Համաձայնագրի միջոցով վերանայումը մերժելը որպես դատական ​​պաշտպանության սահմանափակում Պետական ​​մարմինների պարտականությունն է հարգել և պաշտպանել քաղաքացու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները:   Այդ իրավունքների թվում կա իր առանձնահատուկ նշանակության արդար դատաքննության իրավունքը: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության կոնվենցիան» 1 ամրագրում են արդար դատաքննության իրավունքը:   Գործող Սահմանադրության 61-րդ հոդվածը սահմանում է, որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական ​​պաշտպանության իրավունք, իսկ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածում ասվում է. «Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի արդար և հրապարակային լսումներ անցկացնել անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից, նրա իրավունքների և պարտականությունների և նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի որոշում »: Ինչպես տեսնում ենք, նշված նորմերն արտացոլում են անձի դատական ​​պաշտպանության և արդար դատաքննության իրավունքները:  Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր նախադեպերից մեկում նշել է, որ Կոնվենցիան չի պարտավորեցնում պետություններին վերաքննիչ դատարաններ հիմնել, դա այդ պետության բացառիկ իրավասությունն է, բայց համապատասխան դատարանների ստեղծումից հետո պետությունը պարտավորվում է ապահովել, որ այդ դատարանների մասնակիցները կիրարկեն նաև 6-րդ կոնվենցիան: 1 Տե՛ս Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության եվրոպական կոնվենցիան, 04.11.1950 թ., Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 26.04.2002 թ. 192): 2-րդ հոդվածում շարադրված բոլոր հիմնական երաշխիքներից:   Այնուամենայնիվ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը չի համարում դատական ​​ակտի բողոքարկումը որպես արդար դատաքննության իրավունքի տարր, քանի որ պետությունը պարտավոր չէ հիմնադրել վերաքննիչ կամ վճռաբեկ դատարաններ 3: Այնուամենայնիվ, եթե պետությունը ստեղծել է վերադաս դատարան, ապա նա պարտավոր է ապահովել անձի դատական ​​հայց ներկայացնելու իրավունքը, ապա այս դեպքում վերաքննիչ դատարան դիմելը դառնում է անձի արդար դատաքննության իրավունքի տարր:   Դատական ​​պաշտպանության իրավունքը ոչ միայն խախտված կամ վիճարկվող իրավունքը առաջին ատյանի դատարան վերականգնելու հայց հարուցելու իրավունքն է, այլ նաև դատական ​​ակտը վերաքննիչ դատարան բողոքարկելու իրավունքը, երբ պետությունը ստեղծում է այդպիսի դատարան: , Այս առումով արժե հիշատակել հայտնի ռուս փաստաբան Լ. Ա. Տերեխովայի տեսակետը, որ խախտված իրավունքների և ազատությունների դատական ​​պաշտպանությունը ենթադրում է այն կազմող մի շարք տարրեր, այսինքն ՝ դատարան դիմելու, գործը քննելու վերջնական դատական ​​ակտ կայացնելու, դատական ​​սխալը վերացնելու իրավունքը: ման ՝ դատական ​​ակտ կատարելու համար 4:  Իսկ հայ փաստաբան բ.գ.թ. Դոցենտ Մեղրյանը նշում է, որ դատական ​​պաշտպանության սահմանադրական իրավունքի իրացման ամենակարևոր երաշխիքներից մեկը առնվազն երկու դատարաններում իրավունքի պաշտպանություն որոնելու հնարավորության օրենսդրական ամրագրումն է: ՀՀ Սահմանադրական դատարանը իր որոշումներից մեկում նշել է, որ դատական ​​ակտերի դեմ բողոքարկման ինստիտուտը հիմնական հիմնական իրավական երաշխիքն է, որն ապահովում է ստորին դատարանի կողմից արդար դատաքննության իրավունքի հիմնական բաղադրիչների պահպանումը 6:   Այն դեպքում, երբ անձը հայց է