Անձի կյանքը ազատ տնօրինելը համարվում է կյանքի իրավունքի բաղադրատարր։
   Կյանքի իրավունքի սահմանափակումը անձի ծանր հիվանդ լինելու հանգամանքով պայմանավորված անվանում են Էֆթանազիա 1 ։
   Առաջինը «էֆտանազիա» տերմինը օգտագործել է Ֆրենսիս Բեկոնը 16-րդ դարում՝ «լավ մահ» իմաստով։
   Որոշ գիտնականներ գտնում են, որ. «Մահանալու իրավունքը միեւնույն բնական իրավունքն է ինչպես կյանքի իրավունքը, եւ էֆթանազիան պետք է համարվի որպես մարդու մահվան իրավունքի իրականացման տեսակ» [1] էջ. 210.]։
   «Մահվան իրավունքը մարդու բացարձակ, բնական, անքակտելի, օրենքով պաշտպանված անձի իր կամքով իր կյանքը դադարեցնելու իրավունքն է։
   Նա իրավասու է ինքնուրույն որոշել կյանքի սահմանափակման մեթոդները [2][էջ 16]։
  Զիգմունդ Ֆրեյդը, 1939 թվականի սեպտեմբերի 23-ին իր Լոնդոնյան բնակարանում բժիշկ Շուրի օգնությամբ էֆտանազիա կատարեց, որպեսզի չտառապի քաղցկեղի ցավերից։
   ԱՄՆ-ում 19891998 թվականներին բժիշկ Ջեք Գեւորգյանը օգտագործելով իր ստեղծած «մերսիտրոն» սարքը (թույնի մահացու քանակ ներարկող սարք) 130 հոգու օգնել է վերջ տալ կյանքին։
   Ներկայումս Էֆտանազիան օրինականացված է եվրոպական մի շարք երկրներում,մասնավորապես, Բենիլյուքսի պետություններում, Շվեյցարիայում, իսկ Ֆրանսիայում, Իտալիայում ու Միացյալ Թագավորությունում մահացու հիվանդ մարդկանց թույլ են տալիս հրաժարվել բուժումից։
  Առանձնանում են էֆտանազիայի երկու տեսակ՝ պասիվ եւ ակտիվ։
   Պասիվ է համարվում, երբ մահացու հիվանդին դիտավորյալ դադարեցնում են դեղամիջոցներ տալ կամ անջանտում են կյանքի ապահովման սարքը։
   Ակտիվ է համարվում հիվանդին մահացու դեղամիջոց ներարկելը կամ մահ առաջացնող ուրիշ գործողություններ, որոնց արդյունքում վրա է հասնում անցավ եւ արագ մահ։
  Գոյություն ունեն նաեւ էֆտանազիայի կամավոր եւ ոչ կամավոր տեսակներ։
   Կամավոր էֆտանազիան իրականացվում է հիվանդի համաձայնությամբ, կամ նախապես ձեւակերպված իրավական պայմանավորվածությամբ (նախատեսված է անդարձ կոմայի դեպքում)։
   Ոչ Էֆթանազիա բառը հունարեն է եւ նշանակում է լավ մահ, մարդուն կյանքից զրկելու պրակտիկա, երբ նա անբուժելի հիվանդ է 207ԻՐԱՎԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ կամավոր էֆտանազիան իրականացվում է անկախ հիվանդի կամքից, եթե նա անգիտակից է եւ անկարող է իր կամքը արտահայտել։
  2002թ. ՄԻԵԴ-ն իր վճիռներից մեկում, հայցվորի այն պնդմանը, որ կյանքի իրավունքը ներառում է մահանալու իրավունքը դատարանը պատասխանեց, որ Կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածում նշված է կյանքը պաշտպանելու պետության պարտականությունը եւ այն չի առնչվում սեփական կյանքը տնօրինելու որոշումներին եւ 2-րդ հոդվածը չի կարող առանց լեզվական աղավաղումների մեկնաբանվել այնպես, որ ընձեռնի տրամագծորեն հակադարձ իրավունք`մահանալու իրավունք 2 ։
  Գեորգ Պուպպինկի 3 ուսումնասիրելով ԵԽ անդամ պետությունների պրակտիկան նշեց, որ որոշ պետություններ չեն պահպանում էֆթանազիայի արգելքը եւ նույնիսկ թույլատրում են կիրառել Էֆթանազիա։
