Պահպանողական ժողովրդավարությունը, ըստ հիմնադիր պրոֆեսոր Ա. Լայֆհարտի տեսության, հիմնականում օգտագործվում է տարասեռ հասարակություններում, որտեղ առկա է հասարակության բազմազանություն կամ մասնատում և դրա պատճառած բախումներին առնչվող խնդիրներ:   Սա է սոցիոլոգիականության էությունը. Ապահովել հասարակության բոլոր խավերի ներգրավումը պետական ​​կառավարման գործընթացում և որոշումներ կայացնելիս ՝ քաղաքական համակարգի ներսում իշխանություն բաժանելով:   Սակայն տեսության հիմնարար հետազոտության արդյունքում հարց է առաջանում ՝ արդյո՞ք այն կիրառելի է նաև միատարր հասարակություններում, որտեղ գործ ունենք միատարր էթնոսի հետ, և բաժանման տեսակետից, կարծես, խնդիր չկա: սոցիալական մասնատվածություն [1]:   Երկրորդ հարցն այն է, թե ինչու են անկարգություններն ու հեղափոխությունները սկսվում մի շարք միատարր պետությունների հասարակություններում, և ընդհանուր առմամբ ո՞րն է խնդիրը:  Պատճառները կարող են տարբեր լինել. Մի դեպքում հիմնախնդիրները հիմնված են հասարակական-քաղաքական տարաձայնությունների վրա, մյուս դեպքում ՝ ինքնության ճգնաժամ, որի առկայության դեպքում մեկ տեսակի ինքնությունը ձգտում է չեզոքացնել ինքնության այլ տեսակները:   Չնայած այն հանգամանքին, որ պրոֆեսոր Լայֆհարտն իր աշխատություններում չի համարում համասեռամոլ հասարակություններում և պետություններում հասարակության օգտագործումը, նա չի հերքում դա և հետազոտական ​​մակարդակում բարձրացնում է մի քանի խնդիրներ, որոնք անմիջականորեն կապված են ուսումնասիրվող խնդրի հետ:   Մասնավորապես, Լայֆհարտը խոսում է երկու կարևոր, փոխկապակցված հասկացությունների մասին ՝ նշելով, որ պահպանողական ժողովրդավարության հիմնասյուներից մեկը ներդաշնակ հասարակության կառուցումն է:   Այս մոտեցումը առկա է նաև G. Almond, S.- ում: Վերբայի ուսումնասիրություններում նրանք նշում են, որ անկախ հասարակության կառուցվածքից `յուրաքանչյուրը համախմբման խնդիր ունի:   Հետևաբար, քաղաքական ռեժիմի և պետական ​​կառավարման համակարգի ճիշտ ընտրությունն ուղղված է այն հնարավորինս արդյունավետ կազմակերպելուն և իրականացնելուն: 548 POLITICS- ի ռազմավարական գործընթացները [2, էջ 634-684]:   Ստացվում է, որ բոլոր հասարակությունները, անկախ իրենց տարասեռ և միատարր կառուցվածքից, ունեն շահերի համախմբման և փոխշահավետ հիմքի վրա ներդաշնակ հասարակություն ձևավորելու օրակարգ:   Այլ բան է, որ մի դեպքում հասարակության մասնատումը պայմանավորված է պառակտմամբ (պատռված, պատռված, ճեղքված հասարակություններ) (որտեղ կան էթնիկ, կրոնական, մշակութային, լեզվական և այլ տարասեռ հատվածներ, իսկ մյուս դեպքում դա կարող է դրսեւորվել սոցիալական շերտավորման կամ դասերի տեսքով, որտեղ հասարակության խնդիրները խիստ բաժանարար չեն, բայց կարիք ունեն արդյունավետ պետական ​​կառավարման մոտեցումներ և շահերի համախմբում:  Ներկայացնելով միատարր հասարակության հետ միատարր պետություններում կոնսոցիացիոնիզմի կիրառումը, մենք ավտոմատ կերպով առնչվում ենք երկու տարբեր գիտական-կիրառական հասկացությունների (սոցիոլոգիական մոդել