ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՄԻERNԱԳԱՅԻՆ ԲԱՆԿՈՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ Վերջերս մասնավոր միջազգային իրավունքի գիտության մեջ ավելի լուրջ ուշադրություն է դարձվում միջազգային սնանկությանը:  Unfortunatelyավոք, ՀՀ օրենսդրության մեջ իրավիճակը հիմնովին այլ է: Սնանկության մասին օրենքը (այսուհետ ՝ Օրենք) նույնիսկ չի պարունակում «միջազգային սնանկություն» հասկացությունը:  Նման իրավիճակը շատ լուրջ թերություն է ներքին կարգավորման գործընթացում, քանի որ միջազգային սնանկության իրավական կարգավորումը ժամանակակից «բարդ իրավական երևույթներից» մեկն է և ունի շատ ուժեղ իրավական և տնտեսական հետևանքներ [1]:  Ըստ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի, «Սնանկության հարաբերությունների իրավական կարգավորումը յուրաքանչյուր պետության տնտեսության կայունության ապահովման երաշխիքներից մեկն է» [2]: Որպես կանոն, միջազգային սնանկությունը կարող է վկայակոչվել այն դեպքերում, երբ անվճարունակ պարտապանը և պարտատերերը ունեն տարբեր ազգություններ, կամ անվճարունակ պարտապանի ունեցվածքը գտնվում է տարբեր պետությունների տարածքում [1, 3, 4]:  Միջազգային մասնավոր իրավունքի դոկտրինը տարբեր եզրույթներ է օգտագործում ՝ անդրսահմանային անվճարունակությունը նկարագրելու համար. «Միջազգային մրցակցային իրավունք», «միջազգային սնանկություն», «անդրազգային անվճարունակություն», «անդրազգային սնանկություն» [4, 5]:   «Միջազգային սնանկություն» կամ «վերազգային անվճարունակություն» հասկացություններն ավելի հակիրճ և ընդունելի պայմաններ են ՝ հստակ ցույց տալով, որ սնանկության վարույթը ազգային իրավական համակարգում ազդում է այդ պետության սահմաններից դուրս: Developedարգացած երկրներում չկա միջազգային սնանկության, իրավաբանորեն հատուկ մասնաճյուղի միասնական մոտեցում: Օրինակ, Գերմանիայում, Անգլիայում և Ֆրանսիայում դա համարվում է միջազգային մասնավոր իրավունքի ոլորտ, բայց ոչ Նիդեռլանդներում:  Այս հարցը ավելի մանրամասն ներկայացված է միջազգային իրավունքի ռուսական գրականության մեջ: P. Anufrija [4], VV Stepanov [6], S. Ս. Տրուշնիկովի [7] աշխատություններում:   Ըստ LP Anufria- ի միջազգային սնանկությունը հատուկ տարածք է, որն ունի ինչպես բովանդակային, այնպես էլ ընթացակարգային առանձնահատկություններ, ինչը այն դարձնում է sui generis կարգավորման տարածք [4]: Մենք ընդունելի ենք համարում սնանկության միջազգային իրավունքի ներառումը միջազգային մասնավոր իրավունքի մեջ `որպես միջազգային սնանկությունը կարգավորող դատավարական նորմերի շարք, այն որպես միջազգային մասնավոր իրավունքի անկախ դաշտ:   «Միջազգային անվճարունակության մասին օրենք» («Սնանկության միջազգային իրավունք») տերմինը երկար ժամանակ օգտագործվել է Արևմտյան դոկտրինայում: Միջազգային սնանկության նյութական և իրավական կարգավորման խնդիրներ:  ՀՀ-ում կա միջազգային սնանկության ոլորտի իրավական կարգավորման վակուում, քանի որ միջազգային սնանկության ոլորտի նյութական իրավական կարգավորումը նախատեսող