ԵՄ անդամ պետություններում ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները Եվրասիական տնտեսական միությունը միջազգային ինտեգրացիոն տնտեսական միություն է, որը ստեղծվել է 2014 թվականին ՝ Եվրասիական տնտեսական համայնքի մաքսային միության հիման վրա: 2015 թ. Մայիսի 29-ին պայմանագրի ստորագրմամբ, որն ուժի մեջ է մտնում 2015 թ. Հունվարի 1-ը: Ռուսաստանը, Kazakhազախստանը, Բելառուսը և Հայաստանը միության անդամ են:  ԵԱՏՄ-ի նպատակն է ամրապնդել անդամ երկրների տնտեսությունները, ամրապնդել նրանց հարաբերությունները, արդիականացնել տնտեսությունը, բարձրացնել այդ երկրների մրցունակությունը համաշխարհային շուկայում:   Եվրասիական տնտեսական միությունը ստեղծվել է Ռուսաստանի, Kazakhազախստանի և Բելառուսի նախագահների ստորագրած համաձայնագրով:   Պայմանագիրը սահմանում է ապրանքների, ծառայությունների, կապիտալի և աշխատուժի ազատ տեղաշարժը, համակարգված, համաձայնեցված կամ միասնական տնտեսական քաղաքականության իրականացումը:  Անդամ պետությունների տնտեսությունների ընդհանուր ծավալը ավելի քան 2 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար է, երեք պետությունների արդյունաբերական արտադրության ծավալը ՝ 1,5 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար: 2030 թվականին ՀՆԱ-ի տեսքով ինտեգրման հեռանկարային արդյունքը կկազմի 900 միլիարդ դոլար:  Եվրասիական տնտեսական միության մասին պայմանագիրը հիմնված է ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և ազգային շահերի պաշտպանության սկզբունքների վրա: 2015 Հայաստանի Հանրապետությունը 2006 թվականի հունվարի 2-ից պաշտոնապես անդամակցեց Եվրասիական տնտեսական միությանը:  ԵՏՄ պայմանագրի արձանագրություններից մեկը `հավելված 16-ը, վերաբերում է ծառայությունների իրականացմանը, առևտրին, կայացմանը, գործունեությանը և ներդրումներին: Այս հավելվածում մանրամասն ներկայացված են ստացող անդամ 2-ում ներդրումներ կատարելու, ներդրումների պաշտպանության, ներդրողի վնասի հատուցման, ներդրողների իրավունքների երաշխիքների, ներդրողների իրավունքների փոխանցման և ներդրողների վեճերի կարգավորման իրավական դաշտը:  Այս բոլոր խնդիրները նվիրված են ԵԱՏՄ անդամ երկրների միջեւ ներդրումային հարաբերությունների կարգավորմանը, ավելի բարենպաստ ներդրումային միջավայրի ստեղծմանը:  Կնքված համաձայնագիրը չի սահմանափակում անդամ պետության կողմից երրորդ երկրի հետ կնքված միջազգային տնտեսական ինտեգրման պայմանագրերը, եթե դրանք համապատասխանում են նախապես սահմանված չափանիշներին 3:  Դրանք են. • Cբաղեցնում է ծառայությունների զգալի մասը, ինչպիսիք են `ակնհայտորեն չբացառելով ծառայությունների մատուցման, կայացման, գործունեության հետ կապված որևէ խնդիր. • Նպատակ ունենալով վերացնել առկա խտրական միջոցները, արգելել նորերի ներդրումը, • Նպատակ ունի ծառայություններ հիմնել, հիմնել և գործել ազատականացում: Անդամ պետությունը մեկամսյա ժամկետում տեղեկացնում է ԵԱՏՄ անդամ պետություններին նման պայմանագրի կնքման մասին: ԵԱՏՄ պայմանագրով ներդրումների վերաբերյալ դրույթները տարածվում են բոլոր տեսակի ներդրումների վրա `սկսած 1991 թվականից: Դեկտեմբերի 16-ից 4-ը:  Համաձայնագրով յուրաքանչյուր անդամ պետություն ապահովում է իր տարածքում արդարացիորեն հավասար վերաբերմունքը `կապված այլ անդամ պետությունների ներդրողների ներդրումների և գործունեության հետ: 1 ԵԱՏՄ պաշտոնական կայք - էջը հասանելի է http: //www.eaeunion.org/?lang=am#abor- պատմությունը: 2 Արձանագրության համաձայն, «ընդունող պետություն» նշանակում է այն պետությունը, որի տարածքում ներդրումներ են կատարում այլ անդամ պետությունների ներդրողները: 3 Տե՛ս ԵՏՄ պայմանագիրը, հավելված 16, էջ 18 (հասանելի է http: // www. //www.translationcentre.am/pdf/Trans_ru/EVRAZES/Annex_16_am.pdf հղումը): 4 Տե՛ս ԵՏՄ պայմանագիրը, հավելված 16, էջ 23 (հասանելի է http: // www. //www.translationcentre.am/pdf/Trans_ru/EVRAZES/Annex_16_am.pdf) Գործող ռեժիմը չպետք է պակաս բարենպաստ լինի, քան սահմանված ռեժիմը ազգային ներդրողների կողմից իրականացվող ներդրումային գործունեության համար:  Այդ երկրում անդամ պետության կողմից կատարված ներդրումների ռեժիմները նույնպես չպետք է պակաս բարենպաստ լինեն, քան երրորդ երկրների ներդրողները:  Հարկ է նշել, որ յուրաքանչյուր անդամ պետություն, իր օրենսդրությանը համապատասխան, իրեն իրավունք է վերապահում սահմանափակել այլ անդամ պետությունների ներդրողների գործունեությունը, ինչպես նաև սահմանել և կիրառել այլ բացառություններ ազգային ռեժիմից: Յուրաքանչյուր ստացող պետություն մյուս Անդամ պետությունների ներդրողներին երաշխավորում է Ստացող պետության օրենսդրությամբ նախատեսված իր բոլոր պարտավորությունները կատարելուց հետո Ստացող պետության կողմից ստացված ցանկացած եկամուտ օգտագործելու և ցանկացած նպատակով տնօրինելու իրավունք: Յուրաքանչյուր անդամ պետություն, իր օրենսդրությանը համապատասխան, երաշխավորում և ապահովում է իր տարածքում այլ անդամ պետությունների ներդրողների կողմից կատարված ներդրումների պաշտպանությունը:   Համաձայնագրով ներդրողներն իրավունք ունեն փոխհատուցել վնասը ՝ անկախ այն բանից, որ դա տեղի է ունեցել քաղաքացիական անկարգությունների, ռազմական գործողությունների, հեղափոխության, խռովությունների, արտակարգ դրության կամ նման իրավիճակի մեջ ՝ անդամ պետության տարածքում: Ներդրումային վեճերը կարգավորվում են բանակցությունների միջոցով:  Այնուամենայնիվ, եթե վեճը հնարավոր չէ լուծել բանակցությունների միջոցով, վեճի գրավոր ծանուցման օրվանից 6 ամսվա ընթացքում, ներդրողի հայեցողությամբ, այն կարող է ներկայացվել ընդունող պետության իրավասու դատարան `վեճը քննարկելու համար, ցանկացած պետության Առևտրի պալատի ներքո գործող միջազգային առևտրային արբիտրներ: համաձայնեցին.  Կարող է հայտնի լինել, որ դատարանում կամ արբիտրաժային դատարանում ներդրողի ընտրությունը վերջնական է, և նրանց կողմից կայացված ցանկացած որոշում վերջնական է և պարտադիր է վեճի կողմերի համար: Թվում է, որ բավականին բարենպաստ պայմաններ են ստեղծվել ԵԱՏՄ անդամ երկրների ներդրումներ կատարելու համար:   Այնուամենայնիվ, բացի ներդրումային գործունեության իրավական կարգավորումից, անհրաժեշտ է իմանալ, թե տվյալ երկրում ներդրումային ինչպիսի միջավայր է ստեղծվում:  Հայաստանում ներդրումներ կատարողների համար բավականին հետաքրքիր է իմանալ, թե ինչպես են ինդեքսավորվում անդամ երկրների ներդրումային միջավայրը, ինչ տեղ են զբաղեցնում այս երկրները համաշխարհային վարկանիշային աղյուսակում:  Եկեք քննարկենք Բելառուսի, Kazakhազախստանի և Ռուսաստանի ներդրումային միջավայրերը առանձին-առանձին: Բելառուսում ներդրումային գործունեությունը կարգավորող հիմնական փաստաթուղթը 2001 թ.-ին ընդունված «Բելառուսի Հանրապետության ներդրումային օրենսգիրքն» է, համաձայն որի ՝ օտարերկրյա ներդրողներն իրավունք ունեն հիմնել իրավաբանական անձ Բելառուսում ՝ չսահմանափակելով ներդրումների ծավալը:   Եթե ​​իրավաբանական անձի կանոնադրական կապիտալը ներառում է առնվազն 20,000 ԱՄՆ դոլարի օտարերկրյա ներդրում, որի հիմնական նպատակը մասնակիցներին շահաբաժնի բաշխումն է, ապա այդպիսի կազմակերպությունը կարող է ճանաչվել որպես օտարերկրյա ներդրումներով առևտրային կազմակերպություն 1: Ներդրումային օրենսգրքի համաձայն, օտարերկրյա ներդրողները առանց իրավաբանական