ներկայացնում իր իրավունքների պաշտպանության հայցը առաջին ատյանի դատարան ՝ արդարություն փնտրելով, նա պետք է կարողանա դիմել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան Սիալկովսկան ընդդեմ Լեհաստանի, 2007 թ. Մարտի 22-ին: որոշում կայացված: 3 Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Դելկուրն ընդդեմ Բելգիայի, 1970 թ. 1996 թ. Հունվարի 17-ի վճիռը և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 23.10.1996 թ. Վճիռ Levages Prestations Services v. France- ի գործով վճիռը: 4 Տե՛ս Терехова Л. Ա., Fateակատագրի ճակատագիրը շտկելու իրավունքը, որպես ճակատագրի բաղկացուցիչ: Հեղինակ: դիս ... dJN, Եկատերինբուրգ, 2008, էջ. 1 5 Տե՛ս Մեղրյան Ս.Գ., «Առաջին ատյանի դատարանի քաղաքացիական գործերի դատական ​​ակտեր», Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2010, էջ: 149: 6 Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի հուլիսի 18-ի թիվ SDO-1037 որոշումը: Վերաքննիչ դատարան `արդար դատաքննության իր իրավունքն ապահովելու համար:  Իր իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության համար անձը բողոք է ներկայացնում վերաքննիչ դատարան: Այլ կերպ ասած, պետությունը պարտավոր է ապահովել անձի `Վերաքննիչ դատարան դիմելու իրավունքը, քանի որ ՀՀ Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի համաձայն` մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները հարգելը և պաշտպանելը պարտականություններն են: պետական ​​մարմիններ:  Ուստի պետությունը պետք է ապահովի անձի `բողոքարկման իրավունքը վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարաններում:   Պետության պարտականությունն է ոչ միայն ապահովել անձի բողոքարկման իրավունքի իրացումը, այլ նաև դրա համար անհրաժեշտ կառույցների ստեղծումը:  Վճռաբեկ դատարան դիմելը ապահովում է անձի իրավունքների իրացումը. հնարավորություն է ընձեռում երաշխավորելու քաղաքացիական շրջանառության մասնակիցների օրինական շահերի պաշտպանությունը, ներառյալ նրա գործով իրավական, պատճառաբանված դատական ​​ակտի ստացումը: Երբ քաղաքացիական մասնակիցը դիմում է ստորին դատարան `իր իրավունքների պաշտպանության համար, նա պետք է վստահ լինի, որ դատարանը կպաշտպանի իր իրավունքներն ու օրինական շահերը` կայացնելով օրինական, հիմնավորված դատական ​​ակտ, հակառակ դեպքում `նա պետք է հնարավորություն ունենան դիմելու ավելի բարձր դատարան: իրավական, պատճառաբանված դատական ​​ակտ ներկայացնել ստորին դատարան ՝ այդպիսով պաշտպանելով նրա իրավունքները:  Տեղեկությունը այն մասին, որ բողոքարկման դեպքում որոշումը կվերանայվի կամ չեղյալ կլինի վերադաս դատարանը, ստորին դատարաններին ստիպում է կայացնել իրավական, հիմնավորված դատական ​​ակտեր: Դատական ​​ակտը բողոքարկելու իրավունքը արդար դատաքննության ամենաուժեղ երաշխիքն է:  Բարձր դատարան դիմելը կամ դատական ​​ակտը բողոքարկելը դատական ​​պաշտպանության իրավունքի իրացման ձևերն են, արդար դատաքննության իրավունքի ապահովման միջոցները, որոնք ուղղված են քաղաքացիական շրջանառության մասնակիցների օրինական և հիմնավորված պահանջների բավարարմանը, պարտադիր պաշտպանության իրավունքներ 7.   Այս դեպքում առաջին ատյանի դատարանը գործում է ոտնահարված քաղաքացիական իրավունքների վերաբերյալ 7 Տե՛ս Հովհաննիսյան Վ.