ԴՐԱՄԱԿԱՆ ՔԱOLԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ. Սկզբնաղբյուրից մեր օրերը 1 Դրամավարկային քաղաքականությունը տնտեսության պետական ​​կարգավորման կարևոր բաղադրիչներից մեկն է, և դրա արդյունավետությունը կարևոր է տնտեսության կայուն զարգացման համար:  Այս տարի լրանում է Հայաստանում դրամավարկային քաղաքականության իրականացման 20-ամյակը:   Երկու տասնամյակը երկար ժամանակ չէ `համեմատած շուկայական տնտեսություն ունեցող այլ երկրների ներքին փորձի հետ, բայց Հայաստանում այդ ժամանակահատվածը բավականին հարուստ և բազմազան էր:   1994 Դրամավարկային քաղաքականության առաջին ծրագրի իրականացումից ի վեր հնարավոր եղավ կարճ ժամանակահատվածում զսպել գնաճի բարձր տեմպերը ՝ թույլ չտալով աղետալի հետևանքների խորացում:   Հետագա տարիներին ՀՀ կենտրոնական բանկին հաջողվեց ստեղծել դրամավարկային քաղաքականության կայացած համակարգ ՝ տնտեսական աճին զուգահեռ ապահովելով մակրոտնտեսական կայունություն:   Վերջին տարիներին ՀՀ դրամավարկային քաղաքականությունը մտել է զարգացման փուլ, որը պետք է շարունակական լինի: ՀՀ դրամավարկային քաղաքականության իրականացումը կարելի է բաժանել չորս հիմնական փուլերի:  Նրանցից յուրաքանչյուրն ունի առանձնահատկություններ, ձեռքբերումներ և մարտահրավերներ:   Անդրադառնանք դրանցից յուրաքանչյուրին առանձին-առանձին: Առաջին փուլ. Դրամավարկային քաղաքականության իրականացման նախադրյալների ձևավորման ժամանակահատվածը (մինչև 1993 թ.):  1991 թվականը ՀՀ անկախացումով սկսվեց պլանային շուկայական տնտեսությունից անցման գործընթացը, որի ընթացքում գնաճը վերաիմաստավորվեց որպես տնտեսական կատեգորիա:  Գնաճը պլանային տնտեսությանը բնորոշ չէր, ուստի պլանավորված տնտեսության մեջ անհրաժեշտ չէր վարել հակաճգնաժամային դրամավարկային քաղաքականություն:   Դրա վառ վկայությունն է այն փաստը, որ 1950-ին 1990 թվականը բազային տարվա համեմատ ոչ միայն Հայաստանում գնաճ չկար, այլ կար 10.8% գնանկում (տե՛ս Գծապատկեր 1): Մյուս կողմից, գնաճը շուկայական տնտեսության մշտական ​​ուղեկիցն է, դրա բնորոշ բաղադրիչը:   Այդ պատճառով շուկայական հարաբերություններին անցում կատարվեց գնաճի կարևորության շրջադարձային կետ, որը պահանջում էր դրան սկզբունքորեն նոր մոտեցում `դրա դեմ պայքարի արդյունավետ կառույցների ներդրում: Անցման սկզբնական շրջանում էր, որ գնաճը Հայաստանում ստացավ հնարավոր ամենածանր տեսքը:  Դա պայմանավորված էր երկու հնարավոր հանգամանքներով, որոնցից առաջինը ազգային արժույթի ուշ ներդրումն էր:   1991-19931թթ. Նվիրված է Հայաստանում դրամավարկային քաղաքականության իրականացման 20-ամյակին: տարի սկսվեց ռուբլու գոտու փլուզումը, ԱՊՀ երկրները սկսեցին իրենց ազգային արժույթի ներդրման գործընթացը:  Միևնույն ժամանակ, այդ երկրների կողմից շրջանառությունից դուրս մղված խորհրդային ռուբլին սկսեց հոսել այն երկրներ, որտեղ ռուբլին դեռ օրինական վճար էր, այդ թվում նաև Հայաստանը, որը նախկին խորհրդային հանրապետություններից վերջինն էր ներմուծում իր ազգային արժույթը: ,  Դա հանգեցրեց Հայաստանում կանխիկ ռուբլու զգալի կուտակմանը:   Երկրորդ հանգամանքը գնի ազատականացումն էր, որն առաջին հանգամանքի հետ միասին առաջացրեց աննախադեպ հիպեր ինֆլյացիա 1:  Գնաճի գագաթնակետը գրանցվեց 1993 թ.-ին, երբ գներն աճեցին մոտ 110 անգամ (տե՛ս Գծապատկեր 2), ինչը հետխորհրդային տարածքում ամենաբարձրերից մեկն էր: Գծապատկեր 1. Գնաճի դինամիկան Հայաստանում 1950-1990թթ. Ընթացքում .2 Գծապատկեր 2. Սպառողական գների ինդեքսը Հայաստանում (%) 1991-1994թթ .3 Գնաճը բացասական ազդեցություն ունեցավ Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վրա:  Բնակչության միլիարդավոր դոլարների խնայողությունները արժեզրկվել են 1990-1994 թվականներին: Անվանական եկամուտներն աճել են 1367-ով, սպառողական գները `22111 անգամ, ինչը հանգեցրել է բնակչության գնողունակության 16 անգամ նվազմանը 4: 1 Տե՛ս Ա. Մխիթարյան, Բանկային համակարգի վերակառուցման անհրաժեշտությունը իրականացման փուլային փուլերում, Երևան, 1998, էջ 11-12: 2 Տե՛ս «Գների ինդեքսները Հայաստանի Հանրապետությունում, 1992-2002», ՀՀ ԱՎSS, Երեւան, 2003, էջ 32-33: 3 Տե՛ս «1991-1998 թվականներին Հայաստանի տնտեսական բարեփոխումների առանձնահատկությունները և փուլերը», ԱՎSS, Երևան, 1999, էջ: 27 4 Տե՛ս «Հայաստանի սոցիալական պատկերը. Աղքատությունը 2001 թ.», ՀՀ ԱՎSS, Երևան, 2002 թ., Էջ: 10 Բացի այդ, հիպեր ինֆլյացիան պայմանավորված էր մասնավորեցման գործընթացի անարդար գործընթացով, երբ սեփականաշնորհված ձեռնարկությունների նոր սեփականատերերը ձեռք բերեցին խոշոր օբյեկտներ, թանկարժեք սարքավորումներ և շինություններ `հաշվեկշռային արժեքում արտացոլված խորհրդանշական գներով 1: Նման պայմաններում դրամավարկային քաղաքականության իրականացումը դարձավ պատմական անհրաժեշտություն:   Վերջինս առաջին անգամ ամրագրվել է 1993 թ.-ին: Համաձայն «ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 3-րդ հոդվածի, որը Գերագույն խորհրդի կողմից ընդունվել է 2006 թ. Ապրիլի 27-ին, դրամավարկային քաղաքականությունը դարձել է հիմնական գործառույթներից մեկը: Կենտրոնական բանկը 2: Սակայն Հայաստանում դեռ շրջանառվում էր սովետական ​​ռուբլին, ինչը թույլ չէր տալիս անկախ դրամավարկային քաղաքականություն իրականացնել: 1993 ՀՀ դրամը շրջանառության մեջ դրվեց ՀՀ տարածքում 2012 թվականի նոյեմբերի 19-ին `ՀՀ փողերի շրջանառության կարգավորման պետական ​​հանձնաժողովի թիվ 15 որոշմամբ 3:  Ազգային արժույթի ներդրմամբ, Հայաստանի պատմության մեջ առաջին անգամ ստեղծվեցին իրական հիմքեր անկախ դրամավարկային քաղաքականության իրականացման համար: Երկրորդ փուլ. Դրամավարկային քաղաքականության սկզբի շրջանը (1994-1995)   Գնաճի կառավարումը դարձավ տնտեսական քաղաքականության գերակայություններից մեկը:  1994 թ. ՀՀ կենտրոնական բանկը մշակեց դրամավարկային քաղաքականության առաջին ծրագիրը, որի համաձայն դրամավարկային քաղաքականության հիմնական նպատակն էր դրամի կայունությանը նպաստող դրամավարկային և ֆինանսական պայմանների ստեղծումը տնտեսության արդյունավետ գործունեության համար 4: Դրամավարկային քաղաքականության իրականացման համար անհրաժեշտ էր հստակ մշակված ռազմավարություն, քանի որ շուկայական