ԱՌԵՎՏՐԻ ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐՈՒՄ ՎԵՃԵՐԻ ԼՈՒԾՄԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՈՒՄ ԸՆԴՈՒՆՎԱԾ ՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ՈՂՋԱՄԻՏ ԺԱՄԿԵՏ ՍԱՀՄԱՆԵԼՈՒ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸԱռևտրի  Համաշխարհային  Կազմակերպության  /այսուհետ՝  նաև  ԱՀԿ/  Վեճերը  կարգավորողմարմնի  և  Վերաքննիչ  ատյանի  հիմնական  գործառույթը  անդամ  պետությունների  միջև  ծագածառևտրային  վեճերի  կարգավորումն  է։
   Հետևաբար,  վերջիններիս  գործունեությունը  չի  ծառայի  իրնպատակին,  եթե  վեճերի  լուծման  ընթացքում  կայացված  որոշումները,  այն  է՝  հանձնարարականներնու կարգավորումները, ի կատար չածվեն։
  Այսինքն վեճերի կարգավորման գործընթացում էական նշանակություն ունի նաև վեճերը քննող մարմինների կողմից կայացված որոշումների կատարումն ապահովող մեխանիզմների նախատեսումը։
 ԱՀԿ շրջանակներում գործող  Վեճերի կարգավորումը ղեկավարող կանոնների և ընթացակարգերի մասին  համաձայնագրի1 /այսուհետ՝ նաև Համաձայնագիր/ 21-րդ հոդվածը նվիրված է վեճերի լուծման ընթացքում կայացված հանձնարարականների  և կարգավորումների կատարման նկատմամբ վերահսկողությանը։
 Համաձայն վերոգրյալ Համաձայնագրի 21-րդ հոդվածի 1-ին մասի` Արագ համապատասխանեցումը կայացված հանձնարարականներին և կարգավորումներին էական է վեճերի արդյունավետ և ի շահբոլոր անդամների լուծումն ապահովելու տեսանկյունից։
 Այսպիսով, վերոգրյալ դրույթը հստակ ամրագրում է վեճերի լուծման  ընթացքում կայացված որոշումների արագ կատարման անհրաժեշտությունը, որը բոլոր անդամ պետությունների անվիճելի պարտականությունն  է,  սակայն  միաժամանակ,  հաշվի  առնելով  սույն  ոլորտում  ծագող  վեճերի  առանձնահատկությունները,  ինչպես  նաև  այն  հանգամանքը,  որ  առավել  քան  հավանական  է  որոշումների  կատարման փուլում կողմերի միջև տարաձայնությունների ի հայտ գալը` կապված կատարման ժամկետների, ձևերի հետ, Համաձայնագիրը որոշումների կատարման փուլում ևս Վեճերը կարգավորող մարմնին շնորհել է որոշակի լիազորություններ, այն է՝ վերջինս վերահսկում է նաև  որոշումների կատարումը։
 Մասնավորապես,  Համաձայնագրի  21-րդ  հոդվածի  3-րդ  մասը  սահմանում  է,  որ  անդամ  պետությունը պարտավոր է Վեճերը կարգավորող մարմնին տեղեկացնել հանձնարարականների և կարգավորումների  կատարման  իր  մտադրության  մասին։
   Պետք  է  արձանագրենք,  որ  վեճի  կողմ  հանդիսացողանդամ պետությունները, որպես կանոն, արտահայտում են իրենց մտադրությունն ու պատրաստակամությունը՝ կատարելու հանձնարարականներում և կարգավորումներում նշված պահանջները, և դեռևսչի արձանագրվել որևէ դեպք, երբ անդամ պետությունը որոշումների կատարման սկզբնական փուլումարտահայտի  որոշումների  կատարման  վերաբերյալ  բացասական  վերաբերմունք։
   Սակայն  միաժամանակ  պետք  է  փաստենք,  որ  բողոք  ներկայացրած  պետության  համար  էական  է  ոչ  միայն  կայացվածորոշումները կատարելու հարցում մյուս կողմի պատրաստակամությունը, այլև այդ որոշումների՝ հնարավորինս սեղմ ժամկետում կատարումը։
