ՀՀ ՕՐԵՆՍԴՐՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐԿԻ ՊԱՅՄԱՆԱԳԻՐԻ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄԸ Անհնար է պատկերացնել քաղաքացիական-իրավական հարաբերությունների զարգացում առանց ֆինանսական կամ այլ նյութական օժանդակության, քանի որ անընդհատ անհրաժեշտություն կա փողեր կամ գույք փոխանցել քաղաքացիական հարաբերությունների մի սուբյեկտից մյուսը:   Այս հարաբերությունները կարգավորվում են Քաղաքացիական օրենսգրքով նախատեսված վարկային պայմանագրի դրույթներով:   Վարկի պայմանագրի իմաստն այն է, որ մի կողմը (փոխատուը) մյուս կողմին (վարկառուին) փոխանցի կտակով որոշված ​​այլ գույք, և վարկառուն պարտավորվում է նույն գումարը (վարկի գումարը) վերադարձնել փոխատուին ` նույն չափով և որակով, ինչ վարկատուից ստացված գույքը: սեփականություն Պայմանագրից բխող պարտավորությունը խիստ միակողմանի է, քանի որ փոխատուը ձեռք է բերում միայն պահանջի իրավունք, իսկ վարկառուն ստանձնում է պարտքը մարելու պարտավորությունը:   Որպես կանոն, վարկը մարվում է:  Օրենքը սահմանում է, որ փոխատուն իրավունք ունի վարկառուի կողմից տոկոսներ ստանալու վարկի գումարի դիմաց, եթե վարկային պայմանագրով այլ բան նախատեսված չէ:   Քաղաքացիական օրենսգրքի համաձայն, վարկի պայմանագիրը ենթադրում է անտոկոս, եթե այլ բան նախատեսված չէ, եթե պայմանագիրը կնքվում է քաղաքացիների միջև նվազագույն աշխատավարձի հիսունապատիկի չափով, այն չի առնչվում կողմերի որևէ ձեռնարկատիրական գործունեության: այլ գույք:   Վարկի պայմանագիրը ունի որոշակի առանձնահատկություններ, որոնք առանձնացնում են այն քաղաքացիական այլ գործարքներից:   Առաջին հերթին, վարկային պայմանագրի առարկա են փողը կամ տեսակի բնութագրերով որոշված ​​իրերը, որոնց օգտագործումը հնարավոր է միայն վաճառքի միջոցով 1:  Հետևաբար, վարկառուն չի կարող պարտավոր լինել վերադարձնել նույն գումարը կամ գույքը, ինչ գույքը անհատույց օգտագործման, վարձակալության կամ այլ գործարքների դեպքում:   Պայմանագրի առարկա համարվող գույքը կամ գումարը դառնում է նրա սեփականությունը վարկառուն փոխանցելու պահից, քանի որ նա պետք է կարողանա տնօրինել ստացված գույքը:   Անշարժ գույքի անհատույց օգտագործման պայմանագրով գույքը փոխանցվում է ոչ թե սեփականության իրավունքով, այլ օգտագործման և տիրապետման իրավունքով:   Գույքի անվճար օգտագործման պայմանագրից փոխառությունը տարբերվում է նաև այլ հատկանիշներից:  Նշված պայմանագիրը կնքվում է միայն անհատույց պայմանագրով, իսկ դրա դիմաց 1 Տե՛ս Braginsky M., Vitrinsky V., Contract Law, գիրք: 5, տ. 1, Փոխառության պայմանագրեր, բանկային վարկեր Կոլեկտիվ կրթության ստեղծման վերաբերյալ պայմանավորվածություններ, Մոսկվա, 2006, էջ. 45 Դա կարող է լինել ինչպես անհատույց, այնպես էլ հատուցող:   Գույքի անհատույց օգտագործման պայմանագիրը կնքվում է միայն օգտագործողի շահերից ելնելով, եթե վարկը ձեռնտու է երկու կողմերին:  Գույքի պատահական կորստի կամ վնասման ռիսկը ընկնում է վարկառուի վրա, որպես դրա սեփականատիրոջ, և անհատույց օգտագործման դեպքում `անհատույց տրամադրողի վրա` սեփականատիրոջ վրա 1:   Միևնույն ժամանակ, գույքի անհատույց օգտագործողը կարող է պարտավոր լինել փոխհատուցել գույքի վնասը, մինչդեռ վարկային պայմանագրի դեպքում պարտավորությունը խիստ միակողմանի է: Վարկը դասվում է որպես իրական պայմանագիր:  Այն համարվում է կնքված `առաքման պահից` որոշված ​​ՀՀ դրամով կամ 2-րդ տիպով:  Վարկառուի գրավոր համաձայնության դեպքում: վարկատուը, որով վերջինս ստանձնում է վարկառուն գումար կամ իր գույքի բնութագրերով որոշված ​​գույքը տրամադրելու պատասխանատվությունը, նա պարտավոր չէ կատարել այդ գործողությունները, քանի որ պայմանագիրը ինքնին չի կարող համարվել կնքված մինչև փաստացի վճարումը:   Այսինքն ՝ կողմերի միջեւ կնքված պայմանագիրը չի կարող օրինական ուժ ունենալ, քանի դեռ գումարը կամ գույքը չի փոխանցվել:   Այնուամենայնիվ, որոշ դեպքերում կողմերի նախնական