ԵՐԳԻԾԱԿԱՆ ՀԵՌՈՒՍՏԱԱՐՏԱԴՐԱՆՔԸ ԵՎ ԴԵՌԱՀԱՍԻ ԱՐԺԵՀԱՄԱԿԱՐԳԸ (ՀՀ ՀԵՌՈՒՍՏԱԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՕՐԻՆԱԿՈՎ)Հեռուստատեսության գործառույթների շարքում իր առանձնահատուկ տեղն ունի ժամանց ապահովելու  ռեկրեատիվ  (վերականգնողական)  գործառույթը։
   Ըստ  մի  շարք  տվյալների՝  հեռուստադիտողների մեծ մասը հեռուստացույց դիտում է լարվածությունը թոթափելու, հանգստանալու և  հաճելի ժամանակ անցկացնելու համար1։
  Հեռուստատեսության այդ գործառույթն իրականացնող ծրագրերի մեջ՝երաժշտական, հումորային հաղորդումների, ֆիլմերի և հեռուստախաղերի կողքին կարևոր դեր ունենհումորային  հաղորդումներն  ու  հեռուստասերիալները։
   Լինելով  ամենադիտվող  հաղորդումների  շարքում՝  դրանց  հեռուստադիտողը  նաև  դեռահասն  է,  թեև  հումորային  հաղորդումների  հեղինակներն,  իպատասխան  իրենց  հասցեին  հնչող  քննադատությունների,  պնդում  են,  որ  իրենց  արտադրանքը  նախատեսված չէ տարիքային այդ խմբի համար։
  Հոդվածի նպատակն է ցույց տալ, թե ինչ ազդեցությունկարող են ունենալ երգիծական հաղորդումներն ու ֆիլմերը դեռահաս լսարանի վրա։
 Երգիծանքը  և  հումորը  վերականգնողական  գործառույթից  բացի  սոցիալական  այլ  կարևոր  բաղադրիչներ  ունեն  և  իրենց  տարբեր  ժանրերով  ներունակ  են  այսօր՝  կարծիքների  և  դիրքորոշումներիվրա  առավել  արդյունավետ  ազդեցության  համար  մղվող  նուրբ  մարտավարությունների  դարաշրջանում։
  Տեսաբաններն արձանագրում են՝ «Ֆելիետոնը, առանձնապես այսօր, կարող է լուրջ հասարակական հնչեղություն ստանալ՝ դառնալով հասարակական կարծիքի վրա ազդելու հզոր միջոց»2։
  Սակայնմի բան է ակամա գործած ազդեցությունը, մեկ այլ բան՝ հաշվարկված և նախատեսված ազդեցությունը։
   Առաջինն  առավել  բնորոշ  է  բացառապես  զվարճացնելու,  լիցքաթափելու  նպատակով  ստեղծվածհաղորդումներին,  երկրորդը՝  այն  հաղորդումներին,  որոնք  նաև  սոցիալական  հանձնառություններ  ենստանձնում։
 Երգիծական հաղորդումներն առավել կարևոր հեռուստաարտադրանքի թվում են արժեքներ ներկայացնելու և ձևավորելու առումով, քանի որ ավելի հրապուրիչ և դյուրամարս են ձևի ու բովանդակության տեսակետից։
  Դրանց ընկալման հոգեբանական հանգամանքը՝ լարվածության թոթափում, ընտանեվարություն,  գիտակցական  անդրադարձի  թուլացում,  առավել  գործուն  են  դարձնում  այս  բնույթիծրագրերն ազդեցություն գործելու տեսակետից։
  Հեռուստաժուռնալիստիկայի ձեռնարկներում անդրադարձ  է  կատարվում  հատկապես  այն  երգիծական  հաղորդումներին,  որոնց  հատուկ  է  գիտակցաբար,միտումնավոր  կերպով  սրացված  սոցիալական  ենթատեքստը,  ուստիև  հաշվարկված  ազդեցությունըլսարանի  վրա։
   Այսպես՝  «Երգիծական  ժանրի  համար  հիմնականը  մեր  շուրջն  առկա  երևույթներինկատմամբ  ավելի  սուր,  ընդգծված  վերաբերմունքի  ձևավորումն  է,  երբ  որպես  զենք  դրա  նկատմամբօգտագործվում  է  հումորի,  ծիծաղի  առաջացումը»3։
