ՍՈIALԻԱԼԱԿԱՆ ՕՏԱՐՈՒՄ. ՎԻԴԵՈ-ՄԵԹՈԴոլոգիական մոտեցումների համեմատական ​​վերլուծություն modernամանակակից հասարակությունների բնութագրական առանձնահատկություններից մեկը սոցիալական օտարման բարդ, բազմաչափ երեւույթն է:  Այն բնորոշ է այսօրվա հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներին և մակարդակներին ՝ իր խոր ազդեցություններով և տարատեսակ դրսևորումներով:  Սոցիալական օտարացումը զուգահեռվում է այս կամ այն ​​կերպ, զուգորդվում այնպիսի երեւույթների հետ, ինչպիսիք են սոցիալական քայքայումը, անոմիան, անհատականացումը և այլն:  19-րդ դարի վերջին «հատկապես 20-րդ դարի ինտենսիվ ինդուստրացումը, շուկայական հարաբերությունների տրամաբանության ներխուժումը կյանքի բոլոր ոլորտներ, սպառողական հարաբերությունների համախմբում, նեոլիբերալիզմ, տոկոսադրույքների համակարգ և շարունակական, անկանխատեսելի զարգացումներ:   Այսպիսով, օգտագործելով սոցիալական օտարացումը ժամանակակից հասարակություններում, հոդվածը ներկայացնում է երևույթի նկարագրությունը, դրա հիմքերը, փիլիսոփայությունը զարգացումների, զարգացումների, փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի դասականների, ինչպես նաև ժամանակակից հեղինակների տեսակետների, գաղափարների, գաղափարական կառուցվածքների և համեմատական ​​վերլուծության մասին: , Այսպիսով, «օտարում» հասկացությանը հղում արեց Հեգելը: Վերջինս նշեց, որ օտարումն առաջանում է այն ժամանակ, երբ ճանաչման օբյեկտը բաժանվում է գիտակից մարդուց `փիլիսոփայից 1:  Հեգելի համար օտարացումը հաղթահարելու հիմնական միջոցը փիլիսոփայական ըմբռնումն է:  Դա բանական աշխարհի ըմբռնումն է, և աշխարհը ճանաչելը նշանակում է մեկ լինել այդ աշխարհի հետ, նույնանալ նրա հետ 2:  Այսպիսով, Հեգելի համար օտարության հաղթահարումը կապված է խաղաղության հետ; Փիլիսոփայական օտարման այս խնդրի լուծումը կայանում է իրականության ռացիոնալության հետ հավասարեցման մեջ:   Հեգելի փիլիսոփայության ազդեցության ներքո հետագայում ի հայտ եկան երկու ճամբար. Ձախակողմյան հեգելյանները, ովքեր զարգացրեցին իր փիլիսոփայությունը ՝ աջակցելու նորարարությունները կրոնում և քաղաքականությունում, և աջակողմյան հեգելյանները, ովքեր մշակեցին իր փիլիսոփայությունը քաղաքական-կրոնական պահպանողական ուղղությամբ:   Լյուդվիգ Ֆոյերբախը առաջին ճամբարի ներկայացուցիչ էր, ձախակողմյան հեգելյանականությունը: Իր փիլիսոփայության մեջ Ֆոյերբախը օտարացումը ներկայացնում է որպես մարդկային գիտակցության տարանջատում դրսից: Մի մասն ընդգրկված է նյութական աշխարհում, իսկ մյուս մասը ՝ Աստծո աշխարհում:  Նյութական աշխարհը, մռայլ և ձանձրալի լինելով, նպաստում է կատարյալ աշխարհի կանխատեսումներին:  Ըստ նրա, քանի դեռ այս երկու աշխարհները միմյանցից անջատ են, օտարման խնդրի լուծում հնարավոր չէ 3:   Այսպիսով, Ֆոյերբախը Աստծո երկրպագությունը համարեց օտարության հավատք դավանանքի «գեներալի» հանդեպ, քանի որ այն կապում էր մարդկային որակները արտաքին գաղափարների հետ, այլ ոչ թե դրանք որպես «իր» մաս:  Հորովիցը նշում է, որ իդեալիստ Հեգելը օտարացման սոցիոլոգիական մոտեցմանը ավելի մոտ է, քան մատերիալիստ Ֆոյերբախը: Պատճառն այն է, որ Հեգելի օտարացումը հաղթահարվում է մի շարք գործողությունների միջոցով, որոնք կապելու են լինելու առարկան աշխարհի օբյեկտի հետ:  Մինչդեռ Ֆոյերբախի լուծումը ենթադրում է հավատի պրոյեկտիվ նևրոտիկ կողմերի ավելի հոգեբանական հաղթահարում 4: Հեգել ոյ Ֆոյերբախն իր ազդեցությունն ունեցավ Կ.