ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՄԱՄՈՒԼՈՒՄ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԻՆՏԵԳՐԱՄԱՆ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ Հայաստանի Հանրապետության ներգրավվածությունն ու մասնակցությունը աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային ինտեգրման նախագծերին անխուսափելի է: Ոչ մի երկիր չի կարող մեկուսացվել տարածաշրջանից և աշխարհից:  Բացի պետական-պաշտոնական մարմիններից, որոնք իրավասու են կարգավորել երկրի ինտեգրման գործընթացները և սահմանել դրանց տեղն ու դերը Հայաստանի տարածքում, վերջին տարիներին հայ հասարակական-քաղաքական շրջանակներում ակտիվորեն քննարկվում և վերլուծվում են մեր պետության հնարավոր աշխարհաքաղաքական կողմնորոշումները, փորձելով գտնել առավել խելամիտ և օգտակարները:   Ներքին լրատվամիջոցները ոչ միայն հասարակական-քաղաքական նման քննարկումների կիզակետում են, այլ նաև հաճախ են իրենց օրակարգում դնում `երկրի կառավարությանը և ընդդիմությանը ստիպելով որոշակի քաղաքական դիրքորոշում որդեգրել, հիմնավորել, եթե վերջինս գոյություն ունի: Հայաստանի աշխարհաքաղաքական կողմնորոշման թեմայի և ինտեգրման ճանապարհի ընտրության հետ կապված հարցն ինքնանպատակ չէ ներքին մամուլում:   Նախ `բազմաթիվ լրատվամիջոցներում խնդրի հայտնաբերումն ու համապարփակ քննարկումը դիտարկվում է ոչ միայն մեր երկրի քաղաքական և տնտեսական, այլ նաև աշխարհաքաղաքական, քաղաքակրթական և գաղափարական մակարդակի, երբեմն նույնիսկ` ազգային ճակատագրի և պատմական առաքելության համատեքստում:   Հայ հասարակության ինքնանույնացման հարցը ինտենսիվորեն քննարկվում է եվրոպական կամ եվրասիական արժեքային համակարգին մոտենալու համատեքստում, մինչդեռ ինքնաբավության վարկածը գրեթե չի շրջանառվում:  Պետական ​​պատվերը, սոցիալական և տնտեսական անվտանգությունը, իշխանությունների լեգիտիմությունը, ժողովրդավարությունը, մարդու իրավունքների վիճակը և խոսքի ազատությունը հաճախ մեր մամուլում վերագրվում են բացառապես Հայաստանի Հանրապետության ինտեգրացիոն կողմնորոշմանը: Իր հերթին, արտաքին (ռուս-արեւմտյան) լրատվական դաշտը ակտիվորեն ներգրավված է տարածաշրջանային տեղեկատվական-քարոզչական-հոգեբանական գործողությունների ոլորտում:   Հայաստանը, գտնվելով «եվրոպական» և «եվրասիական վերազգային կազմավորումների» հետաքրքրության ոլորտում, հաճախ է հայտնվում արևմտյան և ռուսական RussianԼՄ-ների թողարկումներում:   Իհարկե, պաշտոնական Երեւանի արտաքին քաղաքականության գծում ժամանակ առ ժամանակ փոփոխությունների պատճառով եվրոպա-ռուսական massԼՄ-ները առայժմ հետամնաց չեն ներքին լսարաններում Հայաստանի իմիջի ձևավորման առումով: Միայն Հայաստանի երկարաժամկետ հավատարմությունն է դրանց դառնում էական:  Մասնավորապես, շատ եվրոպական լրատվամիջոցներ նույնն արեցին 2013-ին: Սեպտեմբերին, երբ ՀՀ իշխանությունները հայտարարեցին Մաքսային միություն մտնելու մտադրության մասին:  Ռուսաստան Ռուսական մամուլն իր հերթին բավականին զգայուն է Հայաստանի և եվրոպական կառույցների միջև հարաբերությունների խորացման ցանկացած տենդենցի դեպքում: Modernամանակակից հայկական մամուլի տարեգրությունը սկիզբ է առնում 1988-89թթ., Անկախ հանրապետությունից `1991 թ.