ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ LEԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԴՐԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ՝ ՄԻԱՍՆՈՒԹՅԱՆ ՄՆԱՄԱՆ ԱՆՀՐԱԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ Հանրային արմատական ​​ծառայությունը ներկայումս համարվում է որպես պետական ​​կառավարման բարեփոխումների առանցքային մաս, որը Սահմանադրության դրույթների հիմնական մասն է:   Մասնավորապես, Հիմնական օրենքի 47-րդ հոդվածը սահմանում է. «Յուրաքանչյուր քաղաքացի իրավունք ունի հանրային ծառայություն անցնել ընդհանուր հիմունքներով:   Մանրամասները սահմանվում են օրենքով: »  Այսպիսով, օգտագործելով հանրային ծառայության իրավունքը, ամրագրելով այն որպես քաղաքացու հիմնարար իրավունք, Սահմանադրությունը միևնույն ժամանակ վերապահում է օրենքի այդ իրավունքի իրականացումը կարգավորելու հարցը, ինչը ենթադրում է, որ ի վերջո անհրաժեշտ է առաջարկել համապարփակ հետազոտության արդյունքների հիման վրա հստակ լուծումներ: Փաստորեն, հանրային ծառայության ստեղծման և դրա օրենսդրական հիմքերի ամրագրման գործընթացը սկսվել է 2001-2002 թվականներին, բայց ավելի ուշ ժամանակահատվածում համապարփակ գնահատման առարկա է դարձել, այդ թվում `միջազգային փորձագետների մասնակցությամբ:   Այսպիսով, 2009 թ.-ին SIGMA (Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպություն) (OECD) փորձագետները սկսեցին Հայաստանում քաղաքացիական ծառայության համակարգի համապարփակ գնահատման գործընթացը:   Գնահատման նպատակն էր մշակել ուղեցույց Հայաստանում կայուն և մասնագիտական ​​քաղաքացիական ծառայության համակարգի ներդրման և ամրապնդման համար: Այսպիսով, ընդամենը մի քանի տարի անց պարզ դարձավ, որ հանրային ծառայության ներդրված համակարգը շատ առումներով խոցելի է, չի համապատասխանում միջազգային իրավական չափանիշներին:  Ավելին, դժգոհություն է գրանցվում ոչ միայն նրանց, ովքեր կապի մեջ են պետական ​​ծառայության հետ, այլ նաև նրանց, ովքեր արդեն ծառայության են անցել և ցանկանում են անցնել պետական ​​ծառայության: Գերակշռող կարծիքն այն է, որ մեր երկրում պետական ​​ծառայությունը չի կառուցվել սոցիալական արդարության սկզբունքի վրա:  Հատկապես զգացվում է այդ համակարգի բաղադրիչների միջեւ անվերապահ առանձնահատկությունների առատությունը `խարխլելով հանրային ծառայության միասնության սկզբունքը: Այն փաստը, որ հասարակության կողմից ակնհայտ անվստահություն կա հասարակության կողմից իրենց պարտականությունների կատարման նկատմամբ, հիմք է տալիս մտածելու, որ մեր երկրում գործող պետական ​​ծառայության համակարգը չի զարգացել որպես հասարակության ողջամիտ վստահություն վայելող համակարգ, ինչը ստիպում է իրականացնել գործընթաց ժողովրդավարության սկզբունքները խոցելի:   Այս պայմաններում ավելի նկատելի է դառնում հանրային ծառայության ՝ որպես միասնական համակարգի հետ կապված հարցերի վերաբերյալ գիտական ​​հետազոտության անհրաժեշտությունը: Հաշվի առնելով պետական ​​ծառայողների դերի նկատմամբ թերահավատությունը `կարծում ենք, որ նպատակահարմար է առաջարկել անհատների հետ հարաբերությունների նոր, արդյունավետ կառուցվածքներ` հստակեցնելով պետական ​​ծառայության դերն ու նշանակությունը պետություն-քաղաքացիական հասարակություն համագործակցության համակարգում `սահմանափակելով դրանց իրականացումը: հայեցողական լիազորությունները որքան հնարավոր է: Անդրադառնալով հայեցողական լիազորությունների շրջանակը սահմանափակելու խնդրին ՝ ելակետ կարող ենք վերցնել Գ. Դանիելյանի հետ հետևյալ դիրքը. «Մենք չենք բացառում մասնավոր անձանց հետ անմիջական շփման դեպքերը սահմանափակելու, այդ շրջանակը հնարավորինս խելամիտ դարձնելու անհրաժեշտությունը, բայց չենք կարող անտեսել այն փաստը, որ որոշակի լիազորություններ էական են մի քանի պատճառներով. Ա) դա նպաստում է բարելավմանը պետական ​​ծառայողների գործնական և մտավոր ունակությունները ..., բ) հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իսկապես շնորհալի ենթախմբի պաշտոններում առաջադրված պաշտոնյաների ճշգրիտ շրջանակը ..., 1 Տե՛ս Գ. Դանիելյան, Հանրային ծառայության արդի հիմնախնդիրները վարչարարության կատարելագործման համատեքստում, «ԼRՀ դատական ​​մարմին» իրավաբանական տեղեկատվական հանդես, թիվ 2 (10), 2013, էջ: 12 Իհարկե, հանրային ծառայության բարեփոխումների արդյունավետությունը էապես կախված է գործոններից, ինչպիսիք են առաջընթացի հիմնական խոչընդոտների հայտնաբերումը և բարեփոխումների գործընթացի կանխատեսելի կառավարումը: Միջազգային լավագույն փորձի ուսումնասիրությունը կարող է նաև դրական դեր ունենալ այդ խնդիրների լուծման գործում: Հանրային ծառայությունը համապարփակ հաստատություն է, չնայած 2001-2002թթ. Ընդունվել են պետական ​​և համայնքային ծառայության հարաբերությունները կարգավորող մի շարք օրենքներ ՝ քաղաքացիական, դատական, դիվանագիտական, ռազմական, մաքսային, հարկային, ոստիկանության ծառայություն: Մինչ օրս արդյունավետ կառավարման համակարգի ստեղծման հետ կապված կան մի շարք խնդիրներ, որոնք խոչընդոտում են պետական ​​ծառայության պատշաճ իրականացմանը և դրա տարբեր ասպեկտներին: և, այդպիսով, պետության կողմից սահմանված վարչական խնդիրների իրականացումը:  Մեր գիտական ​​և գործնական հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս առանձնացնել դրանցից մի քանիսը. - հանրային ծառայության հաստատության հարաբերությունների շրջանակը այլ սոցիալական հաստատությունների հետ `իրավական մշակույթի համատեքստում, - հանրային անվստահություն և հոռետեսություն պետական ​​ծառայողների նկատմամբ, - անպատշաճ խթանող սոցիալական գործոն Պետական ​​ծառայողների մենաշնորհի կողմից իրենց պարտականությունների կատարումը, - համակարգում անորակ կադրերի երկարաժամկետ պահպանում, որակավորված կադրերի կորուստ, - գերատեսչական շահերի բացասական ազդեցություն, բացասական գործոններ պետական ​​ծառայության իրավական կարգավորման վրա, - հետևողականության բացակայություն: համակարգում իրավական լուծումներ, համակարգի ավելորդ կրկնություններ և արհեստական ​​բարդություններ. - էական տարբերություններ տարբեր տեսակի հանրային ծառայության վարձատրության և խրախուսումների միջև,որի պատճառով հանրային ծառայողը ձգտում է ոչ այնքան պետությանը և հասարակությանը ծառայելուն, որքան մի համակարգից մյուսին «սխալ» ձևերով տեղափոխելուն: Քանի որ Հայաստանի Հանրապետությունը և ԱՊՀ անդամ պետությունները ընդհանրություններ ունեն քաղաքական և իրավական ինստիտուտների միջև, հետևաբար, խնդիրներ են ունենում պետական ​​ծառայության կազմակերպման, ԱՊՀ անդամ պետությունների օրենսդրության ընդհանրացման մասին հանրային ծառայության և բարեփոխումների պրակտիկայում վերոհիշյալ ոլորտը, մեր կարծիքով: Դրանք կարող են դրական ազդեցություն ունենալ:   Այս հոդվածում մենք կենտրոնանալու ենք հատկապես քաղաքացիական ծառայության վրա, որը քաղաքացիական ծառայության տեսակ է, փորձելով հիմնավորել ՀՀ պետական ​​ծառայության գործող կանոնակարգերում կառավարման