համաձայնությունը կարող է իրավական ուժ ունենալ:  Խոսքը նախնական պայմանագրի մասին է, որի կնքումը չի արգելվում քաղաքացիական օրենսդրությամբ:  Այնուամենայնիվ, նախնական համաձայնագիրը կողմերին չի պարտավորեցնում փոխանցել գումարը կամ գույքը, բայց նախատեսում է կողմի պարտավորությունը պայմանագրային վարկի պայմանագիր կնքել նախնական պայմանագրով նախատեսված ժամկետներում 3:   Հարկ է նշել, որ պայմանագիրը համարվում է կնքված գումարի փոխանցման պահից, այսինքն, եթե նախնական պայմանագրով որոշվեն գումարի տրամադրման կոնկրետ ժամկետը, կարգը և պայմանները, կողմերը պարտավորվում են ստորագրել այն նախնական պայմանագրի պայմանները:   Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի: «Նախնական պայմանագրով կողմերը պարտավոր են ապագայում գույք, աշխատանքի կամ ծառայությունների փոխանցման պայմանագիր կնքել նախնական պայմանագրով սահմանված պայմաններով»:  Այն դեպքում, երբ նախնական պայմանագիրը կնքած կողմը խուսափում է հիմնական պայմանագրի կնքումից, մյուս կողմն իրավունք ունի դիմել դատարան `այն հարկադիր կնքելու պահանջով:   Հայեցակարգը ենթադրում է, որ նախնական պայմանագրի կնքումը բնորոշ է միայն համաձայնեցված գործարքների համար:  Այնուամենայնիվ, նախնական պայմանագրի իրավական ուժը կարող է տարածվել վարկային պայմանագրի վրա:   Մասնավորապես, եթե մենք կողմերին պարտավոր ենք նախապես պայմանագիր կնքել, դա կնշանակի, որ կողմը պարտավոր կլինի փոխանցել գումարը կամ գույքը, քանի որ վարկը կնքված կլինի պայմանագրի առարկան փոխանցելու պահից:   Այսինքն, եթե նախնական պայմանագրով նախատեսվում են հիմնական պայմանագրի կնքման համար անհրաժեշտ բոլոր հատուկ էական պայմանները, ապա մենք կարող ենք կողմին պարտավորեցնել ստորագրել վարկային պայմանագիրը:  Այնուամենայնիվ, չնայած վարկային պայմանագիրը իրական է համարվում, կարծում ենք, հաշվի առնելով քաղաքացիական իրավահարաբերությունների զարգացման միտումները, այն փաստը, որ գործնականում շատ հաճախ կողմերը 1 Տե՛ս «Քաղաքացիական իրավունք», դասագիրք, էջ 22: II, հատորի 2 հատ, ըստ կարգի: E. Суханова, Москва, 2000, էջ 204: 2 Տե՛ս «ՀՀ քաղաքացիական իրավունք», մաս 2, 2-րդ հրատարակություն, խմբ. ՝ Ս. Մեղրյան, Երեւան, 2009, էջ: 399: 3 Տե՛ս Braginski M., Vitryansky V., p. 49 Մենք նախապես համաձայն ենք փողի տրամադրման հետ, կատարում ենք որոշակի գործողություններ, կարծում ենք, որ Քաղաքացիական օրենսգիրքը պետք է կողմերին հնարավորություն տա ընտրել պայմանագրի կնքման ճանապարհը:   Ըստ այդմ, նրանք կկարողանան նախապես որոշում կայացնել ՝ պայմանագիր կնքել, այդ դեպքում նրանք կանխատեսում են գումարի տրամադրման և վերադարձման հետ կապված բոլոր էական պայմանները (համաձայնության պայմանագիր կնքելը) կամ պայմանագրի փոխանցման պահից:   Առաջին դեպքում վարկառուն կունենա երաշխիք, որն անպայման կստանա այն գումարը կամ գույքը, որի շուրջ ձեռք է բերվել համաձայնություն.   Այս դեպքում վարկի պայմանագիրը վիճարկելու կարգը ավելի դյուրին կլինի, այսինքն `կողմերից յուրաքանչյուրը կկարողանա ապացուցել պայմանագրի կնքումը:   Պայմանագրային բնույթի դեպքում գումարի փոխանցման և անդորրագրի ստացման ժամկետները չեն համընկնում, ուստի լիովին արդարացված կլինի վարկի պայմանագրին տալ համաձայնեցված բնույթ և կողմերին թույլ տալ ինքնուրույն որոշում կայացնել:  Ըստ այդմ, 877-րդ հոդվածը կարող է շարադրվել հետևյալ կերպ. «Վարկի պայմանագիրը համարվում է կնքված գումար կամ այլ գույք փոխանցելու պահից, եթե պայմանագրով այլ բան նախատեսված չէ»: Պայմանագրի ձիու հետ կապված մեկ նկատառում: ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 295-րդ հոդվածի առաջին մասը սահմանում է, որ գործարքը, որի օրենքը կամ կողմերի համաձայնությամբ չի սահմանում գրավոր (սովորական կամ նոտարական կարգով հաստատված) ձև, կարող է կնքվել բանավոր:  Նորմի վերլուծությունից հետեւում է, որ օրենքը թույլ չի տալիս պայմանագիրը բանավոր կնքել, եթե օրենքը հստակ սահմանում է գրավոր ձևը պահելու պահանջը:   ՀՀ քաղաք. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 878-րդ հոդվածի համաձայն `վարկի պայմանագիրը կնքվում է գրավոր:  Այս օրենսդրական ձևակերպումը հրամայական է, այն թույլ չի տալիս կողմերին բանավոր համաձայնության գալ:   Այսինքն, այս դեպքում նա չի կարող օգտագործել մկնիկը: Քրեական դատավարության օրենսգրքի 297-րդ հոդվածը, համաձայն որի քաղաքացիների միջեւ նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկը գերազանցող գործարքները պետք է կնքվեն սովորական գրավոր ձևով:  Այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով վարկի պայմանագրի վավերականությունը և կիրառելիությունը, հարկ է նշել, որ գրավոր ձիու պահպանումը երբեմն անիրատեսական է, և կողմերն, ըստ էության, պատշաճ կերպով չեն ձևակերպում իրենց պայմանագիրը, ինչը բերում է անբարենպաստ հետևանքների:   Հետագայում նրանք չեն կարող ապացուցել պայմանագրի կնքման փաստը 1:   Եթե ​​գրավոր պայմանագիրը չի պահպանվում, փոխատուն իրավունք չի ունենա վարկառուից պահանջել գումարի վերադարձը, քանի որ, երբ պատշաճ պայմանագրով պայմանագիր չկա, վարկառուի կողմից կատարվելու պարտավորություն չկա:  Ենթադրվում է, որ վարկի գումարը նույնիսկ չի փոխանցվել, ինչպես դա պետք է պատահեր պայմանագրի կնքման պահին:   ՀՀ քաղաք. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 878-րդ հոդվածի համաձայն. «Վարկի պայմանագիրը ստորագրվում է գրավոր:  Նշված ձին չպահելը կհանգեցնի գործարքի անվավեր ճանաչմանը:  Նման համաձայնությունն անվավեր է: »  Ոչինչ չասելով ՝ մենք հասկանում ենք, որ այն ի սկզբանե հակասում է օրենքին, օրենքի ուժով անվավեր է ճանաչվում: Փաստորեն, եթե կողմերը չենթարկվում են գրավոր պահանջներին, ապա պայմանագիրը կհամարվի չստորագրված, այսինքն ՝ պայմանագիրը չի կատարվել:   Վարկի պայմանագրի գրավոր ձևը չկատարելը չի ​​կարող որևէ ձևով վիճարկվել:   Կողմերը հնարավորություն չունեն, քանի որ 1 Տե՛ս Braginsky M., Vitryansky V., p. 94 Ներկայացրե՛ք վկաների թե բանավոր ցուցմունքները, թե գրավոր ապացույցները:  Հաշվի առնելով այս ամենը ՝ մենք առաջարկում ենք կողմերին թույլ տալ բանավոր կնքել վարկային պայմանագիրը:   Բանավոր գործարքներ կնքելիս իրավաբանական կամք տրվում է գործողություններով կամ լռությամբ արտահայտված կամքին 1, այսինքն ՝ որոշակի գործողության կատարումը (փողի փոխանցում) բավարար կլինի վարկային պայմանագիր կնքելու համար:   Քաղաք Քրեական օրենսգրքի 295-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Եզրակացության պահին կատարված բոլոր գործարքները կարող են կնքվել բանավոր, բացառությամբ այն գործարքների, որոնց համար հաստատվել է նոտարական ակտ, այն գործարքների համար, որոնց գրավոր ակտի պարզապես չպահպանումը հանգեցնում է դրանց անվավերության, եթե այլ կողմերի կողմից այլ համաձայնություն չկա: «   Եթե ​​մենք չենք պարտավորեցնում կողմերին գրավոր պայմանագիր կնքել «վարկը» կարգավորող հոդվածում, ապա մենք կարող ենք վկայակոչել այս նորմը `կողմերին հնարավորություն տալով բանավոր եզրակացնել իրենց համաձայնությունը:   Կամք հայտնելուց բացի, բանավոր պայմանագիր կնքելու համար ձեզ հարկավոր է կամքի արտահայտություն, որն արտահայտվում է որոշակի գործողությունների կատարմամբ:   Նախատեսվում է իրավական գործողությունների միջոցով սեփական կամքի արտահայտման հնարավորությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի համաձայն `բանավոր կնքված գործարքը համարվում է կնքված, երբ կասկածի տակ է առնում անձի կողմից գործարք կնքելու կամքը:   Փողերի իրական փոխանցումը կարելի է դիտարկել որպես կամքի արտահայտություն: Այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր վարկային պայմանագրերը կարող են կնքվել բանավոր, այսինքն `հնարավոր է առավելագույն գումար սահմանել և թույլ տալ կողմերին բանավոր կնքել պայմանագիրը` տվյալ սահմանը գերազանցող վարկի դեպքում:  Մենք կարող ենք հիմք ընդունել Քաղաքացիական օրենսգրքով նախատեսված դրույթը, համաձայն որի հիսունապատիկը գերազանցող գումարի դեպքում վարկը կնքվում է առանց տոկոսների:   Այլ կերպ ասած, օրենքը սահմանում է թույլատրելիության որոշակի սահման, որը կարող է ընդունվել որպես չափանիշ, համաձայն որի կնքված պայմանագրի նկատմամբ կիրառվելու են բանավոր պայմանագրի կանոններ, եթե օրենքով կամ պայմանագրով նախատեսված չէ գրավոր եզրակացություն.  