-ին, բայց եվրոպական հիմնախնդիրները և Եվրոպայի հետ հարաբերությունները հայաստանյան լրատվամիջոցներում մինչև 1990-ականները նշանակալի տեղ չեն զբաղեցնում: Վերջն այն էր, երբ երկիրը մասնակցում էր արցախյան գոյամարտին, Սպիտակի երկրաշարժի հետևանքների վերացմանը, էներգետիկ ճգնաժամի հաղթահարմանը, աղետալի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակին և լրատվամիջոցներին, իհարկե, լուսաբանելով այդ ամենը:   1990-ականներ 19-րդ դարի սկզբին լրագրողները կամ սահմանափակվեցին միայն եվրոպական կառույցների մասին պաշտոնական տեղեկատվություն տրամադրելով ՝ Հայաստանի իշխանությունների հետ համագործակցության համատեքստում, կամ նրանք ստեղծեցին Եվրոպայի խորհրդանշական պատկեր ՝ իրականությունից որոշակիորեն կտրված: Արցախյան պատերազմի տարիներին եվրոպական կառույցների և երկրների mediaԼՄ-ների հղումները գրեթե միշտ պայմանավորված էին հակամարտության կարգավորման գործընթացում նրանց դերակատարմամբ:   Այսպիսով, Մեծ Բրիտանիան, որը տարածաշրջանում առանձնապես ակտիվ չէր և հետաքրքրված էր, մամուլում հայտնվեց բացառապես հայ ժողովրդի բարեկամ, Լորդերի պալատի փոխխոսնակ բարոնուհի Քերոլայն Քոքսի կերպարի մեջ:  Ինչը չարժե «Երկիր» թերթի հայ ընթերցողի համար, 1993 թ. Հունվարի 6-ի համարի ամենախոսուն վերնագիրը «Բարոնուհի Քոքսը» էր: Ուրախ եմ Սուրբ Christmasնունդը անցկացնել Karabakhարաբաղում »1:  Ընդհանրապես, եվրոպական բոլոր կառույցները `Եվրախորհրդարանը, ԵԱՀԿ-ն (հետագայում` ԵԱՀԿ-ն), Եվրախորհուրդը, ինչպես նաև առանձին եվրոպական երկրներ, ինչպիսիք են Ֆրանսիան կամ Իտալիան, նորանկախ Հայաստանի լրատվամիջոցները հիմնականում ներկայացնում են հայերի մտահոգությունները: - պատերազմ, երկրաշարժ: , սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամի ֆոնին իրենց հետաքրքրության համատեքստում:  Հանրապետական ​​մամուլը լայնորեն լուսաբանեց ԵԱՀԿ-ն 1994 թ.-ին: Բուդապեշտ և 1996 Լիսաբոնի գագաթնաժողովներ, որոնցում անդրադարձ կար Լեռնային Karabakhարաբաղի հակամարտությանը:  1999-ին Ստամբուլի գագաթնաժողովի լայն լուսաբանումը խոչընդոտեց մամուլի և հասարակության շեղումը հոկտեմբերի 27-ին Ազգային ժողովի վրա իրականացված ահաբեկչության նկատմամբ և դրա աղետալի հետևանքները: Ընդհանուր առմամբ, ինտեգրման գործընթացը 1990-ականներին: OnlyԼՄ-ներում ոչ միայն խոսք չկար, այլ ընդհակառակը, չափազանց անիրատեսական թվաց հայկական մամուլի համար նոր փլուզված միության բեկորների վերազգային կառույցում ներգրավվելը:   1990-ականներ Երկրորդ հնգամյակը շատ ավելի հակասական