ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ Գենդերային հավասարության արդի հիմնախնդիրները Ներկայումս գենդերային հավասարության և գենդերային քաղաքականության հետ կապված հարցերը համարժեք և միատեսակ չեն ընկալվում: Նախ անհրաժեշտ է ներկայացնել «գենդեր» տերմինի էությունը և այն համատեքստը, որում այն ​​օգտագործվում է սույն հոդվածում:  Ինչպես նշում է Ռիչարդ Վուդրին. «Սեռը կենսաբանական սեռի և վարքի հարաբերությունն է»: Գենդերի տեսությունը բացահայտում է այդ հարաբերությունը:  Վերջինս նաև նշում է, որ կան երկու հիմնական տեսություններ ՝ կենսաբանական և սոցիալական [1]:  Մեկ այլ սահմանման համաձայն ՝ սեռը կանանց սոցիալական բնորոշումն է: տղամարդիկ   Դա սեռ չէ (կանանց և տղամարդկանց կենսաբանական առանձնահատկությունները):  Սեռը սահմանվում է որպես հասարակական և մասնավոր կյանքում կանանց և տղամարդկանց վերապահված դերերի հասկացություն:  Համաձայնելով այս սահմանումների հետ, կատարելով որոշ ընդհանրացումներ, կարող ենք փաստել, որ միջազգային իրավական սոցիոլոգիական գրականության մեջ, նույնիսկ իրավական ակտերում, «սեռ» տերմինը հոմանիշ չէ «գենդեր» հասկացության հետ, քանի որ այն ունի սոցիալական բաղադրիչ ՝ կապված հարց, թե ինչպես է մարդը ընկալում իրեն հասարակության մեջ:   Այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով Հայաստանում մշակութային համատեքստը գենդերի համատեքստում, գենդերային խտրականության արդիականությունը և հասարակության ներկայիս դժկամությունը ընդունելու այդ տարբերությունը և դրա հետևանքները, մենք գտնում ենք, որ նպատակահարմար է ներկայացնել «գենդեր» տերմինը մոտ բավական է «սեռ» հասկացությանը: մի շարք տարբերություններ: Գենդերային հավասարության, ինչպես նաև կանանց և տղամարդկանց հավասարության լուծումը եղել է ինչպես ներքին, այնպես էլ միջազգային իրավունքի հիմնական նպատակներից մեկը `կանանց ընտրական իրավունքի վերապահման գործընթացի սկզբից, հատկապես 19-րդ դարի վերջերից:  19-րդ դարից ի վեր լայն աշխատանք է տարվել գենդերային հավասարության ոլորտում, բայց նույնիսկ այսօր շատ զարգացող երկրներում, որոնց մշակութային համակարգերը միշտ բնութագրվել են հասարակության մեջ տղամարդկանց գերակշռող դերով կամ հայրապետական ​​սովորույթների պատճառով շեղումներով, կան բազմաթիվ խնդիրներ ,  Նման երկրների շարքում մենք կարող ենք ներառել նաև Հայաստանը, որտեղ նպատակահարմար ենք գտնում այս հոդվածում ուսումնասիրել այս առնչությամբ առկա խնդիրները: Անդրադառնալով Հայաստանի Հանրապետությունում գենդերային հավասարությանը, առաջին հերթին կցանկանայինք ընդգծել «գենդերային հավասարություն» և ընդհանրապես «գենդերային հավասարություն» տերմինների տարբերությունները ՝ պարզելու, թե ինչպես են այդ տերմիններն ընկալվում ազգային օրենսդրությունում:  Ինչպես նշել է Ն. Շվեդովան: «... գենդերային հավասարությունը հասարակության կողմից հավասար տարբերությունն է տարբերությունների, կանանց և տղամարդկանց նմանությունների և նրանց խաղացած տարբեր սոցիալական դերերի»:  Համաձայնելով այս սահմանմանը ՝ կարող ենք ասել, որ «գենդերային հավասարություն» հասկացությունը ոչ այլ ինչ է, քան հասարակության գիտակցության արտացոլում և հասարակական մտքի արտացոլում այսինքն, թե ինչպես է հասարակությունը որոշում գենդերային հարաբերությունների բնույթը: Հասարակական գիտակցության և մտքի ձևավորումը մեծապես կապված է սովորույթների և մշակույթի հետ, սկսած եվրոպական գենդերային հավասարությունից մինչև ասիական մշակութային համակարգեր, որոնցում կանայք և տղամարդիկ բացառվում են գտնվել նույն սոցիալական հարթությունում:   Խոսելով Հայաստանի Հանրապետության մասին, պետք է նշել, որ կա դրական տեղաշարժ հասարակության, ինչպես նաև հասարակության մեջ կանանց և տղամարդկանց դերի վերաբերյալ, ինչը պայմանավորված է նաև պետության մեջ մեծ թվով կանանց ներկայությամբ: և տեղական ինքնակառավարումը:   Այնուամենայնիվ, պետք է ընդգծել, որ մեր մշակութային համատեքստում կան մի շարք կարծրացած հասկացություններ հասարակության մեջ կանանց տեղ ունենալու մասին, որի պատճառով մենք չենք կարող խոսել եվրոպական գենդերային հավասարության հետ սերտ հարթության վրա գտնվելու մասին:  Ինչ վերաբերում է «գենդերային հավասարություն» և «գենդերային հավասարություն» տերմինների փոխհարաբերություններին, հարկ է նշել, որ ի տարբերություն «գենդերային հավասարություն» տերմինի, «գենդերային հավասարություն» հասկացությունն արդեն կարող է սահմանվել որպես հասարակության մեջ գենդերային կառուցվածքի սկզբունք, որը սահմանված է պետության կողմից:   Բացի այդ, «գենդերային հավասարություն» հասկացությունն իմաստով ավելի նեղ է, քան «գենդերային հավասարություն»: Այժմ մենք կներկայացնենք վերոնշյալ տերմինների օրենսդրական հիմքերը և դրանց վերլուծությունը:  «Կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների հավասարության մասին» օրենքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն `« գենդերային հավասարություն »տերմինը նշանակում է հավասար իրավական կարգավիճակ տղամարդկանց համար, որի իրականացման հավասար հնարավորությունները տրամադրվում են անձանց` օգտագործել իրենց կարողությունները ազատորեն անկախ սեռից ՝ մասնակցելու քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, մշակութային և սոցիալական կյանքի այլ ոլորտներում:   Նույն օրենքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն «գենդերային հավասարություն» տերմինը կանանց, տղամարդկանց, իրավունքների, պարտականությունների և պարտականությունների հավասարությունն է օրենքի առջև ՝ հաշվի առնելով օրենքով սահմանված բացառությունները: «Գենդերային հավասարություն» տերմինի իրավական սահմանման հետ կապված հարցեր չկան, հատկապես հաշվի առնելով այն փաստը, որ բացառությունների հնարավորությունը սահմանված է օրենքով, քանի որ կանանց և տղամարդկանց միջև առկա օբյեկտիվորեն տարբերությունները որոշ դեպքերում պահանջում են իրավունքների, ազատությունների տարբեր սահմանումներ, հատկապես պարտականությունները:  Ինչ վերաբերում է «գենդերային հավասարություն» տերմինի օրենսդրական սահմանմանը, ապա կան որոշակի խնդիրներ:   Փաստորեն, հայեցակարգի իրավական սահմանումը `« գենդերային հավասարություն »և« գենդերային հավասարություն »հասկացությունների միջև հարաբերությունների համատեքստում,« գենդերային հավասարություն »տերմինը ավելի լայնորեն է ճանաչում միայն այնքանով, որքանով այն ներառում է հավասար հնարավորությունների սահմանում` ազատությունները: Կարծում ենք, որ նման սահմանումը չափազանց նեղ է, այն ավելի շատ համահունչ է կանանց, տղամարդկանց և տղամարդկանց հավասար հնարավորությունների հայեցակարգին, բայց ոչ թե «գենդերային հավասարություն» հասկացությանը, որը շատ լայն է: Անդրադառնանք նաև «գենդերային խտրականություն» եզրույթի օրենսդրական հիմքերին `մի շարք իրավական ակտերում պարունակվող դրույթները գենդերային խտրականություն որակելու անհրաժեշտության համատեքստում:  «Կանանց և տղամարդկանց հավասար հնարավորություններ ապահովելու մասին» ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն `գենդերային