Գաղութային պատմության ընթացքում «բաժանիր և տիրիր» քաղաքականությունը տարաբնույթ ձևով իրականացվում էր նախկին եվրոպական գաղութային տերությունների կողմից:   Օրինակ ՝ Ֆրանսիան Աֆրիկան ​​բաժանեց որպես «Ֆրանկոֆոն», Մեծ Բրիտանիան ՝ «Անգլոֆոն», Պորտուգալիան ՝ «Լուկոֆոն»:   Ի տարբերություն Մեծ Բրիտանիայի, որն անուղղակի միջամտության քաղաքականություն էր վարում, Ֆրանսիան վարում էր ուղղակի միջամտության քաղաքականություն:   Ֆրանսիացի զինվորականները մեծ դեր խաղացին Աֆրիկայի գաղութացման գործում [էջեր 2-5-5]:   Մինչև 1960 թվականը Աֆրիկայի գաղութների անկախությունը Ֆրանսիան մնաց ամենաազդեցիկ գաղութը Աֆրիկյան մայրցամաքի մեծ մասում:  566 ՔԱITԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ գաղութացված Աֆրիկայում Ֆրանսիան նախընտրում էր կենտրոնացման քաղաքականությունը, իսկ Ֆրանսիայի գաղութային քաղաքականությունը կործանարար հետևանքներ ունեցավ:  Հատկանշական է, որ Աֆրիկայում Ֆրանսիայի գաղութային քաղաքականությունը տարբերվում էր Մեծ Բրիտանիայի քաղաքականությունից: Բրիտանական գաղութային քաղաքականությունն ուղղված էր Աֆրիկայի տնտեսական շահագործմանը, որը Ֆրանսիան հիմնեց մշակութային և քաղաքական ձուլման վրա:   Ֆրանսիայի ձուլման քաղաքականությունը չէր հարգում աֆրիկյան մշակույթն ու սովորույթները:   Այն արգելում էր աֆրիկյան լեզուները, մշակույթը և ինքնությունը:   Մեծ Բրիտանիան իր գաղութները տեսնում էր որպես օտար հողեր, իսկ Ֆրանսիան ՝ որպես դրա մի մաս:   Ավելին, Ֆրանսիան Աֆրիկայում պարտադրեց ֆրանսիական մշակույթը [1, p.2-4]:   Պատճառը մեկն էր. Ֆրանսիան, ի տարբերություն Մեծ Բրիտանիայի, որն իր ազդեցությունն ուներ հետպատերազմյան աշխարհակարգի վրա, ուներ պարտվածի հոգեբանություն [2, էջ 44-45]:  Աֆրիկան ​​գաղութացնելու համար Ֆրանսիան ստեղծեց իր տնտեսական և քաղաքական համակարգերը:   Մինչ Ֆրանսիայի գաղութային քաղաքականությունը կարևոր դեր էր խաղում Ֆրանսիայի տնտեսական շահերի զարգացման մեջ, աֆրիկյան երկրների տնտեսությունն անկում էր ապրում, քանի որ մայրաքաղաքը իր գաղութներին ստիպում էր ոչ թե միմյանց հետ առևտուր կատարել, այլ միայն Փարիզի հետ [3, էջ 16-17] ,   Գաղութները պարտավոր էին թանկարժեք ապրանքներ ներկրել Ֆրանսիայից և էժան գներով արտահանել մայրաքաղաք:   Այս համակարգը հանգեցրեց անարդար առեւտրային հարաբերությունների Ֆրանսիայի և նրա գաղութների միջև: Գաղութային ժամանակաշրջանում ֆրանսիական քաղաքականությունը հիմնված էր նաև ռասիզմի և անհավասարության վրա:  Ֆրանսիան հաջողությամբ իրականացրեց «Բալկանացման» քաղաքականությունը Աֆրիկայում ՝ ստեղծելով դաշնային համակարգ [5, էջ 191]:   Իսկ աֆրիկյան պետությունների հետամնացությունը նրանց «Բալկանացման» հիմնական պատճառներից