ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ՆԱԽԱԳԱՀՆԵՐԻ ՆԱՄԱԿԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԱՐՁԱԳԱՆՔԸՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՆ ԵՎ ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ԱՌՑԱՆՑ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆՆԵՐՈՒՄՀայոց  ցեղասպանության  նկատմամբ  Թուրքիայի  ժխտողական  քաղաքականությունը  ոչ  միայնշարունակվում, այլև տարեցտարի «կատարելագործվում» է։
  Հարյուրամյա տարելիցին ընդառաջ պատմությունն աղավաղելու, անցյալն ուրանալու և համաշխարհային հանրության  ուշադրությունը շեղելուԹուրքիայի քայլերից մեկը 2015 թ. ապրիլի 24-ը որպես Չանաքքալեի (կամ Գալիպոլիի) ճակատամարտի հարյուրամյա հաղթանակի տոնակատարության օր նշանակելն էր։
 Նշենք,  որ  Գալիպոլիի  մարտերն  սկսվել  են  1915  թվականի  մարտի  18-ին  և  շարունակվել  մինչև1916 թ. հունվարի վերջը, իսկ դաշնակիցների ափհանման օպերացիան՝ Գալիպոլիի ցամաքային մարտերը,  սկսվել  են  ապրիլի  25-ին1։
   Պատմական  նշված  փաստերից  ակնհայտ  է  դառնում,  որ  այս  քայլըբացահայտ  հակահայկական  միտում  ունի  և  ցեղասպանության  ժխտողական  քաղաքականության  ուհանրության ուշադրությունը շեղելու դրսևորում է։
 2015  թ.  հունվարի  15-ին՝  Ադրբեջանի  նախագահ  Իլհամ  Ալիևի  հետ  հանդիպումից  հետո,  Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը համատեղ ասուլիսում նշեց, որ ապրիլի 24-ին տեղի կունենան  մի  շարք  միջոցառումներ՝  նվիրված  Չանաքքալեի  ճակատամարտի  հարյուրամյա  տարեդարձին,որոնց ներկա կլինի նաև իր «եղբայր» Ալիևը։
  Նա նշեց նաև, որ միջոցառումներին մասնակցելու համարհրավերներ  կուղարկվեն  ավելի  քան  100  երկրների  նախագահների,  վարչապետների  և  բարձրաստիճան պաշտոնյաների։
 Հրավեր-նամակներից մեկը բավական ուշագրավ էր. պարզվեց՝ հրավիրյալների ցուցակում է նաևՀՀ  նախագահ  Սերժ  Սարգսյանը։
   Փաստորեն,  այս  հրավերով,  որը  ՀՀ  նախագահը  հետագայում  որակում է «ցինիկ և անհեռատես», իսկ թուրքական մամուլը՝ «դիվանագիտական», Թուրքիայի նախագահը մերժում էր Սերժ Սարգսյանի հրավերը՝ մասնակցելու Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյա տարելիցին նվիրված միջոցառումներին և անմեղ զոհերի ոգեկոչման արարողություններին։
  Մինչդեռ դեռևս2014 թ. օգոստոսի 28-ին՝  Թուրքիայի նախագահական պալատում նորընտիր  նախագահ Ռեջեփ Թայիփ  Էրդողանի  երդման  արարողության  ժամանակ,  ՀՀ  արտաքին  գործերի  նախարար  Էդվարդ  Նալբանդյանը Թուրքիայի նախագահին էր փոխանցել ՀՀ նախագահի պաշտոնական հրավերը2։
 Արձագանքելով Թուրքիայի նախագահի հրավերին՝ ՀՀ նախագահը հունվարի 16-ին պատասխաննամակ է հղում, որտեղ կոչ է անում Թուրքիային ճանաչել և դատապարտել Հայոց ցեղասպանությունը՝ավելացնելով, որ «յուրաքանչյուրիս պարտքն է գալիք սերունդներին փոխանցել խեղաթյուրումից զերծիրական պատմությունը՝ այդ կերպ կանխելով ոճրագործությունների կրկնությունն ու հող նախապատրաստելով ազգերի, հատկապես հարևան ազգերի միջև մերձեցման և հետագա համագործակցությանհամար»։
