ԻՐԱՎԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱՆՁԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐՆԵՐԸ Լուծարման և որոշման դեպքերի ձևում Հայաստանի Հանրապետությունը աշխարհի այն եզակի երկրներից է, որը ներքին օրենսդրությամբ չի ամրագրել ոչ միայն քրեական, այլ նաև իրավաբանական անձի իր վարչական պատասխանատվությունը:  Մասնավորապես, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 23-րդ հոդվածը սահմանում է. «Քրեական պատասխանատվության ենթակա է միայն ողջամիտ ֆիզիկական անձը, որը հանցագործություն կատարելու պահին հասել է սույն օրենսգրքով սահմանված տարիքը»: Վերոգրյալից ակնհայտ է, որ իրավաբան անձի քրեական պատասխանատվությունը չի նախատեսվել օրենսդիրի կողմից `հիմնվելով քրեական օրենսդրության մեջ մեղավորության ամբողջ ավանդական հասկացությունների վրա:  Մյուս կողմից, միջազգային պրակտիկան փաստում է, որ իրավաբանական անձանց շրջանակներում ֆիզիկական անձանց հետապնդելը ոչ միայն որևէ կերպ չի ազդում իրավաբանական անձի վրա, այլև չի նվազեցնում հասարակության վստահությունը իրավաբանական անձի նկատմամբ 1: Համենայն դեպս, ժամանակակից աշխարհում տարածված շատ հանցագործություններ, ինչպիսիք են կոռուպցիոն հանցագործությունները, փողերի լվացումը, նույնիսկ հրամայական են դարձնում իրավաբանական անձանց քրեական պատասխանատվությունը:   Իրավաբանական անձանց քրեական պատասխանատվության հարցը դառնում է հրամայական 1 Տե՛ս OECD- ԻՐԱՎԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱՆՁԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿԱՌՈՒՎԱՔԻ ԱՐԵՎԵԼՅԱՆ ԵՎՐՈՊԱՅԻ ԱՆԿԵՆՏՐԱԼ ԱՍԻԱՅՈՒՄ (2015): Այն կապված է նաև միջազգային պայմանագրերի հետ, որոնք պահանջում են դրանք վավերացնող պետություններ `իրավական օրենսդրության մակարդակով ամրագրելու իրավաբանական անձանց պատասխանատվությունը: Բերենք մի քանի օրինակներ: Եվրոպայի խորհրդի կողմից ընդունված Կոռուպցիայի մասին կոնվենցիայի 2-րդ հոդված 18-ը սահմանում է, որ յուրաքանչյուր կողմ պետք է ընդունի այնպիսի օրենսդրական և այլ միջոցներ, որոնք անհրաժեշտ են `ապահովելու համար, որ իրավաբանական անձինք պատասխանատվություն կրեն Կոնվենցիայի ակտիվ կաշառակերության և փողերի չարաշահման համար: իրենց օգտին կատարված փողերի լվացման հանցագործությունների համար: Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից ընդունված Կոռուպցիայի դեմ կոնվենցիայի 3 26-րդ հոդվածը նաև սահմանում է իրավաբանական անձանց պատասխանատվության կանոններ, մասնավորապես յուրաքանչյուր Մասնակից պետություն պետք է միջոցներ ձեռնարկի, որոնք, իր իրավական սկզբունքներին համապատասխան, կարող են անհրաժեշտ լինել ընդգրկված հանցագործությունների համար: սույն Կոնվենցիայով: Մասնակցության դեպքում սահմանել իրավաբանական անձանց պատասխանատվությունը, ընդ որում իրավաբանական անձանց պատասխանատվությունը կարող է լինել քաղաքացիական, քրեական կամ վարչական:  Յուրաքանչյուր Մասնակից պետություն պետք է ապահովի, որ արդյունավետ, համաչափ և սահմանափակող քրեական կամ ոչ քրեական պատժամիջոցները, ներառյալ դատական ​​պատժամիջոցները, կիրառվեն պատասխանատու իրավաբանական անձանց նկատմամբ: Նման դրույթներ են շարադրված «Միջազգային գործարքներում օտարերկրյա պաշտոնյաների