ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇԻ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆՆԵՐԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆԸ PR ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱԺամանակակից աշխարհում տնտեսության և բիզնեսի առաջխաղացումնառանց  գովազդի  և  լավ  մշակված  PR  ռազմավարության  անհնար  է  պատկերացնել, այլապես տեսականու բազմազանության մեջ մարդիկ պարզապես չենկողմնորոշվի։
   Հնարավորինս  շատ  հաճախորդներ  ունենալու  համար  կազմակերպությունները պատրաստ են դիմել ցանկացած քայլի, ներդնել մեծ գումարներ  PR  քաղաքականության  համար,  փոխել  իմիջը,  նույնիսկ  իրականացնելռեբրենդինգ, և այս ամենը՝ պոտենցիալ հաճախորդ գրավելու համար։
 Ցանկացած բրենդի իմիջի կառուցումը սկսվում է կազմակերպության անվան ընտրությունից, որը շատ կարևոր և պատասխանատու աշխատանք է։
  Ընտրված  անվանումը  կարող  է  լինել  ոչ  հաջող,  ինչն  էլ  իր  բացասական  ազդեցությունը  կունենա  ամբողջ  իմիջի  վրա։
   Կարծիք  կա,  որ  անվանումը  պետք  էկապված  լինի  կազմակերպության  արտաքին  իմիջի  հետ,  բայց  դա  այնքան  էլայդպես  չէ,  քանի  որ  հաջող  անվանումը  բարձրացնում  է  կազմակերպությանդասականությունը1։
 Շատ  կազմակերպությունների,  ֆիրմաների,  ապրանքների  համար  ռեբրենդինգը  համարվում  է  զարգանալու  լավագույն  ճանապարհը։
   Բրենդի  բաղկացուցիչ  և  անբաժանելի  տարրերն  են  լոգոտիպը,  անվանումը,  ձևավորումը,սիմվոլները։
  Սրանք բրենդի մեջ ունեն որոշիչ դեր։
  Այս բոլոր տարրերը պետք էմանրամասն  մտածված  լինեն  և  համապատասխանեն  կազմակերպության,ծառայության նպատակին։
  Աշխատանքը համարվում է հաջողված, երբ ստեղծվում է անհատական բրենդը, որը չունի նմանը շրջապատում, ընդունակ է զարմացնել,  գրավել,  ուրախացնել։
   Բրենդ  ստեղծող  գործակալությունները  ստեղծում են բրենդը, իսկ հետագա բրենդի պահպանումը համարվում է կազմակերպության գործը, որտեղ իր ուրույն ու կարևորագույն դերն ունի PR-ը։
 2 Տեսակետ կա, որ ավելի լավ է սովորեցնել հասարակական կարծիք, քանազդել դրա վրա։
  Սակայն ողջամտորեն կազմված PR ծրագրերն ունակ են որոշակի ձևով փոխելու հասարակական կարծիքը։
 Տվյալ  աշխատանքի  նպատակն  է  ուսումնասիրել  ՀՀ-ում  արդյունավետգործող կապի օպերատորների (ՎիվաՍելլ ՄՏՍ և Բիլայն) խորհրդանիշերի հոգեբանական ներգործության և PR ռազմավարությունների միջև եղած կապը։
 Վարկածն  է՝  ենթադրվում  է,  որ  կազմակերպությունների  խորհրդանիշերումգույների և բառերի ճիշտ համադրությունը կբարձրացնի PR-ի արդյունավետությունը։
 Ամեն օր մենք հանդիպում են բազմաթիվ միանման ապրանքների և ֆիզիկապես  անկարող  ենք  համեմատել  այդ  ամենի  բաղադրությունն  ու  գործառույթները։
  Այս իրավիճակում բրենդը ուղղակի «փրկարար օղակ» է, քանի որյուրաքանչյուր  ապրանքի  վրա  առկա  է  պարզ,  հասարակ  և  աշխարհիկ  մարդուն հասկանալի պիտակ։
  Սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ բրենդը միևնույն տեղում երկար դոփելչի կարող, և ժամանակի ընթացքում առաջ է գալիս նաև ռեբրենդինգի խնդիրը։
   Բրենդի  արմատական  փոփոխությունները  հավասար  են  նոր  բրենդի  կառուցմանը։
  Խորը ռեբրենդինգի դեպքում նոր բրենդը հնարավոր է կապված լինի հնի հետ միայն մեկ կամ մի քանի ատրիբուտներով, օրինակ` անվամբ կամլոգոտիպով։
  Սակայն այդպիսի փոփոխությունները ռիսկային են։
  Կազմակերպության  իմիջը,  ինչ  խոսք,  սերտորեն  փոխկապակցված  էկազմակերպության  ղեկավարության  հետ։
   Ներկայումս  աշխարհում  կան  շատկազմակերպություններ,  որոնց  ղեկավարների  իմիջը  ոչ  միայն  կազմակերպության  իմիջի  կարևոր  մասն  է,  այլև  միլիոնավոր  դոլարներով  ավելացնում  էկազմակերպության արժեքը։
 Հասարակական գիտակցությունում կան մշակույթին բնորոշ արքետիպերև  կարծրատիպեր։
   Օրինակ՝  հեռահաղորդակցության  ոլորտում  բոլոր  բջջայինօպերատորներն  էլ  բախվում  են  բջջային  կապին  վերաբերող  այնպիսի  արքետիպերի ու կարծրատիպերի, ինչպիսիք են բջջային կապի վտանգավոր լինելըկամ վախը, որ խոսակցությունները լսվում են հատուկ ծառայությունների կողմից։
   Նման  արքետիպերի  ու  կարծրատիպերի  դեմ,  իհարկե,  ռացիոնալ  միջոցներով գրեթե անհնար է պայքարել։
  Նույնը վերաբերում է նաև կոնկրետ կազմակերպությանը  առնչվող  կոնկրետ  արքետիպերին  ու  կարծրատիպերին։
 Որպես  ասվածի  օրինակ`  կարելի  է  բերել  «ԱրմենՏելի»  վերաբերյալ  առկակարծրատիպերը  մեր  հասարակությունում։
   Ճիշտ  է,  «Բիլայնի»`  Հայաստանմուտք  գործելուց  հետո  այն  հանդես  է  գալիս  «Բիլայն»  ապրանքանիշով,  սակայն  հասարակական  գիտակցության  մեջ  «Բիլայնը»  դեռևս  ասոցացվում  է«ԱրմենՏելի» հետ, և, բնականաբար, գործում են վերջինիս մատուցած ծառայությունների  վերաբերյալ  նույն  կարծրատիպերը։
   Ճիշտ  է,  «Բիլայն»  բրենդըայնքան ազդեցիկ է, որ չի կարող էմոցիոնալ մակարդակում ազդեցություն չունենալ։
  Սակայն հաշվի առնելով մեր հասարակության առանձնահատկությունները՝ կարծում ենք, որ ավելի ճիշտ կլինի, որ «Բիլայնը» յուրահատուկ ռազմավարություն մշակի` «ԱրմենՏելի» իմիջի հետ կապված բացասական ընկալումներից վերջնականապես ձերբազատվելու համար։
  Այս դեպքում արդեն առաջ էգալիս  ենթագիտակցական  մակարդակում  աշխատելու  անհրաժեշտությունը,երբ շեշտը դրվում է ոչ թե ռացիոնալի, այլ էմոցիոնալի վրա։
  Այստեղ կարող ենօգտագործվել տարբեր PR տեխնոլոգիաներ, այդ թվում՝ ռեբրենդինգը։
 Մեր գիտական  խնդիրները  լուծելու համար  օգտվել ենք հետևյալ  մեթոդներից ու մեթոդիկաներից։
  Կիրառել ենք հոգեբանական թեստեր, հարցաթերթև գործունեության վերլուծության մեթոդներ. •  Իզարդի «Հույզերի կապը գունային ճանաչողության հետ» թեստ։
  Նպատակն է բացահայտել հետազոտվողների մոտ գունային ընկալումը և դրանցիցառաջացող հուզական (էմոցիոնալ) ազդեցությունները։