առանձին մարմին ունենալու անհրաժեշտությունը և, համապատասխանաբար, ապահովել հանրային ծառայության միասնություն: Հանրային ծառայության ինստիտուտի բարդությունն առաջին հերթին պայմանավորված է պետական ​​ծառայողի իրավական կարգավիճակի երկակիությամբ: վերջինս, մի ​​կողմից, հանդես է գալիս որպես ֆիզիկական անձ, որը ծառայողական պարտականություններ է կատարում իրեն վճարվող աշխատավարձի դիմաց, մյուս կողմից ՝ նա, զբաղեցնելով պետական ​​պաշտոն, կատարում է պետության գործառույթները, ուստի նրա որոշումները պարտադիր են առարկաների հատուկ շրջանակների համար:   Ըստ այդմ, պետական ​​ծառայողի ՝ որպես աշխատողի կարգավիճակը սահմանվում է աշխատանքային օրենսդրությամբ, իսկ որոշակի լիազորություններ իրականացնող սուբյեկտի կարգավիճակը ՝ վարչական օրենսդրությամբ:  Այս տեսանկյունից, իհարկե, կա վարչական-աշխատանքային իրավունքների շոշափելի խախտում, որտեղ անարդարացիորեն նախապատվությունը տրվում է վարչական օրենսդրության կարգավորմանը 2: Ավելին, այն փաստը, որ պետական ​​ծառայողի գործատուն ոչ թե Հայաստանի Հանրապետությունն է, որը ներկայացնում է որոշակի պետական ​​մարմին, այլ ինքը `պետական ​​մարմինը, գերատեսչական շահերի էական ազդեցություն է թողնում հանրային ծառայողի գործունեության վրա: Հարկ է նշել, որ հանրային ծառայողին բարեխղճորեն աշխատելու, մասնագիտական ​​գիտելիքների պատրաստակամությունը համակողմանի գնահատելու, դրա հիման վրա պետական ​​ծառայողի առաջխաղացումը երաշխավորելու համար հստակ կառուցվածքներ ամբողջությամբ մշակված չեն: , էջ 23: http: //www.sigmaweb.org/publications/Sergei_Rus_SP27_99Rev1.pdf. անկապ ազդեցության իրականացման ընթացքում իր հայեցողությունը սահմանափակելու իրավական հիմքը: Հանրային ծառայության արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է նրա սոցիալական այլ հաստատությունների հետ ունեցած կապով:   Փաստորեն, անհրաժեշտ է հատուկ ուշադրություն դարձնել մի շարք պետական ​​մարմինների միջև համագործակցության օրենսդրական ընդունմանը `այդպիսով ապահովելով ինչպես կառավարման համակարգի արդյունավետությունը, այնպես էլ պետական ​​խնդիրների համատեղ լուծումը:   Ըստ նրա, ժողովրդավարացման և քաղաքացիական հասարակության ձևավորման գործընթացում հատուկ կարևորություն ունի հանրային ծառայության համակարգի կառուցումը հրապարակախոսության սկզբունքով, ինչը ենթադրում է թափանցիկություն պետական ​​ծառայողների աշխատանքի մեջ, պետական ​​մարմինների միջև տեղեկատվության ազատ փոխանակում: անդամներ և իրազեկում:   Որոշ ժողովրդավարական երկրների փորձը ցույց է տալիս, որ որքան թափանցիկ են պետական ​​մարմինները, այնքան ավելի է բարձրանում պետական ​​կառավարման արդյունավետությունը:  Մեր կարծիքով, դրան նպաստում է հանրային վերահսկողության լծակների օգտագործումը, որը հասանելի է դառնում թափանցիկ, պետական ​​կառավարման դեպքում:  Ինչպես նշվում է «Պետական ​​կառավարման եվրոպական հիմնադրույթներ, SIGMA № 27, 1999» հրապարակման մեջ, Կառավարության մարմինների գործունեության թափանցիկությունն ու բաց լինելը յուրաքանչյուր շահագրգիռ քաղաքացու պետք է ապահովի այդ մարմնի գործունեության իրավական հիմքերով `միևնույն ժամանակ հեշտացնելով գործընթացների իրականացումը: արտաքին հսկողություն 3. Կարծում ենք, որ հանրային ծառայության հետագա բարեփոխումները, թափանցիկության խորացման տեսանկյունից, պետք է ներառեն ոչ միայն հանրային ծառայության իրականացման ընթացակարգերը, այլև անցումը հանրային ծառայության:   