կոռուպցիայի դեմ» կոնվենցիայի 4 2-րդ հոդվածում, համաձայն որի `յուրաքանչյուր կողմ պետք է միջոցներ ձեռնարկի իր իրավական սկզբունքներին համապատասխան` օտարերկրյա պաշտոնատար անձի կաշառքի համար պատասխանատու իրավաբանական անձանց ստեղծելու համար: 2 Տե՛ս Կոռուպցիայի մասին քրեական իրավունքի կոնվենցիա (27 հունվարի 1999, Ստրասբուրգ):  Այն ուժի մեջ է մտել 2006 թվականից: Մայիսի 6-ից: 3 Տե՛ս Հակակոռուպցիոն կոնվենցիան (2005 թ. Դեկտեմբերի 14, Նյու Յորք), որն ուժի մեջ է մտել Հայաստանում 2007 թ.-ին: Ապրիլի 7-ին: 4 Տե՛ս «Միջազգային բիզնեսի գործարքներում օտարերկրյա պետական ​​պաշտոնյաների կաշառակերության դեմ պայքարի մասին» կոնվենցիա (ընդունված է բանակցային համաժողովի կողմից, 1997 թ. Նոյեմբերի 21-ին):   Ինտերնետային հղում ՝ http: // www. oecd.org/dataoecd/4/18/38028044.pdf: Գիտակցելով քրեական պատասխանատվության հստակ անհրաժեշտությունը `ՀՀ քրեական օրենսգրքի նախագիծը նախատեսում է քրեական պատասխանատվություն նաև իրավաբանական անձի համար` առանձին հոդվածներով սահմանելով իրավաբանական անձանց քրեական պատասխանատվության առանձնահատկությունները:   ՀՀ քրեական օրենսգրքի նախագծի համաձայն `միջազգային պրակտիկայում հայտնաբերված բազմաթիվ հարցերի, որոնք վերաբերում են քրեական պատասխանատվության մոդելին, պատասխանատու անձանց շրջանակին, պատասխանատվության միջոցներին և այլն, համապարփակ լուծում է տրվել: Ամեն դեպքում, մեր կարծիքով, ինչպես միջազգային պրակտիկայում, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի նախագծում, իրավաբանական անձի լուծարման և բաժանման հետ կապված մի քանի հարցեր կան, որոնք քննարկման կարիք ունեն:  Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի նախագիծը սահմանում է հետևյալը. Հոդված 137. Իրավաբանական անձի քրեականացման հետ կապված սահմանափակումներն ու արգելքները 1: Դատարանի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արգելվում է իրավաբանական անձի կամավոր լուծարումը կամ վերակազմակերպումը:   Նման իրավաբանական անձի կողմից այդպիսի գործարքի կամ դրա հետ կապված մի քանի գործարքների իրականացումը (բացառությամբ այն գործարքների, որոնց կատարումը պարտադիր է ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով), ինչը կարող է հանգեցնել ավելի քան քսանհինգ տոկոսի ձեռքբերմանը: ակտիվների ուղղակի կամ անուղղակի որոշմամբ: Այդ չափով գույքի օտարում կարող է իրականացվել միայն պատիժը կատարող համապատասխան պետական ​​մարմնի թույլտվությամբ: Վերոհիշյալ կանոնակարգերի շրջանակներում լուծարման կամ վերակազմակերպման արգելքը նախատեսվում է մեղադրական եզրակացությունն ուժի մեջ մտնելու պահից:   Մեր կարծիքով, նման դրույթի առկայության դեպքում որոշակի խնդիրներ կարող են առաջանալ այն դեպքերում, երբ իրավաբանական անձը լուծարվում կամ վերակազմավորվում է մինչև իրավաբանական անձի դեմ մեղադրական եզրակացության ուժի մեջ մտնելը: Գերմանական մոդելը կարելի է համարել միջազգայնորեն ընդունված, որի դեպքում պատասխանատվություն է կրում բաժանման արդյունքում ստեղծված մի քանի իրավաբանական անձանց իրավահաջորդը, որը տնտեսապես նույնական է նախորդին (Gasselschafts-identität) 5:   Այս չափանիշի առկայությունը միշտ որոշում է դատարանը ՝ ցուցաբերելով