Ընդունելով, որ խորհրդարանական դիվանագիտությունն իրողություն է և ոչ միայն դիվանագիտության ոլորտում հնարավոր զարգացումների վերաբերյալ գիտական ​​բանավեճի առարկա, քաղաքական գործիչները և հետազոտողները նշում են, որ այն գործում է խորհրդավոր: Իրականում, դիվանագիտությունը շարունակում է մնալ գործադիր իշխանության գործառույթը, միևնույն ժամանակ, այն մի դաշտ է, որից խորհրդարանն ամբողջությամբ չի բացառվում:   Սա առեղծված է, քանի որ դիվանագետը «ծառայության մեջ է» կառավարությունում, մինչդեռ խորհրդարանականն ազատ է արտահայտվել և չի կաշկանդվում գործադիր պարտականություններով 1:  Արդյունքում, ի՞նչ դիրքորոշում ունի խորհրդարանական դիվանագիտությունը ավանդականի նկատմամբ, ի՞նչ առանձնահատկություններ և լրացուցիչ առավելություններ ունի այն, և ինչպե՞ս կարող է խորհրդարանն արդարացնել իր միջամտությունը մի ոլորտում, որը ավանդաբար համարվում է գործադիր իշխանության բացառիկ արտոնությունը:   Գործադիրի և խորհրդարանի այս դիվանագիտական ​​լարվածությունը եղել և շարունակում է մնալ խորհրդարանական դիվանագիտության հետ կապված բազմաթիվ քննարկումների հիմնական լեյտմոտիվը:  «Պետք է խոստովանեմ, որ երբ ես Մալթայի արտաքին գործերի նախարար էի, ես այլ կերպ էի նայում խորհրդարանական դիվանագիտությանը, քան այն ներկայանում է ինձ այսօր, երբ ես Մալթայի խորհրդարանի նախագահն եմ:   Երբ ես Արտաքին գործերի նախարար էի, խորհրդարանական դիվանագիտությունն ինձ թվում էր, որ ի սկզբանե դիվանագիտության բացառիկ դաշտ է 445 ՔԱITԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ շրջանակներում, որը վերապահված է պետությանը և արտգործնախարարի գլխավորած ազգային դիվանագիտական ​​կորպուսին:   Դա, իհարկե, պարզ գաղափար էր և ճիշտ չէ: «Ավելի ուշ ես հասկացա, որ նա, ով ընդհանուր առմամբ ընկալվում է որպես մրցակից, նույնպես կարող է դառնալ հզոր դաշնակից»: Հայտարարությունը արեց Մալթայի խորհրդարանի Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Մ., 2010 թվականի մայիսին, Դուբրովնիկում (Խորվաթիա) «Դիվանագիտություն և միջմշակութային երկխոսություն» թեմայով ֆորումում: Ընկեր 2:   Անդրադառնալով խորհրդարանական դիվանագիտության առանձնահատկություններին ու առավելություններին ՝ բանախոսը նշեց. «Խորհրդարանականները կարող են հասարակության աչքից հեռու գործել, քան գործադիրի անդամները:   Նրանք կարող են ավելի հեշտությամբ «կոտրել սառույցը», պատրաստվել և ճանապարհ հարթել:  ... Մինչ ավանդական դիվանագիտությունը պետության թագավորության ղեկավարն է, սահմաններից դուրս խորհրդարանական միջոցները հատկապես կարևոր են այդ գլուխը սառը պահելու և դիվանագիտական ​​քննարկումների կրքերը հանդարտեցնելու համար: »3   Ըստ Մ. Ֆրենդոյի խորհրդարանական դիվանագիտությունը շատ արդյունավետ է բոլոր երկկողմ հարցերում, որոնցում խորհրդարանականներն ու դիվանագետները ունեն նույն դիվանագիտական ​​ուղերձը, և որտեղ խորհրդարանականները կարող են լավագույնս դառնալ կուլիսային դիվանագիտության կարևոր աղբյուր 4:  Իսպանացի քաղաքական գործիչ Պ.