ԷՖ-ԱԿՏԻՎ ԳՈՐCTՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ C.GUILLIERMONDII НП-4 ԴԻՄՈՆԻԿԱՅԻՆ ԲԱԱՆՈՒՄ:  Միկրոօրգանիզմների բջիջները բնութագրվում են տարբեր կազմի մեծ քանակությամբ պահեստային նյութերի պահեստավորմամբ:  Developmentարգացման ստացիոնար փուլում, այսինքն ՝ աճից կամ աճի դանդաղումից կամ դանդաղելուց հետո, այդ բջիջներում կուտակվում են հատիկներ, որոնք պարունակում են բարձր մոլեկուլային պոլիֆոսֆատներ, որոնք կոչվում են վոլուտ կամ մետախրոմատ: Պոլիֆոսֆատները պահպանում են ֆոսֆատ իոնները, ինչպիսիք են Ca2 +, Mg2 + և K + և իոնները:  Մակրոմոլեկուլային անօրգանական polifosfatnern նրանց, ներկայացնում է գծային պոլիմերներ ortofosforakan թթու, որը ֆոսֆորական թթու մնացորդները fosfoanhidridayin կապեր են միմյանց հետ, ինչպիսիք են AEF- իմոլեկուլում հարաբերությունները ծայրամասային ֆոսֆատի մնացորդների, ustipolifosfatnere միկրոօրգանիզմների համար , Նկար ․1 Բարձր մոլեկուլային պոլիֆոսֆատի կառուցվածքը Նկար. 2. AEF- ի կառուցվածքը խմորիչ բջիջներում պոլիֆոսֆատները ներգրավված են ֆոսֆորի նյութափոխանակության կարգավորման, նուկլեինաթթվի նյութափոխանակության միջուկի, բջջային թաղանթի ձևավորման համար անհրաժեշտ պոլիսախարիդների կենսասինթեզի և վակուոլների ֆունկցիայի ՝ որպես պահեստի մեջ: բջիջ Խմորիչ բջիջներում ֆոսֆատային նյութափոխանակության ուժը կախված է բազմաթիվ գործոններից ՝ մեծ թվով ֆերմենտների առկայությունից:  Այսպիսով, Saccharomyces cerevisiae- ի աճի տեմպի աճի ուսումնասիրությունը փոխել է անօրգանական ֆոսֆատի կոնցենտրացիայի փոփոխությունը ցույց է տվել, որ շրջակա միջավայրում առկա է պոլիֆոսֆատների կուտակում, խմորիչի ցիտոսոլ 2 էկզոպոլիֆոսֆատների ակտիվության աճ: ,   Ֆոսֆորի սովի պայմաններում բջիջում պոլիֆոսֆատային փուլի սպառումն ազդանշանային գործոն է, որը որոշում է այդ պոլիմերների խիտ կուտակումը բջիջներում կամ գնդաձեւերում, երբ ավելացվում է 5-20 մմոլ անօրգանական ֆոսֆատ ՝ ավելացնելով գլյուկոզա:   Միևնույն ժամանակ, երկու էկզոպոլիֆոսֆատազների բարձր ակտիվությունը չի խանգարում պոլիֆոսֆատների կուտակմանը: Խմորիչ բջիջները պարունակում են համեմատաբար մեծ քանակությամբ անօրգանական պոլիֆոսֆատներ, որոնք տեղայնացված են տարբեր բաղադրիչների մեջ, կատարում են էներգիայի և կարգավորող գործառույթներ:  Այս կենսապոլիմերները բջիջում անօրգանական ֆոսֆատային հոմեոստազի կարևոր մասն են:  Ֆոսֆորիպացազի դեպքում դրանց քայքայումը անօրգանական ֆոսֆատին տեղի է ունենում աճի միջավայրում:   Ֆոսֆորի ավելցուկի դեպքում, երբ ֆոսֆորի սովից հետո բջիջները տեղափոխվում են լիարժեք սննդարար միջավայր, պոլիֆոսֆատների պարունակությունը մի քանի անգամ ավելանում է:  Այս երեւույթը կոչվում է ֆոսֆատի հիպերկոմպենսացում:   Խմորիչներում պոլիֆոսֆատների նյութափոխանակության գործընթացում ներգրավված ամենակարևոր ֆերմենտներից մեկը `էկզոպոլիֆոսֆատազն է (պոլիֆոսֆատ ֆոսֆոհիդրոլազ 3.6.1.11), որոնք տեղակայված են տարբեր բջջային բաղադրիչների մեջ:   Ytիտոսոլը պարունակում է ոչ պակաս 60% խմորիչ բջիջի էկզոպոլիֆոսֆատատազային ակտիվություն, որն առավել հաճախ ներկայացվում է 40 կԴա զանգված ունեցող ֆերմենտով: Հիպերկոմպենսացիայի պայմաններում այս բաղադրիչը սինթեզում է denovo- ի բարձր մոլեկուլային քաշի էկզոպոլիֆոսֆատազը, որը տարբերվում է նախկինում հայտնի խմորիչ էկզոպոլիֆոսֆատազներից մի շարք ֆիզիկաքիմիական հատկություններով, ներառյալ `սուբստրատի հատուկությունը:   40 կիլոմոբիլ էկզոպոլիֆոսֆատատազ և բարձր մոլեկուլային քաշ ունեցող էկզոպոլիֆոսֆատատազը ծածկագրված է տարբեր գեների միջոցով: Հայտնի է, որ ցիտոզոլները, միջուկները, վակուոլները, միտոքոնդրիաները պարունակում են անօրգանական պոլիֆոսֆատներ, իսկ պոլիֆոսֆատների քանակը, շղթայի երկարության սպեկտրները և դրանց կախվածությունն այդ բաղադրիչներից տարբերվում են աճի փուլից [3]: Բջջում պոլիֆոսֆատների պարունակությունը փոխվում է տարբեր սթրեսորների ազդեցության տակ:   Այս տեսանկյունից մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում ուսումնասիրել պոլիֆոսֆատների քանակական և որակական փոփոխությունները, հատկապես ճառագայթման գործոնի ազդեցության տակ, քանի որ ներկայումս բժշկական սարքավորումների, կենցաղային տեխնիկայի, տիեզերագնացության, ինչպես նաև շարժական միջոցների զարգացում: կապի, հեռուստատեսության, անլար ինտերնետի տեսակները հանգեցրել են մարդկանց ճառագայթահարման մակարդակի բարձրացմանը: Մեր աշխատանքի նպատակն էր ուսումնասիրել պոլիֆոսֆատային կազմավորումների տեղաբաշխումը C. guilliermondii NP-4 խմորիչ բջիջներում, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունը բջիջների ռենտգենյան ճառագայթահարումից հետո հետճառագայթային վերականգնումից հետո:  Տարբեր տիպի ճառագայթման ազդեցության տակ մենք ուսումնասիրեցինք նաև խմորիչ բջիջներում պոլիֆոսֆատ-նուկլեոտիդ AEF- ի հիդրոլիզի ուժը: Հետազոտության և մեթոդների առարկա: Հետազոտության օբյեկտը C. guillermondii НП-4 խմորիչներն էին, որոնք պահվում էին 2-40 C ջերմաստիճանի պայմաններում 2% սով պարունակող ագար-ագարի վրա:  Երկու ամիսը մեկ արմատախիլ արեցի էխինոդերմների թանգարանային մշակույթը:  Յուրաքանչյուր փորձից առաջ խմորիչները հանվում էին փորձանոթների մեջ, որոնք պարունակում էին 2% քաղցած ագար և աճում էին 300 ° C ջերմաստիճանում 48 ժամ տերմոստատում: Ստանալով C. guillermondii НП-4 խմորիչ կենսազանգված: D- գլյուկոզան օգտագործվել է որպես ածխածնի միակ աղբյուր խմորիչի աճի համար: 100 մլ գլյուկոզայի և 3x10-6 գ / լ բիոտինին ավելացվել է Էրլենմայերի շիշը 200 մլ միջին պարունակությամբ:  Մենք գերաճած խմորիչը պինդ սննդի միջավայրից տեղափոխեցինք հեղուկ սննդի միջավայր, այնուհետև տափաշիշները տեղադրեցինք ցնցող սարքի վրա (200-250 ppm), որն ապահովում էր անհրաժեշտ օդափոխություն:  Խմորիչները աճեցվել են 000 300 C