ԲԱERԱԿԱԿԱՆ ԽՆԴՐԱԿԱՆ ԿԱOSՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՌՈՒՎԱՔԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐՆ ԸՍՏ ՇՆԵՐԻ ՍՏԵՈՒՄՆԵՐԻ   Դրանք այնքան արմատավորված են մեր առօրյա, ոչ առօրյա խոսակցություններում, լրատվամիջոցներում, ամենատարբեր գործերում, որ կարծես վաղուց մարսվել են, բայց իրականում պարզվում է, որ որոշ արտահայտությունների արագ ռոտացիան նշանակում է, որ ամեն ինչ նման է «հետապնդման»:  Այս ոլորտին ավելի մոտ լինելու, այն ավելի խորը հասկանալու, հասարակությանը իրազեկելու համար, այս աշխատության մեջ կանդրադառնանք հայերեն երկբաղադրիչ բառային արտահայտությունների կառուցվածքային տիպերին, փորձենք հնարավորինս ներկայացնել դրանց կիրառումը խոսքում: ,   Աղավնին մեծապես օգտվեց ժողովրդական լեզվական արտահայտությունների անսպառ հարստությունից:   Նա հատուկ վերաբերմունք ունի արտահայտությունների նկատմամբ, որոնք բառին օժտում են պատկերավորությամբ, արտահայտիչությամբ և ժողովրդականությամբ: Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է առաջացնում արտահայտությունների կառուցվածքների տեսակների ուսումնասիրությունը:   Մենք աշխատանքը կատարել ենք վերլուծական-նկարագրական մեթոդով:  Վերլուծական, քանի որ մենք վերլուծել ենք արտահայտություններն ըստ բաղադրիչների իդիոմատիկ բաշխման և նկարագրական, քանի որ ներկայացրել ենք դրանց իմաստային առանձնահատկությունները, բարբառային և իդիոմատիկ տարբերակները և այլն: Հայ լեզվաբանության մեջ տարաձայնություններ կան արտահայտության սահմանման, դրա տեսակների տարանջատման և այլ հարցերի շուրջ:   Տրված են արտահայտության տարբեր սահմանումներ, որոնցից առաջինը պատկանում է Մ.Աբեղյանին:   Ըստ մտորումների ՝ դրանք առաջանում են իմաստի փոփոխությամբ բառերի ազատ կապերից: «Բառերի նման իմաստալից կապերը սովորաբար կոչվում են արտահայտություններ, որոնք, սակայն, մի բառի իմաստ են ստանում, կարող է համարվել բարդ բառ» 1: Պ.Բեդիրյանը, համատեղելով լեզվաբանական գրականության մեջ առկա սահմանումները, տալիս է արտահայտության հետեւյալ սահմանումը. «Արտահայտությունը կայուն, վերարտադրման համար վերամեկնաբանվող բառերի կապ է, որտեղ բաղադրիչ բառերի անկախությունը կանացի է, շարահյուսական կապը թաքնված է» 2:  Նա 1 Աբեղյան Մ., Հայոց լեզվի տեսություն, Երեւան, 1965, էջ. 151 թ. 2 Բեդիրյան Պ., Արդի հայերենի դարձվածաբանություն, Երեւան, 1973, էջ: 5 առանձին ուսումնասիրում է արտահայտության վերը նշված բնութագրական առանձնահատկությունները ՝ բերելով համապատասխան օրինակներ: Armenianամանակակից հայերենում գոյություն ունեն արտահայտություն տարբերակելու տարբեր հիմքեր ՝ ըստ հիմնական բաղադրիչի բառապաշարի, ըստ բաղադրիչների քանակի և այլն:   Հիմնական բաղադրիչի իմաստը դասակարգելիս հաշվի է առնվում այն ​​փաստը, որ արտահայտության բաղադրիչները հավասարապես գործում են: Նրանցից ոմանք արտահայտության հիմնական իմաստի կրողներն են, իսկ մյուսները ՝ դրա արտահայտման միջոցները: Առաջինը կոչվում են հիմնական բաղադրիչ: Հայեցակարգ արտահայտող հասկացությունները, ըստ խոսքի-խմբի պատկանելության