  Սերժ Սարգսյանը որպես հետգրություն (Հ.Գ.) նամակի վերջում նշում է. «Մեզ մոտ ընդունվածչէ հյուրընկալվել հրավիրվողին՝ առանց սեփական հրավերի պատասխանը ստանալու»3։
 Հայաստանի  և  Թուրքիայի  նախագահների  փոխադարձ  նամակագրությունն  ինքնին  հետաքրքիրլինելուց  զատ,  հետաքրքիր  շեշտադրումներով  անդրադարձի  է  արժանանում  նաև  հայկական  և  թուրքական մամուլում։
 Հայկական առցանց լրատվական գրեթե բոլոր պարբերականները տարածեցին ՀՀ ԱԳՆ մամուլիհաղորդագրությունն  այն  մասին,  որ  Էդվարդ  Նալբանդյանն  Էրդողանին  է  հանձնել  Սերժ  Սարգսյանիպաշտոնական հրավերը։
  Հետաքրքրական է, որ հայկական առցանց պարբերականները, որոնք դեռևսակտիվորեն  քննարկում  ու  քննադատում  էին  Սարգսյանի  «ֆուտբոլային  դիվանագիտությունը»,  խուսափեցին այս քայլին դրական կամ բացասական գնահատականներ տալուց։
  Դրանցից մի քանիսը միայն  հրապարակեցին  թուրքագետների  կարծիքներ,  որտեղ  պարզապես  հույս  էին  հայտնում,  որ  Էրդողանը չի ընդունի հրավերը4։
  Իսկ հնարավոր հետևանքների, միջազգային հանրության արձագանքների,1 Տե՛ս Коленковский А., Дарданелльская операция, Москва-Ленинград, 1930։
 2 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.mfa.am/hy/press-releases/item/2014/08/29/nalbandian_erdogan/ հղմամբ։
 3  Մանրամասն  տե՛ս  http։
 //www.president.am/hy/press-release/item/2015/01/16/President-Serzh-Sargsyan-to-the-President-of-Turkey/հղմամբ։
 4 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.aysor.am/am/news/2014/07/07/shaqaryan/816612 հղմամբ։
 ակնկալվող  շահերի  մասին  վերլուծություններ  հայկական  առցանց  պարբերականները  պարզապեսչներկայացրին։
   Միայն  2014  թ.  դեկտեմբերի  15-ին  «Արմենպրեսս»  լրատվական  գործակալությունըհրապարակեց  հարցազրույց  Ստամբուլում  լույս  տեսնող  հայկական  «Ժամանակ»  պարբերականիխմբագիր  Արա  Գոչունյանի  հետ,  ով  նախագահի  հրավերը  «կշռադատված  ու  դեպի  ապագան  նայող»քայլ համարեց1։
 Այս  հրավերին  թուրքական  առցանց  պարբերականներից  առաջինն  արձագանքեց  ընդդիմադիր«Ջիհան» լրատվական գործակալությունը, որը ևս զերծ մնաց որևէ գնահատական տալուց2։
  Հրավերիհետ  կապված՝  թուրքական  առցանց  մյուս  պարբերականների  հրապարակումներում  տեղ  գտան  գնահատականներ,  որոնք  մեծ  մասամբ  դրսևորվեցին  վերնագրերում  ու  խորագրերում։
   Այսպես  օրինակ՝«Kanalb.com.tr»-ի  հրապարակումը  վերնագրված  էր՝  «Սարգսյանից  Թուրքիային  արված  «1915»-իանակնկալ»3,  «Milliyet»-ի  հրապարակումը՝  «Հետաքրքիր  հրավեր  Հայաստանից  Թուրքիային»4,«Yenieksen.com»-ում՝ «Հայաստանի շոկային հրավերը Թուրքիային»5, «Haber7.com»-ում՝ «Հայաստանինենգ հրավերը»6 և այլն։
 Ուշագրավ է, որ թուրքական թե՛ իշխանական, թե՛ ընդդիմադիր առցանց պարբերականների հրապարակումներում, բացի ՀՀ նախագահի հրավերի մասին տեղեկությունից, ներկայացվում էին նաև Էրդողանի ցավակցական ուղերձը և 20-րդ դարասկզբին հայերի կողմից 300-400 հազար թուրք կոտորելու մասին տարբեր պնդումներ։
 Հունվարի 15-ին՝ Թուրքիայի նախագահի հայտարարությունից հետո, հայկական առցանց պարբերականները, մեծ օպերատիվությամբ հղումներ տալով թուրքական «Hurriyet»7-ին և «Milliyet»8-ին, լուրտարածեցին,  որ  Թուրքիայի  նախագահը  102  երկրների  առաջնորդների  հետ  Թուրքիա  է  հրավիրելնաև Սերժ Սարգսյանին՝ նշելով, որ այդ ճակատամարտում կռվել են նաև հայերը9։
