ԵՐԲ ՄԻ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԿԱՄ ԱՐԲԻՏՐԱԻԱՅԻ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՄԵ, ԻՐԱԳՈՒՅՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔ կա ՆՈՒՅՆ ԱՆԴԱՄԱԿՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՆՈՒՅՆ ՊԱՏASԱՌՆԵՐԻ ՆՈՒՅՆ ՆԱԽԱԳԻ ՄԻԵՎ:  «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950 թ. Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը (այսուհետ `Կոնվենցիա) հռչակում է արդար դատաքննության իրավունքը և դրա երաշխիքները:  Միևնույն ժամանակ, չնայած այս հոդվածը հստակ չի նախատեսում դատարանի իրավունք («դատավարության իրավունք»), Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը մի շարք վճիռներով եզրակացրել է, որ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը երաշխավորում է նրանց բոլոր քաղաքացիական իրավունքներն ու ազատությունները: Դիմելու իրավունքը, որը պետք է երաշխավորի Կոնվենցիան վավերացրած պետությունները, որպես արդար դատաքննության իրավունքի բաղկացուցիչ մաս, դրա իրականացման անհերքելի երաշխիք, որի ամենակարևոր բաղադրիչներից մեկը մուտքի իրավունքն է: արդարադատության համար, որի արդյունավետ իրականացման համար Կոնվենցիան Մասնակից պետություններին պարտադրում է համապատասխան միջոցներ ձեռնարկել, միևնույն ժամանակ չբացառելով այդ իրավունքի սահմանափակումների հնարավորությունը, որոնք «հետապնդում են օրինական նպատակներ և ողջամիտորեն համաչափ են հետապնդվողներին» 2:   Այս իրավունքներն արտացոլված են ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ և 19-րդ հոդվածներում, իսկ քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանության համար դատարան դիմելու իրավունքը երաշխավորված է ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածով (այսուհետ `ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրք):   Այս օրենսդրական դրույթները, համապատասխանաբար, հռչակագրային բնույթ ունեն, համաձայն ՀՀ 1 Մուբրի Էլ., «Դեպքեր և նյութեր. Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիա», Երեւան, 2010, էջ: 398, էջ 415 թ. քաղաքացիական իրավունքի ճյուղի համար:  Դրանք ամրապնդվում են բոլոր իրավական նորմերով, որոնք պարունակում են երաշխիքներ դատական ​​պաշտպանության իրավունքի արդյունավետ իրականացման համար: Caseամանակակից դատական ​​պրակտիկայի վիճակագրական ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դատավարական իրավունքների պաշտպանության, հատկապես արդար դատաքննության իրավունքի հայցերը քանակով չեն զիջում բովանդակային իրավունքների պաշտպանության հայցերին:   Հավասարապես վերաբերում է վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքներին: Քաղաքացիական իրավունքների դատական ​​պաշտպանության իրավունքի սահմանափակումները կապված են այն դատական ​​ինստիտուտների հետ, որոնք մերժում են հայցադիմումի ընդունումը `հայցադիմումը վերադարձնելու միջոցով:   Նրանց հիմքերը սպառիչ թվարկված են ՀՀ քաղաքում: համապատասխանաբար օրենսգրքի 91-92 հոդվածները:  Համաձայն ՀՀ գործող օրենսդրության, նույն հիմքերով (այսուհետ `նույն վեճ) գործի առկայությունը նույն