խտրականությունը ուղղակի կամ անուղղակի է:  Այն սահմանվում է որպես ցանկացած սահմանափակում, բացառում կամ նախապատվություն, որը սահմանափակում է հակառակ սեռի անձանց իրավունքներն ու շահերը, որոնք ուղղված են կամ հանգեցնում են կանանց և տղամարդկանց հավասարության ճանաչման, օգտագործման կամ կիրառման սահմանափակումին կամ վերացմանը այլ ոլորտներում: քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, մշակութային և սոցիալական կյանքը: Եկեք համեմատություն կատարենք այս սահմանման հետ միջազգային իրավունքի մեջ ամրագրված տեսական որոշ սահմանումների հետ, ինչպես նաև:  Նախևառաջ, նշենք կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին կոնվենցիայի սահմանումը:  Կոնվենցիայի 1 1 1-ին հոդվածի համաձայն, Կոնվենցիայի նպատակների համար «կանանց նկատմամբ խտրականություն» տերմինը նշանակում է սեռի հիմքով ցանկացած խտրականություն, բացառում կամ սահմանափակում, որը նպատակ ունի սահմանափակել կամ վերացնել կանանց քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, մշակութային, քաղաքացիական կամ այլ ոլորտներ: Կանանց տղամարդկանց և հիմնարար ազատությունների ճանաչում անկախ կանանցից ՝ անկախ ընտանեկան կարգավիճակից, հավասարության հիման վրա, կանանց կողմից այդ իրավունքների և ազատությունների իրականացման կամ իրականացման հիման վրա [4]: Որոշակի համեմատություն կատարելով վերը նշված սահմանումների միջև ՝ մենք կարող ենք արձանագրել դրանց հիմնական տարբերությունը ․ «Կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքներն ապահովելու մասին» ՀՀ օրենքը խտրականությունը սահմանում է միայն որպես իրավունքներն ու շահերը սահմանափակող, բացառումը կամ նախապատվությունը սահմանափակող տարբերակ, մինչդեռ Կոնվենցիան խտրականությունը սահմանում է որպես ցանկացած փոփոխություն, բացառում կամ սահմանափակում:   Գենդերային խտրականության ենթադրյալ տերմինաբանական մեկնաբանությունը, նշում է Ա.Մաքսիմովը: «Բացարձակ արտահայտությամբ խտրականությունը երկու հիմնական ձև ունի ՝ ձևական և նյութական:   Ձևական խտրականություն ասելով ՝ մենք հասկանում ենք պետության կամ հասարակության կողմից որոշակի կատեգորիայի մարդկանց իրավունքների կամ (կամ) ազատությունների սահմանափակում, որոնք կարող են ամրագրվել և՛ օրենքով, և՛ սահմանված հասարակության սովորույթներում:  Նյութական խտրականություն ասելով `նկատի ունենք հատուկ գործողություններ, որոնք ուղղված են մարդու իրավունքների սահմանափակմանը` դրա համար պաշտոնական հիմքերի բացակայության պայմաններում: »[5]  Եթե ​​երկրորդն ակնհայտ հանցագործություն է, այնքան էլ հետաքրքիր չէ վերլուծության և համեմատության համար, ապա ֆորմալ խտրականությունը սահմանելիս մենք պետք է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնենք այն փաստի վրա, որ սահմանափակում կարող են սահմանվել նաև հասարակության սովորույթների կողմից: Այսպիսով, մենք կարող ենք փաստել, որ վերը նշված տեսական մեկնաբանությունից ազգային օրենսդրական սահմանման և Կոնվենցիայի սահմանման հիմնական տարբերությունն այն է, որ Կոնվենցիան և մեկնաբանությունը պարունակում են «խտրականություն»:   Հետեւաբար, «գենդերային խտրականություն» հասկացությունն ավելի լայն է, քան ազգային օրենսդրությունը:   Վերջինը, սահմանելով խտրականությունը որպես իրավունք, շահերը, բացառումը կամ նախապատվությունը սահմանափակող ցանկացած տարբերակում, հարցը տեղափոխում է բացառապես իրավական ոլորտ, մինչդեռ գենդերային խտրականության վերացումը չի կարող պակաս լինել, դրա դեմ պայքարը նաև հասարակական կյանքի այն