   «Եվ  բնական  է,  որ  լսարանն  այդ  ամենից  հետոցանկանում  է  կյանքը  վերափոխված  տեսնել։
   Երբեմն  նույն  հեղինակ  -  երգիծաբանը,  ներկայացնելովիրավիճակը, արտահայտում է իր սպանիչ վերաբերմունքը, այսինքն՝ ոչ թե իրավիճակը վերափոխելու,այլ ծաղրի միջոցով ոչնչացնելու այդ իրավիճակը»4։
  Այլ կերպ ասած՝ պրոֆեսիոնալիզմի հետ զուգորդվում է սոցիալական հանձնառություններ ստանձնած երգիծանքը։
 Ուստի հարց է ծագում՝ ի՞նչ պատկեր ունի հայաստանյան հեռուստաեթերը սոցիալական հանձնառությունների տեսակյունից։
  Առաջին տպավորությունն այն է, որ հեռուստաեթերում նման խնդիր ունեցող  հաղորդումները  բացակայում  են։
   Հասարակական  կարծիքի  վրա  ազդելու  պահանջ  երգիծականհաղորդումների հեղինակներն իրենց առջև, կարծես, չեն դնում, ավելին՝ բացասական գնահատականներին  պատասխանում  են՝  ասելով,  որ  իրենց  ծրագիրը  նախատեսված  չէ  այս  կամ  այն  լսարանի  համար։
   Եվ  անորոշ  է  մնում՝  ինչ  լսարանի  համար  է  նախատեսված  ծրագիրը։
   Բացի  այդ՝  երգիծական1  Տե՛ս  Рожко  А.,  Воздействие  телевидения  на  формирование  «картины  мира»  телезрителей,  Вестник  Удмуртского  университета, № 2, 2005, էջ 81։
 2 Երիցյան Ս., Հեռուստատեսային ժանրերի ժամանակակից դրսևորումները, Երևան, Մանկավարժ, 2004, էջ 53։
 3 Նույն տեղում, էջ 51։
 4 Նույն տեղում, էջ 51-52։
 ծրագրերում ներկայացվող իրավիճակները և դրանց մատուցման եղանակները ոչ թե մերժողական վերաբերմունք են առաջացնում, այլ ճիշտ հակառակը՝ հաճույքի և դրանց հետ նույնանալու ցանկությունկարող են ծնել։
 Այստեղ կարևոր է և այն, որ պակասում է լուրջ ստեղծագործական ունակություններից ծնվող հումորը։
  «ATV» հեռուստաընկերության «Արմ քոմեդի» հաղորդաշարն, օրինակ, ստեղծագործ, պատկերավոր հումորի փոխարեն փորձում է ծիծաղելիության հասնել հաճախ էթիկական  լուրջ սխալների միջոցով՝  ծիծաղելի  դարձնելով  անցորդներին,  որոնց  շրջանում  հարցախույզներ  է  անցկացնում՝  ստիպելովմեկնաբանել անհեթեթ, մտացածին իրավիճակներ։
 Մեկնաբանությունների նույն ցածրաճաշակությամբ է բնութագրվում նաև «Արմենիա» հեռուստաընկերության  «Քոմենթս»  հաղորդաշարը,  որի  կարգախոսը,  հեղինակային  խմբի  ձևակերպմամբ,  հետևյալն է. «Մենք մեկնաբանում ենք ամեն ինչ. անգամ այն ամենը, ինչը պարզապես մեկնաբանությանկարիք չունի»1։
  Նման հաղորդումները, վստահաբար, խիստ բացասական հետևանքներ կարող են ունենալ  դեռահաս  լսարանի  վրա՝  նրա  համար  հրապուրիչ,  զվարճալի  և  սովորական  դարձնելով  պարզունակությունը։
 Այդ խնդիրը նաև բազմաթիվ մեդիահետազոտողների ուշադրությանն է արժանացել։
  Շատ սոցիոլոգների  կարծիքով՝  «Ժամանցային  մեդիաարտադրանքը  մեդիահաղորդագրություն  է,  որն  ուղղված  էտեսանելի հաճույք ստանալուն և զուրկ է թաքուն բաղադրիչներից»2։