հիմնական բաղադրիչի, բանավոր են, անվանական, մակաբերեն 1: Անվանումն ունի իր ենթատիպերը ՝ գոյական, ածական, ամսաթիվ, դերանուն: Բայական երկու բաղադրիչ արտահայտություններ:  Բառի գրեթե բոլոր մասերը կարող են լրացվել բայով. Գոյականը ՝ իր գրեթե բոլոր վանկերով, ածականը, թիվը, դերանունը, մակաբայը, կապը (կապված բառի հետ), նույնիսկ իր անդեմ մասերով:   Կան անվանական իմաստով վերցված հնչյուններ. «Վա toյ իմ անտուն մարիամին» (2-169) 2:  Այսինքն ՝ բայը, որպես լրացում, կապի տեսանկյունից ամենամեծ ներուժն ունի:  Սա է հիմնական պատճառը, որ բայական արտահայտություններն ամենատարածվածն են:  Բայական կապերի մեկ այլ առանձնահատկությունն այն է, որ, ի տարբերություն խոսքի այլ մասերի արժեք ունեցողների, որոնք խոսքի մեջ նախադասության մաս են կազմում, բայերը `բայական բաղադրիչի պատճառով, կարող են խոնարհվել` խոսելու ինքնուրույն խոսելու մեջ, հատկապես ծավալների, կազմել ամբողջական նախադասություն, այսինքն ձեռքը հաղորդակցական արժեք է բերում: Բայական արտահայտություններն ունեն հատկություն ՝ ունենալով բայական հոլովման բոլոր հոլովումները:   Եկեք բերենք նման օրինակներ ՝ արտահայտություն ստանալու համար: Ես վախենում եմ դիպչել, ինձ թվում է, որ դա տեսողություն է, հենց որ ես դիպչեմ դրան, այն կվերանա (2-9): Այո, նրանք չեն դիպչի (2-162):   Այնուամենայնիվ, կան արտահայտություններ, որոնք կազմված են սահմանափակ թվով բայերով, քանի որ դրանք չունեն բաղադրիչ բայերի բոլոր պատճառական բայերը:   Այսպիսով, «կոնֆետը կպչի նրա գլխին», - ասում է մայրս (2-117):   «Թող ձեր տունը կառուցվի: Ձեր լեզուն նույնպես սուր չէ (2-239)»:  - Այո, ես կմեռնեմ, գրիր, ինչ (2-263): Մեր ուսումնասիրած ձեռագրերում ընդունված է լսել իրեր, հասկանալ արտահայտությունների ծագումը, շոշափել արտահայտությունների արգելված հրամայականները:  Նման ՝ «Ո՛վ ժողովուրդ, լսեք իմ խոսքերը, այլապես նա գերի է» (2-347):   - Նա չի մեռնի, լարված մնացեք, ես նրան սոված չեմ թողնի (2-462):   - Դե, մի անհանգստացիր, տատիկը զայրացած է (2-83):   Նրանք այդ երգով աղաչում էին Աստծուն ՝ չդիպչել թագավորի ձեռքին (2-139): Որոշ արտահայտություններ կազմված են միայն բացասական ձվով, ինչպիսիք են. - Այո, ուսուցիչը աշխատող չունի, նա պետք է ուտի քո ձվերը: (2-232): Կան բայեր, որոնք արտահայտություններում հանդիպում են միայն այս կամ այն ​​ածանցյալ ձևով (ածական, ենթական և այլն) 3:  Այսպիսով, մակաբայական այս արտահայտությունները քիչ քանակով են, բայց դրանք առանձնացվում են որպես առանձին, դրանք ընդգրկված չեն գոյականների մեջ: 2 Ահա հետո Հաջորդ պարբերությունում, տեսական հարցերը հիմնավորելու համար բերված օրինակներից հետո, փակագծերում էջը, որտեղ գտնվել է օրինակը, կցուցադրվի սովորական եղանակով: 3 Մեր ուսումնասիրած բնօրինակներում միայն ածանցյալով rs են հայտնաբերում: «Որտեղ եք գտել փախածին»: - հարցրեց Սիմոնը (2-27):   Դուք տեսնում եք, թե ինչպես է մարդը կոկորդիլոս քաշում (2-199): Կան բազմաթիվ երկու բաղադրիչ բայական արտահայտություններ, որոնք ունեն հոլովի արտահայտության արժեք:   