անհատական ​​մոտեցում:   Որոշակի գործոններ, ինչպիսիք են իրավահաջորդությունը, դրա նախկին բաժնետերերի կազմը և այլն, էական չեն:  Այս մոտեցման առանձնահատկությունն այն է, որ վերջիններս հատուկ հանգամանքներին ուշադրություն դարձնելու փոխարեն ավելի շատ կենտրոնանում են տնտեսական բովանդակության վրա:  Համենայն դեպս, այս շարքի «տնտեսապես նույնական», «տնտեսապես համանման» կամ այլ տերմինները ներքին իրավունքի և միջազգային իրավունքի մեջ հատուկ մեկնաբանություն չունեն, ինչը ոչ միայն հակասում է իրավական ակտի որոշակիության սկզբունքին, այլև թույլ է տալիս մեկնաբանությունների լայն շրջանակ:   Բնական է, որ կախված այդ հասկացությունների հիմքում ընկած չափանիշներից, իրավաբանական անձի պատասխանատվության հարցի լուծումը տարբեր կլինի: Մեկնաբանելով այս հարցը ՝ Էստոնիայի Գերագույն դատարանի քաղաքացիական գործերի պալատը նշեց, որ հասկացությունների մեկնաբանման համատեքստում, առաջին հերթին, կարող է բացահայտվել «կազմակերպություն» հասկացությունը ՝ որպես փողի, հարակից իրավունքների և պարտականությունները  Երբ կազմակերպությունը հանցագործություն է կատարում, անհրաժեշտ է պարզել, թե ով է շահել դրանից:  Ըստ այդմ, հստակ որոշված ​​է, որ կազմակերպությունը պետք է պատասխանատվություն կրի: Կազմակերպության ինքնությունը որպես պատասխանատվության չափանիշ դիտարկելը միանգամայն ողջամիտ է:   Բայց ամենակարևորն այն է, թե ինչն է ընկած ինքնության հիմքում:   Հաճախ իրականացվող գործողությունները հիմնված են ինքնության վրա:  Այսինքն, եթե իրավաբանական անձը ունի մի քանի իրավահաջորդ, նրանցից մեկը պատասխանատու է, որը շարունակում է իրականացնել գործունեության այն տեսակ, որը նախկին իրավաբանական անձը:   Այս կարգավորումը, որքան էլ առաջադեմ թվա, մի շարք հարցեր է առաջացնում:   Ի՞նչ պետք է անել այն դեպքում, երբ իրավահաջորդներից ոչ մեկը իրականում չի իրականացնում նախորդի գործունեությունը:  Այս դեպքում հնարավո՞ր է պնդել, որ պատասխանատվության առարկան բացակայում է նույնականացման չափանիշների բացակայության պատճառով:   Կամ որքանո՞վ է արդար, որ իրավահաջորդներից մեկը պետք է պատասխանատվության ենթարկվի, ոչ թե անցածը: 5 Տե՛ս հղումը ՝ http: //www.juridicainternational.eu/public/pdf/ji_2010_1_243.pdf. նախկին կապիտալի մեծ մասը, բայց մեկը, որն ավելի քիչ է կապված նախկինի հետ, բայց իրականացնում է նույն գործունեությունը: Ակնհայտ է, որ նման կարգավորման դեպքում ավելի հեշտ է դառնում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:   Բավական է, որ իրավահաջորդ կազմակերպությունը զերծ մնա նախորդի նման գործունեություն իրականացնելուց, հնարավոր չէ վերջինիս նույնականացնել: Տեսաբանների ամենամեծ խումբը առաջարկում է որպես չափանիշ ընտրել կապիտալը, այն է ՝ պատասխանատվության ենթարկել իրավահաջորդներից մեկին, որին անցել է նախորդ կապիտալի մեծ մասը:   Այս դեպքում իրավաբանական անձը պատասխանատվություն է կրում հետևյալ բանաձևի հիման վրա .1. Կա իրավահաջորդություն: 2. Հանցագործություն կատարած իրավաբանական անձի կապիտալը փոխանցվել է իրավահաջորդին: 3. Փոխանցված կապիտալի չափը հստակ որոշելի է: 4. Փոխանցված կապիտալը կազմում է իրավահաջորդի կապիտալի բաժինը: 4-րդ կետը, որն առաջին հայացքից