 Համաձայնագրի 21-րդ հոդվածի 1-ին մասը հստակ ամրագրում է որոշումների հրատապ կատարման  անհրաժեշտությունը,  սակայն  հաշվի  առնելով  միջազգային  առևտրի  ոլորտի  առանձնահատկությունները, այդ ոլորտին առնչվող որոշումների անմիջական կատարման դժվարությունները, Համաձայնագրի 21-րդ հոդվածի 3-րդ մասն ամրագրում է, որ եթե հանձնարարականների և կարգավորումներիանմիջական կատարումը հնարավոր չէ, ապա պետությանը պետք է տրվի ողջամիտ ժամկետ կատարման համար։
  Համաձայնագիրը նախատեսելով ողջամիտ ժամկետի սահմանման հնարավորությունը չիսահմանում «ողջամիտ ժամկետ» եզրույթը։
  Ներկայումս կիրառվող ողջամիտ ժամկետի հասկացությու1  Տե՛ս,  «Վեճերի  կարգավորումը  ղեկավարող  կանոնների  և  ընթացակարգերի  մասին»  համաձայնագիրը  ընդունվել  է  1994  թ.Մարաքեշում։
 նը տրվել է “European Communities - Measures Concerning Meat and Meat  Products”1 գործում, որտեղնշվել է, որ ողջամիտ ժամկետը պետք է լինի այն ամենակարճ ժամանակահատվածը, որի ընթացքումհնարավոր է կատարել Վեճերը կարգավորող մարմնի կայացրած հանձնարարականների և Վերաքննիչատյանի կարգավորումների պահանջները։
 Վերոգրյալ  հասկացությունը  էական  նշանակություն  ունի  ԱՀԿ-ի  շրջանակներում  կայացված  որոշումների  կատարման  համար  սահմանվող  ողջամիտ  ժամկետի  բնույթն  ընկալելու  համար,  քանի  որհստակ  սահմանում  է,  որ  ողջամիտ  ժամկետը  պետք  է  լինի  այն  ամենակարճ  ժամանակահատվածը,որի  ընթացքում  հնարավոր  է  ապահովել  կայացված  հանձնարարականների  և  կարգավորումներիկատարումը։
  Այս սահմանումը բխում է նաև Համաձայնագրում ամրագրված հանձնարարականների ևկարգավորումների  կատարման  հրատապության  պահանջից։
   Այսինքն՝  արբիտրը  յուրաքանչյուր  անգամ ողջամիտ ժամկետ սահմանելիս պետք է հիմք ընդունի այն հանգամանքը, որ այդ ժամկետը պետքէ լինի որոշման կատարումը հնարավոր դարձնող ամենակարճ ժամանակահատվածը, այլ ոչ թե հակառակը։
 Հարկ  ենք  համարում  ընդգծել,  որ  ողջամիտ  ժամկետի  նախատեսումը  հանձնարարականների  ևկարգավորումների  կատարման  հրատապության  պահանջից  բացառություն  է,  հետևաբար  յուրաքանչյուր անգամ կատարման համար ողջամիտ ժամկետ սահմանելու պահանջ ներկայացնելիս պետությունը պետք է հիմնավորի որոշումները անմիջական կատարելու անհնարինությունը2։
 Ընդ  որում,  Համաձայնագիրը  ողջամիտ  ժամկետի  սահմանման  երեք  ընթացակարգ  է  նախատեսում.1.  Այդ ժամկետն առաջարկում է իրավախախտ պետությունը, և հաստատվում է Վեճերը կարգավորող մարմնի կողմից։
 2.  Վեճերը  կարգավորող  մարմնի  կողմից  նման  հաստատման  բացակայության  պայմաններումայդ  ժամկետը  հաստատվում  է  կողմերի  համաձայնությամբ  Վեճերը  կարգավորող  մարմնի  կողմիցհանձնարարականի, կարգավորումների ընդունման պահից 45 օրվա ընթացքում։
 3.  Այդպիսի  համաձայնության  բացակայության  դեպքում  ողջամիտ  ժամկետը  պարտադրորենսահմանվում  է  արբիտրի  կողմից  հանձնարարականների  և  կարգավորումների  ընդունումից  90  օրվաընթացքում։
