ԱՍԱԼԱԻ ՎԵENԱԳՈՒՅՆ ԳՈՐCTՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄՆԵՐԸ ԵՎ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ peoplesողովուրդների ազգային-ազատագրական պայքարը մեկ նպատակ ունի, որը ենթակա չէ որոշակի կանոնների, չունի նույն արտահայտչամիջոցները:  Այս բոլոր նպատակները, միջոցներն ու միջոցները դրսևորվում են միասնության մեջ կամ առանձին ՝ ըստ տվյալ ժամանակահատվածի պայմանների և պահանջների թելադրանքի:  Աշխարհի շատ ժողովուրդներ անցել են այս ճանապարհը, հասել են իրենց նպատակին, դարձել են իրենց երկրի տերը, ստեղծել են իրենց ազգային պետականությունը: Սակայն աշխարհի ժողովուրդների կողմից մղված ազգային-ազատագրական պայքարի պատմության մեջ մենք հանդիպում ենք այդ պայքարի եզակի դրսեւորման:  Դա պատմական հայրենիքից, հայրենի հողից բռնի տեղահանված, աշխարհի տարբեր երկրներում ապաստան գտած ու պետականությունից զրկված հայերի ազգային-ազատագրական պայքարն է, հայրենիք վերադառնալու, դառնալու պայքարը: հայրենիքի տերը:  Հայաստանի հայության ազգային-ազատագրական պայքարը, որը նա մղեց 20-րդ դարի երկրորդ կեսին, պարտադրված պայքար է ինչպես իր տեսքով, այնպես էլ բովանդակությամբ: Այսօր ընդունված է հրեաների դեմ իրականացված Հայոց ցեղասպանությունը համեմատական ​​մակարդակի վրա դնել:  Եվրոպայում հրեաները ենթարկվել են տարբեր վայրագությունների, կոտորածների, կորցրել են իրենց կյանքն ու ունեցվածքը:   Այնուամենայնիվ, հայերի հարցը շատ ավելի բարդ ու բարդ էր:  Հայերը կորցրին ոչ միայն իրենց կյանքի ունեցվածքը, այլև իրենց պատմական հայրենիքը: 1 Սակայն քաղաքակիրթ աշխարհը արագորեն մոռացավ հայերի ողբերգությունը:  Կորած հայրենիքի մոռացված ցեղասպանության հարցը, հայերը ստիպված էին ահաբեկչության միջոցով հիշեցնել աշխարհը: 1 Ա. Հարությունյան, Հայոց ցեղասպանություն և հայկական հարց. Գրքերի մատենագիտություն (1860-2010), Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին 2014, էջ 560: «Անհատական ​​պատերազմի» դրոշը բարձրացնող Գուրգեն Յանիկյանը իջնում ​​է անհավասար մարտի դաշտ `ընդդեմ անարդարության և որակազրկման: Լոս Անջելեսի Սանտա Բարբարա արվարձանում Գուրգեն Յանիկյանի արձակած կրակոցը, որից սպանվեցին երկու թուրք դիվանագետներ, սփյուռքահայ երիտասարդության համար ուղեցույց դարձավ: 20-րդ դարի վերջին քառորդի հայոց պատմության ուշագրավ իրադարձություններից մեկը ՀԱԿ-ի ձևավորումն է:  Կազմակերպությունն իր գոյության մասին հայտարարեց 1975 թվականի հունվարի 20-ին ՝ Բեյրութում գտնվող Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդի գրասենյակի ռմբակոծմամբ:  Իր ստեղծման պահից մինչև 1990 թ. Դեկտեմբերը ՀԱԿ-ը իրականացրել է շուրջ 300 զինված գործողություն աշխարհի տարբեր երկրներում, այդ թվում ՝ Թուրքիայի գլխավոր քաղաքներում (Անկարա, Ստամբուլ) և Արևմտյան Հայաստանում: ՀԱԿ-ը փորձում էր իրականություն դարձնել հայ հայրենասեր երիտասարդության երազանքը, որոնք ցեղասպանությունից հետո երրորդ սերունդն էին:  «Ստեղծվել է բռունցք, որը կոչվում է HHGB:  «Այդ բռունցքը նա է, ով կատարում է աշխատանքը, այսօր դրա հույսը միայն դրված է», - ասաց Յանիկյանը ԱՄՆ-ի խցից, որտեղ նա անցկացրեց 11 տարի:  Դատավարության ընթացքում այն ​​հարցին, թե ինչու է նա սպանել թուրք դիվանագետներին, նա պատասխանեց. «Մեր գործողությունները ոչ միայն վրեժի բարկությունն է առաջնորդելու, այլ մարդկությանը ապացուցելու, որ հայ անհատը դեռ իր կրծքին պահում է պահանջի ոգին: « 2 ՀԱԿ-ի ծննդյան առաջին հինգ տարիների ընթացքում տեղի է ունեցել ավելի քան 150 ռազմական գործողություն:   Այս գործողությունների առյուծի բաժինը ուղղված էր Թուրքիայի ներսում կամ Թուրքիայի սահմաններից դուրս գտնվող թուրք դիվանագիտական ​​անձնակազմի դեմ: ՀԱԿ պայքարը ծնվեց պատմական անհրաժեշտությունից, այն իր վրա կրեց պատմական Հայաստանը փրկելու առաքելությունը:   Birthնունդից ի վեր արված յուրաքանչյուր քայլ արվել է հօգուտ հայության: Դատապարտելի է այն մտածողությունը, որը որոշ շրջանակներ ANCA- ն անվանում էին անձնական շահերից ելնելով կառուցվածք:   Վրիժառուների դեպքը տեսանելի էր ամբողջ աշխարհում:   Այդ մասին է վկայում Թենեսիի տեխնոլոգիական համալսարանի քաղաքագիտության պրոֆեսոր Մայքլ Քվինտտերի ելույթը անգլերենի «Միջազգային ահաբեկչության ուղղությունը 1982-1983թթ.» Հոդվածում: «Հայկական ահաբեկչական խմբավորումների գործունեությունն այնքան տարածված է, որ գրեթե ամբողջ Արեւմուտքն ունեցավ իր փորձը:   Նրանց աշխարհագրական տեսանյութը չի տարբերվում այլ ահաբեկչական խմբավորումներից:  Ավելի քան 20 հարձակում է տեղի ունեցել Վան Հայության 2 ԱՍԱԼԱ-ում: հայրենիքի համար, Երեւան 1995, էջ. 15 Տարբեր երկրներում միայն 1982-1983 թվականներին գործողություններ են եղել 16 տարբեր երկրներում:  «Հայկական գործողությունները գրավեցին աշխարհի ուշադրությունը և արագացրեցին հայկական հարցի քննարկումը»: 3 Հայ հայրենասեր երեխաների գործողությունների շնորհիվ ընդլայնվեցին նվիրյալների շարքերը, ովքեր, թողնելով իրենց բոլոր գործերը, դարձան ազատագրման նվիրյալներ, հստակ հասկացան, որ իրենք ոչ թե մահվան կամ ազատության, այլ մահվան ճանապարհին են:   Այս ամենի հետ մեկտեղ ռազմական գործողությունները բազմազան դարձան:  1976-ի դրությամբ գործողությունները դուրս չէին գալիս սովորական ականազերծումից:  1980-ի ամառը փոխվեց:  Հուլիսի 31-ին Աթենքում սպանվեց թուրք դիվանագետի, օգոստոսի 5-ին Լիոնում Թուրքիայի հյուպատոսության վրա հարձակման ենթարկվեց, իսկ սեպտեմբերի 26-ին Փարիզում թուրք դիվանագետի դեմ մահափորձ կատարվեց ՝ նրան ծանր վիրավորելով:  Առավել ուշագրավ է 1981 թ. Մարտի 4-ին Փարիզում ՄԱԿ ՓԳՀ կողմից երկու թուրք դիվանագետների սպանությունը: 4 Շարքերի ընդլայնման հետ «կազմակերպությունում» տեղի ունեցան երկու հնարավոր