Գարսիա-Էսկուդերո Մարկեսը նշում է խորհրդարանական դիվանագիտության հետևյալ առանձնահատկությունները. Մեթոդ Խորհրդարանականների կողմից օգտագործվող մեթոդները պակաս ձևական են, ինչը հեշտացնում է որոշ արտաքին քաղաքական հարցերի լուծումը, նույն տեղում:  Նույն տեղում:  446 ՔԱITԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ  Խորհրդարանական պատվիրակությունները, որպես կանոն, բաղկացած են խորհրդարանում ներկայացված տարբեր քաղաքական խմբերի ներկայացուցիչներից ՝ ներկայացուցչական բազմակարծություն, որը հարստացնում է արտաքին համագործակցությունը. Access հասանելի է այն հարցերի, որոնք կառավարության համար հասանելի չեն իր պաշտոնական հարաբերություններում, և, հետևաբար, հաճախ ծառայում է որպես առաջին քայլ.  կարող է ծառայել որպես գործադիր իշխանության վերահսկողության գործիք. Government կառավարության հնարավոր փոփոխության դիմացկունություն; հավատարիմ է ժողովրդավարական սկզբունքներին և գաղափարներին. ինչը միանգամայն հասկանալի է ՝ հաշվի առնելով այն խորհրդարանական ինստիտուտները, որոնցից նա ծագել է ... և, վերջապես, խորհրդարանի արտաքին քաղաքական գործունեությունը բնութագրվում է նրանով, որ այն հաշվի է առնում ոչ միայն պետության, այլ նաև միջազգային շահերը: համայնք 5:  «Խորհրդարանական դիվանագիտության կարեւոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ այն իր տրամադրության տակ ունի հատուկ քաղաքական մեխանիզմներ և ինստիտուտներ, որոնք թույլ են տալիս արդյունավետորեն ազդել իրենց կառավարությունների արտաքին քաղաքական որոշումների վրա:   «Ի տարբերություն ավանդական դիվանագիտության, խորհրդարանական դիվանագիտությունն ավելի ազատ է և կաշկանդված չէ կառավարության տարբեր հրահանգներով»: Խորհրդարանական դիվանագիտության զարգացումը 21-րդ դարում: Սենատների դերը », - նիստում նշեց Ռուսաստանի Դաշնության խորհրդի նախագահ Սերգեյ Միրոնովը:   Ըստ Միրոնովի, ամենակարևորը, ըստ Միրոնովի, չնայած խորհրդարանականները հավատարմագրեր չունեն, նրանք ունեն ոչ պակաս ծանրակշիռ մանդատ ՝ ընտրողների, այսինքն ՝ իրենց պետությունների ժողովուրդների մանդատ 6:  Անդրադառնալով ավանդական և խորհրդարանական դիվանագիտության միջև եղած տարբերությանը ՝ ՌԴ Պետդումայի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Դ. Ռոգոզինը նշել էր. «Խորհրդարանական դիվանագիտության հիմնական գործընկերները խորհրդարաններն են, ոչ թե նախագահներն ու գործադիր իշխանությունը:   Խորհրդարանականները, որպես արտաքին քաղաքականություն իրականացնողներ, ոչ մի դեպքում չեն կրկնօրինակում Արտաքին գործերի նախարարության աշխատանքը, բայց որոշ խնդիրներ իրենք են լուծում, կարելի է ասել «հորիզոնական» մակարդակում 7:  «Խորհրդարանը քաղաքական մարմին է, որոշումներն ընդունում են խմբակցությունների մեծամասնությունը:   «Իրենց գործունեության բնույթից և ընտրողների առջև իրենց ունեցած պարտականություններից ելնելով ՝ պատգամավորները պետք է համապատասխան գիծ քաշեն խորհրդարանական հանձնաժողովների (այդ թվում ՝ միջազգային) նիստերում, քանի որ այդ լիազորությունները