«ՆՈՐ ԺԱՄԱՆԱԿԱԳՐՈՒԹՅԱՆ» ԺԱՄԱՆԱԿԻ ԿԱՌՈՒՅՑԻ ԿԵՂԾԳԻՏԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸԻ՞նչ է ժամանակը։
 Երբ ինձ հարցնում են նրա մասին, ես գիտեմ, թե ինչի մասին է խոսքը, բայց, եթե սկսեմ բացատրել,ես չգիտեմ էլ ինչ ասեմ...Օգոստինոս ԵրանելիՄուտքՊատմության մեջ կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկը «պատմականժամանակ» հասկացությունն է։
  Մինչ իր տեսական մշակվածությանը հասնելըպատմական  ժամանակը  շփոթվում  էր  ժամանակագրության  հետ,  թեպետպատմական  իրականությունն  իբրև  հասկացման  ելակետային  իրողությունկարող ենք ամրագրել որպես ժամանակագրություն։
  Բանն այն է, որ իրադարձությունները պետք է միմյանցից տարանջատվեն։
 Նախորդ դարի 80-ական թթ. սկսած՝ ռուս մաթեմատիկոս Անատոլի Ֆամենկոյի կողմից ստեղծվեց մի խմբակ, որի շուրջ համախմբված բնագիտականուղղվածություն  ունեցող  գիտնականները  փորձում  էին  սկզբունքորեն  վերանայել համաշխարհային պատմության անցքերը։
  Այդ գիտակարգը ստացավ «Նոր ժամանակագրություն»1 անվանումը։
  Ի մասնավորի համեմատաբար կոշտքննադատության  են  արժանանում  տարածության  և  ժամանակի  հղացքները։
 Ա.  Ֆամենկոյի2  և  Գ.  Նասովսկու3  հետազոտություններում  քարուքանդ  է  ար1  Անգլալեզու  գրականության  մեջ  այս  եզրույթը  հաճախ  կիրառվում  է  անգլիացի  եգիպտագետԴեվիդ  Ռոլի  համանուն  այլընտրանքային  տեսությունն  անվանելու  համար։
   Դ.  Ռոլը  հակված  էտեղաշարժ  կատարելու  եգիպտական  փարավոնների  19-25-րդ  դինաստիաների  կառավարմանժամանակաշրջանի անցքերի հետ։
  Նրա կարծիքով՝ դա հնարավորություն կտա Աստվածաշնչումներկայացված  անձանց  և  իրադարձությունները  համապատասխանեցնելու  Հին  Արևելքի  պատմությանը։
   Մանրամասն  տե՛ս  Rohl,  D, A  Test  of  Time։
   The  Bible—from  Myth  to  History.  London,2  Անատոլի  Տիֆոմեյովիչ  Ֆամենկոն  (ծնվ.  1945  թ.)  ռուս  մաթեմատիկոս  է,  ՌԴ  գիտություններիակադեմիայի իսկական անդամ է, 27 մենագրության և 10 դասագրքերի հեղինակ։
 3  Գլեբ  Վլադիմիրովիչ  Նասովսկին  (ծնվ.  1958  թ.)  ռուս  մաթեմատիկոս  է,  առավելապես  հայտնիիբրև Ա. Ֆամենկոյին համահեղինակ «Նոր Ժամանակագրության» հետազոտություններում։
 վում  Հովսեփոս  Սկալիգերի4  և  Դիոնիսիուս  Պետավիուսի5  ժամանակագրական համակարգը, որը կիրառվում է մինչ օրս։
 Մեր առջև խնդիր ենք դրել պարզաբանելու և մեկ անգամ ևս հաստատել«Նոր  ժամանակագրության»  կեղծ  գիտականությունը՝  հատկապես  քննելովպատմական ժամանակի կեղծման խնդիրը։
 1.  «Նոր Ժամանակագրության» արմատներըՔսաներորդ  հարյուրամյակի  20-30-ական  թվականներին  մաթեմատիկոս,ԽՍՀՄ  գիտությունների  ակադեմիայի  անդամ  Նիկոլայ  Մոռոզովը6  լույս  ընծայեց իր յոթհատորյակը7, որում փորձ էր արվում բիբլիական տեքստերի աստղագիտական մեկնաբանություններով և անտիկ տեքստերի աստղագիտականհաղորդումների բաղդատմամբ ապացուցելու համաշխարհային պատմությանև ժամանակագրության կեղծված լինելը8։