մեկն էր [6,10 էջ]:  567 ՔԱITԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո գաղութային համակարգի փլուզումը բարդ խնդիրներ առաջացրեց աշխարհի գաղութային կայսրությունների համար:   Ռազմական ուժի օգտագործումը ի վիճակի չէր ամբողջովին կանխել ազգային-ազատագրական շարժումների աճը, և այս ամենին գումարվեց ԱՄՆ և ԽՍՀՄ քաղաքականությունը գաղութային կայսրությունները «կազմաքանդելու» համար [2, էջ 44-46]:   Ինչ վերաբերում է Ֆրանսիային, ապա վերջինս փորձում էր Աֆրիկայի «ավերակներում» կառուցել նորգաղութային համակարգ:  Եվ արդեն 1958-ին `Հինգերորդ հանրապետության ստեղծմամբ, Ֆրանսիայի համար ստեղծվեց երկրորդ հնարավորությունը` վերանայելու իր արտաքին քաղաքականությունը, մանավանդ որ Ֆրանսիան ժառանգել էր գաղութային համակարգի խնդիրները Չորրորդ հանրապետությունից, որոնք հրատապ լուծման կարիք ունեին:   Եվ արդեն 1958-ին, երբ Շառլ դը Գոլը եկավ իշխանության, մի կողմից ապագաղութացման քաղաքականությունը, մյուս կողմից `միջազգային իրավիճակը ստիպեց Ֆրանսիային անկախություն տալ իր գաղութներին:  Շառլ դը Գոլն արագ հասկացավ, որ եթե Ֆրանսիան ցանկանում է պահպանել իր դիրքերը Աֆրիկայում, ապա պետք է անհապաղ վերանայի իր քաղաքականությունը գաղութների նկատմամբ:   Ակնկալվում էր, որ Շառլ դը Գոլը կհստակեցներ իր գաղութային քաղաքականությունը, քանի որ գաղութների անկախության որոնումը չէր բխում Ֆրանսիայի շահերից:   Սակայն 1958-ին իշխանության գալուց հետո դե Գոլը շարունակեց աֆրիկյան պետությունների անկախության քաղաքականությունը ՝ այնտեղ հիմնելով տեղական ժողովներ և կառավարման խորհուրդներ:   Բացառություն էր Ալժիրը, որին Ֆրանսիան հրաժարվեց անկախություն տալ, քանի որ այնտեղ ապրում էր մոտ մեկ միլիոն եվրոպացի, իսկ Ֆրանսիան կարևոր շահեր ուներ, բայց Ալժիրի պատերազմը հանգեցրեց Չորրորդ հանրապետության անկմանը [2, p. 44-46]:  Ֆրանսիայի համար ստեղծված պայմաններում առաջնահերթ խնդիր էր նախկին Աֆրիկայի գաղութներում իր ազդեցության պահպանումը:   Այս ամենը նա իրականացնում էր հիմնականում ռազմական միջամտությունների միջոցով, որոնք ունեին ինչպես քաղաքական, այնպես էլ տնտեսական հիմքեր:   Հիմնվելով ֆրանկոֆրիկյան ռազմական պայմանագրերի վրա ՝ Ֆրանսիան իրականացրեց ռազմական ներխուժումներ, 568 ՔԱITԱՔԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆ, առաջին հերթին միջամտելով կառավարությունների դեմ ապստամբություններին:  Աֆրիկայի շուրջ 5000 պետությունների ազգային բանակները կարևոր դեր խաղացին Ֆրանկոֆոն Աֆրիկայի անվտանգության ապահովման գործում:   Ազգային բանակները, որոնց զենքն ու զինամթերքը բավարար էին ինքնապաշտպանական գործողությունների համար, անձնակազմի տրամադրման խնդիր ունեին:   Բանակի շարքերը