տնտեսությունում կենտրոնական բանկերը, նպատակներ դնելով իրենց վերջնական նպատակների վրա, չունեն դրանց վրա ազդելու ուղղակի լծակներ:   Այդ պատճառով ընդունվում է դրամավարկային քաղաքականության ռազմավարություն, որի ընթացքը ներկայացվում է տողում: 3-ում:   Վերջնական նպատակն ընտրելուց հետո Կենտրոնական բանկը ընտրում է որոշակի ցուցանիշներ `միջանկյալ նպատակներ (անվանական խարիսխ), որոնք ուղղակիորեն ազդում են վերջնական նպատակի վրա, նպաստում են դրա իրականացմանը:   Այնուամենայնիվ, նույնիսկ միջանկյալ նպատակներն ուղղակիորեն չեն ազդում Կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության գործիքների վրա:  Այդ պատճառով Կենտրոնական բանկն ընտրում է ցուցիչների մեկ այլ շարք `գործառնական թիրախներ, որոնք առավել զգայուն են դրամավարկային քաղաքականության գործիքների նկատմամբ. սերտորեն կապված են միջանկյալ թիրախների հետ 5:  Փոխարժեքը, դրամական ագրեգատները և կանխատեսվող գնաճը կարող են լինել դրամավարկային քաղաքականության միջանկյալ նպատակ:  Ըստ այդմ, դրամավարկային քաղաքականության երեք հիմնական ռազմավարություն կա. Փոխարժեքի թիրախավորում, դրամավարկային ագրեգացման թիրախավորում և գնաճի թիրախավորում: 1 Տե՛ս «Կապիտալի նախնական կուտակման, հարստության և եկամտի բեռնման և կարգավորման խնդիրները Հայաստանի Հանրապետության անցումային տնտեսության առանձնահատկությունները», Երևան, 2011, էջ: 14 2 Տե՛ս «ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին» ՀՀ օրենք, 1993 թ. 3 Տե՛ս ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին, պատմությունը, Հայաստանի ֆինանսավարկային համակարգի զարգացումները: https: //www.cba.am/hy/SitePages/achfinancialbankingsystem.aspx 22.03.2014: 4 Տե՛ս Հայաստանի Հանրապետության 1994 թվականի դրամավարկային քաղաքականության ծրագիրը: 5 Տե՛ս Mishkin F., The Economics of Money, Banking, and Financial Markets, 7th ed., Prentice Hall, 2004, էջ 414-416: Գծապատկեր 3. Դրամավարկային քաղաքականության ռազմավարություն 1994 թ. Հայաստանում դրամավարկային համախմբման նպատակադրման ռազմավարությունն ընդունվեց որպես դրամավարկային քաղաքականության ռազմավարություն: Ըստ այդմ, միջանկյալ նպատակը փողի զանգվածն է, որը կառավարվում է Կենտրոնական բանկի կողմից `գործառնական նպատակի միջոցով` փողի բազա:  Այս ռազմավարության ընդունումը Հայաստանում այլընտրանք չուներ, քանի որ փոխարժեքի թիրախավորման քաղաքականությունը, որը միակ հնարավոր այլընտրանքն էր, հնարավոր չէր կիրառել երկրում արտարժութային պահուստների բացակայության պատճառով: Հայաստանում դրամավարկային ագրեգացման համախմբման ռազմավարության կիրառումը բավականին արդյունավետ էր և թույլ տվեց վերահսկել գնաճի չափազանց բարձր տեմպերը:   Արդեն 1995-ին ԱՊՀ երկրների շարքում Հայաստանը դարձավ երկրորդ ամենացածրը (32,2%) և 1996 թ.