ԱՆՁՆԱԿԱՆ ՆՇԱՆԱԿՄԱՆ TԱՄԱՆԱԿԱԿԻՉ ՉԱՓՈՒՄԸ Անձնական իմաստի խնդիրներն այժմ ավելի բարդ են դարձել, միևնույն ժամանակ, ավելի հրատապ:   Բազմաթիվ զբաղմունքներ ունենալով ՝ այսօր մարդն ապրում է արագացված, «սայթաքուն» ժամանակահատվածում:  Նա կարծես չափում է իր յուրաքանչյուր րոպեն, բայց հազվադեպ է հասցնում արտացոլել այդ հոսքի գոնե մի մասը ՝ որպես ապրած, մտածված, բովանդակալից ժամանակ:  Այսպիսով, դա պարադոքսալ իրավիճակ է, երբ մի կողմից կենսական ժամանակը լի է ուխտերով, մյուս կողմից `առկա է ժամանակակից մարդու մեջ բովանդակությունից զուրկ մնալու վտանգ:  Եվ այսպես, այս հոդվածում փորձեր են արվում ուրվագծել կյանքի իմաստի հարաբերությունները: Մարդու ՝ որպես ակտիվ էակի հասկացությունը, որն ունի անցյալի պատկեր, ապրում է ներկայում, ապագա է ստեղծում, այլ կերպ ասած ՝ ունի իր սեփական պատմությունը 1, անհնար է առանց նրա իմաստային կողմնորոշումները դիտարկելու:  Իր հերթին, իմաստների դիտումը թերի է ՝ առանց ժամանակի ֆենոմենի:  Հաշվի առնելով, որ ժամանակակից մարդու իմաստները երբեմն իրարամերժ են, կարելի է ենթադրել, որ ժամանակի կատեգորիան է, որն ապահովում է տարբեր իմաստների միավորումը կենսական կոորդինատների համակարգում:  Իմաստը անհատի բնակելի տարածքի համակարգային որակն է ՝ պայմանավորելով նրա անձի և կյանքի ֆենոմենը: Իմաստաբանական համակարգը կազմակերպելու չափանիշներից մեկը շրջապատող իրականության մեջ մարդու հետ հարաբերությունների ճանաչողական բարդությունն է: Ի վերջո, ճանաչողական գործընթացներն են, որ որոշում են մարդու ընկալման համարժեքությունը, թույլ են տալիս իմաստալից փոխազդեցություն օբյեկտիվ իրականության հետ, նկարագրում սուբյեկտիվ իրականության բովանդակությունն ու սահմանները:   Ognանաչողական բարդություն ասելով `մենք նկատի ունենք անհատական ​​իմաստային դաշտի տարբերակումը, որտեղ իմաստները փոխհամաձայնության մեջ են:  Cանաչողական բարդության մակարդակն արտացոլում է անհատական ​​իմաստային համակարգերի բովանդակությունը, որը ստեղծում է անձը, և այդպիսով փոխազդում է օբյեկտիվ իրականության հետ նրանց օգնությամբ 2: Ըստ օբյեկտիվ իրականության հետ մարդկային հարաբերությունների բնույթի, կարելի է նկարագրել իմաստային համակարգի մակարդակային կառուցվածքը:   Նման համակարգի առաջին մակարդակը կենսաբանորեն պայմանավորված իմաստների մակարդակն է:  Դրանք առաջանում են հույզերի հիման վրա և պայմանավորում են օրգանիզմի գործունեությունը նրա արձագանքները շրջապատող իրականության ֆիզիկական ազդեցության վրա:  Այստեղ իմաստները ներկայացվում են որպես օրգանիզմի կենսաբանական հարմարվողության անգիտակից միջնորդներ շրջակա միջավայրի փոփոխություններին:  Անկասկած, իմաստի այս մակարդակը չի կարելի անվանել անձնական, քանի որ դրանք պայմանավորված են ոչ թե անձով, այլ ամբողջ կենդանական կյանքի բնույթով:   Բացի այդ, այս պարագայում անհնար է խոսել ճանաչողական բարդության որևէ հիմքի, հետևաբար `ժամանակային հեռանկարի մասին:  Մարմնի արձագանքները շրջապատող իրականության խթանների նկատմամբ տեղի են ունենում միայն «այստեղ»:  Նրանք գիտակցված փորձ և նպատակներ չունեն:   Եթե ​​նրանք գիտակից են, ապա դա տեղի է ունենում «ավելի ուշ» ՝ ամենաբարձր մակարդակով; նրանց գիտակցությունը ավելի շատ մեկնաբանման բնույթ ունի, քան իմաստ:  Կարելի է համաձայնվել Բրատուսի հետ, որը կենսաբանորեն պայմանավորված իմաստ ունի 1 Պատմություն - պատմություն, պատմություն:  Դա հետադասական հոգեբանության առանցքային տերմին է, որը նշանակում է մարդու կողմից վերարտադրված կյանքի պատմություն, պատմության մի դրվագ, որտեղ ճշգրիտ ժամանակագրությունը, ոչ պահպանված կյանքի