 Բնականաբար,  առաջին  և  երկրորդ  ընթացակարգերի  պայմաններում  ողջամիտ  ժամկետի  սահմանման  դեպքում  հստակ  հաշվի  է  առնվում  մասնակից  պետությունների  տեսակետները,  և  այն  սահմանվում  է  ամեն  դեպքում  վերջիններիս  համաձայնության  կամ  առնվազն  չառարկելու  արդյունքում։
 Սակայն  խնդիրը  այլ  է  երրորդ  ընթացակարգի  պարագայում,  երբ  ողջամիտ  ժամկետը  սահմանվում  էարբիտրի կողմից, որը պարտադիր է կողմերի համար։
  Ընդ որում, այս փուլում առավել դժվար է կողմերի համար վերահսկելու ողջամիտ ժամկետ սահմանելու գործընթացը։
 Թեև  համաձայնագիրն  օգտագործում  է  արբիտր   տերմինը,  ըստ  Համաձայնագրում  տրվածհղման՝  որպես  արբիտր՝  կատարման  փուլում  կարող  է  դիտարկվել  ինչպես  անհատը,  այնպես  էլ  անհատների խումբը։
  Արբիտրը նշանակվում է վեճի մասնակից պետությունների կողմից, սակայն այդպիսի համաձայնություն ձեռք չբերելու դեպքում արբիտրը նշանակվում է Գլխավոր Քարտուղարի կողմից10  օրվա  ընթացքում  կողմերի  հետ  խորհրդակցելուց  հետո։
   Ընդ  որում,  Համաձայնագիրը  չի  կանոնակարգում նաև այն խնդիրը, թե որտեղից են ընտրվում արբիտրները։
  Տեսական գրականության մեջ կակարծիք, որ թեև այդ հարցը կարգավորված չէ համաձայնագրով, սակայն պրակտիկայում արբիտրներըհիմնականում ընտրվում են Վերաքննիչ մարմնի կողմից։
  Այնուամենայնիվ, ցանկանում ենք արձանագրել,  որ  Համաձայնագիրը  վերոգրյալ  խնդիրը  չի  կանոնակարգել,  ինչն  իրավական  անհստակությանպատճառ կարող է հանդիսանալ։
  Հետևաբար՝ գտնում ենք, որ առկա է անհրաժեշտություն Համաձայնագրի շրջանակներում կարգավորել նաև այն հարցը, թե որ մարմնից են ընտրվելու արբիտրները։
 Անդրադառնալով ողջամիտ ժամկետի սահմանման ընթացակարգին՝ կարծում ենք՝ էական է պարզել նաև, թե ինչ չափորոշիչներով պետք է առաջնորդվի արբիտրաժը ողջամիտ ժամկետը սահմանելիս։
 Համաձայնագիրը  չի  նշում  այն  չափորոշիչները,  որոնք  պետք  է  հիմք  ընդունի  արբիտրաժը  ողջամիտ  ժամկետը  սահմանելիս։
   Համաձայնագրի  21-րդ  հոդվածը  ուղղակի  սահմանում  է,  որ  ողջամիտժամկետը չի կարող գերազանցել 15 ամիսը, որի հաշվարկը սկսվում է հանձնարարականների և կարգավորումների ընդունման պահից, սակայն թե ինչ պայմաններ պետք է հիմք ընդունի արբիտրաժը այդժամկետը սահմանելիս, Համաձայնագիրը չի նշում։
  Ընդ որում, ցանկանում ենք փաստել, որ Համաձայնագրի  21-րդ  հոդվածի  3-րդ  կետի  համաձայն`  այդ  ժամկետը`  ողջամիտ  ժամկետի  առավելագույնչափը, որոշակի հանգամանքներով պայմանավորված, կարող է ավելի երկար կամ կարճ լինել։
 1  Տե՛ս  “European  Communities  —  Measures  Concerning  Meat  and  Meat  Productshttps։
 //www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/cases_e/ds26_e.htm, մատչելի էր՝ 04.05.2015։
 2 Տե՛ս Yang G., Mercurio B., Li Y., WTO Dispute Settlement Understanding, Kluwer Law International, 2005, էջ 256։
 (Hormones)”,  հասանելի  է՝Այսինքն՝  ստացվում  է,  որ  մի  կողմից`  Համաձայնագիրը  սահմանում  է  տրամադրվող  ողջամիտժամկետի  առավելագույն  չափը`  այն  է  15  ամիս,  մյուս  կողմից`  հնարավորություն  է  տալիս  որոշակիհանգամանքներով պայմանավորված` երկարացնել այդ ժամկետը, ընդ որում՝ այդպես էլ չմասնավորեցնելով,  թե  այդ  ինչ  հանգամանքների  արդյունքում  կարող  է  այդ  ժամկետը  երկարաձգվել,  ինչ  տևողությամբ կամ քանի անգամ։