-ին ամենացածր գնաճը (5,7%) (տե՛ս Գծապատկեր 4): Գծապատկեր 4. Սպառողական գների ինդեքսը ԱՊՀ երկրներում (%) 1995-1996.1 երրորդ փուլ: Դրամավարկային քաղաքականության զարգացման շրջանը (1996-2005):  1996 թ. Ընդունվեց «ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին» երկրորդ օրենքը, համաձայն որի `« ՀՀ կենտրոնական բանկի հիմնական խնդիրն է ապահովել գների կայունությունը Հայաստանում… և եթե ԿԲ այլ խնդիրներ հակասում են հիմնականին խնդիրը, Կենտրոնական բանկը առաջնահերթությունը տալիս է հիմնական խնդրին և ըստ անհրաժեշտության »2:  Այսպիսով, սահմանվեց դրամավարկային քաղաքականության վերջնական նպատակը Հայաստանի Հանրապետությունում, այն է ՝ ապահովել գների կայունություն, որը 2005 թ.-ին տեղի ունեցած սահմանադրական փոփոխություններով այն բարձրացավ սահմանադրական մակարդակի 3: 1 Հիմնվելով ԱՄՀ տվյալների բազայի վրա, տե՛ս http: //www.imf.org/: 2 Տե՛ս «ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին» ՀՀ օրենք, 1996 թ. 3 Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրություն, հոդված 83.3, կետ 1: Առաջընթաց նշանակալի քայլ էր այն, որ դրամավարկային քաղաքականությունն այժմ պետք է իրականացվեր միայն անուղղակի գործիքների օգտագործման միջոցով, մինչդեռ առաջին օրենքը նախատեսում էր բավականին կոշտ ուղղակի գործիքների օգտագործման հնարավորություն, ինչպիսիք են վարկավորման սահմանափակումները, տոկոսադրույքները և միջնորդավճարները 1:   Իրականացվեցին վարկավորման սահմանափակումներ ՝ նվազագույն տոկոսադրույքը սահմանելով 360%:   Չնայած այս գործիքները հնարավորություն տվեցին զսպել գնաճի բարձր տեմպերը, դրանց օգտագործումը չէր կարող գերազանցել 2-ը: Բաց շուկայական գործառնությունների և մշտական ​​հնարավորությունների գործիքների միջոցով դրամավարկային քաղաքականության իրականացումը լուրջ քայլ էր Հայաստանում դրամավարկային քաղաքականության հաստատման ուղղությամբ 3: ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհուրդ, 1996 թ. Որոշումը հաստատվել է որպես լողացող արժույթ `« Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության սկզբունքների մասին »2006 թվականի հուլիսի 19-ի թիվ 122 որոշմամբ:  Այդ պահից կարելի է համարել, որ դրամական միավորների թիրախավորման ռազմավարությունը ամբողջությամբ իրականացվել է Հայաստանում 4: 1998-2006 թվականներին, այս ռազմավարության համաձայն, Հայաստանում միջին գնաճը 2.4% էր (տե՛ս Գծապատկեր 5):  Այսպիսով, սահմանված դրամավարկային քաղաքականության շնորհիվ, երկնիշ տնտեսական աճին զուգընթաց, կայուն գները ապահովեցին մակրոտնտեսական կայունություն և տնտեսական զարգացում: Գծապատկեր 5. Սպառողական գների ինդեքսը Հայաստանում (%) 1998-2006թթ. 5 Դրամական միավորումների նպատակադրման ռազմավարությունը շարունակում էր խնդիրներ առաջացնել դրամավարկային քաղաքականության իրականացման ընթացքում:   Այս ռազմավարության հիմքն այն է, որ Կենտրոնական բանկը պետք է հասնի իր հիմնական նպատակին ՝ գների կայունությունը մի ձևով ՝ ուղղված դրամական միավորներին, ապահովելով վերջիններիս ծրագրային ցուցանիշները:  Այնուամենայնիվ, մի 1 Տե՛ս «Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի մասին» ՀՀ օրենք, 1993 թ. 2 Տե՛ս Բանկային գործունեություն, գլ. Խմբագիր ՝ Բ. Ասատրյան, Երեւան, 2004, էջ 160-161: 3 Հայաստանում դրամավարկային