փոփոխություններ:   Դրանցից առաջինը «Հայաստան» պաշտոնական թերթի տպագրությունն էր, որը դեր խաղաց հայ ժողովրդի շրջանում կազմակերպության նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացնելու գործում:   Երկրորդ փոփոխությունը ճամբարում կազմակերպության մշտական ​​ներկայության հաստատումն էր:  Theամբարը մեծացրեց ՀԱԿ-ի կարողությունները `իր անդամներին լրջորեն մարզելու և ռազմական գործողություններ սկսելու համար:  Արդար է, շնորհիվ այս ճամբարում օգտագործված ուսումնական ծրագրի, որ ռազմական անձնակազմը վերապատրաստվում էր ՀԱԿ-ում: Վերոհիշյալ բոլոր գործողությունները ղեկավարում էր հայրենիքի նվիրյալ անհատ Հակոբ Հակոբյանը (հայտնի է նաև որպես Մոջահեդ): Նա հատուկ ուշադրություն էր դարձնում կազմակերպության յուրաքանչյուր անհատի:  Նրա ցուցումներով էր, որ աշխարհի տարբեր մասերում կազմակերպվեցին մի շարք գործողություններ, կազմակերպվեցին ԱՍԱԼԱ-ի գործող մասնաճյուղեր Եվրոպայում, Ամերիկայում և Իրանում:  Մոջահեդները ղեկավարում էին գործողություններն ամենուր: Մինչ ԱՍԱԼԱ-ի հիմնադրումը, «Հայոց ցեղասպանության արդարադատության մարտիկներ» կազմակերպությունը, որը վրեժխնդրության գործողություններ էր իրականացնում, շեշտը դնում էր հայկական հարցը միջազգային ճանաչման հասցնելու խնդրի վրա: Օգնայան, Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակ, Երեւան, 2015, էջ 8-9: 4 Ս. Գպրանյան, Մ. Մելքոնյան, Իրականություն, Երեւան, 1992, էջ 16-17: 5 Ռ.Հովնանյան, Գաղտնի բանակ, Երեւան, 2015, էջ. 41 մինչ ԱՍԱԼԱ-ն տարածված հայ ազգային-ազատագրական շարժման գաղափարախոսն է:  ՀՅԴ-ն հաճախ նշում է, որ «Հայոց ցեղասպանության արդարադատության մարտիկները», «Հայ հեղափոխական բանակը» իրականացնում էին հիմնական գործողությունները թուրքական շրջանակների դեմ, իսկ ԱՍԱԼԱ-ն իրականացնում էր հիմնական գործողությունները ոչ թուրքական կուսակցությունների դեմ, բայց չհիմնելով դրա պատճառները:   Բայց պետք չէ հետ թողնել այն փաստը, որ Թուրքիայի կառավարությունն ամեն ինչ անում էր, որպեսզի ASALA- ն այլ կերպ ներկայացնի եվրոպական երկրներում, որի արդյունքում մի շարք պետություններ սատարեցին թուրքական տեսակետը:  Այնուամենայնիվ, մենք լիովին արդարացնում ենք վրեժխնդրությունը 1982-ից հետո: 2010 թ. Հունվարի 30-ին, Թուրքիայի նախագահ Քենան Էվրենը շարժումը անվանեց հայկական ահաբեկչություն `ասելով, որ շարժումը հիմնված է թուրք ազգի ոչնչացման վրա:  Նա ասաց. «Այս այլասերվածները, որոնց սրտերում բացի ատելությունից այլ բան չկա, որոնք խայտառակություն են մարդկության համար, հարձակվում են օտարերկրյա ներկայացուցիչների և գրասենյակների վրա, որոնք մենք խստորեն դատապարտում ենք ազգովի»:  Նման հայտարարությունը չէր կարող անպատիժ մնալ:  Ինչքան էլ փորձեին արատավորել ԱՍԱԼԱ-ի անունը, դա նրանց չհաջողվեց, ազատամարտիկները շարունակեցին իրենց գործողությունները:   Երեք կողմից ՝ իմպերիալիզմ, ֆաշիստական ​​Թուրքիա, հետամնաց կուսակցությունները ցանկանում էին ճզմել առաջադեմ-հեղափոխական ճակատները միասին, բայց ստիպված էին դիմադրել, քանի որ հասկանում էին, որ Սպիտակ կոտորածը կասեցնելու համար պետք է վերադառնան իրենց նախնիների հողեր ՝ Արևմտյան Հայաստան Հարկ է նշել, որ Իրանում որոշակի համագործակցություն կար PKK- ի, MIT- ի հետ, բայց դա պայմանավորված էր նրանով, որ նրանց բոլորի պայքարի եզրերը որոշ չափով համընկնում էին, և այդպիսի համագործակցությունը կարող էր բխել մեր շահերից: Անկարայի Էսենպողա օդանավակայանի շահագործումը մեծ նշանակություն ուներ ՀԱԿ-ի մի շարք գործողությունների շրջանում:   1982-ի օգոստոսի 7-ին, հատուկ հանձնարարությամբ, orորհապ Սարգսյանն ու Լեոն Էքմեքջյանը ձեռքի նռնակներով և գնդացիրներով հարձակվեցին օդանավակայանի վրա ՝ սպանելով 10 մարդու և վիրավորելով 62 այլ մարդու:   Սպանվածներից առնվազն երեքը ղեկավարում էին օդանավակայանի անվտանգության աշխատակիցները, իսկ նրանցից մեկը `անվտանգության ուժերի տնօրեն:  Zոհրաբը սպանվեց, իսկ Լոնը սպանվեց: Օգնայան, Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակ, Երեւան, 2015, էջ 9-10: Մի քանի ամիս բանտում պահվելուց հետո թուրքական իշխանությունները դատապարտվել են կախաղանի 7:  Այս քայլը հնարավոր էր, քանի որ դա տեղի ունեցավ Թուրքիայում, այն վստահություն ներշնչեց հայ ժողովրդին `Թուրքիայում իրենց ջանքերը կենտրոնացնելու կարողության առումով:   Սակայն այս քայլը հաճախ որակվում է բացասական, քանի որ գործողության ընթացքում սպանվել են «անմեղ թուրքեր»:  Այնուամենայնիվ, մենք մի պահ փորձում ենք հասկանալ, թե ինչ մեղքի են պատժվել 1915 թվականին զոհ դարձած միլիոնավոր հայերը:   Կարելի է ասել, որ ԱՍԱԼԱ-ի գործողությունները գնահատվեցին նաև միջազգային ասպարեզում, ինչի մասին վկայում է իսպանացի լրագրող Խոսե Անտոնիո Գուրիարանի հայտարարությունը:  Նա հավատում էր, որ իր գաղափարական հասունացումը տեղի է ունեցել 1980-ականներին, երբ Մադրիդում ASALA- ի գործողությունների արդյունքում ոտքը կորցրեց:   Արդյունքում, նա բողոք ներկայացրեց դատարան, բայց շուտով հանդիպեց ԱՍԱԼԱ-ի տղաներին, ինչը հետագայում նրան ստիպեց ուսումնասիրել հայոց պատմությունը և գրել, որ իր հետ կատարվածը շատ փոքր է ՝ համեմատած այն բանի հետ, թե նա ինչ է արել հայերի հետ:  (Նա գրել է հայերին նվիրված երկու գիրք. «La bomba» ռումբ, «Հայերի մոռացված ցեղասպանություն»): 1982-ի սկզբին Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն արգելեց ապրիլի 24-ի ավանդական հանրահավաքը:  Այդ օրերին Իսրայելը հարձակվեց Լիբանանի վրա, որպեսզի վերջ դնի հեղափոխական կազմակերպություններին:   Դրանից հետո նա հարձակվեց Հյուսիսային Իրաքի ՝ Քուրդիստանի վրա, նույն ծրագրով, բայց այլ ուղղությամբ:   Օգտվելով սա որպես հարմար առիթ ՝ նրանք KHNAB- ի անդամ Կառլեն Անանյանի մշակած ծրագրով հարձակվեցին