 Այս պարագայում հարց է առաջանում` եթե Համաձայնագիրը նպատակ ուներ սահմանել ողջամիտժամկետի առավելագույն ժամկետ, որպեսզի կանխեր որպես ողջամիտ ժամկետ՝ առավել երկար ժամկետներ սահմանելու փորձերը, ապա ինչո՞ւ է հնարավորություն տալիս որոշակի հանգամանքների պարագայում, այդ ժամկետը երկարաձգել։
 Կարծում  ենք,  որ  Համաձայնագրի  հեղինակները  պետք  է  հաշվի  առնեին  այն  հանգամանքը,  որեթե նպատակ ունեին սահմանելու ողջամիտ ժամկետի առավելագույն չափ, ապա չպետք է նախատեսեին  այդ  ժամկետի  երկարաձգման  հնարավորությունը՝  հատկապես  այն  պարագայում,  երբ  երկարաձգման  պայմանները  վերացական  են  նշված,  մասնավորապես՝  «….պայմանավորված  որոշակիհանգամանքներով…», սակայն այդպես էլ չի մասնավորեցնում, թե որ հանգամանքները կարող են հիմքհանդիսանալ  ողջամիտ  ժամկետի  առավելագույն  ժամկետը  երկարաձգելու  համար,  ինչը  կարող  է  կամայական  կիրառումների  առիթ  հանդիսանալ,  ավելին՝  վնասել  բողոքաբեր  պետության  տնտեսականշահերին, քանի որ ողջամիտ ժամկետի սահմանման պարագայում ևս իրավախախտ պետությունը շարունակում  է  իր՝  ԱՀԿ  համաձայնագրերին  չհամապատասխանող  գործունեությունը  կամ  անգործությունը` վնաս պատճառելով բողոքաբեր պետությանը։
  Ավելին՝ եթե Համաձայնագրի հեղինակները երկարաձգման հնարավորությունը նախատեսել էին՝ հաշվի առնելով զարգացող պետությունների շահերը,  ապա  առավել  նպատակարմար  կլիներ  երկարաձգման  հնարավորություն  ընձեռել  միայն  նրանց։
 Հակառակ պարագայում վտանգվում է Համաձայնագրի 21-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշված որոշումների հրատապ կատարման սկզբունքը։
 Ընդ  որում,  թեև  Համաձայնագիրը  չի  սահմանում,  թե  ինչ  հանգամանքներ  պետք  է  հաշվի  առնիարբիտրը  ողջամիտ  ժամկետը  սահմանաչափը  երկարաձգելու  համար,  սակայն  ԱՀԿ  շրջանակներումձևավորված պրակտիկայի ուսումնասիրության արդյունքում կարող ենք փաստել, որ առաջին հանգամանքներից  մեկը  պետության  ներսում  օրենսդրական  փոփոխություններ  կատարելու  գործընթացիբարդությունն է։
  Մասնավորապես՝ “ЕС - Bananas” գործում1 Եվրոպական միությունը հիմնավորեց, թեորքան  դժվար  է  ԵՄ  շրջանակներում  իրականացնել  օրենսդրական  համապատասխանեցումներ,  ինչիարդյունքում որպես ողջամիտ ժամկետ՝ արբիտրը նախատեսեց 15 ամիս և 1 շաբաթը։
 Անդրադառնալով օրենսդրական փոփոխությունների կատարման գործընթացին, ցանկանում ենքփաստել, որ “Japan - Taxes on Alcoholic Beverages” գործում2 Ճապոնիան որպես առավել երկար ողջամիտ ժամկետի հիմնավորում` նշում էր այն հանգամանքը, որ ԱՀԿ շրջանակներում կայացված որոշմանկատարումը հանգեցնելու է հարկերի ավելացման, ինչն էլ իր հերթին հանգեցնելու է բնակչության մեծմասի դժգոհության, որն էլ ազդելու է օրենսդիր մարմնում որոշումների կատարման վրա։
 Ի հակադրումն վերոգրյալ պնդման՝ ԱՄՆ-ը նշեց, որ ժամկետը որոշելիս պետք է հիմք ընդունել միայն ընդունվելիք նորմատիվ ակտի տեսակը և այն տեխնիկական խնդիրներն ու խոչընդոտները, որոնքառաջանում  են  նորմատիվ  ակտի  մշակման  և  ընդունման  ընթացքում։