քաղաքականության իրականացման համար օգտագործվում է նաև պարտադիր պահուստային մեթոդը, որը, սակայն, ձևակերպված է ոչ թե որպես դրամավարկային քաղաքականության գործիք, այլ որպես տնտեսական նորմ: 4 Տե՛ս «ՀՀ կենտրոնական բանկի կանխատեսման և քաղաքականության վերլուծության համակարգ», ՀՀ կենտրոնական բանկ, 2010, էջ: 9 5 ԿԲ վիճակագրական տվյալների բազայի հիման վրա տե՛ս https: //www.cba.am/Storage/AM/downloads/stat_data_arm/6.CPI_monthly-armenian.xls: Մի շարք գործոնների պատճառով (փողի պահանջարկի տատանվող վարքագիծ, փողի զանգվածի կառուցվածքային փոփոխություններ բարձր դոլարայնացման պայմաններում, ոչ դրամավարկային գործոնների ազդեցությունը գնաճի վրա, արտաքին ցնցումներ և այլն) 1, շատ դժվար էր ապահովել ծրագրակազմ ցուցանիշներ դրամական միավորների համար:   Հիմնական գործոնը փողի պահանջարկի անկայունությունն էր, ինչը պայմանավորված էր ՀՀ բանկային համակարգի կառուցվածքային տեղաշարժերով, վարկերի ծավալների աճի բարձր տեմպերով, դոլարիզացիայի մակարդակի անկմամբ `դրամի արժեզրկմամբ, տրանսֆերտների աճի բարձր տեմպերը և այլն: 2.  Արդյունքում, փողի պահանջարկը դարձավ շատ անկայուն և, հետեւաբար, դժվար կանխատեսելի:  Իսկ 1997 թվականից սկսած ՝ տարեսկզբից սկսած, ամեն տարի ՀՀ Ազգային ժողովը «Պետական ​​բյուջեի մասին» օրենքի 4-րդ հոդվածում ամրագրում էր գնաճի այն մակարդակը, որը Կենտրոնական բանկը պետք է հասներ դրամավարկային քաղաքականության արդյունքում: Կենտրոնական բանկը միշտ դիմել է հայեցողության ՝ նախընտրելով փողի հաշվին ապահովել գնաճի ծրագրային մակարդակը: Միավորների համար նպատակային ցուցանիշների ապահովում:  Արդյունքում, վերջինս հաճախ անհրաժեշտ էր վերանայել Կենտրոնական բանկը, ինչը զգալիորեն ազդում էր ֆինանսական համակարգի, տնտեսվարող սուբյեկտների և դրամավարկային քաղաքականության նկատմամբ հասարակության վստահության վրա: Գծապատկեր 6. Փողային զանգվածի ծրագրային-փաստացի աճի տեմպերը ըստ տարեվերջի (%) 1997-2005թթ .3: Ինչպես ցույց է տրված Նկարում: 6-ից, փողի զանգվածի աճի փաստացի ցուցանիշները հիմնականում գերազանցում էին ծրագրի ցուցանիշները:  Մասնավորապես, 1997-2005թթ. Այս ցուցանիշների շեղումը տարվա ընթացքում միջինը կազմել է 12,6%: Այսպիսով, փողի զանգվածը պարտադիր չէ, որ համապատասխանում էր դրամավարկային քաղաքականության միջանկյալ նպատակի երկու հնարավոր չափանիշներին. Վերջնական նպատակի հետ սերտ կապի առկայությունը լիովին հասանելի է Կենտրոնական բանկի կողմից 1 Տե՛ս «Հայտարարություն գնաճի թիրախավորման վերաբերյալ ռազմավարություն ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից »: https: //www.cba.am/Storage/AM/downloads/kanon/1_gnach_haytarar.pdf: 2 Տե՛ս «ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից գնաճի նպատակադրման ռազմավարության ընդունման հիմնավորումը»: https: //www.cba.am/Storage/AM/downloads/DVQ/npatakadrum%20hajeren.pdf. 3 Տե՛ս «ՀՀ կենտրոնական բանկի կանխատեսման համակարգ և քաղաքականության վերլուծություն», ՀՀ կենտրոնական բանկ, 2010, էջ: 11 կառավարելիություն  Նման պայմաններում կար դրամավարկային քաղաքականության մշակման օբյեկտիվ պահանջ: Չորրորդ փուլ: դրամավարկային քաղաքականության մշակման ժամանակահատվածը (2006 թվականից մինչ օրս):   Համակարգի զարգացման առումով կարող են ծառայել կա՛մ փոխարժեքը, կա՛մ գնաճի նպատակադրման ռազմավարությունը:   Հայաստանում փոխարժեքի թիրախավորման ռազմավարությանն անցնելն աննպատակահարմար էր հետևյալ գործոններով. 