Վ., Բողոքարկման իրավունքը որպես քաղաքացիական դատավարության արդար դատաքննության իրավունքի ապահովման միջոց, «ՀՀ սահմանադրական դատարանի տեղեկագիր», Երևան, 2011 , Թիվ 3 (60), էջ. 24 պաշտպանությունը, ի տարբերություն Վերաքննիչ դատարանի, որը պաշտպանում է խախտված արդար դատաքննության իրավունքը: Եվ ամեն դեպքում, եթե կա ավելի ցածր դատարանի կողմից արդար դատաքննության իրավունքի խախտման հնարավորություն, կամ եթե այն արդեն իսկ խախտվել է, ապա անձը հաստատ պետք է ունենա բողոքարկման հնարավորություն:   Նա նույն կարծիքին է: Մ. Տեր-Վարդանյան.   Վերջինս նշում է, որ դատական ​​ակտերի բողոքարկումը, ավելի բարձր դատարանի կողմից ստորին դատարանների դատական ​​ակտերի արդյունավետ վերահսկողությունը պետք է դիտարկվեն որպես արդար դատաքննության իրավունքի տարր: Դատական ​​ակտի բողոքարկումը պետք է ապահովված լինի դատաքննության ցանկացած փուլում:   Judicialանկացած դատական ​​ակտ, որը միաժամանակ խախտում է անձի արդար դատաքննության իրավունքի ցանկացած տարր `գործի սխալ լուծման կամ դատական ​​պաշտպանության իրավունքից զրկելու պատճառով, պետք է բողոքարկվի 8:  Այս առումով, մենք գտնում ենք, որ դատական ​​վերահսկողության հնարավորությունը պետք է գոյություն ունենա բոլոր դատական ​​ակտերի համար, որոնք սահմանում են կողմերի քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները 9: ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 208-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է. «Եթե առաջին ատյանի դատարանում կողմերը պայմանագիր են կնքել բողոքարկման իրավունքից հրաժարվելու մասին, ապա այդ ստորագրած կողմի« կողմերի »կողմից ներկայացված բողոքը պայմանագիրը ենթակա է քննության վերաքննիչ դատարանի կողմից `մյուս կողմի համաձայնության դեպքում: Քաղաքացիական գործով գույքային հայցով բողոքարկումը թույլատրելի է միայն այն դեպքում, եթե տվյալ գործի վեճի առարկայի արժեքը գերազանցում է նվազագույն աշխատավարձի հիսունապատիկը: » Վերոնշյալ հոդվածից հետեւում է, որ Վերաքննիչ դատարան դիմելու իրավունքը որոշ չափով սահմանափակված է:  Այն դեպքում, երբ կողմերը համաձայնագիր են ստորագրում բողոքը մերժելու մասին, նրանք այլևս չեն կարող օգտագործել բողոքարկման իրավունքը:   Հարց է առաջանում. և այն դեպքում, երբ առաջին ատյանի դատարանը կայացրեց ապօրինի, պատճառաբանված 8 Տե՛ս Տեր-Վարդանյան Հ.Մ., Հայաստանի Հանրապետությունում արդար դատաքննության իրավունքի սահմանադրական-իրավական հիմքերը, բ.գ.թ. Դիպլոմ հայցելու աստիճանը, Երեւան, 2009, էջ. 12 9 Տե՛ս Գրիգորյան Վ., Որոշման բնույթը որոշման բնույթը փոխելու դեպքում Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի կողմից բեկանելու մասին որոշումը և բողոքարկման հետ կապված խնդիրները: և Այն կողմերը, որոնց շահերը ոտնահարվել են, հնարավորություն չունեն դիմել Վերաքննիչ դատարան, արդյո՞ք դատական ​​ակտն ուժի մեջ կմտնի, արդյո՞ք կհամարվի, որ առաջին ատյանի դատարանը արդարադատություն է իրականացրել: Վերաքննիչ դատարանը փորձում է վերահսկել ստորին դատարանի գործունեությունը վերադաս դատարանի կողմից, բայց սահմանափակելով անձի `վերաքննիչ դատարան բողոքարկելու իրավունքը, մենք ավտոմատ կերպով սահմանափակում ենք վերաքննիչ դատարանի` առաջին ատյանի դատարանի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելու հնարավորությունը և ապահովում օրինականությունը: դատարանի.  