անձի հիմնադրման, կոնցեսիոն պայմանագրով կարող են ներդրումներ կատարել Բելառուսի Հանրապետությունում:  Ավելին, նման համաձայնագիրը կարող է սահմանել, որ արտադրված ապրանքների տնօրինման իրավունքը պատկանում է ներդրողին, որը պարտավոր է վճարել համապատասխան հարկերն ու պետական ​​տուրքերը:  Մեկ այլ դեպքում, պայմանագրի համաձայն, կողմերը բաշխում են արտադրված ապրանքները միմյանց մինչև, և այս դեպքում ներդրողը մասամբ ազատվում է հարկերից և այլ պարտադիր վճարներից:   Theառայությունների մատուցման մեջ որոշակի տարբերություն կա: Համապատասխան ծառայության իրականացումը, որը հանգեցնում է այդ ծառայության արդյունքում ապրանքների արտադրությանը, Բելառուսի Հանրապետության սեփականությունն է, և ներդրողը միայն պարգևավճար է ստանում: Ներկայումս Բելառուսում կա 6 ազատ տնտեսական գոտի, որտեղ գործելու համար ներդրողը պետք է իրավաբանական անձ հիմնի Բելառուսի Հանրապետությունում:  Ազատ տնտեսական գոտիներում ներդրումների և գործունեության ուղղությունները տարբեր են: Ներառում է կահույք, սննդի արտադրություն, կենցաղային քիմիական նյութեր, կոսմետոլոգիա: 1 Բելառուսի ներդրումային ծածկագիրը հասանելի է http: // www. //www.startbiz.by/open-biz/inostr-investor/invest-klimat-RB/: 2 Կոնցեսիա (լատ. ՝ Concessio - թույլտվություն, զիջում) - պայմանագիր բնական պաշարների, ձեռնարկությունների, պետության կամ համայնքապետարանների պատկանող այլ տնտեսական օբյեկտների շահագործման հանձնելու համար ՝ որոշակի պայմաններում: նյութերի արտադրություն, մեքենաշինություն, նորարարական տեխնոլոգիաների արտադրություն և այլն:   Նկատենք, որ 2013 թվականին ՕՈՒՆ-ի ծավալը կազմել է 2,16 միլիարդ դոլար 1:   Հիմնական ուղղությունները, որոնցում ներդրումներ են կատարվում, մետաղագործությունն է, շինարարությունը, սպառման ապրանքները, քիմիական արտադրանքը, մեքենաշինությունը և առողջապահությունը:  Բելառուսի արտահանման մեջ մեծ տեսակարար կշիռ ունեն Բելառուսի նավթը, կալիումի ազոտային սարքավորումները, բեռնատարները, տրակտորները, կաթնամթերքը, միսը և շաքարը:  Հիմնականում ներմուծված բնական գազ, քիմիական արտադրության համար անհրաժեշտ հումք, մեքենաներ:  Հիմնական գործընկերը Ռուսաստանն է, որին բաժին է ընկնում արտաքին առևտրի 40% -ը: Չնայած իրավական պայմաններին ՝ Բելառուսում ներդրումային միջավայրը կարող է օտարերկրյա ներդրողները համարել անհարմար:  Դրա պատճառը Համաշխարհային բանկի ներդրումային միջավայրը բնութագրող որոշակի ցուցանիշների բավականին ցածր մակարդակն է, տարեկան գնաճի բարձր մակարդակը (2014 թ.-ի 12,2 ամսվա գնաճը 16,2% էր)   Հարկային ռեժիմը բավականին խիստ է, որի դեպքում 20% ԱԱՀ-ին ավելացվում է 20% ԱԱՀ, շահութահարկի իջեցումից հետո տարածքի զարգացման համար `3% հարկ, դժբախտ պատահարներից խուսափելու համար` 0,6% աշխատավարձի ֆոնդի հարկ: Foreignազախստանի Հանրապետության մակրոտնտեսական կայունությունը հիմնական գործոնն է, որը երկիրը գրավիչ է դարձնում օտարերկրյա ներդրումների համար 3:  Նման եզրակացության են եկել միջազգային փորձագետները, որոնց կողմից օտարերկրյա ներդրողների 84% -ը նշել է այս գործոնը:  Yearsազախստանի տնտեսությունը վերջին տարիներին կայուն աճ է գրանցում, 2015-ին հնարավո՞րություններ կան: ընդգրկվել արագ զարգացող տնտեսությունների լավագույն եռյակում:  2013 թ.