իրավական ակտ չկա:  Ռուսաստանի Դաշնության անդրազգային անվճարունակության մասին դաշնային օրենքի նախագծի մեկնաբանության մեջ նշվում է. «Սնանկության մասին գործող օրենսդրությունը չի պարունակում դրույթներ, որոնք կկարգավորեն սնանկության հարաբերությունները օտարերկրյա տարրի հետ (օտարերկրյա պարտատերեր, պարտապանի ունեցվածքը գտնվում է օտար երկրում)… Գործնականում , իրավական անորոշություն կա, երբ Սնանկության վարույթ է սկսվում պետություններից մեկի տարածքում կամ միանգամից մի քանի պետություններում [8]:  Սա հավասարապես վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությանը, հատկապես, երբ օտարերկրյա ներդրումներ ներգրավելը երկրի տնտեսական քաղաքականության հիմնական ուղղություններից մեկն է: Միջազգային սնանկության հետ կապված գործերի քանակի աճը արտացոլում է առևտրի և ներդրումային գործունեության անընդհատ ընդլայնումը ամբողջ աշխարհում:  Պարզապես որոշ երկրների սնանկության մասին օրենքները հետ են մնում այս տենդենցից, քանի որ դրանք հաճախ այնքան զարգացած չեն միջազգային գործերը կարգավորելու համար:   Դա հաճախ հանգեցնում է ոչ պատշաճ և ոչ վավերացված իրավական մոտեցումների, որոնք խոչընդոտում են ձեռնարկության պահպանումը ֆինանսական ծանր դրության մեջ, չի աջակցում միջազգային սնանկության արդար և արդյունավետ կարգավորմանը, խոչընդոտում են անվճարունակ պարտապանի ակտիվների փոշոտումից և կանխում առավելագույնը: այդ ակտիվների արժեքի բարձրացում:  Բացի այդ, միջազգային սնանկության դեպքերի կարգավորման գործընթացում կանխատեսելիության բացակայությունը խոչընդոտում է կապիտալի տեղաշարժին և վնասակար ազդեցություն է ունենում օտարերկրյա ներդրումների վրա: Անվճարունակ պարտապանի կողմից խարդախությունը, մասնավորապես գույքը թաքցնելու կամ այլ պետություն տեղափոխելու միջոցով, աճող խնդիր է ինչպես հաճախականության, այնպես էլ մասշտաբի առումով:   Intercամանակակից փոխկապակցված աշխարհը նպաստում է նման կեղծիքների իրականացմանը: Մոտեցումները, որոնք հիմնված են բացառապես միջազգային վարվելակարգի դոկտրինի կամ էկզեկվատուր հայեցակարգի վրա, ի վիճակի չեն ապահովել կանխատեսելիության և հուսալիության աստիճանը միջազգային սնանկության ոլորտում, որը կարող է ապահովվել հատուկ օրենսդրությամբ [9]: Այս համատեքստում մենք դիտարկում ենք ՀՀ-ում միջազգային սնանկության ոլորտը կարգավորող առանձին իրավական ակտի ընդունումը `հաշվի առնելով այն փաստը, որ միջազգային պրակտիկայում մշակվել են այդ ոլորտը կարգավորող իրավական փաստաթղթեր, որոնք ապացուցել են դրանց գործնական նշանակությունը: ավելի քան մեկ տասնամյակ:   Նման փաստաթղթերն են `Եվրամիություն 2000 թ. Սնանկության մասին 2000 թ. Մայիսի 29-ի թիվ 1346/2000 օրենք [10] (այսուհետ` ԵՄ կանոնակարգ), Սնանկության որոշ միջազգային հարցերի եվրոպական կոնվենցիա (1990) [11], Մոնտեվիդեոյի պայմանագիր Միջազգային առևտրային իրավունք (1889 և 1940): Կոնվենցիա միջազգային մասնավոր իրավունքի մասին (Բուստամանտեի օրենսգիրք, 1928): Այս ոլորտը կարգավորող միջազգային փաստաթղթերի շրջանակներում