նրանց են փոխանցվել խմբերի խմբերի կողմից: բնակչություն, որը նրանք ներկայացնում են »: Կոսովոն և Վ. Տորոպիգինը ՝ շեշտելով, որ դա էական տարբերություն է գաղափարականորեն չեզոք գործադիր իշխանությունից, որն իր գործունեության մեջ չի բախվում միևնույն խնդրի տարբեր մոտեցումների համաձայնեցման (երբեմն տրամագծորեն հակառակ):  Սա ամենակարևոր հատկություններից մեկն է 8:   «Մյուս կողմից, 448 ՔԱITԱՔԱԿԱՆ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ, պետության ոչ այնքան սերտ կապը պետության պաշտոնական դիրքորոշման հետ հնարավորություն է տալիս մանևրելու բանակցություններում», - նշում են հեղինակները և հիշեցնում, որ խորհրդարանականները նստել են Լեռնային Karabakhարաբաղի կարգավորման բանակցային սեղանի շուրջ: հակամարտություն առաջին անգամ: Կատարեք առաջին քայլը 9:  2011 թ. Ավստրիայի ազգային խորհրդի նախագահ Բարբարա Պրամարը նույնպես նշեց Նյու Դելիի համալսարանում «Խորհրդարանական դիվանագիտության հնարավորություններն ու առավելությունները» խորագրով իր զեկույցի շրջանակներում խորհրդարանական դիվանագիտության մեծ ճկունությունն ու բաց բնույթը: «Պատգամավորները ծիսական սահմանափակումներ չունեն, ուստի նրանք պարտավոր չեն ներկայացնել իրենց սեփական երկրի պաշտոնական դիրքորոշումը, հետեւաբար:   Այդ պատճառով խորհրդարանական դիվանագիտությունը ժողովուրդների միջև ուղղակի կապ հաստատելու լավագույն տարբերակն է: »10  2012 թվական: Հոկտեմբերին Կանադայում, Քվեբեկում կայացած խորհրդարանական դիվանագիտության դերի վերաբերյալ կլոր սեղանի ընթացքում Հնդկաստանի ներկայացուցիչը շեշտեց, որ խորհրդարանականների դիվանագիտական ​​նախաձեռնությունները չպետք է դիտարկվեն այնպես, ինչպես պետական ​​դիվանագիտության հովանու ներքո իրականացվողները: «Չնայած երկուսն էլ ունեն իրենց սահմանափակումները, վստահությունը, հարգանքը և փոխադարձությունը անհրաժեշտ են, մասնավորապես, խորհրդարանական դիվանագիտության իրականացման գործում»:   Նույն «կլոր սեղանի» ընթացքում 449 ՔԱOLԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Քվեբեկի Ազգային ժողովի նախագահ J.. Շանիոնը նշել է, որ խորհրդարանականներն օժտված են խոսքի ազատության և անկախության աստիճանով, ինչը նրանց ավելի է մոտեցել հարցերի ըմբռնմանը և ավելի շատ հարցերի լուծմանը: ուղղակիորեն ու ճկուն ՝ հավելելով, որ իր անկախ, բազմակուսակցական բնույթից ելնելով ՝ խորհրդարանական դիվանագիտությունը եզակի է և պարտադիր: 12  Այսպիսով, ի տարբերություն պաշտոնական դիվանագիտության, խորհրդարանական դիվանագիտությունն ավելի քիչ պաշտոնական է:   Դիվանագետը գործադիր իշխանության ներկայացուցիչն է, որն արտահայտում է պետության դիրքերը:   Այնուամենայնիվ, խորհրդարանի անդամները քաղաքական գործիչներ են, որոնք կարող են քաղաքական համոզմունքներ ունենալ ցանկացած հարցի վերաբերյալ, որը համընկնում է կամ չի համընկնում պետության պաշտոնական դիրքորոշման հետ:  Դրանք միջազգային երկխոսության մեջ ավելի ազատ են, կաշկանդված չեն դիվանագիտական ​​արձանագրությամբ պայմանավորված