ՊԱՅՄԱՆԱԳԻՐ ՄԻIVԱԳԱՅԻՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔՈՒՄ Մասնավոր միջազգային իրավունքում պայմանական պարտավորությունների հետ կապված տեսական գրականության մեջ գործնականում նկատվում է տարբերակված մոտեցում:  Այսպիսով, գերմանական փաստաբան Rape- ը պայմանական պարտավորությունները դասակարգելու համար առաջարկում է հետևյալ տարբերակը .1. Անարդար հարստացում, որն առաջանում է կողմերի միջև առկա հարաբերությունների շրջանակներում:  Կիրառական իրավահարաբերության կարգավիճակ. Lex causae, 2. Անարդար հարստացում, երբ կողմերի միջև իրավական հարաբերություններ չկան: Կիրառվում է այն պետության օրենքը, որտեղ տեղի է ունեցել անարդար հարստացման ակտը. Lex loci actus [1]: Առաջին հայացքից նման դասակարգումը սպառիչ բնույթ ունի. այն ներառում է անարդար հարստացման բոլոր հնարավոր տեսությունները:  Այնուամենայնիվ, հարկ է նշել, որ հնարավոր է մի իրավիճակ, երբ կողմերի միջև հարաբերություններն ըստ էության ենթադրելի են:  Սա մասնավորապես այն դեպքն է, երբ, օրինակ, գույքի փոխանցման իրավական հիմքը վերանում է (օրինակ `գործարք):  Այս դեպքում կողմերի միջև փաստացի որևէ իրավական հարաբերություն չկա, բայց դա, ըստ էության, ենթադրվում է:  Հետևաբար, նման դեպքում վերոհիշյալ դասակարգման մեջ առաջարկվող lex loci actus բախման հարաբերությունները չպետք է սահմանափակվեն: Հիմնադրամի հետագա վերացման տրամաբանությունից ելնելով, համապատասխան կարգավորումը սահմանվում է Բելառուսի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքով [2]:   Մասնավորապես, համաձայն 1131 հոդվածի, lex loci actus բախման հետ կապված նախատեսվում է ընդհանուր նորմ, որը սահմանում է նաև հետևյալը. «Եթե անարդար հարստացումը տեղի է ունենում գույքի ձեռքբերման հիմքի վերացման արդյունքում կամ պահպանված, այդ հիմքին վերաբերող երկրի օրենսդրությունը կգործի »: Հատկանշական է, որ ենթադրյալ իրավահարաբերության պատճառով գործող օրենքի ընտրությունը չպետք է սահմանափակվի միայն իրավական հիմքի վերացմամբ:  Օրինակ, պայմանական պարտավորություն կարող է առաջանալ սխալ փոխանցման արդյունքում, երբ տուժողը ենթադրել է, որ ինքը պարտավոր է կատարել այդպիսի փոխանցում:  Այս դեպքում պետք է կիրառվի այն իրավունքը, որը տարածվում էր ենթադրյալ հարաբերությունների վրա: Նման մոտեցումն արտացոլվել է շատ երկրների իրավական կարգավորումներում:  Այսպիսով, օրինակ, ՌԴ քաղաքացիական. Քրեական օրենսգրքի 1223-րդ հոդվածի երկրորդ կետի համաձայն. «Եթե անարդար հարստացումը տեղի է ունեցել գոյություն ունեցող կամ ենթադրյալ իրավական հարաբերությունների շրջանակներում, որի հետ կապված գույք է ձեռք բերվել կամ խնայվել, ապա այն կիրառող պետության օրենսդրությունը կարող էր ունենալ կիրառվել է այդ իրավական հարաբերությունների նկատմամբ: »  Նման կարգավորումը, այսինքն ՝ առկա և ենթադրյալ իրավահարաբերությունների ապահովումը բխում է պայմանի էությունից:  Այնուամենայնիվ, կարգավորումը լիովին ընդունելի չէ: Անհասկանալի է, թե որն է հարստացման արդյունահանման ձևերի տարանջատման պատճառը, եթե