ոլորտներում, որոնք ամբողջությամբ չեն կարգավորվում օրենքով:   Կարող է նաև անհրաժեշտություն առաջանալ հասարակության գիտակցության մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին, որն ավելի ընդգրկուն է, քան իրավական նորմերի առկա կարգավորումները: Հաշվի առնելով վերոգրյալը `անհրաժեշտ ենք համարում կատարել փոփոխություն« Կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքներն ապահովելու մասին »ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետում` «գենդերային խտրականություն» տերմինը սահմանելով որպես «ցանկացած փոփոխություն, բացառում կամ նախապատվություն, որն ուղղված է քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, մշակութային, մշակութային և սոցիալական կյանքի այլ բնագավառներում կանանց և տղամարդկանց հավասարության ճանաչումը, օգտագործումը կամ իրականացումը սահմանափակելուն կամ վերացնելուն, այլ ոչ թե պարզապես շահերի կամ իրավունքների սահմանափակմանը: Այս պարագայում խտրականության վերացմանն ուղղված քայլերն ու միջոցառումները արդյունավետ կլինեն ոչ միայն իրավական բարեփոխումների համատեքստում `ստեղծելով ամուր իրավական հիմք այս ոլորտի կարգավորման համար, այլև հասարակության կարծիքի և գիտակցության փոփոխությունների համատեքստում: Նույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետի հետ կապված կա նաև դիտողություն, համաձայն որի `կանանց և տղամարդկանց հարաբերությունների կարգավորման հարցերում տարաձայնությունների սահմանումը խտրականություն չէ հղիության, ծննդաբերության, երեխաների խնամք կամ կրծքով կերակրելը:  Կարծում ենք, որ ձևակերպումն այնքան էլ հաջող չէ, քանի որ ըստ վերոհիշյալ սահմանման ՝ ստացվում է, որ կարգավորվող հարաբերությունների առարկա կարող են լինել միայն մի կին, և տղամարդը մյուս կողմից, մինչդեռ դա հնարավոր է երկուսի համար: կանայք `նմանատիպ հարաբերությունների առարկա դառնալու համար: մի կողմից `կանայք և կանայք, որոնց հետ կբացվեն ոչ խտրական տարբերություններ, մյուս կողմից` կանայք կամ կանայք կամ ներկայացուցիչները: Հաշվի առնելով վերոգրյալը `անհրաժեշտ ենք համարում փոփոխել Օրենքի 6-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետը` վերաշարադրելով այն հետևյալ կերպ. «Կանանց և տղամարդկանց հարաբերությունների կարգավորման տարբերությունների սահմանում հղիության, ծննդաբերության, երեխայի խնամքի և կրծքով կերակրելը »: Գենդերային հիմնախնդիրներին վերաբերող դրույթները պարունակվում են նաև Հայաստանի Հանրապետության հիմնական օրենքում `Սահմանադրության մեջ:   ՀՀ Սահմանադրության 30-րդ հոդվածի համաձայն ՝ տղամարդիկ և կանայք հավասար են:   Հաշվի առնելով ազգային օրենսդրության դրույթները, ինչպիսիք են «Militaryինծառայողների կարգավիճակի մասին» օրենքի 19-րդ հոդվածի առաջին մասը, որը սահմանում է տղամարդկանց համար պարտադիր զինվորական ծառայություն, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1081-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետ, Համաձայն որի ՝ աշխատակցի (կերակրող) մահվան դեպքում ցմահ փոխհատուցման իրավունքը ծագում է 55 տարեկանից, իսկ տղամարդկանց համար ՝ 60, ինչպես նաև մի շարք նորմերի առկայություն, որոնք սահմանում են անհավասար շրջանակ իրավունքներ կամ պարտականություններ կանանց և տղամարդկանց համար: կան, Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 30-րդ հոդվածը պետք է նախատեսի օրենքով նախատեսված դեպքերում կանանց և տղամարդկանց պարտականությունների անհավասար բաշխման հնարավորություն, ինչպես նաև պարտականություններ և