   Ըստ  ԱՄՆ-ի՝  ոչ  մի  սոցիալտնտեսական հանգամանք կամ խնդիր չպետք է հաշվի առնել, հակառակ պարագայում՝ դա իր բացասական ազդեցությունն է ունենալու ողջ միջազգային առևտրի վրա։
  Սույն գործով արբիտրը երկու կողմերի դիրքորոշումներն էլ մերժեց և սահմանեց որոշումների կատարման  համար 15 ամիս` որպես ողջամիտ ժամկետ։
 Ավելին,  մեկ  այլ  գործով`  քննախումբը  օրենսդրական  գործընթացի  տևողությամբ  պայմանավորված ողջամիտ ժամկետ սահմանելու հարցի առնչությամբ բավականին հետաքրքիր դիրքորոշում հայտնեց՝ նշելով, որ օրենսդրական գործընթացի տևողությունը հաշվի առնելիս չպետք է հիմք ընդունել այնհանգամանքը,  որ  պետությունը  կարող  է  դիմել  արտահերթ  օրենսդրական  ընթացակարգերի  օգնությանը  Վեճերը  կարգավորող  մարմնի  կամ  Վերաքննիչ  ատյանի  որոշումները  կատարելու  համար։
 Օրենսդրական գործընթացի տևողությունը որոշելու համար պետք է հիմք ընդունվեն հենց օրենսդրական  փոփոխությունների  հնարավոր  ժամկետները`  առանց  արտակարգ  նիստեր  հրավիրելու  հնարավորությունը հաշվի առնելու3։
 1 Տե՛ս “European Communities - regime for the importation, sale and distributions of bananas”, WT/DS27/15 (7.01.1998.) Para. 19։
 2 Տե՛ս  “Japan  -  Taxes  on Alcoholic  Beverages”,  հասանելի  է՝  https։
 //www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/cases_e/ds8_e.htm,  մատչելի էր՝ 20.05.2015։
 http։
 //scholarship.law.berkeley.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1354&context=bjil, մատչելի էր՝ 28.04.2015։
 հասանելիէ՝Տե՛սԱռավել  երկար  ողջամիտ  ժամկետ  սահմանելու  կամ  այն  երկարաձգելու  հանգամանք  կարող  էլինել նաև պետության՝ ճգնաժամային վիճակում գտնվող ֆինանսական դրությունը։
  Մասնավորապես,“Indonesia  -  Certain  Measures  Affecting  the  Automobile  Industry”1  գործում  արբիտրը  որպես  ողջամիտժամկետ՝  սահմանեց  12  ամիսը`  հաշվի  առնելով  Ինդոնեզիայի՝  զարգացող  պետություն  լինելն  ու  պետության ծանր ֆինանսական վիճակը։
 Միաժամանակ,  ԱՀԿ  պրակտիկայի  ուսումնասիրությունը  ցույց  է  տալիս,  որ  արբիտրը  ողջամիտժամկետ սահմանելիս հիմնականում հիմք է ընդունում իրավական բնույթ ունեցող խոչընդոտները։
  Այստեսակետը հաստատվել է “Indonesia - Certain Measures Affecting the Automobile Industry” գործով, որտեղ Ինդոնեզիան խնդրել էր տրամադրել առավել երկար ժամկետ որոշման կատարման արդյունքումիր տնտեսության համար ծագելիք բացասական հետևանքները մեղմելու համար, ինչը որպես հիմք՝ չէրընդունվել արբիտրաժի կողմից։
 Այսպիսով, հոդվածում շարադրվեցին այն հիմնական  հանգամանքները, որոնցով նախկին գործերի շրջանակներում ղեկավարվել է արբիտրը ողջամիտ ժամկետը սահմանելիս։
   Համաձայնագրում այդհանգամանքներն սպառիչ կերպով չէին կարող նշվել, քանի որ հաշվի առնելով իրավիճակների բազմազանությունը՝  հնարավոր  չէր  նախատեսել  հանգամանքների  սպառիչ  ցանկը,  սակայն  միաժամանակորոշակի կողմնորոշիչ պայմանների նախատեսումը կնպաստեր հնարավոր կամայական դրսևորումների կանխմանը։