 Արդեն հաջորդող օրերին հայկական առցանց պարբերականներն այս թեմայով արդեն ներկայացրին  վերլուծական  հրապարակումներ։
   Թուրքիայի  այս  քայլը  հայկական  որոշ  լրատվական  կայքեր«մեղմ ասած, սադրանք»10, «ցինիզմ ու ամբարտավանություն»11 են որակում և ընդունում որպես «պատասխան՝  մերժումի  տեսքով»12։
   Առցանց  պարբերականներից  «zham.am»-ն  այս  քայլը  «ծաղր»  է  որակում և նշում. «Երբ քեզ ծաղրում են, ապա խնդիրը, ամենայն հավանականությամբ, քո մեջ է»13։
 Կայքերից որոշները հրապարակեցին տեսակետներ, ըստ որոնց, այս քայլը «Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակի միջոցառումներից ուշադրությունը շեղելու նպատակով» արված քայլ էր14։
  «Yerevannews.am»-ը և «Erkir.am»-ը, հղում անելով «Ակօս»-ին, հրապարակեցին հայ համայնքի մի քանի ներկայացուցիչների կարծիքներ, ովքեր Էրդողանի հրավերը «անամոթ քայլ» ու «ծաղր» են որակում15։
 «Azatutyun.am» և «Tert.am» առցանց պարբերականները ներկայացրին նաև «The Independent»-իանդրադարձն այս թեմայով, որտեղ հեղինակ Ռոբերտ Ֆիսկը, անդրադառնալով Էրդողանի հրավերին,գրել  է.  «Սա  պարզապես  դիվանագիտական  չարաճճիություն  չէ։
   Թուրքերը,  բնականաբար,  վախենումեն, որ 1915  թ.-ն կհիշատակվի որպես հայերի ոչնչացման ընթացքում մարդկության դեմ իրենց  երկրիսարսափելի  հանցագործությունների  տարեթիվ»16։
   «Arka.am»-ն  էլ  ներկայացնում  է  ՀՀ  նախագահի՝«France24»-ին տված հարցազրույցը, որտեղ Սարգսյանն Էրդողանի հրավերը որակել է որպես «ցինիկդրսևորում»17։
 Թուրքական լրատվամիջոցների մեծ մասն Էրդողանի այս նախաձեռնությունը «պատմական նշանակության»  ու  «դիվանագիտական»  խոշոր  քայլ  են  համարում։
   Սակայն  թուրքական  որոշ  առցանցhttp։
 //www.cihan.com.tr/tr/haber/Erdogan-sozde-soykirimin-100-yili-icin-resmen-Erivana-davet-edildi_69061 Մանրամասն տե՛ս http։
 //armenpress.am/arm/news/787788/ հղմամբ։
 2  Մանրամասն  տե՛սCHMTUyNjkwNi80 հղմամբ։
 3 Մանրամասն տե՛ս http։
 //kanalb.com.tr/haber.php?HaberNo=55953#.VTV0n_Aas-I հղմամբ։
 4 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.milliyet.com.tr/ermenistan-dan-turkiye-ye-ilginc/dunya/detay/1888925/default.htm հղմամբ։
 5 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.yenieksen.com/cumhurbaskani-erdogana-ermenistandan-sok-davet/ հղմամբ։
 6 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.haber7.com/ հղմամբ։
 7 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.hurriyetdailynews.com/ հղմամբ։
 8 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.milliyet.com.tr/ հղմամբ։
 9 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.hurriyetdailynews.com/turkey-invites-armenian-president-to-100th-anniversary-of-gallipoli-war հղմամբ։
 10 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.armtimes.com/hy/read/58319 հղմամբ։
 11 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.yerkirmedia.am/?act=news&lan հղմամբ։