և սոցիոլոգիական մոտեցում):   Միակցական մոդելը ժողովրդավարության այն մոդելն է, որը ձևավորվել է համապատասխան տեսության հիման վրա և ուներ մեթոդական կիրառման օրինակներ այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Նիդեռլանդները, Ավստրիան, Շվեյցարիան, Հնդկաստանը և այլն:  Միասնական մոտեցում ասելով `մենք հասկանում ենք միաբանության գաղափարախոսական հեռանկարների ընտրություն և դրանց ճիշտ տեղայնացում, ինչը կհանգեցնի միատարր հասարակություններում միասնության մոտեցման կիրառման հնարավորությանը [3, էջ 327-352]:   Հետեւաբար, եթե մենք խոսում ենք միատարր հասարակություններում պահպանողական մոտեցման կիրառման մասին, ապա պետք է պարզաբանենք հետևյալ հարցերը: Modernամանակակից հասարակության կառուցվածքի տերմինաբանական խնդիրները (անցում սեգմենտից սկիզբ):   Այն, որ միատարր պետության հասարակությունը (օրինակ ՝ Հայաստանի Հանրապետության) համասեռամոլ է, չի նշանակում, որ այդ հասարակության մեջ տարածված ներդաշնակություն կա:   Ընդհանուր առմամբ, բոլոր հասարակություններում կան խնդիրներ, բայց դրանք կարող են լինել մեծ կամ փոքր, հեշտ լուծելի կամ դժվար լուծելի:  Միևնույն ժամանակ, կան էլիտաների կողմից այդ հարցերի նույնականացման և կարգավորման բազմաթիվ կողմնակալ մոտեցումներ, 549 ՔԱITԱՔԱԿԱՆ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ, որոնք հաճախ պայմանավորված են պետական ​​նեղ շահերով:   Իհարկե, միատարր հասարակություններում պառակտվածության դրսևորումներ չկան, բայց եթե ընդունենք, որ դրա պատճառով բոլոր հասարակություններն ունեն շերտավորում, դասեր, սոցիալական կառուցվածքներ և տարբեր շերտեր, ապա մենք ավտոմատ կերպով ընդունում ենք հասարակության շերտերի առկայությունը, որոնք ունեն շահույթի տարբեր մոտեցումներ: ներդաշնակ հասարակություն ստեղծել: շահերի համախմբում և արդիականացում [4, էջ 65-97]:   Ըստ ամենայնի, սա է սոցիոլոգիզմի էությունը, որը բաշխում է իշխանությունը քաղաքական համակարգում ՝ հասարակության բոլոր մրցակցային անդամներին պետական ​​կառավարման և որոշումների կայացման գործընթացում ներգրավելու համար:   Հետեւաբար, նա առնվազն սխալմամբ պնդում է, որ միայն տարասեռ աղանդավորական հասարակությունները պայթյունավտանգ են հակամարտության և պետական ​​շահերի տեսանկյունից:  Խնդիրներ կան նաև միատարր հասարակություններում նման հակասական շահերի հիման վրա, բայց դրանք տարբեր են ծավալով և բովանդակությամբ [5, էջ 201-217]:   Այնուամենայնիվ, ասել, որ միատարր հասարակության մեջ շահերի բախում չկա և բոլոր խավերը ներդաշնակ են գործում, առնվազն անհիմն կլիներ:   Հակառակ դեպքում հարց է առաջանում, օրինակ, Հայաստանի պարագայում, ինչու՞ են տեղի ունեցել հեղափոխական քաղաքական գործընթացները 2018-ին, և որո՞նք են դրա նախադրյալները հասարակական-քաղաքական դժգոհության համար:   Կարծում ենք, որ դրանք գալիս են հասարակության շերտավորման կարևորագույն խնդիրները և տարբեր սոցիալական խմբերի փոխազդեցության մեխանիզմները ժամանակին չգնահատելու և վերլուծելու արդյունքում:   Ուսումնասիրելով ՀՀ հասարակության