-ի մակրոտնտեսական ցուցանիշները հաստատում են վերոնշյալը, մասնավորապես ՝ գործազրկության մակարդակը կազմել է 5,2%, գնաճը ՝ 4,8%, 2014-ին: Երկրի ՀՆԱ-ն աճել է 4,3% -ով և կազմել 233,95 մլրդ դոլար 4: ԽՍՀՄ փլուզումից հետո տարեկան տնտեսությունում միջինը 5,41 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի օտարերկրյա ներդրումներ են կատարվում: կազմել է $ 9,74 մլրդ 5: Բացի կայուն մակրոտնտեսական միջավայրից, օտարերկրյա ներդրողները առանցքային գործոն են համարում սոցիալ-քաղաքական կայունությունը: - Խաղաղ օվկիանոսի տարածաշրջանը ՝ Մերձավոր Արևելքի (Եվրոպա) հետ:  Ներդրողները նշում են նաև թույլ կողմերը: Kazakhազախստանում օտարերկրյա ներդրումների աճին կարող է խոչընդոտել նորարարական տեխնոլոգիաների անբավարար ներուժը, գործարար միջավայրի թափանցիկության և կանխատեսելիության ցածր մակարդակը, տրանսպորտային ենթակառուցվածքի մակարդակը, բաց և ճկուն առևտրային քաղաքականությունը, ուժեղ բյուրոկրատական ​​համակարգով) կոռուպցիան): Kazakhազախստանում ներդրումային բարենպաստ մթնոլորտը վկայում է օտարերկրյա ներդրումների ծավալը:   Պաշտոնական տվյալների համաձայն ՝ անկախացումից ի վեր կատարվել է շուրջ 122 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի ուղղակի օտարերկրյա ներդրում: Ընդհանուր առմամբ, փորձագետները կանխատեսում են, որ առաջիկա 3 տարիներին ՕՈՒՆ-ի ծավալների գերակշիռ մասը կուղղվի ամենազարգացած ոլորտներին ՝ էներգակիրների արդյունահանմանը:   Օտարերկրյա ներդրողներն իրենց ներդրումների մի մասը կատարում են այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են մեքենաշինությունը, շինարարությունը, մետաղագործությունը, սպառման ապրանքների արտադրությունը, գյուղատնտեսությունը և կենսաբժշկական արդյունաբերությունը:   Ներմուծման գերակշիռ մասը կազմում են տեխնոլոգիաները և սարքավորումները, մետաղական արտադրանքները, սննդամթերքը: Այսօր Kazakhազախստանը առաջատար դիրքեր է զբաղեցնում ԱՊՀ երկրների շարքում ՝ ներգրավելով ՕՈՒՆ-ի ծավալները: Մեկ շնչի հաշվով օտարերկրյա ներդրումները 1300 ԱՄՆ դոլար են:  ՕՈՒՆ ներգրավման գրավիչ երկրներից են ԱՊՀ երկրները (55,7%), Kazakhազախստանը (36,4%), Բելառուսը (11,8%), Ադրբեջանը (9,1%), Վրաստանը (6%): Բիզնես վարելու համար բարենպաստ պայմանները վկայում են այն մասին, որ կան շուրջ 8000 օտարերկրյա կապիտալ ունեցող ընկերություններ, որոնց մեծ մասը 1 Տե՛ս Բելառուսի Հանրապետության ազգային բանկ (հասանելի է http: // www. //www.nbrb.by/statistics/ForeignDirectInvestments/ հղում): 2 Տե՛ս Գնաճը Բելառուսում (հասանելի է http: // www. հղումով ՝ //myfin.by/info/inflyaciya): 3 Տե՛ս Investment Attract Research Kazakhազախստան, 2014, էջ. 12 4 Տե՛ս isticsազախստանի Հանրապետության վիճակագրության հանրապետությունների գործակալություն, 2014: 5 Տե՛ս Առաջին օտարերկրյա ներդրումները (հասանելի է http: // www. //ru.theglobaleconomy.com/Kazakhstan/fdi_dollars/ հղում): Հայտնի են «Սիմենսը», «Մայքրոսոֆթը», «Շրոնը», «Generalեներալ Էլեկտրիկը», «Կոկա-Կոլան», «Դանոնը», «Հենկելը»: Երկրում շարունակվում են բարեփոխումները, որոնք կարող են նպաստել ավելի մեծ քանակությամբ օտարերկրյա ներդրումների ներգրավմանը:  Նշենք, որ իրականացվող պետական ​​աջակցությունը հավասարապես վերաբերում է ինչպես ազգային, այնպես էլ օտարերկրյա ներդրողներին:   Օտարերկրյա ներդրողն իր ներդրումային ծրագրի իրականացման համար ազատվում է մաքսատուրքերից ներմուծվող սարքավորումների համար:  Պետական ​​դրամաշնորհները տրամադրվում են հողերի, շենքերի, սարքավորումների, տրանսպորտային միջոցների, տրանսպորտային միջոցների անվճար տրամադրման տեսքով, բացառությամբ մեքենաների: Վերջին տարիներին Kazakhազախստանը լրջորեն փոխել է իր հարկային քաղաքականությունը `հարկերը նվազեցնելով:   Կորպորատիվ շահութահարկը 30% -ից դարձել է 20%, ԱԱՀ-ն `13% -ից 12%, ինչը ԱԱՀ-ի ամենացածր դրույքաչափերից մեկն է աշխարհում, սոցիալական հարկը` 11%:  Ներդրողներին տեղեկատվություն