սահմանափակումներով:   Նման ճկունությունը խորհրդարանականներին հնարավորություն է տալիս ավելի բաց բանավիճել օտարերկրյա գործընկերների հետ և գտնել միջազգային բարդ հարցերի նորարարական լուծումներ:   Այս առավելություններից ելնելով ՝ քաղաքական գործիչների և հետազոտողների մեծ մասը կողմ է խորհրդարանական դիվանագիտությանը ՝ այն համարելով դասական դիվանագիտության արժեքավոր լրացում:  «Խորհրդարանական դիվանագիտությունը կարող է լրացնել կառավարության դիվանագիտությունը, քանի որ խորհրդարանի անդամները կարող են ավելի ճկուն լինել իրենց դիվանագիտական ​​գործունեության մեջ», - ասված է Խորհրդարանական գլխավոր քարտուղարների ասոցիացիայի 2012 թ. Հերթական նիստում (Քվեբեկ, Կանադա) Նիդեռլանդների ներկայացուցիչ Գ. Համիլթոնը, շեշտելով, որ խորհրդարանական դիվանագիտությունը ոչ կրկնօրինակում և չի փոխարինում ավանդական դիվանագիտությանը »13:  «Խորհրդարանականներն ազատ են միջազգային հարաբերությունների մեջ ավելի կոշտ պահանջներ ներկայացնել, քան ի վիճակի են անել պետական ​​պաշտոնյաները»: 2006 թվականի մայիսին Շվեդիայի խորհրդարանի խոսնակ Բյորն ֆոն Սյուդովը հայտարարեց Խորհրդարանների խոսնակների եվրոպական համաժողովում (Տալլին, Էստոնիա), որ «խորհրդարանականների ներդրումը հաճախ դիտվում է որպես ողջունելի լրացում կառավարության ներկայացուցիչների աշխատանքի մեջ» 14:  Ըստ մեքսիկացի միջազգային փորձագետ Խ. Մունոզ Լեդո Կաբրերայի խորհրդարանական դիվանագիտությունը սատարում և ամրապնդում է ավանդական դիվանագիտական ​​մեթոդները: «Այսօր դա, թերեւս, միջազգային հանրությանը հասանելի միակ գործիքն է, որը թույլ է տալիս պետություններին լուծել տարաձայնությունները, հաշտվել երկխոսության, քննարկման և բանակցությունների միջոցով և նույնիսկ միավորել իրենց շահերը»:  Նույն կարծիքը կիսում է գայանացի դիվանագետ Օ. Իսմայելը. «Խորհրդարանական դիվանագիտությունը հատկապես օգտակար գործիք է և ավանդական դիվանագիտության կատարյալ լրացում»:  Եվրախորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովը, որը կոչվում է «Խթանում է խորհրդարանական դիվանագիտությունը», 451 ՔԱԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ (2010) խորհրդարանական դիվանագիտությունը սահմանում է որպես «ավանդական դիվանագիտության լրացուցիչ գործիք»:  Այստեղ հարկ է նշել, որ ավանդական դիվանագիտության հետ հարաբերությունների համատեքստում խորհրդարանական դիվանագիտության անկախության հարցը կառավարության պաշտոնական դիրքից ստանում է ոչ միանշանակ մեկնաբանություններ:   «Եթե խորհրդարանական դիվանագիտությունը ավանդական դիվանագիտության մեկ այլ խողովակ է, ապա, ամենայն հավանականությամբ, դրան շատ մեծ ուշադրություն չպետք է դարձնել», - գրում է հույն միջազգային փորձագետ Ս.