 Արդեն 1960-ականներին այդ մոռացված աշխատանքներին ծանաթացավմաթեմատիկոս  Մ.  Մ.  Պոստնիկովը  և  իր  դասախոսություններում  բազմիցսանդրադարձ կատարեց Ն. Մոռոզովի տեսակետներին։
 Այդ  դասախոսություններին  ներկա  էր  երիտասարդ  Ա.  Ֆամենկոն,  ումխնդրանքով էլ Մ. Պոստնիկովը 1974 թ. Մ. Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական  համալսարանում  50  դասաժամից  բաղկացած  դասախոսությունների4  Հովսեփոս  Յուստուս  Սկալիգերը  (1540-1609  թթ.)  ֆրանսիացի  հումանիստ,  լեզվաբան  ևպատմիչ է։
  Սովորել է Սորբոնի համալսարանում։
  Շրջագայել է Իտալիայում, Անգլիայում և Շոտլանդիայում։
  Որպես զինվոր կռվել է հուգենոտյան զինված խմբավորումների կազմում։
  Բարդուղիմեոսյան  գիշերից  հետո  ապաստանել  է  Շվեյցարիայում  և  դառնում  Ժնևի  համալսարանիպրոֆեսոր։
  Հետագայում տեղափոխվել է Հոլանդիայի Լեյդեն քաղաքը և մինչև իր կյանքի վերջըբնակվել այնտեղ։
 Համարվում է արդի ժամանակագրության հիմնադիրներից մեկը։
 5 Դիոնիսիուս Պետավիուսը (1583-1652 թթ.) ֆրանսիացի պատմիչ և բանաստեղծ է։
  1605թ. անդամակցել է ճիզվիտական միաբանությանը։
  1621 թ. Փարիզում դարձել է պոզիտիվ աստվածաբանության պրոֆեսոր, իսկ 1639 թ.՝ կաթոլիկ եկեղեցու կարդինալ։
 Շարունակել  է  Հ.  Սկալիգերի  գործը  և,  իրավամբ,  նմանապես  համարվում  է  արդի  ժամանակագրության հիմնադիրներից։
 6  Նիկոլայ  Ալեքսանդրովիչ  Մոռոզովը  (1854-1946  թթ.)  ռուս  նարոդնիկ  հեղափոխական  է։
   Որոշտեղեկությունների համաձայն՝ անդամակցել է մասոնական օթյակներին։
  Հեղինակ է բազմաթիվաշխատությունների՝ ֆիզիկայի, քիմիայի, պատմության, աստղագիտության, կենսաբանության ևգիտակարգերի  վիճելի  բազմաթիվ  խնդիրների  վերաբերյալ։
   Ն.  Մառոզովի  հայացքները  միանշանակ չեն ընդունվել ժամանակիցների կողմից՝ որոշ դեպքերում արժանանալով սուր քննադատության։
 Л.։
  Госиздат, 1924-1932, 2-е изд. -М., Крафт+, 1998.8 «Նոր Ժամանակագրություն» եզրույթը առաջին անգամ կիրառեց պատմաբան Ն. Մ. ՆիկոլսկինՆ.  Մոռոզովի  յոթհատորյակի  գրախոսությունում  (Никольский  Н.  М., Астрономический  перево1925, № 1, с. 156-175; вместе с ответом Морозова переиздана։
  Морозов Н. А., Новый взгляд709)։
 շարք կազմակերպեց։
  Այս դասախոսությունների սեղմագրերը Ա. Ֆամենկոյի ևԱ.  Միշչենկոյի  կողմից  հետագայում  դարձան  ստվարածավալ  բազմահատորյակներ։
  Ա. Ֆամենկոյի հաղորդմամբ 1970-ական թթ. ինքը ծանոթացել է Ռոբերտ Նյուտոնի9 հետազոտություններին, որոնց հեղինակը կոշտ քննության էրառնում 2-րդ դարի աշխարհագրագետ Կլավդիոս Պտղոմեոսի10 հաղորդումները։
  Դրանից հետո նրա մոտ միտք հղացավ, որ Ռ. Նյուտոնի հաղորդումների իրավացիությունը  հաստատելուն  կարող  է  օգնել  Ն.  Մոռոզովի  «մոռացված»տեսությունը։