  Թեստը կազմված է աղյուսակից,  որը  ներառում  է  8  գույն`  ըստ  Լյուշերի  աղյուսակի  (կապույտ,  կանաչ, կարմիր, դեղին, մանուշակագույն, սպիտակ (հեղինակի առաջարկած մոխրագույնը փոխել ենք սպիտակով), սև, մոխրագույն) և 9 հույզեր` ըստ Իզարդի(հետաքրքրություն,  ուրախություն,  զարմանք,  տխրություն,  բարկություն,  հակակրանք, խիղճ, վախ, հոգնածություն)։
 •  Հարցաթերթի  մեթոդ,  որը  մշակվել  է  մեր  կողմից  և  պարունակում  էտասը  հարց։
   Առաջարկված  հարցաթերթը  ներառում  է  հետազոտվողների  սեռային  տվյալները,  «ՎիվաՍելլ  ՄՏՍ»  և  «Բիլայն»  կապի  օպերատորների  PRռազմավարության հոգեբանական ներազդման ուժգնությունը չափող տարբերհարցեր (հարցաթերթի օրինակը ներկայացված է հավելված 1-ում)։
  Նպատակնէ  բացահայտել  հետազոտվողների  մոտ  առաջացող  զուգորդումները՝  կազմակերպությունների  խորհրդանիշերի  հետ  կապված,  ինչպես  նաև  PR-ի  ներազդման ուժգնությունը։
 •  Հոգեբանական վերլուծության ենք ենթարկել նաև «ՎիվաՍելլ ՄՏՍ» և«Բիլայն»  կապի  օպերատորների  գործունեության,  մասնավորապես  PR  ռազմավարությունները`  նպատակ  ունենալով  բացահայտել  վերջիններիս  PR-ումհոգեբանական գիտելիքի ներդրումը։
 Նախևառաջ՝ հարկ է նշել, որ մեր հետազոտած երկու կազմակերպություններն էլ ունեն 100 % ճանաչելիություն, ինչը վկայում է այն մասին, որ բրենդները՝  որպես  այդպիսիք,  հաջողված  են։
   Այժմ  անդրադառնանք  կոնկրետ  վերլուծությանն  ու  դրանից  ստացված  արդյունքներին։
   Հետազոտության  վերլուծությունը  հիմնված  է  հասարակության  կարծիքների  վրա,  որտեղ  աշխատել  ենք100 արական և իգական սեռերի 20-60 տարեկան մարդկանց հետ։
  Միևնույնմարդկանց  հետ  անց  ենք  կացրել  երկու  թեստերն  էլ,  որոնց  համեմատականվերլուծությունը  կներկայացվի  հետազոտության  շրջանակներում  տոկոսայինհարաբերությամբ։
 Անդրադառնալով  «ՎիվաՍելլ  ՄՏՍ»-ի  խորհրդանիշին  (լոգոյին)՝  առաջինհերթին  հարկ  է  առանձնացնել  վերջինիս  գունային  առանձնահատկությունները։
  Այն կարմիր և սպիտակ գույների ուրույն համադրություն է։
  Ինչպես արդեննշվել է տեսական մասում, կարմիրն ամենաուժեղ ներազդող գույներից է, որըշատ  դժվար  է  չնկատել  և  անտարբերության մատնել։
   Կազմակերպության  PRմասնագետները բավականին երկար են աշխատել խորհրդանիշի ընտրությանվրա և հանգել են այն արդյունքին, ինչի ականատեսն այսօր մեր հասարակությունն է։
  «ՎիվաՍելլ ՄՏՍ»-ն այսօր ամենահզոր բջջային կապի օպերատորն է,ինչը նրանց ճիշտ աշխատանքի և գրագետ PR ռազմավարության արդյունք է։
 Չշրջանցելով  գունային  ընտրությունը՝  հարկ  է  նշել,  որ  կազմակերպությանռազմավարություն մշակողները որոշել են կանգ առնել սպիտակի հետ կարմիրի համադրության վրա, ինչը ամենաազդեցիկ գունային համադրություններիցմեկն  է,  տվյալ  դեպքում`  տեսողականորեն  մի  փոքր  խորություն  է  հաղորդումխորհրդանիշին, տալիս պարզության զգացում։