և դրամատիկ ստացվեց Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում, և մամուլը հիմնականում ուղղված էր Հայաստանի ներքին իրադարձություններին և գործիչներին:  Եվրահանձնակատարները զանգվածային լսարանի համար կարծիքի առաջնորդ չէին, և Հայաստանի իշխանություններին ուղղված նրանց դիտողություններից և առաջարկներից մամուլը ավելի շատ կենտրոնանում էր ներքաղաքական գործընթացների և դրանց վերաբերյալ երկրի առաջատար քաղաքական գործիչների տեսակետների վրա:   Օրինակ ՝ 1999 թ.-ին Հայաստան-ԵՄ գործընկերության համաձայնագիրը, որը, ըստ էության, Եվրամիությունից հետո երկրի առաջին լուրջ նորմատիվ փաստաթուղթն էր, գրեթե աննկատ մնաց Հայաստանի ներսում դրամատիկ իրադարձությունների ֆոնին: 1990-ականներ Հայ մամուլը չի ​​ձևավորել Եվրոպայի միավորված, որոշակիորեն իմաստալից պատկեր:  Հին աշխարհից եկող նորությունների ազդանշանները, բնականաբար, հայտնվում էին airԼՄ-ների էջերում կամ եթերում, և լրագրողական համայնքը առանձնապես չէր մտահոգվում եվրոպական երկրների կամ ինստիտուտների կերպարների ստեղծմամբ:   Հասարակական քննարկումները բովանդակալից չէին ռուսամետ և արևմտամետ հարցերով, և խոսք չկար սովետական ​​անցյալ վերադառնալու մասին, բայց դեպի Եվրոպա ձեռնարկված քայլերը կարծես թե ֆիքսված չէին մամուլում, քանի որ Եվրոպայի պատկերը անորոշ էր, հեղուկ և վերացական: 2001 թ. Հունվարին Հայաստանի անդամակցությունը Եվրախորհրդին և ԵԽԽՎ-ում ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ելույթը լայնորեն լուսաբանվեցին հանրապետական ​​բոլոր լրատվամիջոցների կողմից: Եվրախորհրդին Հայաստանի անդամակցության օրերին տեղական մամուլը մեծ ոգևորությամբ գրում էր, որ մեր երկիրը հաջողությամբ անցել է շուրջ հինգ տարի տեղի ունեցած բարեփոխումների եզակի «փորձաքննություն»: իշխանափոխությունից հետո:   Երկրի առաջատար լրատվամիջոցները լուսաբանեցին նաև 2004 թ. Հարավային Կովկասի երեք երկրներում Եվրոպական հարևանության քաղաքականության մեկնարկը և 2006 թ. Հայաստանի հետ ծրագրի անհատական ​​ծրագրի հաստատումը, անկախ այն հանգամանքից, որ դա մամուլի հարցում հատուկ ուշադրություն և հետևողականություն ցուցաբերեց, սահմանափակվում էր պաշտոնական, պաշտոնական մանրամասներով 2: Եվրախորհրդին անդամագրվելով `մեր երկրի եվրոպական կողմնորոշման դիրքն աստիճանաբար գերակշռող դարձավ Հայաստանի հասարակական-քաղաքական դիսկուրսում, ինչը գրեթե անվիճելիորեն ընդունվեց իշխանությունների, մտավորականության և մամուլի կողմից: Լրատվամիջոցները գրեթե միշտ դրական լույսի ներքո էին ներկայացնում ինչպես եվրոպական քաղաքակրթության արժեքները, քաղաքական մշակույթը և տնտեսական ենթակառուցվածքները, այնպես էլ Հայաստանին նրանց հավատարմության ձգտումը, մեր երկրում իրականացվող լայնածավալ բարեփոխումները և եվրոպական խրախուսական հայտարարությունները: գործընկերներ   Հետխորհրդային տարածքում Ռուսաստանի