 1980-ական  թվականներին  մի  շարք  համատեղ  աշխատություններից  հետո՝ Ա. Ֆամենկոյի և Մ. Պոստնիկովի ուղիները բաժանվեցին։
  Հենց այս ժամանակ էլ արդեն ձևավորվել էր «Նոր Ժամանակագրության» խմբակը, որին անդամակցեցին մի շարք ֆիզիկոսներ, մաթեմատիկոսներ, անգամ պատմաբաններ, որոնց համար «Նոր Ժամանակագրության» գաղափարները բավականինգրավիչ էին11։
 Փորձ  է  արվում  մշակելու  հետազոտությունների  մի  համակարգ,  որը,  խմբակի  անդամների  կարծիքով,  հնարավորություն  կտար  Ն.  Մոռոզովի  տեսության  կատարելագործմամբ  հեղափոխություն  իրականացնելու  գիտական  աշխարհում։
  1980-ականներին մի շարք ամսագրերում տպագրվեցին նրանց հոդվածները՝ դառնալով բավականին բուռն քննարկումների առարկա։
 Ա. Ֆամենկոյի և Գ. Նասովսկու աշխատություններում «Նոր ժամանակագրություն» եզրույթը անդրանիկ անգամ կիրառվեց 1995 թ.՝ նշմարելով դասական  ժամանակագրության  սխալականությունը՝  իբր  թե  ժամանակակից  բնագիտական մեթոդների հիման վրա։
 Այս թվականը դարձավ շրջադարձային։
  Սկսյալ 1995 թ. մինչ օրս բազմաթիվ գրքեր են լույս տեսել, որոնցում վերոնշյալ հեղինակները փորձում են ի միբերել և ամբողջականերոն ձևակերպել իրենց նոր տեսությունը։
 Արդեն 1998 թ. ՌԴ գիտությունների ակադեմիայի բյուրոյի նիստում որոշվեց  «Նոր  ժամանակագրությունը»  համարել  կեղծ  գիտակարգ  և  պատմականփաստերի ահռելի ծավալների հասնող խեղաթյուրում։
  Դրանից հետո սկսեցին9  Ռոբերտ  Ռասսել  Նյուտոնը  (1918-1991թթ.)  ամերիկացի  ֆիզիկոս  է  և  երկնային  մեխանիկայիմասնագետ։
  Կյանքի մեծագույն մասը նվիրել է տիեզերքի ուսումնասիրությանը, մասնավորապեսերկնային մարմինների շարժման տեսությանը։
  Հեղինակ է մի շարք աշխատությունների, որոնցիցմեր  թեմայի  ուսումնասիրության  համար  կարևորվում  է  «Կլավդիոս  Պտղոմեոսի  հանցանքը»աշխատությունը (մանրամասն տե՛ս Ньютон Р. Р., Преступление Клавдия Птолемея. -М., Наука,1985)։
 10 Խնդիրը հիմնականում կապված է անտիկ աշխարհում և միջնադարում դասական համարվող«Ալմագեստ»  ստեղծագործության  հետ,  որում  Պտղոմեոսը  ներառել  է  ժամանակի  հունական  ևմերձավորարևելյան  ողջ  գիտելիքները  տիեզերքի  և  երկնային  մարմինների  մասին։
   ՍակայնՊտղոմեոսը  վրիպում  է՝  մեր  գալակտիկայի  կենտրոնում  տեղադրելով  Երկիր  մոլորակը  ոչ  թեԱրևը։
 11 Նրանցից հատկապես առանձնանում են Վ. Կալաշնիկովը և Գ. Նասովսկին։
 լույս տեսնել մի շարք հոդվածաշարեր՝ նվիրված այս կեղծ գիտակարգի հերքմանը12։
 2004 թ. Ա. Ֆամենկոյին և Գ. Նասովսկուն շնորհվեց «Абзац» մրցանակաբաշխության  հակամրցանակը  «Պատվավոր  անգրագիտություն»  անվանակարգում՝ ի պատիժ «Նոր Ժամանակագրության» հատորաշարում ռուսաց լեզվի հանդեպ իրականացված հանցագործությունների համար13։