-Ի վրա Մարքսի գաղափարների զարգացման վրա:  Վերջինս իր հերթին փիլիսոփայական դաշտից «օտարման» հասկացությունը տեղափոխեց տնտեսական դաշտ և ներկայացրեց մարդու օտարումը իր արտադրանքից: Ըստ Մարքսի ՝ մարդիկ այլ կենդանիներից առանձնանում են իրենց գիտակցությամբ, ինքնավարությամբ և հասարակության արդյունավետ անդամներ լինելու կարողությամբ, ինչը նրանց տալիս է կյանքի իմաստի զգացում:   Հեղինակի խոսքով ՝ սա մարդկային բնույթ է կրում, որը Էլննային թույլ է տալիս որոշ չափով վերահսկել իր ճակատագիրը:  Այնուամենայնիվ, երբ անհատը գտնվում է կապիտալիստական ​​համակարգի ցածր շարքերում, ղեկավարվում է բարձր դասերի կողմից ՝ հնարավորինս արտադրելու համար, նա այլևս չի կարող վերահսկել ապագան, անհատի և նրա մարդկային էության միջև կա տարածություն, որը օտարում է: ,   Ըստ օտարացման մարքսիստական ​​հայեցակարգի ՝ աշխատողները տարանջատված են իրենց արտադրածից: Ինչու են նրանք արտադրում:   Օտարումը կապիտալիզմի արդյունք է:   Բանվորներն անխուսափելիորեն կորցնում են իրենց «ես» -ի վերահսկողությունը, քանի որ նրանք վերահսկողություն չունեն իրենց աշխատանքի վրա:  Այլ կերպ ասած, աշխատանքը մարդուն օտար է դարձնում իր արտադրանքի համար: Ընդհանրապես, մարդկային հարաբերությունների մասին խոսելիս, ըստ անհատների հարաբերությունների, կարելի է առանձնացնել երկու տեսակ:   Մարդիկ եկել են այն եզրակացության, որ նպատակներին հասնելու համար միմյանց հետ միավորվելը ավելի արդյունավետ և օգտակար է:  Այնուամենայնիվ, այս ասոցիացիաները կարող են հեշտությամբ թուլանալ կամ ամրապնդվել ՝ կախված խմբի նպատակներից:  Այսպիսով, առաջին տիպի դեպքում միությունը տեղի է ունենում գիտակցական մակարդակում, մինչդեռ երկրորդ տիպի դեպքում բնորոշ է խմբին պատկանելու զգացումը:   Միության այս տեսակի մեջ անհատի կապերն ամուր են:  Դրա անդամները համերաշխության զգացում ունեն, այդ կապերը չեն խզվում, թուլանում են, եթե դա որևէ այլ առավելություն չի բերում:   Օտարացումը, կարելի է ասել, առաջին տեսակի արդյունք է, երբ անհատները ունենում են կապերի թուլացում, անհատականացում, պատկանելության զգացում կարող է թույլ արտահայտվել, առկա են ուժեղ ոչ համայնքային կապեր:  Նման իրավիճակները իրենց աշխատություններում հիշատակվում էին որպես Ֆ. Թունիս, նույնն է նաև Դ. F. Tunis- ը տարբերակում է Gesellschaft- ը (հասարակություն) և Gemeinschaft- ը (համայնք):   Առաջին օղակը Gesellschaft- ն է, որը բնորոշ է գործիքային գործառույթ ունեցող սոցիալական խմբերին, այսինքն ՝ նրանք օգնում են խմբի անդամներին հասնել իրենց նպատակներին:  Եվ խմբի անդամներին ուրիշներին օգնելու միակ դրդապատճառն այն է, որ ի վերջո նրանք կստանան իրենց արածի համարժեքը 5:   Ըստ Թունիսի, Gesellschaft հարաբերություններն առաջանում են քաղաքաշինական-կապիտալիստական ​​համատեքստում, որը բնութագրվում է անհատականությամբ, օգտագործվում են դրամավարկային հարաբերությունները:  Gemeinschaft- ը բնորոշ է այն խմբերին, որոնք ծագում են պատկանելության հիման վրա:   Այստեղ օգտագործվում են ընդհանուր նպատակները. Այդ խմբի անդամները դրանց հասնելու ճանապարհն են: Օտարման մասին խոսելիս անհրաժեշտ է վկայակոչել Դյուրկհեմի «անոմիա» հասկացությունը, որը նա ներմուծեց իր «Աշխատանքի բաժանում» գրքում:   Նա անոմիան նկարագրում է որպես աշխատանքի