մենք, մասնավորապես, կցանկանայինք վկայակոչել UNCITRAL- ի Անվճարունակության անդրազգային ստանդարտը (այսուհետ `Ստանդարտ ակտ) [13]:  Ինչպես նշվում է UNICTRAL- ի Սնանկության ստանդարտ օրենսգրքի կիրառման Սնանկության ստանդարտ ուղեցույցում, Բանկային ստանդարտ օրենքը նպատակ ունի օգնելու պետություններին `ապահովելու, որ իրենց սնանկության մասին օրենսդրությունը լինի ժամանակակից, միասնական և արդար շրջանակներում` ավելի արդյունավետ կարգավորելով [9]: Ստանդարտ օրենքը նախ քննարկում է իրավական համակարգերի համագործակցության շրջանակը, առաջարկում լուծումներ, որոնք կարող են օգնել լուծել մի շարք պարզ, բայց միևնույն ժամանակ շատ կարևոր խնդիրներ, ինչպես նաև օգնել կիրառել միջազգային սնանկության միասնական մոտեցում:  Ստանդարտ օրենքը ներառում է կարգավորման չորս հիմնական ոլորտ, որոնցից յուրաքանչյուրն արդյունավետորեն անդրադառնում է վերը նշված խնդիրներին, մասնավորապես `1. Հասանելիություն:  Մատչելիության վերաբերյալ դրույթները սնանկության գործով կառավարչին թույլ կտան որոշակի գործողություններ կատարել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը համապատասխան `այլ երկրների տեղական դատավարությունների անունից: Մյուս կողմից, այլ պետության վարույթների կառավարիչը (այսուհետ `արտասահմանյան դատավարություն) (այսուհետ` օտարերկրյա կառավարիչ) իրավունք կունենա դիմել Հայաստանի Հանրապետության դատարաններ `ճանաչման դիմում ներկայացնելու համար: օտարերկրյա դատավարության, որի ընթացքում նա նշանակվել է կառավարիչ:  Recognitionանաչումից հետո օտարերկրյա կառավարիչը հնարավորություն կունենա մասնակցել ՀՀ-ում նույն պարտապանի նկատմամբ սնանկության վարույթին `պահանջելու այնպիսի միջոցների կիրառում, որոնք թույլ չեն տա պարտատերերին վնաս պատճառել: 2. անաչում:   Recognitionանաչման դրույթները թույլ կտան ճանաչել սնանկության վարույթը Հայաստանի Հանրապետության մեկ այլ պետության տարածքում:  Recognitionանաչման հիմնական նպատակն է աջակցել մեկ այլ պետության վարույթում, սակայն, ի լրումն, օտարերկրյա կառավարիչը, ինչպես արդեն նշվեց, հնարավորություն կունենա մասնակցելու ցանկացած վարույթի, որին մասնակցում է պարտապանը: 3. Դատական ​​օգնություն:  Իրավաբանական օգնության հիմնական տարրը պարտապանի դեմ հայցադիմումների կասեցումն է կամ պարտապանի գույքի դեմ կատարողական վարույթն արտասահմանյան դատավարության ճանաչումից հետո, ինչպես նաև պարտապանի `իր ունեցվածքն օտարելու կամ ծանրաբեռնելու իրավունքի կասեցումը: Ավելին, նման մորատորիումի գործարկումն սկսվում է ինքնաբերաբար, անմիջապես արտասահմանյան դատավարության ճանաչման պահից:   Դատական ​​գործի կասեցման նպատակը պարտապանին «շնչելու» հնարավորություն տալն է, իսկ ժամանակակից տնտեսական համակարգի համաշխարհայնացման պայմաններում գույքի օտարման կասեցումը `միջոցների և ունեցվածքի այլ երկիր փոխանցումը կանխելու համար: 4. Համագործակցություն համակարգում  Ստանդարտ օրենքի իմաստով համագործակցությունը տեղի է ունենում ինչպես դատարանների, այնպես էլ սնանկության