  Կարմիր գույնից առաջած հույզերը կանանց և տղամարդկանց մոտ տարբեր են։
  Եթե կանանց դեպքում կարմիր  գույնից  առաջանում  է  բարկություն  16  %-ի  մոտ,  ապա  տղամարդկանցմոտ  բարկության  հույզը  գտնվում  է  ավելի  ցածր  ցուցանիշի  ներքո։
   Պարզ  էդառնում, որ տվյալ գույնի չարաշահումը կարող է առաջացնել ագրեսիա, հատկապես  կանանց  մոտ։
   Ուրախություն  կանանց  առաջանում  է  18  %  մոտ,  իսկտղամարդկանց  դեպքում`  6  %,  ինչը  փաստում  է,  որ  ամեն  դեպքում  կարմիրըցանկալի  է  երկուսի  համար  էլ։
   Հետաքրքրություն  կարմիր  գույնի  նկատմամբունեն կանանց 10 %-ը, տղամարդկանց` 26 %-ը, այսինքն` նշված գույնը ունակէ  առաջացնելու  մարդու  մոտ  ուժգին  ցանկություն՝  կատարելու  այս  կամ  այնարարքը։
   Հակակրանք  կարմիրի  նկատմամբ  զգում  են  4  %  կին  և  6  %  տղամարդ,  ինչը նշանակում  է,  որ  տվյալ ապրանքանիշի  հանդեպ  վանում առաջանում է քչերի մոտ։
  Իսկ ահա վախը եթե կանանց դեպքում հանդիպում է 1 %-իմոտ, տղամարդկանց մոտ այն իսպառ բացակայում է (0%)։
 Սպիտակ  գույնի  հանդեպ  հույզերը  հետազոտվողների  կողմից  առավելմեղմ են, քան կարմիրի դեպքում։
  Այս պարագայում կանանց և տղամարդկանցմոտ  առաջացող  հույզերը  գրեթե  հավասար  են։
   Կանանցից  18  %-ի  մոտ  սպիտակն  առաջացնում  է  ուրախության  զգացում,  ինչը  գրեթե  հավասար  է  տղամարդկանց ցուցանիշին (20 %)։
  Հետաքրքրություն առաջանում է կանանցից 22%-ի  և  տղամարդկանց  16  %-ի  մոտ,  խիղճ`  կանանց  6  %-ի  և  տղամարդկանց10  %-ի  մոտ,  զարմանք`  կանանց  4  %-ի  և  տղամարդկանց  2  %-ի,  ոչ  մի  կնոջմոտ սպիտակը բարկություն չի առաջացնում (0 %),  իսկ  տղամարդկանց դեպքում 2 %-ի մոտ է նկատելի բարկություն։
  Ինչպես երևում է, սպիտակն իր մեջգրեթե ոչ մի բացասական հույզ չի կրում, ինչը ենթադրում է այն մասին, որ այսգույնի կիրառությունը PR ռազմավարությունում կարող է հանգեցնել դրականարդյունքի,  սակայն  խորհուրդ  է  տրվում  այն  կիրառել  երկրորդ  գույնի  համադրությամբ,  որպեսզի  այն՝  որպես  դրական  և  կատարյալ  մաքուր  գույն,մարդկանց մոտ չառաջացնի դատարկության զգացողություն։
  Գույնի կիրառությունն  օգտագործվում  է  նաև  աշխատակիցների  հագուստ  ընտրության  հարցում, որտեղ ևս գերակշռում է սպիտակը։
 Անդրադառնալով  «Բիլայնի»  խորհրդանիշի  գունային  առանձնահատկություններին՝ հարկ է նշել, որ այս դեպքում գործում է գույների սև-դեղին զոլավոր համադրությունը, որտեղ սևն ավելի դասական օրինակի արտահայտում է,իսկ դեղինը  հաստատվելու պահանջմունք է, իսկ ահա դեղինը սևի  վրա պայծառացնում է պատկերն ու դարձնում այն ուշադրություն գրավող։
 Կանանց  և  տղամարդկանց  մոտ  դեղինից  առաջացող  հույզերը  տարբերեն։
  Կանանց 16 %-ի և տղամարդկանց 20 %-ի մոտ այն առաջացնում է ուրախություն, ինչը փաստում է այն մասին, որ այն դրական գույն է։