Օրենսդրական ձևակերպումը կարող է ունենալ հետևյալ տեսքը. «Բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի, վարկային պայմանագրերը կնքվում են գրավոր ՝ • կնքված ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց միջև, • որի չափը գերազանցում է նվազագույն աշխատավարձի հիսունապատիկը”: Նշենք, որ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 878-րդ հոդվածի համաձայն `գրավոր գրանցում չպահելը հանգեցնում է վարկային պայմանագրի անվավերության:  Նման համաձայնությունն անվավեր է:   Հոդվածը տարաձայնությունների տեղիք է տալիս:   Անվավեր գործարքն այն է, որ ի սկզբանե անվավեր է, այն ճանաչվում է որպես օրենքին հակասող, և, փաստորեն, չի կարող առաջացնել իրավունքներ և պարտականություններ:   Քաղաքացիական օրենսգրքի 298-րդ հոդվածի համաձայն. «Վեճի դեպքում գործարքի գրավոր ձևը չպահելը կողմերին զրկում է գործարքի և դրա պայմանների հաստատումից` վկայակոչելով վկայի ցուցմունքները, բայց նրանց չի զրկում այլ գրավոր ապացույցներ տրամադրելու իրավունքից »:  Բանն այն է, որ նշված հոդվածը կիրառելի է վիճահարույց գործարքների դեպքում, իսկ անվավերության դեպքում որևէ ապացույց չի կարող ներկայացվել, քանի որ այդ դեպքում գործարքն ի սկզբանե համարվում է օրենքին չհամապատասխանող:  Անվավեր գործարքը, անկախ վեճի առկայությունից, համարվում է անվավեր: Անվ 1 Տե՛ս «ՀՀ քաղաքացիական իրավունք», մաս 1, 3-րդ հրատարակություն, խմբ. ՝ Տ. Բարսեղյան, Երեւան, 2009, էջ: 211: Ոչ մի դեպքում դրա եզրակացությունը չի կարող հիմնավորվել որևէ ապացույցով:  Քաղաքացիական օրենսգրքի 305-րդ հոդվածը, համաձայն որի `գործարքը, որը չի համապատասխանում օրենքի կամ այլ իրավական ակտերի պահանջներին, անվավեր է, քանի դեռ օրենքը չի սահմանում, որ այդպիսի գործարքն անվավեր է, կամ չի նախատեսում խախտման այլ հետևանքներ: սխալ ձեւակերպված, ինչը հանգեցրեց սխալ մեկնաբանության:  Այս դեպքում պետք է ստեղծվի ռուսական քաղաքը: Քրեական օրենսգրքի 168-րդ հոդվածը, որը սահմանում է, որ գործարքը, որը չի համապատասխանում կամայական իրավական ակտերին, անվավեր է, քանի դեռ օրենքը չի նախատեսում, որ այդպիսի գործարքն անվավեր է կամ չի նախատեսում խախտման այլ հետևանքներ:  Մինչդեռ ՀՀ օրենսդիրը, անտեսելով Քաղաքացիական օրենսգիրքը: օր 303-րդ հոդվածի անվավեր գործարքների անվավերության կանոններն անտեղի են 305-րդ հոդվածում, ինչը կոպիտ սխալ է: Ելնելով վերոգրյալից `հարկ է նշել, որ վարկային պայմանագրի գրավոր ձևի չպահպանումը չի կարող հանգեցնել դրա կնքման փաստը ապացուցելու պարտավորության, քանի որ այն օրենքի ուժով չի կնքվել, անվավեր է: ,   Այսինքն ՝ օրենքին հակասող գործարքն ինքնին անվավեր է, չկա այն անվավեր ճանաչելու անհրաժեշտություն, կողմերն ընդհանրապես չեն կարող վիճարկել դրա իրավական ուժը 1:   Անվավեր գործարքները չեն առաջացնում որևէ իրավական հետևանք (իրավունքներ և պարտականություններ) կողմերի համար:   Փաստորեն, դրանք չեն կարող անվավեր ճանաչվել, քանի որ անվավեր են ճանաչվել միայն կնքված և գործող գործարքները: Դրանք կնքված չլինելու պատճառով հնարավոր չէ պահանջել տույժեր, մյուս կողմից տոկոսներ `որոշակի պարտավորություններ չկատարելու դեպքում 2:  Անվավեր գործարքների բողոքարկման համար կիրառվող նորմերը չեն կարող կիրառվել անվավեր գործարքների նկատմամբ, քանի որ անվավեր է ճանաչվել միայն կնքված գործարքը 3:   Ռուսաստանի Դաշնության Քաղաքացիական օրենսգիրքը չի նախատեսում, որ վարկի պայմանագիրն անտեղի է, բայց ուղղակիորեն սահմանում է, որ գրավոր ձևը չպահելը հանգեցնում է անվավերության:   