տրամադրելու համար կա հատուկ կայք `www.invest.gov.kz, որը ներդրողներին տրամադրում է անհրաժեշտ տեղեկատվություն և պարբերաբար թարմացվում է:  Ավելացնենք, որ նմանատիպ հասցե գործում է նաև Հայաստանում. Www.ada.am, որտեղ թարմացումները և նոր հրապարակումները կատարվում են ոչ ինտենսիվ, ուստի այն չի կարող անհրաժեշտ ուղեցույց լինել հավանական ներդրողների համար: Առաջիկա բարեփոխումները նախատեսում են, որ 20ազախստանի տնտեսության մեջ առնվազն 20 միլիոն դոլար ներդնելու դեպքում օտարերկրյա ներդրողը կազատվի շահութահարկից 10 տարի ժամկետով, գույքի հարկից `8 տարի, հողի հարկից` 10 տարի ժամկետով:  Նախատեսվում է, որ պետությունը կմասնակցի ծրագրի իրականացման փուլին `ծախսերի 30% -ի չափով: Ռուսաստանի Դաշնությունում օտարերկրյա ներդրումների իրավական կարգավորումն իրականացվում է «Ռուսաստանում օտարերկրյա ներդրումների մասին» օրենքով:   Օրենքը նախատեսում է օտարերկրյա ներդրողների համար երաշխիքների և առավելությունների լայն շրջանակ:   Դրանք երաշխավորում են Ռուսաստանի օրենսդրության անբարենպաստ փոփոխություններից բխող վեճերի անաչառ կարգավորումը, օտարերկրյա ներդրողների ներդրման լայն ընտրության հաստատումը, այլ օտարերկրյա ներդրողի նկատմամբ իրավունքների և պարտավորությունների փոխանցումը, հողերի, այլ բնական ռեսուրսների, շենքերի իրավունքների երաշխավորումը: և այլն Չնայած այս առավելություններին, վերլուծաբանների մեծ մասը վերջերս նշում է Ռուսաստանում ներդրումների մթնոլորտի վատթարացումը `միջազգային տնտեսական պատժամիջոցների և միջազգային վարկանիշների անկման պատճառով:   Այդ պատճառով վերլուծաբանները կարծում են, որ նման իրավիճակից դուրս գալու համար Ռուսաստանը պետք է իրականացնի լուրջ բարեփոխումներ, մասնավորապես, պարզեցնի նոր ձեռնարկությունների ստեղծման գործընթացը, առանցքային ոլորտներում ներգրավի օտարերկրյա ներդրումներ:  2012 թվական: Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ստորագրել է «Երկարաժամկետ պետական ​​տնտեսական քաղաքականության մասին» հրամանագիրը, որտեղ մասնավորապես նշվում է, որ մինչև 2018 թվականը Ռուսաստանը պետք է ներառվի «Doing Business» ցուցիչի լավագույն 20 երկրների ցուցակում:  Առաջնային բարեփոխումներից մեկը սկսնակ գործարարների համար նոտարական վավերացված բանկային հաշիվ ստեղծելու պահանջի վերացումն էր: Այնուամենայնիվ, 2014-ին պատկերը զգալիորեն փոխվեց: Երկրորդ եռամսյակից Ուկրաինայի հետ լարված հարաբերությունների սրման և Ռուսաստանի դեմ տնտեսական պատժամիջոցների խստացման պատճառով:   Ներկայումս Ռուսաստանում ներդրումային միջավայրը լուրջ հետընթաց է գրանցել: 2014 Առաջին եռամսյակում երկրից կապիտալի արտահոսքը կազմել է $ 50 մլրդ ՝ թուլացնելով ռուբլին, ինչը հանգեցրեց երկրում բարձր գնաճի (2014-ին գնաճը 11,4% էր) 2:   Ազգային արժույթի փոխարժեքը կայունացնելու համար Կենտրոնական բանկը զգալի միջոցներ է ծախսել միջազգային պահուստներից, որոնք 509.6 միլիարդ դոլարից տարեսկզբի համեմատ կրճատվել են 486 միլիարդ դոլար (2014 թվականի ապրիլի 1-ի դրությամբ):  Բացի այդ, Ռուսաստանի ֆոնդային շուկայում գործարքների ծավալը կրճատվել է 15% -ով:  Արդյունքում, Bloomberg Markets Global Investor Poll- ի կողմից վերջերս անցկացված հարցման համաձայն, որում ներգրավված էին առևտրականներ, բանկիրներ և փողի կառավարիչներ, Ռուսաստանը ճանաչվել է որպես աշխարհի ութ խոշոր տնտեսություններից ամենաքիչ ներդրումը գրավիչ:  Հարցվածների շուրջ 56% -ը կարծում է, որ դրանք բիզնեսի համար ամենաանբարենպաստ պայմաններն են `համեմատած մյուս 7 խոշոր տնտեսությունների հետ, իսկ 45% -ը նույնիսկ խորհուրդ է տալիս վաճառել ռուսական ակտիվներ:  Ռուս