  Բարկություն էառաջացնում կանանց 12 %-ի և տղամարդկանց 8 %-ի մոտ, ուստի այն չարաշահել  չի  կարելի։
   Զարմանք  առաջացնելու  պարագայում  տվյալներն  էականորեն  տարբերվում  են  միմյանցից,  քանի  որ,  եթե  կանանց  ընդամենը  6  %-ն  դանշում,  ապա  տղամարդկանց  մոտ այն  կազմում  է 18 %-ը։
   Այստեղ  ակնհայտ  էդառնում,  որ  այս  գույնն  օժտված  է  մարդկանց  մոտ  հետաքրքրություն  առաջացնելու  կարողությամբ։
   Դեղինից  հոգնում  են  կանանց  6  %-ը  և  տղամարդկանց 4 %-ը. այստեղ նույնպես տվյալները գրեթե հավասար են։
  Իսկ ահա հակակրանքի  դեպքում  տղամարդիկ  ձեռնպահ  են  (0  %)՝  ի  տարբերություն  կանանց  4  %-ի։
   Հետազոտության  արդյունքներից  պարզ  է  դառնում,  որ  դեղինգույնն օժտված է իր վրա արագ ուշադրություն հրավիրելու առանձնահատկությամբ։
   Այս  գույնի  կիրառումը  կարելի  է  հաջող  համարել,  սակայն  առանց  չարաշահելու։
   Դեղինի  գերադասումը  վկայում  է  մեծ  երջանկության  սպասմանկամ հույսի, նորի, բայց դեռ չձևավորվածի ձգտման մասին։
  Դեղինի մերժումընշանակում է հիասթափություն, հույսերի անկատարելիության զգացողություն,հետագա կորուստներից և հիասթափություններից պաշտպանվելու փորձ։
 Հաջորդ երանգը, որն օգտագործված է «Բիլայնի» խորհրդանիշում, սևն է,որի  արդյունքները  կանանց  և  տղամարդկանց  մոտ  խիստ  հակասական  են։
 Այսպես, եթե կանանց 22 %-ի մոտ այն առաջացնում է վախ, ապա տղամարդկանց  միայն  10  %-ն  է  արձագանքում  միևնույն  հույզին։
   Թերևս  սրա  բացատրությունը կարելի է համարել այն, որ իգական սեռն առավել զգացմունքային է՝ի տարբերություն արականի։
  Սև գույնը տխրություն է առաջացնում 14 % կանանց և 4 % տղամարդկանց մոտ, ինչը ևս հակասական ցուցանիշ ենք համարում. այստեղ նույնպես պատճառը կարելի է սահմանել կանանց զգացմունքայնությունը։
   Եթե  կանանց  միայն  3  %-ի  մոտ  է  այն  առաջ  բերում  հետաքրքրության հույզ, ապա տղամարդկանց 9 %-ի մոտ այն առաջանում է, ինչը, կարելի էասել,  արդյունավետորեն  կգործի  PR  ռազմավարություն  մշակելիս։
   Սևը  հոգնեցնում  է  6  %  կանանց  և  10  %  տղամարդկանց,  իսկ  հակակրանք  առաջացնում է 2 % կնոջ և ոչ մի տղամարդու մոտ (0 %)։
 Այսպիսով՝ ելնելով հետազոտության արդյունքներից՝ կարող ենք ասել, որդեղին  և  սև  գույների  ուրույն  համադրությունը  կարող  է  տալ  օրինակելի  արդյունք,  քանի  որ  սևն  ուժեղ  ազդեցություն  է  գործում  ցանկացած  գույնի  վրա`ընդգծելով և ուժեղացնելով այդ գույնի հատկությունները, ինչի վառ օրինակը«Բիլայնն» է։
  Կազմակերպության աշխատակազմի հագուստները ևս ընտրվածեն դեղին-սև գունային համադրությամբ, որը գործում է նաև «ՎիվաՍելլ ՄՏՍ»ի դեպքում` խորհրդանիշի գույներին համապատասխան։
 Մեր կողմից մշակված հարցաթերթը ներառում էր նաև այնպիսի հարց, թեինչ զուգորդություններ է առաջացնում հարցվողների մոտ կազմակերպությանխորհրդանիշը։