բաժանման աննորմալ ձև, որն առաջանում է, երբ այդ բաժանումը հասարակության մեջ չի ստեղծում համերաշխություն:   Հեղինակը իր «Ինքնասպանություն» աշխատության մեջ անդրադառնում է «անոմիա» հասկացությանը, որտեղ նշում է, թե ինչպես է նորմատիվային համակարգի թուլացումը կամ վերացումը հասարակության մեջ անոմիա առաջացնում:  Անոմին նկարագրվում է որպես մի իրավիճակ, երբ հասարակությունը գնահատում է B 5 Bond N., Ֆերդինանդ Թյունիսի գնահատումը Կարլ Մարքսի համար:   Պարտքեր և հեռավորություն, նորմատիվային կարգավորման թուլացում, այդ թվում `երբ հին նորմերը կորցրել են իրենց ուժը և դեռ նորերը չեն հայտնվել, որոնք այլևս չեն կարգավորում սոցիալական հարաբերությունները:   Ընդհանուր մակարդակում անոմիան կապված է անհատական ​​հարմարվողականության հետ կապված դժվարությունների հետ, ինչը հանգեցնում է սոցիալական կողմնորոշման կորստի, անապահովության զգացումի, մարգինալացման, աճող անվերահսկելի սպասումների, հարաբերական զրկանքների զգացում և հիմնական սոցիալական արժեքների օրինականության քննադատություն: ,  Երբ վարքը կարգավորող նորմերը չեն գործում, մարդիկ այլևս չգիտեն, թե ինչ կարելի է ակնկալել այլ մարդկանցից: Երբ մենք խոսում ենք անհատականությունից համայնքային հարաբերություններին անցնելու մասին, որը սոցիալական օտարման հիմքն է, անհրաժեշտ է անդրադառնալ Գ. Նմանատիպ աշխատություններին, հատկապես «Փողի փիլիսոփայությունը»:   Ստեղծագործության մեջ հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես են փողը, անհատները, ժամանակակից հասարակությունն ընդհանուր առմամբ միմյանց հետ անքակտելիորեն կապված 8:  Նախ ՝ հեղինակը առաջ է քաշում արժեքի գաղափարը, կապում փողի հետ ՝ նշելով, որ հենց փողի միջոցով են օբյեկտիվանում մարդկանց կողմից ընկալվող սուբյեկտիվ արժեքները:  Տարբեր արժեքներ կարող են կցվել միևնույն առարկային, բայց ցանկացած սուբյեկտիվ արժեք կարելի է գտնել մեկ օբյեկտի մեջ ՝ ամբողջական օբյեկտիվ արտահայտություն կամ դրսևորում 9:   Այստեղ արժեքը որոշվում է այն ցանկությամբ, որ մարդիկ ձեռք են բերում առարկան, այլ ոչ թե դրա կիրառելիության արժեքով:  Zimիմելը նշում է, որ ժամանակակից հասարակության մեջ փողն ավելի գործունակ է դառնում: այն հարաբերություններ է ստեղծում ապրանքների և ծառայությունների հոսքի միջոցով ՝ այն վերածելով անդեմ ծախս-օգուտի հարաբերությունների:   Այսպիսով, փողը դառնում է գործիք, որը մարդկանց սոցիալական փոխազդեցության բաղկացուցիչ մասն է:  Phenomenonիմելն այս երեւույթն անվանում է փոխազդեցությունների ապրանքայնացում կամ որակի ընդհանուր իջեցում 10-ի:  Նշվում է, որ փողը մեծացնում է անհատական ​​ազատությունները, «այն կարող է հաղթահարել ֆիզիկական և սոցիալական հեռավորությունը անհատների միջև», քանի որ այն կարող է բացարձակ փոխանցվել անհատականացման գործընթացի շնորհիվ: Modernամանակակից կյանքում զգայունությունը փոխարինվում է հաշվարկով; վերամշակման գործընթացը գերակա է դառնում յուրաքանչյուր ոլորտում:   Այսպիսով, այդ հաշվարկելիությունը, կենտրոնացումը կենտրոնացված է քանակի վրա, հանգեցնում է այն փաստի, որ սոցիալական փոխազդեցությունները սկսում են վերահսկել 8 Deflem M., The Sociology of the Sociology of Money.  