տարօրինակ է թվում, իրականում նախատեսված է իրավաբանական անձի քրեական պատասխանատվության արդյունավետությունն ապահովելու համար:   Որքանո՞վ է նպատակահարմար հետապնդել իրավահաջորդին, որի կապիտալում քրեական իրավաբանական անձի փոխանցումը չնչին մաս է կազմում: Ավելին, բաժանման ձևերից յուրաքանչյուրն իր հետ բերում է իր խնդրահարույց հարցերը:   Իրավաբանական գրականության մեջ բաժանման երկու հիմնական տեսակ կա: 1. Իրավաբանական անձը դադարում է գոյություն ունենալուց, կամ նրա փոխարեն հայտնվում են 2 կամ ավելի իրավաբանական անձինք:   Հայրենասիրական օրենքում «բաժանում» հասկացությունը համապատասխանում է այս ձիուն: 2. Բաժանարար կազմակերպությունը պահպանվում է, նրանից բաժանվում է մեկ կամ մի քանի նոր կազմակերպություն:  Ներքին օրենսդրության մեջ վերակազմակերպման այս ձևը սահմանվում է որպես «տարանջատում»: Առաջին ձիու առանձնահատկությունն այն է, որ հանցագործություն կատարած իրավաբանական անձը դադարում է գոյություն ունենալուց:  Այն դեպքում, երբ միայն մեկ իրավահաջորդ կա, հարցը շատ հեշտ է լուծել Հայրենասիրական օրենքի իմաստով սա նույնիսկ բաժանում չէ, այլ վերակազմավորում:  Եթե ​​ֆիզիկական անձի դեպքում իր իրավահաջորդության կարգով քրեական պատասխանատվության փոխանցումն անհեթեթ է թվում, ապա նույնը չի կարող պնդվել իրավաբանական անձի դեպքում:  Իրավաբանական անձը առանձին գույքով կազմակերպություն է, որը պատասխանատու է այդ գույքի համար, ուստի երբ գույքը փոխանցվում է, պատասխանատվությունը նույնպես փոխանցվում է:  2 մասի բաժանումը մի փոքր խնդրահարույց է:  Եթե ​​այս գործի համար օգտագործենք նույնականացման մոդելը, ապա կապիտալի ամենամեծ մասն ստացած իրավահաջորդը պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության, բայց եթե իրավաբանական անձը բաժանված է տասնյակ կամ նույնիսկ հարյուրավոր մասերի, որոնցից յուրաքանչյուրը ստանում է կապիտալի հավասար բաժին: , նրանց հետապնդումը դառնում է աննպատակահարմար:  Այս մեթոդը կարող է արդյունավետ օգտագործվել որպես պատասխանատվությունից խուսափելու միջոց: Բաժանման դեպքում սովորաբար նախատեսվում է համատեղ և բազմակի պատասխանատվություն, իսկ իրավաբանական անձի և դրա հետ կապված առանձին մասերի միջև հարաբերությունները կարգավորվում են նրանց ներքին համաձայնագրով:  Առանձնացման դեպքում հարկադիր լուծման իրականացումը ՝ որպես պատժի ձև, ավելի հակասական է դառնում:   Հարց է առաջանում, թե որ իրավաբանական անձը պետք է բռնի լուծարվի:   Այն փաստը, որ հարցը չի կարգավորվում օրենքով, ըստ էության, յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով մնում է դատարանի հայեցողությանը: Փորձենք պարզաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքում առաջարկվող կարգավորումների համատեքստում բարձրացված խնդիրները:  Նախ, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը սահմանում է .3. Իրավաբանական անձի բաժանման դեպքում նրա իրավունքները և պարտականությունները անցնում են նոր առաջացած իրավաբանական անձանց `համաձայն բաժանարար հաշվեկշռի: 4. Իրավաբանական անձից մեկ կամ մի քանի իրավաբանական անձանց առանձնացնելու դեպքում վերակազմավորված իրավաբանական անձի իրավունքներն ու պարտականությունները փոխանցվում են