ապահովում էին աֆրիկացիները, իսկ գլխավոր սպայական կազմը ՝ ֆրանսիացիները:  Ֆրանսիայի աֆրիկյան տարածքների անկախացումից հետո օրակարգում դրվեց նոր քաղաքական մարտահրավեր: այսինքն ՝ գտնել նախկին գաղութների հետ համագործակցության ուղիներ Ֆրանսիայի հեռահար նպատակներին հասնելու համար, որոնք էին ՝ 1. նախկին Աֆրիկայի գաղութային պետություններին միավորել ընդհանուր քաղաքական դաշտում, 2. լծակներ ունենալ, 3. մշտական ​​ապահովել ներկայությունը, 4. շարունակել գաղութային քաղաքականությունը. 5. հաստատել ֆրանս-աֆրիկյան հարաբերությունները ինստիտուցիոնալ հիմքի վրա. 6. վերահսկել նախկին գաղութների տնտեսությունը. 7. խթանել մշակութային արժեքները և ֆրանսերենը. և ամրապնդել իր ազդեցությունը նախկին գաղութային տարածքում մշակութային և լեզվական քաղաքականության միջոցով:  Ֆրանսիան իր նպատակներին հասնելու համար մշակել է մի շարք մեխանիզմներ, այդ թվում `Ֆրանսիայի Սահմանադրությունը, Ֆրանկո-Աֆրիկյան Միությունը, Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպությունը, ֆրանսիական լեզուն և մշակույթը և նախագահի փոխայցելությունները [7.35 էջ]:  Քննարկվող մեխանիզմները բախվում էին աֆրիկյան երկրների շահերին և Ֆրանսիայի հետ համագործակցության դրդապատճառներին:  Աֆրիկայի նախկին գաղութները միանշանակ չեն ընդունել Ֆրանսիայի և, մասնավորապես, Ֆրանկոֆոնիայի հետ-գաղութային քաղաքականությունը:   Օրինակ ՝ Գվինեայի առաջնորդ Սեկո Տուրը, ով 1958-ին «ոչ» ասաց ֆրանսիական համայնքին, մերժեց Ֆրանկոֆոնիան:   Նա դա համարեց աֆրիկյան շահերին դավաճանելու փորձ, գործողություն, որը պետք է մի ձեռքով անկախություն տա, իսկ մյուսով ՝ բռնազավթի այն [8, էջ 12]:   Նա պնդում էր, որ Ֆրանկոֆոնիան բացառեց Աֆրիկայի անկախության պայմանները ՝ ֆրանսախոս աֆրիկյան ազգերը վերադարձնելով ֆրանսիացիների կողմից գրավված պետության կարգավիճակ [9, էջ 9]:  Գվինեայի և Գանայի ղեկավարները հավատում էին, որ Ֆրանկոֆոնիան ավելի շուտ վերադարձ է դեպի նվաճում, քան առաջընթաց, և դա ոչ այլ ինչ է, քան գաղութային իշխանության վերականգնում:  Նախկին ֆրանսիական գաղութների ղեկավարներից շատերը կարծում էին, որ ֆրանսերեն լեզվի և մշակույթի խթանումը օգուտ կբերի աֆրիկյան ժողովրդին ֆրանկոֆրիկական քաղաքական համայնքի համար, և Ֆրանկոֆոնիան համաաֆրիկյան միասնությունն ու միջազգային օգնությունն ապահովելու ամենաարդյունավետ և արդյունավետ միջոցն էր: սառը պատերազմի ժամանակ: [9, էջ 9]   Աֆրիկայի առաջնորդները վախենում էին սառը պատերազմի «փուլից» և զգուշանում էին Ֆրանսիան որպես իրենց գլխավոր դաշնակից ընտրելուց, բայց Ֆրանսիան մնաց առավել պրագմատիկ ընտրություն ՝ Աֆրիկյան մայրցամաքում ԱՄՆ շահերի ընդլայնման և Կենտրոնական Աֆրիկայի «ամերիկայնացման» վախերի