Նախաբան   Տեղեկատվական հասարակության և նորագույն տեխնոլոգիաների ներդրման ընթացքում առավել քան ընդգծվում է մանկավարժական հաղորդակցության դերը ուսումնական գործընթացի կազմակերպման և ուսանողների անհատական ​​զարգացման գործում:   Կենդանի, անմիջական շփման միջոցով ոչ միայն կրթական, այլ նաև սոցիալական, մշակութային, բարոյական և գեղագիտական ​​արժեքները փոխանցվում են նոր սերնդին:  Հաղորդակցության ընթացքում հաղորդակցության միջոցով իրականացվում են ուսուցչի կրթական ազդեցությունները ուսանողների գիտակցության և վարքի վրա: Ուստի հետազոտության միջոցով հնարավոր է պարզել ուսուցիչ-աշակերտ, ուսանող-ուսանող հարաբերությունների մանկավարժական առանձնահատկությունները, դիտել հանրակրթական գործունեության մեջ հաղորդակցության ժամանակակից միջոցների պայմանները: Աշխատանքի նպատակն է ուսումնասիրել կրթության ոլորտում մանկավարժական հաղորդակցության պայմանները, բացահայտել խնդիրները, նախանշել դրանց լուծման հնարավորությունները: Մենք օգտագործել ենք գրականության մի շարք աղբյուրներ `« Իրականացման ժամանակակից միջոցների հաղորդակցում »մագիստրոսական թեզի պաշտպանած թեմայի շրջանակներում` միևնույն ժամանակ հետազոտության հիմքում ունենալով նույն տիպը: Մանկավարժական հաղորդակցության դրսևորումները ներկայացնելիս մենք օգտագործեցինք Գ. Գորգյանի և այլոց հեղինակած «Մանկավարժական« Pedամանակակից մանկավարժական մոտեցումներ »ձեռնարկից Ն. Հակոբյանը, Ս.  Կրթական գործընթացում մանկավարժական հաղորդակցության իրականացումը նկարագրելիս մենք օգտագործեցինք Ալեքսանյանի «Միջանձնային հաղորդակցության իրականացումը կրթական գործընթացում» գրքից հիմնական թեզերը: Հայ իրականության մեջ մանկավարժական հաղորդակցության միջոցները վերլուծելիս մեզ համար հիմք են հանդիսացել հանրակրթական համակարգը և «Հայաստանում կրթության վերափոխումները» մարդկային զարգացման ազգային զեկույցը: Գրքի համաձայն ՝ ժամանակակից տեղեկատվական հասարակությունը զարգանում է աննախադեպ տեմպերով:  Գիտելիքը շատ ավելի արագ է զարգանում և կիրառում է կյանքում:   Այսպիսի արագ զարգացող հասարակության խնդիրն է կրթական համակարգը համապատասխանեցնել նոր պահանջներին, փոխել ուսումնական գործընթացը, կիրառել նորագույն մանկավարժական տեխնոլոգիաներ, ուսուցման մեթոդներ: Կարծրատիպերի ձևավորումը, բարեփոխումների ներկա փուլում արագ կողմնորոշված ​​անձի ի հայտ գալը, տարբեր իրավիճակներում ստեղծագործական լուծումներ գտնելը, նախաձեռնողի ինքնակատարելագործմանը ձգտելը, առաջին հերթին, նախորդում է հաղորդակցվելու կարողությունը: Ներկայումս արդյունավետ հաղորդակցության խնդիրն ավելի ու ավելի է ընդգծվում, քանի որ ինտերնետի աճող դերի, սոցիալական ցանցերի ընդլայնման, տեղեկատվության, գիտելիքների ստեղծման և արագ տարածման պայմաններում առանց հաղորդակցության հնարավոր չէ արդյունքի հասնել:   Այս խնդրի լուծման առաջին քայլը շրջակա ուսումնասիրությունների գաղափարների հստակեցումն է: Հաղորդակցության իրականացում Հին ժամանակներից ուսումնասիրվել են հաղորդակցության տարբեր դրսևորումներ, և 20-րդ դարի 70-80-ական թվականներին հատուկ գիտամանկավարժական հետազոտության առարկան մանկավարժական հաղորդակցությունն էր, որի ուսումնասիրության նպատակը կրթական կրթության պատրաստումն ու իրականացումն է: հաղորդակցություն Դեռևս առեղծվածային բանավեճերում օգտագործվում էին հաղորդակցման յուրօրինակ հնարքներ և մեթոդներ և տիրապետում էին հաղորդակցման արվեստին: Ancientամանակի փիլիսոփաները հին ժամանակաշրջանում ունեցել են հաղորդակցման և կազմակերպման յուրօրինակ ձև:   Այսպիսով, սոֆիստները (ճարտար, իմաստուն), «շրջիկ ուսուցիչները» սովորեցնում էին գեղեցիկ խոսել, ճիշտ կազմել իրենց մտքերը, արտահայտել և հիմնավորել, ինչպես նաև վարել երկխոսություն, համոզել, վիճել արվեստի գաղտնիքները: ,   Նրանք կազմակերպեցին քննարկումներ, որոնցում ուսանողները ակտիվ մասնակցություն ունեցան: Արդեն 20-րդ դարում կրթական գործընթացին ներկայացված էին պահանջներ `պարզելու և իրացնելու հաղորդակցության հնարավորությունները, ինչպես նաև դրա սոցիալականացումը հաղորդակցության միջոցով` որպես հասարակության լիիրավ անդամ:   Այս ամենը հնարավոր էր հատկապես ուսումնական գործընթացում համարժեք հաղորդակցության կազմակերպման շնորհիվ: Ներքին հաղորդակցությունը, որպես բազմաշերտ գործընթաց, ունի տարբեր ընկալումներ: Այսպիսով, տեղեկատվության փոխանցումը մարդուց մարդուն, որը ենթադրում է շփում «անհատների» և «մարդկանց խմբերի» միջև, «աշխատող մարդկանց փոխազդեցության» եզակի ձև է, որի ընթացքում ոչ միայն ուղղակիորեն փոխանցվում է տեղեկատվությունը, այլև վերաբերմունքը, գիտելիքներն ու հույզերը փոխանակվում են: Հաղորդակցումը ճանաչողական զարգացման գործընթացում: «Հաղորդակցությունը տեղեկատվություն փոխանցելու գործընթաց է, որն իրականացվում է իմաստալից շարժումների (ժեստերի), բառերի, էլեկտրոնային արտահայտությունների, հաղորդագրությունների, ինտերնետի, հեռուստատեսության և այլ ձևերի միջոցով»: [1] Այսպիսով, հաղորդակցությունը հասարակական սուբյեկտների (անձի, սոցիալական խմբի) փոխազդեցության գործընթաց է, որի ընթացքում գիտելիքների, հմտությունների և գործունեության արդյունքների փոխանակում: «Հաղորդակցություն» բառի միջազգային անվանումը գալիս է «հաղորդակցվել» բառից (մասնակցել, ընդհանուր դարձնել, ընդհանուր հաղորդակցվել, ինչպես միավորվել, հաղորդակցվել): Ըստ Վ. Heելույկոյի, «Մանկավարժական հաղորդակցությունը դասի ընթացքում ուսուցչի և աշակերտի մասնագիտական ​​հաղորդակցությունն է և արտադպրոցական հաղորդակցությունը, որն ունի որոշակի մանկավարժական բարենպաստ հոգեբանական մթնոլորտ, կրթական խմբի ներսում կրթական գործունեության կայունացում» [2]: Ուսուցիչ-աշակերտ հարաբերությունների գործառույթները, այսինքն `հաղորդակցության ընթացքում և էներգիան հաղորդակցման միջոցով արվում է սովորողների գիտակցության և վարքի վրա: Ի տարբերություն նախորդ 20-րդ դարի, որը խորհրդանշում էր աննախադեպ տեխնիկական և տեխնոլոգիական զարգացում, 21-րդ դարում տեղի է ունենում անցում դեպի տեղեկատվական հասարակություն, որտեղ գիտելիքի ստեղծումն ու տարածումը դառնում են որոշիչ:   Եթե ​​20-րդ դարում երեխան կարող էր հայտնաբերվել և գիտակցվել, ապա 21-րդ դարում ժամանակակից հասարակությանը անհրաժեշտ է ակտիվ, ստեղծագործ, ստեղծագործ, ինքնաուղղորդվող, փոփոխվող ինքնակատարելագործում, հարգելով ուրիշների, քաղաքակիրթ, զարգացած մարդու իրավունքները, որոնք կարող են կառավարել: ինչպես իր, այնպես էլ արտաքին ազդեցությունների վրա ՝ դնելով ինքնազարգացման խնդիր:   21-րդ դարում նոր պահանջներ են