Դրանից բխում է, որ Ռուսաստանի մկնիկը: Եթե ​​օրենսգիրքը թույլ է տալիս վիճարկել պայմանագրի կնքումը, քանի որ անվավեր պայմանագրի առկայությունը կարող է հաստատվել ցանկացած գրավոր ապացույցով:  Իսկ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրքը, նախատեսելով պայմանագրի անվավերությունը չգրանցելու դեպքում, կողմերին զրկում է բոլոր հնարավոր միջոցներով վիճարկելու դրա կնքումը:   Հարկ է նշել, որ վարկային պայմանագրի կիրառելիությունն այնքան հրատապ է, որ գրավոր պայմանագիրը չկատարելու դեպքում հարաբերությունների կանխատեսումը միանգամայն անիմաստ է թվում:   Ամեն դեպքում, ճիշտ կլինի չհամընկնել հարաբերությունները որպես վարկի պայմանագրի հետ մնացորդ, և եթե կողմերին օրենքով թույլատրվում է բանավոր կնքված գործարքներ կնքել, նրանք կկարողանան վիճարկել պայմանագրի իրավական ուժը: ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրքը նախատեսում է վարկային պայմանագիր կնքելու հնարավորություն, բայց չի նշում, թե ինչպես:  Այս հարցում կան որոշ տարաձայնություններ:  Կողմերի միջեւ պայմանագիր կնքելու փաստը հաստատվում է պայմանագրով, բայց չպետք է մոռանալ վարկի պայմանագրի բնույթի մասին, երբ վարկային պայմանագիրը համարվում է կնքված `ըստ տեսակի որոշված ​​գումարի կամ այլ գույքի փոխանցման պահից:   Դրանից բխում է, որ կողմերի միջև վարկային պայմանագիրը պարտադիր է 1 Տե՛ս «Մեկնաբանություն Ռուսաստանի Դաշնության Քաղաքացիական օրենսգրքի վրա», էջ 22 1, ըստ կարգի: T. Абовой, А. Կաբալկինա, Մոսկվա, 2002 թ. 2 Տե՛ս Rabinovich N., գործողության անբավարարությունը և դրա հետևանքները, Լենինգրադ, 1996, էջ 22: 21 3 Տե՛ս Դաշնային արբիտրաժային դատարանի ձևավորումը 14.08.2006 թ. Ф04-5105 / 2006 (25350-А03-5): հարաբերություններ է ստեղծում փողի փաստացի փոխանցման պահից, ինչը կարող է հաստատվել անդորրագրով կամ այլ փաստաթղթով, իսկ պայմանագիրը ներառում է միայն փողի փոխանցման առաջարկ և մյուս կողմի համաձայնություն 1:  Հնարավոր է, որ գումարի փոխանցման պայմանները չեն համընկնում, ինչը կարող է լուրջ հետևանքներ առաջացնել, իսկ ստացման դեպքում հատուկ նշված է գումարի փոխանցման ամսաթիվը:  Կարող են լինել դեպքեր, երբ միջոցները փոխանցվում են անմիջապես պայմանագրի կնքման պահին, և նշված է դրանց ստացման ամսաթիվը:  Այս դեպքում, իհարկե, անդորրագիր ներկայացնելու անհրաժեշտություն չի լինի:   Ուկրաինայի Սահմանադրական դատարանը, ուսումնասիրելով նման գործը, եկել է այն եզրակացության, որ պայմանագրի գրավոր ձևը հաստատում է պայմանագրի առկայությունը, բայց ոչ դրամական միջոցների փոխանցումը:   Նման մոտեցումը հիմնավորված է հետևյալ կերպ. «Եթե պայմանագիրը կնքվում է, և միջոցները չեն փոխանցվում վարկառուին, ապա անբարեխիղճ վարկատուն ունի բոլոր հնարավորությունները վարկառուից գումարի վերադարձը պահանջելու» 2:  Այլ կերպ ասած, եթե կա գրավոր պայմանագիր, բայց անդորրագիր չկա, ապա միջոցների փոխանցման փաստ չկա, վարկի տրամադրման մասին համաձայնություն չկա:   Միայն պայմանագրի առկայությունը կարող է լինել վարկի կնքումը հաստատող փաստ, այն դեպքում, երբ պայմանագրում հատուկ նախատեսվում է փողի փոխանցման փաստ, այսինքն `երբ գումարը փոխանցվել է անմիջապես պայմանագրի կնքման պահին:  Այնուամենայնիվ, կան հիմնականում դեպքեր, երբ պայմանագրի կնքման պայմանները և միջոցների փոխանցումը չեն համընկնում, որի դեպքում պայմանագրի առկայությունը կարող է հաստատվել միայն անդորրագրի միջոցով:  Անհրաժեշտ ենք համարում նշել, որ օրենքով գրավոր ձևը համարվում է պաշտպանված, եթե նշված է դրա բովանդակության վրա, և առկա են գործարքն ավարտող անձանց ստորագրությունները:   Նրանք, ովքեր գործարք են կնքում, կարող են ցանկացած կերպ արտահայտել իրենց կամքը, քանի որ բովանդակության համար հատուկ պահանջներ չկան:   Պարտադիր պահանջ է, որ փաստաթուղթը պարունակի գործարքի բովանդակությունը կազմող անհրաժեշտ պայմաններ. Կողմերի տվյալներ, գործարքի առարկա, փոխադարձ իրավունքներ և պարտավորություններ, գործարքի կողմերի բնութագրեր և ստորագրություններ 3:  Գործարքից հետո կնքված գործարքն իրավական ուժ ունի ստորագրումից հետո:   Քաղաք Քրեական դատավարության օրենսգրքի 878-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Վարկի պայմանագրի ստացման և դրա պայմանների դեպքում` վարկառուի կողմից տրված անդորրագիրը կամ փոխատուի փողը հավաստող այլ փաստաթուղթ կամ որոշակի գույքի վճարումը հավաստող այլ փաստաթուղթ կարող է ներկայացվել »:  ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր որոշման մեջ նշել է, որ անդորրագիրը պարտապանի փաստաթուղթ է, որը թողարկվել է պարտապանի կողմից `որպես պարտավորության հաստատում, որով պարտապանն ընդունում է պարտքը պարտատիրոջ առջև:  Ստացում տալը պարտապանի կողմից պարտքի ճանաչումը հաստատող գործողություն է, որի առկայության դեպքում ոչ թե այն հանգամանքն է, որի ներկայությամբ կամ որտեղ է կատարվել գործողությունը, այլ այն, որ պարտապանն ընդունել է (ճանաչել) իր պարտքը պարտատեր 4: Այնուամենայնիվ, անդորրագրում պետք է նշվի, որ մի կողմը գումարը փոխանցել է 1 Տե՛ս «Քաղաքացիական իրավունք», էջ 429: 2 Տե՛ս Braginski M., Vitryansky V., p. 78 3 Տե՛ս «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական իրավունք», մաս 1, էջ 213: 4 Տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարան 3-152 (ՎԴ), 02.03.2007 թ. որոշումը. մյուս կողմին, որը պարտավորվել է այն վերադարձնել անդորրագրում նշված ժամկետում:   Ռուսաստանի արբիտրաժային դատարանը, վարկային պայմանագրի գրավոր ձևին չհամապատասխանելու գործը քննելուց հետո, եզրակացրեց, որ հայցվորի կողմից ներկայացված անդորրագիրը չի կարող վկայել պայմանագրի կնքման մասին, քանի որ այն չի պարունակում գրություն ` պատասխանողի `հայցվորին գումար տրամադրելու պարտավորությունը: , քանի որ նա չի ապացուցել գումարը փոխատուի կողմից փոխանցված լինելու փաստը 1:  Եթե ​​այլ բան նախատեսված չէ, փաստաթուղթը կարող է համարվել մուրհակ:   Այսինքն, անդորրագիրը պետք է հստակ նշի փոխատուի իրավունքները, որը պահանջում է վարկառուն մարելու պարտավորությունը, հակառակ դեպքում փաստաթուղթը կարող է համարվել որպես քաղաքացիական իրավունքի սուբյեկտների միջև ցանկացած իրավահարաբերություն կնքելու փաստ: Վարկի պայմանագրի կողմերը վարկատուն են և փոխառուն:   Պայմանագրի մասնակից կարող են լինել ֆիզիկական անձինք, իրավաբանական անձինք, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետությունը, պետական ​​և տեղական ինքնակառավարման մարմինները:   Քանի որ գումարի փոխանցումը ներառված չէ բացառիկ բանկային գործառույթների մեջ, այս գործունեության համար հատուկ թույլտվություն չի պահանջվում:   Հենց այս հատկանիշով է տարբերակվում վարկի պայմանագիրը, որտեղ ցանկացած իրավաբանական անձ կարող է հանդես գալ որպես կողմ ՝ «վարկային պայմանագրի» միջև, երբ կազմակերպությունը կարող է լինել միայն բանկ կամ մեկ այլ վարկային կազմակերպություն 2: Երրորդ կողմը կարող է համարվել վարկի պայմանագրի կողմ, որն, ըստ էության, պայմանագրի առարկա չէ, բայց դառնում է այս իրավական հարաբերությունների անմիջական կողմը:  Դա հնարավոր է, երբ փողը կամ գույքը փոխանցվում են ոչ թե ուղղակիորեն փոխատուին, այլ երրորդ կողմին, որն այլ իրավական հարաբերություններ ունի փոխառուի հետ:  Այս իրավիճակը կդիտարկվի որպես ֆակտորինգ բանկի մասնակցությամբ հատուկ սուբյեկտի հետ:   Այնուամենայնիվ, այս դեպքում, երբ իրավական հարաբերությունների մասնակիցները ֆիզիկական անձինք են, պետք է կնքվի վարկային պայմանագիր:  ՀՀ քաղաք. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 877-րդ հոդվածի համաձայն. «Վարկի պայմանագրով մի կողմը (փոխատուը) մյուս կողմին (վարկառուին) գույք է փոխանցում դրամով կամ տեսակի բնութագրերով որոշված ​​իրերով, և վարկառուն պարտավորվում է վերադարձնել փոխատուին նույնքան գումար (վարկի գումարը) կամ նույն տեսակի իրերի հավասար քանակ »:   Հասկացությունից բխում է, որ վարկը պետք է փոխանցվի վարկառուին:   Այնուամենայնիվ, կան դեպքեր, երբ կողմերը համաձայն են, որ փոխատուն պետք է գումարը փոխանցի ոչ թե ուղղակիորեն վարկառուին, այլ երրորդ կողմին, ինչը գործնականում շատ տարածված է:   Նման հարաբերությունները կարող են դիտվել որպես նվիրատվություն, քանի որ այն պայմանագրի տեսակն է, որը սահմանում է, որ մի կողմը մյուս կողմին գույք է փոխանցում կամ պարտավորվում է անվճար փոխանցել կամ ստանձնել գույքի իրավունքներ իրեն կամ երրորդ կողմին (կամ ազատել կամ պարտավորվել է ազատ արձակել իրեն կամ երրորդ կողմին): գույքային պատասխանատվություն):   Բայց այստեղ մենք գործ ունենք մեկ այլ խնդրի հետ: Նվիրատվությունը կատարվում է միայն անվճար:  Հետևաբար, եթե վերը նշված իրավունքը 1 Տե՛ս Արևմտյան-Սիբիրյան շրջանի Դաշնային արբիտրաժային դատարանի ձևավորումը 2002 թվականի օգոստոսի 8-ին: NFO4 / 2745-549 / A46-2002: 2 Տե՛ս Braginski M., Vitryansky V., p. 67 Եթե ​​հարաբերությունները կարգավորենք նվիրատվության կանոնների համաձայն, ապա վարկառուն կհայտնվի անբարենպաստ իրավիճակում և չի կարող փոխառություն պահանջել փոխառուից, քանի որ այն համարվելու է անվճար ձվով կնքված:  Ուստի վարկի պայմանագիրը պետք է կազմվի այնպես, որ վարկատուն հնարավորություն ունենա գումարը փոխանցել ոչ միայն ուղղակիորեն վարկառուին, այլ նաև նրա կողմից նշված անձին:  Դա կարող է նման լինել. «Վարկի պայմանագրով մի կողմ (փոխատու) մյուս կողմին (փոխառուին) փոխանցում է սեփականությունը կամ փող, կամ տեսակների կողմից որոշված ​​իրեր, կամ երրորդ կողմի գույքային իրավունքներ, կամ ազատում կամ պարտավորվում է ազատել իրեն կամ երրորդ կողմին. վարկառուն պարտավոր է կամ նույն գումարը (վարկի գումարը) փոխատուին վերադարձնել, կամ նույն տեսակի և որակի իրեր, կամ կատարել համապատասխան գործողություններ: Վարկի պայմանագրի առարկան առավել հաճախ հանդիսանում է դրամով արտահայտված դրամական գումարը, ինչպես նաև հատուկ առանձնահատկություններով որոշված ​​իրերը:  Վարկառուն պարտավորվում է ոչ թե վերադարձնել նույն իրերը, այլ նույն «որակի» ու քանակի իրերը:  Նույնը վերաբերում է փողին, այսինքն ՝ վերադարձվում է նույն չափով, բայց ցանկացած թղթադրամով:   Վարկի պայմանագրի օբյեկտի առանձնահատկությունն այն է, որ միջոցների և իրերի օգտագործումը ենթադրում է դրանց վաճառք:   Այդ պատճառով վարկատուից փոխանցված իրերը կամ միջոցները դառնում են վարկառուի սեփականությունը:   Միայն այս դեպքում վարկառուն իրավունք կունենա օգտագործել և տնօրինել դրանք:   Քանի որ օրենքը սահմանում է, որ «դրամի» և «տիպի» հատկանիշներով որոշված ​​իրերը շարժական են, ուստի դրանց նկատմամբ սեփականության իրավունքն առաջանում է փոխանցման պահից:   Տեղափոխում ասելով ՝ մենք նկատի ունենք կուսակցությանը գույքի տրամադրումը:  Այն համարվում է փոխանցված `կուսակցության կտակով նշված անձին փաստացի տիրապետելու պահից 1: Ֆոնդերի տեսակները որպես փոխառության առարկա համարելու հարցը հակասությունների տեղիք է տալիս:   Խոսելով փողի մասին ՝ որպես պարտավորության առարկա, հարց է առաջանում ՝ խոսքը կանխիկ, թե՞ անկանխիկ փողի մասին է:  Իրավական բնույթից ելնելով ՝ կանխիկ և անկանխիկ միջոցները քաղաքացիական իրավունքի տարբեր օբյեկտներ են:   Կանխիկ դրամը դասակարգվում է որպես ապրանք (բաժանելի, որոշվող ըստ տեսակի, օգտագործելի վաճառքի միջոցով) և կարող է լինել և՛ գույքի, և՛ պատասխանատվության առարկա:   Իսկ կանխիկ դրամի դեպքում մենք չենք կարող խոսել այն իրերի մասին, որոնք իրականում կան, մենք կարող ենք խոսել միայն հայցադիմումի իրավական մասի մասին, որն ունի պարտադիր իրավական բնույթ: Իրավաբանական գրականության մեջ կարծիք է արտահայտվել, որ վարկի պայմանագրի առարկա կարող է լինել միայն կանխիկ դրամը, քանի որ անկանխիկ միջոցները, լինելով բանկային փոխանցմամբ պահանջարկի իրավունք, կարող են լինել միայն վարկային պայմանագրի առարկա 2:   Այնուամենայնիվ, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրքը չի արգելում անկանխիկ միջոցների փոխանցումը որպես վարկային պայմանագրի առարկա:   Այդ 1 Տե՛ս Braginsky M., Vitryansky V., p. 70 2 Տե՛ս Քաղաքացիական իրավունք, էջ 206: Հայաստան քաղաքը վկայում է Քրեական դատավարության օրենսգրքի 880-րդ հոդվածի 3-րդ մասի մասին: «Վարկի գումարը վերադարձված է համարվում այն ​​վարկատուին հանձնելու կամ նրա բանկային հաշվին փոխանցելու պահին, եթե օրենքով կամ վարկային պայմանագրով այլ բան նախատեսված չէ:»:   Դրանից բխում է, որ գումարը կարող է փոխանցվել ինչպես կանխիկ, այնպես էլ անկանխիկ ձվերով:   Վ.Բելովը նշում է, որ եթե վարկային պայմանագրի առարկան անկանխիկ գումարներն են, ապա մենք կարող ենք խոսել պայմանականորեն դրամական պարտավորությունների կատարման մասին:   Այս դեպքում փողի փաստացի ֆիզիկական փոխանցում տեղի չի ունենում, և երկրորդ `հարաբերությունների մեջ ներգրավված է երրորդ անձ` բանկը, որը փոխանցում է միջոցները 1:  Կարծում ենք, որ չպետք է տարանջատել կանխիկ և անկանխիկ միջոցների միջև, քանի որ դրամի ներհոսք բանկ կամ դրա փոխանցում, դուրսբերում խոսում է միայն իրավահարաբերության փոփոխության մասին, որի իրավական փաստը դրա կատարումն է: դրամական պարտավորություններ: Եթե ​​փոփոխությունը միջոցների փոխանցում է մի հաշվից մյուսին, ապա մենք գործ ունենք նորացման միջոցով իրավական հարաբերությունների փոփոխության հետ, երբ փողը մի հաշվից մյուսը փոխանցելը փոխանցում է վարկառուի պարտավորությունը բանկի պարտավորությանը:  Այսինքն ՝ իրավական հարաբերությունների մասնակիցների մեջ փոփոխություն է տեղի ունեցել, համապատասխանաբար ՝ իրավահարաբերությունը նորացվում է: Խոսելով վարկի պայմանագրի մասին ՝ չպետք է չնշել դրա ժամկետայնությունը և կիրառելիությունը:   Փաստորեն, դա Քաղաքացիական օրենսգրքով կարգավորվող գրեթե ամենահեշտ գործարքներից մեկն է, բայց պրակտիկան ցույց է տալիս, որ սխալ կարգավորման պատճառով որոշ դեպքերում օրենքը հանգեցրել է նորմերի բացարձակ հրամայականին ՝ թույլ չտալով կողմերին ընտրել իրենց կանոնները վարվելակերպ  Քաղաքացիական օրենսգիրքը հաստատել է վարկային պայմանագրի իրական բնույթը `իրավական, որն անվավեր է ճանաչում կողմերի նախնական համաձայնությունը, որն ընդհանրապես արդարացված չէ: Սահմանելով պայմանագրի համապատասխանությունը այդ պահանջը գրավոր չկատարելու դեպքում `օրենսդիրը զրկեց կողմերին ցանկացած եղանակով ապացուցելու պայմանագրի կնքումը: Ամփոփելով վերոնշյալը ՝ կարծում ենք, որ վարկային պայմանագիրը կարգավորող նորմերի որոշակի օրենսդրական փոփոխություններով վարկային պայմանագրերը կնքվածը կդարձնեն ավելի հետևողական և տեղին: 1 Տե՛ս Belov V., Today's Objectives, Moscow, 2001, p. 152 Սոնա Խաչատրյան ՀՀ օրենսդրության համաձայն գործարքի պայմանագրի իրավաբանական կարգավորումը Հիմնաբառեր. Վարկային պայմանագիր, փոխատու, վարկառու, միակողմանի գործարք, համաձայնություն, գործարքի անվավերություն, նախնական պայմանագիր, անվավեր գործարք: ։

Հոդվածում  քննարկվում  են  փոխառության  պայմանագրի  հետ  կապված  որոշ  հարցեր,  որոնք անհրաժեշտ է կարգավորել՝ պրակտիկայում խնդիրներից խուսափելու համար։
  Վերլուծվում են ոչ միայն պրակտիկայում հաճախ հանդիպող իրավիճակներ, խնդիրներ, այլև առաջացող հարցերի տարբեր լուծումներ։
  Քննարկելով նշված խնդիրները՝ առաջարկվում է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքում կատարել որոշակի փոփոխություններ` կապված փոխառության պայմանագիրը կոնսեսուալ որակելու հետ` դրանից բխող բոլոր հետևանքներով, ինչպես նաև կարգավորել  բանավոր  փոխառության  գործարքի  առանձնահատկությունները,  նաև  հնարավորություն  տալ  փոխատուին  գումարը  փոխանցել  ոչ  միայն  անմիջապես  փոխառուին,  այլև  նրա  կողմից մատնանշված անձին։
  Հոդվածը նպատակ է հետապնդում բարձրացնել փոխառության  պայմանագրի  դերը  և  նշանակությունը,  ապահովել  պայմանագրի  լայն  և  ճիշտ  կիրառելիությունը` խուսափելով խնդիրների առաջացումից։