գործով կառավարիչների միջեւ, և դրա իրականացման համար ճանաչում չի պահանջվում:  Ինչ վերաբերում է համակարգմանը, ապա դա վերաբերում է այն դեպքերին, երբ սնանկության վարույթներ են իրականացվում նույն պարտապանի նկատմամբ երկու պետությունների տարածքում:   Այս առումով, Ստանդարտ օրենքը սահմանում է «թեժ կետի» կանոնը, որը թույլ չի տալիս պարտատերերից մեկին առավելություն ստանալ այլ պարտատերերի նկատմամբ `տարբեր պետությունների տարածքում հայց ներկայացնելով` ստանալով իր պահանջների բավարարում: Միջազգային սնանկության ոլորտում միջազգային սնանկության ոլորտում արդյունավետ փաստաթուղթ է ԵՄ կանոնակարգը, որի նպատակն է `« "ներքին շուկայի պատշաճ գործունեությունը` խուսափելու համար կողմերի գործողություններից `մի անդամ պետությունից մյուս անդամին այլ ակտիվներ փոխանցելու կամ դատական ​​գործերը Պետություն ՝ ավելի շատ օգուտներ ստանալու համար »: Իրավական կարգավիճակ (ֆորումային գնումներ) »(4-րդ կիսամյակ): Հարկ է նշել, որ վերոնշյալ երկու իրավական փաստաթղթերը կարգավորումների տեսանկյունից բավականին նման են. դրանք կարող են ուղենիշ լինել զարգացող երկրներում միջազգային սնանկության առավել արդյունավետ և արդարացի կարգավորման համար:  Այս երկու միջազգային փաստաթղթերի կարևոր նմանություններից մեկն այն է, որ տարբեր պետություններում թույլատրվում է զուգահեռ սնանկության վարույթ իրականացնել նույն պարտապանի նկատմամբ `ապահովելով այս գործընթացների փոխադարձ օգնության և համագործակցության լայն շրջանակ:   Եվրոպական ներկա փորձը ցույց է տալիս, որ արագացված դատավարության սկզբունքը կարող է բավականին արդյունավետ օգտագործվել, եթե համագործակցության պայմանները բավարարվեն ինչպես պետությունների և դատարանների, այնպես էլ սնանկության գործով կառավարիչների միջև: Այս առումով մենք խստորեն աջակցում ենք Հայաստանի Հանրապետությունում միջազգային սնանկության ոլորտը կարգավորող օրենքի ընդունմանը, որի համար հիմք կարող են հանդիսանալ Ստանդարտ օրենքի և ԵՄ կանոնակարգի կարգավորումները:  ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան 2006 թ. Դեկտեմբերի 15-ի 52/158 բանաձևում, արդարացնելով UNCITRAL ստանդարտ օրենքի ընդունումը, ուղղակիորեն հայտարարեց այդ տեքստի ընդունման անհրաժեշտության մասին:  Պատահական չէ, որ ՅՈՒՆԻԿՏՐԱԼ-ը շեշտում է այն փաստը, որ պետությունները չպետք է հնարավորինս փոփոխեն Ստանդարտ օրենքի դրույթները `միջազգային սնանկությունը կարգավորող օրենք ընդունելիս:  Ներկայումս ստանդարտ օրենքը գործում է աշխարհի 43 երկրներում, ներառյալ Ավստրալիան, Կանադան, Հունաստանը, Միացյալ Նահանգները, Միացյալ Թագավորությունը, Նիդեռլանդները և այլ երկրներ:  Օրենքի նախագիծը մշակվել է նաև Ռուսաստանում `ստանդարտ օրենքի հիման վրա: Սնանկության միջազգային կարգավորման-սնանկության խնդիրներ: Այն դեպքերում, երբ սնանկության վարույթում ներգրավված կողմերը կամ ակտիվները գտնվում են տարբեր պետություններում, կարող են բարդ հարցեր առաջանալ այդ ակտիվների, իրավունքների կամ այլ պահանջների վավերության կամ օրինականության, ինչպես