Ավելին, նպատակահարմար է, որ այդ գործընթացներում ներգրավվեն հասարակության անաչառ մասնագետներ, լավատեղյակ և պատրաստված մասնակիցներ: Հանրային ծառայության համակարգի գործող իրավական կարգավորումները թույլ են տալիս խոսել պետական ​​ծառայողների արհեստականորեն բարդ կազմի մասին `կազմելով համակարգի անհիմն տարանջատում: 3 Տե՛ս նույն տեղում, Պ. Օրինակ, հայեցողական պաշտոնյաների աշխատանքի մեջ հստակ կառուցվածքներ չկան, ինչը, կարծես, անարդարացիորեն հիմնականում թողնվել է համապատասխան պետական ​​մարմնի հայեցողությանը:  Ավելին, նույնիսկ պետական ​​ծառայության նույն ոլորտում պաշտոններ զբաղեցնող անձանց վարձատրության հարցում միասնություն գոյություն չունի, ուստի հարց է առաջանում, թե որոնք են էական տարբերությունները, օրինակ ՝ Ա NA նախագահի պաշտոններ զբաղեցնող անձանց պարտականությունների մեջ: աշխատակազմ, որո՞նք են վարձատրության նկատառումները:  Կարծում ենք, որ արդեն այս փուլում անհրաժեշտ է արմատապես վերանայել վարձատրության համակարգը, այն փոխկապակցել ոչ թե համակարգի քաղաքական նշանակության հետ, որում ներգրավված է պետական ​​ծառայողը, այլ ցանկացած համակարգի պետական ​​ծառայողի պարտականությունների բնույթի և շրջանակի: Համաձայն «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի ՝ պետական ​​պաշտոնները քաղաքական, հայեցողական, քաղաքացիական-պետական ​​ծառայության պաշտոններ են, որոնք զբաղեցնում են վերոնշյալ օրենքը:   Այս առումով տեղին է նշել եվրոպական որոշ երկրների փորձը: ԵՄ անդամ երկրների մեծ մասում պետական ​​ծառայողները պետական ​​ծառայողի կարգավիճակ ունեն, օրինակ ՝ Բելգիայում, Ֆրանսիայում, Հունաստանում, Իռլանդիայում, Պորտուգալիայում, Նիդեռլանդներում և Իսպանիայում:  Երկրի մնացած մասում պետական ​​աշխատողների միայն մի մասը համարվում է պետական ​​ծառայող, օրինակ, Գերմանիայում պետական ​​ծառայողները հստակորեն սահմանազատված են այլ աշխատակիցներից, որոնց պարտականությունները կապված չեն կառավարման լիազորությունների և պետական ​​խնդիրների հետ: Վերջիններիս գործունեությունը կարգավորվում է աշխատանքային օրենսդրությամբ:  Ինչպես տեսնում ենք, Հայաստանի Հանրապետությունում ոչ միայն գոյություն չունի այդպիսի, ըստ էության, ողջամիտ բաժանում, այլև նշված չեն անհատ աշխատողների պարտականությունները, ինչը գործնականում հանգեցնում է պաշտոնական լիազորությունների չարաշահման դեպքերի:   Հատկապես մեր երկրում մարդիկ հիմնականում առաջնորդվում են պաշտոն ունենալու մոլուցքով; շատ հազվադեպ է հասարակությանը իսկապես ծառայելու, նրանց մասնագիտական ​​գիտելիքները բարձրացնելու, իրենց բարեխիղճ աշխատանքի համար համարժեք աշխատավարձ ստանալու ցանկությունը:   Հետևաբար, պետական ​​ծառայողի կարգավիճակ վերապահելը տվյալ ոլորտում գործող բոլոր տեսակների համար `առանց համարժեք հաշվի առնելու նրանց լիազորությունների միջև էական տարբերություններն ու գործառույթները, կնշանակեր անդամների մեծամասնության հետ պաշտոն զբաղեցնելու մոլուցքը: հասարակության ԱՊՀ անդամ պետությունների օրենսդրության համապարփակ ուսումնասիրության արդյունքում մի շարք գիտնականներ եկել են այն եզրակացության, որ հանրային ծառայության կազմակերպության կազմակերպման և համակարգման պակաս կա, ինչը կարող է ապահովվել հանրային ծառայության կառավարման մարմնի կողմից: ,  ԱՊՀ երկրներում, ի տարբերություն այլ երկրների, պետական ​​ծառայության խնդիրները պետք է ավելի արագ լուծվեն, քան բնական են, քանի որ այդ երկրների օրենսդրությունը