21-րդ դարի սկզբին կոռուպցիան լայն տարածում գտավ և դարձավ գլոբալ խնդիր:   Այն բազմաթիվ դրսեւորումներ արեց ՝ ընդգրկելով պետական ​​ապարատի բոլոր ճյուղերը, այդ թվում ՝ հասարակական տարբեր կապեր:   Ավանդաբար, հասարակական բարձրագույն վտանգ ունեցող կոռուպցիոն հանցագործությունները, որոնց ընդհանուր մասը կաշառակերությունն է, կաշառք են ստանում, որից ստացվում է նաև կաշառք:  Իրավաբանական պրակտիկայի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ստեղծված իրավիճակում կաշառք հայտնաբերելու լավագույն միջոցը օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելն է, այսինքն ՝ կաշառք տալը կամ ստանալը ընդօրինակելը:   Իրականում դա կոռուպցիայի դեմ պայքարի միակ միջոցն է, որը չի պահանջում լայնածավալ օրենսդրական միջոցառումներ 1:   Այնուամենայնիվ, պետք է շեշտել, որ այն անձը, ով կամավոր տեղյակ է պահում իրավապահ մարմիններին և համագործակցում նրանց հետ, պետք է պասիվ պահվածք ցուցաբերի, այլապես դա կլինի «կաշառքի սադրանք» 2:  Կոռուպցիայի փաստի հաստատումը ապացուցելու ամենադժվար հանգամանքներից մեկն է:   Այս դիտարկումը պայմանավորված է նրանով, որ, ի տարբերություն այլ հանցագործությունների, այն կատարվել է երկու կողմերի `կաշառակեր և կաշառք վերցնողների փոխադարձ համաձայնությամբ, ովքեր ցանկանում են թաքցնել հանցագործությունը:   «Կաշառքի կամ կաշառքի իմիտացիա» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն ոչ միայն հնարավորություն է տալիս կաշառք վերցնողի կամ կաշառք տվող անձի գործողությունները «հետապնդելու», այլ նաև վերահսկել ամբողջը: հանցագործության ընթացքը, ամրագրել հանցագործություն կատարելու փաստը, մասնավորապես `կաշառք: , որը կարող է օգտագործվել քրեական դատավարության ընթացքում ՝ հանցագործի մեղավորությունն ապացուցելու համար:  Այս օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքների ապացուցողական արժեքն իրականացվում է այն փաստով, որ այն տալիս է անհերքելի տեղեկատվություն հանցագործության կատարման մասին:   Ուստի, հաշվի առնելով նշված հանգամանքը, անհրաժեշտ ենք համարում համակողմանիորեն ուսումնասիրել քննարկվող ԲՍԳ-ի իրականացման օրինականության պայմանները, բացահայտել օրենսդրության բացերը ՝ առաջարկելով համարժեք լուծումներ:  «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 14-րդ հոդվածի 1-ին մասի 16-րդ կետի համաձայն `օպերատիվ-հետախուզական գործունեության ընթացքում կարող է իրականացվել կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիայի օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում:   Նույն օրենքի 30-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քննարկվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումը կարող է իրականացվել միայն կաշառք ստանալու կամ տալու մասին հանցագործությունը հայտնաբերելու համար, բացառապես ստացված անձի գրավոր հայտարարության հիման վրա: կամ կաշառք տալ:   Ինչ վերաբերում է «կաշառք ստանալու» եւ «կաշառք տալու» հասկացություններին, դրանք պետք է մեկնաբանվեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի իմաստով:  Վերոհիշյալ դրույթի համակարգային վերլուծությունից ակնհայտ է դառնում, որ նշված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումը կատարելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ պայմանների միաժամանակյա գոյություն: 1. Եթե դա ուղղված է կաշառք տալու կամ կաշառք տալու հանցանքի բացահայտմանը, ապա այդպիսի հասկացությունները մեկնաբանվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի իմաստով:      2. Եթե կա կաշառք ստանալու կամ առաջարկելու առաջարկ ստացած անձի գրավոր հայտարարությունը:  Անդրադառնանք դրանցից յուրաքանչյուրին և բարձրացնենք հնարավոր խնդիրները, որոնք առաջ են գալիս իրավական պրակտիկայում