   Պուպպինկի կարծիքով շատ պետություններ ցանկանում են պարտադրել ՄԻԵԴ-ին ընդունել «մահանալու իրավունքը» կամ «ինքնասպանության իրավունքը»։
   Արդեն 2011թ, ՄԻԵԴ-ը թույլատրեց էֆթանազիան եւ ինքնասպանությունը 4 եւ հիմնավորեց, որ դա բխում է անձի Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածով պաշտպանվող անձնական կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքից։
   Մասնավորապես նշեց, որ մարդը կարող է ինքը որոշել, թե ինչպես եւ որ պահին իր կյանքը ավարտի, եթե նա ի վիճակի է ինքնուրույն ընդունել այդպիսի որոշում 5 ։
   Սակայն սա վերաբերվում էր միայն այն դեպիքն, երբ հիվանդը ի վիճակի է արտահայտել իր կարծիքը այդ հարցի շուրջ։
  Այնուհետեւ`2012թ. ՄԻԵԴ դիրքորոշումը փոխվեց, հետեւյալ երկու գործերի` Կոխը ընդդեմ Գերմանիայի եւ Գրոսսը ընդդեմ Շվեյցարիայի 6 ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Էվթանազիայի խնդիրը իրեն չի սպառել եւ նորից ուսումնասիրության կարիք ունի։
   ՄասնավորաՄԻԵԴ, Փրիթթին ընդդեմ Մեծ Բրիտանիայի [Pretty v. the United Kingdom] (թիվ 2346/02), 29 ապրիլի 2002թ, Հայցվորը տառապում էր շարժական-նեյրոնային մահացու դեգեներատիվ հիվանդությամբ, որը նրան պարալիճել էր վզից ներքեւ։
   Նա ցանկանում էր, որ ամուսինն իրեն օգնի ինքնասպանություն գործելու հարցում։
  Օրենքի եւ արդարության համար Եվրոպական կենտրոնի տնօրեն, Ստրասբուրգ Հասսն ընդդեմ Շվեյցարիայի Հասսը բիոպոլյար հոգեկան հիվանդությամբ էր տառապում 20 տարի, եւ երկու անգամ ինքնասպանության փորձ էր կատարել։
   Գտնում էր, որ իր հիվանդությունը շատ երկար բուժման կարիք ունի եւ բացառում է արժանավայել կյանքը։
  19.07.2012թ. Կոխը ընդդեմ Գերմանաիայի, բողոք 497/09 եւ 14.03.2013թ. Գրոսսը ընդդեմ Շվեյցարիայի 208ԻՐԱՎԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ պես, դատարանը Կոխը ընդդեմ Մեծ Բրիտանիայի գործով մերժեց դիմումատուներին` ինքնասպանությանը օգնելու թույտվություն տալը 7 , իսկ Գրոսսը ընդդեմ Շվեյցարիայի գործով` ընդհակառակը` թույլատրեց մարդու նկատմամբ կիրառել էվթանազիա, նույնիսկ այն դեպքում, երբ նա մահացու հիվանդ չէր 8 ։
   Երկու գործերն էլ վերաբերվում են այն դեպքին, որբ հիվանդները պետության աջակցությունն են ուզում իրենց կյանքից զրկելու գործում։
  2012թ. հունվարի 25-ին Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական Վեհաժողովը 1859 հանձնարարական ընդունեց` «Մարդու իրավունքների եւ արժանապատվության պաշտպանություն, հաշվի առնելով հիվանդի ցանկությունները» որում ասվում էր, որ Էֆթանազիան դա անգործունակ մարդու նկատմամբ, իբր թե իր շահերի համար դիտավորությամբ կատարված սպանություն է, որը ուղեկցվում է գործողություններով եւ անգործությամբ 9 ։
   Սա արդեն առաջընթաց էր, քանի, որ մինչ այդ ԵԽԽՎ-ի ընդունած հանձնարարականները արգելում էին անբուժելի հիվանդին ինքնասպանության հարցում օգնելը 10 ։
  Արդեն 2013թ. ՄԻԵԴ-ը ուսումնասիրեց եւս մի գործ 11 , որտեղ խոսվում էր Շվեյցարիայի օրենսդրության մեջ այն հստակ սկզբունքների բացակայության մասին, որով կորոշվեր հնարավոր է էվֆթանազիայի իրականացումը եւ ինչ պայմաններում, այն դեպքում, երբ դիմողը ոչ թե մահացու հիվանդ է, այլ հոգնել է կյանքից [6]։
  Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ԵԽԽՎ եւ Եվրոպայի Խորհրդի 47 անդամ-պետությունների մեծ մասը սկզբում դատապարտում էին Էֆթանազիան եւ միայն Բենիլյուքսի պետությունները եւ ՇվեԿոխը պարալիզացված հիվանդ էր եւ իր ամուսինը ցանկանում էր բժիշկներից։
  մահացու դեղամիջոց վերցնել եւ մերժում ստացավ։
   Մադամ Կոխը եւ իր ամուսինը խնդրի լուծում չստանալով Գերմանիայում մեկնում են Շվեդիա, որտեղ եւ կազմակերպեցին նրա ինքնասպանությունը։
  Մադամ Գրոսսը ծերացման բնական պրոցես է ապրում, սակայն նա ուժ չունի դիմադրելու։
   Նա ցանկանում է, որ բժիշկները իրեն տան մահացու դեղ` եւ գտնում է, որ դա բխում է իր արժանապատվության իրավունքից եւ պետությունը պարտավոր է ապահովել իր համար ինքնասպանության բոլոր պայմանները եւ անցավ ու անվտանգ մահ։
  25.01. 2012թ. ԵԽԽՎ 1859 հանձնարարական ԵԽԽՎ 1418 (1999)հանձնարարական, Մարդու իրավունքների պաշտպանության եւ անբուժելի հիվանդի արժանապատվության մասին Գրոսսը ընդդեմ Շվեյցարիայի 209ԻՐԱՎԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ դիան ընդունում եւ իրականացնում էին այն, սակայն վերջերս էվթանազիայի կողմնակից են շատ պետություններ։
  2002թ. ապրիլի 1-ին աշխարհում առաջին անգամ Նիդեռլանդներում ընդունվեց Էֆթանազիայի մասին օրենք, որում նշվեց, որ Էֆթանազիան կարելի է կիրառել 12 տարեկանից մեծ հիվանդների մոտ, միայն իրենց պահանջով եւ միայն այնպիսի անբուժելի հիվանդությունների դեպքում, երբ ցավն անտանելի է եւ դիմանալ հնարավոր չէ։
   Հիվանդի այդպիսի ախտորոշումը պետք է հաստատեն առնվազն երկու բժիշկ։
   2018թ. Նիդեռլանդներում էֆթանազիայի միջոցով կյանքից հեռացավ Աուրելիա Բրաուվարսը, որը անբուժելի հիվանդ չէր, հոգեկան հիվանդ էր, սակայն կյանքից հեռացավ իր կամքով [7] 12 ։
  Բելգիան աշխարհում երկրորդ պետությունն էր, որ 2002թ. սեպտեմբերին ընդունեց օրենք [8], որի համաձայն մարդուն կարելի է բժշկական միջամտությամբ կյանքից զրկել միայն եթե նա տառապում է անտանելի ֆիզիկական եւ հոգեբանական ցավերից։
   Հիվանդը պիտի լինի չափահաս եւ նրա կայացրած որոշումը` կամավոր, գրավոր եւ լավ մտածված [9]։
  2009թ. մարտին էֆթանազիան օրինականացրեց Լյուքսենբուրգը [10], որի համաձայն անբուժելի հիվանդների նկատմամբ էֆթանազիա կատարող բժիշկների նկատմամբ չի կարելի քրեական գործ հարուցել, ինչպես նաեւ քաղաքացիական գործ հարուցել դատարանում։
  2014թ. Բելգիայի պառլամենտը ընդունեց օրենք Մանկական էֆթանազիայի մասին [4], որտեղ նշվում էր, որ եթե երեխան հիվանդ է անբուժելի հիվանդությամբ եւ տառապում է ցավից, ապա կարելի է նրա նկատմամբ էֆթանազիայի գործողություն սկսել։
   Այս օրենքի ընդունմամբ Բելգիան դարձավ առաջին պետությունը աշխարհում, որը վերացրեց էֆթանազիայի տարիքային սահմանափակումը։
  ԱՄՆ-ում էֆթանազիայի կողմնակիցներից է Ջեք Գեւորգյանը, որը 1989թ. ստեղծեց հատուկ սարք, որի միջոցով օգնում էր ինքնասպանություն գործել այն անձանց, ովքեր ի վիճակի չէին ինքնասպանություն գործել ինքնուրույն, բայց շատ ցանկանում էին դա անել։