Սիմելի և փողի ժամանակակից ճակատամարտի միջոցով, և արդյունքում փողը դառնում է նպատակ:  Մյուս կողմից, էլեկտրոնային փողն ունի ազատագրական գործառույթ, քանի որ այն մարդկանց ազատում է որոշակի խմբերի անդամագրվելուց, և այդ խմբերի հետ հարաբերությունները պայմանավորված են միայն նյութական շահույթով:   Բայց այս ազատությունը, մյուս կողմից, բերում է հաճույքի, զգացմունքի, որակի հարաբերական բացակայության:  Այսպիսով, պարզվում է, որ ժամանակակից հասարակության մեջ, որտեղ կա անհատականության աճ, տեղի են ունենում հարաբերությունների նյութականացում, փոխազդեցություններ, վերազինում, օտարում և մեկուսացում, միևնույն ժամանակ ստեղծելով ցանց անհատների միջև, որտեղ փող է շրջանառվում: Մարդկային հարաբերությունները դիտարկվում են որպես շահի, փոխանակման հարաբերություններ:  Արդյունքում, փողը նյութականացնում է ողջ սոցիալական կյանքը, ներառյալ տնտեսությունը, մշակույթը և հանգեցնում է բովանդակության, որակական արժեքի քանակական գործառույթի վերափոխմանը: Վերը քննարկված հարցերին անդրադարձավ նաեւ Մ. Վեբերը ռացիոնալացման և բյուրոկրատացման իր հասկացություններում:   Նա տեսնում էր արդիականացումը որպես բանականացման գործընթաց, որն ազդում էր տնտեսական կյանքի, կրոնի, անհետացող ավանդական գաղափարների և սովորական պրակտիկայի վրա ՝ հօգուտ բանական չափանիշների:   Ռացիոնալացման հիմնական նախադրյալն այն է, որ անհատները սկսում են օգտագործել գիտելիքները հարաբերությունների համատեքստում, որոնք նպատակ ունեն վերահսկողություն հաստատել շրջակա միջավայրի վրա:  Սակայն դրանով տեղայնացման գործընթացը, ինչպես նշում է Վեբերը, մարդուն փակեցնում է ռացիոնալացված հաստատությունների, կազմակերպությունների, գործունեության երկաթե վանդակում:   Վեբերը բյուրոկրատիան համարում է անկանոնացման հիմնական օրինակը 11:  Երբ աշխարհը դեմագոգիկ է, հայտնվում է բյուրոկրատիայի տակ:   Բյուրոկրատական ​​ճնշումը սկսում է ի հայտ գալ, և բյուրոկրատությունները մարդուն վերաբերվում են որպես սովորական թվին, այլ ոչ թե եզակի անհատականությանը:   Մտնելով ցանկացած կազմակերպություն ՝ անհատները ստիպված են զոհաբերել իրենց անձնական ցանկությունները ՝ ընդդեմ կազմակերպության գործընթացի նպատակների և 12:  Բայց այդպես վարվելով նրանք կորցնում են իրենց «ես» -ի մի մասը, այդպիսով օտարվելով: Վեբերի բանականության գաղափարները նրա աշխատություններում մշակել է իր ուսանող Չ. R. Mills.   Միլզի սոցիոլոգիան կենտրոնացած է արդյունաբերական հասարակության այնպիսի խնդիրների վրա, ինչպիսիք են օտարացումը, ժողովրդավարության սպառնալիքները, մարդու ազատությունը 12 Erwell F., Verstehen:  Մաքս Վեբերի սոցիոլոգիան, Օկլահոմա, 1996, էջ. 5. Անհանդուրժողականությունը, բարոյական անտարբերությունը և այլն, որոնք փոխկապակցված են, բոլորը բյուրոկրատական ​​գործընթացի մաս են կազմում: Մարքսի նման, Միլզը նաև խթանում էր օտարացումը որպես աշխատանքային գործընթացի առանձնահատկություն: նա ուսումնասիրում էր սպիտակ մանյակների աշխատողներին ՝ կախված բյուրոկրատական ​​համակարգից: Սպիտակ օձիքով աշխատողներից շատերը որոշումներ կայացնելու ազատություն չունեն, ինչը հանգեցնում է աշխատանքից օտարման: Միլսի կարծիքով, սպիտակ օձիքների օտարման առանձնահատկությունն այն է, որ, ի տարբերություն աշխատողների, նրանց անհատականությունը լիովին ներգրավված է աշխատանքային գործընթացում:   Եվ այս «անհատականության շուկան», որը սպիտակ մանյակներով աշխատելու հիմնական մասն է, ընդգծում է տարածված անվստահությունն ու ինքնաօտարումը, որն այնքան տարածված է ժամանակակից