 Չնայած այս ամենին՝ մինչ օրս «Նոր ժամանակագրության» հեղինակներըչեն դադարեցրել իրենց «բեղուն» գործունեությունը՝ դառնալով հանրային լայնքննարկումների առարկա։
 2.  Ա. Ֆամենկոյի և Գ. Նասովսկու գիտական հնարանքները Նախքան  «Նոր  Ժամանակագրության»  հարցադրումների  գիտականությանը անդրադառնալը հարկ ենք համարում նշել, որ Ա. Ֆամենկոն և Գ. Նասովսկին  այդպես  էլ  չկարողացան  կուռ  ժամանակագրական  համակարգ,  որնունակ  կլիներ  դիմակայելու  «հակառակորդների  հարվածներին»։
   Նրանց  համակարգը անդրանիկ հայացքից հիշեցնում է մի խճանկար, որի մասունքերի միմասը կորսված են։
  Հերքելով նախկին ժամանակագրական համակարգերը՝ վերոնշյալ  հեղինակները  այդպես  էլ  չկարողացան  ձևավորել  իրենց  նոր  համակարգը։
 Պատմական  անցքերի  ցանկացած  շարադրանք  անիմաստ  է  առանց  ժամանակային  հաշվումների,  որոնցում  իրադարձությունները  գործում  և  անհետանում են։
  Ժամանակի կառույցի ուսումնասիրությունը մեր օրերում դարձել էպատմագիտության և հնագիտության կարևոր հարցադրումներից մեկը։
 Որքան խորանում ենք պատմության խորքերը, այնքան մեզ համար բարդանում է ժամանակային կուռ համակարգի կառուցումը14։
  Մինչդեռ Ա. Ֆամենկոյի և Գ. Նասովսկու համար Հին աշխարհի պատմությունը հորինված է և գրված  հետագա  դարերում։
   Մասնավորապես,  նրանց  կարծիքով,  ներկայիսպատմության դասագրքերը սոսնձված են 4 համանման ժամանակագրություններից,  որոնք  միասին  ձևավորում  են  գլոբալ  ժամանակագրային  համակարգ։
 Նման համակարգ ստանալու համար անհրաժեշտ էր 10-16-րդ դարերի ժամանակագրությունը  տեղաշարժել  330,  1050,  1800  տարիներով,  այսինքն՝  մեկ12  Ներկայումս  Ա.  Ֆամենկոյի  խմբակը  հրատարակել  է  շուրջ  90  մենագրություններ։
   Նրանցհակառակորդների  հաղորդումները  զետեղված  են  «Հակաֆամենկո»  հոդվածաշարերում,որոնցից միայն յոթն է լույս տեսել (մասնավորապես տե՛ս Мифы «Новой Хронологии», М., 2001)։
 13 Антипремия «Абзац» (http։
 //bookmix.ru/groups/viewtopic.phtml?id=745) 24.04.201614  Հին  Աշխարհի  ժամանակային  կառույցների  ուսումնասիրության  տեսանկյունից  մեծագույնավանդը պատկանում է Է. Բիկերմանին, ով կարողացել է ամբողջովին լուսաբանել Հին Մերձավոր Արևելքի և Հին Հունաստանի ժամանակագրական համակարգերը (մանրամասն տե՛ս Бикерман Э., Хронология древнего мира։
  Ближний Восток и античность, М., 1975)։
 տարվա անցքերը շարադրել չորս տարբեր ձևաչափերով, ինչի արդյունքում միշարք պատմական կերպարներ նույնացվում են. Իվան Դ Ահեղ ցարը՝ Դիոկղետիանոս և Կոնստանտինոս Մեծ կայսրերի, Չինգիզխանը՝ իշխան Ռյուրիկի, Իվան Կալիտան՝ Յարոսլավ Իմաստունի և Բաթու խանի, Հիսուս Քրիստոսը՝ Անդրեյ Աստվածասերի հետ15։
  Այս շարքը կարելի է անվերջ շարունակել16։