հաշվի առնենք, որ գործնական տեսանկյունից ՝ հարստացումը խնայողությու՞ն է, թե՞ ձեռքբերում, կարգավորումը չի փոխվի: Շվեյցարիայի մասնավոր միջազգային իրավունքի օրենսգիրքը նախատեսում է նաև ենթադրյալ իրավական հարաբերությունների նկատմամբ կիրառվող օրենքի կարգավորում: «Անարդար հարստացումից բխող պահանջները կարգավորվում են գործող կամ ենթադրյալ իրավական հարաբերությունների նկատմամբ կիրառվող օրենքով»:   Հատկանշական է, որ առաջին հերթին տրվում է նման հակամարտության կարգավորումը, իսկ հաջորդ կետում նախատեսվում է հարստացման վայրի իրավունքը `առաջինի կիրառման անհնարինության դեպքում, միևնույն ժամանակ առաջարկելով մեկ այլ` ավելի հետաքրքիր կանոնակարգ:   Այսպիսով, 123-րդ հոդվածը սահմանում է, որ պայմանական հայցը ներկայացվում է ամբաստանյալի գտնվելու վայրի դատարան:  124-րդ հոդվածի երկրորդ մասը, որը նախատեսում է lex loci actus բախման նորմը, զուգահեռաբար սահմանում է lex fori- ի կողմերի համաձայնության կարգավորումը, որը ամբաստանյալի փաստացի իրավունքն է:  Կարող ենք փաստել, որ Շվեյցարիայի օրենսդրությունը փորձել է հնարավորինս ընդլայնել կամքի ինքնավարության սկզբունքը այն դեպքում, երբ կողմերի միջև նախնական հարաբերություններ չեն եղել:   Այնուամենայնիվ, lex voluntais- ի սկզբունքը ուղղակիորեն նախատեսված չէր, որի հետ մենք լիովին համաձայն ենք Պայմանն իր «չնախատեսված» բնույթով ինքնին չի կարող ունենալ կիրառման նախապես որոշված ​​իրավունք: Անդրադառնալով վերը նշված դասակարգման երկրորդ խմբին `lex loci actus- ին, պետք է նշել, որ այս կարգավորումը ամենատարածված մոտեցումն է, որը մեկնաբանվում է որպես պայմանի համար կիրառվող օրենքի ընդհանուր նորմ: Հարցը, թե որն է համարվում անարդար հարստացման վայրը, առանձին պարզաբանման կարիք ունի:  Հաշվի առեք հետևյալ իրավիճակները:  Այսպիսով, Ա-ն սխալ գումար է կատարում Գերմանիայից Ֆրանսիայում գտնվող Բ-ին:   Կկիրառվի՞ արդյոք Գերմանիայի օրենքը, որտեղ տեղի է ունեցել հարստացման ծագման հիման վրա բուն գործողությունը, թե՞ Ֆրանսիայի, որտեղ տեղի է ունեցել անարդար հարստացում, Բ-ի ակտիվների ավելացումը գույքի ձեռքբերման միջոցով:  Մեկ այլ իրավիճակ:  Ֆրանսիայի ռեզիդենտ Ա-ն պարտավորվել է պայմանագրով որոշակի գումար փոխանցել Գերմանիայի բնակիչ Բ-ին, բայց նա փոխանցում չի կատարում, այսինքն ՝ անարդարացիորեն հարստանում է ՝ խնայելով իր փողերը:   Այս պարագայում հարստացման, անգործության և ակտիվների ավելացման հիմքը դրվեց Ֆրանսիայում:  Հետևաբար, ըստ էության, անարդար հարստացման երկիրը որոշելու համար պետք է հաշվի առնել, թե որտեղ է հարստացումն ուղղակիորեն տեղի ունենում, հարստացված անձի դեպքում ակտիվների ավելացումը:  Հարստացմանը հանգեցնող գործողությունների նկատմամբ կիրառելի իրավունքի կապումը շատ արդյունավետ չէ այդ գործողությունը տեղայնացնելու դժվարության պատճառով, օրինակ, երբ ստացողի տվյալները սխալ են լրացվում բեռներից մեկի ժամանակ: Այսպիսով, մենք կարող ենք փաստել, որ տարբեր երկրներում կանոնակարգերն առանձնանում են որոշակի առանձնահատկություններով:   Պայմանական պարտավորությունների վերաբերյալ միասնական նորմերը բացակայում են: Նման միավորումը կարելի է համարել ԱՊՀ երկրների Քաղաքացիական օրենսգիրք [5], որի 1231 հոդվածը առաջարկում է հետևյալ կարգավորումը. 1. Անարդար հարստացումից բխող պարտավորությունները տարածվում են այն պետության օրենսդրության վրա, որտեղ տեղի է ունեցել հարստացումը: 2. Եթե հարստացումը տեղի է ունեցել գույքը ձեռք բերելու կամ ձեռք բերելու հիմքերը վերացնելու արդյունքում, ապա կիրառվում է այդ հիմքի վրա կիրառվող պետության օրենսդրությունը:  Անարդար հարստացման գաղափարը որոշվում է [համապատասխան] պետության օրենքով: Փաստորեն, այս օրենսդրությունը չի նախատեսում բախման միացման նոր տեսակ:  Առավել ուշագրավ է հարստացման հայեցակարգի վերաբերյալ առկա հրամայական պահանջը:  Դժվար է համաձայնել այս նորմի հետ առնվազն այն պատճառով, որ Մոդելային օրենսգրքի 1026-րդ հոդվածը սահմանում է անարդար հարստացման հայեցակարգը, որը սահմանված է մեր ազգային օրենսդրությամբ, այսինքն `սահմանափակվում է գույքով, որի դեպքում ավելի արդյունավետ կլինի սահմանափակել հայեցակարգի մեկնաբանությունը: , Խոսելով միավորման փորձերի մասին, անհրաժեշտ է նշել, որ Հռոմ-II անվանումը ստացած Եվրամիության ոչ պայմանագրային հարաբերությունները կարգավորող բախման նորմերի միավորումը:  Կարող ենք փաստել, որ այս կարգավորումը եզակի համակարգում է, որը համապատասխանում է առավել մանրամասն, գերծանրաբեռնված արտաքին հարաբերությունների էությանը:  Այն շարադրված է Կանոնակարգի 3-րդ գլխի 3-րդ հոդվածում, որը, մասնավորապես, նախատեսում է հետևյալ կարգավորումը. Այդ հարաբերությունները կարգավորող երկրի օրենսդրությունը: 2. Եթե 1-ին կետով նախատեսված ընթացակարգի նկատմամբ կիրառելի օրենսդրությունը կարող է որոշվել, և կողմերի բնակության վայրը համընկնում է այն վայրի պետության հետ, որտեղ տեղի է ունեցել անօրինական հարստացման իրավական փաստը, ապա պետության օրենսդրությունը կիրառվում են այդ օրինական վայրում: 3. Առաջին երկու կանոններով կիրառելի իրավունքը որոշելու անհնարինության դեպքում կիրառվում է այն պետության օրենքը, որտեղ իրականում տեղի է ունեցել անարդար հարստացում: 4. Այն դեպքում, երբ պարզ կդառնա, որ անարդար հարստացումից բխող պարտավորությունները ավելի սերտորեն կապված են այլ երկրի հետ, քան նախորդ պարբերություններում նշվածը, կիրառվում է այդ պետության օրենսդրությունը: [6] Տեսաբաններն այս կարգավորումը անվանում են «բախման պարտատոմսերի կասկադ» [7] ՝ բախման նորմերի կիրառման աստիճանի պատճառով:   Ինչպես նշում ենք, Հռոմ II- ը չի նախատեսում օգտագործել lexvoluntaris բախման պարտատոմսեր ՝ փոխարենը սահմանելով lex causae cl lecloci actus պարտատոմսերի արտահայտման տարբեր եղանակներ:  Այսպիսով, երկրորդ կետը նախատեսում է իրավունքի կիրառում իրավաբանական փաստի վայրի նկատմամբ, ինչը հանգեցրել է անարդար հարստացման:   Սա նշանակում է, որ խոսքը հարստացման վայրի մասին չէ:  Նման իրավիճակ կլինի, օրինակ, երբ մարդը Ֆրանսիայից սխալ փոխանցում է կատարում Գերմանիայում բացված