  Ավելին՝ լսարանի հետ առավելագույնս արդյունավետ կապ ապահովելու, ավելի մեծ լսարան նվաճելու համար, ինչպես նշում են հետազոտողները, հաղորդման հեղինակները հաճախ անհավատալի համադրություններով դիմում են թատերականացման և ցուցադրականության այնպիսի աստիճանի, որ կարող է նաև հանդուգն բնույթ ունենալ կոնկրետ հասարակության արժեհամակարգի և ավանդույթների տեսակետից3։
 Իրականության վրա ներազդելու միտումը բավական նկատելի դարձավ Հանրային հեռուստատեսության  եթերաշրջանում՝  հաշվի  առնվելով  ծրագրային  քաղաքականության  մեջ  և,  մասնավորապես,Ն.  Դուրյանի  «Մի  րոպե,  մի  բան  ասեմ»  երգիծական  հոլովակներում։
   Պարբերաբար  ցուցադրվող  այսկարճ հոլովակները կարելի է բնորոշել որպես հրապարակախոսական երգիծանք։
  Ուշադրության է արժանի  հոլովակների  ընդհանուր  մուտքը՝  «Մի  րոպե,  մի  բան  ասեմ»,  որն  իր  հակիրճությամբ  ուհապշտապությամբ  հեռուստադիտողին  հայտնում  է,  որ  չի  խլելու  նրա  ժամանակը,  ինչպես  նաևմտերմության,  խոսակցականության  երանգով  տրամադրում  է  որևէ  դիպուկ  կենցաղային  պատմություն, ձևակերպում լսելու։
  Հետաքրքիր է այսպիսի մոտեցման երկակիությունը. մի կողմից՝ այն ուշադրություն է հրավիրում հասարակական մերժելի երևույթների վրա, մյուս կողմից՝ ասելու, պատմությունպատմելու  իր  ոճով  ընդօրինակում  է  բամբասանքի,  «հարևանի  ականջին»  ասելու  ոճը։
   Այսպիսով՝  հեռուստաեթերից քննադատվում են հայաստանյան հասարակության այն կողմերը, որոնք քննադատվումեն նաև, օրինակ, երևանյան բակերի տաղավարներում, սուրճի սեղանների շուրջ։
  Եվ քննադատվում ենգրեթե  նույն  ոճով։
   Ըստ  այսմ՝  կարելի  է  ասել,  որ  նման  քննադատությունը  թեև  կարող  է  հավելյալուշադրություն  հրավիրել  մերժելի  երևույթների  վրա,  սակայն  ամբողջության  մեջ  վերարտադրում  ևարմատավորում է նույն հասարակության պատկերը։
 Այս  հոլովակները  կարելի  է  դիտել  նաև  որպես  սոցիալական  գովազդ,  որտեղ  քննադատության,ժխտման  ճանապարհով  գովազդվում  է  փոփոխության  անհրաժեշտության  կռահելի  միտքը։
   Սակայնայս միտքն այնքան էլ ակնհայտ չէ, քանի որ չի ներկայացվում որպես կոնկրետ բովանդակություն կրողգովազդային  ուղերձ։
   Հոլովակները  թեպետ  հուշում  են  փոփոխության  անհրաժեշտության,  ներկայացվող բացասական հատկանիշներից ձերբազատվելու միտքը, սակայն, ըստ իս,  նույնքան կամ ավելի ոչբացահայտ ձևով գովազդվում է նաև անպտուղ քննադատությունը՝ «Երկիրը երկիր չէ» տրամաբանությամբ։
 Ինչպես  դիպուկ  կերպով  ձևակերպում  է  կարծրատիպերի  հետազոտող  Ու.  Լիպմանը,  «Մեդիայիազդեցության ամենանուրբ և ամենատարածված մեխանիզմները նրանք են, որոնք կազմված են կարծրատիպերով։
  Մեզ պատմում են աշխարհի մասին, նախքան մենք կտեսնենք այն։
  Մենք պատկերացումենք կազմում իրերի մասին նախքան այն, երբ հնարավորություն կունենանք անմիջականորեն տեսնելուդրանք։