իրադարձությունների հաջորդականությունը երկրորդական են, փոխարենը արտահայտելով դրանց կարևորությունն ու նշանակությունը անձը 2 Տե՛ս Sery A., цницкий M. հատկանիշներ նախանձնական մակարդակի 1:   Ավելի շուտ դրանք նախազգացումներ են, կառուցողական նյութ, որի հիման վրա առաջ է գալիս իրականության զգացողությունը: Երկրորդ մակարդակում իմաստները անհատական ​​են և արտացոլում են անձնական ոլորտը:  Դրանք դեռ թույլ գիտակցված կազմավորումներ են, որոնք արտահայտում են մոտիվացիայի կապը նպատակի հետ:  Այս հարաբերությունները դրդող նպատակներն են ցանկությունները, նյութական աշխարհի տարրերը, սոցիալական միջավայրի սահմանափակումները:   Իրականության տարրերի հետ հարաբերությունները կառուցվում են որոշակի գիտելիքների վրա, որոնք գաղափարների բնույթ են կրում:  Նշանակության այս մակարդակները բնութագրվում են ցածր ճանաչողական բարդությամբ:  Ասվածի համաձայն ՝ իմաստները բացառապես իրավիճակային բնույթ ունեն, քանի որ արտացոլում են կարիքների բավարարումը: Timeամանակի սահմանները որոշվում են իրավիճակի համատեքստով, իմաստները տեղայնացված են կա՛մ «ներկա» -ում, կա՛մ «ոչ այնքան հեռավոր անցյալում»:  Դրա շնորհիվ այս մակարդակի իմաստների հիմնական գործառույթը անհատի հարմարվելն է սոցիալական իրականության պայմաններին: Երրորդ մակարդակը անձնական իմաստներն են:   Դրանք կայուն անձնական կազմավորումներ են, որոնք միջնորդում են մարդկային կյանքը:   Այս մակարդակում իմաստները գործում են որպես մարդու համար արժեքային ուղեցույցներ, որոնց հիմնական գործառույթն է անձի ինտեգրումը սոցիալական կյանքի պայմաններին:  Levelամանակի հեռանկարն այս մակարդակում ներառում է երկարատև պլանավորում `հիմնված անձնական փորձի և իմաստային հարաբերությունների հետ` օբյեկտիվ իրականության հետ:  Cանաչողական բարդության նման մակարդակը հնարավորություն է տալիս ճկուն մոտեցում ցուցաբերել կենսական խնդիրների լուծմանը: Անհատական ​​իմաստների համակարգի չորրորդ մակարդակն արտացոլում է անձի իմաստալից հարաբերությունները իր, աշխարհի և այլ մարդկանց նկատմամբ:  Դա մարդու կյանքի ամբողջական ընկալումն է:  Timeամանակի հեռանկարն ընդգրկում է անցյալի, ներկայի և ապագա իրադարձությունների լայն շրջանակ 2: Օբյեկտիվ իրականության ցանկացած տարր իր իմաստային բովանդակությունը ձեռք է բերում այն ​​բանի շնորհիվ, որ դրան տալիս են իմաստ կամ բացահայտվում է օբյեկտի իմաստը:  Իմաստը փոխանցելու ակտի շնորհիվ մարդը ընկալվող առարկան կապում է իր սուբյեկտիվ իրականության հետ:  Որոշակի երեւույթի կամ օբյեկտի ընկալման գործընթացը իրականացվում է տարբեր ժամանակային լոկուսների (անցյալ, ներկա, ապագա) համաժամացման արդյունքում: Իրականության համարժեք ըմբռնումը այժմ հնարավոր է անցյալի փորձի և համեմատաբար անհատական ​​նպատակի (այսինքն `ապագայի) ընկալման արդյունքում:  Իմաստային լոկուսների համաժամացման արդյունքում սուբյեկտիվ իրականության սահմանները ընդլայնվում են, այսինքն `անձի ինտեգրումը կյանքի նոր պայմաններում:  Անհատական ​​արտադրողական կյանքի համար անհրաժեշտ պայման է նշանակության ժամանակային լոկուսի համաժամացումը:   Timeամանակի լոկուսների համաժամացման գործընթացը կարելի է բնութագրել որպես անձի հատուկ վիճակ `ներկայիս իմաստային վիճակ, որը կարգավորում է անձի և շրջապատող իրականության ինտեգրման գործընթացը: Timeամանակի ընթացքը կառուցվում է անցյալի, ներկայի և ապագայի անդառնալի հաջորդականությամբ, որոնցից յուրաքանչյուրն ապրում է բոլորովին այլ կերպ:  Ավելին, մարդու վերաբերմունքը անցյալի և ապագայի իրադարձություններին ուղեկցվում է որոշակի հուզական ենթատեքստով: Aգնաժամային իրավիճակում, երբ անհնար