դրվում կրթական հաղորդակցության կազմակերպման վերաբերյալ `ինքնազարգացման ձգտող անձի ինքնազարգացման համար: Մեր ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ այսօրվա տեսաբաններն ու մանկավարժները հակված են զարգացնել մանկավարժական հաղորդակցության նոր մոդել, որը կարող է ներկայացվել «կողմնորոշիչ առարկա` ինքնազարգացող առարկա »մոդելի տեսքով, ի տարբերություն նախկինում օգտագործված« առարկա-օբյեկտի »," առարկա-առարկա մոդելներ »:   Միջանձնային հաղորդակցության այս մոդելում մանկավարժը գործում է որպես ինքնազարգացման կողմնորոշիչ: «Կողմնորոշում-առարկա-ինքնազարգացման առարկա» մոդելի գործարկման համար մանկավարժական գիտական ​​հիմքերի զարգացում կրթական համակարգում, հատկապես դպրոցում:   Անհրաժեշտ է մշակել կրթության համակարգի կողմից ամրագրման նոր ձևեր և տեխնոլոգիաներ, այսինքն `անհրաժեշտ է պետական ​​խնամք, որն ապահովում է կրթական քաղաքականությունը: Միայն Հայաստանի կրթական համակարգում մանկավարժական հաղորդակցության մոդելը ուսումնասիրելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ մի կողմից, որպես հետխորհրդային երկիր, մեր կրթական համակարգը նպատակաուղղված է նոր ազգային մտածելակերպի ձևավորմանը: , որը ուշադրություն է դարձնում ազգային արժեքային համակարգի պահպանմանը:   Մյուս կողմից, մշակվել է եվրոպական կրթական տարածքին ինտեգրվելու քաղաքականություն, որը հանգեցրել է մի շարք վերափոխումների կրթության ոլորտում:   Այնուամենայնիվ, փոխելու ամենադժվար գործոնն այն է, որ սովետական ​​ժառանգական մոդելը դեռ գործում է միջնակարգ դպրոցներում, սովետական ​​կրթական համակարգում գերակշռում է «առարկա-օբյեկտ» մոդելը, աճող սերնդի գիտակցության խիստ կարգավորումով և վերահսկողությամբ: Ուսուցիչները խուսափում են փոփոխություններից: Հայաստանում կրթական բարեփոխումների ազգային զեկույցում ասվում է. «Հայաստանի կրթական համակարգը ճկուն չէր նորարարություններին արձագանքելու հարցում:   Արդյունքում ՝ ուսումնական հաստատությունները շարունակում են հետապնդել գոյություն չունեցող սովետական ​​գաղափարախոսության նպատակները:   Մասնավորապես, գերակշռում է պատրաստի գիտելիքների տրամադրումը սովորողներին, այլ ոչ թե վերապատրաստումը, որն ուսանողներին ներգրավում է գիտելիքների կառուցման մեջ: »[3]   Եվ որպեսզի ուսանողները մասնակցեն գիտելիքների ստեղծմանը, նրանք պետք է ակտիվ լինեն: հասարակական պահանջների հետ շփման գործընթացում: Անձի հաղորդակցական գործունեության կարեւոր բաղադրիչը նրա հաղորդակցման հմտություններն են, գիտելիքները, կարողություններն ու հմտությունները: Սահմանված է դպրոցի հանրակրթության հաղորդակցման համակարգը, որին դպրոցականը պետք է տիրապետի:   Ուսուցման ուսումնական ծրագրի արդյունքում յուրաքանչյուր սովորող պետք է ձեռք բերի հաղորդակցման հմտություններ և ունակություններ [4]. Ունկնդրելու, ընկալելու, համարժեք վերաբերմունք արտահայտելու կարողություն. Բ) բանավիճել, բանավոր գրավոր տրամաբանական խոսք կառուցել և արտահայտություններ, դ) ճիշտ հասկանալ և օգտագործել ոչ խոսքային կապի միջոցներ, ե) օգտագործել կապի ժամանակակից միջոցներ և այլն: Հաղորդակցման հնարավորությունները չեն ստեղծում անփոփոխ համակարգ: դրանք կարող են անընդհատ զարգանալ ՝ իրենց հերթին նպաստելով տարբեր ունակություններ ունեցող անձի որակների զարգացմանը:   Այսպիսով, եթե երեխան ձեռք է բերում հաղորդակցման համար անհրաժեշտ հմտություններ, նա ի վիճակի է մասնակցել տարբեր քննարկումների, ակտիվորեն և ազատորեն արտահայտել իր կարծիքը, ազատ արտահայտվել, գտնել տարբեր պատճառներ, չկաշկանդվել: տարբեր հարաբերություններում ՝ ձեռք բերել նոր գիտելիքներ և հմտություններ: Ուսումնասիրել մանկավարժական հաղորդակցության առանձնահատկությունները, կատարել մանկավարժական հաղորդակցության ժամանակակից նպատակի համար հետազոտական ​​աշխատանքներ: Ուսումնասիրությունները մենք անցկացրել ենք Շիրակի մարզի 2 միջնակարգ դպրոցներում (Թորոսգյուղ, Գողովիտ) հիմնական `Գյումրու թիվ 11 հիմնական, Երևանի պետական ​​համալսարանի ավագ դպրոցներում:  Հետազոտությանը մասնակցել է 54 ուսուցիչ և 50 ուսանող (տե՛ս Հավելվածներ 1, 2): Հայտնագործություններ Մեր դիտարկումները ցույց են տալիս, որ ուսուցիչների հաղորդակցման հմտությունների վերաբերյալ գիտելիքները թերի են, նրանք չունեն հիմնական հմտություններ և մեթոդներ, որոնք անհրաժեշտ են ուսանողների հաղորդակցման հմտությունները զարգացնելու համար:   Ուսուցիչների մեծ մասը խոստովանում է, որ իրենք ձեռք են բերել հաղորդակցման հմտություններ `իրենց աշխատանքային ներսում վերապատրաստման դասընթացների ընթացքում աշխատելիս   Ուստի պետք է օգտագործել միջոցներ, որպեսզի դպրոցական և համալսարանական տարիներին հաղորդակցման հմտությունների բացահայտման հիմք ստեղծվի: Ելնելով հետազոտական ​​աշխատանքներից ՝ մենք կարող ենք փաստել, որ հաղորդակցման մակարդակը շատ դպրոցներում հաստատված չէ: Նրանք ավելի բաց և պատրաստակամ են համագործակցելու համեմատական ​​համայնքային դպրոցներում, քան քաղաքային դպրոցներում, հատկապես ավագ սերնդի ներկայացուցիչները խուսափում են հարցմանը մասնակցելուց 3-4 րոպե ժամանակ հատկացնել: Մենք պարզեցինք, որ Հայաստանում կրթական բարեփոխումների վերլուծությունը պետք է ներառի մանկավարժական հաղորդակցության պայմանները բարելավելու ուղիներ, քանի որ, ինչպես ցույց տվեց մեր հետազոտությունը, ուսուցիչների մեծ մասը համարում են, որ մանկավարժական կապի տեխնոլոգիան միայն տեխնիկական միջոց է, այսինքն ՝ հստակ գաղափար չկա Երեւույթը: Արդյունավետությունը որոշող գործոնները պարզելու համար փորձնական ուսումնասիրության ընթացքում մենք նաև խնդիր ենք դրել պարզել `արդյո՞ք մեր հաղորդակցման դպրոցների ուսուցիչներն ու աշակերտները օգտագործում են մանկավարժական հաղորդակցության մեջ նոր տեխնիկական միջոցների հնարավորությունները և որքանով է արդյունավետ առցանց կրթական հարթակների օգտագործումը: Մենք ուսումնասիրել ենք Հայաստանում 2 հայտնի և օգտագործված առցանց կրթական հարթակներ ՝ dasaran.am և imdproc.am կայքերը: Dasaran.am կայքը կրթական միջավայր է `1,107,346 օգտվողներով, որը միավորում է Արցախի միջնակարգ դպրոցներում գտնվող Հայաստանի դպրոցի բոլոր աշակերտներին, ծնողներին և ուսուցիչներին մեկ պլատֆորմի մեջ` նպատակ ունենալով կրթությունը բոլորին հասանելի դարձնել: կրթական «Dasaran.am- ի առաքելությունն է ապահովել ուսման այլընտրանքային հնարավորություններ, անվտանգ հեռահաղորդակցման հարթակ Հայաստանում, Արցախում և Սփյուռքում գտնվող հայ ուսանողների համար` կրթության մատչելիության ժամանակակից թափանցիկության դիրքերից »: [6] և