պատճառով: .4]:  Ըստ աֆրիկյան որոշ առաջնորդների ՝ Աֆրիկան ​​նախընտրում էր սոցիալիզմը կոմունիզմից, ինչը խոչընդոտ չէր Միացյալ Նահանգների և Խորհրդային Միության շահերին, բայց հրաժարվեց միանալ հակակոմունիստական ​​շարժմանը ՝ համարելով, որ դա միայն վտանգավոր արդյունքների կհանգեցնի [11 , էջ 45]:   Քաղաքագետ Սենղորը կարծում էր, որ աֆրիկյան սոցիալիզմը պետք է հաստատվեր ՝ Աֆրիկայի դերը աշխարհում որոշելու համար [11, էջ 45]:  Պայքարի արդյունքում անկախացած Ալժիրն ու Մարոկկոն ավելի շուտ հավատում էին արաբական աշխարհի միությանը, քան ֆրանսախոս պետությունների համերաշխությանը [10, էջ 4]:  570 ՔԱOLԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Այնուամենայնիվ, ընդունելով, որ Ֆրանկոֆոնիան գաղութային արմատներ ուներ, այն աֆրիկյան երկրների համար մնաց միջազգային համագործակցության հիմնական միջոց:  Սառը պատերազմի աշխարհում Աֆրիկայի պատմության մեջ ֆրանսիական գաղութային սկզբունքը անհերքելի փաստ էր:   Ֆրանկոֆոնիայի կողմնակիցները, ընդունելով ֆրանսիական գաղութի ազդեցությունը, փորձեցին այն հարմարեցնել իրենց մշակույթին և քաղաքականությանը և ծառայել ընդհանուր ժառանգությանը ՝ ի շահ Աֆրիկայի:   «Նրանք ֆրանսերենն ընդունեցին որպես ազատության լեզու, ոչ թե որպես ֆրանսիական ինքնիշխանություն» [13, էջ 160-161]:   Թունիսի առաջնորդ Հաբիբ Բուրգիբան 1968 թ.-ին իր ելույթներից մեկում ասաց. «Ֆրանսերեն էր, որ մենք ներկայացնում էինք մեր ազգային շահը, ֆրանսերենն էր, որ օգնեց մեզ շփվել, տարածել և ստիպել մեզ լսել և հասկանալ» [13, էջ 160-] ,   Ֆրանսերենը աշխարհի հետ հաղորդակցման ամենաճանաչված ու մատչելի միջոցն էր [14, էջ 198]:   Թունիսի նախագահը ֆրանսերենը համարեց շատ արժեքավոր դիվանագիտական ​​գործիք, որն իսկապես անհրաժեշտ է հետգաղութային աֆրիկյան երկրներին ՝ պետականություն հաստատելու և արտաքին կապեր հաստատելու համար [13, էջ 162]:  Համոզված լինելով, որ նոր պայմաններում ֆրանսերենի օգտագործումը զուրկ է գաղութային երանգից, աֆրիկյան ֆրանսախոս երկրները կենտրոնացել են կազմակերպության առաջխաղացման վրա:  Նրանց նպատակն էր ընդգծել Ֆրանկոֆոնիայի գործնական արժեքները ՝ մշակութային, տնտեսական, քաղաքական գերակայությունները, որոնք կազմակերպությունն առաջարկում էր աֆրիկյան երկրներին:   Այսպիսով, ֆրանկոֆոնացի աֆրիկյան առաջնորդներին հնարավորություն չտրվեց վերակառուցել իրենց գոյություն ունեցող կառույցները հետգաղութային կարիքների համար:   Ավելին, հաշվի առնելով, որ Ֆրանկոֆոնիայի աֆրիկյան առաջնորդներից շատերը սկսել էին իրենց կարիերան ՝ որպես ֆրանսիացի քաղաքացիական ծառայողներ կամ որպես ֆրանսիական գաղութային դպրոցների ուսուցիչներ, ավելի հավանական էր, որ ֆրանսիական կառավարման