 12 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.analitik.am/news/viewhtml հղմամբ։
 13 Մանրամասն տե՛ս http։
 //zham.am/am/news/41711.html հղմամբ։
 14 Մանրամասն տե՛ս http։
 //168.am/2015/01/17/445267.html հղմամբ։
 15 Մանրամասն տե՛ս http։
 //yerevannews.am/?p=33132&l=am%2Ferdoxani+serg+sargsyaninvo%D6%82xxvac+hravery+xaytox+e;https։
 //www.yerkir.am/am/news/78867.htm հղումներով։
 16  Մանրամասն  տե՛սarmenian-holocaust-9988227.html հղմամբ։
 17  Մանրամասն  տե՛ս  http։
 //arka.am/am/news/politics/turqiayi_naxagahi_voroshumy_cinik_anhandurjoxakanutyan_drsevorum_e_/հղմամբ։
 http։
 //www.independent.co.uk/voices/comment/the-gallipoli-centenary-is-a-shameful-attempt-to-hide-theլրատվական կայքեր դատապարտում էին Էրդողանի քայլը։
  Այսպես օրինակ՝ «Radikal.com.tr»-ի սյունակագիր Բասքըն Օրանն իր հրապարակումներից մեկում գրում է. «Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգըսյանին Ապրիլի 24-ին Չանաքքալե է հրավիրում։
  Ի՞նչ է դա նշանակում։
  Ինչ ամոթ է, ինչ մեղք է դա»1։
 Թուրքական «T24»-ի հրապարակումներից մեկում, որը ներկայացրել է նաև հայկական «168.am»ը,  քրդամետ  «Ժողովուրդների  դեմոկրատական»  կուսակցության  համանախագահ  Սելահաթթին  Դեմիրթաշը Ռեջեփ Էրդողանի այդ նախաձեռնությունը որակել է որպես ամոթալի քայլ. «Ի պատասխան1915  թ.  դեպքերի  100-րդ  տարելիցի՝  կառավարության  այդ  նախաձեռնությունն  ամոթալի  է»2։
   Իսկթուրքական  «Milliyet»-ի  սյունակագիր  Այդընթաշբաշի  կարծիքով.  «Ապրիլի  24-ին  Հայաստան  նամակուղարկելով չեն ասում՝ «Համեցեք Չանաքքալե»։
  Սա միայն վատ կատակ կարող է լինել»3։
 Սերժ Սարգսյանի պատասխան նամակն Էրդողանին ամբողջությամբ հրապարակվել է հայկականառցանց գրեթե բոլոր պարբերականներում՝ ուղեկցվելով նաև վերլուծական նյութերով։
  Որոշ լրատվական  կայքեր,  խոսելով  Սերժ  Սարգսյանի  պատասխան  նամակի  մասին,  այն  որակում  են  «կոռեկտ,  դիպուկ  և  դիվանագիտական  էթիկայի  սահմաններում»4,  սակայն  առկա  է  նաև  «Սերժ  Սարգսյանը,  եթեուղղակի չնկատեր այդ հրավերը, ամեն ինչ իր տեղը կընկներ»5 տեսակետը։
 Թուրքական  առցանց  ավելի  քան  20  պարբերականներ  ՀՀ  նախագահի  պատասխան  նամակըներկայացրել  են  կրճատումներով՝  հիմնականում  պատասխան  նամակի  սկիզբը  և  ավարտը։
   Այսինքն՝թուրք ընթերցողը լիակատար պատկերացում չի կազմել ՀՀ նախագահի պատասխանի մասին։
  Միայնընդդիմադիր երեք պարբերականներ են ներկայացրել պատասխանն ամբողջությամբ կամ գրեթե լիակատար  բովանդակությամբ6։
   Թուրքական  առցանց  պարբերականները  հիմնական  շեշտադրումն  արելեն պատասխան-նամակի ամփոփման վրա, որտեղ Սարգսյանը նշել էր, որ դեռևս մի քանի ամիս առաջինքն էր հրավեր ուղարկել։
  Այս շեշտադրությունը մարմնավորված էր հատկապես հրապարակումներիվերնագրերի  տեսքով։
   Այսպես  օրինակ,  ընդդիմադիր  «Haberahval»-ի  հրապարակումը  ներառում  է  ՀՀնախագահի պատասխան նամակի գրեթե ողջ բովանդակությունը և ունի «Հայաստանի պատասխանը.առաջինը  թող  նա  գա»  վերնագիրը7,  «Milliyet»-ը  հրապարակումը  վերնագրել  է  «Չենք  գնում  հյուր՝չստանալով  պատասխանը»8,  «Gercekgundem»-ը,  ներկայացնելով  պատասխան  նամակը,  հրապարակումը վերնագրել է՝ «Սարգսյանի շեշտակի պատասխանն Էրդողանին»9։