դատարանի կամ միջնորդ դատարանի վարույթում` նույն հիմքերով (այսուհետ `նույն վեճ) հիմք է ինչպես հայցը մերժելու, այնպես էլ հայցը հետ վերադարձնելու համար:  Հարց է առաջանում `ի՞նչ որոշում պետք է կայացնի դատարանն այս դեպքում` մերժել հայցի վարույթը կամ վերադարձնել այն:   Այստեղ պետք է ընդգծել, որ վերը նշված երկու դատավարական գործողությունները բոլորովին տարբեր իրավական հետևանքներ ունեն անհատի դատական ​​պաշտպանության իրավունքի վրա:   Դրանք տարբեր չափով սահմանափակում են հայցվորի դատարան դիմելու իրավունքը, հակառակ դեպքում այս երկու դատական ​​ինստիտուտները չէին բաժանվի: Նման հետապնդման պատճառն այն է, որ ՀՀ քաղ. դատավարություն Օրենսգրքի 92-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն `երեք օրվա ընթացքում հայցադիմումում թույլ տրված խախտումները վերացնելու և դատարան նորից ներկայացնելու դեպքում, հայցադիմումը համարվում է ընդունված` դրա նախնական ներկայացման օրը:  91-րդ հոդվածը չի նախատեսում նման հնարավորություն, որը ենթադրում է, որ վերադարձման հիմքում ընկած հանգամանքները վերացնելու դեպքում նույն հայցը կարող է կրկին ներկայացվել դատարան, մինչդեռ հայցը մերժելու հիմքերը անփոփոխ են և չեն կարող լինել: վերացվել է, ի տարբերություն վերադարձի հիմքերի:   Այսպիսով, հայցի վարույթը մերժելու և այն վերադարձնելու դատական ​​ինստիտուտների տարբերակումը պայմանավորված է դատական ​​հայց ներկայացնելու իրավունքի, այսպես կոչված, դրական-բացասական նախադրյալների բնույթով:   Ուստի ակնհայտ է, որ գործի առկայությունը, որի շուրջ վեճը չի կարող հիմք հանդիսանալ «հայցադիմումը վերադարձնելու» կամ «հայցը մերժելու» համար:  Հատկանշական է, որ Լ NKՀ օրենսդիրը թույլ տվեց նույն սխալը, որը կա ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսդրությունում 4:  Այս դեպքը, որը հավանաբար սխալի արդյունք է, երբեք քննարկման առարկա չի դարձել. այս հարցը չի լուծվել ո՛չ Դատարանների նախագահների խորհրդի, ո՛չ էլ Վճռաբեկ դատարանի կողմից: Այս օրենսդրական սխալը չի ​​կարող «մեծ վնաս» պատճառել արդար դատաքննության իրավունքի իրացմանը, բայց չի նվազեցնում հարցը լուծելու անհրաժեշտությունը: Նույն վեճի վերաբերյալ գործի առկայության հիման վրա դատարան դիմելու իրավունքի սահմանափակումը պայմանավորված է նույն դատարան դիմելու հնարավորությունը բացառելու, դատական ​​համակարգի արդյունավետությունն ապահովելու անհրաժեշտությամբ:  Այն նաև նպատակ ունի ապահովել դատարանի որոշման եզակիությունը `բացառելու համար նույն գործով մեկից ավելի գործեր լուծող դատական ​​ակտերի առկայությունը:  Ո՞րը կարող է լինել հայցվորի պատճառը, որ նույն հայցադիմումը նույն ամբաստանյալի դեմ նույն հայցադիմումում սկսվի նույն հայցով ՝ նույն հիմքերով, կրկին հայցադիմում կամ միջնորդ դատարան ներկայացնելուց հետո:   Նման հանգամանքները կարող են լինել ինչպես սուբյեկտիվ, այնպես էլ օբյեկտիվ:   Օրինակ ՝ հայց ներկայացնելուց հետո, համոզված չլինելով, որ իր գործը գտնվում է այդ դատարանի կամ արբիտրաժային դատարանի իրավասության մեջ, նա կրկին հայց է ներկայացնում դատարան, կամ վերաքննիչ դատարանը բեկանում է առաջին ատյանի որոշումը ՝ հայցվորի բողոքարկման հիման վրա: , Հայցվորը, չգիտես ինչու, հայցը կրկին ներկայացնում է առաջին ատյանի դատարան: Հայցի ինքնությունը ենթադրում է միաժամանակ երեք պայմանների առկայություն. Կողմերի ինքնություն, այսինքն `քաղաքացիական դատավարությունում հակառակ շահեր ունեցող անձինք, հայցի առարկայի ինքնությունը, այսինքն` պատասխանողի դեմ նյութական իրավական հայցը `հիմքը հայցը, այսինքն այն հանգամանքները, որոնց վերաբերյալ Գ., ՀՀ քաղաքացիական դատավարություն, Երեւան, 2012, էջ. 249: 4 Լ NKՀ քաղաք. դատավարության օրենսգիրք, 81-րդ հոդվածի 3-րդ մաս, 82-րդ հոդվածի 4-րդ մաս: Հայցերը 5-ն են:   Դրանցից որևէ մեկի փոփոխության դեպքում հայցն այլևս չի կարող համարվել նախկինում հարուցված հայցի նույնական: Առաջին հերթին հնարավոր է պարզել, թե կողմերը ինչպիսի նամակագրություն են համարում նույնական:   Նույն անձանց շուրջ վեճն այն դեպքն է, երբ նույն հայցվորի (կամ նրա իրավահաջորդի) կողմից հայց է հարուցվել նույն ամբաստանյալի (կամ նրա իրավահաջորդի) դեմ 6:  Այլ կերպ ասած, ոչ միայն անձինք, այլ նաև նրանց դատական ​​կարգավիճակը նույնն են:   Օրինակ ՝ ամուսնալուծության հայցը ներկայացվում է ամուսնու կողմից այն դեպքում, երբ նույն հայցը ներկայացվել է կնոջ կողմից:  Նույն անձինք հանդես են գալիս որպես հակառակ կողմեր, բայց տարբեր ընթացակարգային կարգավիճակներով:  Եթե ​​դիտարկումը կատարենք հարցի բովանդակային լուծման տեսանկյունից, ապա այդպիսի հայցերը պետք է համարվեն նույնը, քանի որ երկու գործերի քննությունն էլ ենթադրում է նույն իրավական հետևանքը: Առաջին հայցը մերժելու կամ բավարարելու դեպքում կորոշվի երկրորդ հայցի հետ կապված գործի արդյունքը, ուստի այդպիսի հայցերի միաժամանակյա քննությունն անիմաստ է դառնում:  Այնուամենայնիվ, այս տրամաբանությամբ հայցադիմումի մերժումը կամ հայցադիմումը վերադարձնելն անհիմն է, քանի որ տարբեր հայցվորների կողմից ներկայացված հայցադիմումների առարկաներն ու հիմքերը չեն կարող ողջամտորեն նույնը լինել: Այսպիսով, այս պարագայում հայցի ոչ կողմերը, ոչ էլ հիմքը և առարկան նույնը չեն, ամուսինների պահանջները զուգահեռաբար պետք է դիտարկվեն `հայցը վերադարձնելու կամ դրա ընդունումը մերժելու այլ հիմքերի բացակայության պայմաններում: Հաջորդը անհրաժեշտ է պարզել սույն հայցի սուբյեկտների ինքնությունը և առկա վեճի վերաբերյալ:   Վերջինս համընկնելու է, եթե պատասխանողին ուղղված նյութական և իրավական պահանջները բացարձակապես նույնն են իրենց ծավալով, էությամբ և բովանդակությամբ:  Նյութական նյութական հայցն այն հայցն է, որը հայցվորը ներկայացնում է պատասխանողի դեմ, որի վերաբերյալ դատարանը որոշում է կայացնում:  Ավելին, հայցադիմումի օբյեկտը պետք է տարբերվի հայցադիմումի առարկայից, այն առարկայից, որին հասցեագրված է հայցադիմումի առարկայի բովանդակությունը կազմող նյութա-իրավական պահանջը 7:   Երբ հայցադիմումի հայցն ըստ էության տարբերվում է նույն հիմքերով նույն անձանց միջև վեճի առարկայական իրավական հայցից, ապա պարզվում է հայցադիմումի առարկաների ինքնությունը: 5 ՀՀ Սյունիքի մարզի Ներքին Հանդ համայնքն ընդդեմ «Գ. Արշակյան» ՍՊԸ-ի (ՀՀ ՎԴ որոշում թիվ ԵԿԴ / 0407/02/11 