   Նա միջամտեց ավելի քան 130 մարդու կյանքի, որի համար 1991թ. նրան Նա գրել էր մահից առաջ. "Мне 29 лет, и я решила добровольно уйти из жизни. Я 210ԻՐԱՎԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ զրկեցին բժիշկ աշխատելու իրավունքից, իսկ 2000թ. դատապարտեցին 25 տարով ազատազրկման, 2007թ. [11] նա ազատ արձակվեց վատառողջ լինելու պատճառով, իսկ 2011թ. մահացավ [12]։
   2001թ. ԱՄՆ գլխավոր դատախազը կարգադրություն ընդունեց, համաձայն, որի բոլոր այն բժիշկները, որոնք կօգնեն անձանց կատարել ինքնասպանություն, կդատապարտվեն քրեական օրենսգրքով սահմանված կարգով։
   2006թ. ԱՄՆ գերագույն դատարանը այդ կարգադրությունը ճանաչեց հակաօրինական։
   Վերջին տարիներին ԱՄՆ-ում փորձ է արվում էֆթանազիայի օրինականցման ուղղությամբ։
   ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգում 1976թ.-ից ԱՄՆ գերագույն դատարանի որոշումից հետո լայն կիրառություն ուներ պասիվ էֆթանազիան։
   1977թ. հանրաքվեով ընդունվեց օրենք Մարդու մահանալու իրավունքի մասին։
   ԱՄՆ-ում էֆթանազիան օրինականացվեց 1998թ. Օրիգոնա, իսկ 2009թ. Վաշինգտոն նահանգներում։
   Որոշումները երկու դեպքերում էլ ընդունվեցին հանրաքվեով [13]։
  Շվեյցարիայում էֆթանազիան արգելվում է, բայց բժիշկները կարող են օգնել հիվանդներին, նրանք կարող են անբուժելի հիվանդին մահացու դեղամիջոց տալ, որը հիվանդը պետք է ներարկի ինքնուրույն [14]։
   Կարելի է օգնել ոչ միայն Շվեյցարիայի քաղաքացիների, այլ նաեւ շրջագայության մեկնածներին 13 ։
   Այս երկրում էֆթանազիայի մասին օրենքի բացակայությունը նրանք պայմանավորում են նրանով, որ յուրաքանչյուրի կյանքի իրավունքը պատկանում է իրեն եւ յուրաքանչյուրը ինքը կարող է որոշել, թե ինչպես հեռանա կյանքից եւ պետությունը այս հարցում չի կարող միջամտել։
   Շվեյցարիայում գործում են էֆթանազիան իրականացնող` մարդկանց «օգնող» բազում կազմակերպություններ, մասնավորապես` Dignitas and Exit (արժանապատվություն եւ ելք) [15]։
   2011թ. Ցյուրիխ կանտոնի բնակիչները քվեարկեցին էֆթանազիայի օրինականացման օգտին։
   Շվեյցարիայի կանտոններից շատերում լայն կիրառություն ունեցավ պասիվ էֆթանազիան, երբ ոչ թե օգնում են հիվանդին մահանա, այլ չեն օգնում, որ ապրի, կարող են խնդրել, որ անջատեն մարդու կյանքը ապահովող սարքավորումները։
  Ֆրանսիայում նույնպես գոյություն ունի օրենք, որը թույլ է տալիս չխանգարել հիվանդին մահանալ [16]։
   2014թ. Ֆրասիայի Բարձրա211ԻՐԱՎԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ գույն վարչական դատարանը թույլատրեց բժշկական էֆթանազիան 2006թ. Իսրայելում ընդունվեց օրենք, որը թույլատրում էր անբուժելի հիվանդներին հրաժարվել սարքավորումների կիրառումից, այսինքն պասիվ էֆթանազիան, իսկ ակտիվ էֆթանազիան արգելվում էր [3]։
   Հիվանդը կարող է հրաժարվել էլեկրաշոկից, թթվածնի դիմակից, ցանկացած տիպի ռեանիմացիայից, սակայն այդ մասին կամ նա կարող է ուղղակի ասել, ուղղակի ասելու անհնարինության դեպքում պետք է նախօրք գրած լինի այդպիսի ցանկություն ունենալու մասին կամ այդպիսի ցանկություն հայտնեն նրա մոտ ազգականները, որոնց նա նախօրոք խնդրել էր։