 Չհավատալով պատմական գիտությանը հայտնի բոլոր տեսակի աղբյուրների  արժանահավատությանը՝  Ա.  Ֆամենկոն  և  Գ.  Նասովսկին  հիմնվում  ենբավականին  հակասական  տեղեկություններ  պարունակող  աստղագիտականթվագրումների վրա։
  Սակայն իրենք ընկնում են իրենց պատրաստած ծուղակը։
   Ներկայացնենք  մի  հատված  Ա.  Ֆամենկոյի  աշխատությունից.  "НесмотряՀարց է ծագում ինչպես կարելի է թվագրել մի երևույթ, որի իսկության վերաբերյալ մենք ամբողջովին վստահ չենք։
 Հին ժամանակներում կոնկրետ ժամանակագրական սանդղակ գոյությունչուներ։
  Պատմությունը չափում էին ըստ արքաների կառավարման տարիներիկամ որևէ հույժ կարևոր իրադարձությունից հետո ընկած պատմությունների։
 Գերակշռող էր լոկալ (տեղային) ժամանակաչափը, որն անընդհատ կարիք ուներ համահարաբերակցվելու գլոբալ ժամանակի հետ, բայց գլոբալ ժամանակագրություն երկար ժամանակ չէր կազմվում։
  Կրոնական հողի վրա այդ մասնատվածությունն ավելի տարածվեց, ճեղքումը մեծացավ, գլոբալը մնում էր ուտոպիա18։
  Այս ամենը հաշվի չառնելով՝ «Նոր ժամանակագրության» հեղինակները իրենց ժամանակագրական համակարգը կառուցում են Աստվածաշնչյանպատումների հիման վրա19։
  Սակայն բանը հասնում է նրան, որ Հիսուս Քրիստոսը ծնունդը տեղի է ունենում Ք. հ. 1086 թ.։
 15 Մանրամասն տե՛ս Носовский Г. В., Фоменко А. Т., Новая хронология и концепция древней16 Մեզ համար ուշագրավն այն է, որ Ա. Ֆամենկոն նման զուգադիպություններ փորձում է գտնելհայ կաթողիկոսների և հռոմեացի կայսրերի կառավարման թվականների հետ, ինչը հիմնավորումէ  նրանց  իշխանության  տարեթվերի  համընկնումով  (Фоменко  А.  Т.,  Новая  хронология  Греции,античность в средневековье, М., 1996, том 2, Приложение 5)։
 18  1700-ական  թթ.  Ավգուստ  Լյուդվիգ  Շլյոցերն  առաջարկում  է  պատմության  տարբաժանմանհետաքրքիր մի ժամանակասանդղակ, որը գործում է մինչև օրս։
  Խոսքը Ք.ա և Ք.հ. ձևակերպմանմասին է։
 19 1984թ. ապրիլին Երուսաղեմում կայացավ Սուրբգրային հնագիտության առաջին միջազգայինգիտաժողովը, որին մասնակցեցին հազար երկու հարյուրից ավելի մարդ, այդ թվում՝ 500-ից ավելականավոր հնագետներ աշխարհի 60 երկրներից։
  Սույն գիտաժողովի մասնակիցները պնդեցին,որ Աստվածաշունչը և հնագիտությունը համահունչ են միմյանց, ինչպես նաև գիտական հնագիտության տվյալները միշտ մոտ են Աստվածաշնչի տեղեկություններին (մանրամասն տե՛ս Վասիլիադիս Ն., Աստվածաշունչ և հնագիտություն, Ե., 2014, էջ 15)։
 Ու. Չաշչիխինը, քննելով Ա. Ֆամենկոյի այս հաղորդումը, կարծիք է հայտնում, որ. 1.  Կա՛մ ակադեմիկոս ֆամենկոն զուրկ է գիտական մեթոդից,2.  կա՛մ ակադեմիկոս Ֆամենկոն զբաղված է զրպարտությամբ,3.  կա՛մ  էլ  ակադեմիկոս  Ֆամենկոն  զուրկ  է  տարրական  աստղագիտական փաստերի իմացությունից20։
 Ա.  Ֆամենկոյի  հետազոտության  թիրախ  դարձած  Կլավդիոս  Պտղոմեոսի«Ալմագեստի» մի հիշատակությունն ամբողջովին քայքայում է «Նոր ժամանակագրության» ժամանակային կառույցը։