նախաձեռնությամբ ստեղծված ԱՊՀ-ն, ՀԱՊԿ-ը և ԵվրԱզԷՍ-ը ոչ միայն ռուսական մամուլը չեն համարել որպես Եվրոպային աշխարհաքաղաքական կողմնորոշման այլընտրանք, այլ կասկածի տակ են առնում այդ կառույցների արդյունավետությունը: 1 «Երկիր», 6 հունվարի, 1993 թ., 1 (343) (հասանելի է http: // www. //ankakhutyun.am/archives/5143 հղում): 2 Մանրամասների համար տե՛ս «Եվրոպական հարևանության քաղաքականություն» և «Vyzy tsychecheleti» Հիմնադրամի SMI հայաստանյան ծրագրի դիտարկման զեկույցը, Երևան, 2006: Հայկական լրատվամիջոցների համար Եվրոպայի հետ Հայաստանի հարաբերությունների լուսաբանման յուրօրինակ նոր ելակետ կարելի է համարել 2008-2009թթ., Երբ Եվրամիությունն ընդունեց արևելյան Եվրոպայի, հարավկովկասյան հետխորհրդային երկրների հետ հարաբերությունների կարգավորման քաղաքականությունը, ինչը անխուսափելիորեն հանգեցրեց եվրոպական վերածնունդ:   Բնականաբար, ներքին մամուլը զգալիորեն վերանայեց Ռուսաստանի իմիջը ՝ այդպիսով փաստորեն բացելով հայ հասարակության մեջ աշխարհաքաղաքական երկընտրանքի թեման: 2009 թ. Մայիսին Պրահայում կայացած Արևելյան գործընկերության Հիմնադիր համագումարը լայնորեն լուսաբանվեց հայկական լրատվամիջոցներում, բայց լրատվամիջոցները կենտրոնացան ոչ թե Եվրոպայի հետ Հայաստանի հարաբերությունների չափը ճշգրտելու վրա, այլ, օրինակ, հայ-թուրքական հարաբերությունների, Լեռնային արաբաղի -Kարաբաղյան հակամարտություն և Եվրոպական հանձնաժողով: դիրքի վրա:   Նախագահ Սերժ Սարգսյանի հանդիպումները և ելույթները Պրահայում, այնուհետև Բրյուսելում և Ստրասբուրգում, հայկական լրատվական դաշտը ավելի շատ հետաքրքրված չէր Հայաստան-ԵՄ Անհատական ​​գործողությունների ծրագրի հարցերով, «Արևելյան գործընկերության» ենթադրյալ գործընթացով կամ մեր դիրքորոշման շահերով: ծրագրի այլ մասնակիցներ, բայց երկրի անվտանգությունը: ում սոցիալական կարիքների եվրոպական ընկալումների համատեքստում 1: Ընդհանուր առմամբ, «Արևելյան գործընկերության» հիմնադիր համագումարի հայկական լուսաբանումը ենթադրում էր, որ լրատվամիջոցները գործ ունեն եվրոպական իրադարձության հետ, եթե ոչ սովորական, կանոնավոր, ապա առնվազն աննշան:   Ընդհակառակը, հատուկ լրատվամիջոցները չափազանցնում էին մեկնարկի ծրագրի նշանակությունը `այն համարելով նախորդ բոլոր նախաձեռնությունների ընդհանուր հայտարարը, ինչպիսիք են գունավոր հեղափոխությունների կազմակերպումը, հնարավոր ցնցումները և բախումները, որոնք կբաժանեն Ռուսաստանն ու Արևմտյան Եվրոպան 2: 2010 թ. Հունիսին `Ասոցացման համաձայնագրի բանակցությունների մեկնարկից օրեր կամ նույնիսկ շաբաթներ առաջ, հայկական լրատվամիջոցները լուրջ ուշադրություն էին դարձնում պլանավորված գործընթացին, մանավանդ որ ԵՄ-ից եկող տեղեկատվական ազդակները խրախուսական և լավատեսական էին:   Լրատվամիջոցներն անթաքույց ոգևորությամբ գրում են, որ բանակցությունները դեռևս չեն սկսվել, Հայաստանն