քաղաքացիական գործով): 6 Ramsay v. Pigram (1968) 118 CLR ժամը 282 (HCA), ըստ McTiernan J (Ավստրալիա); Toronto (City) v. Կանադական հասարակական աշխատողների միություն, էջ 34 (Կանադա): 7 ԵԱՔԴ / 4351/02/14 քաղաքացիական. Գործի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ դատարանի որոշում: կանգնած է   Օրինակ ՝ մի դեպքում, առաջին ատյանի դատարանը որոշում կայացրեց, որ պայմանագիրը վերացնելու հայցը պետք է չեղյալ համարվի, իսկ անվավեր ճանաչելու մասին դիմումը մերժվի ՝ հիմք ընդունելով այն փաստը, որ մյուս դատարանում կա գործ չեղյալ հայտարարելու մասին գործ: պայմանագիրը 8:  Դատարանն ընդհանուր առմամբ վկայակոչում էր հայցի էությունը, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանն արդարացիորեն բեկանեց այդ որոշումը ՝ պնդելով, որ դատարանը որոշում կայացնելով մերժել (կամ վերադարձնել հայցը - LD) համանման գործի հիման վրա, պարտավոր էր վերաբերում են հայցվորին: «դիմողներ - առարկա» հիմքի վրա ՝ հիմնավորելով նրանցից յուրաքանչյուրի ինքնությունը:  Սակայն, միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը վերոհիշյալ որոշումը բեկանելու հիմքում չի նշել, որ հայցադիմումի առարկաները տարբեր են, մինչդեռ առաջին ատյանի դատարանը նրանց նույնացրել է 9: Հատկանշական է, որ հայցերի առարկաները չեն կարող նույնը լինել, երբ երկրորդ հայցի առարկան ավելի լայն բովանդակային նյութական հայց է պարունակում:  Մասնավորապես, նույն անձի կողմից գումարի բռնագանձման նույն հայցը կրկին ներկայացվելու դեպքում դատարանը պետք է մերժի հայցը կամ վերադարձնի հայցը, եթե գումարը չի փոխվել նախորդ հայցի համեմատ:  Այնուամենայնիվ, եթե բռնագանձման պահանջը մասամբ համընկնում է նախորդ հայցադիմումում պահանջված գումարի հետ, այսինքն `երկրորդ հայցում հայցվորը պարզապես ավելացրել է հայցը, այս դեպքում հայցի առարկաները տարբեր կլինեն, դատարանը պետք է կրկին հայցադիմումը ընդունի, Գումարի բռնագանձման պահանջն արդեն այլ է կամ միջնորդ դատարանում վեճի առարկա է, մնացած 10-ը պետք է գործը թողնի առանց քննության: Եվ վերջապես, դատարանը պետք է պարզի հայցերի հիմքերի ինքնությունը:  Հայցի հիմքը կարող է բաղկացած լինել միայն փաստական ​​հիմքերից, այսինքն `հայցի հիմքում ընկած փաստական ​​հանգամանքներից, ինչպես նաև փաստական-իրավական հիմքերից: Իրավական հիմքը վիճահարույց իրավահարաբերությունը կարգավորող իրավական նորմերն են:   Վերջինիս նշումը հայցադիմումում ուղղակիորեն չի պահանջվում օրենսդրությամբ, ի տարբերություն փաստացի 8 EAKD / 4351/02/14 քաղաքացիական: ՀՀ Արաբկիր և Քանաքեռ-eyեյթուն վարչական գործի վերաբերյալ Մարզերի ընդհանուր իրավունք: դատարանի որոշումը: 9 EACD / 4351/02/14 քաղաք. Գործի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ դատարանի որոշում: 10 ՀՀ քաղաք. դատավարության օրենսգիրք, հոդված 103, մաս 2: ինչը ենթադրում է, որ նույն առարկայի դեպքում հայցերի ինքնությունը պարզելու համար անհրաժեշտ է համատեղել հայցերի առարկաներն ու փաստական ​​հիմքերը 11: Այսպիսով, դատաքննության արդյունավետությունն ու գործի էությունը լուծող դատական ​​ակտերի եզակիությունը ապահովելու համար միևնույն