Այսպիսով, «Օ,, եթե սիրում ես քո հոգին, բավական խոսիր», - զայրացած ասաց հորեղբայրը (2-47):  «Իլան ջրաղացը կառուցում է Հերիքնազի տունը, կեցցե՛ նա»: Ոմանք ուրախացան (2-100): Շատ արտահայտություններ, ասես լեզվական միավորներ, ունեն քերականական հարաբերական արժեք, ինչպիսիք են ՝ Հիմա մենք չգիտենք, թե որտեղ է այն, մենք գնացինք ու նայեցինք, չգտանք: (2-337): Գոյություն ունեն բավականին մեծ թվով կապեր, որոնք տարբեր բանավոր միջավայրերում երբեմն հանդես են գալիս որպես սովորական հարաբերական բայեր, որոնք անվանում են գործողություններ առանց փոխաբերական-այլաբանական իմաստի, և երբեմն էլ որպես արտահայտություններ:  Այսպիսով, Համա Կարոն նույնպես ստամոքսի ցավ ունի, - ասում է հորեղբայրը ՝ տխուր նայելով մայրիկիս (2-28):   Այն, ինչ ընդգծված է այս հատվածում, արտահայտություն է, քանի որ այն փոխաբերականորեն օգտագործվում է «մտադրություն ՝ նպատակ ունենալու» համար: Մեկը բողոքում է, որ գլխացավից ի վեր ինքը յոթ տարի չի ուտում, մյուսը բողոքում է, որ ստամոքսի ցավ ունի, և նրա համառ սիրտը ցավում է J..-Ին (2-277):   Ի տարբերություն նախորդ բաժնի, այս բաժնում ընդգծվածը ուղղակի խնդրի կապն է բայի հետ, այլ ոչ թե արտահայտությունը, քանի որ այն բառացիորեն անվանում է գործողություն: Այսպիսով, պարզ հարաբերությունները որոշ տարբերություններ ունեն արտահայտությունների համեմատությամբ:   Արտահայտությունը կարող է ունենալ հարաբերական արժեք, բայց դեռ ոչ բոլոր բայերն են արտահայտություն:   Առաջին հերթին դրանք տարբերվում են իմաստային առումով:  Ոչ բառակապակցությունների կապերը հիմնականում գոյականներ են, որոնք դրվում են ուղիղ գծի մեջ, նույնիսկ առանց 1-ին կետի, մինչդեռ արտահայտությունները հաճախ ունենում են խոսքի այլ մասեր ՝ ուղիղ և շեղ:  Եվ վերջապես, առաջինի շարահյուսությունն ավելի կայուն է, քան երկրորդի: «Բայ + գոյական» երկբաղադրական արտահայտություններ:   Սրանք բայական արտահայտությունների ճնշող մեծամասնությունն են, քանի որ գոյականը բոլոր կապակցություններում կապված է բայի հետ:   Բայը և գոյականը կարող են ունենալ տարբեր լրացումներ, այդ պատճառով էլ ամենածավալուն բայական արտահայտությունները պատկանում են այս կառուցվածքային տիպին 2, ընդհանուր արտահայտության մեջ արտահայտությունը կարող է պարունակել մի քանի գոյական արտահայտություն: Ներկայացնենք այն ձևանմուշները, որոնցով բայը կազմում է բայական երկբաղադրական արտահայտություններ ՝ ըստ գոյական վանկերի: ա) ուղիղ գծով: «Օ,, իմ երեխայի սիրտը պատռվեց», - ասաց մայրս (2-80):   Երբ սիրտը պատռվում է, պարզվում է, որ սիրտը նույն կերպ ճաք է տալիս, որն ունի «ծանր վախի» իմաստ: «Նույն արտահայտությունը, որը բաղկացած է գրական կամ բարբառային բառապաշարին պատկանող բառերից կամ արտահայտություններից. Որտեղ այս բաղադրիչ բառերը նույնական են. Միմյանց փոխարինելիս արտահայտության ընդհանուր բառային իմաստը մնում է անփոփոխ»: 3, այսպիսով. 1 Մ-ն վախից պակաս է մնում: Աբեղյանը նկատեց, որ կապը կորցնում է իր ամբողջականությունը, երբ գոյական կապը ստանում է հոդված (տե՛ս Աբեղյան Մ., Էջ 173): 2 Մեր ուսումնասիրության շրջանակներից վեր է քննել դրանք: 3 Սուքիասյան Ա., Armenianամանակակից հայոց լեզու, Երեւան, 1982, էջ. 368: Սիրտս կոտրվեց, բ) ողբերգական վանկով, մենք պահեցինք Սաթոն Արամիսի համար, քանի որ Արամը գրված էր նրա ճակատին (2-19):   Այս կառուցվածքի կոմպոզիցիաները կրկնվում են ՝ հիմնականում բայի հետ տալու համար: Սանամ տատը և Իմթաթը օրհնեցին ուսուցչին (2-273):   - Առավոտյան, տղաներ, եկեք խելացիանանք, եկեք տեղափոխվենք J.. (2-355), գ) հայցվորի հետ: Բայական երկու բաղադրիչ բառակապակցությունները կազմում են ճնշող մեծամասնությունը: Ես նման ընկերոջը գետնին կդնեմ (1-123), դ) բացառիկ ցողունով: Աղաբեկն այդքան նման չէր, բայց, կարծես, նրա շունչը (2-683) լցրեցիր, ե) գործնական վանկով: - Ավաղ, դա չի լինի գեղեցիկ սիրտով (2-157), զ) շարականով: Դա ձեզ չի՞ վիրավորում, չի՞ պակասում ձեր աչքերում (1-315): Գոյություն ունեն երկբաղադրիչ «բայ + գոյական» երկբաղադրիչ արտահայտություններ, որոնցում գոյականը կարող է հայտնվել «որոշակի» կամ «անորոշ» տերմիններով, այսինքն ՝ ստանալ որոշիչ հոդ կամ հակադրվել զրոյի, իսկ որոշման հոդը կարող է փոխվել արտահայտության իմաստը կամ թողնել այն նույնը:   Անդրադառնանք նման արտահայտություններին: Onանապարհին պահելու արտահայտության ճանապարհային բաղադրիչը հանդիպում է ճանապարհի բարբառային-խոսակցական եղանակով `որոշակի,« անորոշ »եղանակով:  Բոլոր երեք տարբերակները պետք է սպասեն իմաստի:   Այսպիսով Մի քանի օր աշխույժ ճանապարհորդություն անցկացնելուց հետո Մարջանը վերջապես բռնեց Տիգրանիչորդին, Մհերիկին (1-136):  Նրա ծնողները նույնպես մահացել էին ՝ պահելով նրա ճանապարհը (1-84) S: Նստեք դռան քարին, նրա վիզը ծուռ նստած է և շարունակում է գործը (1-473):   Ես նրանց ճանապարհին եմ դեպի J.. (1-319): Ի տարբերություն նախորդ արտահայտության, որում որոշիչ հոդվածը փոխակերպման իմաստը չէր, կան «գոյական բաղաձայն + բայ» ձևանմուշով արտահայտություններ, որոնց գոյական բաղադրիչը, որոշիչ հոդված ստանալով, ամբողջովին փոխում է թարգմանություն  Այսպիսով, արտահայտությունը շոշափելը պետք է դիպչել, վնասել, և արտահայտությունը շոշափելը պետք է իմաստ տա:   Օրինակ. - Սատանայի ականջը խուլ է, աղվեսը հելիումի ձեռք չի տվել (2-122):  Ի՞նչ իրավունք ունեն նրանք Կարոյի ձեռքը տալ J.. (2141): Նման արտահայտություններ հանդիպում են նաև «բացառիկ գոյական + բայ» և «գործնական գոյական + բայ» կաղապարներում:   Բացառիկ և գործնական վանկերը վճռական հոդված չեն ստանում, բայց դրանք առկա են արտահայտությունների կազմի մեջ: Սրտից բխող արտահայտության գոյական բաղադրիչը օգտագործվել է բացառիկ վանկով, կան նույն գոյականի տարբերակներ բայի որոշակի բացասական հոլովմամբ:   Դրական խոնարհություն ասելով `դա նշանակում է լինել սրտով և ցանկությամբ, իսկ բացասական խոնարհությամբ` նշանակում է դեմ լինել նրա սկզբունքներին, կեղծել:  Ինչպե՞ս. Եվ ինչ էլ պատահի J.. Մի ասա այն, ինչ չի գալիս քո սրտից: (1-192):  Եվ դա իմ դժգոհությունն է, որ բխում է բոլորի սրտից (1-235): Այսպիսով, լինել սրտի հետ լինել լինել սրտով (սիրտն օգտագործվել է գործնական վանկով) նույն իմաստն ունի. Հավանել, հավանություն տալ իմաստին, ճիշտ այնպես, ինչպես ձեր սիրած աղջիկը կարող է իր սրտով չլինել ( (1-108):   … .