նաև ակտիվների ռեժիմի ՝ սնանկության վարույթ:  Նման վարույթի դեպքում դատարանը, որպես կանոն, պետք է կիրառի միջազգային մասնավոր իրավունքի նորմեր (կամ բախման նորմեր) `պարզելու համար, թե որ օրենքը պետք է կիրառվի` դրանց ընթացակարգի կամ սնանկության հետ կապված իրավունքը կամ իրավական ուժը կամ հայցը որոշելու համար: վարույթ  Նշենք, որ ՀՀ գործող օրենսդրության համաձայն, միջազգային սնանկության բախման-իրավական կարգավորումն ամբողջովին բացակայում է:   Չկա միանշանակ բախման տեմպ, որը կսահմանի միջազգային սնանկության կարգավիճակը. դա այն կտարբերակի բախման այլ կապերից:  Միակ բախման նորմը, որը որոշ չափով կարելի է սահմանել որպես միջազգային սնանկության կարգավիճակ որոշող բախման նորմ, Քաղաքացիական օրենսգրքի 1272-րդ հոդվածն է, համաձայն որի `իրավաբանական անձի դադարեցման հարցերը որոշվում են վերջինիս անձնական օրենսդրությամբ, և սնանկության վարույթը կարող է համարվել իրավաբանական անձի դադարեցում: (լուծարման դեպքում) գործընթաց:  Միայն անվճարունակության այս նորմը չի կարող լուծել պարտապանի սնանկության վարույթում ծագող սնանկության հետ կապված բազմաթիվ հարցեր օտարերկրյա տարրի հետ: Հարկ է նշել, որ UNCITRAL միջազգային սնանկության մասին օրենքը չի պարունակում օրենքների բախման միասնական դրույթներ այն Պետությունների համար, որոնք ընդունել են Ստանդարտ օրենքը, որի դեպքում այդ խնդիրները մնում են գործող կանոնների կիրառմանը:   Եվրոպական խորհրդարանի կողմից նախատեսվում է միջազգային սնանկության ոլորտում բախման-իրավական կարգավորում (հոդված 4):   «Անդրազգային անվճարունակության մասին» ՌԴ օրինագծում առկա է նաև առանձին հոդված հակամարտությունների իրավական կարգավորման վերաբերյալ (հոդված 7):   Միջազգային սնանկության օրենսդրության բախման կարգավորման հարցերը ներկայումս ավելի մանրամասն ներկայացված են UNCITRAL- ի անվճարունակության օրենսդրության ուղեցույցում, որն ընդունվել է օրենսդիր մարմնում 2004 թ. [14], վերջիններս օգտագործում են ԵՄ մոտեցումը օրենքի բախման կարգավորման հարցում: գրեթե նույնական է: Համաձայն ամենատարածված մոտեցման, սնանկության վարույթը կարգավորվում է այն պետության օրենսդրությամբ, որտեղ այն նախաձեռնվել է (lex fori concursus): Իրավունքների և հայցերի վավերության նկատմամբ կիրառվելու իրավունքը: «Սնանկության մասին» օրենքի դրույթները հստակ չեն «ստեղծում» իրավունքներ (անձնական կամ գույքային) կամ պահանջներ, այլ ապահովում են պարտքի միջոցով ձեռք բերված իրավունքների և պահանջների պահպանում `այլ օրենքների` քաղաքացիական կամ հասարակական նորմերին համապատասխան:  Սնանկության մասին օրենքի առարկա է սնանկության վարույթից հետո այդ պահանջներից յուրաքանչյուրի կարգավիճակի որոշումը և, անհրաժեշտության դեպքում, այնպիսի սահմանափակումների և փոփոխությունների իրականացումը, որոնք կներառեն այդ պահանջներն ու իրավունքները սնանկության վարույթում `հավաքական նպատակներին հասնելու համար: վարույթի:  Այս սահմաններն ու սահմանափակումները «սնանկացումից հետո» են, քանի որ դրանք առաջանում