առկա ձևակերպումների պայմաններում:  Նախ և առաջ վերը նշվածից բխում է, որ «կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիա» ԲՍՀ չի կարող իրականացվել ենթադրյալ հանցավոր արարքներ հայտնաբերելու համար, որոնք չեն համարվում կաշառք ստանալու կամ տալու հանցանք:   Այլ կերպ ասած, համապատասխան դեպքերում քննարկման ենթակա օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրականացումը չի կարող օրինական համարվել:  Դա բխում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքից, որը նախատեսում է նվազագույն երաշխիք գաղտնի վերահսկողության գործողություններում լիազորությունների չարաշահումը կանխելու համար, այդ թվում `օրենքով հստակ սահմանելով հանցագործությունների բնույթը, որոնք կարող են ձեռք բերել միջամտություն ,   Հետևաբար, հանցագործությունների շրջանակի տարածական մեկնաբանությունը կհանգեցնի մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության եվրոպական կոնվենցիայով երաշխավորված անձի իրավունքների օրինական շահերի ոտնահարմանը:  Վերոգրյալի համատեքստում հարց է առաջանում ՝ կարո՞ղ է «կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիա» կատարվել բացի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311 31 312 հոդվածներով նախատեսված հանցագործություններից, օրինակ ՝ ապօրինի վարձատրություն ստանալով պետական ​​ծառայող, ընտրողի ազատ կամք: իրականացնելուն խոչընդոտող հանցագործությունները հայտնաբերելու համար:  ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոհիշյալ հարցի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում հայտնեց Կ. Azաժոյանի վերաբերյալ կայացրած որոշման մեջ `նշելով, որ« կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիա »ԲՍՀ չի կարող իրականացվել` նախատեսված հանցագործության հատկությունները բացահայտելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3111 հոդվածով:   Նշված դիրքորոշումը հիմնավորվում է նրանով, որ հակառակ դեպքում «ապօրինի վճար» և «կաշառք» հասկացությունները նույնն են լինելու, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն `քրեական օրենսդրության անալոգային կիրառումը արգելվում է 4:  Գործող իրավական կարգավորման պայմաններում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքում օրենսդիրը օգտագործում է տարբեր հասկացություններ ՝ կաշառք ստանալու, ապօրինի վարձատրություն ստանալու համար, մենք համաձայն ենք ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշման հետ:  Բացի այդ, մենք գտնում ենք, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքում գոյություն չունի «կաշառք ստանալու» և «կաշառք տալու» հասկացությունների ընդհանուր հասկացություն, ինչը բերում է սխալ մեկնաբանությունների:   Դա հիմնավորվում է այն փաստով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված մի շարք հանցագործություններում օգտագործված «կաշառք» և «կաշառք» տերմիններն օգտագործվել են տարբեր իմաստներով, ինչը չի բխում 36-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջներից: «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենք: Ըստ նորմատիվ իրավական ակտի, նույն հայեցակարգը սահմանելիս կամ նույն գաղափարը արտահայտելիս նույն բառերը, տերմինները կամ արտահայտությունները պետք է օգտագործվեն որոշակի կարգով, ինչպես որ նույն հասկացությամբ չեն կարող օգտագործվել տարբեր հասկացություններ:  Վերոհիշյալ որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, վկայակոչելով օրենսդրության որոշ հարցեր, կապված պետական ​​ծառայողի կողմից ապօրինի վճարման հանցագործություն հայտնաբերելու համար հանցագործություն կատարելու հնարավորության հետ, չի անդրադարձել մեկ այլ կարևոր խնդրի, մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածները «Կաշառք ստանալու կամ տալու» իմիտացիան կարող է կատարվել OSM- ի կողմից:  Այլ կերպ ասած, կարո՞ղ է դա արվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1542, 200, 201 հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունները բացահայտելու նպատակով:   Վիճելի հարցն այն է, որ, ի տարբերություն պետական ​​ծառայողի ապօրինի վճարման, օրենսդիր մարմինը քննարկվող հանցագործություններում օգտագործել է «կաշառք» և «կաշառք» հասկացությունները:   Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն առևտրային կամ այլ կազմակերպության աշխատակցին, արբիտրին, այդ թվում `արբիտրին, աուդիտորին կամ փաստաբանին` օտարերկրյա պետության արբիտրաժային օրենքի համաձայն գործառույթներ իրականացնող կաշառելու համար, այսինքն `ապօրինի կերպով խոստանալ, առաջարկել կամ տրամադրել նրանց, այլ անձի միջոցով անձամբ կամ միջնորդի միջոցով փող, գույք, գույքային իրավունքներ, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն` կաշառք տվող կամ հօգուտ գործողություն կատարելու կամ չաշխատելու: իրեն ներկայացնող անձը:   Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1542-րդ հոդվածի համաձայն `օրենսդիրը հանցանք է համարել թեկնածուներից կաշառք վերցնելը անձամբ կամ միջնորդի միջոցով` թեկնածուներից մեկին կողմ կամ դեմ քվեարկելու, ընտրություններին մասնակցելու կամ մասնակցելուց հրաժարվելու պայմանով: ընտրությունները:  ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշմամբ Կ. Jաժոյանի վերաբերյալ արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համատեքստում քննարկվող հարցին միանշանակ պատասխանել հնարավոր չէ, քանի որ թեև «կաշառք ընդունել» և «տալ կաշառք »հիշյալ հանցագործություններում օգտագործվում են, դրանց բովանդակությունը էապես տարբերվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311 հոդվածից: հասկացություն 312 հոդվածներում օգտագործված հասկացություններից:   Ասվածը հիմնավորելու համար բերենք միայն մեկ ակնառու օրինակ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1542-րդ հոդվածի 1-ին մասում օգտագործված «կաշառք ստանալու» հասկացությունը ներառում է միայն կաշառքի առարկայի փոխանցում կաշառք ստացողին, քանի որ հոդվածի տրամադրության մեջ հստակ նշված են այն գործողությունները, որոնց համար կաշառքը վճարվում է, այսինքն ՝ թեկնածուներից մեկը: կողմ կամ դեմ քվեարկելու, ընտրություններին մասնակցելու կամ ընտրություններին մասնակցելուց հրաժարվելու պայմանը:   Այլ կերպ ասած, կաշառք ստանալու հայեցակարգը չի ներառում դրա կատարման նպատակը, օրինակ `պահանջել, ստանալ խոստումը, ընդունել առաջարկը:  Ի հակադրություն դրան, օրենսդիրը, սահմանելով «Կաշառք ստանալու» հասկացությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասում, դրանում ներառեց կատարման նպատակը, այսինքն `պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակներում ցանկացած գործողություն կաշառք տվող կամ նրան ներկայացնող անձի օգտին: անել կամ չանել, կամ նպաստել կամ չանել դա ՝ օգտագործելով իր պաշտոնական դիրքը, կամ հովանավորելու կամ թույլատրելու ծառայությունը:  Ստացվում է, որ օրենսդիրը, չնայած օգտագործել է նույն տերմինները, այսինքն ՝ «կաշառք ստանալը» կամ «կաշառք տալը», բայց տարբեր հանցագործություններում նկատի է ունեցել տարբեր իմաստներ, ինչը անընդունելի է «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի համատեքստում: ,  Հաշվի առնելով նշված հանգամանքը `գտնում ենք, որ անհրաժեշտ է համապատասխան փոփոխություններ կատարել« Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին »ՀՀ օրենքում,« կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիա »կատարելու հնարավորությունը կապել ԲՍԱ-ի հետ, և ոչ թե կապել»: ստանալ »կամ« կաշառք տալ »: բայց ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասով նախատեսված հատուկ հանցագործությունների բացահայտմամբ:   Այլ կերպ ասած, մենք առաջարկում ենք ուղղակիորեն թվարկել բոլոր հանցագործությունները, որոնք համարվելու են օրինական համարվող հանցագործությունների բացահայտման համար:  Ավելին, ուշադրություն դարձնենք այն փաստին, որ օրենսդիրը ոչ մի կերպ չի անդրադարձել կաշառակերության միջնորդությունը բացահայտելու համար քննարկված ՔՀH իրականացման հնարավորությանը:  Հարցն առավել տեսանելի դարձնելու համար վերլուծենք հետևյալ իրավիճակը, պարզենք կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիայի մեջ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու օրինականությունը:  Իրավիճակ 1. Պաշտոնյան Ա., Քարտուղարը նախապես տեղեկացնելով, որ իր հարևան Գ.-ն իր հետ հանդիպում է ունեցել, ցանկանում է օգնություն խնդրել իր պաշտոնական պարտականությունների կատարման հարցում, գիտակցում է, որ Գ.-ն պատրաստվում է կաշառք առաջարկել նրան; նա որոշում է այդ մասին տեղյակ պահել իրավապահ մարմիններին. նա տալիս է գրավոր հայտարարություն:   Իրավապահ մարմինները, օրենքով սահմանված կարգով, ՕՇ-ից «կաշառք ստանալու իմիտացիա» են կատարել, կաշառքը փոխանցելու պահին ձերբակալել են Գ.   Գործի քննության ընթացքում պարզվում է, որ Գ.-ի արարքում կան կաշառքի միջնորդության հատկանիշներ, քանի որ ոմանք Դ.-ն գումար են տվել Գ.-ին և խնդրել գտնել մի պաշտոնյայի, որը կկարողանա լուծել իրեն անհանգստացնող խնդիրը:  Վերոնշյալ խնդրից բխում է, որ «կաշառք ստանալու իմիտացիան» արվել է ոչ թե կաշառք տալու, այլ կաշառք բացահայտելու նպատակով, իհարկե, կաշառք տվողին նույնականացնելու և նրան քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հեռավոր նպատակի համար:   Մենք գտնում ենք, որ քննարկվող իրավիճակում ստեղծված ԲՍ-ն չի կարող օրինական համարվել, և դրա արդյունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ընդունելի ապացույց, քանի որ այն արվել է կաշառք բացահայտելու նպատակով, ինչը օրենսդիրը չի նախատեսել:   Ստացվում է, որ դրա արդյունքները չեն կարող օգտագործվել Գ.-ի միջնորդությունը ապացուցելու համար:  Բացի այդ, հարց է առաջանում, թե արդյո՞ք ստեղծված իրավիճակում կատարված ԱՇ արդյունքները կարո՞ղ են Դ-ն օգտագործել կաշառակերության փաստը հաստատելու համար, թե ոչ, քանի որ օրենսդիրը դրա կատարման հնարավորությունը ապահովել է հանցագործությունը բացահայտելու համար: կաշառքի մասին:    Մենք գտնում ենք, որ այս դեպքում «այս հարցի պատասխանը բացասական է» հետևյալ պատճառով. 1. ԲՍՀ-ի արդյունքում կաշառք փոխանցելու փաստը ուղղակիորեն չի հաստատվել կաշառք տվող անձի կողմից, այլ միջնորդի կողմից: ,   Կաշառք տալու փաստը հաստատելու համար նախ անհրաժեշտ է ապացուցել կաշառք տվողի ու «կաշառք միջնորդի» միջեւ համաձայնության առկայությունը:      2. Բացի այդ, դիտարկվող ԱՊՀ-ի արդյունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ընդունելի ապացույց կաշառք տվող անձի մեղավորությունը հաստատելու համար `համաձայն« թունավոր ծառի պտուղը թունավոր է »:   «Թունավոր ծառի պտուղները թունավոր են» տեսության համաձայն, անթույլատրելի են նաև օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված փաստական ​​տվյալների հիման վրա ձեռք բերված ապացույցները:   ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշված հարցի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է որդեգրել Ա.