հասարակական-քաղաքական պատկերը ՝ մենք կարող ենք առանձնացնել տարբեր շերտեր, որոնք տարիներ շարունակ մասնակցում կամ ազդում են հասարակական-քաղաքական գործընթացների վրա:   Ընդհանրապես, շերտավորման տարբեր մոտեցումներ կան ՝ դրանք ընդհանրացնելով, պետք է նկատել, որ հայերենում շերտը համապատասխանում է սոցիալական շերտին և սահմանվում է որպես հասարակության կառուցվածքի տարր, որը կազմակերպված է հիերարխիայում և ինտեգրված է դրա հիման վրա: բազմաչափ դասակարգում [6, գ. 550 ՔԱITԱՔԱԿԱՆ ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ 234-238]:   Հասարակության շերտավորումը ներառում է բազմաթիվ առանձնահատկություններ, իսկ դասակարգման առումով օգտագործվում է հասարակության սոցիոլոգիական ախտորոշման և որոշակի կարգավիճակի շերտերը հստակեցնելու համար (կախված այն բանից, թե ինչն է ընկալվում տարբերությունների համակարգում):  Միևնույն ժամանակ, շերտերն ունեն իրավիճակային բնույթ: դրանք կարող են ստեղծվել և անհետանալ:   Շերտերում շարժունակությունը չի նշանակում, որ շերտերը (շերտը) վերացել են, պարզապես նրանցից ոմանք կարող են հեղափոխական դառնալ հակահեղափոխականներից կամ հակառակը ՝ հարուստներից աղքատ, ֆուտբոլասերներից մինչև շախմատի երկրպագուներ և այլն:   Շերտավորման դասակարգումը հիմնված է բազմաթիվ գործոնների վրա, ինչպիսիք են մասնագիտությունը, զբաղմունքը, կրթությունը, մշակույթը, քաղաքականացման աստիճանը, էթնիկ պատկանելությունը, կրոնը և այլն:   Հայաստանի Հանրապետության դեպքում հասարակության շերտավորման ընդհանուր պատկերը հետեւյալն է.  Կան հումանիտար, միջհումանիտար, տեխնիկական, բնական և այլ շերտեր `մասնագիտական ​​հիմունքներով:   Employmentբաղվածության հիման վրա կարելի է առանձնացնել երեք հիմնական շերտեր. 1. մասնավոր-բիզնես շրջանակների ներկայացուցիչներ, 2. պետական ​​ապարատի աշխատողներ կամ ծառայողներ, և 3. շերտեր ըստ դիրքի և ենթակայության, որոնք ներառում են ՝ կառավարիչ, վարչական, տեխնիկական, ծառայություն / աջակցություն և այլ խավեր: ,   Կրթության հիման վրա կան կրթություն իրականացնողներ, կրթություն ստացողներ, բակալավրիատի ուսանողներ, մագիստրոսներ, ասպիրանտներ, վերապատրաստվողներ և այլն:  Մշակութային հիմքի վրա կան սովետական ​​մշակույթի ներկայացուցիչներ, ժողովրդավարական արժեքների կրողներ, ազգային / հայրապետական ​​արժեքների կրողներ, ժամանակակից մշակույթի կրողներ, գինեգործներ, գորգագործներ, բանաստեղծներ, նկարիչներ:   Հեղափոխականները, հակահեղափոխականները, օտարերկրյա դրամաշնորհներով սնվող քաղաքական շարժումները, հասարակական-քաղաքական կազմակերպությունները, իշխանությունները, ընդդիմությունը և այլն առանձնանում են քաղաքականացվածության աստիճանից:   Ըստ սոցիալական ծագման ՝ մենք կարող ենք տարբերակել հարուստ, աղքատ, ծեր, երիտասարդ, գյուղացի, քաղաքացի և այլն:   E551 ՔԱITԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Մենք, կարծես, Հայաստանի իշխանությունների վրա հիմնված ոչ մի խավ չունենք, քանի որ Հայաստանի իշխանությունները միշտ չէ, որ գործադրել են տարբեր ճնշումներ և