3-ԲԵՆԶԻԼ-4-ՖԵՆԻԼ-5-ՄԵՐԿԱՊՏՈ-1,2,4-ՏՐԻԱԶՈԼԻ ՀԻՄԱՆՎՐԱ ՄԻ ՇԱՐՔ ԱԾԱՆՑՅԱԼՆԵՐԻ ՍԻՆԹԵԶԸՎերջին  հիսուն  տարում  բժշկական  քիմիայի  կարևոր  խնդիրներից  և  ուսումնասիրման օբյեկտներից են հետերոցիկլիկ համակարգեր պարունակող դեղերի  ազդեցության  նոր  սպեկտրների  հետազոտումը,  ինչպես  նաև  դրանց  հիման  վրա  նոր  դեղերի  սինթեզը  [1]։
   Հետերոցիկլիկ  համակարգերից  կենսաբանական ակտիվությամբ աչքի են ընկնում 1,2,4-տրիազոլի ածանցյալները, որոնցից  հայտնի  շատ  դեղեր  լայնորեն  և  արդյունավետորեն  կիրառվում  են  հակասնկային (Ֆլյուկոնազոլ, Իտրակոնազոլ, Ռավուկոնազոլ և այլն), հակաքաղցկեղային  (Լետրոզոլ,  Անաստրազոլ),  հակաինֆեկցիոն  (Ցեֆազոլին),  քնաբեր(Էստազոլամ)  դեղերի  շարքում՝  որպես  հիմնական  թերապևտիկ  բուժամիջոցներ [1,2]։
  Տրիազոլները շատ մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել և շարունակում  են  առաջացնել  իրենց  բազմատեսակ  կենսաբանական  ակտիվություններով։
   Այդ  ուղղությամբ  աշխատանքներ  են  տարվում  ԵՊՀ  դեղագիտության  ևքիմիայի  ֆակուլտետի  օրգանական  քիմիայի  ամբիոնում  նորանոր  տրիազոլիածանցյալներ  ստանալու  համար,  որոնք  հեռանկարային  նշանակություն  կարող են ունենալ նոր հակասնկային, հակաքաղցկեղային միջոցների ստանալուհամար [3]։
 Ելնելով վերը նշվածից` ներկայացվող աշխատանքի նպատակն է իրականացնել  3-բենզիլ-4-ֆենիլ-5-մերկապտո-1,2,4-տրիազոլի  նոր  ածանցյալներիսինթեզ։
 Ուսումնասիրվել  է  3-բենզիլ-4-ֆենիլ-5-մերկապտո-1,2,4-տրիազոլի  փոխազդեցությունը քլորմրջնաթթվի մեթիլ էսթերի հետ նյութերի 1։
 1 մոլային հարաբերությամբ,  ացետոնիտրիլի  միջավայրում,  և  որպես  թթու  կապող  ագենտօգտագործվել է պոտաշ։
  Ռեակցիան ընթացել է 40օC ջերմաստիճանային պայմանում։
   Ստացված  S-(3-բենզիլ-4-ֆենիլ-4-H-1,2,4-տրիազոլ-3-իլ)-O-մեթիլ  կարբոնոթիոատի ելքը կազմել է 56%.Այնուհետև, ստացվածը ենթարկվել է հիդրազինոլիզի հիդրազինհիդրատի85%-անոց  լուծույթով  1։
 1.5  մոլային  հարաբերությամբ,  էթանոլի  միջավայրումտարբեր  ջերմաստիճաններում  0-60օC։
   Ցույց  է  տրվել,  որ  անկախ  պայմաններից  նպատակային  S-(5-բենզիլ-4-ֆենիլ-4H-1,2,4-տրիազոլ-3-իլ)  հիդրազինկարբոթիոատը  չի  առաջանում,  իսկ  ռեակցիայի  հիմնական  արգասիք  3-բենզիլ-4ֆենիլ-5-մերկապտո-1,2,4-տրիազոլն է, որը հետևանք է S-C կապի խզման.Ֆունկցիոնալ  խմբի  ներմուծման նպատակով  ուսումնասիրվել  է  3-բենզիլ4-ֆենիլ-5-մերկապտո-1,2,4-տրիազոլի  փոխազդեցությունը  3-բրոմպրոպիոնաթթվի մեթիլէսթերի հետ 1։
 1.2 մոլային հարաբերությամբ տարբեր պայմաններում (լուծիչ` բենզոլ, ացետոն, մեթանոլ, բենզոլի և ացետոնի (1։
 1) խառնուրդ,հիմքեր`  պոտաշ,  տրիէթիլամին,  լիթիումի  կարբոնատ)։
   Ստացվածի  ՄՄՌ  հետազոտությունները ցույց են տվել, որ էսթերն իրականում ոչ թե մեկ՝ S-տեղակալվածն է, այլ երկու՝ N և S-տեղակալվածների խառնուրդն է։