  Բանն այն է, որ Կլավդիոս Պտղոմեոսըանտիկ հեղինակներ Մարկոս Տուլիոս Կիկերոնի և Լուկիոս Անեուս Սենեկայինման Սիրիուս աստղին նկարագրում է իբրև վառ կարմիր աստղ։
  Իսկ 11-րդդարի  արաբական  գրականության  մեջ  Սիրիուսը  նկարագրվում  է  իբրև  սպիտակ աստղ (այդպիսին է Սիրիուսը նաև 21-րդ դարում։
 )։
  Դրա պատճառը այնէ, որ Սիրիուսը ժամանակի ընթացքում վառվելով, կարմիր հսկայից վերածվելէ սպիտակ թզուկի21։
  Այս երկու տարբեր հաղորդումները գալիս են ապացուցելու, որ անտիկ աշխարհը եղել է միջնադարից բավականին դարեր առաջ և հերքում է Ա. Ֆամենկոյի այն դրույթը, որ միջնադարը և անտիկ աշխարհը նույնական են։
 Քննությանը չեն դիմանում նաև Ա. Ֆամենկոյի մյուս փաստարկները նույնպես։
  Օրինակ՝ ինչպես կարելի է մի շարք տարբեր երկրների արքաների համարել  նույն  անձնավորությունը՝  ելնելով  միայն  այն  հանգամանքից,  որ  նրանքմիևնույն կառավարման տարիներն ունեն22։
 Ի վերջո հարց է ծագում թե, որն է Ա. Ֆամենկոյի նպատակը։
  Իրենց գրեթեբոլոր մենագրություններում «Նոր ժամանակագրության» հեղինակները պատմագիտությունը համարում են կեղծ և պատվիրված գիտություն։
  Նրանց կարծիքով՝ ներկայիս ժամանակագրական համակարգը ստեղծվել է եվրոպացիների ռուսական գերիշխանությունից ազատվելու համար23։
 хронологии Фоменко-Носовского (http։
 //www.cnt.ru/users/chas/fomenko.htm) 24.05.201622  Սակայն  միայն  այս  կռվանը  բավարար  չէ  պատմական  անձանց  նույնացնելու  համար։
   Նախհրեական, հունական, հռոմեական և այլ ժամանակագրությունների արքաների անունները ընդհանրապես  չեն  համընկնում  և  առավել  ևս  շատ  հաճախ  կարելի  է  հանդիպել  այնպիսի  իրավիճակի,  երբ  մի  արքայի  կառավարման  տարիները  երկու  տարբեր  աղբյուրներում  տարբեր  են։
   Ա.Ֆամենկոն, խուսափելով նման խնդիրները քննարկելուց, հակված է արհեստական համընկնումներ ստեղծելուն։
 23  Ավելին,  Ա.  Ֆամենկոյի  պնդմամբ,  Մոսկվան  երրորդ  Հռոմն  է,  և  հայեցակարգը  դառնում  էպատմական ճշմարտություն, քանի որ, ըստ նրա, առաջին Հռոմը դառնում է Եգիպտոսը, երկրորդՀռոմը համընկնում է ներկայիս Հռոմ քաղաքի հետ, իսկ երրորդ Հռոմը դառնում է հենց Մոսկվան։
 Աչալուրջ հետազոտողի աչքից չի վրիպի, որ այս կեղծ գիտակարգը դասական սլավոնաֆիլության օրինակ է և գիտական ասպարեզում կյանքի կոչվելուիրավունք չունի։
 ԱմփոփումԱ.  Ֆամենկոյի  և  Գ.  Նասովսկու  հետազոտությունները  շատ  արագ  սուրքննադատության արժանացան։
  Նրանց «Նոր ժամանակագրությունը» համարվեց ոչ գիտական, սակայն մինչ օրս Ա. Ֆամենկոյի և Գ. Նասովսկու գործունեությունը չի դադարել։
 Նրանք պնդում են, որ մարդկային պատմությունը ճշգրիտ և հայտնի է միայն սկսյալ 18-րդ դարից և դրան նախորդող իրադարձությունները քաղաքական  նպատակներով  փոփոխված  և  կեղծված  են։