մարդկանց շրջանում 13:  Բայց, ի տարբերություն Մարքսի, Միլսը օտարումը չի պայմանավորում միայն կապիտալիզմով ՝ որպես արտադրական միջոցների տիրապետմամբ, այլև աշխատանքի ժամանակակից բաժանմամբ:  Օտարման աստիճանը տատանվում է `կախված աշխատողի ինքնավարության աստիճանից, ազատությունից և հմտություններից:   Միլսը նշում է, որ ժամանակակից հասարակության մեջ գրեթե բոլոր աշխատատեղերը բնութագրվում են օտարման աստիճանում, քանի որ աշխատողի գործողությունները ենթակա են այլ մարդկանց վերահսկողության:  Աշխատանքի բաժանման արդյունքում աշխատողը չի անցնում աշխատանքի ամբողջ ընթացքը, չի տեսնում, երբեմն նույնիսկ տեղյակ չէ վերջնական արտադրանքի մասին:  Բացի վերը նշվածից, օտարման պատճառն այն է, որ աշխատակցին հնարավորություն չի տրվում մտքերը ներդնել աշխատանքի մեջ, ինչը բյուրոկրատական ​​համակարգի առանձնահատկությունն է: Այսպիսով, Միլսը տեսնում է օտարման աղբյուրը հենց կազմակերպության մեջ ՝ նշելով, որ դա հեռացնում է մարդուն իր աշխատանքը հասկանալուց, նրա աշխատանքը վերահսկելուց, որոշում է մարդու համար, թե երբ, ինչպես և ինչ արագությամբ նրանք պետք է աշխատեն: Մարքսիստական ​​օտարման գաղափարը իր ազդեցությունն ունեցավ Ֆրանկֆուրտի դպրոցի ներկայացուցիչներ Տ. Ադորնոյի և Մ. Հորկհայմերի «Լուսավորության դիալեկտիկայի» մասին, որի հիմնական գաղափարը օտարումն է:   Եթե ​​Մարքսը օտարումը կապում էր հիմնականում կապիտալիզմի ազատական ​​տնտեսական համակարգի զարգացման հետ, կենտրոնանալով աշխատանքի բաժանման վրա, Հորկհայմերը և Ադորնոնան սկսեցին տարածել այն ավելի լայն ասպեկտների վրա, քան պարզապես աշխատանքի բաժանում:   Հեղինակները նշել են, որ օտարացումը բնորոշ է զանգվածային հասարակությանը:   Աշխատանքի մեջ նշվում է, որ 13 Mills CW, White մանյակ լուսավորություն:  ամերիկյան միջին դասերը, Նյու Յորք, 2002, էջ. 187-188.14 Adorno T., Horkheimer M., Dialectic of Enlightence.   Փիլիսոփայական բեկորներ, Սթենֆորդ, 2002 թ., Նպատակն էր կրթությունը դարձնել և զանգվածներին ազատել առասպելներից, կախարդություններից, իռացիոնալ ուժերից:   Ռացիոնալությունը, ի տարբերություն իռացիոնալ առասպելների և մոգության, համարվում էր այդ իռացիոնալ գործոնների նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու, առաջընթացը խթանելու, քաղաքակրթությունը ռացիոնալացնելու հիմնական միջոց 15:   Բայց ստեղծագործության հիմնական իմաստն այն է, որ լուսավորությունն ինքն իրեն ոչնչացնում է:  Դա է դիալեկտիկայի իմաստը:  Մարդկությունը հասնում է իր անկախությանը ՝ ճնշելով իր ներքին բնույթը:   Այսինքն ՝ երբ մարդկությունը դառնում է ռացիոնալ, նա օգտագործում է այդ ռացիոնալությունը բնությունից ազատվելու, նրան տիրանալու համար, բայց միևնույն ժամանակ ստեղծում է կառույցներ, որոնք այնուհետև քաշում են հասարակության գերության մեջ:   Այսպիսով մարդը ազատություն է ձեռք բերում արտաքին բնույթից, բայց ներքին իմաստով նա կրկին դառնում է ստրուկ:  Այսինքն ՝ ինտելեկտը ոչնչացնում է իր ստեղծած մարդկությունը: Adorno- ն և Horkheimer- ը խթանում են «մշակութային արտադրություն» հասկացությունը:   Նրանք ներկայացնում էին կապիտալիստական ​​հասարակության մշակութային արտադրությունը որպես Լուսավորության մի կողմ, որը գործիքային տրամաբանությանը թույլ էր տալիս ստանձնել մարդու սոցիալական կյանքի դերը:   Մշակութային արտադրությունը ստեղծում է կեղծ գիտակցություն աշխարհի մասին ՝ հիմնված առասպելների և աղավաղումների վրա:   Այն դիտավորյալ տարածվում է իշխող դասին օգուտ տալու համար:  Մշակութային արտադրության բոլոր նմուշները ստեղծվում են շահույթ ստանալու համար, ուստի մշակույթի առևտրայնացումը բերում է մարդկային գիտակցության առևտրայնացման:  Մարդիկ դառնում են կամավոր սպառողներ իրենց օտարման վերարտադրողներ ՝ լինելով ոչ թե մշակույթի արտադրողներ, այլ միայն մաքուր սպառողներ 16:   Այսպիսով, օտարումը կապված է հենց այս մշակութային արտադրության հետ, որը մարդուն սուբյեկտից վերածում է անդեմ առարկայի, որն այլևս չի ստեղծում այն, ինչ սպառում է և ծառայում է իշխող դասի շահերին: Իր հերթին. Ֆրոմը օտարացումը սահմանում է որպես փորձի մի ձև, երբ անհատն այլևս իրեն չի զգում որպես իր աշխարհի կենտրոն, որպես գործողությունների ստեղծող:  Ընդհակառակը, նրա գործողությունները և դրանից հետո դարձել են նրա տերը, ում նա ենթարկվում է, կամ ում նույնիսկ կարող է երկրպագել:   Օտարված անձնավորությունը կապ չունի իր հետ, ինչպես որ այլևս կապ չունի այլ մարդկանց հետ 17:   Ըստ այդ սահմանման ՝ ստացվում է, որ ժամանակակից հասարակության բոլոր անդամներն օտարված են, և Ֆրոմը իրականում խոսում է մեր ժամանակի օտարված հասարակության մասին 16 Thompson P., Frankfurt school, 3-րդ մաս:  Լուսավորության դիալեկտիկա, The Guardian, 2013.17 Գեյեր Ֆ., Շվայցեր Դ., Օտարման տեսություններ:  Քննադատական ​​հեռանկարներ փիլիսոփայության մեջ և տեղական առանձնահատկությունը:  Այս տեսանկյունից Ֆրոմի տեսակետները հոռետեսական են, նշում է նա, որ օտարումն ու ավտոմատացումը հանգեցնում են էլ ավելի խելագարության, երբ այլ բան իմաստ չունի:  Ըստ Ֆրոմի, օտարման ամենօրյա ձևը ճնշման արդյունք է արդյունաբերական հասարակության համատեքստում, որտեղ գործիքակազմությունն ու մեկուսացումը դարձել են սոցիալական հարաբերությունների հիմքը:  Ֆրոմը դեպրեսիան, դժբախտությունը նկարագրում է որպես օտարացում «իրենից», բնությունից և ուրիշներից 18: Կրկին անդրադառնալով «անոմիա» հասկացությանը ՝ անհրաժեշտ է անդրադառնալ Ռ. Մերթոնին:   Չկան հասարակություններ, որտեղ չկան հասարակական կյանքը կարգավորելու նորմեր:   Այնուամենայնիվ, մշակույթի արժեքների հիերարխիայում բարձր դիրք զբաղեցնող նորմերը, սովորույթները, ինստիտուցիոնալ վերահսկողության մեխանիզմների նպատակներին արդյունավետ ինտեգրումը տարբերվում են հասարակությունից:  Սա հարց է առաջացնում, թե առկա ընթացակարգերից որն է առավել արդյունավետ մշակութային ընդունելի արժեք ստեղծելու հարցում:  Մերթոնը նշում է, որ տեխնիկապես ամենաարդյունավետ ընթացակարգը, լինի դա մշակութային լեգիտիմ, թե ոչ, սովորաբար գերադասելի է ինստիտուցիոնալ կերպով սահմանված վարքից:   Եվ եթե այս գործընթացը ցույց է տալիս շարունակականության միտում, ապա հասարակությունը դառնում է անկայուն, առաջանում է անոմիա կամ աննորմալություն 20:  Սա հիմք է դարձել հեղինակի համար առանձնացնել անհատական ​​հարմարվողականության տեսակները `նպատակների կապի և դրանց հասնելու` մշակութային ընդունելի միջոցների հետ կապված:  Այսպիսով, Մերթոնը առաջ է քաշում անոմիայի իրավիճակին հարմարվելու հինգ տեսակ ՝ հիմնված սոցիալական ընդունված, հին արժեքների վրա, որդեգրում, մերժում կամ փոխարինում ՝ համապատասխանություն, նորարարություն, ծիսականություն, խուսափում և ընդվզում: Սոցիալական օտարմանն անդրադառնում են