Աշխարհագրական առումով, Անկախ գործիքների ինդեքսը լրացնում է ուսուցիչների թեմաները, առաջադրանքները և գնահատականները կայքում, ինչպես գրքույկում: Ուսանողները և ծնողները կարող են դիտել այն ՝ մուտք գործելով հատուկ գաղտնաբառեր:  Կայքն ունի առանձին ենթաբաժիններ ՝ մրցույթներ, խաղեր, «Առողջություն» ենթաբաժիններ, անգլերեն առցանց սովորելու հնարավորություն:   Եվ որ ամենակարևորն է, կայքը թույլ է տալիս ուսանող-ծնող շփվել զրույցի միջոցով, որը նման է սիրված սոցիալական մեդիայի զրույցներին `եզակի և արդի դպրոցական կապի հարթակ: Կարող ենք փաստել, որ կայքը հնարավորություն է տալիս հետաքրքիր, արդյունավետ ուսուցում և հաղորդակցություն կրթական խաղերի, առցանց մրցույթների հետ, դյուրացնում և ամրապնդում է ուսուցիչ-աշակերտ-ծնող կապը: Սակայն, ինչպես ցույց են տալիս մեր հարցումները, բոլորը չէ, որ օգտագործում են կայքը: Շատերն ուղղակի գրանցված են, բայց չեն մտնում, իսկ ուսուցիչները «ստիպված» ու դժգոհ են լրացնել բաժինները, և համապատասխանաբար նկատողություն կստանան:   Ուսուցիչները դժգոհում են նույն բանը երկու անգամ անելուց (հաշվի առնելով գրքի և dasaran.am- ի լրացումները) և առաջարկում են թողնել դրանցից միայն մեկը:  Ուսանողներին հանձնարարվում է ստուգել գնահատականները, ուսումնասիրել հանրագիտարանի միայն մի մասը, մասնակցել դպրոցական տարբեր մրցույթների կամ խաղալ տրամաբանական խաղեր (տե՛ս Նկար 1): Գաղտնիք չէ, որ յուրաքանչյուր նորարարություն դժվար է ընդունել, հատկապես ավագ սերնդի կողմից, այն միշտ քննադատվում է, բայց փաստ է, որ կա ինքնակրթության, գիտելիքների ձեռքբերման հարթակ, որը պահանջում է կրթական բարեփոխումներ: «Իմ դպրոց» (imdproc.am) կայքը նախադպրոցական տարիքի երեխաների, դպրոցականների, ուսանողների, ուսուցիչների և ծնողների համար առցանց կրթական գործիք է, որը գործում է 2015 թվականից: Ներկայումս այն համարվում է տասնյակ հազարավոր դպրոցների լավագույն կրթական հարթակը:   Այն օգտագործվում է նաև Բելառուսում, Գերմանիայում և Ավստրիայում:  «Իմ դպրոցը» օգնում է ուսուցիչներին աշակերտներին էլեկտրոնային եղանակով սովորեցնել դասերն ու տնային առաջադրանքները կատարելուց և նրանց ստուգել:   Ուսանողների հնարավորություն Ուկրաինայում, Լատվիայում ընթացքի մեջ է, դա անդրսահմանային վարժությունների պլատֆորմի առաջադրանքների էլեկտրոնային շտեմարան է: «« Իմ դպրոց »կայքի էլեկտրոնային շտեմարանը ներկայումս ներառում է առաջադրանքներ 9 առարկայից:   Դա Հայաստանում ամենամեծ «խնդրագիրքն է» [7]: Մեր հարցումների համաձայն, dasaran.am- ի համեմատ այս կայքում ավելի քիչ ուսուցիչներ ու ուսանողներ են գրանցված, բայց կարծում ենք, որ այն ավելի կիրառելի կդառնա առաջիկա 1-2 տարվա ընթացքում: Կարող ենք ասել, որ կրթական պլատֆորմը հասկանալի և բարդ թեմաները վերլուծելու, ուսանողների համար ուսուցումը հետաքրքիր դարձնելու հնարավորություն է, և, իհարկե, դա ինտերնետից արդյունավետ օգտվելու հրաշալի միջոց է: Ուսումնասիրելով հայ մանկավարժական իրականության մեջ կապի նոր միջոցների օգտագործումը ՝ պետք է արձանագրենք, որ այսօր ուսուցչի և աշակերտի շփումը սկսվում և ավարտվում է դպրոցում:   Կարող ենք նշել, որ Հայաստանում առցանց հմտություններ և գիտելիքներ ստանալու պլատֆորմները (dasaran.am, imdproc.am) քիչ թե շատ բավարարում