Թեհրանում Թուրքիայի դեսպանատան վրա:  Սա մեծ իրարանցում առաջացրեց ամբողջ հայ համայնքում, ամբողջ Իրանում, նա ժամանակավորապես հանգստացրեց իրավիճակը Սփյուռքում:  Բայց ապրիլի 24-ից 9-ը կրկին խաղաղությունը խախտվեց: Նախատեսվում էր գործողություն իրականացնել Ֆրանսիայում:  Գործողությունը կոչվում էր «Վան»:  Նպատակը Փարիզում Թուրքիայի հյուպատոսությունն էր:   Երկար պլանավորումից հետո գործողությունը հանձնարարվեց Հակոբ Julուլֆայանին, Գորգ Գյուզելյանին, Արամ Պասմաջյանին, Վազգեն Սիսլյանին: Վերջինս խմբի ղեկավարն էր:  1981 թ. Սեպտեմբերի 24-ին, առավոտյան ժամը տասնմեկին, 7 Ս. Ձեռքը ձեռքին նռնակի ձգանին: Գպրանյան, Մ. Մելքոնյան, Իրականություն, Երեւան, 1992, էջ 32-33: 8 Նոր բառեր. ԱՍԱԼԱ-ի պայթյունից տուժած իսպանացի լրագրողը նվիրվեց Հայ դատին, 26 հունվարի, 2015 թ. 9 Ե. Նազարյան, Ս. Թորոսյան, Անհայտ էջեր հերոսի մասին, Երևան, 2011, էջ 206-207: Վազգենը մտավ հյուպատոսի սենյակ:  Ընդհանուր դահլիճից դուրս բերելով Թուրքիայի փոխհյուպատոս Իմամ Քայալուին ՝ նա բղավեց, որ բոլորը պատանդ են վերցնում, բայց ոչ մեկին չի վնասի, քանի որ պահանջը Թուրքիայի կառավարությունից էր:  Այս գործողության ընթացքում տղաները ձերբակալվել են և տեղափոխվել Ֆրանսիայի ամենադաժան բանտերից մեկը ՝ «Ֆրեն»:   Այստեղ տղաների հետ դաժան էին վարվում, համարվում էին ահաբեկիչներ: Թուրքական կառավարությունը խոստացավ տղաների բանտարկության համար գնել ֆրանսիական ռազմական ինքնաթիռ, 28 ռազմական ինքնաթիռ գնեց, և 7-ական տարվա դատապարտված վրիժառուները տեղափոխվեցին Փարիզի արվարձաններից մեկի Ֆլեուրիմերոգիս ամրոց: Նրանք դատապարտվեցին յոթ տարվա ազատազրկման, և չցանկանալով վատնել իրենց ժամանակը, նրանք որոշեցին սովորել, քանի որ ֆրանսիական բանտը նման հնարավորություն էր ընձեռում:  Նրանք ընդունվել են Սորբոնի համալսարան կես դրույքով:   Նրանք 1986-ին ժամանակից շուտ ազատ արձակվեցին բանտից և վերադարձան Լիբանան 10:   Սակայն չորս մարտիկներից երեքը կենդանի դուրս եկան բանտից: Արամ Բասմաջյանը 1985 թ. Ինքնասպան է եղել: Վազգենը, Գորգը, Հակոբը տարիներ անց հաստատվեցին Հայաստանում, միացան «Մեծ Մուրադ» ջոկատին, մասնակցեցին Արցախյան ազատամարտին 11:   Վազգեն Սիսլյանը իր ներդրումն ունեցավ ազատագրական մարտերում, և մինչ օրս նա հայ երիտասարդների համար կենդանի լեգենդ է իր գործունեության և հայրենասիրության համար: Իր գործունեությամբ ANCA- ն պարզաբանեց, որ Հայկական հարցը հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարն է, արդար պայքարը «բռնադատված մարդկանց բռնագրավված հայրենիք վերադարձնելու և այնտեղ ազատ ինքնորոշման իրավունքի ձեռքբերման համար»:   ՀԱԿ-ը եկավ ապացուցելու, որ հայկական հարցը ազգային-ազատագրական հեղափոխություն է:   Այս փաստը պետք է հասցեագրված լինի նրանց, ովքեր ՀԱԿ-ին մեղադրում են ահաբեկչության մեջ 12: Հիմնադրման առաջին տարվանից