համակարգը գերակշռեր: Նրանք գիտեին  Չնայած այս ամենին ՝ աֆրիկյան առաջնորդները իրենց եզրակացություններում և ելույթներում հաճախ ներկայացնում էին աֆրիկյան լեզուների զարգացման անհրաժեշտությունը ՝ տեղյակ լինելով ֆրանսերենի շարունակական օգտագործման հնարավոր գաղափարական հետևանքներին աֆրիկյան հասարակական ոլորտում և հետգաղութային երկրներում:   Իրոք, ինչպես նշել է ֆրանսիացի մարդաբան Վենսան Քոնվիլը, աֆրիկյան ինքնության հարցը ծայրաստիճան մտահոգիչ էր:   «Երբ մեկը ապրում է Աֆրիկայում, նրան ցնցում է այն փաստի կարևորությունը, որ ֆրանսախոս աֆրիկացիները (ուսանողներ կամ այլոք) ունեն երեք հիմնական խնդիր. Նրանց վավերական պատմությունը, մայրենի լեզուն և աֆրիկյան անհատականությունը (որը ոմանք անվանում են ժխտողական)»: [15, էջ 796]:   Եթե ​​լեզուն և մշակույթը անքակտելիորեն կապված լինեին, ինչպես պնդում էին ֆրանսիացիները, աֆրիկյան առաջնորդները ստիպված կլինեին զարգացնել նաև բնիկ լեզուները:  Ֆրանսիան ինտեգրելով իրենց հետգաղութային իրականությանը ՝ աֆրիկյան ֆրանկոֆոն երկրները ֆրանսերենը կներառեն իրենց քաղաքական կյանքում ՝ որպես հավաքական ինքնության լեզու:  Ֆրանկոֆոնիան չէր կարող համարվել կազմակերպություն ՝ առանց թերությունների:   Այնուամենայնիվ, դա ընկալվեց որպես գաղութային քաղաքականության շարունակություն և համագործակցության նոր մակարդակի ապահովում:   Որպես նորանկախ ժողովուրդների ղեկավարներ, Ֆրանկոֆոնիայի կողմնակիցները այլ բան չէին կարող անել, քան քաղաքական ու մշակութային ընտրություններ կատարել, որոնք ավելի նպատակահարմար էին:  Այսպիսով, Ֆրանսիայի նպատակներն էին Աֆրիկյան մայրցամաքում ապագաղութացման քաղաքականության անմիջական ծնունդ և ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու լուծում:   Նպատակների իրականացման համար առաջարկվող մեխանիզմները միանշանակ չեն ընդունվել նորանկախ գաղութների կողմից, վերջիններս, հստակ գիտակցելով Ֆրանսիայի նպատակները, փորձել են համագործակցության նոր մակարդակ ապահովել:  , ։

Հոդվածում ներկայացվում են Ֆրանսիայի նպատակները խնդրի առարկա հանդիսացող Աֆրիկյան մայրցամաքում, դրանց իրատեսությունն ու իրագործման մեխանիզմները։
  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նոր թափ ստացած ապագաղութացումը ստիպեց Ֆրանսիային իր առջեւ այնպիսի նոր նպատակներ դնել, ինչպիսին էր Աֆրիկյան մայրցամաքում ազեցության պահպանումը, համագործակցության անվան տակ նախկին գաղութային քաղաքականության իրականացումը, տնտեսության վերահսկողությունը եւ մշակութալեզվական քաղաքականության միջոցով ազդեցության ամրապնդումը։
  Հատուկ անդրադարձ է կատարվել Ֆրանսիայի հետ Աֆրիկյան պետությունների համագործակցության շարժառիթներին ու մտավախություններին։