ջերմաստիճանում 4000 լյուքս լուսավորությամբ:   24 ժամ ինկուբացիայից հետո խմորիչի կենսազանգվածը մշակույթի միջավայրից առանձնացվել է ցենտրիֆուգմամբ (4000 rpm, 10 րոպե, ցենտրիֆուգ CLR-1):  Խմորիչը թորած ջրով լվանալուց հետո որոշվեց թաց կենսազանգվածի քաշը: Խմորիչ բջիջների ճառագայթում. C. guilliermondii НП-4 խմորիչ բջիջները ենթարկվել են ռենտգեն ճառագայթման Dron-3 ռենտգենյան ապարատի միջոցով:  Ռենտգենյան խողովակի վրա կիրառվող լարումը 35 կՎ էր, անոդային հոսանքը ՝ 15 մԱ:  Օգտագործվել է BSV-25 Cu ռենտգենյան խողովակ:   Theառագայթման ալիքի երկարությունը λ = 1,54 * 10-8 սմ էր, ճառագայթման հզորությունը ՝ 1080 կԳ / ժամ, տևողությունը ՝ 20 րոպե:  Radiationառագայթահարման ընդհանուր դոզան 360 կգ էր:   Մենք իրականացրել ենք խմորիչ բջիջների ճառագայթում ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետում: Հեղուկ միջավայրում 24-ժամյա ինկուբացիայից հետո մենք բաժանեցինք ձեռք բերված թաց զանգվածի մի մասը և այն տեղափոխեցինք Petri պլաստիկ և ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետում 45 րոպե միլիմետրով (λ = 6 մմ, υ = 51,8 ԳՀց) կամ դեցիմետրային (λ = 30 Հց) ճառագայթահարվելու համար: Խմորիչ բջիջների հետճառագայթային վերականգնում: Միլիմետր և դեցիմետրային ալիքներով ճառագայթված խմորիչ կենսազանգվածի մի մասը հետճառագայթային վերականգնումը խթանող պայմաններում (300 C ջերմաստիճան, 100 մմոլ գլյուկոզի առկայություն) հետագայում ինկուբացվել է նույն սաղմնային միջուկում: Խմորիչ բջիջների խմորիչ ուսումնասիրություններ: Radառագայթահարված, ճառագայթահարված, վերականգնված խմորիչ բջիջների կախոցները ամրացված են գլուտարալդեհիդի 2,5% լուծույթում 0,1 Մ կակոդիլային բուֆերում ՝ ընդունված մեթոդաբանության համաձայն:   Նույն բուֆերային լվացումից հետո նմուշը ջրազրկվեց `ավելացնելով էթանոլի 30, 50, 70, 96 և 100% -ով կամ ացետոնի կոնցենտրացիաների ավելացման դեպքում, այնուհետև լցվեց արալդիտի խառնուրդով:   Պոլիմերացումից հետո Reichert-Jung- ի ուլտրամիկրոտոմի վրա ծայրահեղ բարակ կտրվածքներ արվեցին 37 ° C և 59 ° C ջերմաստիճանում:   Ուլտրաբարակ հատվածները ներկվել են ուրանի ացետատի և կիտրոնաթթվի 5% լուծույթով և զննվել Tesla BS-500 T սկաների Tesla BS-301 և Tescan էլեկտրոնային մանրադիտակների միջոցով:   Մանրադիտակները սկանավորվել են 900 պիքսել / դյույմ արագությամբ Draw X511¨Photoshop CS5– ով:  Աշխատանքն իրականացվել է ՀՀ ԳԱԱ մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի էլեկտրոնային մանրադիտակի լաբորատորիայում: Խմորիչ բջիջներում AEF-ase ակտիվության որոշումը կատարվել է խմորիչի ոչ բջջային քաղվածքներում [5]: Ստացված տվյալները և դրանց քննարկումը: Խմորիչ բջիջների էլեկտրոնային մանրադիտակային հետազոտությունը ցույց է տվել, որ խմորիչ բջիջներն ունեն հարթ մակերեսով կլոր, օվալ կամ մակուլյար ձև: Բջիջներն ունեն ամորֆ բջջային պատ, պլազմային թաղանթ, հատիկավոր խիտ ցիտոպլազմա, որտեղ տեսանելի են նույն խտության միտոքոնդրիալ մատրիցը, պերօքսիոմները, ցիտոպլազմային վակուոլները և միջուկը (Նկար 3): Ytիտոպլազմայում կան տարբեր ծագման վակուոլներ, որոնք նույնպես գործում են որպես որոշակի սննդանյութերի և ֆերմենտների պահոց:  Խմորիչ բջիջները բազմապատկվում են բողբոջմամբ կամ բաժանմամբ: Ռենտգենյան մշակույթը բացահայտում է հսկա թելիկ բջիջները:  Բջիջներում նկատվում են բջիջների պատի տեղահանում, պլազմայի մեմբրանի կազմաձևի հստակության կորուստ և կոռոզիայից վերակազմավորում (նկ. 4):   24-ժամյա հետճառագայթային ինկուբացիայից հետո խմորիչ բջիջների մշակույթում հայտնաբերվում են ոչ ճառագայթահարված անձեռնմխելի բջիջներ հիշեցնող բջիջներ (նկ. 5 Ա):  Նրանց հետ միասին հայտնաբերվել են երկարացված թելքավոր խմորիչի բջիջներ:                                ԱՆՆկ. 3. C. guilliermondii НП-4 խմորիչ բջիջների էլեկտրոնային մանրադիտակային պատկեր (տե՛ս բջջային պատը (BP), միջուկը (K), միտոքոնդրիան (M)): ԱՆՆկ. 4. radառագայթահարված C. guilliermondii НP-4 խմորիչ բջիջների էլեկտրոնային մանրադիտակի պատկեր (դիտվում են հսկա բջիջներ (A), ճառագայթահարված բջջային մանրադիտակը ցույց է տալիս բջջային պատը (BP), միջուկը (K)):  (n = 5, p <0,05):                                Ա ԲՆկ. 5. Հետճառագայթահարման վերականգնման ենթարկվող C. guilliermondii НП-4 խմորիչ բջիջների էլեկտրոնային մանրադիտակային վերլուծություն (Ա. Բջիջների թելիկ և վերականգնված ձվեր են նկատվում):  Բ. Նկատվում են ինկիտոպլազմային վակուոլներ (ԱԿ):  Վոլուտինի հատիկները (V) ցրված են ամբողջ ցիտոպլազմայում (n = 5, p <0,05): Հետճառագայթային վերականգնման ենթարկված խմորիչ բջիջների ցիտոպլազմայում նկատվում է այսպես կոչված մետախրոմատիկ հատիկների կամ վոլուտինի աճ, որոնք ցրված են ցիտոպլազմայում (նկ. 5 Բ): Կարող ենք եզրակացնել, որ պոլիֆոսֆատները փոխհատուցում են ճառագայթահարման վնասի պատճառով բջիջում AEF- ի պակասությունը: Որպեսզի հաստատենք այս վարկածը, աշխատանքի հաջորդ փուլում մենք իրականացրել ենք ռենտգեն հետազոտություն, ինչպես նաև նուկլեոտիդի, պոլիֆոսֆատի (AEF) հիդրոլիզի հիդրոլիզի ուսումնասիրություն միլիմետր-դեցիմետրային ալիքի ճառագայթման ենթարկվող խմորիչ բջիջներում: , հետինկուբացիոն խմորիչ բջիջները:  Այս նուկլեոտիդը ներգրավված է բջջային նյութափոխանակության պրոցեսների բարդ ցանցում. դրա քանակական փոփոխությունը կարող է մեծ ազդեցություն ունենալ նյութափոխանակության կարգավորման և, մասնավորապես, բջիջների արձագանքի վրա: Միլիմետր ճառագայթումը համապատասխանում է բջջային կապի կողմից օգտագործվող հաճախականության տիրույթին, իսկ դեցիմետրային հաճախականությունը `անլար ինտերնետին` WiFi, և BlueTooth, որի օգտագործումը օրեցօր ավելանում է մեր առօրյա կյանքում: Ինչպես ցույց են տվել մեր կողմից ստացված տվյալները, ճառագայթահարված խմորիչ բջիջներում նկատվում