  2010թ. Շվեդիայի առողջապահության նախարարությունը հայտարարեց, որ հիվանդը կարող է հրաժարվել ռեանիմացիա իրականացնող սարքավորումներից [18]։
   Շվեդիայի բժիշկները կարող էին անջատել սարքավորումները միայն հիվանդի կամքով, որովհետեւ շվեդական մեկնաբանության համաձայն հետագա բուժօգնությունից հրաժարվելու իրավունքը հիվանդի իրավունքն է եւ բժիշկները պարտավոր են հաշվի առնել հիվանդի ցանկությունը։
  2010թ. ԳԴՀ վերաքննիչ դատարանը որոշում ընդունեց, որ անբուժելի հիվանդների կյանքի ապահովման սարքավորումների անջատումը հանցագործություն չէ, եթե կատարվել է հիվանդի ցանկությամբ [19]։
   Սա չի վերաբերվում ակտիվ էֆթանազիային, որը մինչեւ այժմ էլ ԳԴՀ-ում համարվում է հանցագործություն եւ սահմանված է ազատազրկում մինչեւ հինգ տարի ժամկետով։
  ՌԴ-ում ՌԴ քաղաքացիաների առողջության պահպանության մասին 2011թ. ընդունված օրենքը արգելում է եւ՛ ակտիվ եւ՛ պասիվ էֆթանազիան։
  Այժմ անդրադառնանք Հայաստանի Հանրապետությունում գոյություն ունեցող մոտեցմանը։
   «Բնակչության բժշկական օգնության եւ սպասարկման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի համաձայն, որը փոփո40 ամյա Վենսան Լամբերը մոտոցիկլով վթարից հետո 7 տարի գտնվում էր կոմայի մեջ։
   Ֆրանսիայի բարձրագույն վարչական դատարանը թույլատրեց անջատել սարքավարումները, որից հետո ՄԻԵԴ-ն հաստատեց Ֆրանսիական դատարանի որոշումը։
   «Նա կյանքից ոչեւէ բավականություն չի ստանում» ասաց նրա կինը, որը ցանկանում էր, որ սարքավորումները անջատեն։
  212ԻՐԱՎԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ խության է ենթարկվել 06.10.15 ՀՕ-113-Ն-ով. «Հայաստանի Հանրապետությունում արգելվում է Էվթանազիան` պացիենտի խնդրանքով նրա մահվան արագացումը որեւէ գործողությամբ եւ միջոցներով։
  Այն անձինք, ովքեր պացիենտին գիտակցաբար դրդում են Էվթանազիայի կամ իրականացնում են այն, կրում են պատասխանատվություն` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով»։
  Մինչ այժմ ՀՀ Քրեական օրենսգիրքը որեւէ ձեւով չի անդրադարձել էֆթանազիա եզրույթին, օրենսգրքի տրամաբանությունից երեւում է, որ այն դիտարկվել է որպես հասարակ սպանություն։
   Միայն 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետեւանքով կամ կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը համարվում է պատասխանատվությունը եւ պատիժը մեղմացնող հանգամանք։
   Այժմ e-draft.am կայքում դրված է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի նոր նախագիծ, որի 71-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն նույնպես հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը հ համարվում է պատիժը մեղմացնող հանգամանք։
   Սակայն նախագծի 162–րդ հոդվածը սահմանել է տուժողի խնդրանքով սպանություն արտոնյանլ հանցակազմը, որի համաձայն. «Անձի սպանությունը նրա գիտակցված եւ կամովին արտահայտված խնդրանքով՝ նրան ֆիզիկական տառապանքից ազատելու նպատակով`պատժվում է ազատազրկմամբ` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»։
   Ակնհայտ է, քրեական օրենսգիրքը դանդաղ քայլեր է կատարում էֆթանազիան ապաքրեականացնելու ուղղությամբ։