ներդրողների համար վարկերը թանկանում են: Պատճառը 2014 թվականն է: Standard & Poors's 1 Տե՛ս Օտարերկրյա ներդրումներ Ռուսաստանի Դաշնությունում, 9 հուլիսի 1999 թ., № 160-FZ (հասանելի է http: // www. //economy.gov.ru/minec/about/structure/depInvest/fz199920709): 2 Տե՛ս Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական բանկ, Անհրաժեշտ օղակի գնաճ, 2014 թվականի դեկտեմբեր: Ռուսաստանի վարկային վարկանիշի իջեցումն է:   Ռուսաստանի կարճաժամկետ վարկը արտարժույթով A3- ից իջեցվել է A2, երկարաժամկետը ՝ ազգային արժույթով, BBB- ից BBB +, իսկ ընդհանուր իրավիճակը գնահատվել է բացասական:   Նման իջեցումները թուլացրել են ֆոնդային բորսան: ԱՄՆ առևտրի ներկայացուցչությունը (USTR), իր իսկ վերլուծության հիման վրա, անբարենպաստ գնահատեց Ռուսաստանում ներդրումային միջավայրը:   Ամերիկացի փորձագետները կարծում են, որ Ռուսաստանի կառավարության ձեռնարկած քայլերն ու միջոցառումները անբավարար են:  Եկույցում նշվում է, որ օտարերկրյա ներդրողները շփոթված են ներդրումների օրենսդրության, կոռուպցիայի բարձր մակարդակի, Ռուսաստանի դատական ​​համակարգի նկատմամբ ցածր վստահության, փոքրամասնությունների իրավունքների վատ պաշտպանության, վարչական խոչընդոտների և կորպորատիվ վատ մշակույթի հետ 1:  Խնդիրների թվում են զբաղվածության ցածր մակարդակը, ստվերային տնտեսության չափը, ինչը գործատուներին թույլ է տալիս անօրինական կերպով նվազեցնել հարկային ծախսերը:   Ըստ հաշվարկների, 5-10 տարի անց մասնագետների պակասը, որը մինչ օրս խնդիր է, կդառնա քրոնիկ: Ռուսաստանը 2014-ին ներառված չէր 25 երկրների ցուցակում `որպես օտարերկրյա ներդրումների առավել գրավիչ երկիր 2:  2013-ը զբաղեցնում էր 11-րդ տեղը, 2012-ին `12-րդ, իսկ 2011-ին` 11-րդ:   Դիրքի նման անկումը բացատրվում է Ռուսաստանի անկանխատեսելի պետական ​​քաղաքականությամբ, տնտեսության մեջ պետության միջամտությամբ:   Ռուսաստանի տնտեսության մեջ օտարերկրյա ներդրումները նվազել են մոտ 70% -ով կամ մոտ 19 մլրդ դոլարով:  Developedարգացած երկրների հիմնական նավթագազային ընկերությունները 2014 թվականին դադարեցրել են ներդրումները Ռուսաստանում 3: Ներկայումս օտարերկրյա ներդրումներն իրականացվում են հիմնականում սննդի արդյունաբերության մեջ. Գյուղատնտեսական վերամշակման արդյունաբերություն, մեծածախ առևտուր - միջնորդ առևտուր, ֆինանսական գործունեություն, մեքենաշինություն, քիմիական - նավթաքիմիական արդյունաբերություն, մետաղագործություն, ածուխի արտադրություն, միջուկային վառելիքի արտադրություն և այլն:  2014 թ.-ի առաջին եռամսյակում օտարերկրյա ներդրումների բաշխումը հետևյալն էր. Վերամշակող արդյունաբերություն ՝ 40,3%, տրանսպորտ - հեռահաղորդակցություն ՝ 16,8%, մանրածախ առևտուր - 27,8%, անշարժ գույքի ներդրումներ ՝ 9,7%, բայց - 5,4%:  Նոր, հատուկ տնտեսական գոտիների ստեղծումը շատ կարևոր է. նախատեսվում է, որ theրիմի տարածքը կճանաչվի որպես այդպիսին:  Առաջին քայլերից մեկը ԱԱՀ-ն սահմանել 4% սովորական ապրանքների և 2% հասարակական ապրանքների համար:   2014-ի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին ԱՊՀ երկրներից Ռուսաստանում ամենամեծ ներդրումներն իրականացրել է Kazakhազախստանը ՝ 134 միլիոն դոլար, Հայաստանը ՝ 16 միլիոն դոլար, Բելառուսը ՝ 2 միլիոն դոլար, Ուզբեկստանը ՝ 9 միլիոն դոլար: Անդրադառնալով ցուցանիշներին ՝ նշենք, որ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի «Տնտեսական ազատություն 2015» ինդեքսի համաձայն ՝ Բելառուսի Հանրապետությունը 178 երկրների շարքում զբաղեցնում է 153-րդ տեղը ՝ 49,8 միավորով 4:   Այս կետը 0.3-ով ցածր է նախորդ տարվա ցուցանիշից:   Indուցանիշները, ինչպիսիք