   Եվ  եթե  մեր  կրթությունը  բավարար  չէ՝  հասկանալու  համար,  որ  մեր  ստացած  տեղեկատվությունը լի է նախապաշարմունքներով ու կանխակալ ենթադրություններով, ապա հենց դրանք էլ առաջնորդում են մեր ընկալման գործընթացը։
  Այդ նախապաշարմունքները ծածկում են երևույթը՝ կա՛մ որպես  ծանոթ,  կա՛մ  որպես  տարօրինակ  ու  անսովոր,  իսկ  արդյունքում  զգացողության  սրման  հետևանքով ստացվում է այնպես, որ մարդու համար այն, ինչ քիչ թե շատ ծանոթ է, թվում է չափազանց հոգե1 «Քոմենթս», 20.10.15, (հասանելի է http։
 //www.armeniatv.am/hy/programs/1348645861 հղմամբ)։
 3 Տե՛ս Ильин И., Постмодернизм. Словарь терминов, Москва, 2001, (հասանելի է http։
 //yanko.lib.ru/books/philosoph/ilyinbook.htmհղմամբ)։
 հարազատ, իսկ այն, ինչ այնքան էլ հեռու չէ, միանգամայն օտար»1։
  Ակնհայտ է, որ այս բոլոր եթե-ները՝և՛ սոցիալական փորձի բացակայությունը, և՛ ոչ բավարար կրթական մակարդակը, կարող են բնորոշելդեռահասին։
 Հատուկ  անդրադարձի  թեմա  կարող  է  լինել  երգիծանքի  հիմնական  մեխանիզմը  հայկական  հեռուստաեթերում։
  Կարող ենք ասել, որ երգիծական իրավիճակներ մեծ մասամբ ստեղծվում է բավականկոպիտ վիրավորանքի միջոցով։
  Այլ խոսքով՝ վիրավորանքը ծիծաղ առաջացնելու հիմնական միջոցն է։
 Հետաքրքիր է դիտարկել այդպիսի իրավիճակների գեղագիտությունը, տվյալ դեպքում՝ պատկերայնությունը։
  Այս հարցին, ըստ իս, պետք է հատուկ ուշադրություն դարձնել, որովհետև այստեղ խորքային ևաննկատ  փոփոխություն  է  տեղի  ունենում,  որը  վստահաբար  շատ  ավելի  մտահոգիչ  է,  քան  նմանհաղորդումների  հասցեին  հնչող  քննադատություններում  հաճախ  մատնացույց  արվող  բացասականկողմերը։
   Այս  երգիծանքը  փոխում  է  պատկերավորության  բնույթը։
   Ստեղծագործական  գործողությունը՝  միտված  պատկերներ  ստեղծելուն,  այստեղ  իրականանում  է  արժեքային  փոփոխությամբ.  պահպանվում  է  պատկերավոր  լինելու  սկզբունքը,  սակայն  փոխվում  են  պատկերների  արժեքավորությանմասին  պատկերացումները։
   Սրամտության  դրսևորման  հիմնական  եղանակն  արդեն  ուրիշին  հնարավորինս  անսպասելի,  անսովոր  համադրություններով  վիրավորական  պատկեր  հասցեագրելն  է։
   Սավտանգավոր  է  հատկապես  այն  տեսակետից,  որ  լսարանի  մոտ  ստեղծագործելու  պատրանք  է  առաջացնում,  այսինքն՝  բավարարում  է  ստեղծելու  կարիքը՝  առանց,  սակայն,  բովանդակության  մասինմտահոգության։
   Ստեղծագործելու  կարիքի  այս  կեղծ  բավարարումը  նման  երգիծանքի  երևի  թեամենավտանգավոր կողմերից է։
  Ասվածը կարելի է զուգահեռել փողոցում հավաքված և, կարծես, ոչինչչանող  պատանիների  մասին  մշակութաբան  Վ.  Ջալոյանի  մտքի  հետ.  «Տարածքի  որոշակիությունը,հավաքների աննպատակությունը, բայց նպատակահարմարությունը նշում են երևույթի էսթետիկականբնույթը (ընդգծումը՝ Ա. Ա.)»2։
 Հեռուստաընկերությունները  մրցակցում  են  երգիծական  ծրագրերի  և  հեռուստասերիալների  արտադրության հարցում։