բացառություններ:  Մենք դա անհրաժեշտ ենք համարում կանանց և տղամարդկանց բացարձակ հավասարության անհնարինության կամ աննպատակահարմարության համատեքստում:   Womenիշտ է, «Կանանց և տղամարդկանց հավասար հնարավորությունները ապահովելու մասին» ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը սահմանում է բացառությունների հնարավորությունը, բայց հաշվի առնելով այն փաստը, որ տարբեր ծավալների իրավունքներ սահմանող դրույթ պարունակում է դրանց նորմատիվ կարեւորությունը Անհրաժեշտ ենք համարում հիմնական օրենքում բացառություն սահմանել իրավական ակտում, ինչպիսին է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրքը, բացառությունները սահմանելու հնարավորությունը: Սահմանադրության 30-րդ հոդվածը, առանց բացառություններ սահմանելու հնարավորության, որոշակիորեն հակասում է Սահմանադրության 86-րդ հոդվածին, ըստ որի `տնտեսական, սոցիալական և մշակութային ոլորտներում պետական ​​քաղաքականության հիմնական նպատակներից մեկը դե ֆակտո հավասարության խթանումն է: տղամարդկանց և կանանց միջև:  «Դե ֆակտո հավասարություն» հասկացությունը իմաստաբանորեն արտացոլում է «սոցիալական հավասարություն» տերմինի բովանդակությունը, ոչ թե «հավասարություն»:   Այս դեպքում հակասություն կա «հավասարություն», «փաստացի հավասարություն» հասկացությունների և դրանց բովանդակության միջև:   Որոշ դեպքերում կանանց և տղամարդկանց հավասարության սկզբունքից շեղումներն անհրաժեշտ են `կանանց և տղամարդկանց փաստացի հավասարությունն ապահովելու համար:   Որպես օրինակ վերցրեք Ընտրական օրենսգիրքը: Համաձայն Ընտրական օրենսգրքի Ընտրական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի, Կուսակցության, Կուսակցությունների դաշինքի և Դաշինքի ազգային ընտրական ցուցակում գտնվող ցանկացած կուսակցություն գտնվում է երեք համարներից որևէ մեկի (1-3, 1-6, 1-9) ) վերջ) Յուրաքանչյուր սեռի ներկայացուցիչների թիվը չպետք է գերազանցի 70% -ը:   Նման դրույթը հակասում է սեռերի բացարձակ իրավական հավասարության սկզբունքին, բայց դրա առկայությունն օբյեկտիվորեն անհրաժեշտ է, քանի որ նման այլ դրույթների բացակայության դեպքում խստորեն պայմանավորված կլինի կանանց թիվը պետական ​​և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում: ,  Վերոնշյալ հանգամանքները ևս մեկ անգամ հաստատում են, որ Սահմանադրության 30-րդ հոդվածը փոփոխության կարիք ունի: Որպես խտրականության օրինակ ՝ անդրադառնանք ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1081-րդ հոդվածին (կերակրողի մահվան արդյունքում վնաս պատճառած անձանց փոխհատուցում):  Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն ՝ վնասը փոխհատուցվում է 55 տարեկանից բարձր կանանց, 60 տարին լրացած տղամարդկանց:   Հարց է առաջանում, թե որ օբյեկտիվ հանգամանքը կարող է հիմք հանդիսանալ նման դրույթ սահմանելու համար:  Սա կարող է լինել տարբերությունը Հայաստանում կյանքի միջին տևողության սեռերի միջեւ `հօգուտ տղամարդկանց, բայց 2015 թ.-ին Հայաստանի Հանրապետությունում կյանքի տևողությունը տղամարդկանց համար կազմում էր 71.6 տարի, իսկ կանանց համար` 77.7 տարի:   Նշենք, որ «Պետական ​​կենսաթոշակների մասին» օրենքի 9-րդ հոդվածի համաձայն `ծերության կենսաթոշակը սահմանվում է ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց համար` 63 տարեկանից. օբյեկտիվ անհրաժեշտություն չկա կենսաթոշակային տարբեր տարիքի պատճառով:   Կարծում ենք, որ վերոհիշյալ դրույթի ամրագրման համար հիմք է հանդիսացել կանանց համապատասխան տղամարդկանց աշխատանքային