   Մասնավորապես  պատմությունը  պետք  է  սկսվի  10-րդ  դարից,  իսկ  Հիսուս  Քրիստոսը,  օրինակ,  ծնվել  է12-րդ դարում։
 Բնագիտական ուղղվածություն ունեցող գիտնականները քննադատաբարեն վերաբերում հայտնի անտիկ աղբյուրների հաղորդումներին՝ դրանք համարելով հորինված և գեղարվեստական։
 Մեր  կարծիքով՝  Ա.  Ֆամենկոյի  և  Գ.  Նասովսկու  հիմնական  սխալներիցմեկն  հենց  պատմության  հարակից  գիտակարգերի  համադրելիության  բացակայությունն  է։
   Սակայն  դա  չի  խանգարում  նրանց  հայացքների  տարածմանըլայն շրջանակներում։
 Հայերիս համար զավեշտալին և վտանգավորը Հայաստանի մասին տեղեկությունների բացակայությունն է այս կեղծ գիտակարգում։
  Բազմիցս նշվում էՕսմանյան կայսրության մասին, սակայն այդ կայսրությունը համարվում է միասնական կայսրությունից անջատված քաղաքական միավոր, ինչն էլ կարող էկռվան  հանդիսանալ  ՀՀ  արևելյան  և  արևմտյան  հարևանների  համար։
   Ցավոք,  հայկական  գիտական  միջավայրում  մինչ  օրս  այս  կեղծ  գիտակարգը  ուսումնասիրության չի արժանացել, և նրան արժանի հակահարված չի տրվել։
 Օգտագործված գրականության ցանկ1.  Վասիլիադիս Ն., Աստվածաշունչ և հնագիտություն, Երևան, 2014։
 2.  Антипремия  «Абзац»  (http։
 //bookmix.ru/groups/viewtopic.phtml?id=745)  հասանելիէ՝ 24.04.20163.  Бикерман Э., Хронология древнего мира։
  Ближний Восток и античность, Москва,тт.1-7, Москва-Ленинград։
  Госиздат, 1924-1932; 2-е изд. –Москва, Крафт+, 1998.156-175; вместе с ответом Морозова переиздана։
  Морозов Н. А. Новый взгляд на(http։
 //www.cnt.ru/users/chas/fomenko.htm) հասանելի է՝ 24.05.2016.14. Colavito  J., «Who  Lost  the  Middle  Ages?»,  (http։
 //jcolavito.tripod.com/lostcivilizations/id13.html) հասանելի է՝ 24.05.2016.15. Rohl D., A Test of Time։
  The Bible—from Myth to History, London, 1995.Գուրգեն Մուրադյան«ՆՈՐ ԺԱՄԱՆԱԿԱԳՐՈՒԹՅԱՆ» ԺԱՄԱՆԱԿԻ ԿԱՌՈՒՅՑԻ ԿԵՂԾ ԳԻՏԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸԲանալի բառեր` «Նոր ժամանակագրություն», պատմական ժամանակ, կեղծ գիտակարգ,այլընտրանքային պատմություն, Ալմագեստ Ամփոփում։

Հոդվածի  հեղինակը  մանրակրկիտ  վերլուծության  է  ենթարկում  նախորդ  հարյուրամյակի  ավարտին  ձևավորված  և  մինչ  օրս  գործող  Ա.  Ֆամենկոյի  «Նոր  Ժամանակագրություն» խմբակի գործունեությունը։
    Խմբակի  բամահատորյա  հրատարակությունների  ուսումնասիրությունը  հնարավորություն է տալիս պարզելու այս նոր «գիտակարգի» սխալականությունը, իսկ նկատված մի  շարք պարզագույն վրիպումների արձանագրումը, որոնցով առաջնորդվում են խմբակի անդամները, ամբողջովին քարուքանդ է անում Ա. Ֆամենկոյի և Գ. Նասովսկու ժամանակային  կառույցը։
   Ակնհայտ  է  դառնում,  որ  պատմության  տիրույթում  ոչ  մի  ժամանակագրային  տեղաշարժերի կարիք էլ չկա։