Ուստի, սահմանափակելով Վերաքննիչ դատարան դիմելու հնարավորությունը, մենք նաև սահմանափակում ենք Վերաքննիչ դատարանի առաջին ատյանի դատարանի առաջին ատյանի դատարանի օրինականության և հիմնավորվածությունը ստուգելու իրավունքը: ԵԽ Նախարարների կոմիտեի 1995 թ. Փետրվարի 7-ի Քաղաքացիական և տնտեսական բողոքարկման համակարգերի «Ընթացակարգերի իրականացման» բարելավման մասին »թիվ R (95) 5 առաջարկության 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը սահմանում է, որ, սկզբունքորեն, , ստորին դատարանի (առաջին ատյանի դատարան) կայացրած ցանկացած որոշում պետք է գոյություն ունենա: Բարձրագույն դատարանի (երկրորդ ատյանի դատարանի) որոշման նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելու ունակություն: Դատական ​​վերանայումը պետք է դիտարկվի որպես բողոքարկման իրավունքի իրացումն ապահովող կառույց, որը միևնույն ժամանակ հնարավորություն է տալիս ապահովել իրավական, պատճառաբանված դատական ​​ակտերի կայացումը, օրենքի միատեսակ կիրառում, իրավունքների, ազատությունների և պաշտպանության պաշտպանություն: Քաղաքացիական ծառայողների օրինական շահերը 10: Ստացվում է, որ բողոքարկման հնարավորությունը սահմանափակելով `վերաքննիչ դատարանի դերը դառնում է անիմաստ ու անիմաստ:  Բնականաբար, կողմերն իրենք են սահմանափակում Վերաքննիչ դատարան դիմելու իրենց իրավունքը, բայց որքանո՞վ է նպատակահարմար օրինական կերպով կանխել նման հնարավորությունը: 10 Տե՛ս Հովհաննիսյան Վ.Վ., Բողոքարկման իրավունքը որպես քաղաքացիական դատավարության արդար դատաքննության իրավունքի ապահովման միջոց, «ՀՀ սահմանադրական դատարանի տեղեկագիր», Երևան, 2011, թիվ 3 (60), էջ: 102 օրենսդրության համաձայն, երբ նորմը չի բխում ինչպես արդարադատության, այնպես էլ դատավարության մասնակիցների շահերից: ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդվածի համաձայն `հիմնարար իրավունքների և ազատությունների սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է լինեն համապատասխան և անհրաժեշտ` Սահմանադրությամբ սահմանված նպատակին հասնելու համար:  Սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է համապատասխան լինեն Սահմանափակ հիմնարար ազատության իմաստին: Ինչպես վերը նշվեց, դատական ​​պաշտպանության իրավունքը, որը արդար դատաքննության տարր է, ներառում է նաև բողոքարկման իրավունք, հետևաբար դա հիմնարար իրավունք է, որը պատկանում է ցանկացած անձի, Սահմանադրության համաձայն, այն կարող է սահմանափակվել միայն այն դեպքում, եթե պայմանները դիտվում են համաչափություն:  Քանի որ հանրային իշխանությունը սահմանափակված է մարդու հիմնական իրավունքներով, քաղաքացու և ազատությունների կողմից `որպես ուղղակիորեն կիրառելի իրավունք, Սահմանադրության 3-րդ հոդված, պետությունը պետք է ճանաչի բողոքարկման իրավունքը որպես ուղղակի գործող իրավունք, դրա սահմանափակումները թույլատրվում են միայն այն բանի համար, որ նպատակին հասնեն: Սահմանադրությամբ, և օգտագործված նպատակը և միջոցները պետք է համաչափ լինեն: Սահմանադրական դատարանը համապատասխան որոշումներից մեկն է: «ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 208-րդ հոդվածի 2-րդ մասը ճանաչվել է անվավեր` հակասելով ՀՀ Սահմանադրության 18-19-րդ հոդվածներին, այնքանով, որքանով այն չի նախատեսում բացառություններ բողոքարկման իրավունքի սահմանափակումից բոլոր դեպքերում: որտեղ առաջին ատյանի դատարանը շնորհել է արդար դատաքննության իրավունք »: Դատական ​​սխալ, որը խաթարում է էությունը, մասնավորապես, երբ չի պահպանվել «Մարդու իրավունքների պաշտպանության և հիմնարար ազատությունների մասին» Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 1950-րդ հոդվածի 1-ին մասը: Կոնվենցիայի 6 1 1-ին հոդվածով նախատեսված դատավարական երաշխիքները նոյեմբերի 4-ի 2006 թ. (50,000 ՀՀ դրամ հայցը չգերազանցող քաղաքացիական գործերով բողոք կարող է ներկայացվել