1. • Անկախ դրամավարկային քաղաքականության իրականացումը կդառնար անհնարին, ինչը ՀՀ տնտեսությունը կդարձներ խոցելի արտաքին ցնցումներից: • Այս ռազմավարության հնարավոր առավելությունը գնաճի սպասումների չեզոքացումն է, ինչը էական խնդիր չէ Հայաստանի պարագայում: • Արդյունավետ արժույթ գոյություն չունի:  ԱՄՆ դոլարը չի կարող այդպիսին ծառայել, քանի որ Հայաստանի հիմնական տնտեսական գործընկերները Ռուսաստանն ու Եվրամիությունն են, և եթե դոլարը սկսի արժեզրկվել ռուբլու կամ եվրոյի նկատմամբ, Հայաստանը կհայտնվի լուրջ տնտեսական դժվարությունների մեջ ՝ չկարողանալով համարժեք պատասխան տալ:   Ռուբլու նկատմամբ դրամն ուժեղացնելն աննպատակահարմար է ՝ հաշվի առնելով ռուբլու անկայունությունը (օրինակ ՝ նավթի գների տատանումների պատճառով), ինչպես նաև Հայաստանում ավելի բարձր գնաճային միջավայրի առկայությունը, քան Ռուսաստանում: • Քանի որ դրամավարկային քաղաքականության մշակումը և իրականացումը որոշվում է «անհնարին եռամիասնությամբ», որի համաձայն երկիրը կարող է ապահովել միայն կապիտալի ազատ հոսքերի, գների և փոխարժեքի կայունության համադրություն, Հայաստանի դեպքում ընտրությունը բերում է գնաճի: -փոխանակման տեմպի երկընտրանք:  Ակնհայտ է, որ կապիտալի հոսքերի սահմանափակումը կործանարար կլինիկայի զարգացման տեսանկյունից նույնիսկ գործնականում անհնար է (օրինակ, անհնար է պատկերացնել մասնավոր տրանսֆերտների վրա հարկի կիրառում):  Եվ քանի որ այս տեսանկյունից գնի կայունության զոհաբերումը անօրինական կլինի, նույնիսկ հակասահմանադրական, փոխարժեքը չի կարող օգտագործվել որպես դրամավարկային քաղաքականության ռազմավարության անվանական խարիսխ: Այսպիսով, դրամավարկային քաղաքականության մշակման առումով միակ արդյունավետ լուծումը գնաճի նպատակադրման ռազմավարությանն անցնելն էր:   Ստեղծված պայմաններում ՀՀ կենտրոնական բանկը հայտարարեց 2012 թ. Հունվարի 1-ին գնաճի թիրախավորման անցումային ռեժիմի ընդունման մասին, որի վերջնական արդյունքը պետք է լինի անցումը գնաճի նպատակադրման լիարժեք քաղաքականությանը: Այս ռազմավարության համաձայն, դրամավարկային քաղաքականության միջանկյալ նպատակը գնաճի կանխատեսվող մակարդակն է, որը կառավարվում է գործառնական նպատակի ՝ կարճաժամկետ տոկոսադրույքի միջոցով: Բացի այդ, որպես երկրորդական գործառնական նպատակ, խոհարարական գրքերի բազան դեռ պահպանվում է:   Այսպիսով, նոր ռազմավարության համաձայն, դրամավարկային քաղաքականությունն ուղղված է գնաճի կանխատեսվող մակարդակների միջև շեղումների վերացմանը:   Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը սահմանվել է որպես դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիք, իսկ գնաճի ծրագրի մակարդակը `4 ± 