ժամանակ անհիմն չսահմանափակելու անձի `դատարան վերականգնման դիմելու իրավունքի արդյունավետ իրականացման հնարավորությունը: նրա ոտնահարված քաղաքացիական իրավունքներից դատարանը պետք է հղում կատարի նշված բոլոր տարրերին, պարզաբանի, ցույց տա նրանց ինքնությունը ներկայացված հայցի առարկայի, առարկայի և հիմքերի հետ, այսինքն ՝ կայացնի պատճառաբանված որոշում: Առաջադեմ իրավական համակարգ ունեցող արտասահմանյան մի շարք երկրներում նախատեսվում է հայցադիմումը վերադարձնելու եզակի մեխանիզմներ:   Մասնավորապես, Իտալիայի քաղաքացիական օրենսդրությունը նախատեսում է «litispendenza» կամ «lis alibi pendens» ինստիտուտ, ինչը նշանակում է «գործ ՝ դատարանի վարույթում», ինչպես նաև «իրավիճակ, երբ նույն անձի միջև վեճեր կան նույն թեմայով: տարբեր դատարաններում »:  Վերջինս հիմք է «lis alibi pendens» կիրառելու համար: Դատարանը, որին առաջին հայց է ներկայացվել հայցը, կամ որն առաջինն է լսել գործը, համարվում է համապատասխան դատարան, ուստի մյուս դատարանը, օրենքի համաձայն, պետք է մերժի գործի քննությունը ՝ այն համարելով ոչ պատշաճ: դատարան ի Հայցվորը պահանջի գործերը վերացնել դատարանի կողմից ընդունված գործից 12:   Այս դատական ​​կառույցի առավելությունն այն է, որ Իտալիայում կա դատական ​​գործերի ընդհանուր գրանցում, ընդհանուր տվյալների շտեմարան, որտեղ գրանցվում են Իտալիայի դատական ​​գործընթացներում առկա բոլոր գործերը:   Հայաստանի Հանրապետությունում չկան կառույցներ, որոնք թույլ կտան դիմումատուներին արագորեն ձեռք բերել վստահելի, ամբողջական տեղեկատվություն նույն թեմայի վերաբերյալ, նույն հիմքերով կամ նույն հիմքերով ՝ իրենց աշխատակազմին հայցադիմում կամ դիմում ընդունելիս, ինչը մեծապես կնպաստի դատական ​​համակարգի աշխատանքը:   Հատկանշական է նաև. 11 EACD / 4351/02/14 քաղաք: Գործի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ դատարանի որոշում: Այն փաստը, որ Իտալիայում «lis alibi pendens» ինստիտուտը կիրառելի է միայն այն դեպքում, երբ նույն վեճի վերաբերյալ գործը քննվում է նույն առաջին ատյանի դատարանում 13, իսկ ՀՀ գործող քաղաքացիական օրենսդրությունը: դատավարություն Օրենսգրքում շարադրված ձևակերպումը թույլ է տալիս մերժել հայցը կամ այն ​​վերադարձնել մեկ այլ ատյանի դատարանում նմանատիպ վեճի դեպքում: Հոլանդական քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքում «lispendens» դատական ​​ինստիտուտը յուրովի է արտահայտված: Եթե ​​քաղաքացիական գործը նախ ներկայացվեր օտարերկրյա դատարան, ինչը կարող էր հանգեցնել վճռի, որը կարող էր ճանաչվել Նիդեռլանդների կողմից և, անհրաժեշտության դեպքում, կատարվել, ապա Հոլանդիայի դատարանը, որը հետագայում կքննարկի նույն վեճը նույն կողմերի միջև, գործը պարզ է դառնում, որ վճիռը իսկապես կարող է հաստատվել Նիդեռլանդների կողմից, և, անհրաժեշտության դեպքում, կատարվել, Հոլանդիայի դատարանը պարտավոր է կարճել գործը 14: Արժե դիտարկել «ՀՀ քաղաքային դատավարություն« Օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին »Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագիծը, որով առաջարկվում էր առարկայի նոր օրենսդրական կարգավորում:  