ԳԵAMԱՄԱ ԼԵՌՆԻ ԱՇԽԱՐՀԱԳՐԱԿԱՆ ՄԵԹՈԴՆԵՐԻ ՀԻԴՐՈԳԵԱԼՈԳԻԱԿԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐ.   Նախկինում երկրաֆիզիկական մեթոդները լայնորեն օգտագործվել են տվյալ տարածքում, հատկապես հարակից տարածքներում տարածաշրջանային-երկրաբանական կառուցվածքային խնդիրների լուծման համար [1]: Բավական մանրակրկիտ աշխատանքից հետո տարածքը կազմված է տարածքի ինքնահոսից (1): 200000, 1: 100000 և 1: 50,000 մասշտաբով) էր աերոմագնիսական (1. 100 000, 1: 50,000, 1: 25,000 մասշտաբով) համապատասխան արդյունահանման քարտեզներ:   Մասնավորապես 1. 50,000 ինքնահոս քարտեզներից Ս. Սանաա լճին հարակից տարածքներում Լ. Թաջոսյանի կատարած վերահաշվարկները ցույց են տալիս ինքնահոս անոմալիաների բավականին բարդ պատկեր (ալիքների կրճատում):  Միջինացման մեթոդով (Տիխոնով-Բուլանժեր) կառուցվել է տարածաշրջանային դաշտային քարտեզ, որի վրա պահպանվել է իզոֆորմ ձևի բաշխման ընդհանուր միտումը:  Մասնավորապես, Գրիձորի անոմալիան ամբողջությամբ պահպանված է ∆g- ից zzgzz- ից վերահաշվարկված քարտեզի վրա, ինչը հաստատում է, որ դա, հավանաբար, պայմանավորված է տեղական երկրաբանական կառուցվածքի առանձնահատկություններով: Երկրաբանական խնդիրները լուծելու համար, որոշելով էլեկտրահետախուզական մեթոդները, որոշվում է լավացների ընդհանուր հզորությունը Գրիձորի տարածքում, դրա հարակից տարածքներում և ընդարձակ ռելիեֆի կառուցվածքը:  Այս նյութերն ընդհանրացված են աշխատանքում:  Հայտնի է, որ Գրիձորի տեղանքի հանքային ջերմային ջրերը արտանետվում են Գրիձոր գետի հունում, Գեղամալեռ լեռնաշղթայի արևելյան լանջերի 2700-3000 մ նիշի վրա:   Նշված աղբյուրները դուրս են գալիս կոտրված անդեզիտ-բազալտների հատվածում և տեկտոնական խանգարման պատճառով, որն արտահայտվում է երկրի մակերևույթին և կանխատեսվում է ընդհանուր երկրաբանական պատկերացումներով:   Գրիձորի տեղամասին հարակից տարածքի ընդլայնման կառուցվածքը, ստորերկրյա ջրերի բաշխումը կարելի է տեսնել ստորև նկար 1-ում: Գեղամա լեռնաշղթան, որի շրջանակներում գտնվում է Գրիձորի տեղանքը, մոտ 70% -ով ծածկված է ճեղքված լավաներով, որոնք ներկայացված են անդեզիտ, անդեզիտ-բազալտ, անդեզիտ-դացիտ-հրաբխային նման տեսակներով:   Լավաների ընդհանուր հզորությունը, ըստ էլեկտրախուզական տվյալների, հասնում է մինչև 700-800 մ:  Ստորերկրյա ջրերի ձևավորման և բաշխման մեջ (որոնք կարող են բնական ջրամատակարարման աղբյուր դառնալ) պատկանում են հիմնականում նշված հրաբխային ապարներին, դրանք պարփակող ընդարձակ ջրատարներին:  Ըստ ընդարձակ ջրազրկող շերտի ռելիեֆային կառուցվածքի, լեռնաշղթայի կենտրոնական մասի արևելյան լանջերը, որոնք հարակից են Գրրիձորի տեղանքին, կենտրոնացված ստորերկրյա ջրերի հոսքերը (հնագույն) հիմնականում հարավ-արևմուտք-հյուսիս-արևելք են:   Այն մոտավորապես գրավում է Չկալովկա և Երանոս գյուղերի տարածքները:  Խիտ ջրատարները և առանձին թաղված ջրատարները սահմանափակվում են տեղական ջրբաժաններով:   Այսպիսով, օրինակ, Հայրիվանքի ջրի հոսքը բեռնաթափվում է Գավառ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, որը սահմանափակված է 1750 մ բարձրությամբ:   Bաղկաշեն-Հնագավար ջրբաժանները բեռնաթափվում են Բատիկյան գյուղից դեպի արևմուտք, որտեղ ջրազերծող շերտի ավազանը 1700 մ է, իսկ Սարուխան ջրվեժը ՝ Սարուխանի ստորգետնյա հանքավայրի տարածքում (ռելիեֆի ավազանը 1750 մ):   Վերջապես, Հնագեղարքունիքի ջրատարը բեռնաթափվում է Երանոս գյուղից հյուսիս ընկած ստորգետնյա ավազանում, որի սահմանազատման կետը 1850 մ է: Գծապատկեր 1. Գեղամա հրաբխային լեռնաշղթայի տարածաշրջանային ջրազերծող շերտի ռելիեֆային քարտեզ, M1: 50 000 Համաձայն թաղված ջրբաժանների տարածական դիրքի, տարածաշրջանային ջրաշերտի ռելիեֆային կառուցվածքը, Գեղամա լեռնաշղթայի կենտրոնացված խորքային հոսքերը հիմնականում կազմված են 2400-2500 մ, ինչը համընկնում է սարահարթի տարածական դիրքի հետ լեռնաշղթա:   Extremelyայրահեղ ճեղքված լավաները, ծակոտկեն խարամները, «չինգիլների» մեծ դաշտերը և մթնոլորտային տեղումների զգալի քանակը (մինչև 800-900 մմ / տարի) նպաստում են մակերեսային ջրերի խորքերը թափանցմանը, որի արդյունքում առաջանում է ստորջրյա հոսքը: , Երկրաբանական-երկրաքիմիական-երկրաֆիզիկական ուսումնասիրությունների հրապարակված արխիվային նյութերի ընդհանրացումը և վերլուծությունը հանգեցրել են հետևյալ եզրակացությունների .1. Հրաբխային ապարներում առաջնային տեկտոնական խզվածքների գոտիները ծառայում են որպես մթնոլորտային ջրի ներթափանցման ուղիներ, երկրաջերմային տեղանքների առաջացման աղբյուրներ: 2. Որպես չափանիշ ծառայում են խորը ջրատար հորիզոնների առկայությունը, ջրազրկող ապարների հաստությունը և վերջիններիս ռելիեֆի կառուցվածքը: • Ըստ աերոմագնիսական տվյալների, հատկապես Գեղամա-Սյունիքի տարածքում, նկատվում են ուժեղ մագնիսական անոմալիաներ, որոնք, հավանաբար, պայմանավորված են խորը ծագման մագնիսական մարմիններով:   Երկրային մագնիսական հետազոտության հիման վրա քարտեզագրվել են տեկտոնական խզվածքները (հնարավոր է նաև բարձր ճեղքերով), որոնք կարող են դեր ունենալ երկրաջերմային դաշտի ձևավորման գործում: • Ձգաչափական չափանիշների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ուսումնասիրված տեղամասը բնութագրվում է տարբեր դաշտերով: • Geoelectric ստանդարտները հատկապես կարևոր են խնդրի լուծման համար: Կատարված հետաքննող նյութերի մեկնաբանության հիման վրա ստացվել են տվյալներ ապարների (շերտերի) հաստության, դրանց տեղադրման խորությունների, ջրատարների, ճեղքվածքների գոտիների առկայության մասին, որոնք անհրաժեշտ են ուսումնասիրված տարածքների ֆիզիկա-երկրաբանական մոդելների կազմման համար, հիմք են ծառայում երկրաբանական խնդիրների լուծման համար: Գրականություն Րաֆֆի Քարամյան, Էսթեր Մանուկյան ԳԵHԱՄԱՅԻ ԼԵՌՆԻ ՀԻԴՐՈԱԳՐԱԳՐԱԿԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ԼՈՒՈՒՄԸ ԱՇԽԱՐՀԱԳՐԱԿԱՆ ՄԵԹՈԴՆԵՐԻ Key Բանալի բառեր. Ֆիզիկական-երկրաբանական մոդելներ, հորատանցքերի հորատում, հորատման սարքավորում ։

Հոդվածում ներկայացվում են Գեղամա լեռնաշղթայի նոր տվյալներ՝ ստացված երկրաֆիզիկական  հետազոտությունների  հիման  վրա։
   Ստացված  նյութերը  կարևոր  են  հիդրոերկրաբանական  խնդիրների  լուծման  համար,  այդ  թվում  նաև  ստորերկրյա  քաղցրահամ  և  տաք  ջրերի  հայտնաբերման  գործում։
   Վերլուծված  են  երկրաֆիզիկական  մեթոդների  տվյալները,  որոնց  հիման վրա առաջարկվել է նոր հետազոտությունների անհրաժեշտությունը։