   «ՎիվաՍելլ  ՄՏՍ»-ի  դեպքում  այն  կանանց  և  տղամարդկանցմոտ առաջացնում է տարբեր զուգորդություններ, բայց հիմնականում զուգորդվում է ձվի, հաղթանակի, բարեգործության կամ ջերմության, իսկ անվանումը`հաղթանակի հետ.Ստանալով  հետազոտության  տվյալները՝  մի  փոքր  անակնկալի  եկանք,քանի որ մեծամասնության կողմից «ՎիվաՍելլ ՄՏՍ»-ի խորհրդանիշի նույնականացումը ձվի հետ չէինք սպասում։
  Հոգեբանական տեսանկյունից սա համարում ենք թաքնված ներազդման մեթոդ. գուցե բրենդ ստեղծողները դիտմամբկիրառել  են  այս  մեթոդը`  մարդկանց  ենթագիտակցականի  վրա  ազդելու  դիտավորությամբ,  քանի  որ  ձուն  համարվում  է  սկիզբ,  կյանք։
   Թարգմանաբար«վիվա»  (Viva)  նշանակում  է`  «հաղթանակ»,  իսկ  «Սելլ»  (Cell)`  «բջիջ»,  սակայնշատ  քչերն  են  ուշադրություն  դարձնում  բրենդի  թարգմանությանը,  ավելին`շատերը,  առանց  իմանալու  վերջինիս  նշականությունը,  նույնականացնում  ենայն  ձվի  հետ։
   Ինչևէ,  կարելի  է  ասել,  որ  խորհրդանիշը՝  որպես  այդպիսին,  ներազդող  է  շնորհիվ  գունային  ճիշտ  համադրության  և  տարվող  PR  ռազմավարության,  ինչն  էլ  մարդկանց  մոտ  առաջացնում  է  ջերմության  և  հարազատության զգացում։
  «Բիլայնի»  դեպքում  նույնպես  զուգորդությունները  հետաքրքիր  են.խորհրդանիշը  մեծամասնության  մոտ  զուգորդվում  է  մեղվի,  հետո`  համապատասխանաբար  երկրագնդի  և  գնդակի  հետ։
   Նախ  նշենք,  որ  «Բիլայն»թարգմանաբար  նշանակում  է`  «բի»  (Bee)`  «մեղու»  և  «լայն»  (Line)`  «գիծ»,«կապ»։
  Այս դեպքում «մեղու» տարբերակի գերակայությունը կարելի է համարել լավ ներազդման արդյունք, քանի որ քչերն են դիտարկում բրենդի անվանման  նշանակությունը  զուգորդումներ  տանելիս։
   Կարելի  է  ասել,  որ  բրենդըշատ  ճիշտ  ներազդման  համակարգ  ունի,  ինչը  պահպանվում  է  մարդկանցհիշողության  մեջ  երկար  ժամանակ,  քանի  որ  գովազդներում  հաճախակի  էերևում մեղուն, որն արագաշարժ է և աշխատասեր։
  Անվանումից բացի՝ լոգոնևս  ճիշտ  է  ընտրված,  քանի  որ  երկրագնդի  սիմվոլը  ենթագիտակցական  մակարդակում մարդկանց մոտ առաջացնում է միասնականության, ամբողջականության խորհրդանիշ։
 Անդրադառնալով  ռեբրենդինգին՝  նշենք,  որ  «ՎիվաՍելլ  ՄՏՍ»-ի  դեպքումայն  այնքան  ուժգին  չարտահայտվեց,  որքան  «Բիլայնի»  պարագայում,  պատճառը,  թերևս,  կազմակերպության  նոր  լինելն  էր,  բացի  այդ,  եթե  «Բիլայնն»ամբողջովին  «ԱրմենՏելի»  վերանվանված  տարբերակն  է,  ապա  «ՎիվաՍելլն»իր վրա է վերցրել զուտ «ՄՏՍ» հավելումը, ինչը հոգեբանական տեսանկյունիցավելի  է  հարստացնում  անվանումը։
   Անդրադառնալով  «ԱրմենՏելի»  ռեբրենդինգին՝  հարկ  է  նշել,  որ  այս  դեպքում  ռեբրենդինգային  մարտավարություննավելի արագ եղավ, սակայն ոչ այնքան ներգործուն, քանի որ, չնայած վերանվանմանը,  հասարակության  մեջ  շատերը  դեռ  շարունակում  են  «ԱրմենՏել»բրենդի  օգտագործումը։
   Սա  ավելի  շատ  նկատվում  է  տարիքային  ավելիբարձր շերտերի մոտ. պատճառը, թերևս, տարիներ առաջ միակ կապի միջոցիհզոր  ամրակայումն  է  մարդկանց  հիշողության  մեջ,  ինչն  ավելի  հզոր  էր,  քաննույն  ապրանքանիշի  մերօրյա  ռեբրենդինգը։
   Անց  ենք  կացրել  նաև  հետազոտություն`  պարզելու  համար  «ԱրմենՏելի»  ռեբրենդինգի  արդյունավետությունը։
   Նշենք,  որ  «ԱրմենՏել»  բրենդին  նախապատվությունը  տվել  են  40  տարեկանից  բարձր  մարդիկ`  պատճառաբանելով,  որ  դա  հնուց  մնացած  սովորություն,  է,  իսկ  սովորություններից  հրաժարվելը  փոքր-ինչ  դժվար  է։
   Բացի  այդ՝այն եղել է ՀՀ-ում առաջին կապի օպերատորը։
  Իսկ ահա «Բիլայն» ընտրողները  պատճառաբանում  են,  որ  «ԱրմենՏելը»  գովազդների  շնորհիվ  ժամանակիընթացքում  փոխարինվեց  «Բիլայն»-ով։
   Ահա  այստեղ  է,  որ  պետք  է  շեշտել«Բիլայնի» գովազդային հոլովակների ազդեցիկությունը։
 Գովազդի տեսանկյունից «Բիլայնի» ինքնաներկայացումն առավել հետաքրքիր  է  կազմակերպվում  տեսարանային  և  սյուժետային  առումներով,  քան«ՎիվաՍելլ  ՄՏՍ»-ինը,  ինչն  առավել  դասական  օրինակի  արտացոլում  է։
   Այդիսկ պատճառով առաջին օպերատորի գովազդներն առավել տպավորիչ և ներազդող կարելի է համարել։
  Թերևս միակ բացասական տարրը գովազդներումայն  է,  որ  լինելով  հետաքրքիր  և  զվարճալի  (հիմնականում)՝  բավականին  ուշուշ  է  թարմեցվում,  փոփոխվում,  ինչը ստիպում  է մարդկանց  ձանձրանալ,  իսկայդ դեպքում հակակրանքի առաջացման լուրջ վտանգ է առաջ գալիս։
  «ՎիվաՍելլ ՄՏՍ»-ի գովազդներում նշմարելի են առավելապես եվրոպական մշակույթի  տարրեր,  գովազդներն  առավել  եթերային  են  և  պարզ,  երաժշտությունը`հիշվող,  դիտելիս  ագրեսիա  չեն  առաջացնում,  անդրադառնում  են  առավելմտահոգող խնդիրներին, այդ թվում՝ սահմանափակ կարողություններ ունեցողանձանց,  գովազդներն  ունեն  անմիջական  կապ  հասարակական  կյանքի  հետ,ինչը,  ի  տարբերություն  մյուսի,  առավել  երկար  շրջանառվելու  հնարավորություն ունի՝ առանց մարդկանց հոգնեցնելու։
  Իսկ «Բիլայնի» դեպքում շատ ժամանակ գովազդներն առաջացնոմ են ագրեսիա, քանի որ գովազդի տակ հնչողձայնը  բավականաչափ  բարձր  է,  ինչը,  թեև  հոգեբանական  տեսանկյունից  ոչկամածին  ուշադրություն  հրավիրելու  մեթոդ  է,  բայց  ագրեսիա  առաջացնելուհավանականությունն այս դեպքում մեծանում է։
  Կառուցվածքային տեսանկյունից  առավել  ներազդող  են,  քան  «ՎիվաՍելլ  ՄՏՍ»-ի  գովազդները,  քանի  որայս  դեպքում  գործի  պետք  է  դնել  կամածին  ուշադրությունը։
   «Բիլայնի»  գովազդներում  շատ  են  հումորային  տարրերը,  ինչը  ճիշտ  ընտրված  PR  ռազմավարություն  է`  հաշվի  առնելով  էթնիկ  պատկանելիությունը,  քանի  որ  հայերըսիրում են հումոր և գնահատում այն։
