Քաղաքաշինության դերը անշարժ գույքի շուկայի զարգացման հեռանկարում Հայաստանում անշարժ գույքի շուկան բավականին անկայուն է: Այն ժամանակ առ ժամանակ փոխվում է ՝ կախված մի շարք արտաքին և ներքին գործոններից:   Այն միշտ ակտիվ է, ինչը աշխարհաքաղաքական իրավիճակի կարևոր ցուցանիշ է: Վերլուծելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական ​​կոմիտեի և ՀՀ ազգային վիճակագրության կոմիտեի ներկայացրած 2014-2018 թվականների տվյալները `մենք ստացել ենք մի շարք հետաքրքիր արդյունքներ:  Հայաստանի Հանրապետությունում իրականացված գործարքները վերլուծվելու են ըստ Երևանի, քաղաքների, գյուղական բնակավայրերի, որոնց արդյունքները ներկայացված են Նկար 1-ում: ՀՀ տոտալ ԵրեւանՄարզական գյուղական բնակավայրեր Գծապատկեր 1. Հայաստանի Հանրապետությունում գործարքների քանակը 2018 թվականին Նկար 1-ում ներկայացված են 2018 թվականին Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցված անշարժ գույքի գործարքների քանակական բնութագրերը:   2018-ին հանրապետությունում իրականացվել է 162 459 գործարք, որից 38,6% -ը ՝ գյուղական վայրերում, Երևանում ՝ ընդհանուր գործարքների 36% -ը, իսկ քաղաքային բնակավայրերում ՝ 25,3% -ը: 2017 և 2018 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունում իրականացված գործարքները վերլուծվել են ըստ մարզերի, ըստ առանձին գործարքների տեսակների, ըստ առանձին գույքի տեսակների:  Ստացվել է հետևյալ պատկերը (գծապատկերներ 2, 3 և 4): 2017 թ Գծապատկեր 2. Հայաստանի Հանրապետությունում 2018 թվականին իրականացված գործարքների քանակական համեմատությունը 2017-ի համեմատ ՝ ըստ Հանրապետությունում գրանցված գործարքների և (ըստ գործարքի տեսակի) 2017-ի և 2018-ի առանձին գործարքների: Համեմատական ​​վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ 2017-ի համեմատ ՝ բոլոր տեսակները գործարքների 2018 թ. (բացառությամբ առաջնային գրանցման) ունեն աճման միտում:   2018-ին ՀՀ-ում գրանցված գործարքների քանակը 2017-ի համեմատ աճել է 13,3% -ով, Երևան քաղաքում `6,7% -ով, մարզերի քաղաքային-բնակավայրերում` 17% -ով, իսկ գյուղական վայրերում ` 17,7% -ով: Ի տարբերություն այլ գծապատկերների, Գծապատկեր 3-ը ցույց է տալիս 2017 և 2018 թվականները: Հայաստանի Հանրապետությունում տարվա ընթացքում կատարված գործարքների քանակական համեմատություն ըստ Երևան քաղաքի մարզերի:   Նկար 3-ից երեւում է, որ ինչպես 2017-ին, այնպես էլ 2018-ին Հանրապետությունում գրանցված գործարքների անհամեմատ մեծ քանակը նկատվել է Երեւան քաղաքում:  Yer- ը և n- ը հետևում են Կոտայքի մարզերին, այնուհետև Արարատում `Արմավիրում:   Մարզերի նման հաջորդականությունը պայմանավորված է Երեւան քաղաքի առկայությամբ:   Գրանցված գործարքների ամենացածր թիվը դիտվում է Վայոց Ձորի մարզում: 2018 թ 2017 թ Գծապատկեր 3. Հայաստանի Հանրապետությունում 2018 թվականին իրականացված ընդհանուր գործարքների քանակական համեմատությունը 2017-ի համեմատ ՝ ըստ ՀՀ մարզերի «Երջան քաղաքի»: Համեմատական ​​վերլուծություն է կատարվել Երևանի քաղաքային և գյուղական բնակավայրերում `ըստ գույքի տեսակների (Նկար 4): Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր քաղաքային բնակավայրեր Գյուղական բնակավայրեր Գծապատկեր 4. Հայաստանի Հանրապետությունում գործարքների քանակական բաշխումը 2018 թվականին ըստ գույքի տեսակների Նկար 4-ը ցույց է տալիս, որ 2018 թվականին Հայաստանի Հանրապետությունում ամենապահանջված գույքի տեսակը հողն է:   Ընդհանուր առմամբ, երկրում հողերի ձեռքբերման գործարքների շուրջ 64.5% -ն իրականացվել է ՀՀ գյուղական բնակավայրերում, Երևանում `4.4% -ը` հողի նկատմամբ, ինչը պայմանավորված է քաղաքաշինության գործընթացի բարձր տեմպերով: Երեւան Պահանջարկի տեսանկյունից բնակարանային շուկան երկրորդ տեղում է:   Բնակարանների հետ գործարքների շուրջ 60% -ը կատարվել է Երևանում:   Ավելի քիչ գործարքներ են իրականացվել արդյունաբերական շենքերի համար `2,5% [6]:  Այս աշխատանքում մշակվել և վերլուծվել են 2014-2018 թվականների տվյալները, որի արդյունքում ստացվել է հետևյալ պատկերը (Նկար 5): 2015 թ 2016 թ 2017 թ 2018 թ ՀՀ: Այո՛ Գծային (Երևան) Գծապատկեր 5. 2014-2018 թվականների ընթացքում հանրապետության ընդհանուր գործարքների բաշխումը 2014-2018 թվականների ընթացքում հանրապետությունում անշարժ գույքի շուկան բավականին անկայուն վիճակում էր:   2014 2015 և 2016 թվականների համեմատ անշարժ գույքի շուկայում գործարքների քանակը նվազել է:  2017-ին անշարժ գույքի շուկայում գրանցված գործարքների թվի կտրուկ աճ է նկատվել:   Ձեռքբերումները, որոնք պահպանվում են, անընդհատ աճել են 2018-ին: Ընթացքի մեջ է: Երկրում անշարժ գույքի շուկայում գործարքների քանակը 2018-ին 2014-ի համեմատ 2014-ի համեմատ Նախորդ տարվա համեմատությամբ այն աճել է շուրջ 14% -ով, իսկ Երեւանում `21,8% -ով: Ըստ Pearson- ի, փոխկապակցման գործակիցը կազմել է մոտ 82%, իսկ որոշման գործակիցը `R2 = 0.6798:  Վերլուծելով Գծապատկեր 5-ը ՝ կարող ենք ասել, որ Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան 2018-ին ավելի ակտիվ վիճակում էր: Համաշխարհային ուրբանիզացումը անշարժ գույքի ներդրողների և մենեջերների համար բազմաթիվ հնարավորություններ և մարտահրավերներ է ներկայացնում:   Տեխնոլոգիայի, ժողովրդագրական և սպառողի վարքագծի առաջընթացը էապես կփոխի անշարժ գույքի նկատմամբ պահանջարկը:   Ուրբանիզացումը նույն կերպ չի ազդում անշարժ գույքի բոլոր տեսակների վրա: Ազդեցությունն առավել ուժեղ կլինի բնակարանային շուկայի հատվածում, որտեղ բնակչության թիվը և կառուցվածքը կարող են հանգեցնել պահանջարկի զգալի փոփոխությունների [2, 3]: Վերլուծելով 2011-2018թթ. ՀՀ մշտական ​​բնակչության բաշխման դինամիկան, համաձայն ՀՀ վիճակագրական ծառայության պաշտոնական կայքում հրապարակված տվյալների, մենք ստացել ենք հետևյալ պատկերը (Նկար 6 և 7): 2011 2: 2012 թվական: 2013 թ 2014 թ 2015 թ 2016 թ 2017 թ 2018 թ Հայաստանի Հանրապետություն գ Այո՛ ՀՀ մարզեր Գծապատկեր 6. ՀՀ մշտական ​​բնակչության դինամիկան 2011-2018թթ. 2011 թվականը 2018-ի համեմատ `ՀՀ ընդհանուր բնակչությունը նվազել է շուրջ 1.5% -ով:   Մարզերում բնակչության բացասական դինամիկան ավելի ցայտուն է, ինչը պայմանավորված է ոչ միայն արտաքին, այլև ներքին միգրացիայով:   Այդ տարիներին ՀՀ մարզային բնակավայրերի բնակչությունը նվազել է 4,25% -ով:   Փոխարենը, Երևանի մշտական ​​բնակչության տեսակարար կշիռը միտված է աճելու ամբողջ ժամանակահատվածում:   Դա ապացուցում է, որ Հայաստանի Հանրապետության բնակչությունը գնալով կենտրոնանում է մայրաքաղաքում:   2011 թվականը 2018-ի համեմատությամբ Երեւանի բնակչությունն աճել է 1.6% -ով: ՀՀ ընդհանուր բնակչության թվաքանակի նվազումը չէր կարող իր ազդեցությունը չունենալ քաղաքային բնակչության վրա:  ՀՀ քաղաքային բնակչության թիվը 2018-ին 2011-ին 1% -ով նվազել է 2011-ին: համեմատ.   