Ներածություն   «Թավշյա» հեղափոխությունից հետո Հայաստանը մտավ ժողովրդավարական արժեքների ամրապնդման գործընթաց:   Ներքաղաքական կոնֆլիկտի վերափոխումը գնում է ներհամակարգայինից ներհասարակական:   Միևնույն ժամանակ, հեղափոխության արդյունքում կտրուկ աճ գրանցած հասարակության սոցիալ-քաղաքական սպասումները մի փոքր մեղմացել են, բայց շարունակում են պահպանել վճռական համապատասխանությունը հնարավորությունների հետ:   Այս երկու կարևոր չափանիշների տարբերության հանրային ընկալումը, որը հարաբերական զրկանք է, ժամանակի ընթացքում հանգեցնում է հետհեղափոխական հիասթափության:  Համեմատական ​​զրկելը սոցիալ-հոգեբանական երեւույթ է:   Այն ստատիկ չէ և կարող է փոխվել ՝ կախված երկրում տեղի ունեցող քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և այլ գործընթացներից:   Համեմատական ​​զրկանքների ինտենսիվությունը սպասումների և հնարավորությունների տարբերության ընկալման փոփոխությունն է, որը հնարավորություն է տալիս գնահատել հասարակության վարքի հնարավոր տատանումները:  Հայաստանում քաղաքացիական հասարակությունը կարևոր դեր է խաղացել փոփոխությունների իրականացման գործում:  Պաշտոնական կառույցների կողմից իրականացվող ծրագրերը, որոնք ուղղված էին հասարակության իրազեկմանը կրթության, սոցիալական աջակցության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և այլնի միջոցով, զուգորդվում էին քաղաքացիական ակտիվության դրսևորումների հետ:   Սոցիալական խնդիրների համար պայքարից (կենսաթոշակային բարեփոխումներ, ուղեվարձի թանկացում, Էլեկտրական Երևան և այլն) մինչև հեղափոխության ընթացքում համախմբում և հաղթանակ, Հայաստանում քաղաքացիական ակտիվությունը ցույց տվեց ժողովրդի գործնական կամքի նոր դրսևորումներ, որոնք արդեն հիմք են հանդիսացել տեսական մշակումներ [3]:   Քաղաքացիական հասարակությունը նույնպես զարգացել է `ձեռք բերելով լավագույն հնարավորությունը` էլ ավելի կարևոր դեր ունենալու արդիականացված Հայաստանում `հիմնված ժողովրդավարական արժեքների վրա:  Երիտասարդությունը քաղաքացիական հասարակության շարժիչ ուժն է:   Հետհեղափոխական իրականության մեջ քաղաքացիական հասարակության մի շարք այլ գործառույթներին զուգահեռ, կարևոր է ներգրավվել հասարակական-քաղաքական հակամարտության վերափոխման տրամաբանության մեջ:   Հակամարտության բնույթի անցումը դեպի ներքին բնութագրվում է առաջին հերթին հանրային քաղաքականության գործընթացում ներգրավված դերասանների թվի կտրուկ աճով:  331 ՔԱITԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Տրամաբանական է, որ հեղափոխության արդյունքում տեղի ունեցած քաղաքական սերնդի արդյունքում երիտասարդների քաղաքական սոցիալականացումը և մասնակցության ընդլայնումը նշանակալի արդյունքների հասան:   Երիտասարդությունը հասարակության այն մասն է, որի միջև սերունդների ժառանգության փոխանցմանը զուգահեռ, այլընտրանքային ապագայի առավել արդյունավետ կանխատեսման համատեքստում, հնարավոր է իրականացնել քաղաքական վերափոխում: «Երիտասարդության քաղաքական սոցիալականացման ընթացքում անհրաժեշտ է կրթել նոր սերնդի էլիտային ... [որը] հետևելու է ազգային քաղաքականության բնական արդիականացման վրա հիմնված անվտանգության քաղաքականությանը» [5, էջ. 179]:  Հայաստանում երիտասարդությունը ավանդաբար ակտիվորեն ներգրավված է հասարակական և քաղաքական կյանքում:   «Jinինիշյան» հիմնադրամն իրականացնում է երիտասարդության շրջանում քաղաքացիական արժեքների սերմանման ամենակարևոր գործընթացը:   Ենթադրվում է, որ այստեղ հիմնական նպատակը ՝ քաղաքացիական հասարակության զարգացման խթանումը, իրականացվելու է հետևյալ խնդիրների միջոցով. Աջնել Հայ երիտասարդության գիտելիքների և հետաքրքրությունների բարձրացումը քաղաքացիական հասարակության, ժողովրդավարության և մարդկության զարգացման կարևորագույն հարցերի վերաբերյալ: իրավունքներ;  Կառուցել հաղորդակցման և վերլուծական մտածողության հմտություններ, որոնք թույլ կտան հայ երիտասարդներին այսօր և ավելի ուշ հասուն տարիքում ավելի ակտիվորեն մասնակցել հայ հասարակության զարգացմանը: Կրթական համակարգին արժեքներ ավելացնելը և հայ երիտասարդների էներգիայի խթանումը մասնակցային ուսուցման համար [1]:  Այս առաջադրանքների իրականացումը ստեղծում է ժողովրդավարական արժեքներ ընկալող անհատներ, որոնք հետագայում, ստեղծելով և ներգրավվելով քաղաքացիական հասարակության բազմաթիվ կառույցների մեջ, նոր խթան են հանդիսանում իրենց սեփական գործառույթների իրականացման համար հասարակական և քաղաքական կյանքում:  Հասարակության հոգեբանական վերականգնման տեսանկյունից ամենակարևոր երևույթը երիտասարդների ՝ որպես սեփական դերակատարների դերի իրացումն է: 332 ՔԱITԱՔԱԿԱՆ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ:   Դեռևս 2012 թ. Ըստ տվյալների ՝ երիտասարդների 37% -ը կարծում էր, որ հասարակական կազմակերպությունները ի վիճակի են լուծել կարևոր խնդիրներ [4, p. 170]:  Youngողովրդավարական արժեքների հիման վրա կրթված երիտասարդները, քաղաքացիական հասարակությունների միջոցով ինքնաիրացման միջոցով, հետագայում իրենց դրսեւորում են քաղաքական կյանքում:   Դա տեղի է ունենում Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքացիական հասարակության համագործակցության մոդելի կիրառման արդյունքում, որի դեպքում. «Հասարակական կազմակերպությունների առավել տեղեկացված և փորձառու ներկայացուցիչներն աստիճանաբար ներգրավվում են պետական ​​իշխանության, տարածքային, տեղական ինքնակառավարման տարբեր օղակներում: -կառավարություն ... »[2, էջ 8-9]:  Հետագա գործունեության ընթացքում այս երիտասարդները, պահպանելով հասարակական համակեցության նորմերը, սերմանում են համապատասխան քաղաքական մշակույթ:   Այսպիսով, հասարակության քաղաքական արդիականացման գործընթացը սերտորեն փոխկապակցված է քաղաքացիական բարձր ինքնագիտակցություն ունեցող երիտասարդների շարունակական ներգրավման հետ քաղաքացիական հասարակության կառույցներում:   Սա երկկողմանի փոխլրացնող գործընթաց է:   Այս երեւույթն, ի վերջո, հիմք է ստեղծում ներքին հակամարտության խաղաղ փոխակերպման համար, այն դեպքերում, երբ հասարակության մեջ կա զրկանքների ինտենսիվության փոքր կամ կտրուկ աճ:  Հասարակության մեջ հարաբերական զրկանքների ինտենսիվության բարձրացման հիմքը:   Շրջադարձային հասարակական-քաղաքական իրադարձությունները անհիմն նկրտումների տեղիք են տալիս:  Հասարակության անդամների ընկալումը սեփական հնարավորությունների վերաբերյալ կտրուկ աճում է:   Ավելին, անհատը սկսում է հաշվի առնել իր ունակությունները սպասելիքներին մոտ (Նկար 1):  Այնուամենայնիվ. «Սպասելիքների վրա ավելի շատ ազդում է անմիջական իրողությունը, քան նկրտումները» [9], որի արդյունքում ժամանակի ընթացքում հասարակության ճնշող մեծամասնությունը ընկալում է հնարավորությունների ընկալումը:   Այս երեւույթը զրկանքների ինտենսիվության աճ է, որը բնորոշ է հետհեղափոխական բոլոր ժամանակաշրջաններին:  333 ՔԱITԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Հայաստանում նույնպես «Թավշյա» հեղափոխության արդյունքում տեղի ունեցավ հասարակության ընկալման արագ աճ սոցիալական սպասումների և հնարավորությունների վերաբերյալ:  ԱԿՆԿԱԼԻՔՆԵՐԻ ԸՆԿԱՆՈՒՄԸ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԸՆԿԱՆՈՒՄԸ Գծապատկեր 1. Հեղափոխության արդյունքում