 Այնուհետև թուրքական առցանց պարբերականները տարածեցին նաև Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի  մամլո  խոսնակի  և  Սարգսյանի  հրավեր-նամակի  պատասխանը՝  հաղորդած  Թուրքիայի  արտաքին  գործերի  նախարարության  «Anadolu»  լրատվական  գործակալությանը,  որով  նշվում  էր,  որ«Թուրքիայի նախագահի Հայաստան ուղարկած հրավերին Սերժ Սարգսյանի արած դիտողություններնանթույլատրելի են, դրանք հակասում են դիվանագիտական գործելակերպին»10։
  Հետաքրքիր էին նաևթուրք  քաղաքացիների  շատ  հակասական  մեկնաբանությունները՝  ագրեսիայի  ու  հիստերիայի  դրսևորումներից մինչև վերլուծական կարծիքներ։
 Թուրքիայի քայլը՝ 2015 թ. ապրիլի 24-ը որպես Չանաքքալեի (կամ Գալիպոլիի) ճակատամարտիհարյուրամյա հաղթանակի տոնակատարության օր նշանակելը մեկ անգամ ևս  վկայում է թուրքականիշխանությունների՝ հակահայկական և ժխտողական դիրքորոշումը։
 Այսպիսով՝ ուսումնասիրելով Հայաստանի և Թուրքիայի նախագահների նամակագրության արձագանքներն առցանց մամուլում՝ կարելի է արձանագրել, որ հայկական առցանց պարբերականները հիմնականում  խուսափել  են  գնահատականներ  տալուց  և  չեն  ներկայացրել  հասարակությանը  կողմնորոշող օբյեկտիվ և համակողմանի վերլուծություններ։
  Այն լրատվական կայքերը (հիմնականում ընդդիմադիր), որոնք հրապարակել են քննադատական նյութեր Սերժ Սարգսյանի հրավերի և պատասխան նամակի  մասին,  չեն  նշել,  թե  ինչ  բացասական  հետևանքներ  կարող  է  ունենալ  այն  Հայաստանի  համար։
 Էրդողանի  հրավերի  մասին  խոսելիս  իշխանական,  ընդդիմադիր  և  համեմատաբար  չեզոք  առցանցպարբերականներն  իրենց  հրապարակումներում  էական,  ընդգծված  տարբերություններ  չեն  դրսևորել.բոլորն էլ այն որպես հերթական հակահայկական քայլ են որակել։
 1 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.radikal.com.tr/yazarlar/baskin_oran/musamereden_yuzkarasina_yeni_turkiye-1277948 հղմամբ։
 2 Մանրամասն տե՛ս http։
 //168.am/2015/01/20/446613.html հղմամբ։
 3 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.milliyet.com.tr/acilari-mi-yaristiriyoruz-/siyaset/ydetay/2000206/default.htm հղմամբ։
 4 Մանրամասն տե՛սhttp։
 //www.yerkirmedia.am/?act=news&lan=hy&se=%D5%A7%D6%80%D5%A4%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D5%B6&id=24076հղմամբ։
 5 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.hraparak.am/?p=71182 հղմամբ։
 6  Մանրամասն  տե՛ս  http։
 //www.zaman.com.tr/dunya_sarkisyandan-erdogana-cevap-ermeniler-misafir-davete-yanit-vermeden-misafirtarafindan-konuk-edilmeyi-kabul-etmez_2271654.html հղմամբ։
 7 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.haberahval.com/dunya-1141502-ermenistandan-o-davete-yanit-once-o-gelsin հղմամբ։
 8 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.milliyet.com.tr/yanit-almadan-misafir-olmayiz/siyaset/detay/1999830/default.htm հղմամբ։