նաև ժամանակակից գիտնականները, ինչը նշանակում է, որ այս երևույթը չի կորցրել իր արդիականությունը. դա բնորոշ է ժամանակակից հասարակությանը:   Այսպիսով, սոցիալական օտարման տեսության ներկայացուցիչը, առավել վերջերս, հոլանդացի սոցիոլոգ-կիբերնետիկ Ֆ. Գեյերն են:  Վերջինս առաջարկեց օտարացումն ուսումնասիրելու համար օգտագործել ընդհանուր համակարգի տեսություն:  Օտարումը սովորաբար ենթադրում է որոշակի հարաբերություններ առարկայի խմբի երկու կողմերի և արտաքին միջավայրի հետ. Աստված, բնություն, աշխատանք, արտադրական միջոցներ, «ինքը», տարբեր սոցիալական կառույցներ և հաստատություններ և այլն:  Այսինքն ՝ այդ հարաբերությունները ենթադրում են անջատում դրանցից:   Գայերը անհատին դիտում է որպես առանձին համակարգ, որն ունի իր արտաքին միջավայրը, և նա անընդհատ համագործակցում է orորի հետ:  Սա նշանակում է, որ անհատը արտաքին միջավայրից ընտրում է որոշակի տեղեկատվություն, որը պետք է համապատասխանի նրա գործողություններին ՝ միաժամանակ ստեղծելով տեղեկատվություն արտաքին միջավայրի համար:   Գեյը կենտրոնանում է անհատի վրա, քանի որ դա միակ համակարգն է, որը կարող է տեղյակ լինել իր օտարման մասին 21:  Ինչ վերաբերում է խմբերին ու ինստիտուտներին, ըստ հեղինակի, կարող ենք ասել, որ ոչ թե խումբն է օտարվում, այլ այդ խմբի անդամները: Այսպիսով, ինչպես արդեն նշվեց, Գայերի տեսության մեջ համակարգը անհատական ​​է:  Արտաքին մարդը կարող է տեսնել այդ համակարգի միայն արտաքին սահմանները, բայց ոչ նրա ներքին կառուցվածքը:  Դրա մասին կարելի է միայն կռահել արդյունքների և արդյունքների տարբերություններից, որոնք կարող են դիտարկել արտաքին միջավայրի ներկայացուցիչները:  Ներածումը փոփոխականների ամբողջություն է, որոնք գալիս են արտաքին միջավայրից:  Արդյունքն իր հերթին փոփոխականների շարք է, որոնք ենթադրում են այն ամենը, ինչը, կարծես, թողնում է համակարգը համապատասխան արտաքին միջավայրին:   Այլ կերպ ասած, արդյունքը համակարգի վարքագիծն է, որը պատասխան է կամ գործողություն է շրջակա միջավայրին:   Քանի որ սա շրջանաձեւ մոդել է, այսինքն ՝ առկա է մուտքային-ելքային տեղեկատվություն, այն կարելի է դիտել երկու տեսանկյունից ՝ կախված նրանից, թե մուտքը առաջինն է, թե ելքը:   Եթե ​​նայենք ներածմանը, մենք ստանում ենք խթան-պատասխան սխեմա, որի դեպքում համակարգը դիտվում է որպես ռեակտիվ և ոչ նորարարական:  Եթե ​​մենք նախ համարում ենք լուծումը, ապա նախաձեռնությունը տրվում է համակարգի կողմից, այն կարելի է համարել մանիպուլյատիվ և նորարարական:   Համակարգի գործունեության հիման վրա Գայերը առանձնացնում է երկու տեսակի գործառույթներ ՝ իրավիճակային և որոշումներ կայացնելու գործառույթներ:   Առաջինը տեղեկատվության ամբողջությունն է, որը համակարգը հավաքել է բոլոր իրավիճակներում, որտեղ եղել է:  Այս դեպքում անհատի հիշողության մասը տարածությունն է, որը պարունակում է իրավիճակային գործառույթներ: Փորձի տվյալների ամբողջականության սիմվոլիկան հավաքվում է այնտեղ:  Իսկ որոշումներ կայացնելու գործառույթը կապված է իրավիճակային գործառույթների հետ:   Այս գործառույթները կազմում են համակարգի ուղենիշը: Բնապահպանությունն այն ամենն է, ինչը դուրս է համակարգից:  Այնուամենայնիվ, անհրաժեշտ չէ խոսել ամբողջ արտաքին միջավայրի մասին, այլ միայն այն մասի, որը համապատասխանում է տվյալ ժամանակին տվյալ համակարգին 21 Geyer F., Schweitz D., Teories of Alienation.  