ANCA- ն գրավել է արտասահմանյան մամուլի ուշադրությունը:  1975 թվականից ի վեր միջազգային լրատվամիջոցները, հղում կատարելով ՀԱԿ գործունեությանը, հայտարարում են, որ շարժման պատճառը հայկական հարցը չէ:   Հրապարակումներում կան հակահայկական նյութեր, կան նաեւ դրական վերաբերմունքի դրսեւորումներ: 1980-ի դեկտեմբերի 19-ին թուրքական «Հուրիեթ» թերթը, խոսելով հայ վրիժառուների մասին, գրեց. «Ինչ է պատահել տարիներ առաջ, հետո ՝ 10 Նարե, Երբ վրեժը ճակատագիր է դառնում, Երեւան, 2014, էջ 30-31: 11 ԱՍԱԼԱ. Հանուն հայության, հանուն հայրենիքի, Երեւան, 1995, էջ 20: 12 Վ. Պետրոսյան, Գաղտնի բանակ: նրա գաղափարախոսությունը, Երեւան, 2015, էջ. 159 թ. Աշխարհի ազգերի արյունը կհոսի, եթե մարդուն սպանելու միջոց կա:  Կարմիր ամերիկացիներն անընդհատ արյուն կթքեն ՝ հաշիվ պահանջելով ամերիկացիներից, հրեաներից և գերմանացիներից:   Այս կերպ դա մարդկային պրակտիկա չէր լինի:  «Կիպրոսյան պատերազմում աճող այս տգեղ ահաբեկչության համար պատասխանատուները պետք է բացահայտվեն մարդկային հայտնության միջոցով»: 131981 թվականի մարտի 7-ին The Calf News- ը հաղորդեց, որ Գաղտնի բանակը հաստատեց, որ թուրք դիվանագետների սպանությունները վրեժխնդրություն էին 1915-ի Genocideեղասպանության համար:   Թերթը հղում է կատարել թուրքական «Միլլիեթ» թերթին, որը հատուկ հոդված էր նվիրել մեծ թվով թուրք դիվանագետների սպանությանը: «Նրանց գործողությունների անիմաստությունը չպետք է վերագրվի Թուրքիայի Հանրապետությանը:   «Եկել է պահը, երբ պետական ​​գաղտնի կազմակերպությունները պետք է քայլեր ձեռնարկեն մեր զոհված դիվանագետների արյան պատասխանատվության համար»: 14 Այսպիսով, Թուրքիան, միշտ անտեսելով իր ոճրագործությունները, հանդես եկավ որպես հայցվոր: Այսօր Եռաբլուրի նահատակների կողքին ՝ Նահատակների պանթեոնում, տեղադրված են Հայ ազգային բանակի 39 նշանավոր նահատակների հայտնի պանթեոնի շիրմաքարերը:   Գերեզմանաքարերը կանգնեցված են Գուրգեն Յանիկյան, Հակոբ Տարաջյան, Արամ Պասմաջյան, Սիլվա Չիլինկիրյան, Լեոն Էքմեքջյան և այլոց անուններով:  Լեոն Էքմեքջյանը վերջին մարդն էր, ով մահապատժի ենթարկվեց Թուրքիայի պատմության մեջ: 1983-ի հունվարի 29-ից Թուրքիայում մահապատժի դատավճիռ չի իրականացվել:  Էքմեքջյանի գերեզմանը մնում է անհայտ:  Լեոն Էքմեքճյանի մահվան կապակցությամբ, սփյուռքը բազմաթիվ երկրներում բողոքով արձագանքեց:  2016-ին Էքմեքճյան ընտանիքի ներկայացուցիչները ժամանեցին Անկարա:   Ստանալով բոլոր թույլտվությունները ՝ նրանք բացեցին Լ. Էքմեքջյանի գերեզմանը և մասունքներ գործեցին: Հերոսների կյանքն ավարտվեց տարբեր կերպ:   Նրանցից շատերը գոյություն չունեն, շատերը կենդանի են (Վարուժան Կարապետյան, Վազգեն Սիսլյան և ուրիշներ), և նրանցից շատերը դեռ մնում են անթափանց վարագույրի ետևում: Հարցազրույցներից մեկի ժամանակ Վ.