յուրաքանչյուրին `համաձայն բաժանարար հաշվեկշռի: Սրա հետ մեկտեղ, Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի նախագծի վերոհիշյալ 137-րդ հոդվածի 2-րդ կետը սահմանում է հետևյալը .2. Իրավաբանական անձի կամավոր լուծարման կամ վերակազմակերպման դեպքում մինչ դատարանի վճիռը կայացնելը, դատարանը դրա համար պատիժ է սահմանում. իրավաբանական անձի գույքը կամ դրա մի մասը `ստացված գույքի չափին համամասնորեն, եթե ապացուցվի, որ իրավաբանական անձի իրավահաջորդը կամ նշված անձինք գիտեին կամ պետք է իմանային վերակազմակերպված հանցանքի մասին կամ լուծարված իրավաբանական անձ կամ, եթե դա ապացուցված է, ՀՀ քրեական օրենսգրքի նախագիծն ընթացավ այնպես, ինչպես նախատեսում էր բաժանարար հաշվեկշռի հիման վրա իրավաբանական անձի պատասխանատվությունը:  Մոտեցումն արդար է և շատ ավելի հեռանկարային, քան իրավահաջորդներից միայն մեկին պատասխանատվության ենթարկելու միջազգայնորեն ընդունված մոդելը:   Ավելին, պատասխանատվություն է նախատեսվում ոչ միայն իրավահաջորդների, այլ նաև այլ անձանց համար, որոնց գույքն անցել է իրավաբանական անձից:  Հաջորդ հարցերը կարող են հակասությունների տեղիք տալ այստեղ: 1. Եթե գույքը պատկանում է ֆիզիկական անձի, վերջինիս քրեականացումը չի՞ հանդիսանում սուբյեկտիվ մեղքի սկզբունքի խախտում:  Իհարկե, եթե մարդը գիտակցում է, որ այդպիսի գույք ձեռք բերելով ՝ նպաստում է իրավաբանական անձի պատասխանատվությունից խուսափելուն, ապա, փաստորեն, նրա արարքում կա որոշակի հանցակազմ:   Բայց մեր կարծիքով, հանցանք կատարած իրավաբանական անձի հետ անզգուշորեն համագործակցած ֆիզիկական անձի համար դատապարտում առաջացնելը բոլորովին էլ հիմնավորված չէ մարդկության սկզբունքի վրա: 2. Ինչպե՞ս պետք է գործնականում ապացուցվի, որ իրավաբանական անձը լուծարվել է ՝ պատժից խուսափելու համար: 3. Եթե անձը լուծարվել է հենց այդ նպատակով, բայց այն պայմաններում, երբ իրավահաջորդներից ոչ ոք չգիտեր կամ պարտավոր չէր անտեղյակ լինել նախորդ հանցագործությունից, ո՞ր կազմակերպությունը պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակով: 4. Եթե անձը բաժանվում է մի քանի իրավահաջորդ կազմակերպությունների, և ըստ բաժանարար հաշվեկշռի, կապիտալի մի փոքր մասը փոխանցվում է յուրաքանչյուրին, կարո՞ղ է նրանց քրեական պատասխանատվությունը ապահովել պատժի նպատակների, հատկապես դրական զսպող նպատակ Ամփոփելով լուծարման կամ բաժանման հետ կապված դժվարությունները, ինչպես «միջազգային մակարդակում», այնպես էլ ներքին օրենսդրությունում, մենք առաջարկում ենք հետևյալ տարբերակը `բարձրացված խնդրի լուծման հետ:   Ըստ նրա ՝ իրավաբանական անձը, որպես քրեական պատասխանատվության հատուկ սուբյեկտ, ենթադրում է իր նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցների առանձնահատկություն:   Այլ կերպ ասած, իրավաբանական անձի էությանը համահունչ նախազգուշական միջոցների տրամադրումը չի առաջացնի խառնաշփոթություն, կնպաստի վերջինիս հետ կապված հարցերի ավելի պարզ և համապարփակ կարգավորմանը:  Դժվար չէ նկատել, որ այս բոլոր խնդիրների հիմքում ընկած է այն փաստը, որ իրավաբանական անձի լուծարումը հնարավոր է մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:   Եթե ​​իրավաբանական անձի լուծարման արգելքը տեղափոխենք