1.5% (2006 թ. 3%): Գնաճի նպատակադրման ռազմավարությանն անցումը դրական ազդեցություն ունեցավ Հայաստանի Հանրապետությունում դրամավարկային քաղաքականության զարգացման վրա: 1 Տե՛ս «ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից գնաճի նպատակադրման ռազմավարության ընդունման հիմնավորումը»: https: //www.cba.am/Storage/AM/downloads/DVQ/npatakadrum%20hajeren.pdf. մի շարք ուղղություններով:   Ի տարբերություն նախորդ ռազմավարության, որի հիմքում ընկած էր Մ. Ֆրիդմանի «Գնաճը միշտ էլ դրամավարկ է ամենուր» սկզբունքը, ապա դիտարկվում է գնաճը որոշող գործոնների լայն շրջանակ, լուծվում է «ժամանակի անհամապատասխանության» խնդիրը, քանի որ գնաճի սպասումները զգալիորեն կրճատվում են:   Բացի այդ, գնաճի նպատակադրման ռազմավարության անցումը նպաստեց նոր դրամավարկային քաղաքականության որոշումների կայացման գործընթացի ներդրմանը, վերլուծության և կանխատեսման համակարգի էական բարելավմանը, Կենտրոնական բանկի հաշվետվողականության և թափանցիկության բարձրացմանը և մակարդակի բարձրացմանը: հրապարակայնության  Վերոնշյալ գործոնները կարևոր դեր են խաղում Կենտրոնական բանկի նկատմամբ հասարակության վստահության բարձրացման գործում, ինչը դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության կարևոր երաշխիքներից մեկն է: Հայաստանում գնաճի նպատակադրման ռազմավարությանն անցնելը և դրա իրականացումը զերծ չեն մնացել խնդիրներից:  Հիմնական խնդիրը ֆինանսական շուկայի թերզարգացումն է:  Պակաս կարևոր չեն փոխանցման մեխանիզմների անկատարությունները, որոշակի ֆիսկալ գերակայության առկայությունը, գնաճի ամբողջական մոդելի բացակայությունը, ակտիվների գների անվերահսկելիությունը և այլն: Դրամավարկային քաղաքականության հետագա զարգացումը պետք է լինի շարունակական գործընթաց:   Մասնավորապես, այն պետք է անդրադառնա գնաճի նպատակադրման ռազմավարությանն առնչվող հարցերի, ինչպես նաև գնաճի վրա ոչ դրամական գործոնների ազդեցության նվազեցմանը:   Վերջինիս իրականացումը շատ դեպքերում վեր է Կենտրոնական բանկի լիազորություններից, ինչը նշանակում է, որ գնաճի արդյունավետ կառավարման համար անհրաժեշտ է այս գործընթացում այլ պետական ​​մարմինների արդյունավետ մասնակցությունը: Iraիրայր Մխիթարյան ԴՐԱՄԱԿԱՆ ՔԱOLԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ. Սկզբնաղբյուրից մեր օրերը Հիմնաբառեր. Գնաճ, դրամավարկային քաղաքականություն, գնաճի նպատակադրում, դրամական միավորների թիրախավորում: ։

Վերլուծվել է ՀՀ-ում դրամավարկային քաղաքականության զարգացման փուլային ընթացքը։
  Այս տարի լրանում է Հայաստանում դրամավարկային քաղաքականության իրականացման  20-ամյակը։
  Շուկայական տնտեսությամբ այլ երկրների համեմատ 20 տարին այնքան էլ երկար  ժամանակ չէ, սակայն Հայաստանում այն բավական հարուստ և բովանդակ եղավ։
  Հայաստանին հաջողվեց ստեղծել կայացած դրամավարկային քաղաքականության համակարգ, որը վերջին  տարիներին  մտել  է  զարգացման  փուլ։
   Բացահայտվել  են  ՀՀ-ում  դրամավարկային  քաղաքականության փուլերը, դրանց առանձնահատկությունները, ձեռքբերումներն ու հիմնախնդիրները։