առաջարկում է 2010 թ. Նախաձեռնել ԵՄ 3-ի հետ մուտքի արտոնագրերի դյուրացման «Հետընդունման պայմանագրերի» նախապատրաստումը:  Հետաքրքիր է, որ բանակցությունների մեկնարկից մի քանի օր անց ՝ հուլիսի 1-ին, ստեղծվում է Ռուսաստանի, Kazakhազախստանի և Բելառուսի Մաքսային միությունը, որի շուրջ զարգացումները հայկական լրատվամիջոցներում լուսաբանվում են միայն որպես միջազգային նորությունների լուրեր:  Հետագայում Եվրասիական միությունը, որի մեջ մտնում էր Հայաստանը, ներքին մամուլը չի ​​ընկալում որպես «Արևելյան գործընկերության» մրցակից կամ այլընտրանքային կառույց, և դրա լիիրավ անդամ դառնալու մեր հնարավորությունը մամուլը դժվար թե դիտարկեր: Բնականաբար, բանակցությունների փակ գործընթացը, ինչպես նաև չհրապարակված Ասոցացման համաձայնագրի նախագիծը պետք է ստիպեին լրագրողներին օգտագործել բաց, մատչելի տեղեկատվություն:  Այդպիսիք էին, օրինակ, ԵՄ-ի հետ ապրանքաշրջանառության ցուցանիշները կամ միգրացիոն հոսքերի վիճակագրությունը:  Այսպիսով, «168 ժամ» -ը 2009 թվականից սկսած «Եվրոպական պատուհան» շարքը վարող պարբերականներից մեկն էր, որում պարբերաբար ներկայացվում էին Հայաստանի եվրոպական կառույցների համագործակցության մանրամասները և դրանից Հայաստանի օգուտները: Նույնիսկ Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրումից հրաժարվելուց հետո, մամուլը, այս անգամ տոնական ափսոսանքով, բաց թողնելով հնարավորությունները, ներկայացրեց ինֆոգրաֆիկա, սլայդներ, գծապատկերներ, այլ տեսողական միջոցներ ՝ ցույց տալով, թե ինչ կստանայինք պայմանագիրը ստորագրելու դեպքում: Ընդհանուր առմամբ, 2013 թ. Սեպտեմբերի 3-ին հաջորդած լրատվամիջոցների լուսաբանումը կարելի է բնութագրել մեկ բառով `« հիասթափություն »:  Ավելի վաղ ՝ հուլիսին, հայտարարվեց, որ ԵՄ-ն և Հայաստանը հաջողությամբ ավարտել են բանակցությունները Ասոցացման և Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի համաձայնագրի շուրջ երեք տարի ժամկետով:   Մամուլը կանխատեսում էր, որ շուտով կձևավորվի ԵՄ-Հայաստան առևտրային հարաբերությունների նոր շրջանակ `համաձայնագրի ստորագրում 1« Նախագահ Սարգսյանը հանդիպումներ ունեցավ Բարոզո-Սոլանայի հետ »(հասանելի է http: // www. //www.azatutyun.am/content/article/1624507.html հղում): 2 «Արևելյան գործընկերություն. Ծրագիր տր ինտրիգ» (հասանելի է http: //www.lragir.am/index/arm/0/comments/view/26936 հղում): «ԵՄ-ի հետ Ասոցացման համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները սկսվում են հուլիսի 19-ին» (հասանելի է http: // www. //www.nidea.am/arm/news/4293/hoilisi-19-in-meknarkum-en-asocacman-hamadzaynagri-shurj-em-i-het-banakcutyunnery.html): Դա թույլ կտա ուժեղացնել Հայաստանի տնտեսական ինտեգրումը ԵՄ-ին ՝ համապատասխանեցնելով նրա ներքին տնտեսությունը եվրոպական չափանիշներին:   Հայկական մամուլը նույնիսկ թարգմանեց որոշ ռուսական լրատվամիջոցներ, որոնք տարակուսանք հայտնեցին Ասոցացման համաձայնագիրը դադարեցնելու Երջանի որոշման կապակցությամբ: «Արևելյան գործընկերություն» գործողության ընթացքում Հայաստանում հավատարմագրված ԵՄ երկրների դիվանագետները տեղեկատվության անգնահատելի աղբյուր էին մամուլի համար, որոնք կարող էին շեղվել դիվանագիտական ​​լեզվի ավանդական ոճից Բրյուսելում և Ստրասբուրգում և սուր և քննադատական ​​հայտարարություններ անել որոշների համար: պաշտոնական Երջանի գործողությունները:   Initiatedրագիրը նախաձեռնող երկրներից մեկը ՝ Լեհաստանը, ի դեմս Հայաստանում Լեհաստանի դեսպան dդիսլավ Ռաչինսկու, հատուկ ուշադրություն է դարձրել Հայաստան-ԵՄ զարգացումներին, և Երևանի հաջողությունների մասին դեսպանի կարծիքը նույնքան կարևոր է լրագրողների համար, որքան Ռաուլ Դ. Լուցենբերգը, ապա ՝ Տրայան Հրիսթեան:  Լեհ դիվանագետի հետ գրեթե ցանկացած հարցազրույց սկսվում է Արևելյան գործընկերությանը մասնակցելու Հայաստանի հաջողության քննարկմամբ, և միայն դրանից հետո հղում կատարելով հայ-լեհական հարաբերություններին 1: Ռուսաստանի, Kazakhազախստանի և Բելառուսի կողմից ձևավորված Մաքսային միության առաջին քայլերին զուգահեռ, արդեն 2011 թ. Հայկական մամուլում մտահոգություն կա, որ Հայաստանը հետ կկանգնի ԵՄ-ի հետ սերտ հարաբերություններից և կընտրի զարգացման եվրասիական ուղին:   Բանակցությունների գրեթե ողջ ընթացքում, մինչև 2013 թվականը: Սեպտեմբեր, ներքին մեդիայի դաշտը հնարավորինս չափազանցնում է, գունավորում է ՀՀ աշխարհաքաղաքական ընտրությունների անխուսափելիության թեման ՝ փաստորեն իշխանություններին առաջարկելով «կամ» բանաձևը:   Ավելի նեղ լրատվամիջոցն իր հերթին վերապահումով էր դիտում Հայաստան-ԵՄ բանակցությունների նպատակահարմարությունը `նախապատվությունը տալով Մաքսային միությանը Հայաստանի ներգրավմանը:  Հետաքրքիր է, որ այդ մասին խոսվել է դեռ մինչ Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրումը Հայաստանի հրաժարվելը:   Այսպիսով, ռուսամետ «Սոյուզինֆո» կայքը, վկայակոչելով Եվրահանձնաժողովի անանուն ներկայացուցիչներին, նշում է, որ Ասոցացված անդամակցության հայեցակարգը արհեստական ​​է, քանի որ ԵՄ-ում կան հավանական թեկնածուներ, և Հայաստանի Հանրապետության Խորը և համապարփակ ազատ գոտու մասին համաձայնագիրը: Դա մեծ հեռանկարներ չի խոստանում, քանի որ եվրոպական շուկա դուրս գալու համար անհրաժեշտ է սկսել եվրոպական չափանիշներով մրցունակ արտադրանք, որը մենք չունենք 2: Domesticրագրի ընթացքում որոշ հայրենական publishedԼՄ-ներ հրապարակել են նաև այլ մասնակից երկրների հաջողությունների մասին լայնածավալ լուսաբանում `դրանք բնականաբար համեմատելով Երևանի հետ:   Այս առումով բավականին հետաքրքիր է Ադրբեջանի համագործակցության լուսաբանումը Եվրամիության հետ ՝ որպես Հայաստանի հետ հակամարտող երկրի:   Օրինակ ՝ Երևանում, Բաքվում բրիտանական