Սարգսյանին վերաբերող որոշմամբ, համաձայն որի `դատական ​​գործողության արդյունքում ձեռք բերված փաստական ​​տեղեկությունները, անկախ գործի համար դրա նշանակությունից, կորցնում են իր իրավական ուժը, ապացուցողական արժեքը չի կարող ներառվել կոնկրետ քրեական գործի մեջ: գործի վել ապացույցների համադրմամբ ՝ մեղադրանքի հիմքը դառնալու համար 5:  Քննարկվող հարցի համար կարևոր է նաև of. Սեֆիլյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումը, որով հստակեցվել են «թունավոր ծառերի պտուղների» տեսության որոշ չափանիշներ: Մասնավորապես, նշվել է, որ նույնիսկ ապօրինի ձեռք բերված տվյալների վրա հիմնված ապացույցների համար անհրաժեշտ է անթույլատրելի ճանաչել անթույլատրելի: Խելամիտ ջանքերով այդ ապացույցը ստանալու եղանակ չկա:   Այլ կերպ ասած, «ածանցման» չափանիշի հետ մեկտեղ կա նաև «պատճառահետեւանքային կապի բացակայություն» չափանիշը, որի էությունն այն է, որ ապացույցները կարող են ընդունելի համարվել, եթե պետությունը խելամիտ ջանքերով կարողանա ձեռք բերել այդ տվյալները 6:  Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների համատեքստում կարող ենք փաստել, որ «Կաշառքի իմիտացիայի» արդյունքում ստացված փաստական ​​տվյալները ԲՍԱ-ի արդյունքում, այսինքն `կաշառք փոխանցելու փաստը, այլևս չեն կարող հաստատվել: ճանապարհ   Ստացվում է, որ իրավապահ մարմինները զրկվել են ողջամիտ ջանքերով տրված ապացույցները ստանալու հնարավորությունից:   Հետեւաբար, ստացված ապացույցները պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի:  Այսպիսով, մենք կարող ենք փաստել, որ այս դեպքում ԲՍԱ արդյունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ընդունելի ապացույց, ավելին, դրանից բխող մյուս ապացույցները պետք է ճանաչվեն անթույլատրելի, ուստի ոչ կաշառք տվողը, ոչ էլ կաշառք վերցնողը չեն կարող մեղադրվել: հաստատման հիման վրա:  Այժմ անդրադառնանք ԲՍԿ «կաշառք ստանալու կամ տալու իմիտացիայի» երկրորդ պայմանին, ըստ որի գրավոր հայտարարությունը պետք է տա ​​բացառապես այն անձը, ով ստացել է կաշառք ստանալու կամ տալու առաջարկ:  Ըստ վերոհիշյալ իրավական կարգավորումների ՝ բարեխիղճ պաշտոնատար անձը որևէ կերպ չի կարող գրավոր հայտարարություն ներկայացնել իրավապահ մարմիններին ՝ առանց քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու:  Նշենք, որ կաշառք ստանալու մեծ հանրային ռիսկի պատճառով այժմ հանցագործությունն ավարտելու պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ ՝ քրեական պատասխանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառք ստանալու փաստորեն, այլ նաև խոստում ստանալու պահանջով: կամ առաջարկ ընդունելը:   Նշենք, որ վերոնշյալ իրավական կարգավորումը հաստատվել է «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքով 2012 թ. Փետրվարի 9-ին, որի ընդունումը պայմանավորված էր ՀՀ միջազգային պարտավորություններով: Հայաստանը և կոռուպցիայի դեմ արդյունավետ պայքարի անհրաժեշտությունը:  Բացի այդ, ի տարբերություն կաշառակերության համար քրեական պատասխանատվություն սահմանող նորմի, կաշառքի դեպքում օրենսդիրը խրախուսանք չի տրամադրել, այսինքն ՝ հանցագործության կամավոր հաղորդման հիման վրա արդարացման հնարավորությունը հաստատող նորմ:   Արդյունքում փակուղի է ստեղծվում այն ​​պաշտոնյայի համար, ով ցանկանում է բարեխղճորեն կատարել իր պարտականությունները, նպաստել կոռուպցիայի դեմ պայքարին, քանի որ այն դեպքում, երբ նրան դեռ կաշառք չեն առաջարկել, բայց նա հաստատ տեղյակ է այդ մասին: տեղեկատվություն, նա չի կարող գրավոր հայտարարություն անել, իսկ մյուս դեպքում, երբ նա ընդունել է կաշառք ստանալու առաջարկը, այսինքն `կաշառք վերցնելու հանցագործությունն ավարտվել է, բայց դիմել է իրավապահ մարմիններին` գրավոր հայտարարություն տալով, նա քրեական պատասխանատվությունից ազատված չէ խրախուսական նորմի բացակայության պատճառով:  Մենք գտնում ենք, որ նման իրավիճակն անընդունելի է, ինչը խոչընդոտում է կոռուպցիայի դեմ արդյունավետ պայքարի կազմակերպմանը, քանի որ այն օբյեկտիվորեն զրկում է օրինականության շահերից բխող իրավապահ մարմինների հետ համագործակցել ցանկացող պաշտոնյաներից:   Ուստի մենք