կարողությունը համապատասխան տարիքային խմբում (65-75 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ և ոչ ակտիվ բնակչության հարաբերակցությունը ըստ սեռի այս տարիքային խմբում:   Այս գործոնի ուսումնասիրության համատեքստում, այսպիսով հիմնավորելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1081-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի բովանդակության հիմնավորումը, անհրաժեշտ ենք համարում ուսումնասիրել վիճակագրությունը [7]:  ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների համաձայն, 2016-ին 65-75 տարիքային խմբում Հայաստանում տնտեսապես ակտիվ բնակչությունը կանանց համար կազմել է 26.6%, տղամարդկանց համար `45%:  Առաջին հայացքից կարող է թվալ, որ, հաշվի առնելով այս հանգամանքը, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի վերոհիշյալ դրույթը պայմանավորված է օբյեկտիվ հիմքերով, բայց մենք կցանկանայինք քննարկել նշված գենդերային խզման հիմքերը նշված տարիքային խմբում ՝ սույն հոդվածի նպատակների համար օրենսգրքի վերը նշված դրույթի հիմնավորումը: «Կանանց և տղամարդկանց բացարձակ հավասարություն» հասկացություն ասելով `մենք նկատի ունենք ՀՀ Սահմանադրության 30-րդ հոդվածում պարունակվող նորմը` բացառությունների հաստատման հնարավորությունը պարունակող դրույթի բացակայության պայմաններում: Դա գենդերային խտրականություն չէ:   Ուսումնասիրելով նույն վիճակագրությամբ տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակչության հետ կապված տվյալները, մենք նկատում ենք, որ այն դեպքում, երբ տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակչության 48% -ը տնային տնտեսություն է:  Հաշվի առնելով այն փաստը, որ ուսումնասիրվող տարիքային խմբում կանայք հիմնականում չունեն անհրաժեշտ կենսաբանական գործոններ `տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակչության մաս կազմելու համար (ծննդաբերություն, կրծքով կերակրելը և այլն), կարող ենք փաստել, որ ուսումնասիրության տարիքային խմբում կանայք հիմնականում տնտեսապես ոչ ակտիվ են: հասարակության մեջ կնոջ դերի վերաբերյալ կարծրատիպերի պատճառով անհրաժեշտ է տնային տնտեսություն վարելու անհրաժեշտություն:  Կարծում ենք, որ նման հիմքերով խտրականությունը խտրական է, քանի որ դա պայմանավորված չէ հղիության, ծննդաբերության, կրծքով կերակրման, վերարտադրողական առողջության, որևէ այլ կենսաբանական հատկության կամ «Կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների մասին» օրենքի հիման վրա: ,   Հաշվի առնելով վերոնշյալը `անհրաժեշտ ենք համարում կատարել փոփոխություն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1081 հոդվածի 2-րդ կետում` մահվան դեպքում մահվան փոխհատուցման իրավունքի ծագման համար սահմանել նույն տարիքը: տղամարդկանց և կանանց համար զոհ (կերակրող): Մենք կցանկանայինք վկայակոչել նաև «onենքի մասին» օրենքի 24-րդ հոդվածը (ՀՀ քաղաքացիների կողմից զենքի օգտագործումը):  Այս հոդվածը արգելում է զենքի օգտագործումը կանանց, անչափահասների և հաշմանդամության ակնհայտ նշաններ ունեցող անձանց կողմից, եթե զենքը օգտագործողին հստակ հայտնի չէ նրանց տարիքը, բացառությամբ զինված հարձակման կամ զինված դիմադրության դեպքերի, ինչպես լայնածավալ հրկիզումների դեպքերի դեպքում: , անձինք   Հարց է առաջանում, թե որն է օբյեկտիվ հիմքը որոշելու համար, թե որն է արգելքը կանանց նկատմամբ զենքի օգտագործումը:  Կարող ենք ենթադրել, որ պատճառը կարող է լինել այն, որ շատ դեպքերում կանայք ֆիզիկապես ավելի թույլ են, քան տղամարդիկ, բայց զենքագործը