Սրա առավելությունն գործող օրենսգրքի նկատմամբ այն է, որ հստակեցվի դատարանի իրավասության շրջանակը նույն վեճի դեպքում:   Եթե ​​գործի վարույթ ընդունելու հարցը որոշելու ժամանակ պարզվում է նման հիմքի առկայության փաստը, դատարանը պետք է վերադարձնի հայցը 15: Դա հայցադիմումի վարույթը մերժելու հիմքերի շարքում չէ 16:   Paralուգահեռներ անցկացնելով «Վարչական դատավարության օրենսգիրք» վերոնշյալ օրենքի նախագծի միջև `նշենք, որ ի տարբերություն վերոնշյալ օրենքի նախագծի` ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի 80-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն, դատարանը մերժում է բողոքը, եթե նույն դատարանում կա նույն անձը: նույն առարկայի վերաբերյալ գործ է վարվում նույն հիմքերով:   Վարչական և քաղաքացիական դատավարության ոլորտներ 13 Տե՛ս նույն տեղում: 14 Նիդեռլանդների քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրք, հոդված 12: 15 «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագիծ, 125-րդ հոդվածի 9-րդ մաս: 16 «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագիծ, հոդված 124: Դրանք սերտորեն փոխկապակցված են այնպես, որ տեսականորեն այս տարբերությունը կարող է պայմանավորված լինել դրանց ճյուղային-իրավական առանձնահատկություններով:   Ողջամտորեն ենթադրվում է, որ դա պայմանավորված է տեսաբանների երկփեղկվածությամբ: Մենք գտնում ենք, որ հայցադիմումի վարույթը մեկ այլ դատարանում կամ միջնորդ դատարանում նույն վեճի վերաբերյալ գործի առկայության հիման վրա պետք է մերժվի հետևյալ պատճառներով:   Նախ, ինչպես նշվեց վերևում, ենթադրվում է, որ վերադարձման հիմքում ընկած հանգամանքների վերացման դեպքում հայցը կարող է վերագրանցվել դատարան, մինչդեռ հայցը մերժելու հիմքերն ըստ էության անփոփոխ են. դրանք չեն կարող վերացվել, ի տարբերություն հայցը վերադարձնելու հիմքերի:  Երբ հայցադիմում է ներկայացվում, և գործն արդեն քննվում է մեկ այլ դատարանում կամ միջնորդ դատարանում, հնարավոր է կանխատեսել, որ վեճը հետագայում կկարգավորվի գործը ըստ էության լուծող դատարանի որոշմամբ, կամ եթե գործը կարճվի: օրենքով նախատեսված հիմքեր են 17:  Դիմումը մերժելու դեպքում դիմումը միանշանակ կմերժվի, եթե գործով վեճի վերաբերյալ համապատասխան որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո հայցը կրկին ներկայացվի դատարան 18:   Եվ երբ նույն հայցը կամ դիմումը մեկ այլ դատարանում կամ միջնորդ դատարանում մնում է քննության, համապատասխան որոշում է կայացվում:   ՀՀ քաղաքացիական դատարան Օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի բովանդակությունից բխում է, որ եթե հայցը կամ դիմումը մնում է առանց քննության, գործի վարույթը չի համարվում ավարտված: այն կարող է վերսկսվել հայցադիմումի կամ դիմումի մերժմանը հանգեցրած հանգամանքների վերացումից հետո `հայցվորի կամ դիմումատուի խնդրանքով, կամ դիմումը մերժելու մասին որոշումը հետ կանչելու դեպքում:   Նույնը, իհարկե, վերաբերում է վարույթի կասեցմանը 19:  Եթե ​​դիմումը մերժվում է նույն վեճի վերաբերյալ գործի առկայության պատճառով, իսկ հետագայում որոշում է կայացվում հայցը թողնել գործը առանց