   ՀՊ = ՀՊ (ՀՄ)։
 Հայկական  պետականության  համար  նման  ընթացքը  ժամանակինպարտադիր  է  դարձնում  վերոհիշյալ  բանաձևերում  բաղադրիչներիհետևյալ  փոփոխությունը,  որ  քննարկված  ֆունկցիաների  համարգոյություն  ունեն  և  ռեալ  իրականության  մեջ  գործում  են  նրանցհակադարձ  ֆունկցիաները։
   Օրինակ՝  վերոհիշյալ  ֆունկցիաներըզուգորդվելու են ՀՏ = ՀՏ (ՀՊ), ՀԾ = ՀԾ (ՀՊ), ՀԼ = ՀԼ (ՀՊ), ՀԿ = ՀԿ (ՀՊ), ՀՄ = ՀՄ(ՀՊ)-ի  հետ։
   Այսինքն՝  հայկական  պետականությանյուրաքանչյուրֆունկցիա  զարգացման  որոշակի  մակարդակում  ինքն  է  դառնումկարևոր հենադաշտ իր արգումենտների զարգացման համար։
 գործումՆույն  տրամաբանությունըէ  Քաղաքակրթությանպարագայում,  բայց  միայն  պետականության  բաղադրիչի  կտրվածքով։
 Քանի որ, ինչպես նախորդիվ նշել ենք, պետականությունն է թույլ տալիսհամակարգաստեղծևբարձրացնել քաղաքակրթության մակարդակի։
  Այսպիսով, կիրառելի եննաև հետևյալ բանաձևերը. ինստիտուցիոնալիզացնելբաղադրիչներըՀՔ  =  ՀՔ  (ՀՊ)  -  երբ  հայկական  քաղաքակրթությունն  ուղղակիկախման  մեջ  է  պետականության  հզորությունից։
   Միաժամանակգործում  է  նաև՝  ՀՊ  =  ՀՊ(ՀՔ)  բանաձևը,  որտեղ  Հայկականքաղաքակրթությունըբաղադրիչիհենադաշտ(արգումենտի) զարգացման համար։
 դառնումիրէԸնդհանրացնելովկարողհամակեցության  պարագայումենք  արձանագրել,հստակկիրառելիորէհայլոկալքաղաքակրթությունների  ձևավորման  բանաձևը,  որն  ապացուցում  էհայկական  լոկալ  քաղաքակրթության  գոյությունը  (գոյությանհնարավորությունը)։
 էնվազեցնումբացակայությունԱնհատի ինքնակատեգորիզացիան Հայկական քաղաքակրթությանհետ  հնարավոր  է  միայն  բոլոր  բաղադրիչների  միաժամանակյանույնականացման դեպքում։
  Հակառակ պարագայում նույնականացումըտեղի է ունենում ավելի ցածր մակարդակներում՝ ազգի, ժողովրդի, ցեղի,տոհմի,  ընտանիքի  մակարդակներում։
   Այսինքն՝յուրաքանչյուրբաղադրիչինույնականացմանմակարդակը։
   Ընդ  որում՝  մեր  պնդմամբ  դա  արտահայտվում  է  հստակենթակարգությամբ՝ տարածքայինից մինչև պետական։
  Իհարկե, այսօր ևպատմության  ընթացքում  ոչ  հազվադեպ,  առկա  են  դեպքեր,  երբանհատները, խմբերը նույնականացվել են ավելի բարձր մակարդակում՝չունենալով  նվազագույն  համապատասխան  ենթակարգերը։
   Օրինակ՝առանց  տարածքի,  լեզվի,  հավատքի  միասնականացման  կրել  հայմշակույթ,կամնմանատիպ այլ դրսևորումներ։
  Սակայն ժամանակը հստակ ապացուցելէ  (այսօր  էլ  ապացուցում  է),  որ  դա  ոչ  միայն  ժամանակավոր  բնույթ  էկրում  (առավելագույնը  մեկ-երկու  սերունդ),  այլև  խոչընդոտում  է(խոչընդոտել  է)  քաղաքակրթական  միասնականացմանը։
   Հետևաբար,Հայկական  քաղաքակրթության  ապագա  շարժընթացում  պետք  էբացառել նմանատիպ խնդիրների գոյությունը՝ ապահովելու համար այդշարժընթացի հնարավորությունը։
 ինքնակատեգորիզացվել  ազգիմակարդակումԱյպիսով,մակարդակումհենց  այսընտանիք,հավատք-կրոն,հայ  անհատի  արժեքայինծագումնաբանություն-գենետիկա,նույնականացմանհամակարգն արտահայտվում է հետևյալների ամբողջությամբ՝ տարածքհայրենիք,լեզումշակույթ,  պետություն։
 լեզվամտածողություն,Քաղաքակրթականբաղադրիչներիամբողջությամբ է հայ անհատը նույնականացվում։
  Դրանցից որևէ մեկիբացակայությունը թույլ չի տալիս հայ անհատին լիարժեքորեն իրացվել։
 Հետևաբար,  հայկական  պետականությունը  պետք  է  ապահովի  այդբաղադրիչների  առանձին-առանձին  և  համաժամանակյա  գոյությունը,որն  իր  հերթին  կապահովի  և՛  հայ  անհատի  լիարժեքությունը,  և՛Հայկականուլիարժեքությունը։

Հոդվածում  արդյունքները՝  քաղաքակրթությունների  ձևավորման  կիրառման  հնարավորություններն  Հայկական  քաղաքակրթության  պարագայում։
   Վերջինիս  համար  հիմք  է  ընդունվել  մեր  կողմից  նախորդիվ  առաջարկած  «Քաղաքակրթությունների  աշխարհագրության»  նոր  տեսության  մոտեցումները։
   Հետազոտության  արդյունքների  ստացման  համար  կիրառվել  են  համագիտական  մեթոդներ,  որոնց  անհրաժեշտությունը  բխում  է  «Քաղաքակրթություն»  կատեգորիայի համագիտական բովանդակությունից։
    նախորդիվ  բացահայտած  Հայկական  քաղաքակրթության  համակարգաստեղծ  բաղադրիչները,  որոնք  անհրաժեշտ  են  համակեցությունը  լոկալ  քաղաքակրթական  մակարդակի  հասնելու  համար,  ներկայացվել  են  մեկ  տեսական  հարթության մեջ՝ որպես ընդհանուր աշխարհագրական հիմք։
    Եզրակացությունների  գործնական  կիրառումը  հնարավորություն  կտա  ապահովել  կենսամիջավայրը,  որն  անհրաժեշտ  համակեցության ներուժը լիարժեք իրացնելու համար։