  Յուրաքանչյուր հեռուստաալիք ձգտում է ունենալ իր առանձնահատուկ սերիալային  արդյունաբերությունը,  որն  ավելի  մեծ  լսարան  կունենա,  քան  մրցակից  հեռուստաալիքներինը։
 Այս  պայքարում  քանակական  առումով  առաջատարները  «Արմենիա»  և  «Շանթ»  հեռուստաընկերություններն  են,  որոնք  վերջին  տարիներին  հայկական  հեռուստաեթերը  գերհագեցրել  են  ժամանցայինարտադրանքով։
   Երգիծանքի  արդյունաբերության  ծանրակշիռ  բաժինն  են  կազմում  երգիծականհեռուստասերիալները, որոնց կանդրադառնանք՝ առանձնացնելով դրանք ոչ երգիծական հեռուստասերիալներից։
 «Շանթ»  հեռուստաընկերության  «Խոպանի  տեսություն»  հեռուստասերիալը  վերջին  տարիներինբնորոշ  միտումների  դրսևորումներից  է։
   Ծիծաղելիությունն  այստեղ  փորձում  են  ապահովել  տգիտության միջոցով։
  Կարող ենք ասել՝ հայկական զվարճալի հեռուստասերիալների երկու հիմնական մեխանիզմները  վիրավորանքն  ու  տգիտությունն  են։
   Եթե  «Արմենիա»  հեռուստաընկերության  սերիալներիդեպքում («Կարգին սերիալ»3, «Տնփեսա») հիմնական գործիքը վիրավորանքն է, ապա «Շանթ» հեռուստաընկերության  պարագայում  («Խոպանի  տեսություն»)  հիմնական  գործիքը  տգիտությունն  է։
   Ընդորում՝ ցավալի է այն, որ եթե «Շանթ» հեռուստաընկերության «Բանակում» հեռուստասերիալը միտումնավոր ընդգծված արժեքային բաղադրիչ ուներ4, ապա հաջորդող «Քաղաքում» և հատկապես «Խոպանի  տեսություն»  հեռուստասերիալներում  պատկերը  միանգամայն  այլ  է.  «Ես  սկի  իմ  դասարան  ամենմեկին չեմ ընդունում, ուր մնաց ամեն խորհուրդ ընդունեմ»5, - ասում է «Խոպանի տեսություն» հեռուստասերիալի  Մարիետա  անունով  հերոսուհին՝  ներկայացված  իբրև  տգետ  և  նախանձ  կին։
   Սերիալիերիտասարդ  հերոսուհիներից  մեկը  սիրահարվում  է  ներկայացման  դերասանին  և  կարծում,  որ  նրաանունը «Բիս» է՝ ներկայացման ավարտին դահլիճում հնչած բացականչություններից ելնելով։
  Մորաքրոջ տանն իջևանած գյուղացի աղջիկը՝ Արփինեն, անշնորք շարժուձև ունի. գեղջկուհու ընդգծված անմշակ,  միամիտ  պահվածքով  սերիալը  վերարտադրում  է  գյուղացու  մասին  թերևս  մայրաքաղաքայինկարծրատիպը՝  միամտությունն,  ընդ  որում,  ներկայացնելով  դարձյալ  առավելապես  որպես  տգիտություն։
   Եվ  ուշագրավ  է,  որ  առանց  ամուսինների  մնացած  այս  հայ  կանանց  հակադրվում  է  ռուս  կինը՝Յուլյան,  որի  քաղաքակրթվածությունն  ընդգծվում  է  յուրաքանչյուր  սերիայի  վերջում  նրա  արտասանած  խոսքերով՝  «Я  ничего  не  понимаю»  (Ես  ոչինչ  չեմ  հասկանում)։
   Տարածված  հասարակականկարծրատիպերը  ներկայացնելու  և  դրանք  ամրապնդելու  թերևս  չգիտակցված  այս  գործելաոճը,  կար2 Ջալոյան Վ., Հասարակական տարածություն. քաղաքը հայ գրականության մեջ, Հանրային ոլորտ. վիճարկման և վերըմբռնմանմիջև (խմբ. Ազատյան Վ.), Երևան, 2007, էջ 233։