են պարտապանի նկատմամբ սնանկության վարույթ հարուցելու ուժից: Միջազգային սնանկության համատեքստում անհրաժեշտ է տարբերակել բախման կանոնին ենթակա օրենքի ուժով դատարանի կողմից օրենքի կիրառումը, պահանջների ծագումը, այդպիսի պահանջները և իրավունքների համար սնանկության հետևանքները:  Ինչպես արդեն նշվել է, որ սնանկության մասին օրենսդրությունը չի ստեղծում իրավունքներ և պահանջներ, հարցերի լուծումը `արդյո՞ք այս կամ այն ​​հատուկ իրավունքը կամ հայցը վավեր է, այդպիսի հայցի կամ իրավունքի բովանդակությունը, վերաբերում է կարգավորման ոլորտին: բախման ընդհանուր նորմեր:   Օրինակ, բախման ընդհանուր կանոնները սովորաբար սահմանում են, որ lex rei sitae- ն պետք է որոշի անշարժ գույքի ապահովված իրավունքի առկայությունը `ի շահ այս կամայական պարտատիրոջ, և այլն:  Այս ոլորտում դատարանը պետք է կիրառի օրենքների բախման իր կանոնները, ներառյալ ցանկացած գործող միջազգային պայմանագրի դրույթները: Սնանկության վարույթի դեպքում դատարանը, որպես կանոն, պետք է կիրառի իր օրենքների բախման կանոնները `որոշելու, թե որ իրավունքը պետք է կարգավորի հայցի կամ պահանջի վավերականությունը կամ իրավական ուժը` նախքան այդ հայցը կամ իրավական ռեժիմը նախապես վկայակոչելը: -սնանկության վարույթ:  Կարելի է շեշտել, որ վավերության կամ իրավական ուժի որոշումը սնանկության խնդիր չէ: այն կարգավորվում է այլ կիրառելի օրենսդրության նորմերով: Սնանկության վարույթի նկատմամբ կիրառման իրավունքը. Lex fori concursus. Որոշակի հայցի վավերությունը որոշվելուց հետո դատարանի բախման կանոններին համապատասխան կիրառելի իրավունքին համապատասխան իրավաբանական ուժը շարունակում է մնալ երկրորդ հարցը, որը վերաբերում է սնանկության վարույթում նման հայցի կամ իրավունքի հետևանքներին: , այսինքն ՝ տվյալ իրավունքը կամ հայցը կճանաչվի՞ հարցը ներառվելու է դատավարության շրջանակներում, և եթե այո, ապա ինչ կարգավիճակում: Այս հարցը վերաբերում է սնանկության ոլորտին:  Բախման օրենքի տեսանկյունից, երկրորդ փուլում ծագող հարցը ենթադրում է իրավունքի որոշում, որը պետք է կիրառվի սնանկության նկատմամբ:   Իրավիճակը բնորոշ է, երբ նման ընթացակարգի հարուցման, իրականացման, ավարտման, ինչպես նաև կառավարման խնդիրները կարգավորվում են այն պետության օրենսդրությամբ, որտեղ սկսվել է սնանկության վարույթը, այսինքն `lex fori concursus:  Այս խնդիրները սովորաբար ներառում են պարտապանների շրջանակի որոշումը, որոնց նկատմամբ կարող են կիրառվել Սնանկության մասին օրենքի դրույթները, այն կողմերը, որոնց նախաձեռնությամբ կարող է հարուցվել սնանկության վարույթը, դատավարության հետևանքները, ներառյալ մորատորիումի գործողության ծավալը, ակտիվների կառավարում, մասնակիցների իրավունքներ և գործառույթներ: առաջնահերթություն ՝ բավարարման կարգը, բավարարման կանոնները:   Ըստ այդմ, այս օրենքը կկարգավորի սնանկության հետևանքները հայցադիմումի համար, ներառյալ `արտասահմանյան օրենսդրությանը համապատասխան ձեռք բերվածները, ինչպիսիք են` արդյոք, ըստ իր բնույթի և պայմանների, այդ իրավունքը