Սիսլյանը ասաց. «Վանի շահագործումը կշարունակվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ մենք չենք ստացել մեր իրավունքները, սա ինձ համար շատ կարևոր է:  Ես շատ կցանկանայի, որ մեր պայքարը լիներ խաղաղ ճանապարհով, 13 Նույն տեղում, Pp. 256-257թթ. 14 Նույն տեղում, Պ. բայց մենք այլընտրանք չունենք, երբ ձեր թշնամին թուրքն է, և ոչ թե թուրքը, ով ուզում է ձեզ հասկանալ, այլ ոչնչացնել ձեզ »15: Մեր ուսումնասիրությունները թույլ տվեցին գտնել մի մարտիկի, որի անունը կապվում է ԱՍԱԼԱ-ի հետ `Պետիկ Ինջյան:   Նա ծնվել է 1950 թվականի նոյեմբերի 3-ին:   Նա նահատակվել է Հայ դատի համար ՝ Փարիզում, 1976-ին: Բոլոր ժամանակների վրիժառուները Հայաստանում չեն մոռացվել: Նրանց պատվին գրվել են գրքեր, հոդվածներ, «Դա դու ես ստեղծել» երգը: Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ «oraորավար» հիմնադրամը հիմնադրել է «Հայ ժողովրդի վրեժխնդիր բազուկը` Սողոմոն Թեհլիրյան »մեդալը, որը կտրամադրվի Հայոց ցեղասպանության համար վրեժխնդիր Հայոց ցեղասպանության համար պատասխանատուներին: 2015 թվականի մարտի 25-ի հրամանով «oraորավար» բարեգործական հիմնադրամը հետմահու պարգևատրեց 1922-1984 թվականներին վրեժ լուծած 70 հայերի (2016 թվականի հունվարի 22-ին մեդալը շնորհվեց Հայոց ցեղասպանության ինստիտուտ-թանգարանին) 17:   ԱՍԱԼԱ-ի կենդանի մարտիկները պարգեւատրվել են ՀՀ ՊՆ մեդալներով: 18 Մարինե Սահրադյան ՍԱԼԱ-ի ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՈ ԳՈՐՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՏԱՐԱՔՆԵՐԻ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐ Հիմնաբառեր. Հայեր, Օսմանյան կայսրություն, հայկական: ։

ԱՍԱԼԱ-ի  պատմության  ասպարեզ  իջնելը  կապված  էր  Հայոց  պահանջատիրության  հետ, որը հազարամյակների ընթացքում շարունակում էր չլուծված մնալ։
  Անհրաժեշտ էր մի  ուժեղ բռունցք, որը կփորձեր իրականացնել դա։
  Այն բոլոր գործողությունները, որոնք իրականացրեց ԱՍԱԼԱ-ն, միայն մի նպատակ էին հետապնդում, որ հայրենակորստի պահանջը  դառնա միջազգային օրակարգի խնդիր։
    Նրանք  ուղցակի  վրիժառուններ  չէին,  ինչպես  շատ  շատերն  են  այդպես  անվանել,  նրանք  հայոց  ազատության  համար  պայքարի  դուրս  եկած  մարտիկներ  էին։
   Նրանց  կերպարը միշտ ոգևորում և ուժ է տալիս նորանոր մարտիկների։
   Հայրենիքի  ազատության  ու  միավորման  համար  նահատակված  հերոսների  շարքում  անպայմանորեն  իրենց  արժանի  տեղն  ունեն  Հայաստանի  ազատագրության  հայ  գաղտնի  բանակի  այն  մարտիկները,  որոնք  անհուն  հավատով  և  անձնվիրաբար  իրենց  կյանքը  զոհեցին  Հայակական հարցը  արդարացիորեն լուծելու,  պատմական  հայրենիքին  վերատիրանալու համար մղվող պայքարի ճանապարհին։
  Եվ կարող ենք ասել, որ չնայած որոշ բացթողումների, բայց ԱՍԱԼԱ-ն եղավ առաջինը՝ ապացուցելով այն, որ չկա մի թշնամի, որի դեմ  կռիվը անհնարին լինի, չկա անարդարություն, որի դեմ պայքարն անմիտ բան լինի։