Ստավրիդիսը և հավելում. «Եվ եթե, ընդհակառակը, դա դիվանագիտության նոր ձև է, որը գրեթե դե ֆակտո ներառում է ժողովրդավարացման տարր, ապա այն պետք է ավելի մեծ ուշադրության արժանի»:   Հեղինակի կարծիքով, խորհրդարանական դիվանագիտությունը չպետք է լինի պաշտոնական քաղաքականության հաջորդ խորհրդարանական արտահայտությունը, այլ պետք է դառնա խորհրդարանականների իրական երկխոսություն 17:   Բրյուսելի բաց համալսարանի եվրոպական հետազոտությունների ինստիտուտի գիտաշխատող Դանիել Ֆիոտը իր աշխատանքներից մեկում նման կարծիք հայտնեց ՝ նշելով, որ եթե խորհրդարանականները շատ մոտ են և չեն տարբերվում իրենց կառավարությունից, ապա դա կարելի է համարել թույլ կետ: խորհրդարանական դիվանագիտության   Ըստ Fi- ի խորհրդարանական դիվանագիտության ուժը նրա անկախությունն է կառավարությունից և այլ ինստիտուտներից 18:   Ռուս տեսաբաններ Յու. Կոսովոն և Վ. Տորոպիգինը կարծում են, որ պետության արտաքին քաղաքականության մեխանիզմում հնարավոր է խոսել խորհրդարանական դիվանագիտության մասին, որպես անկախ ճյուղի, միայն առանձին մեխանիզմի, կազմակերպական կառուցվածքի և ոչ թե առանձին քաղաքականության իմաստով 19:  452 ՔԱITԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ anyանկացած երկրի միջազգային հեղինակության համար կարևոր է ընդհանուր դիրքորոշում ունենալ միջազգային ասպարեզում երկրի արտաքին քաղաքականության խնդիրները բարձրաձայնելիս, հետևաբար, արդյունավետ պրակտիկա ապահովելու համար, դիվանագիտության այս երկու ճյուղերը պետք է աշխատեն միմյանց հետ հստակ համակարգված: ,   Չնայած կառավարության շրջանակներում լայնորեն ընդունված է, որ միջազգային հարաբերությունների մեջ խորհրդարանի ավելի լայն ներգրավվածությունը նվազեցնում է նրա ավանդաբար ընկալվող դերը, արդյունքը կլինի երկկողմանի շահավետ, եթե քաղաքականությունը մշակվի համատեղ, և նրանց հարաբերությունները հիմնված լինեն փոխադարձ վստահության վրա 20:   Այդ դեպքում ընդունված արտաքին քաղաքական որոշումները հիմնված կլինեն ավելի լայն հավաքական կարծիքի վրա, կավելանա կոլեգիալության մակարդակը:   Հատկապես, ինչպես նշեց Մալթայի խորհրդարանի Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Մ. Ֆրենդը, եթե հաշվի առնենք, որ շատ միջազգային խնդիրներ ազգային համերաշխության խնդիրներ են, ապա խորհրդարանական դիվանագիտության և ավանդական դիվանագիտության միջև համագործակցության լայն հարթակ կա:   Ուստի «պառլամենտական ​​դիվանագիտությունը չպետք է դիտվի որպես անհրաժեշտ անհանգստություն կամ մրցակցային գործունեություն, այլ որպես ազգային դիվանագիտական ​​ջանքերի արդյունավետության ամրապնդման աղբյուր և աղբյուր»:  , ։

Ի տարբերություն պաշտոնական դիվանագիտության՝ խորհրդարանական դիվանագիտությունը պակաս ֆորմալ բնույթ ունի։
  Դիվա453ՔԱՂԱՔԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ նագետը գործադիր իշխանության ներկայացուցիչն է, ով արտահայտում է պետության դիրքորոշումները։
  Խորհրդարանի անդամները, սակայն, քաղաքական գործիչներ են, ովքեր ցանկացած հարցի շուրջ կարող են ունենալ պետության պաշտոնական դիրքորոշման հետ համընկնող կամ չհամընկնող քաղաքական համոզմունքներ։
  Նման ճկունությունը խորհրդարանականներին թույլ է տալիս ավելի բաց բանավիճել օտարերկրյա գործընկերների հետ եւ առաջ քաշել միջազգային բարդ հիմնախնդիրների նորարարական լուծումներ։