կամ հայցը, ինչպես նաև դրա բավարարման հնարավոր հաջորդականությունը: պարտապանի մեջ: սնանկության վարույթի շրջանակներում: Խնդիրներ կարող են առաջանալ, երբ պահանջների կարգը կարգավորող օրենքը և պահանջները կարգավորող գործող օրենքը (ոչ սնանկության մասին օրենք) տարբեր են:  Հայցերի գերակա առավելությունների ներկայիս կատեգորիաները (օրինակ, օրենքը նախատեսում է որոշակի արտոնություններ ապահովված պարտատերերի համար, առաջին հերթին բավարարվում են ֆինանսավորման վերականգնման ծրագրի շրջանակներում ֆինանսավորողի անհատական ​​պահանջները), և դրանց բավարարման կարգը միշտ որոշվում է lex fori concursus.  Որպես կանոն, սնանկության մասին օրենսդրությունը թույլ է տալիս համապատասխան կարգով ներմուծել այդպիսի կատեգորիաներ `այդպիսի պահանջ սահմանելու համար` ազգային օրենսդրությանը համապատասխան:   Միևնույն ժամանակ, պարտատիրոջ պահանջը կարող է առաջանալ արտասահմանյան օրենսդրությանը համապատասխան:   Նման դեպքում անհրաժեշտ է որոշել, որ արտասահմանյան օրենսդրությանը համապատասխան առաջացող պահանջները կարող են համարվել համարժեք այն պահանջներին, որոնց համար որոշակի արտոնություններ և առաջնահերթություններ սահմանվում են ազգային օրենսդրությանը համապատասխան:  Այլ կերպ ասած, անհրաժեշտ է պարզել, թե արդյոք օտարերկրյա օրենքին համապատասխան ծագող իրավունքն այն օրենքի տեսակ է, որի դեպքում lex fori concursus- ը սնանկության վարույթի համատեքստում հատուկ կարգավիճակ է հաստատում:  Այս խնդրի լուծման համար օգտագործված չափանիշները հետևյալն են. Արդյո՞ք երկու պահանջները (հաշվի առնելով դրանց հիմնական բովանդակությունը ՝ գործառույթները) համապատասխանում են միմյանց այնքանով, որքանով դրանք համարվում են «գործառույթով փոխարինելի»:   Եթե ​​այս հարցին դրական պատասխան տրվի, ապա պահանջները պետք է համարվեն համարժեք և նույն կերպ օգտագործվեն սնանկության վարույթի ընթացքում:   Այն դեպքերում, երբ նման համարժեքությունը հնարավոր չէ հաստատել, հայցը սովորաբար ընդունվում է որպես սովորական պահանջ: Lex fori concursus- ից բացառություններ կարող են թույլատրվել ֆինանսական շուկաների համար, որոնք, ինչպես նշված է շատ երկրների օրենսդրության մեջ, պետք է բացառվեն lex fori concursus- ի տիրույթից:  Շուկայական շուկա վերադառնալու դեպքում մասնակիցներից մեկի սնանկացման դեպքում հնարավոր է խուսափել կարգավորվող շուկային միջամտելուց, ինչը կօգնի պահպանել շուկայում ընդհանուր վստահության միջավայրը, ինչպես նաև խուսափել համակարգային ռիսկերը (ԵՄ կանոնների 27-րդ հոդված, հոդված 4, մաս 4): Սնանկության մի շարք օրենքներ բացառություններ են մտցնում սնանկության իրավունքների lex fori concursus կարգավորման մեջ:  Այս մոտեցումը ենթադրում է, որ սեփականության իրավունքները որոշող օրենքը պետք է որոշի ոչ միայն դրանց ծագումը և ընդհանուր վավերությունը, այլ նաև սնանկության գործընթացում դրանց իրավական ուժը:  Այլ կերպ ասած, մեկ այլ նահանգում սնանկության վարույթի ընթացքում ապահովված սեփականության իրավունքի կարգավիճակը պետք է որոշվի ոչ թե lex