են ներդրումների ազատությունը, կառավարության ծախսերի վերահսկողությունը և հարկաբյուջետային ազատությունը, նվազել են մոտ կեսով:  2015 թվական Ըստ տվյալների ՝ Բելառուսի տնտեսությունը դասակարգվում է որպես ճնշված տնտեսություն:  2014-ին գնաճը կազմել է 18,3%: և Կառավարման համակարգը բնութագրվում է որպես ավտորիտար համակարգով կառավարվող պետություն: Այս ցուցանիշով ofազախստանի Հանրապետությունը 63,3 միավորով զբաղեցնում է 69-րդ տեղը:  Նախորդ տարվա համեմատ կետն աճել է 0.4-ով:  Սեփականության և բիզնեսի ազատության ցուցանիշները անկում են արձանագրել:   Պետության կողմից վարվող խիստ հարկաբյուջետային քաղաքականությունը, ցածր հարկերը 5, հավասարակշռված դրամավարկային քաղաքականությունը մեծ տնտեսական օգուտներ են բերում պետությանը: Տնտեսական ազատության ինդեքսի համաձայն ՝ Ռուսաստանի Դաշնությունը 52.1 միավորով զբաղեցնում է 143-րդ տեղը, ինչը նախորդ տարվա համեմատ աճել է 0.2-ով:   Բարելավումներ են նկատվել այնպիսի ցուցանիշներում, ինչպիսիք են ՝ բիզնեսի ազատություն, կոռուպցիայի ազատություն, աշխատանքի ազատություն:   Գնաճի և գործազրկության մակարդակները 2014 թվականին կազմել են 1 Տե՛ս ренarenkov S., триtrikunova M., Investment Climate in Modern Russia, Economy and Modern Management. 2 Տե՛ս Kearney A., Direct Direct Investment Confidence, ԱՄՆ-ն ավելի գրավիչ է դառնում օտարերկրյա ներդրումների համար (հասանելի է http: // www. //www.marketwatch.com հղում): 3 Տե՛ս Առևտրի և զարգացման վերաբերյալ ՄԱԿ-ի համաժողով, Համաշխարհային ներդրումների զեկույց, 20144 Տե՛ս WEF, 2015 տնտեսական ազատության ինդեքս, 2015, էջ: 121: 5 շահութահարկ `20%, ԱԱՀ` 12%, եկամտահարկ `10% ռեզիդենտների և 15% ոչ ռեզիդենտների համար: համապատասխանաբար ՝ 6.8% և 5.8% 1:   Եկամտահարկը 13% է, շահութահարկը `20%, հարկեր / ԱԷ ցուցանիշը` 28,7%: Կոռուպցիայի ընկալման ցուցիչ 2014-ում Բելառուսը 31 միավորով 174 երկրների շարքում զբաղեցնում է 119-րդ տեղը, Kazakhազախստանը 29 միավորով 126-րդն է, իսկ Ռուսաստանը 27 միավորով 136-րդն է: Բելառուսը չի ընդգրկվել «Համաշխարհային մրցունակության ինդեքս 2014-2015» -ում:  Indexազախստանը այս ցուցանիշով ուսումնասիրված 144 երկրների մեջ 50-րդն է ՝ 4,4 միավոր 3:   Ըստ հարցումների, doingազախստանում բիզնես վարելը հիմնականում խոչընդոտում է հետևյալ գործոնները. Կոռուպցիա ՝ 16,7%, ֆինանսների հասանելիություն ՝ 14,6%, բյուրոկրատական ​​քաշքշուկներ ՝ 8%, գնաճ ՝ 6,9% և այլն: Այս ցուցանիշի համաձայն ՝ Ռուսաստանը 4,4 միավորով 4-րդ տեղում է 53-րդ տեղում:   Ուսումնասիրված ոլորտներում ամենավատ ցուցանիշը ֆինանսական շուկայի զարգացման ինդեքսն է, որով Ռուսաստանը աշխարհում 110-րդն է:   Չնայած այս ամենին ՝ այն շուկայում զբաղեցնում է 7-րդ տեղը:   Ըստ հարցումների, Ռուսաստանում բիզնես վարելուն առավելապես խոչընդոտում են հետևյալ գործոնները. Կոռուպցիա ՝ 14,3%, հարկերի դրույքաչափեր ՝ 12,3%, ֆինանսների հասանելիություն ՝ 11,7%, հարկային վարչարարություն ՝ 10,8%, բյուրոկրատական ​​քաշքշուկներ ՝ 8,2%, գնաճ ՝ 7,6 % Հաջորդ ամենակարևոր ցուցանիշը Համաշխարհային բանկի կողմից հրապարակված Doing Business տարեկան զեկույցն է, որը գնահատում է տարբեր երկրներում բիզնես վարելու դյուրինությունը:  Ամփոփ աղյուսակի միջոցով մենք կներկայացնենք Բելառուսի, Kazakhազախստանի և Ռուսաստանի գնահատականներն ըստ 2015 թ. Զեկույցի (տե՛ս Աղյուսակ 1): Ապրանքների համաշխարհային գների անկումը և Ռուսաստանից տրանսֆերտների նվազումը բավականին ռիսկային են դարձնում ԱՊՀ երկրների տնտեսությունների կայունության հարցը:   Հայաստանի տնտեսությունը մեծապես կախված է պղնձի