ռեպրեսիվ քայլեր Հայաստանում ապրող էթնիկ խմբերի (եզդիներ, ասորիներ, ռուսներ, վրացիներ, հրեաներ և այլն) նկատմամբ: իսկ վերջինս ՝ ներդաշնակ Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքում: Նրանք բողոքներ չունեն:   Եվ վերջապես, մեր իրականության մեջ կարևոր շերտերից մեկը կրոնի վրա հիմնված շերտերն ու ենթաշերտերն են:   Ըստ այդմ ՝ կարելի է առանձնացնել հետևյալը. Հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդներ, կաթոլիկ եկեղեցու հետևորդներ (ֆրանկներ), մահմեդականներ, ուղղափառներ, հրեաներ, ագնոստիկներ, աթեիստներ և աղանդավորներ (Եհովայի վկաներ, կյանքի խոսք, հիսունականներ և այլն): ,  Միասնական մոտեցման կիրառման խնդիրները վերաբերում են նաև միաբանության ժողովրդավարության տեսության չորս հիմնական սկզբունքներից վերջինին `ֆեդերացիայի ստեղծմանը կամ հատվածներին ինքնավարության տրամադրմանը [7, էջ 38-40]:   Այս սկզբունքը նույնպես պետք է վերանայվի `սոցիոլոգիական մոտեցման և Հայաստանի Հանրապետության կիրառման դեպքում տեղայնացման առումով:   Մասնավորապես, հայ հասարակության շերտավորման տեսանկյունից նախատեսվում է հատվածներին ինքնավարության շնորհում փոխարինել շերտերին ինքնավարության տրամադրմամբ, իսկ դաշնային պետություն ստեղծելու սկզբնական փուլում կարևոր է ներմուծել ապակենտրոնացված միատարր մոտեցում:   Պետական ​​կառավարման առումով միատարրությունը կա երկու տեսակի `կենտրոնախույս և ապակենտրոնացված:   Հետևաբար, մենք կարող ենք որդեգրել ապակենտրոնացված ունիտար կառավարման մոդել և ապահովել արդյունավետ տեղական ինքնակառավարում (տեղական ինքնակառավարում):   Եթե ​​տեղական ինքնակառավարման դեպքում համայնքի բնակչությունն իրավունք ունի ինքնուրույն լուծել տեղական նշանակության խնդիրները, օգտագործել և տնօրինել համայնքի սեփականությունը:   Ինքնակառավարումն իրականացվում է ընտրված մարմինների, համայնքի ավագանու (ներկայացուցչական մարմնի) և ղեկավարի (գործադիր մարմին, քաղաքում քաղաքապետ, գյուղապետ գյուղում) միջոցով: Ինչո՞ւ չբարելավել վերջիններիս քաղաքական մասնակցությունը և զարգացնել տեղական ինքնակառավարման մարմինները 552 ՔԱԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ գաղափարական հիմքի վրա:   Ըստ ամենայնի, շերտերին ինքնավարություն տալը չի ​​նշանակում ինքնավարություն կամ ինքնորոշման ավելի բարձր աստիճան (աջ), բայց վերոհիշյալ անկախությունը նպատակ ունի խթանել իշխանության բաշխումը պետական ​​կառավարման համակարգում տարբեր մրցակցային շերտերի միջև, որոնք ակտիվորեն գործում են: ներգրավված են հասարակական-քաղաքական գործընթացներում և որոշումներում: ազդեցություն ունենան գործընթացի վրա [9]:   Այլ կերպ ասած, հասարակության մոտեցման նպատակը շատ պարզ է. Բոլորին ներքաշել ազգային քաղաքական գործընթացների մեջ `շերտերի մասնակցության միջոցով, որտեղ մասնակցելով որոշումների կայացման գործընթացին` դրական կամ բացասական արդյունքի դեպքում, ոչ թե մեկ, այլ բոլորը պատասխանատու կլինեն:  Սոցիոլոգիական մոտեցումը, պահպանելով միութենական ժողովրդավարության տեսության էությունը, նախատեսում