միայն այն դեպքում, եթե. Այսինքն, այն դեպքում, երբ առաջին ատյանի դատարանը կատարում է դատական ​​սխալ, որը խաթարում է արդար դատաքննության իրավունքի էությունը, 11 Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2012 թ. Հուլիսի 18-ի թիվ SDO-1037 որոշումը: ապա դատական ​​ակտը ենթակա է վերանայման `անկախ կողմերի միջնորդությամբ` բողոքարկումից հրաժարվելու մասին պայմանագրով:   Այն դեպքում, երբ բացառություն չի նախատեսվում հետհաշվարկային գանգատի իրավունքի սահմանափակման համար, դա չի համապատասխանում Սահմանադրությանը: Դատական ​​պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև բողոքարկման իրավունքը հավասարապես պատկանում են բոլոր քաղաքացիներին, քանի որ անձի դատարան դիմելու իրավունքը պաշտպանված է օրենքով:  Այսինքն ՝ քաղաքացին իրավունք ունի բողոքարկել, իսկ քաղ. Օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, որ քաղաքացու `իր իրավունքը սահմանափակելու իրավունքից ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն հրաժարվելուն ուղղված գործարքները անվավեր են:   Եվ քանի որ գործարքը ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց գործողություններն են, որոնք ուղղված են քաղաքացիական իրավունքների և պարտականությունների ստեղծմանը, փոփոխմանը կամ դադարեցմանը, կողմերը կատարում են գործողությունը, այսինքն ՝ նրանք համաձայնվում են մերժել բողոքարկումը:  Եվ կողմերի միջեւ կնքված բողոքարկումը մերժելու պայմանագիրը ոչ այլ ինչ է, քան կողմերի գործարք, որը սահմանափակում է անձին իր օրինական իրավունքի իրացումից:  Հետևաբար, նման համաձայնագիրը, որն իրականում սահմանափակում է մարդու դատական ​​պաշտպանության իրավունքը, անվավեր է: Այսպիսով, ընդհանուր առմամբ, կարող ենք ասել, որ դատավարության օրենսգրքի 208 1 1 հոդվածը սահմանափակում է անձի ամենակարևոր իրավունքներից մեկը ՝ արդար դատաքննության տարր հանդիսացող դատական ​​ակտը բողոքարկելու իրավունքը:  Քանի որ դատավարության մասնակիցների համար իրավունքները թույլատրելի վարք են և ոչ պարտադիր, մասնակիցներն իրենք են որոշում ՝ դիմել բարձրագույն դատարան, թե ոչ:  Այնուամենայնիվ, այն դեպքում, երբ պետությունը նախատեսում է նման սահմանափակում, չնայած կողմերի կամքով, միեւնույն է, անձի իրավունքը սահմանափակ է:  Չի բացառվում, որ կողմը համաձայնագիր ստորագրի բողոքարկումը մերժելու մասին, բայց դատավճռի հրապարակումից հետո, չհամաձայնելով դատական ​​ակտի հետ, նա ցանկանում է բողոքարկել `իր շահերը պաշտպանելու համար:   Բացի այդ, անհասկանալի են օրենսդիրի կողմից նման նորմ սահմանելու խիստ անհրաժեշտության պատճառները:   Եթե ​​օրենսդիրը հաշվի է առել դատարանների ծանրաբեռնվածությունը ՝ սահմանելով նման նորմ, կարծում ենք, որ դա արդարացված չէ: Ասվածի մասին պատկերացում կազմելու համար բերենք հետևյալ օրինակը: Գործին մասնակցող անձինք առաջին ատյանի դատարանում կստորագրեն վերաքննիչ բողոքը մերժելու մասին համաձայնագիր, կայացվել է դատարանի որոշում, որի հետ կողմերից մեկը համաձայն չէ ՝ գտնելով, որ կա իր իրավունքների խախտում, բացի այդ, արձանագրությունը: դատական ​​նիստը բացակայում է:  Ստացվում է, որ կուսակցությունը զրկված է իր իրավունքները պաշտպանելու իրավունքից, ավելին ՝ խաթարվում է արդարության բուն էությունը, և, բնականաբար, դատարանն անիմաստ է: Ավելացնենք, որ ՔԴԿ 213-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետը գտնում է, որ բողոքարկման վերադարձման հիմքը գործի մասնակիցների միջեւ բողոքարկման իրավունքից հրաժարվելու