 9 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.gercekgundem.com/dunya/98249/sarkisyandan-erdogana-jet-yanit հղմամբ։
 10 Մանրամասն տե՛ս http։
 //www.aa.com.tr/tr/s/458874--cumhurbaskanligi-sozcusu-kalindan-sarkisyana-cevap հղմամբ։
 Ուսումնասիրելով  արձագանքները  թուրքական  առցանց  մամուլում՝  կարելի  է  նշել,  որ  եթե  ՍերժՍարգսյանի հրավերը շոկային էր թե՛ ընդդիմադիր, և թե՛ իշխանական առցանց պարբերականների համար,  և  դրանց  արձագանքները  գրեթե  միանման  էին,  ապա  Էրդողանի  հրավերի  և  Սարգսյանի  պատասխան-նամակի ժամանակ արձագանքների տարբերություններն ակնհայտ են դառնում։
  Պետք է արձանագրել  նաև,  որ,  այնուամենայնիվ,  ընդդիմադիր  առցանց  պարբերականները  նույնպես  համակողմանիորեն և օբյեկտիվ հրապարակումներ չեն ներկայացրել։
  Եթե օրինակ՝ քննադատություն է հրապարակվել Էրդողանի հրավերի մասին, ապա այդ նույն պարբերականում 20-րդ դարասկզբին հայերի կողմից 300-400 հազար թուրք կոտորելու մասին տարբեր պնդումներ են հրապարակվել։
 Համեմատության  համար  նշենք  նաև,  որ  հայկական  առցանց  պարբերականներն  անդրադարձելեն  նաև  թուրքական  առցանց  պարբերականներում  տեղ  գտած  հրապարակումներին,  մինչդեռ  թուրքական առցանց մամուլը հայկական առցանց և ոչ մի պարբերականի հղում չի կատարել։
 Կարելի է եզրակացնել, որ երկու երկրների առցանց պարբերականների համար էլ նախագահներինամակագրությունը ևս մեկ առիթ էր վարկանիշ ապահովելու, իշխանության քայլերը քննարկելու, երկու երկրների լարված հարաբերությունների մասին առիթ գտնել խոսելու, պատմության անցած էջերըվերանայելու  և  միջազգային  հանրության  տեսակետները  ներկայացնելու  համար՝  առանց  դուրս  գալուերկրի պետական շահերի սահմաններից։
 Քնար ՄիսակյանՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ՆԱԽԱԳԱՀՆԵՐԻ ՆԱՄԱԿԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԱՐՁԱԳԱՆՔԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՆ ԵՎ ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ԱՌՑԱՆՑ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆՆԵՐՈՒՄԲանալի բառեր՝ Հայաստանի և Թուրքիայի նախագահների նամակագրություն, հայկական առցանց մամուլ, թուրքական առցանց մամուլ, իշխանական մամուլ, ընդդիմադիր մամուլ, նամակագրության արձագանքներն առցանց մամուլում ։

Հոդվածում անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի և Թուրքիայի նախագահների նամակագրության արձագանքներին  հայկական  և  թուրքական  առցանց  պարբերկաններում։
   Ուսումնասիրելով  երկու  երկրների  առցանց  պարբերականների  հրապարակումներն  այս  թեմայով՝  փորձել  ենք  պարզել  պարբերականների  դիրքորոշումները,  դրանց տեսակետների ընդհանրությունները և տարբերությունները։
  Ուսումնասիրությունից կարելի է եզրակացնել,  որ  թուրքական և  հայկական առցանց  բոլոր  պարբերականներում  (իշխանական,  ընդդիմադիր  և  համեմատաբար  չեզոք) նախագահների նամակագրությունը ներկայացվել է երկրների պետական շահերից ելնելով։
  Երկու երկրների  առցանց  պարբերականներում  էլ  բացակայում  են  օբյեկտիվ  գնահատականներ  և  հանրությանը  կողմնորոշող  համակողմանի վերլուծություններ։