  «Բնակչության բժշկական օգնության եւ սպասարկման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի համաձայն, որը փոփոխության է ենթարկվել 06.10.15 ՀՕ-113-Ն-ով. «Հայաստանի Հանրապետությունում արգելվում է Էվթանազիան` պացիենտի խնդրանքով նրա մահվան արագացումը որեւէ գործողությամբ եւ միջոցներով։
  Այն անձինք, ովքեր պացիենտին գիտակցաբար դրդում են Էվթանազիայի կամ իրականացնում են այն, կրում են պատասխանատվություն` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով»։
  Հայաստանում օրենքով սահմանված չէ մարդու մահանալու իրավունքը, սակայն e-draft.am կայքում դրված է «Առողջապահության մասին» ՀՀ օրենքի հայեցակարգ [20], որում սահմանված է, որ Հայաս213ԻՐԱՎԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ տանի Հանրապետությունում էֆթանազիան արգելվում է։
   Միեւնույն ժամանակ սահմանվում են այն չափանիշները կամ ցուցիչները, որոնց առաջացման պարագայում առողջապահության բնագավառում բժշկական օգնության եւ սպասարկման ոլորտում գործունեություն իրականացնողի կողմից միակողմանի որոշմամբ դադարեցվում են պացիենտի վերակենդանացման եւ արհեստական կենսապահովման միջոցառումները։
   Այսինքն` ըստ էության արգելվում է միայն ակտիվ էվթանազիան, իսկ պասիվ էվթանազիան թույլատրվում է։
  Մենք համամիտ չենք այս մոտեցումների հետ եւ հաշվի առնելով ինչպես տարբեր պետությունների, այնպես էլ ՄԻԵԴ-ի նախադեպային պրակտիկան եւ այդ ոլորտում Հայաստանի Հանրապետությունում պետք է թույլատրվի նաեւ ակտիվ էֆթանազիան, հստակ սահմանելով չափորոշիչները, որպեսզի այն չհանգեցնի հանցագործության։

Ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս վերլուծել էվթանազիան որպես համալիր սոցիալ-իրավական ինստիտուտ, բացահայտել նրա հատկանիշները, ձեւերը եւ տեսակները։
  Կյանքի իրավունքը դա մարդու անձեռնմխելիության պաշտպանության եւ այն ազատ տնօրինելու իրավական նորմերով երաշխավորված իրավունք է։
  Վերջինս ունի բարդ կառուցվածք, որի հիմնական բաղադրիչներից մեկը պետք է համարվի ազատորեն տնօրինելու իրենց կյանքը։
  Հոդվածում հիմնավորվում է, որ Հայաստանում օրենքով սահմանված չէ մարդու մահանալու իրավունքը, սակայն e-draft.am կայքում դրված է «Առողջապահության մասին» ՀՀ օրենքի հայեցակարգ [5], որով սահմանված է, որ Հայաստանի Հանրապետությունում էֆթանազիան արգելվում է։
  Միեւնույն ժամանակ սահմանվում են այն չափանիշները կամ ցուցիչները, որոնց առաջացման պարագայում առողջապահության բնագավառում բժշկական օգնության եւ սպասարկման ոլորտում գործունեություն իրականացնողի կողմից միակողմանի որոշմամբ դադարեցվում են պացիենտի վերակենդանացման եւ արհեստական կենսապահովման միջոցառումները։
  Այսինքն` ըստ էության արգելվում է միայն ակտիվ էվթանազիան, իսկ պասիվ էվթանազիան թույլատրվում է։
  Մենք համամիտ չենք հայեցակարգի այս մոտեցման հետ եւ հաշվի առնելով ինչպես տարբեր պետությունների, այնպես էլ ՄԻԵԴ-ի նախադեպային պրակտիկան, այդ ոլորտում, Հայաստանի Հանրապետությունում պետք է թույլատրվի նաեւ ակտիվ էֆթանազիան, հստակ սահմանելով չափորոշիչները, որպեսզի այն չհանգեցնի հանցագործության։