  Մասնավորապես, կարծում ենք, որ համաձայնագրում պետք է ամրագրվեր, որ որոշումների անմիջական կատարման անհնարինությունը գնահատելիս պետք է առաջին հերթին հաշվի առնելի  կատարումն  որոշումների  ընդունվելիք  նորմատիվ  ակտերի  մշակման,  ընդունման  գործընթացիառաձնահատկությունները, այսինքն՝ իրավական խոչընդոտները։
 Այսպիսով,  կարող  ենք  փաստել,  որ  թեև  որոշումների`  հանձնարականների  և  կարգավորումների,կատարման  հրատապությունը  նախատեսված  է  Համաձայնագրով,  ինչպես  նաև  դա  բխում  է  բողոքաբեր պետության շահերից, սակայն հաշվի առնելով միջազգային առևտրի ոլորտի բազմազանությունը,պետությունների  օրենսդրական  մարմինների  գործունեության  առանձնահատկությունները՝  ակնհայտէ, որ նույնիսկ ամենամեծ ցանկության դեպքում հնարավոր չէ ապահովել այդ որոշումների անմիջականկատարումը։
  Այդ իսկ պատճառով ԱՀԿ շրջանակներում ընդունված «Վեճերի կարգավորումը ղեկավարող  կանոնների  և  ընթացակարգերի  մասին»  համաձայնագրով  նախատեսվել  է  կայացված  ակտերիկատարման համար ողջամիտ ժամկետ սահմանելու հնարավորությունը։
  Եվ թեև վերոգրյալ համաձայնագրով նախատեսված ողջամիտ ժամկետի ինստիտուտն ունի որոշակի իրավական անհստակություններ, որոնց մասին արդեն իսկ նշվել է աշխատանքում, այնուամենայնիվ՝ այդ ինստիտուտն էական նշանակություն  ունի  որոշումների  կատարման  գործընթացում,  քանի  որ  ունի  գործնական  լայն  կիրառություն և ապահովում է վեճի մասնակիցների շահերի երկկողմանի պաշտպանությունը։
 Անի ԱթանեսյանԱՌԵՎՏՐԻ ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐՈՒՄ ՎԵՃԵՐԻ ԼՈՒԾՄԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՈՒՄ ԸՆԴՈՒՆՎԱԾ ՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ՈՂՋԱՄԻՏ ԺԱՄԿԵՏ ՍԱՀՄԱՆԵԼՈՒ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸԲանալի բառեր՝ Առևտրի Համաշխարհային Կազմակերպություն, ողջամիտ ժամկետ, «Վեճերի կարգավորումը ղեկավարող կանոնների և ընթացակարգերի մասին» համաձայնագիր, վեճերի կարգավորում։

ԱՀԿ շրջանակներում գործող «Վեճերի կարգավորումը ղեկավարող կանոնների և ընթացակարգերի մասին»  համաձայնագիրը  սահմանում  է  վեճերի  կարգավորման  ընթացքում  ընդունված  որոշումների  անհապաղ  կատարումը, սակայն հաշվի առնելով քննվող գործերի առանձնահատկությունները՝ երբեմն անհնար է լինում ապահովել  այդ  որոշումների  անհապաղ  կատարումը։
   Այդ  իսկ  պատճառով  նշված  Համաձայնագրով  նախատեսվել  է  որոշումների  կատարման  համար  ողջամիտ  ժամկետ  սահմանելու  հնարավորությունը։
   Սույն  աշխատանքում  ուսումնասիրվել  է  ողջամիտ  ժամկետ  սահմանելու  ընթացակարգը,  ժամկետները  և  չափորոշիչները։
   Աշխատանքում  վերհանվել  են  սույն  ոլորտում  առկա  իրավական  անհստակություններն  ու  հիմնախնդիրները։
   Հեղինակը  հետազոտության ընթացքում լայնորեն կիրառել է ԱՀԿ շրջանակներում ձևավորված նախադեպային որոշումները։
   Հետազոտության  հիմքում  դրվել  է  արտասահմանյան  տեսաբանների  աշխատությունները,  ինչպես  նաև  առկա  վիճակագրական տվյալները։