է AEF-ase- ի ակտիվություն, մինչդեռ AEF-ase ակտիվության աճը միլիմետրային ալիքներում ավելի ցայտուն է `մոտ 25%: Հետ-ճառագայթահարված խմորիչ բջիջներում կա հետագա աճ AEF-ase ակտիվության արդյունքում և՛ ռենտգեն, և՛ միլիմետր ալիքային ճառագայթման արդյունքում, բայց ռենտգեն վերականգնող բջիջներում AEF-ase գործունեության դեպքն աճել է մոտ 5 խորանարդով: մետր, իսկ ռենտգենյան դեպքում այն ​​ավելացել է մոտ 5 խորանարդ մետրով:   Ինչ վերաբերում է դեցիմետրային տիրույթում ալիքներով ճառագայթահարված խմորիչներին, ապա այս դեպքում AEF-aza- ի ակտիվության անկում նկատվում է շուրջ 3 անգամ:  Մենք ենթադրում ենք, որ ռենտգենյան ճառագայթահարված խմորիչ բջիջները մեծ թվով վնասվածքներ են առաջացնում, որոնք վերականգնելու համար մեծ էներգիա է պահանջվում:  Այդ պատճառով ուժեղանում է AEF- ի հիդրոլիզը, որը էներգիայի համընդհանուր աղբյուր է: Գիծ 3. Գ. C. guilliermondii NP-4 խմորիչ բջիջների աճուրդային գործունեությունը միաժամանակ ռենտգեն ճառագայթահարմամբ, միլիմետր-դեցիմետր ալիքի ճառագայթմամբ և հետճառագայթահարմամբ: Վերականգնման ընթացքում ցիտոպլազմը հեռացվում է հետագա օգտագործման համար:   Միլիմետր-դեցիմետրային գոտիների ալիքներում ճառագայթային վնասը, հավանաբար, ավելի քիչ վնաս կհասցնի խմորիչ բջիջներին, քան ռենտգենյան ճառագայթմանը, և բջիջների վերականգնման համար պակաս էներգիա է պահանջվում:  Այս դեպքում էներգիայի անհրաժեշտությունն ավելի է արտահայտվում, երբ բջիջները ճառագայթվում են միլիմետր ալիքներով:  Հաշվի առնելով, որ միլիմետրանոց ժապավենները համապատասխանում են բջջային թողունակությանը, իսկ դեցիմետրային գոտիները ՝ BlueTooth և WiFi տիրույթներին, կարելի է եզրակացնել, որ բջջային հեռախոսներն ավելի շատ վնաս են հասցնում բջիջներին, քան անլար ինտերնետը: ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ [5] Դավթյան Մ.Ա., Աղաջանյան Ա. Խ., Հովհաննիսյան Ս.Պ., Չուբարյան Ս.Վ., Նավասարդյան Լ.Հ., Թումանյան Լ.Ռ., Լաբորատոր քիմիայի ուսումնամեթոդական ձեռնարկ, 2003, էջ 74-77: Մարության Սուսան, Գայանե AEF-Petrosyan ԱATIONԳԱՅԻՆ ԳՈՐCTՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ C.GUILLIERMONDII НП-4 խմորիչ բջիջներ ՏԱՐԲԵՐ ՏԵՍԱԿՆԵՐԻ ԱFԴԵՈՒԹՅՈՒՆԸ ELEKTRAMAGNISAKANCHARAGAYTUMNERI Հիմնաբառեր. Խմորիչներ, էլեկտրոնային մանրադիտակ ։

Սույն աշխատանքի նպատակը C.guilliermondii НП-4 խմորասնկային բջիջներում  ճառագայթման  տարբեր  տիպերի  ազդեցությամբ  պոլիֆոսֆատային  կազմավորումների տեղաբաշխման և ԱԵՖ-ազային ակտիվության փոփոխության ուսումնասիրությունն է։
    Ցույց է տրվել, որ հետճառագայթային ինկուբացիայից հետո ռենտգենյան ճառագայթման  ենթարկված  խմորասնկերում  մեծանում  է  վոլյուտինի  քանակությունը,  ռենտգենյան  և  միլիմետրական  ալիքներով  ճառագայթահարման  դեպքում  ԱԵՖազային ակտիվությունը աճում է, իսկ դեցիմետրական ալիքներով ճառագայթահարելիս՝ նվազում։