քննության, հայցվորը, նույն հայցը կրկին ներկայացնելու դեպքում, դատարանը մերժվի նույն հիմքերով: որ գործը մնում է դատարանում, քանի դեռ գործի վերաբերյալ որոշում չի կայացվել:   Մարդ արդար իր աշխատանքում 17 ՀՀ քաղաք: դատավարության օրենսգիրք, հոդված 109, հոդված 110: 18 ՀՀ քաղաք. դատավարության օրենսգիրք, 91-րդ հոդվածի 2-րդ մաս: 19 ՀՀ քաղ. դատավարության օրենսգիրք, հոդված 107, հոդված 108: Ամեն դեպքում, նա չի կորցնում դատավարության իրավունքը կիրառելու հնարավորությունը: նա կարող է բողոքարկել վերադաս դատարան ՝ առանց քննության գործը կարճելու որոշման դեմ. և, եթե որոշումը բեկանվում է բողոքարկման կամ վճռաբեկ բողոքով, հայցվորը հնարավորություն կունենա ստանալու արդար դատավարություն և:   Այլ կերպ ասած, անիմաստ է նախատեսել նույն վեճի վերաբերյալ գործի առկայությունը որպես հայցադիմումը վերադարձնելու հիմքերից մեկը `վախենալով, որ եթե այս հիմքով դիմումը մերժվի, անձի իրավունքը` դիմելու դատարան `պաշտպանելու իր / նրա օրինական շահերը կարող են խախտվել:   Գործը, երբ հայցվորը մերժում է հայցը դատաքննության նախապատրաստական ​​փուլում, ենթակա է առանձին քննարկման:  ՀՀ քաղաք. դատավարություն Օրենսգրքի 110 3 3-րդ հոդվածի համաձայն `աշխատանքային դադարեցման դեպքում նույն վեճը չի կարող վերաքննվել դատարան, քանի դեռ դատավարության նախապատրաստական ​​փուլում հայցվորը չի մերժել հայցը:  Այսինքն, եթե հայցի ընդունումը մերժվում է նույն վեճի վերաբերյալ գործի առկայության հիման վրա, իսկ հայցվորը մերժում է հայցը այդ գործի դատաքննության նախապատրաստական ​​փուլում, նա կարող է կրկին դիմել դատարան ՝ նույն դատավարությունը:  Սա շեղվում է իրավական կարգավորման ընդհանուր կանոնից ՝ բացառելով նույնանման հայցերով դատարան դիմելու հնարավորությունը, ինչը թույլ է տալիս բարեխղճորեն իր վարչական իրավունքներն իրականացնող հայցվորին չզրկել դատարան դիմելու և իր գործի արդար դատաքննության իրավունքից: , Այսպիսով, հարցն այն մասին, թե ինչ պետք է անի դատարանը, մերժել է դիմումը կամ վերադարձնել այն, բայց նույն անձանց միջև վեճի դեպքում նույն դատարանում կամ միջնորդ դատարանում, նույն հիմքերով, եթե այդ փաստը պարզվի վարույթ Ընդունելություն, ներկայիս ՀՀ քաղ. դատավարություն Այն շարունակում է մնալ վիճահարույց և հստակ կարգավորված չէ օրենսգրքով:  Հետեւաբար, ՀՀ մկնիկը լիովին արդարացված է: դատավարություն Իրավական կարգավորման առաջարկը փոփոխված է նոր օրենսգրքի նախագծով:   Այնուամենայնիվ, միևնույն ժամանակ, մենք գտնում ենք, որ իրականում սխալ է նախատեսել նույն վեճի առկայությունը որպես հայցադիմումը վերադարձնելու հիմք. Այս դեպքում, մի կողմից, այդ իրավունքի արդյունավետ իրացման լծակները շարունակում են պահպանվել, իսկ մյուս կողմից ՝ բացառվում է միևնույն հայցերով վճիռ կայացնելու հնարավորությունը. ապահովվում է դատական ​​համակարգի արդյունավետությունը: Անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել այն փաստի վրա, որ Հայաստանի Հանրապետության դատական ​​համակարգի աշխատանքն առավել արդյունավետ դարձնելու համար անհրաժեշտ է փոփոխություններ կատարել ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի թիվ 23 Լ որոշման մեջ: 2007 թվականի դեկտեմբերի 21-ի «Դատական ​​ընթացակարգի կանոնները հաստատելու մասին» Հայաստանը:   Մասնավորապես, առաջարկվում է ավելացնել մի կանոն, որով դատարանի գրասենյակի քարտուղարը ստուգելու է նույն անձանց միջև վեճի առկայությունը հայցադիմումն ընդունելու պահին, գրանցվելով գրանցվելով Դատական ​​համակարգի ծրագրում (բայց ոչ հիմքերը 20 »), որը էլեկտրոնային կապ կհաստատի այդ գործի միջև  Սա դատարանին հնարավորություն կտա անդրադառնալ առանց կողմերի միջնորդության հայցադիմումը մերժելու խնդրին ՝ արդեն հիմք ունենալով էլեկտրոնային համակարգում տեղադրված տեղեկատվությունը: Lily DrmeyanERB մեկ այլ դատարան կամ արբիտրաժային տրիբունալ ENUYN ՄԻETԵՎ ՄԱՐԴԿԱՆ ԵՎ ԿԼԻՆԻ HIMKEROVVECHI GORTSBanali բառերով նույն առարկան, նույն կողմերի վեճը, նույն վեճի առարկան, որը կախված է մերժումից, հրաժարվեց հայցադիմումը ընդունել, հայցը veradardznelAmpopum: ։

Դատական  պաշտպանության  իրավունքի  սահմանափակումն  օրենսդրական  ճշգրիտ  կարգավորման  արժանի  նուրբ  հարցերից  է,  որին  սերտորեն  առնչվում  են  հայցադիմումը  վերադարձնելու  և  դրա  ընդունումը  մերժելու  դատաիրավական  ինստիտուտները։
   Սույն  աշխատանքում  անդրադարձ  է  կատարվում  այլ  դատարանի  կամ  արբիտրաժային  տրիբունալի վարույթում նույն անձանց միջև նույն առարկայի մասին և միևնույն հիմքերով վեճի  վերաբերյալ  գործի  առկայության  հիմքով  հայցադիմումի  ընդունումը  մերժելու  և  նույն  հիմքով  հայցադիմումը  վերադարձնելու  ինստիտուտների  հարաբերակցության  հարցին  ինչպես ՀՀ գործող քաղ. դատ. օրենսգրքով, այնպես էլ «ՀՀ քաղաքացիական դատավարութան օրենսգրքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծով, ինչպես նաև  զարգացած  իրավական  համակարգեր  ունեցող  որոշ  երկրների  (Իտալիա,  Նիդեռլանդներ)  օրենսդրական կարգավորումներին։
    Գործող  օրենսգրքում  առկա  կազուսային  իրավիճակը  վերացնելուն  ուղղված  օրենսդրական  փոփոխությունների  նախագծով  առաջարկվող  իրավակարգավորումը,  անշուշտ,  անհրաժեշտություն է, սակայն գտնում ենք, որ, ըստ էության, սխալ է նույն վեճի վերաբերյալ  գործի  առկայությունը  հայցադիմումը  վերադարձնելու  հիմքերի  շարքում  նախատեսելը,  և  անիմաստ է հեղինակների մտավախությունն այն մասին, որ եթե այս հիմքով հայցադիմումի  ընդունումը  մերժվի,  կարող  է  խախտվել  անձի՝  դատարան  դիմելու  իրավունքը,  քանի  որ  հայցադիմումի  ընդունումը  մերժելու  դեպքում  մի  կողմից  այդ  իրավունքի  արդյունավետ  իրացման  նույնական հայցերով դատարան դիմելու հնարավորությունը։
    Միաժամանակ  ՀՀ  դատական  համակարգի  աշխատանքը  առավել  արդյունավետ  դարձնելու  համար  առաջարկվում  է  «Դատարանների  գործավարության  կանոնները  հաստատելու  մասին»  ՀՀ  դատարանների  նախագահների  խորհրդի  որոշման  մեջ  հավելել  կանոն,  որով  դատարանի  գրասենյակի  գործավարը  հայցն  ընդունելու  և  «Դատական  համակարգ»  ծրագրում  գրանցելու  պահին  կստուգի  նույն  անձանց  միջև  վեճի  առկայությունը  որևէ  դատարանում  և  այդ  գործի  ու  ներկայացված  հայցադիմումի  միջև  կստեղծի  էլեկտրոնային կապ։