են կրթական բարեփոխումների պահանջները, բայց դժվար է իրականացնել ինչպես ուսուցիչների, այնպես էլ ուսանողների շրջանում:   Պատկերն այլ է սոցիալական ցանցերում, որոնք օգտագործում են գրեթե բոլորը `« զուգընկեր-դասընկեր »,« ուսուցիչ-ուսանող », իսկ առավել լայնորեն օգտագործվում է Facebook.com- ը (տե՛ս Նկար 2, 3):  Հարկ է նշել, որ բացի հաղորդակցությունից, ուսանողների և ուսուցիչների մեծ մասը օգտագործում են ինտերնետը `նոր գիտելիքներ և հմտություններ ձեռք բերելու համար: Հաղորդակցման ընթացքում հնարավոր էր հասկանալ, թե որքանով է մուլտիմեդիան օգտագործվում դասարանում, պարզվում է, որ շատ ուսուցիչներ օգտագործում են նորագույն տեխնիկական միջոցները: Չօգտագործողները այն չեն օգտագործում հիմնականում տեխնիկական միջոցների բացակայության պատճառով: Ուսանողների շրջանում անցկացված հարցումների արդյունքում պարզվեց, որ որոշումները, նոր ուսանողները հիմնականում ակտիվ ծանոթների համար են, բայց նրանք խնդիրներ ունեն ազատ և ազատ խոսելու միջոցառումներին, խմբում իրենց կարծիքը ներկայացնելու և առաջնորդի դերը ստանձնելու հետ:   Ուստի անհրաժեշտ է միայն նրանց համար պայմաններ ստեղծել արդյունավետ հաղորդակցման համար, և, հետևաբար, նպաստել դրանց անհատականության ձևավորմանը և զարգացմանը: Հարցազրույցներն ու հարցումները վերջնական չեն:  Ամփոփելով հետազոտական ​​աշխատանքը ՝ պետք է փաստենք, որ այն դպրոցներում, որտեղ մենք անցկացրել ենք մանկավարժական դիտարկումներ, հաղորդակցությունն իրականացվում է կրթական պահանջներին չբավարարող եղանակով, և կապի ժամանակակից միջոցներն օգտագործվում են ըստ հնարավորությունների:  Այնուամենայնիվ, առկա է ազատամիտ ուսուցիչների աշխատանքում հաղորդակցության հմտությունները թերագնահատելու հարցը ՝ որպես անհատ սովորողին կրթելու գործում, որը պետք է լուծվի նոր սերնդի մանկավարժների գիտելիքների օգտագործման և համապատասխան վարման միջոցով: վերապատրաստում ավագ ուսուցիչների համար: Եվ որպեսզի առաջիկա տարիներին խնդիրը լուծվի, Մանկավարժական հաղորդակցության իրականացման պայմանները լինեն արդյունավետ և բավարար, անհրաժեշտ է աշխատել այսօր ՝ սկսած դպրոցից և համալսարանից:   Մեր կարծիքով, մանկավարժական հաղորդակցության արդյունավետ իրականացումը հիմք է սովորողին որպես անհատ կրթելու, նրա զարգացումն ապահովելու և ինքնուրույնության արտահայտումը խթանելու համար: Այսօր կրթական համակարգում կապի արդյունավետ կազմակերպումն ու իրականացումը բարելավելու համար կապի նոր մանկավարժական հիմքերի մշակումը բավարար կլինի:   Ուսուցիչների մեծ մասը լավ պատկերացում չունի հաղորդակցման արդյունավետության հետ կապի հմտությունների և հմտությունների զարգացման և այլնի մասին:   Հետեւաբար, համակարգված կրթության կազմակերպման ամենաբարձր մակարդակներից մինչև մարզիչների ընդհանուր կրթություն: ։

Տեղեկատվական  հասարակության  և  նորագույն  տեխնոլոգիաների  ներդրման  շրջանում  առավել  քան  կարևորվում  է  մանկավարժական  հաղորդակցման  դերը   ուսուցման  գործընթացի  կազմակերպման,  սովորողների անհատական զարգացման գործում։
  Ուստի անհրաժեշտ է  հետազոտությունների  մանկավարժական  հաղորդակցման  առանձնահատկությունները  ուսուցիչ  -  աշակերտ,  աշակերտ  դիտարկել  հաղորդակցման  ու  պայմանները հանրակրթական գործունեության մեջ։