Քննադատական ​​հեռանկարներ փիլիսոփայության և հատվածի և ոլորտում:   Այսպիսով, Գայերը առաջ է քաշում հետևյալ գաղափարը. Օտարումը բնորոշ է այն անհատին, որին նա ընկալում է որպես համակարգ, որն իր հերթին ունի իր արտաքին միջավայրը:  Արտաքին միջավայրից բացի, համակարգն ունի մուտքային-ելքային, ինչպես նաև որոշակի գործառույթներ, որոնք ապահովում են վարքի ըմբռնման և կարգավորման գործընթացներ:   Ներկայիս տեխնոլոգիական դարաշրջանն անհատի համար այնքան շատ հնարավորություններ և տարբեր ընտրանքներ է տալիս, որ երբեմն նա ի վիճակի չէ համապատասխան ընտրություն կատարել այդ ամենից:  Գայերը դա նկարագրելու համար առաջ է քաշել «բնապահպանական բարդության» հայեցակարգը:   Օտարումը շրջակա միջավայրի այս բարդության արդյունքն է: Ամփոփելով, հարկ է նշել, որ այս տեսությունները ցույց են տալիս «սոցիալական օտարում» հասկացության զարգացման դինամիկան:   Եթե ​​փիլիսոփայական մոտեցումները կապված էին անհատի և նրա գիտակցության հետ օտարումից, աշխարհի ճանաչումից և մտքի տարանջատումից կրոնից, ապա այն հետագայում տեղափոխվեց տնտեսական, ապա նաև սոցիալական ոլորտներ: Եթե ​​սկզբում շեշտը դրվում էր միայն աշխատանքի և բանվորների օտարման վրա, ապա նրանք սկսեցին ուսումնասիրել սոցիալական հարաբերությունները և դրանց փոփոխության վրա ազդող գործոնները, ինչպիսիք են փողը, նյութական շահույթը, սպառումը, զանգվածային արտադրությունը և այլն:  Անդրադառնալով ժամանակակից հասարակությանը `հարկ է նշել, որ բացի վերը նշվածից, այն բնութագրվում է նաև անհատական ​​ազատությունների աճով, այլընտրանքների բազմազանությամբ և այլն:   Evanhat- ը հաճախ է հայտնվում մի իրավիճակում, երբ հնարավորություն ունի ընտրելու այլընտրանքներ, կորչում են սոցիալական կողմնորոշման մեխանիզմները, աճում է մեկուսացման զգացումը, ինչը կարող է հիմք դառնալ սոցիալական օտարման: Նշված բոլոր տեսությունների քննարկման նշանակությունն այն է, որ դրանք հիմք հանդիսացան Սիմենի համար ամերիկացի սոցիալական հոգեբան Մ.  Նա առաջինը ներմուծեց սոցիալական օտարման բաղադրիչներ, որոնց միջոցով հնարավոր դարձավ ուսումնասիրել հասարակության մեջ երեւույթի դրսեւորումները:  Այս բաղադրիչներն են անզորությունը, անիմաստությունը, աննորմալությունը, սոցիալական մեկուսացումը և ինքնազարմացումը 22: Շուշան hահրիյանՍՈIALԻԱԼԱԿԱՆ ՕՏԱՐՈՒՄ. ՎԻԴԵՈ-Մեթոդաբանական մոտեցումների համեմատական ​​վերլուծություն Հիմնաբառեր. Սոցիալական օտարում, անոմիա, համայնք, հասարակայնության հետ կապեր, դրամական հարաբերություններ, բյուրոկրատացում, ռացիոնալացում, մշակութային արտադրություն, շրջակա միջավայրի բարդություն: Ամփոփում ։

Արդի հասարակությունների հատկանշական բնութագրերից մեկը սոցիալական օտարում բարդ և բազմաչափ երևույթն է։
  Այն իր խորքային ազդեցություններով, տարատեսակ  դրսևորումներով  բնորոշ  է  ներկայիս  հասարակական  կյանքի  բոլոր  ոլորտներին և  մակարդակներին։
  Այդ իսկ պատճառով հոդվածի նպատակն է տալ այս երևույթի հիմքերի, դրսևորումների  և  զարգացումների  վերաբերյալ  փիլիսոփայության  և  սոցիոլոգիայի  դասականների, ինչպես նաև արդի հեղինակների հայացքների, պատկերացումների հայեցակարգային  նկարագրությունը,  դրանց  համեմատական  վերլուծությունը,  ինչը  հնարավորություն  կտա  հասկանալու և բացատրելու հասարակական կյանքում տեղի ունեցող երևույթները խնդրի  այս տեսանկյունից։