հաշվեհամարին, իսկ հաշիվը պատկանում է այն անձին, որը նույնպես բնակվում է Ֆրանսիայում: Նման դեպքում, կարծում ենք, ֆրանսիական օրենսդրության կիրառումն ավելի արդյունավետ կլինի, ուստի այս առումով ԵՄ կանոնակարգը իսկապես նախատեսում է օպտիմալ կարգավորում: Lex causae կապը մեկնաբանվում է երկու եղանակով: Մի դեպքում ներկայացվում է գոյություն ունեցող կամ ենթադրյալ իրավական հարաբերությունների իրավունքը, իսկ չորրորդ կետում այն ​​ներկայացվում է որպես մյուս երեք կետերի նկատմամբ առավելության հետ բախում:  Նման կանոնակարգի առկայությունը խրախուսվում է. այն հնարավորություն է տալիս ցանկացած ընդհատումների դեպքում խնդրին առավել արդյունավետ լուծում տալ: Անարդար հարստացումից բխող պարտավորությունների դեպքում, օտարերկրյա տարրով ծանրաբեռնված լինելու դեպքում, կիրառվող օրենքի վերաբերյալ կարգավորումը նախատեսում է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք: 8190-րդ հոդվածի 81-րդ գլխի բախման նորմերը:   Պետք է նշել, որ միջազգային մասնավոր հատվածում օդորակման կարգավորումը կարգավորվում է ազգային օրենսդրությամբ առաջին անգամ, «նորմերը» չեն փոխվել: ՀՀ Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 1290-րդ հոդվածը սահմանում է անօրինական հարստացումից բխող պարտավորությունների նկատմամբ կիրառվող օրենսդրության վերաբերյալ հետևյալ կարգավորումը: «Անարդար հարստացումից բխող պարտավորությունները տարածվում են այն պետության օրենսդրության վրա, որտեղ տեղի է ունեցել անարդար հարստացումը, եթե կողմերի համաձայնությամբ այլ բան նախատեսված չէ»: Ինչպես թվում է, Օրենսդիրը նախապատվությունը տալիս է կամքի ինքնակառավարման սկզբունքին ՝ lex voluntaris: Եթե ​​կողմերը պայմանավորվել են գործող օրենքի շուրջ, պայմանական հարաբերությունները կարգավորվում են այդ պետության օրենսդրությամբ:  Կարծում ենք, որ նման կարգավորումը չի համապատասխանում անհիմն հարստացման ինստիտուտի էությանը:  Ինչպես արդեն քննարկեցինք, պայմանը եզակի տնտեսական կատեգորիա է, երբ գույքային արժեքների սխալ բաշխման արդյունքում դրանց վերաբաշխման անհրաժեշտություն կա:   Իրականում, դրանք հիմնականում հարաբերություններ են, որոնց առաջացումը կանխատեսելի չէ, ուստի պայմանի իրավունքի մասին համաձայնության մասին խոսելը շատ տրամաբանական չէ:  Նույնը կարելի է ասել `հաշվի առնելով, որ պայմանական պարտավորությունները դասակարգվում են որպես ոչ պայմանագրային: Գործող օրենքի համաձայնության մասին կարող ենք խոսել միայն այն դեպքում, երբ կողմերը նախապես եղել են որոշակի պարտադիր հարաբերությունների մեջ, պայմանավորվել են իրենց նկատմամբ կիրառվելու իրավունքի մասին, իսկ հետագայում պայմանական պարտավորությունները ծագել են նույն հարաբերությունների շրջանակներում:   Այնուամենայնիվ, նման տարբերակը հատուկ դեպք է. «Հնարավոր է», որ կողմերի միջև առկա պայմանագրային հարաբերությունների նկատմամբ կիրառվի ոչ թե lex voluntaris, այլ բախման մեկ այլ նորմ: օրինակ `սահմանափակվում է lex voluntaris բախման օգտագործմամբ, գործող կարգավորումը կհանգեցնի lex loci