պայմանագիր է. նման պայմանագիր կնքած կողմը չի համաձայնվել գործը քննել Վերաքննիչ դատարանում:  Ավելի անհասկանալի է, թե ինչպես է մյուս կողմը համաձայնություն տալու դեպքում, եթե ստորագրված պայմանագիրը բխում է իր շահերից:  Ակնհայտ է, որ դատարանը հիմնականում վիճարկում է վերադաս դատարանի այն կողմի համար, որի նկատմամբ կայացրել է դատական ​​ակտը ի վնաս վնասի, ուստի տրամաբանական է, որ մյուս կողմը, որի շահերից ելնելով կայացվել է դատական ​​ակտը, երբեք չի տա իր համաձայնությունը: դիմել մյուս կողմին:  Քաղաքացիական հայցի նախագիծը նախատեսում է նաև նման դրույթ, այնուամենայնիվ գործող Քաղաքացիական օրենսգիրք: Դատավարության օրենսգիրքն այլևս չի պարունակում հոդվածի այն մասը, որը սահմանում էր. «Մյուս Նման պայմանագիր կնքած մյուս կողմը չի համաձայնվել գործը քննարկել Վերաքննիչ դատարանում»:  Ի՞նչ, կարծում ենք, որ նման նորմայի սահմանումը անիմաստ է: Համեմատաբար պետք է նշել, որ Ռուսաստանի քաղաք. Դատավարության օրենսգրքում չկա նորմ:  Այլ կերպ ասած, Ռուսաստանի օրենսդիր մարմինը նպատակահարմար չի գտել իր օրենսդրության մեջ նախատեսել նման նորմ, առավել եւս, որ այն սահմանափակում է անձի ամենակարևոր սահմանադրական իրավունքներից մեկը: ՀՀ ՔԴԿ-ի թերություններից մեկն այն է, որ բողոքարկումից հրաժարվելու որևէ կառույց չի նախատեսվում:  Այսինքն ՝ օրենսդիրը, նախատեսելով բողոքարկումը մերժելու հնարավորություն, չի նշել դրա իրականացման կարգը:  Դատարանը հաստատո՞ւմ է կողմերի համաձայնությունը, դատարանը պարտավորություն ունի՞ քննելու կողմերի կամքը կամ կողմերի տեղեկացվածությունն այն մասին, որ վերաքննիչ դատարան դիմելու իրավունքը սահմանափակված է:  Այն դեպքում, երբ անձը մոլորության ազդեցության տակ այդպիսի համաձայնագիր է կնքել, արդյո՞ք նրա բողոքը վերանայման ենթակա է Վերաքննիչ դատարանում:  Նման կառույցների բացակայությունը գործնականում խնդիր է, քանի որ չկա միասնական կիրառում, բայց իրավական ակտը պետք է որոշվի `ելնելով իրավական որոշակիության սկզբունքից: Ընդհանուր առմամբ, կարելի է եզրակացնել, որ դատավարության օրենսգրքի 208-րդ հոդվածի 1-ին մասը չի բխում Սահմանադրությամբ երաշխավորված անձի իրավունքներից, և Սահմանադրությունն ունի ամենաբարձր իրավական ուժը, իսկ օրենքներն ու ենթաօրենսդրությունները պետք է անպայման համապատասխանեն Սահմանադրությունը:  Մեր կարծիքով, նման նորմայի առկայությունն անիմաստ է և անիմաստ:   Մենք առաջարկում ենք վերացնել անձի դատական ​​պաշտպանության սահմանափակումները, ներառյալ բողոքարկման իրավունքը: Հասմիկ Նազարեթյան Կողմերի պայմանագրի հետ վերանայման մերժումը որպես դատական ​​պաշտպանության իրավունքի սահմանափակում Հիմնաբառեր. Արդար դատավարություն, դատական ​​պաշտպանություն, բողոքարկում , ։

Սույն  գիտական  աշխատությունում  անդրադարձ  է  կատարվում  անձի  արդար  դատաքննության և դատական պաշտպանության իրավունքներին։
  Վերլուծության է ենթարկվում  դատական  ակտի  բողոքարկման  իրավունքը՝  որպես  արդար  դատաքննության  իրավունքի տարր։
  Ուսումնասիրության են ենթարկվում մի շարք հեղինակների կարծիքներ։
   Ինչպես  նաև  ուսումնասիրության  է  ենթարկվում  ինչպես  գործող  Քաղ.  դատավարության օրենսգրքի, այնպես էլ քաղաքացիական դատավարության նոր օրենսգրքի նախագծի  համապատասխան  դրույթը՝  ուղղված  անձի  վերաքննության  իրավունքը  սահմանափակելուն։
   Առաջարկվում է վերացնել անձի արդար դատաքննության տարր հանդիսացող դատական պաշտպանության, այդ թվում՝ նաև բողոքարկան իրավունքի սահմանափակումները։