 3  Մանրամասն  տե՛ս  Մենեմշյան  Ա.,  Սարգսյան  Զ.,  Ստեփանյան  Վ.,  Հայ  դեռահասի  արժեհամակարգի  փոխակերպումներըէլեկտրոնային լրատվամիջոցների ազդեցությամբ, Երևան, 2013, էջ 23-27։
 4 Մանրամասն տե՛ս նույն տեղում, էջ 12-19։
 5 «Խոպանի տեսություն», սերիա 17, 06.06.15 թ.։
 ծում ենք, այն կարևոր վտանգներից մեկն է, որոնց ենթակա են հատկապես դեռահասները։
  Հերոսներիպարզունակ  վարքը  և  խոսքը  սերիալի  հեղինակները  փորձում  են  իբրև  սրամտություն  ներկայացնել՝հուշելով, թե որտեղ պետք է ծիծաղել։
  Այս կամ այն դրվագից հետո  հնչող ծիծաղը հաճախ փորձում  էծիծաղելի  դարձնել  ամենևին  էլ  ոչ  ծիծաղելի  իրավիճակները  կամ  խոսքերը։
   Արդյունքում  սերիալարտադրողների  այս  նախապատվությունները  կարող  են  ընդօրինակվել  լսարանի  և  հատկապեսդեռահաս լսարանի կողմից՝ դառնալով վարքային կաղապարներ։
 Հատուկ  ուշադրության  պետք  է  արժանացնել  վերջին  շրջանում  ամենադիտելի  երգիծական  հեռուստասերալից մեկը՝ «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Ֆուլ հաուս»-ը։
  Այստեղ ուշագրավ կերպովհամադրվում  են  ավանդական  համարվող  և  ժամանակակից  հասարակությանը  բնորոշ  արժեքներ։
 Հետաքրքիր  է  մեկ  բնակարանում  երիտասարդ  աղջիկների  և  տղաների  հարևանությունը,  որ  արդենկնոջ ու տղամարդու միջև պատկերացվող  տարածության խախտման նշան է։
  Բայց ի տարբերությունհայ հեռուստադիտողին  ծանոթ այլ փորձերի, օրինակ՝ «Ալֆրեդի սենյակը» նախագծի, այստեղ ավանդականության  նկատմամբ  դիրքորոշումն  ավելի  չափավոր  է,  իսկ  ներկայացվող  հարաբերությունները՝ավելի  պահպանողական։
   Ըստ  իս՝  սերիալի  հաջողության  գրավականներից  մեկը  հենց  այս  հավասարակշռությունն է, որ իրավիճակների անսովորությամբ հանդերձ միևնույն ժամանակ հավաստիությանու բնականության տպավորություն է գործում։
  Հայկական գրեթե բոլոր սերիալներին այս կամ այն չափով  հատուկ  է  ներկայացվող  արժեքների  օտարոտիությունը,  երբ,  օրինակ,  հեռուստասերիալների  հերոսների  մեծ  մասը  քրեական  աշխարհի  ներկայացուցիչներ  են  կամ  հայկական  միջավայրին  դժվարությամբ նույնացվող այլ բնավորությունների կրողներ։
 Այս հավասարակշության տեսանկյունից հետաքրքիր են նաև սերիալի հերոս աղջիկների կերպարները.  գեղեցիկ,  ժամանակակից,  տղամարդկանց  միջավայրում  միանգամայն  ազատ  զգացող,  կոնֆլիկտներում որպես տղամարդուն հավասար կողմ ներկայացվող աղջիկներ, որոնք, միևնույն ժամանակ,նաև բարոյական և ավանդական համարվող կողմնորոշումներ ունեն։
  Հերոսներից Տաթևիկը, որ ավելիհամեստ  է,  աշխատում  է  որպես  մատուցողուհի  և  երազում  է  դերասանուհի  դառնալ,  ինչը,  սակայն,բնավ չի նշանակում, որ նա պետք է ավելի ազատ վարք ունենա, ինչպես կարող էր հուշել սոցիալականկարծրատիպը։
   Այս  առումով  ուշադրություն  է  գրավում  Լիկա  անունով  հերոսուհու  զարմիկի՝  Հրաչիկերպարը,  որ  ներկայացվում  է  որպես  քրոջը  վերահսկող,  իբրև  թե  նրա  պատիվը  փողոցային  հաշվեհարդարներում  պաշտպանելու  պատրաստ  «թաղային  հեղինակություն»։