Դավո ջան, աղջիկը պետք է քո սրտով լինի: (1-108): «Բայ + դերանուն» և «բայ + տարի» երկբաղադրական արտահայտություններ:  Դրանք դերանունները իրենց վանկերի իմաստային իմաստով կապված են բայի նույն կարգի հետ, ինչ գոյականները, այն տարբերությամբ, որ դրանք միացման, հատկապես կառուցվածքի ավելի սահմանափակ հնարավորություն ունեն, քան գոյականները (պատճառը դերանունի հատուկ հասկացությունների արտահայտումն է քերականական առանձնահատկություններ):   Այդ պատճառով «բայ + դերանուն» արտահայտությունները կառուցվածքային տեսակետից չեն տարբերվում «բայ + գոյական» բառակապակցություններից:   Եկեք նշենք դերանուններով արտահայտություններ: ա) սեռական հարաբերությամբ. Տատիկը ողբերգական վանկով պահեց իր ասածը և չիտումը (2-55), բ): Երեխան գոհ կլինի դրանից և կհավաքվի իրեն (1100), գ) գործնական վանկով: Ձորի հեռավոր խորքերից մեկ այլ համազարկ է ժայթքում, մարդիկ անցնում են միմյանց (2-148): «Բայ + տարի» արտահայտությունը լիովին նույնական է «բայ + գոյական» կառուցվածքներին, քանի որ տարին արտասանվում է 1: «Բայ + մակբայ» և «բայ + ածական» երկբաղադրյալ դարձվածքներ:   «Bai + macbay» կառուցվածքային տիպի արտահայտությունները ըստ ծավալի տարբերվում են «bay + գոյականից», քանի որ ի տարբերություն գոյականի, մակբայը ինքնին հազվադեպ է հավելումներ ստանում: Բայական երկու բաղադրիչ բառակապակցությունները կազմված են հետևյալ մակաբրերով. Առաջ - կյանքը արագ է շարժվում, պահանջվում է փոփոխություն, ի հայտ են գալիս զարգացած անձնակազմեր (1-342):  Ետ - Դե, նա սիրում է ոչ մի բանում ետ չմնալ (2-129):  Որտեղից տանտեր Սիմոնը հասավ վրա (2-251): In - Իվանը նույնպես ցանկացավ ընկնել (2-171):   Դուրս - Բարի գալուստ Մուրազիդ, ես ոգևորված հեռանում եմ (2-96):  Դեմ - Ձեր տունը կկառուցվի, ինչ կա face-ին դիմակայելու համար (2-257):  Հանգամանքների առումով - Նա որոնեց, ընկավ, ոչինչ չգտավ, նա ինչ-որ բան էր փնտրում (2-239):  Մեր նախագահը նույնպես շատ ընկավ, ոչինչ չգտավ, չեկավ ինձ մոտ 2- (2-670):  Կրկնօրինակներով. Մեր դաշտը ցանելուց հետո դա ոչինչ չի անում Կարոինի մոտ… (2-185):   Տեսա՞ք, որ ձեր նոր ուժը վեր է թռչում… (2-532): Այս նույն կառուցվածքային տիպը ներկայացված է «բայ + ածական» բառակապակցական կապերով, որտեղ ածական լրացումներն ունեն մակաբային գործածություն, այսինքն ՝ նրանք ունեն գործի իմաստ, օրինակ ՝ Դե, մենք իրար կողքի՞ ենք, որ անենք: միմյանց չհասնել նեղ տեղում (2-80):  Այսպիսով, «բաղ + մակբայ» և «բայ + ածական» երկու բաղադրիչ բայական արտահայտությունները պատկանում են նույն կառուցվածքային տիպին: Դերբայան և զուտ բանավոր երկու բաղադրիչ ֆրազեոլոգիական կապեր:  Ածանցյալ կապերը ներառում են անորոշ հոլովների անորոշ հոլովներ, կապեր 2, կապեր, ենթական հոլովներ, որոնք շարահյուսական տեսանկյունից ածանցյալ են:   Նրանց բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ նրանց մեծ մասը ներկայացնում