է իմաստավորել իրականության որևէ առարկա, սրվում է ներքին լարվածությունը, որը պահպանվում է այնքան ժամանակ, քանի դեռ իրավիճակն ընդգրկված չէ գիտակցության ավելի լայն տիրույթում, ավելի լայն ժամանակային հեռանկարում:  Եթե ​​մարդը ի վիճակի չէ իմաստ ստանալ իրավիճակից կամ իմաստավորել այն, նա պարզապես վերագրում է իմաստը ժամանակի լոկուսներից մեկին, ինչը հանգեցնում է տվյալ ժամանակի լոկուսում ամրագրմանը, և հետևաբար `հատուկ« իմաստային ժամանակավորացման »:   Extremeայրահեղ դեպքում մարդը կարող է «դուրս թռչել» բոլոր ժամանակների լոկուսներից:   Սեմալիստական ​​ժամանակավորության դեպքում մարդը իրականությունն ընկալում է կա՛մ անցյալ փորձի, կա՛մ ապագային վերագրվող իր գաղափարների պրիզմայի միջոցով, կա՛մ նրա վարքը դառնում է իրավիճակային: Բնականաբար, այս գործոնը չի կարող չանդրադառնալ մարդու անցյալի, ներկայի, ապագա-սուբյեկտիվ ընկալման առանձնահատկությունների վրա:  Այսպիսով, ժամանակի փորձը եզակի վիճակ է, որն արտահայտում է անհատի վերաբերմունքը անցյալի, ներկայի և ապագայի իմաստների նկատմամբ: 2 Մանրամասների համար տե՛ս Անհատական ​​զգայարանների համակարգերի կառուցվածքային-բովանդակային բնութագրերը (հասանելի է http: // www. //hpsy.ru/public/x2628.htm հղում): դեպի  Անկասկած, այս իրավիճակը հնարավոր է միայն ներկայում, բայց այն, ինչ արժեքավոր է մարդու համար անցյալում, իր համար մնում է իրականություն կամ այլ կերպ ասած ՝ «ներկառուցված» նրա ինքնակենսագրական պատմության մեջ (պատմողական):  Նմանապես, մարդու սուբյեկտիվ իրականության մեջ կան որոշակի սպասումներ և ծրագրեր:  Այս պահին սուբյեկտիվ իրականության ժամանակային ասպեկտների ազատ կառուցվածքի առկայությունը վկայում է այդ վիճակում ապրող անձի ամբողջականության մասին 1: Griffy- ի կողմից առաջադրված ժամանակի կարգավորման մեջ ներկայումս ապրում է մեկ տարեկան երեխա. ժամը երեքին երեխան կողմնորոշվում է ժամերով. ժամը չորսին նա զգում է «այսօր» հասկացությունը, իսկ վեցին բացահայտվում է երեկ-այսօր-վաղը տիրույթը:  Ութ տարեկան երեխան կողմնորոշվում է շաբաթների ընթացքում:  15 տարեկանում ամիսը դառնում է ժամանակի միավոր, իսկ 40-ամյա մարդը հաշվում է տարիներն ու տասնամյակները:  Էլինբերգը իրավացիորեն նշում է, որ մարդիկ տարբեր ձևերով հետաքրքրվում են իրենց անցյալով և ապագայով:   Այս փաստը մեծապես պայմանավորված է ժամանակի իմաստային հագեցվածությամբ: Այսպիսով, կարելի է եզրակացնել, որ անձի գործունեության արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է նրանով, թե որքանով է մարդը ի վիճակի սինխրոնիզացնել իր կյանքի յուրաքանչյուր պահի իմաստը իր ներկայում ՝ «այստեղ և հիմա»: Անի Գրիգորյան ԱՆՁՆԱԿԱՆ ՀԱՍՏԱՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ IMEԱՄԱՆԱԿԻ ՉԱՓՈՒՄԸ Հիմնաբառեր. Կենսական ժամանակ, անձնական իմաստների համակարգ, իրական իմաստային վիճակ, ճանաչողական բարդություն, ժամանակի լոկուս: ։

Հոդվածում դիտարկվում է անձնային իմաստների հարաբերությունն անձի կենսական ժամանակի, այն է՝ հոգեբանական անցյալի, ներկայի և ապագայի հետ։
  Նկարագրվում են անձնային իմաստների համակարգի գործառման  մեխանիզմներն  ու  օրինաչափությունները։
   Որպես  բովանդակային  հոգեբանական  բնութագրեր՝  հանդես  են  գալիս  կոգնիտիվ  բարդություն,  ժամանակային  լոկուսների  համաժամանակեցում,  ակտուալ  իմաստային  վիճակ  հասկացությունները։
  Տեսական վերլուծության արդյունքում նշվում է, որ անձի գործառումը մեծապես պայմանավորված է նրանով, թե ինչքանով է մարդը կարողանում իր հոգեբանական ժամանակի յուրաքանչյուր պահի իմաստը համաժամանակեցնել ներկայում՝ «այստեղ և հիմա»։