դեսպանատների օգնությամբ, «Հետք Արմենիա» -ն ու «Նովոյե Վրեմյա» -ն Հայաստանում տպագրում են 40-ական հարցազրույց անկախ փորձագետների և պաշտոնատար անձանց հետ `Եվրամիության հետ համագործակցության վերաբերյալ 3:   Հայկական mediaԼՄ-ները հնարավորինս ուշադիր էին տարբեր առիթներով եվրահանձնակատարների կողմից Ադրբեջանի երբեմն քննադատության նկատմամբ:   Օրինակ ՝ 2014-ին 2007-ի հուլիսին ադրբեջանական մամուլը գրոհեց ծրագրի նախաձեռնողներից մեկի ՝ Շվեդիայի արտաքին գործերի նախարար Կառլ Բիլդտի հայտարարությունը, որում նա կասկածի տակ էր դնում «Արևելյան գործընկերությանը» մասնակցելու Ադրբեջանի անկեղծ ցանկությունը ՝ այն պայմանավորելով երկրում բռնապետական ​​ռեժիմ 4: 2014 Տարվա առաջին ամիսներին հայկական լրատվամիջոցները բախվեցին Ուկրաինայի ներքաղաքական ճգնաժամին, իշխանափոխությանը և երկրի հարավ-արևելքում մոլեգնող պատերազմին:   Եթե ​​ոչ ամենօրյա լրատվամիջոցներում, ապա գոնե փորձագիտական-վերլուծական մակարդակում, հասկանալի էր, որ այս ամենը «Լեհաստանի 1 դեսպան»: «Արևելյան գործընկերությունը բարեփոխումների հրավեր է»: //www.mediamax.am/am/news/interviews/2640/ հղում): 2 «Հայաստանը նախքան Ռուսաստանի Դաշնության նոր նախաձեռնությունները ընտրություններ ԵՄ« Արևելյան գործընկերության »ընտրություն» (հասանելի է http: // www. //www.soyuzinfo.am/arm/analitics/detail.php?ELEMENT_ID=564 հղումը): 3 «Արևելյան գործընկերության ծրագիրը եվրոպական տարածքի միակողմանի օգտագործում չէ» (հասանելի է http: // www. //hetq.am/arm/news/3273/arevelyan-gortsynkerutyan-tsragiry-evropakan-taratsutyan-miakoxmani-ogtagortsman-mijoc-che.html): «Շվեդիայի արտգործնախարարը կասկածի տակ է դրել Ադրբեջանի անկեղծ ցանկությունը` մասնակցելու ԵՄ Արևելյան գործընկերության ծրագրին », - հասանելի է http: // www. //yerkirmedia.am/index.php?act=news&lan=hy&id=21262 հղում): Դա «Արևելյան գործընկերության» այդ անդամի ինտեգրման ուղու ընտրության և երկրի իշխանությունների անհեռատեսության շուրջ իռացիոնալ սակարկությունների արդյունք է:  Այս համատեքստում հայ լրագրողները և սյունակագիրները, որոնք ընդհանուր առմամբ տպավորված չէին Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամակցության հեռանկարով, բայց որպես օրինակ բերում էին ուկրաինական գրերը, մոտեցան անվտանգության գործոնի գերակայությանը, որը հիմնականում պայմանավորված է ՀՀ ինտեգրման ուղին դեպի Ռուսաստան: 2014 թ.-ի երկրորդ կեսից լրատվամիջոցների վերլուծական հրապարակումներում եվրոպական ինտեգրման խնդրի հետընթաց տրամադրությունները հետզհետե վերափոխվում են ծրագրերի քննարկումների նոր հնարավորությունների քննարկման:  Բացի այդ, Եվրամիության հեղինակությունը ներքին մամուլում այլևս անվիճելի և անվերապահ չէր, ինչպես ծրագրի սկզբում ՝ 2009 թ.  