առաջարկում ենք համապատասխան փոփոխություններ մտցնել «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում, հնարավորություն տալ գրավոր հայտարարություն տալ ոչ միայն կաշառք կամ կաշառքի առաջարկ ընդունած անձին, այլև նրանց, ովքեր հաստատ տեղյակ են ապագայում նման առաջարկ կատարելու կոնկրետ դեպք:  Գործող իրավական կարգավորումների մեջ կա ևս մեկ իրավական բաց:   Մասնավորապես, կաշառք վերցնողը, որը կաշառքի շղթայի առանցքային մասնակիցն է, զրկված է գրավոր հայտարարություն անելու հնարավորությունից, որի հիման վրա իրավապահ մարմինները կարող են կատարել համապատասխան ԲՍԱ, այսինքն ՝ ընդօրինակել կաշառքը:   Անհրաժեշտ ենք համարում ընդգծել, որ կաշառքի միջնորդության իմիտացիայի բացակայությունը օրենսդրական լուրջ բացթողում է, որը բացառում է կաշառքի միջնորդի և իրավապահ մարմնի համագործակցությունը:  Իրավական խնդիրն ավելի տեսանելի ներկայացնելու համար բերենք հետևյալ օրինակը: Իրավիճակ 2. Ա.-ն ցանկանում է ապօրինի վարձվել աշխատանքի, խնդրում է իր հարևան Բ-ին օգնել իրեն այդ հարցում:   Բ.-ն, որը բարեկամական հարաբերությունների մեջ էր պաշտոնական Գ.-ի հետ, ստանձնում է միջնորդական առաքելություն:   Սակայն իր համաձայնությունը տալուց հետո Բ.-ն մտափոխվում է և ցանկանում է այդ մասին տեղեկացնել իրավապահ մարմիններին ՝ հանցագործություն կատարողներին բռնելու համար ՝ նրանց քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար:  Մեջբերված հարցման մեջ ներկայացված իրավիճակում Բ.-ն զրկված է իրավապահ մարմինների հետ համագործակցելու հնարավորությունից, քանի որ օրենսդիրը չի նախատեսել «Կաշառքի միջնորդության իմիտացիա» ԲՍԱ:   Հարկ է նշել, որ քննարկվող ԲՍԱ գոյությունը կայանում է նրանում, որ այն ունի երկբևեռ ուղղվածություն: Մի դեպքում դա ուղղված է կաշառք վերցնողին, իսկ մյուս դեպքում ՝ կաշառք տվողին նույնականացնելուն:  Հարկ ենք համարում շեշտել, որ նույնիսկ այն դեպքում, երբ կաշառակերը կաշառքը փոխանցում է պաշտոնատար անձին, կաշառակերին, օրինական չէ օպերատիվ-հետախուզական «կաշառքի իմիտացիա» իրականացնել, որպես կաշառք տվող: կաշառք տվողը չէ, այլ կաշառակեր է:   Կ. Azաժոյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում կաշառքի միջնորդի գրավոր հայտարարության հիման վրա «Կաշառք տալու իմիտացիա» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքները անթույլատրելի  Ելնելով վերոգրյալից ՝ մենք առաջարկում ենք «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում նախատեսել «Կաշառքի միջնորդության միջնորդության» ԲՍՀ հնարավորությունը, ինչը կլուծի իրավապահ պրակտիկայում առկա բացը:  , ։

21-րդ դարի սկզբին կոռուպցիան լայն ծավալ ստացավ և դարձավ համաշխարհային հիմնախնդիր։
  Ավանդաբար կոռուպցիոն առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեցող հանցագործությունները, որոնց ամբողջությունը կոչվում է կաշառակերություն, կաշառք ստանալը և կաշառք տալն են, որոնցից ածանցվում է նաև կաշառքի միջնորդությունը։
  Իրավակիրառ պրակտիկայի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ արդի ժամանակաշրջանում կաշառակերության բացահայտման լավագույն եղանակը օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում, այն է` կաշառք ստանալու կամ կաշառք տալու նմանակում իրականացնելն է։
  Սույն օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքների հիման վրա ստացված տվյալների ապացուցողական նշանակությունը կարևորվում է նրանով, որ այն տրամադրում է անհերքելի տեղեկատվություն հանցագործության կատարման վերաբերյալ։
  Ուստի հաշվի առնելով նշված հանգամանքը` անհրաժեշտ ենք համարում բազմակողմանի ուսումնասիրել քննարկվող ՕՀՄ-ի կատարման իրավաչափության պայմանները և վեր հանել օրենսդրության մեջ առկա բացթողումները` առաջարկելով դրանց համարժեք լուծումներ։