  Պատճառն այնէ, որ ռեակցիայի ընթացքում բրոմաջրածնի պոկման արդյունքում առաջանումէ  մեթիլակրիլատ,  որը  բերում  է  տրիազոլում  2-N-տեղակալված  էսթերի  առաջացման.N-Տեղակալված  տրիազոլի  ստացման  նպատակով  ուսումնասիրվել  է  3բենզիլ-4-ֆենիլ-5-մերկապտո-1,2,4-տրիազոլի  փոխազդեցությունը  մեթիլակրիլատի  հետ  1։
 1.5  մոլային  հարաբերությամբ,  նատրիումի  մեթիլատի  միջավայրում։
  Արդյունքում առաջանում է միայն մեթիլ-3-((5-բենզիլ-4-ֆենիլ-4H-1,2,4-տրիազոլ-3-իլ)թիո)պրոպիոնատ.Շարունակելով աշխատանքը՝ իրականացվել է մեթիլ 3-((5-բենզիլ-4-ֆենիլ4H-1,2,4-տրիազոլ-3-իլ)թիո) պրոպիոնատի հիդրազինոլիզ, որի արդյունքում առաջացած  հիդրազիդը  մեկ  կաթիլ  խիտ  աղաթթվի  ներկայությամբ  փոխազդեցության մեջ է դրվել ացետիլացետոնի հետ 1։
 1 մոլային հարաբերությամբ, որիարդյունքում  ստացվել  է  95%  ելքով  3-(3-բենզիլ-4-ֆենիլ-5-թիօքսո-4,5-դիհիդրո-1H-պիրազոլ-1-իլ)պրոպան-1-ոն.Տրիազոլ-տրիազոլային խմբավորում պարունակող միացություն սինթեզելու նպատակով ուսումնասիրվել է սինթեզված հիդրազիդի փոխազդեցությունըֆենիլիզոթիոցիանատի  հետ  գրականությունում  նկարագրված  պայմաններում[4,5],  որը  բերել  է  համապատասխան  թիոսեմիկարբազիդի  առաջացման։
 Ստացվածը  ենթարկվել  է  ներմոլեկուլային  ցիկլացման  KOH-ի  10%-անոցջրային լուծույթով, որի արդյունքում 96% ելքով առաջացել է նպատակային 5բենզիլ-2-(2-(5-մերկապտո-4-ֆենիլ-4H-1,2,4-տրիազոլ-3-իլ)էթիլ)-4-ֆենիլ-1,2,4դիհիդրո-3H-1,2,4-տրիազոլ-3-թիոն։
 Այսպիսով՝ մշակվել են մի շարք պոտենցիալ կենսաակտիվ միացությունների  սինթեզի  պայմաններ  և  ցույց  է  տրվել,  որ  3-բենզիլ-4-ֆենիլ-5-մերկապտո1,2,4-տրիազոլը նպատակահարմար ելանյութ է կենսաակտիվ միացությունների  սինթեզում։
   Սինթեզված  բոլոր  միացությունների  կառուցվածքը  հաստատվել է ՄՄՌ և ԻԿ սպեկտրալ անալիզի տվյալներով։
 Գրականություն3.  Lass-Flцrl  C.,Triazole  antifungal  agents  in  invasive  fungal  infections։
   a  comparative4.  Գրիգորյան Ս., Պոտենցիալ կենսաբանորեն ակտիվ 3,4-երկտեղակալված-5-մերկապտո1,2,4-տրիազոլների  նոր  ածանցյալների  սինթեզ,  ԵՊՀ  ՈՒԳԸ  գիտական  հոդվածներիժողովածու.1.1(4), 2015, 155.Ադանա Քեշիշյան, Էմմա Ղազարյան3-ԲԵՆԶԻԼ-4-ՖԵՆԻԼ-5-ՄԵՐԿԱՊՏՈ-1,2,4-ՏՐԻԱԶՈԼԻ ՀԻՄԱՆ ՎՐԱ ՊՈՏԵՆՑԻԱԼԿԵՆՍԱԱԿՏԻՎ ՄԻԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՍԻՆԹԵԶԲանալի բառեր՝ տրիազոլ, հակասնկային, հիդրազիդ, S- և N-տեղակալված էսթերներ,մեթիլակրիլատ, պրոպիոնատԱմփոփում։

Ուսումնասիրվել  է  3-բենզիլ-4-ֆենիլ-5-մերկապտո-1,2,4-տրիազոլի  փոխազդեցությունը  տարբեր  էլեկտրոֆիլ  ռեագենտների  հետ՝  նպատակ  ունենալով  ներմուծել  ֆունկցիոնալ  խումբ,  որը  կարող  է  օգտագործվել  այլ  դասի  ազոտ  պարունակող  հետերոցիկլիկ  միացությունների սինթեզում։
   Ցույց է տրվել, որ, կախված ռեագենտի բնույթից և միջավայրից, ստացվում են ինչպես  N-տեղակալված,  այնպես  էլ  S-տեղակալված  ածանցյալներ։
   Սինթեզված  էսթերը  փոխարկվել  է  համապատասխան  հիդրազիդի,  և  վերջիններս  ենթարկվել  են  հետերոցիկլացման  հայտնի մեթոդներով։
  Ստացված միացությունների կառուցվածքը հաստատվել է ՄՄՌ և ԻԿ  սպեկտրալ անալիզի տվյալներով։