է բայական կապերի մասնավոր գործածությունները:  Այսպիսով, ուղեկցող դերբիով «Տ – ի տակ շքեղ պորտֆել կար, իսկ ոտքերի վրա ՝« ֆիրմային »բրենդային կոշիկներ» (1-128):   Ինչու՞ ես պետք է կորցնեմ իմ երեխաների ապրուստը, Արշակի պատճառով, որը խաղում է Ամերիկայի երկրներում ենթակա դերբիում 1- (1-82):   Անորոշ դերբիով նա էր Անհամբեր սպասում էր Ռուբենի հաջորդ հարվածին, միևնույն ժամանակ վախենալով, որ կտեսնի իր լարվածությունը (1-307): 1 Մեր ուսումնասիրած բնագրերում նման օրինակներ չկան: Մենք օրինակ չենք հանդիպել 2 հանցակիցների հետ: Այս բոլոր արտահայտությունները արտահայտությունների առանձին օգտագործում են, որոնք ներկայացնում են բայի ընդհանուր արժեքը: Pureուտ բանավոր կապակցություններում բայի բաղադրիչները համարժեք անդամներ են, որոնց միջեւ լրացնող կապ չկա, այդպիսով տարբերակելով ոչ միայն բանավոր, այլ այլ դարձվածքները, քանի որ արտահայտությունների ճնշող մեծամասնության միջև կա լրացում-լրացում կապ:   Ըստ Աբեղյանի, խոսքը «երկու բայական զուգակցություն» ներկայացնող արտահայտությունների մասին է: 1: Չլսելու արտահայտության բաղադրիչները միայն բայեր են, մեկը (միշտ ածանցյալ) լրացնում է մյուսին, և այդ կապը կապված է «բայ + գոյական» կառուցվածքի հետ, ինչպես. Բայց այս դեպքում փեսան չէր կարող լսել… ( 1-139): Chemuchum անել արտահայտությունը, որը նշանակում է «անվճռականորեն ցանկանալ, մտրակել կամ չուզել, նրբորեն անել, կոտրել» 2, նույնպես պատկանում է «բայ + գոյական» կառուցվածքին, որի «շշուկի» բաղադրիչն է բայի առաջին եզակիի բացասական: հոլովույթից, որտեղ not- ը հայտնվել է ձայնավորի ձևափոխված տեսքով (e- ն շրթունքավորված է ՝ վերցնելով m- ում-ում), որոնց միանում է վանկային կապը:   Այսպիսով Մեր նախագահը չի հապաղում… (1-416): Այն հանդիպում է այնպես, ինչպես հարաբերական տառում ՝ առանց ձայնի: Ես իմ հորեղբայրը չեմ, և նա չէր ուզում փողը վերցնել (2-114):  Է Նա համառ է, չի խոնարհվում… (1-176): Եկեք խոսենք բայեր տալու և վերցնելու մասին:  Երբ այն օգտագործվում է ինչ-որ բան գնելու փոխարեն բ տալու, իմաստ փոխանակելու համար, այն չունի թարգմանական արժեք, չկա բաղադրիչների վերաիմաստավորում:  Այնուամենայնիվ, նույն հարաբերությունն ունի նույն այլաբանական իմաստը. Խոսելը, վիճելը, խորհրդակցությունը, մտքերի փոխանակումը, ինչպես. Դա արդեն այս իմաստով արտահայտություն է: Ա.Աբրահամյանը մանրակրկիտ ուսումնասիրել է այս բայերը ձևաբանական իմաստով ՝ անվանելով դրանք «զուգահեռ հարաբերություններ» 4, իսկ Ալ. Մարգարյանն ավելի խորացավ հարցի քննության մեջ ՝ ոչ միայն քերականական, այլև շարահյուսական իմաստով ՝ այն անվանելով զուգահեռ բայեր 5: Այսպիսով, բայը կազմում է արտահայտություն խոսքի գրեթե բոլոր մասերի հետ:  «Բայ + գոյական» արտահայտությունները կազմում են բայական արտահայտությունների գերակշիռ մասը, որին հետևում են «բայ + բայ», «բայ + մակաբայ», «բայ + ածական», ապա «բայ + դերանուն» և «բայ + տարի» կապեր Լսեք աղավնին ամենօրյա զրույցներից, թե ինչպես է նա ստեղծում նոր արկածներ, որոնք օգտագործվել են իր ստեղծագործություններում: Բառարանում 6 տեղ կա հետևյալ բառակապակցություններով. Անկողնում նետել, հունցել, ծեծել, լեզու կտրել, անունդ կտրել, ընթրիք պատրաստել և այլն: Ես կկտրեմ քո անունը և կպատռեմ քո լեզուն, արտահայտություններն անեծքի իմաստ ունեն (սպառնալիք, նախատողություն), ինչպիսիք են. - Աղջիկ, հե ,յ, անունդ կտրիր, գնա տուն (21 Տե՛ս Աբեղյան Մ., Էջ 173 -174: 2 Սուքիասյան Ա., Գալստյան Ս., Հայոց լեզվի դարձվածաբանական բառարան, Երեւան, 1975, էջ: 489: 3 Նույն տեղում, էջ. 553-554 թթ. 4 Տե՛ս Աբրահամյան Ա., Բայը ժամանակակից հայերենում, Երեւան, 1962, էջ 190-199: 5 Տե՛ս Մարգարյան Ալ., Հայոց լեզվի հարակից բայերը, Երեւան, 1966, էջ 279-292: 6 Տե՛ս Ա. Սուքիասյան, Ս. Գալստյան: 547)  Ես կպատռեմ քո լեզուն, հենց որ դու նման բան ասես (2-457):  Պետք է նշել, որ վերջինս հանդիպում է այլ հեղինակների մոտ, ես ինչ-որ կերպ կկտրեմ ձեր լեզուն: Արտահայտությունը հաղթահարելու համար changya (չանկա) արտահայտությունը հանդիպում է աղավնի աշխատանքներում նաև չանգան թուլացնելու համար (երկուսն էլ բնորոշ են բարբառներին). Խոսել, իմաստով երկարացնել: The Ձվադրումը գյուղերում գնում են, իհարկե , մի քանի ժամ ծեծելով յուրաքանչյուր ձվի կրողին: (1-50):  Ամոթ կլինի, եթե կինը չհանգստանա և չընկնի դրա մեջ (1-487): Խմորը դնելը, որը նախապես աշխատանք պատրաստելու իմաստ ունի, նույնպես բարբառային է. Bor. Բորիկենցի տղաները վաղուց դրել են իրենց թթխմորը (1-257): Մենք առանձնացրել ենք Աղավնիի աշխատություններում հայտնաբերված այնպիսի կապեր, որոնք տեղ չեն գտել բառարանային բառարանում:   Այսպիսով, որբի օրրանը կոտրված է, սիրելի մայրիկ, որբը պետք է ասի. «Ես հարցնում եմ», Աստված կասի: "Որտեղ եմ ես?" (2-9):  … Այդ մարդը ապահով կմեծանա, կբռնի իր հոր թողած դանակը (2-11):   Ողջ գյուղում տարածված էր, որ ռուս Իվան Կարոյին ցցի էր տվել 2- (2-101):  - Դե, ի՞նչ եք արել հովվին: Սաստեց եղբորը (2-134): Այսպիսով, Աղավնի ստեղծագործությունների արտահայտությունների կառուցվածքային տիպերի ուսումնասիրությունը օգտակար է հեղինակի լեզուն, նրա ժողովրդականությունը և արտահայտչականությունը բացահայտելու և գնահատելու տեսանկյունից:  Նրա ստեղծած արտահայտությունները նպաստում են ֆրեզոլոգիայի զարգացմանը: Մարիամ Հակոբջանյան ՇԱՏ ԲԱԱԴՐԱԿԱՆ ԲԱYԱԴՐԻՉՆԵՐԻ ԿԱՌՈՒՅԱԿԱՆ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ ԸՍՏ ՇՆԱԳՈՒՅՆ ՍՏԵՈՒՄՆԵՐ Բանալի բառեր. Բայական արտահայտություն, երկու բաղադրիչ արտահայտություն, ածական, հիմնական բաղադրիչ, զուգակցում, իմաստ, մաս, զուգակցում, իմաստ: ։

Կապակցելիության  տեսակետից  բայն  ամենամեծ  հնարավորությունն  ունի։
   Ի  տարբերություն  մյուս  խոսքի  մասերի`  այն  ամենագործուն  խոսքի  մասն  է  հայերենում,  դառնում  է  դարձվածային  միավորների  բաղադրիչ  և  շնորհիվ  իր  խոնարհման  ունակության`  կարող  է  անկախ  կերպով  խոսք  ստեղծել  և  դառնալ  խոսքային  գործունեության  մասնակից`  ցուցաբերելով  իր  ֆունկցիոնալ-հաղորդակցական  ներունակությունը։
   Սա  ապացուցվում  է  նրանով,  որ  հայերենում գոյություն ունեն շատ բայական դարձվածքներ։