Հայաստանի Հանրապետության քաղաքներում (առանց Երևանի) բնակչությունը նվազել է շուրջ 3.8% -ով [5]: Քաղաքաշինության կայում անշարժ գույքի շուկայում գրանցված գործարքների ազդեցությունը (գծապատկերներ 7 և 8): արտահայտել Հայաստանի Հանրապետության անշարժ գույքի նկատմամբ ընդհանուր գործարքները գ Այո՛ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքներ Գծային (Երևան) Գծապատկեր 7. Անշարժ գույքի գործարքներ քների Երևանի և Հայաստանի Հանրապետության քաղաքների բնակչության համեմատական ​​բնութագիրը 2011-2018թթ. ՀՀ քաղաքային բնակչության շրջանում Հայաստանում անշարժ գույքի ընդհանուր գործարքներ Գծապատկեր 8. Անշարժ գույքի գործարքների համեմատական ​​բնութագիրը և ՀՀ քաղաքային բնակչության համեմատությունը 2011-2018թթ. 7-ից 8 գլուխներ Ակնհայտ է, որ ՀՀ-ում գրանցված անշարժ գույքի գործարքների քանակը աճում է բնակչություն   Հատկանշական է, որ ՀՀ քաղաքներում նվազում է քաղաքային բնակչության թիվը, իսկ Երեւանում աճում է, որի արդյունքում ավելի շատ գործարքներ են գրանցվում Երեւանում:   Անշարժ գույքի հետ գրանցված գործարքների քանակի աճը կատարվում է Երեւանի հաշվին: Կանխատեսվում է, որ 2019-2020 թվականներին տեղի կունենա նաև բնակչության թվաքանակի նվազում (ազգի ծերացման և միգրացիայի պատճառով) և անշարժ գույքում գրանցված գործարքների թվի աճ:   Միգրանտները, դուրս գալով Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից, հիմնականում վաճառում կամ վարձակալում են իրենց ունեցվածքը:   Գործարքների այս երկու տեսակները հաճախակի են լինում Երևան քաղաքում [5, 6]: Այսպիսով, կարելի է ասել, որ ՀՀ անշարժ գույքի շուկայում տեղի ունեցող զարգացումները պայմանավորված են երկրի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակով, կախված են հետևյալ գործոններից. O տնտեսական աճ, մակրոտնտեսական կայունություն, o եկամուտների աճ, o քաղաքական իրավիճակի կայունացում: o իրականացվող քաղաքաշինական-ներդրումային ծրագրեր, o հիպոթեկային շուկայի զարգացում: ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ [1] Հովհաննիսյան Վ., «Տվյալների մշակման մաթեմատիկական հիմքերը. Անշարժ գույքի գնահատում և անշարժ գույքի շուկայի վերլուծություն», Ուսումնական ձեռնարկ - Երևան, ՌԿԿ հրատարակչություն, 2009, 76 էջ: [2] Մանասյան Մ., «ՀՀ վերաբնակեցման համակարգ», Երեւան, 2005, 397 էջ: [3] Մանասյան Մ., «Բնակչության աշխարհագրություն», Երեւան, 2011, 296 էջ: [4] Ասաուլ Ա., Իվանով Ս., Ստարովոյատով Մ., Անշարժ գույքի տնտեսագիտություն:   դասագիրք վուզովի համար: - 3-րդ հրատ., Շտկված է:  ANO «IPSV», 2009, էջ. 304. [5] ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության պաշտոնական կայք ՝ URL:  www.armstat.am (Հղումը կատարվել է 05.11.18): [6] URL:  http: //www.cadastre.am (Հղումը ՝ 05.11.18 թ.): [7] URL:  http: //www.minurban.am Հղումը կատարվել է 05.11.18): Ստեփանյան InesaURBANIZATION անշարժ գույքի շուկայի զարգացման դերը Հիմնաբառեր. Անշարժ գույքի շուկա, քաղաքացիական իրավունքի գործարքներ, քաղաքաշինություն, բնակչություն, համեմատական ​​նկարագրություն: ։

Ուսումնասիրվել  է  ՀՀ  և  Երևան  քաղաքիուրբանիզացիայի  մակարդակիազդեցությունը  անշարժ  գույքի  շուկայում  իրականացված  քաղաքաիրավականգործարքների  վրա։
   Վերլուծվել  է  ՀՀ  անշարժ  գույքի  շուկայում  իրականացվող  քաղաքացիաիրավական գործարքների և ուրբանիզացիայի միջև կապը։
   Վերլուծության  արդյունքները  ամփոփելով`  կարելի  է  ասել,  որ  ՀՀ  բնակչության  թվաքանակը  նվազում  է,  բայց  ավելանում  է  անշարժ  գույքի  նկատմամբ  իրականացվողգործարքների  քանակը։
   Հատկանշական  է,  որ  ՀՀ  քաղաքներում  նվազում  է  քաղաքային  բնակչության  թիվը,  իսկ  Երևանում՝  ավելանում  է,  որն  էլ  պատճառ  է  հանդիսանում  Երևան  քաղաքում  մեծ  թվով  գործարքների  գրանցմանը։
   Հետևաբար,  անշարժ գույքի շուկայի քաղաքացիաիրավական գործարքների քանակի ավելացումը  կատարվում է ի հաշիվ Երևանի։