fori concursus, այլ ապահովված իրավունքի նկատմամբ կիրառվող սնանկության մասին օրենքով:   Հակառակ դեպքում lex fori concursus- ի օգտագործումը կարող է վնասել գրավի վարկավորման օրենսդրական դաշտին, ինչը կարող է հանգեցնել անկայունության աճի, որն իր հերթին կարող է հանգեցնել ներքին շուկայում ֆինանսավորման արժեքի բարձրացման:  Եթե ​​արտաքին վարույթները ազդում են տեղական մակարդակով ապահովված շահերի վրա, ապա այդպիսի ապահովված շահերի արժեքը կարող է լրջորեն խախտվել:  Նմանապես, պարտապանի բիզնեսի շահերը այլ պետություն տեղափոխելը կարող է հանգեցնել ապահովված կողմի կարգավիճակի արմատական ​​փոփոխության: Ամփոփելով վերը նշվածը ՝ կարելի է եզրակացնել, որ միջազգային սնանկության ոլորտի իրավական կարգավորումը օբյեկտիվ անհրաժեշտություն է Հայաստանի համար, հատկապես, երբ ընթանում են սնանկության մասին օրենսդրության բարեփոխման աշխատանքները:   Մենք գտնում ենք, որ ոլորտի իրավական կարգավորում նախատեսելիս անհրաժեշտ է մեծապես ապավինել միջազգային պրակտիկայում մշակված իրավական փաստաթղթերին, որոնք արդյունավետորեն կարգավորում են այս ոլորտը: Ընդհանուր առմամբ, միայն սահմանափակ թվով երկրներ ունեն իրավական դաշտ, որը համարժեքորեն աջակցում է միջազգային առևտրի ներդրումների պահանջներին:  Ներկայումս Հայաստանում ակտիվորեն խրախուսվում է օտարերկրյա կապիտալի ներդրումը, ուստի ազգային օրենսդրության մեջ միջազգային սնանկության ոլորտի արդյունավետ կարգավորման ապահովումը թույլ կտա որոշումներ կայացնել, որոնք ավելի համահունչ կլինեն պարտատերերի և պարտապանների շահերին, կապահովի դատական պետությունների միջև համագործակցություն:     Նման մեխանիզմների առկայությունը պետության օրենսդրությունում գնահատվում է որպես բարենպաստ գործոն այդ երկրում արտաքին առևտրի համար: ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ [2] ՀՀ Սահմանադրական դատարան, 2008 թ. Փետրվարի 25-ի ՍԴՈ -735 որոշում: 11, 2016 թ., Ս. 3266–3270, URL:  http: //e-koncept.ru/2016/86689.htm: URL. http: //economy.gov.ru/minec/activity/sections/corpmanagment/bankruptcy/doc20110 225_04 (հասցեի ամսաթիվը):  15.08.2017): Եվրոպական համայնքների պաշտոնական տեղեկագիր, 30.6.2000, L 160/1, URL: http: //eurlex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ. L: 2000 թ. 160 0001 թ. 0018 թ. en PDF.URL:  http: //www.uncitral.org/uncitral/ru/uncitral_texts/insolvency/1997Model.html: Քրիստինե Ալեքսանյան ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՄԻERNԱԳԱՅԻՆ ԲԱՆԿՐՈՒՅԹԻ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ։

Հոդվածը  նվիրված  է  միջազգային  սնանկության  իրավական  կարգավորման  վերաբերյալ  ՀՀ-ում  առկա  հիմնախնդիրների  ուսումնասիրությանը։
   Աշխատանքում  հիմնավորվում  է  ոլորտի  նյութաիրավական  և  կոլիզիոն-իրավական  կարգավորում  նախատեսող առանձին իրավական ակտի ընդունումը, և որպես ուղենիշ ներկայացվում  են  միջազգային  հեղինակավոր  կառույցների  ընդունած  իրավական  փաստաթղթերի հիմնական դրույթները։