Բացի Հայաստանից, Բելառուսի և Ադրբեջանի կողմից Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրումից հրաժարվելը և Ուկրաինայում խորը անկայունությունը հայ փորձագետին կասկածի տակ են դնում այդ երկրների բարեփոխման համար ԵՄ նպատակների և Եվրոպական քաղաքական կամքի անկեղծությունը 2:   Որոշ լրատվամիջոցներ նույնիսկ ընդհանրացնում են, որ ծրագրի իրականացումից հետո Եվրամիությունը շատ ավելի անբարենպաստ և աննպատակահարմար իրավիճակ ունի իր սահմանների մոտ, քան դրա գործարկման պահին 3:   Կան նաև եվրոպական վերլուծաբաններ, ովքեր քննադատում են «Արևելյան գործընկերությունը» հայկական մամուլի էջերում ՝ կոչ անելով այն բարեփոխել 4: Ներքին մամուլը, թե հակիրճ, լուսաբանում է «Արևելյան գործընկերության» ձախողման հետևանքները 2014-ին: Փետրվարին ԵՄ կողմից մշակված նոր ծրագիրը կոչվեց «Եվրոպական փաթեթ» կամ «Վիլնյուսից հետո 20 միավոր»:  Ըստ այդմ `ԵՄ-ն պետք է ցույց տար Հայաստանի հետ համագործակցության նոր, տարբերակված մոտեցում, պատրաստելու նոր համաձայնագիր 5:  Եվրահանձնակատարների, պաշտոնատար անձանց և ԵՄ երկրների դեսպանների հետ հարցազրույցների գերակշռող թեմաներն էին `պաշտոնական Երևանի նկատմամբ Եվրամիության կորցրած հավատի վերականգնումը, Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների լիցքավորում և նոր մեկնարկ 7, ավարտման նպատակահարմարություն: նոր համաձայնագիր 8:   2015 թ. Մարտին հրապարակված ԱրՍելյան գործընկերության վեց երկրների եվրոպական ինտեգրման ինդեքսում Հայաստանի չորրորդ տեղը կանխատեսելի էր Մոլդովայից, Վրաստանից և Ուկրաինայից հետո, Ադրբեջանից և Բելառուսից առաջ, որի հիման վրա հայկական մամուլը երկու ամիս ինտենսիվորեն ներգրավված էր , Մայիսի 9-ին կայանալիք ԵՄ «Արեւելյան գործընկերության» Ռիգայի գագաթնաժողովի շուրջ սպասվող զարգացումներով: Դավիթ Սարգսյան Եվրոպական ինտեգրման ընկալումները հայկական մամուլում Հիմնաբառեր. Եվրոպական ինտեգրացիա, «Արևելյան գործընկերություն», Եվրոպայի իմիջ, հասարակական-քաղաքական դիսկուրս, աշխարհաքաղաքական երկընտրանք, ինտեգրման ուղի, Ասոցացման համաձայնագիր: ։

Հոդվածը  ներկայացնում  է  հայաստանյան  ԶԼՄ-ի  ունեցած  տեղն  ու  դերը  Հայաստանի  աշխարհաքաղաքական  կողմնորոշման  դիսկուրսում,  մասնավորապես՝  հայրենական  մամուլի  կողմից  Հայաստանի  եվրոպական  ինտեգրման  ուղեգծի  մեկնաբանումները,  Եվրոպական  միության՝  որպես  գործընկերոջ,  կերպարի  ձևավորման  օրինաչափությունները, տեղական ԶԼՄ-ներում Հայաստանի և եվրոպական ինտեգրացիոն նախագծերի առնչությունների  անդրադարձերի  առանձնահատկությունները։
   Ուրվագծվում  են  Հայաստանի  անկախության  առաջին  երկու  տասնամյակներում  ինտեգրացիոն  գործընթացների  նախապատմության  և  արտաքին  քաղաքականության  եվրոպական  ուղեգծի  լրագրային  արձագանքների  հիմնական  օրինաչափությունները  և  հայաստանյան  մեդիադաշտի  կողմից ինտեգրացիոն գործընթացների ընկալումների հիմնական առանձնահատկությունները։