է համասեռ տարածքային կազմակերպություն ունեցող պետության միատարր հասարակություններում տեղայնացման միջոցով կիրառել հասարակագիտությունը:   Անդրադառնալով ապակենտրոնացված միատարր պետության կառավարմանը ՝ կարելի է ասել, որ դա ոչ միայն կբարձրացնի տեղական ինքնակառավարման մեխանիզմների արդյունավետությունը, այլ նաև կնպաստի սահուն անցմանը միատարրությունից ֆեդերացիա կամ համադաշնություն [10, էջ 29-32]: ,   Հայաստանի Հանրապետության պարագայում սա հատկապես կարևոր է Արցախի հիմնախնդրի կարգավորման տեսանկյունից:   Եվ եթե մենք խոսում ենք «Միացյալ Հայաստանի» մասին, ապա դրա միջազգային իրավական կարգավորումները նախ և առաջ պետք է փնտրել «Համադաշնային Հայաստանի» ձևաչափում:  Միասնական մոտեցման համատեքստում հաջորդ կարևոր հարցը վերաբերում է կարճաժամկետ և երկարաժամկետ փուլերում ՀՀ արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունների և գերակայությունների արդիականացմանը:   Մասնավորապես, հաջող տեղայնացման և սոցիոլոգիական մոտեցման արդյունավետ կիրառման դեպքում նախատեսվում է համախմբվածությունը վերածել ժողովրդավարության հայկական բրենդի:   Արտաքին քաղաքականության, պառլամենտական ​​դիվանագիտության, երկկողմ հարաբերությունների կառուցման պահպանողական սկզբունքները և Հայաստանի Հանրապետության պետական ​​շահերից բխող այլ ուղղություններ ու գերակայություններ պետք է արդիականացվեն խորհրդարանական կառավարման 553 ՔԱԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ պայմաններում:  , ։

Հոդվածում ներկայացված են ամերիկացի անվանի քաղաքագետ Արենդ Լեյփհարթի կողմից առաջարկված կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության կիրառության հարցերը։
  Այդ նպատակով անհամասեռ հասարակություններից բացի աշխատանքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում համասեռ հասարակություններում կոնսոցիատիվիզմի կիրառության առանձնահատկություններին։
  Առանձին մակարդակներում ներկայացված են կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության տեսության շրջանակներում «մոդել» եւ «մոտեցում» հասկացությունների բովանդակային տարբերությունները։
  Հետազոտության մեջ հիմնական շեշտը դրված է կոնսոցիատիվ մոտեցման (approach) մեթոդաբանական գործառնության խնդիրների վրա։
  Այս համատեքստում հետազոտությունը անդրադառնում է հասարակության կառուցվածքային խնդիրներին՝ քննարկում է հասարակության սեգմենտների եւ ստրատիֆիկացիայի հետ կապված խնդիրները։
  Առանձին ուշադրույթուն է դարձվում Հայաստանում ստրատիֆիկացիայի հստակեցման եւ դրանց մասնագիտական բնորոշումներին։
  Դաշնային պետություններից բացի նաեւ ներկայացվում են կոնսոցիատիվիզմի կիրառության ունիտար երկրների հնարավորությունները, ՀՀ դեպքում կենտրոնանալով ապակենտրոնացված ունիտարիզմի վրա։
  Հոդվածի վերջում ամփոփվում են Հայաստանում կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության մոտեցման ներդրման հնարավորությունները եւ ՀՀ արտաքին քաղաքականության արդիականցման կոնսոցիատիվ ուղղությունների եւ առաջնահերթությունների մասին։