actus բախման օգտագործման:  Ուստի, կարծում ենք, որ ավելի նպատակահարմար է հոդվածից բացառել գործող օրենքի վերաբերյալ կողմերի միջև համաձայնության հնարավորությունը:  Փոխարենը, ավելի արդյունավետ կարգավորում պետք է տրամադրվի այն դեպքերի համար, երբ պայմանական պարտավորություններ են առաջանում `կապված կողմերի միջև առկա կամ ենթադրյալ հարաբերությունների հետ:  Հետևաբար, կարծում ենք, որ lex loci actus կապը պետք է դիտարկել որպես ընդհանուր նորմ, lex- ը նախատեսում է գոյություն ունեցող կամ ենթադրյալ իրավահարաբերությունների հետ lex causae կապը որպես հատուկ կապ, որի արդյունքում ստեղծվում է էկոլոգիական կարգավորման եզակի պանդեկային համակարգ ձեռք բերված. Ամփոփելով վերը նշվածը, առաջարկվում է Քրեական դատավարության օրենսգրքի 1290-րդ հոդվածը շարադրել հետևյալով. «Այն պետության օրենսդրությունը, որտեղ տեղի է ունեցել անարդար հարստացում, տարածվում է անարդար հարստացումից բխող պարտավորությունների վրա: Եթե ​​անարդար հարստացումը տեղի է ունեցել կողմերի միջև գոյություն ունեցող կամ ենթադրյալ իրավական հարաբերությունների շրջանակներում, ապա անօրինական հարստացումից բխող պարտավորության նկատմամբ տարածվում է պետության իրավունքը, որը կիրառվում է կամ կարող է կիրառվել այդ իրավական հարաբերությունների առնչությամբ: ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ http. //grazhkod.ru/chast-tretya/razdel-6/glava-68/statya-1223-gk-rf/kommentariicepts1] Հայկյանց Ա., Մասնավոր միջազգային իրավունք, Երեւան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2013, էջ 400: https: //www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/ru/by/by027ru.pdf. https: //www.hse.ru/data/2012/06/08/1252692468/SwissPIL%20%D0%B2%20%D1%80%D URL. (հասցեի ամսաթիվը):  11.09.2017) .URL.  http: //docs.cntd.ru/document/901776572 (կիրառման ամսաթիվը)  19.07.2017): առաջարկել, ենթակա է ոչ բանակցային պարտավորությունների կիրառմանը («Հռոմ II»), URL: http: //eulaw.edu.ru/spisok-dokumentov-po-pravu-evropejskogo-soyuza/reglament-864(да Ընդհանուր  15.08.2017): Մելիքսեթյան Լուիզա ՓԱՍՏԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ ՄԻERNԱԳԱՅԻՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔՈՒՄ Հիմնաբառեր. Անարդար հարստացում, պայման, միջազգային մասնավոր իրավունք, բախման պարտատոմս, բախման նորմ ։

Կոնդիկցիոն  պարտավորությունների  կոլիզիոն  կարգավորումը  ներպետական  օրենսդրությամբ  աչքի  է  ընկնում  որոշակի  խնդիրներով։
   Գործող  քաղաքացիական  օրենսդրությունը նախատեսում է կիրառման ենթակա երկու կոլիզիոն կապ, որոնցից  մեկն,  ըստ  էության,  չի  կարող  կիրառման  մեջ  դրվել՝  հաշվի  առնելով  անհիմն  հարստացման բուն էությունը։
  Դրանով պայմանավորված՝ սույն հոդվածում ներկայացվել են թե՛ տեսական գրականության մոտեցումները, և թե՛ այլ պետությունների  համապատասխան իրավակարգավորումները՝ նպատակ ունենալով ուսումնասիրելու  և առաջ քաշելու ինստիտուտի կատարելագործմանն ողղված որոշ առաջարկներ։