սպասումների և հնարավորությունների հանրային ընկալման բարձրացում 27:  Հետո կա հիասթափության ֆենոմենը, որում հնարավորությունների ընկալումը կտրուկ անկում է ապրում, մինչդեռ սպասումների ընկալումը, իներցիոն հակումներով, համեմատաբար կայուն է կամ շատ դանդաղ է նվազում (Նկար 2):   Համեմատական ​​զրկանքների ինտենսիվությունն աճում է, ինչը հղի է ներքին բախումների և ագրեսիայի հավանականության աճով:  Չնայած հայ հասարակության մեջ հնարավորությունների ընկալումը ներկայումս ճգնաժամի անկում չի ունեցել, ընթացող գործընթացները ենթադրում են նման միտում [8]:   2018-ի իրադարձությունների արդյունքում գրանցված սպասումների ու ընկալումների անհիմն թռիչքը միջնաժամկետ հեռանկարում անխուսափելիորեն կհանգեցնի զրկանքների ինտենսիվության որոշակի աճի:   Հիմնական դերը այս աճը մեղմելու գործում Գծապատկերներում ներկայացված արժեքները հարաբերական են:  334 ՔԱITԱՔԱԿԱՆ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆԸ կարող է ունենալ քաղաքացիական հասարակության ֆորմալ կառուցվածքներ և քաղաքացիական ակտիվության խթանում:  ԱԿՆԿԱԼԻՔՆԵՐԻ ԸՆԿԱՆՈՒՄԸ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԸՆԿԱՆՈՒՄԸ Գծապատկեր 2. Հետհեղափոխական հիասթափության արդյունքում հասարակության մեջ հարաբերական զրկանքների ուժեղացված ինտենսիվություն:  Քաղաքացիական հասարակությունը ՝ որպես հարաբերական զրկանքների աճը մեղմող գործոն:   Քաղաքացիական հասարակությունը հասարակության տարբեր շերտերին հնարավորություն է տալիս ռացիոնալացնել սեփական սպասելիքները և ներկայացնել իրենց շահերը տարբեր ոլորտներում:   Ավելին Իր գործառույթների շրջանակներում քաղաքացիական հասարակությունը նպաստում է հանրային քաղաքականության ինստիտուցիոնալացման արդյունավետության բարձրացմանը: «Ակտիվ քաղաքացիական հասարակությունը սովորաբար հավասարակշռում է անվստահությունը քաղաքական գործիչների նկատմամբ և օտարությունը քաղաքական ինստիտուտներից» [7, ​​էջ. 180]:   Շահագրգիռ կողմերի մտորումների մեջ ներառումը անհատի քաղաքական սպասումների և հնարավորությունների իրական պատկերի վրա կայունացնող ազդեցություն ունի հարաբերական զրկանքների ինտենսիվության վրա:  335 ՔԱITԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Հայաստանի Հանրապետության իրականության մեջ երիտասարդությունը, որպես քաղաքացիական հասարակության գործունեության շարունակական զարգացման հիմնական շահառու, իր սպասումներին համապատասխան, ընդգրկվելով անհատ-քաղաքացիական հասարակություն-կառավարություն հարաբերությունների ոլորտում, առանցքային ազդեցություն ունի հարաբերական զրկանքների աճը զսպելու գործում:   Քաղաքացիական ակտիվության դրսևորումների միջոցով երիտասարդությունը միավորում և համակարգում է հասարակությանը հուզող կարևորագույն խնդիրները, որոնք այդպիսով ներկայացվում են կառավարությանը:   Մյուս կողմից, քաղաքացիական հասարակության պաշտոնական կառույցները, իրականացնելով տեղեկատվություն փոխանցելու իրենց գործառույթը, բարձրացնում են խնդիրներ և նպաստում դրանց հրապարակայնությանը:   Այսպիսով, կառավարությունը ստանում է հիմնական ազդակները, որոնց կառավարման միջոցով ներքին հակամարտությունը կարող է խաղաղորեն փոխակերպվել:   Այնուամենայնիվ, դա հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե առկա են համապատասխան ինստիտուցիոնալ հիմքեր և ավանդույթներ, որոնք արմատավորված են քաղաքական մշակույթում ՝ հակասությունները լուծելու համար: «Ռեժիմները կարող են նվազագույնի հասցնել հակառակորդների աջակցությունը և ուղղակի քաղաքական դժգոհությունն ուղղել դեպի կառուցողական կամ գոնե չեզոք նպատակներ, այնքանով, որքանով նրանք առաջարկում են կայուն և արդյունավետ ինստիտուցիոնալ այլընտրանքներ բռնի հակամարտությանը» [6, p. 353]:  Քաղաքական կոնֆլիկտների կարգավորման ինստիտուցիոնալացումը ՀՀ կառավարության կողմից քաղաքացիական հասարակության խթանման և ավանդույթների արմատավորման միջոցով պետության քաղաքական արդիականացման կարևոր ցուցանիշներից են:  Ներքին հակամարտության խաղաղ փոխակերպումը համախմբման միջոցով պետության ամրապնդման երաշխիքն է:  Եզրակացություն   «Թավշյա» հեղափոխության արդյունքում Հայաստանի Հանրապետությունում ժողովրդավարական արժեքների զարգացումը հնարավորություն է ստեղծել համախմբման միջոցով արդիականացման նոր խթան հավաքելու համար:   Միևնույն ժամանակ, հասարակական հիասթափությունների արդյունքում ագրեսիայի մասնաբաժինը ներքին հակամարտություններում հակված է աճելու, քանի որ հարաբերական զրկանքների ինտենսիվությունն իր հերթին մեծացնում է 336 ՔԱԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ:   Քաղաքացիական հասարակությունն այն գործոնն է, որի միջոցով հնարավոր է ռացիոնալացնել հասարակության կողմից հնարավորությունների և սպասումների ընկալման գործընթացը `այդպիսով մեղմելով հարաբերական զրկանքները:   Երիտասարդությունը քաղաքացիական հասարակության շարժիչ ուժն է, ինչը նշանակում է, որ շարունակական կրթության հնարավորությունների ընդլայնումը և քաղաքացիական հասարակության մեջ ներառումը ժողովրդավարական քաղաքացիական արժեքներին համապատասխան ուղղակի ազդեցություն ունի հասարակության մեջ հարաբերական զրկանքների թուլացման վրա:   Ամփոփելով վերը նշվածը ՝ հետևյալ առաջարկները ներկայացվում են Հայաստանի Հանրապետության համապատասխան մարմինների ուշադրությանը: 1. Շարունակաբար խթանել երիտասարդության քաղաքացիական արժեքների ուսուցման գործընթացները և քաղաքացիական գործունեության դրսևորումները ֆինանսական, կազմակերպչական և այլ միջոցներով:  2. ՀՀ հանրակրթական ուսումնական հաստատություններում ներառել քաղաքացիական հասարակության մասին գիտելիքներ պարունակող առարկա:  3. Ամրապնդել քաղաքացիական հասարակության պաշտոնական կազմակերպությունների անուղղակի մասնակցությունը կառավարման գործընթացին:  4. Շարունակաբար բարեփոխել և պարզեցնել շահագրգիռ խմբերի կողմից իրավաբանական գրանցում ստանալու, քաղաքացիական հասարակության պաշտոնական կառույցներ ստեղծելու, ինչպես նաև հետագա պահպանման գործընթացը:  5. ՀՀ հանրային խորհրդի հանձնաժողովների և ենթահանձնաժողովների կազմում ընդգրկել ոլորտային հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների:  , ։

Հայաստանի Հանրապետությունում 2018 թ. ապրիլ-մայիսյան իրադարձությունները հասարակական սպասումների շատ դեպքերում չհիմնավորված, թռիչքաձեւ աճ հարուցեցին։
  Սոցիալ-հոգեբանական մակարդակում տեղի ունեցավ անձնական հնարավորությունների վերագնահատում։
  Հեղափոխությանը հաջորդած ժամանակաշրջանում, սակայն, հասարակության չհիմնավորված սպասումների բավարարման օբյեկտիվ անհնարինությունն առաջ բերեց հիասթափություն, ինչը դրսեւորվում է համեմատական դեպրիվացիայի ինտենսիվության աճի միջոցով։
  Քաղաքացիական հասարակությունը ժողովրդավարական արժեքների հիման վրա գործունեության այն ոլորտն է, որի միջոցով անհատը կարողանում է ռացիոնալացնել իր հավակնություններն ու սեփական շահերի բավարարման տարբերակներ գտնել։
  Երիտասարդությունը քաղաքացիական հասարակության շարժիչ ուժն է, ինչը նշանակում է, որ նրան ժողովրդավարական արժեքների շարունակական ներարկումն ու ինքնադրսեւորման հնարավորությունների տրամադրումը կարող է նվազեցնել հասարակությունում համեմատական դեպրիվացիայի ինտենսիվությունը։