արտահանումից, որի ծավալները բավականին դիմացկուն են միջազգային գներին, իսկ միջնաժամկետ հեռանկարում սպասվում է պղնձի արտահանման նվազում:  Հատկանշական է, որ Ռուսաստանը ԱՊՀ երկրներից ապրանքների հիմնական արտահանման շուկան է, ինչպես նաև դրամական միջոցների հոսքերի հիմնական աղբյուրը և ՕԴ 5-ի ներգրավումը: Բանկային վարկերի պորտֆելներում պետական ​​պարտքի մասնաբաժնի և խնդրահարույց և կասկածելի վարկերի ավելացումը նույնպես կարող է լրացուցիչ բարդություններ առաջացնել:  Մասնավորապես, պետական ​​պարտքի մեծ քանակը կարող է մեծացնել տնտեսության զգայունությունը արտաքին ֆինանսական պայմանների և փոխարժեքի տատանումների նկատմամբ: Արտաքին տնտեսական ցնցումներին դիմակայելու համար յուրաքանչյուր կառավարություն պետք է պատշաճ կերպով գնահատի ակնկալվող ռիսկի մակարդակները և, համապատասխանաբար, մշակի համապատասխան կանխարգելման և զարգացման ծրագիր: Աղյուսակ 1. ԵՏՄ անդամ երկրների գնահատականներն ըստ DB-2015 տնտեսության Ռուսաստանի Դաշնություն Տարվա 2015 փոփոխություն. Հայաստանի Հանրապետություն, Բելառուս, Kazakhազախստան, 2015 Փոփոխություն. Հանրապետություն 2015 Փոփոխություն. Հանրապետություն 2015 Փոփոխություն. Գործարարությամբ զբաղվելու դյուրինություն Շենքի թույլտվություն սկսելը / գրանցում / ստացում Թույլտվություն էլեկտրաէներգիայի գրանցում. ըստ ներդրողների ՉՓՈԽՎՈ NOT ՉՓՈԽՎԱ NOT ՉՓՈԽՎԱ PRO ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ 1 Տե՛ս WEF, 2015 տնտեսական ազատության ցուցիչ-Ռուսաստան, 2015, էջ: 2 Տե՛ս WEF, Կոռուպցիայի ընկալման ինդեքս 2014: 3 Տե՛ս WEF, Համաշխարհային մրցունակության զեկույց 2014-2015, էջ: 230 4 Տե՛ս WEF, Համաշխարհային մրցունակության զեկույց 2014-2015, էջ: 319: 5 Տե՛ս Համաշխարհային բանկի խումբ, Հայաստանի ամպամած հայացք, 2014, էջ: 24 Հարկերի վճարում Սահմանի առևտրի հաճախականությունը Պայմանագրի իրականացում Վճարունակության վերլուծություն Չփոխված Չփոխված Չփոփոխված Եթե մենք փորձում ենք ընդհանրացնել երեք երկրների բարենպաստ ներդրումային միջավայրի հեռանկարները, ապա կարող ենք նշել, որ անհրաժեշտ է թվաքանակի ավելացում, ապահովելով լիարժեք դատական ​​անկախություն, ակտիվ և իրատեսական զարգացում: ներդրումների ներգրավման ծրագրեր, հակակոռուպցիոն ծրագրերի իրականացում: Այսպիսով, դիտարկվել են տվյալ երկրի ներդրումային միջավայրը բնութագրող հիմնական ցուցանիշները:  Չնայած ԵԱՏՄ անդամ առանձին երկրներում ներդրումների պակաս բարենպաստ մթնոլորտին, չպետք է մոռանանք, որ ԵՏՄ-ն ընդհանուր առմամբ կարող է լայն ներդրումային հնարավորություններ ապահովել մեկ երկրում, ինչպես նաև կարգավորման միասնական համակարգը թույլ կտա հոսել ազգային և օտարերկրյա կապիտալ: ավելի ազատ ու ճկուն: Առաջին հերթին համապատասխան տնտեսությունն օգուտ է տալիս:  170 միլիոն սպառող շուկա ունեցող այս նոր միավորումը կարող է նոր խթան հանդիսանալ տնտեսական աշխուժացման համար: Նաիրի gաղարյան Ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները ԵԱՏՄ անդամ պետություններում Հիմնաբառեր. ԵՏՄ, ներդրումներ, ներդրումային միջավայր , ։

Հոդվածում  ուսումնասիրվել է  ԵՏՄ  անդամ  3  պետություններում`  Բելառուսում, Ղազախստանում և ՌԴ-ում  ձևավորված  ներդրումային  միջավայրերը։
   Ներկայացվել  են  Համաշխարհային  բանկի  և  Համաշխարհային  տնտեսական ֆորումի կողմից այդ երկրների ներդրումային միջավայրերը բնութագրող վարկանիշները, յուրաքանչյուրին  բնորոշ խնդիրները, որոնք խոչընդոտ են հանդիսանում օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման գործում։
  Ընդհանրացնելով առաջարկվել են ներդրումային բարենպաստ միջավայրի ձևավորմանն ուղղված քայլեր։