վարույթի ավելի վաղ փուլեր, ապա հնարավոր կլինի խուսափել բոլոր այն խնդիրներից, որոնք առաջանում են իրավաբանական անձի լուծարման կամ վերակազմակերպման դեպքում:  Քանի որ կասկածյալի / մեղադրյալի իրավունքների իրականացման սահմանափակումը դատարանի կողմից կայացված վճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը հնարավոր է խափանման միջոցների կիրառման միջոցով, փորձենք խնդրի լուծումը դիտարկել հենց այդ կետից: դիտում Քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածը տալիս է խափանման միջոցի հայեցակարգ: «Նախազգուշական միջոցները կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվող հարկադրանքի միջոցներն են ՝ քրեական վարույթի ընթացքում նրանց սխալ վարքը կանխելու և պատժի կատարումն ապահովելու համար»:  Սա նշանակում է, որ անհրաժեշտության դեպքում որոշակի իրավունքների սահմանափակում թույլատրվում է դատավարության այլ փուլերում: Մենք առաջարկում ենք իրավաբանական անձի համար նախատեսել հետևյալ խափանման միջոցները. 1. լուծարման արգելք, 2. իրավաբանական անձի առանձնացված գույքի վրա բռնագանձում: Առաջին տարբերակը հնարավորություն է տալիս բացառել իրավահաջորդության պահուստի հետ կապված ցանկացած խնդիր գործը հարուցելու պահից մինչև նույն կասկածյալի / մեղադրյալի առկայությունը:  Սա, ըստ էության, բացառում է բոլոր այն հարցերի ի հայտ գալը, որոնք բարձրացվել են այս աշխատանքի շրջանակներում:  Երկրորդ տարբերակը չի բացառում իրավաբանական անձի լուծարումը, բայց այն աննպատակահարմար է դարձնում, քանի որ առգրավված գույքը այս կամ այն ​​կերպ կծառայի պատժի նպատակին. իրավաբանական անձը կամ դրա իրավահաջորդները կօգտագործեն միայն այն միջոցները, որոնք կմնան պատժի կատարումից հետո:  Այս միջոցառման առանձնահատկությունն այն է, որ հնարավոր չէ ազատվել գույքից, որը պետք է ծառայի պատժի նպատակներին:  Պարզելու անհրաժեշտությունը, թե ում է անցել այդ գույքը, ինչ եղանակով ՝ անձը բարեխիղճ ձեռք բերող է, թե ոչ, ամեն անգամ անհետանում է:  Այս կապակցությամբ վերացվում են այն իրավիճակները, երբ բարեխիղճ ձեռք բերողի իրավունքներին սպառնում են խախտումներ: Կարծում ենք, որ նման լուծումներ նախատեսելը զգալիորեն կնպաստի արդարադատություն իրականացնող մարմնի աշխատանքին, կարագացնի դատաքննության գործընթացը ՝ ապահովելով արագ հետաքննություն և արդյունավետություն: Մարիաննա Գրիգորյան Լուծարման և բաժանման կարգով իրավաբանական անձանց քրեական պատասխանատվության պատասխանատվության առանձնահատկությունները Հիմնաբառեր. Իրավաբանական անձ, քրեական պատասխանատվություն, դասակարգում ։

Իրավաբանական անձանց քրեական պատասխանատվության հիմնախնդիրները արդիական  են  ինչպես  առանձին  պետությունների  համար,  այնպես  էլ  միջազգային  իրավունքում։
   ՀՀ  քրեական  նոր  օրենսգրքի  նախագիծը  առաջարկում  է  իրավաբանական  անձանց  քրեական պատասխանատվության ընդունելի մոդել։
  Սույն աշխատության շրջանակներում  փորձ է արվել վերհանելու ինստիտուտի որոշ թերություններ, որոնք պրակտիկայում կարող  են առաջ բերել լուրջ խնդիրներ։
  Հոդվածի նպատակն է վերոհիշյալ թերությունները վերացնելուն  և  իրավաբանական  անձանց  քրեական  պատասխանատվության  ինստիտուտի  կատարելագործմանն ուղղված միջոցներ առաջարկելը։