   Նրա  կերպարը,  ինչպեսնաև նրա գործառույթն այս հեռուստասերիալում ծաղրվում է՝ զուգահեռվելով նրան բնորոշ զվարճալիտգիտության հետ։
  Թերևս, սխալված չենք լինի՝ ասելով, որ սրանով համանման վերաբերմունքի է արժանանում  առհասարակ  կանանց  նկատմամբ  վերահսկողություն  ստանձնած  տղամարդու  կերպարը։
 Սակայն այս հեռուստասերիալի դրական կողմերից է այն, որ հումորն այստեղ չի հիմնվում սուր փողոցային ծաղրի վրա։
  Թեև երգիծանքն այստեղ էլ «ստերիլ» չէ, սակայն շատ ավելի մեղմ է և հանդուրժողնույնիսկ այն դեպքում, երբ ֆիզիկական կոպտության տեսարաններ են ցուցադրվում։
 Գենդերային  հարաբերությունների  տեսակետից,  այսպիսով,  հեռուստասերիալն  արտացոլում  էփոփոխվող  հասարակության  պատկերը։
   Ուրվագծվում  է  ժամանակակից  հայ  աղջկա  կերպարը՝  զերծավանդական  կարծրատիպերից  և  բարդույթներից,  սակայն  միևնույն  ժամանակ  արևմտյան  արժեքներից տարբեր արժեքներով։
  Այս հանգամանքը լավ է երևում նաև չամուսնացած ժամանակակից հայկնոջ՝  Թամարայի  և  իր  ընդգծված  պահպանողական  հայացքների  պատճառով  աղջիկների  կողմից«հայրիկ»  անվանվող  Մուշեղի  հարաբերություններում։
   Սերիալը,  իր  բարձր  դիտելիության  շնորհիվ,կարող է ազդել նաև դեռահասների գենդերային պատկերացումների վրա։
 Այսպիսով,  հայկական  հումորային  հաղորդումներն  ու  սերիալները  հագեցած  են  դեռահասի  վրաբացասաբար  ազդող  բազմաթիվ  գործոններով։
   Դրանց  բովանդակության  և  արտահայտչամիջոցներիազդեցությունն ավելի նկատելի է հենց դեռահասների վրա՝ սոցիալական փորձի և գիտելիքների ոչ բավարար պաշարի պատճառով։
  Տեսանելի կողմերից զատ՝ ժարգոնային լեզու, էժանագին բովանդակություն,  երգիծական  հաղորդումներն  ու  հեռուստասերիալները  նաև  այլ,  նույնքան  լուրջ  վտանգներ  ենպարունակում, որոնք, սակայն, մնում են աննկատ, ուստիև դժվար է դրանց նկատմամբ զգուշավորություն ձևավորել դեռահասների շրջանում։
 Աիդա ԱնաստասյանԵՐԳԻԾԱԿԱՆ ՀԵՌՈՒՍՏԱԱՐՏԱԴՐԱՆՔԸ ԵՎ ԴԵՌԱՀԱՍԻ ԱՐԺԵՀԱՄԱԿԱՐԳԸ(ՀՀ ՀԵՌՈՒՍՏԱԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՕՐԻՆԱԿՈՎ)Բանալի բառեր՝ դեռահաս, գործառույթ, մեդիաարտադրանք, մեդիահաղորդագրություն, կարծրատիպ, սերիալ, ժարգոնային լեզու։

Հոդվածի  նպատակն  է  ցույց  տալ,  թե  ինչ  ազդեցություն  կարող  են  ունենալ  հայկական  հեռուստաընկերություննների  երգիծական  հաղորդումներն  ու  ֆիլմերը  դեռահաս  լսարանի  վրա։
   Շեշտվում  է  այն  հանգամանքը,  որ  տեսանելի  կողմերից  զատ՝  ժարգոնային  լեզու,  էժանագին  բովանդակություն,  երգիծական  հաղորդումներն  ու  հեռուստասերիալները նաև այլ, նույնքան լուրջ վտանգներ են պարունակում, որոնք, սակայն, մնում են աննկատ,  ուստիև, դժվար է դրանց նկատմամբ զգուշավորություն ձևավորել դեռահասների շրջանում։