 Ի  սկզբանե  աշխատանքի  վարկած  ընդունելով  այն,  որ  կազմակերպությունների  խորհրդանիշերում  գույների  և  բառերի  ճիշտ  համադրությունըբարձրացնում  է  PR-ի  արդյունավետությունը,  հետազոտություններից  ելնելով՝եկանք  այն  եզրահանգման,  որ  վարկածը՝  որպես  այդպիսին,  հաստատվում  է,քանի  որ  կազմակերոպությունների  դեպքում  մենք  ականատես  ենք  լինումկոնկրետ ռազմավարությունների` դրանցից բխող արդյունքներով։
 Այսպիսով՝ կատարելով  վերոնշյալ  հետազոտությունները՝  գալիս ենք որոշակի  եզրակացությունների,  այն  է՝  գույների  և  հույզերի  միջև  գոյություն  ունիհոգեբանական ներգործուն կապ, որը ենթադրում է, որ գունային ընտրությունը  կարող  է  դրական  կամ  բացասական  տեսանկյուններից  անդրադառնալկազմակերպության  հաջողության,  վարկանիշի,  ճանաչելիության  և  առհասարակ գործունեության վրա, ինչպես նաև խորհրդանշաններում ցանկացած մեկգույնի  գերակայությունն  ընդունակ  է  առաջացնելու  ագրեսիա,  ուստի  անհրաժեշտ է գոնե մեկ այլ գույնի համադրություն։
  Քանի որ տարբեր գույները տարբեր  հույզեր  են  առաջացնում,  բազմաթիվ  գույների  փունջը  խորհրդանշանումչի խրախուսվում, ինչպես նաև ղեկավարի իմիջի և տվյալ կազմակերպությանմիջև  ստեղծվում  է  հոգեբանական  կապ,  որով  պայմանավորվում  է  PR-ի  արդյունավետությունը։
   Սակայն  եթե  այն  բացակայում  է  («Բիլայնի»  օրինակով),ապա PR-ի արդյունավետությունը պայմանավորվում է կոմպենսացվող այնպիսի գործոնով, ինչպիսին է խորհրդանիշը` ստեղծված գունային համապատասխան համադրությամբ։
 Գրականություն1.  Песоцкий  Е.,  Современная  реклама։
   Tеория  и  практика,  Ростов  н/Д,  «Феникс»,  2003,3.  Резепов И., Психология рекламы и PR, Из-во։
  Дашков и Ко, 2009, 224 с.4.  Цeнев  В.,  Психология  (РЕКЛАМА,  НЛП  И  25-Й  КАДР),  Издатель։
   ООО  «Бератор», Սաթենիկ ԳրիգորյանԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇԻ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ՆԵՐԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆԸ PR ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱԲանալի բառեր՝ բրենդ, գովազդ, PR, ռեբրենդինգ, արխետիպեր և կարծրատիպեր,խորհրդանիշ (լոգո), գունային առանձնահատկություններ, զուգորդություններ, ղեկավարի իմիջԱմփոփում։

Ամեն  օր  մենք  հանդիպում  են  բազում  միանման  ապրանքների  և  ֆիզիկապես  անկարող  ենք  համեմատել  այդ  ամենի  բաղադրությունն  ու  ֆունկցիաները։
   Այս  իրավիճակում  բրենդը  ուղղակի  «փրկարար  օղակ»  է,  իսկ  գունային  ընտրությունը  կարող  է  դրական  կամ  բացասական տեսանկյուններից անդրադառնալ կազմակերպության հաջողության, վարկանիշի,  ճանաչելիության  և  առհասարակ  գործունեության  վրա։
   Տվյալ  աշխատանքի  նպատակն  է  ուսումնասիրել  ՀՀ-ում  արդյունավետ  գործող  կապի  օպերատորների  (ՎիվաՍելլ  ՄՏՍ  և  Բիլայն)  խորհրդանիշերի  հոգեբանական  ներգործության  և  PR  ռազմավարությունների միջև եղած կապը՝ հիմնվելով մեր կողմից կատարված հետազոտության արդյունքների  վրա։