կարող է իգական սեռի ներկայացուցիչ լինել, այս դեպքում վերը նշված հանգամանքի մասին խոսք լինել չի կարող:  Հարց կարող է առաջանալ նաև կանանց վերարտադրողական առողջության վերաբերյալ:   Հարկ է նշել, որ Հայաստանի Հանրապետությունում զենքերը հիմնականում օգտագործվում են իրավապահների կողմից օրինական հիմունքներով, և այս պարագայում խնդիրը կապված է ոչ թե վերարտադրողական արտադրության, այլ Հայաստանում ոստիկանության աշխատակիցների անբավարար պատրաստվածության հետ , որը կարելի է իրականացնել մեր օրերում: տեխնոլոգիական զարգացումների համատեքստում:   Հաշվի առնելով վերոգրյալը ՝ կարծում ենք, որ «onենքի մասին» օրենքի 24-րդ հոդվածը պետք է փոփոխության ենթարկվի ՝ բացառելու համար կանանց նկատմամբ հրազենի օգտագործման սահմանափակ արգելքը: Քննարկելով գենդերային հավասարությանն առնչվող օրենսդրական խնդիրները `մենք կցանկանայինք անդրադառնալ վերահսկման և մոնիտորինգի խնդրին:   Ուսումնասիրելով Հայաստանի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպանը 2016 և 2017 թվականներին ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության վիճակի մասին տարեկան զեկույցներ, կարող ենք նկատել, որ երկու ծրագրերում էլ առկա են բացարձակապես նույն վիճակագրական տվյալները `կապված կանանց նկատմամբ բռնության կարծրատիպային մոտեցումների հետ:  Փաստորեն, որևէ փոփոխություն չի նկատվել [8], ինչը մենք անընդունելի ենք համարում հիմնախնդրի դիտարկման անհրաժեշտության դեպքում: Վերոնշյալը թույլ է տալիս փաստել, որ Հայաստանի Հանրապետությունում կան գենդերային հավասարության ոլորտում օրենսդրական, մոնիտորինգի և վերահսկողության զգալի խնդիրներ, որոնց լուծումը պահանջում է ինչպես պետական, այնպես էլ տեղական ինքնակառավարման մարմինների և քաղաքացիական հասարակության անդամների նպատակային և ներդաշնակ գործունեություն: հասարակություն ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ [3] Шведова Н. А., Гендерное просвещение.  պարզապես բարդի մասին, 2002, 212 էջ: [7] ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայություն, «Հայաստանի կանայք, տղամարդիկ 2017»: [8] ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի 2016 թվականի տարեկան հաշվետվություն ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության մասին, մարդու իրավունքների ազատությունների պաշտպանության վիճակը, Երեւան 2017, էջ. 247:   ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի 2017 թվականի տարեկան զեկույց ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության, մարդու իրավունքների ազատությունների պաշտպանության վիճակի մասին, Երեւան 2018, էջ 311-2: Avenավեն Վարթումյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ Գենդերային հավասարության ներկա խնդիրները Հիմնաբառեր. Գենդեր, գենդերային հավասարություն, գենդերային հավասարություն, գենդերային խտրականություն, գենդեր, կին, տղամարդ: ։

Հոդվածում  քննարկվում  են  գենդերային  հավասարության  արդի  հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում։
  Անդրադարձ է կատարվում գենդերային հավասարության օրենսդրական հիմքերին, դրանցում առկա հասկացությունների  և  ձևակերպումների  համապատասխանությանը  միջազգային  իրավական  փաստաթղթերին  և  դոկտրինալ  մեկնաբանություններին,  տարբերակումների  սահմանման  համար  օբյեկտիվորեն  անհրաժեշտ  հիմքերի  առկայության  հիմնախնդիրներին,  իրավական  ակտերում  առկա  խտրականության  դրսևորումներին,  մշտադիտարկմանն ու վերահսկողության առնչվող խնդիրներին։