դեռ նոր է սաղմնավորվում:   ԱՊՀ անդամ պետությունների ճնշող մեծամասնությունում հստակ սահմանված են քաղաքացիական ծառայողների իրավական կարգավիճակի սկզբունքները, հանրային ծառայություն կատարելու իրավունք ունեցող անձանց շրջանակը: Այնուամենայնիվ, ԱՊՀ գործող իրավական կարգավորումներում հանրային ծառայության կառավարման մարմին ստեղծելու հարցը շարունակում է մնալ գերակա խնդիր: Հատկանշական է, որ 2000 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի հանձնարարությամբ ստեղծվեց «Միջգերատեսչական աշխատանքային խումբ», որը մշակեց Ռուսաստանի պետական ​​ծառայության բարեփոխման հայեցակարգեր:  Աշխատանքի հիմնական նպատակն է ապահովել հանրային ծառայության բոլոր տեսակների միասնությունը, կոչումների և ծառայողական պարտականությունների կատարման համար վարձատրության օրենսդրական կարգավորումը: Սոցիոլոգ Ալեքսանդր Տուրչինովի խոսքով ՝ պետական ​​ծառայության, հատկապես քաղաքացիական ծառայության կառավարման մարմնի ձևավորումը անմիջականորեն կապված է մի շարք խնդիրների լուծման հետ, այդ թվում ՝ մրցունակության ապահովման:  Նույն հեղինակի կարծիքով, այս բազմաթիվ խնդիրների հիմնական պատճառը պետական ​​ծառայության, իսկ ավելի կոնկրետ `քաղաքացիական ծառայության կառավարման մարմնի բացակայությունն է 4:   Պետական ​​գործունեության արդյունավետությունը պայմանավորված է պետական ​​ծառայության կառավարման ակտիվ համակարգով, իսկ Ռուսաստանի դեպքում ՝ ինչպես ֆեդերացիայի, այնպես էլ առարկաների մակարդակով:  Ավելին, անհրաժեշտ է զարգացնել կառավարման մարմին, որն իրականացնում է հանրային ծառայության համակարգի բարեփոխումները `հաշվի առնելով այս ոլորտի բարելավմանն ու կարգավորմանն ուղղված գործընթացների մեծ ծավալը: Ըստ հեղինակի, Ռուսաստանում պետական ​​ծառայության կառավարման մարմինը Ռուսաստանի սուբյեկտների պետական ​​ծառայության կառավարման մարմինն է 4 Տե՛ս Turchinov A., Ռուսաստանի պետական ​​ծառայություն:   տեսություն, առաջնահերթություններ, շրջանակներ // «Государственная служба», 2007, N 5, էջ. 34 Կառավարման բացակայությունը հանգեցնում է կառավարման համակարգի անարդյունավետության: Հիմնավորումն այն է, որ մի շարք վարչական խնդիրներ մնացել են առանձին նախարարությունների, որոնք, սակայն, չեն կատարում իրենց պարտականությունները: Իհարկե, ներկայումս հանրային ծառայության հատուկ մարմիններ ստեղծված չեն ԱՊՀ բոլոր երկրներում, բայց արդյունավետ և տպավորիչ է Kazakhազախստանի օրինակը, որի հանրային ծառայության համակարգը միջազգային փորձագետները ճանաչել են որպես միջազգային իրավական ստանդարտներին առավել համապատասխանող:   Kazakhազախստանում ofազախստանի պետական ​​ծառայության գործակալությունը գործում է «Լ NKՀ պետական ​​մարմինների հետագա կատարելագործման մասին» օրենքի հիման վրա:  Այս երկրում ստեղծվեց հանրային ծառայության առաջին գործակալությունը ՝ իր տարածքային ենթաճյուղերով, ընդ որում ՝ ստեղծվեց Պետական ​​կառավարման ակադեմիա ՝ նախագահի գլխավորությամբ:   Kazakhազախստանում, հետխորհրդային երկրների շարքում, պետական ​​ծառայողների առաջին բաժանումը իրականացվեց քաղաքացիական-վարչական ծառայողների, իսկ պետական ​​ծառայողների փոփոխության դեպքում նախատեսվում էին վարչական ծառայողների պաշտպանության կառույցներ:  Նախագահի նախագահությամբ ստեղծվեց 2013 Անձնակազմի քաղաքականության ազգային հանձնաժողով:   Ավելին, օրենքում առաջին անգամ ծառայության էթիկայի պահպանման և հակակոռուպցիոն վարքագծի վերաբերյալ առանձին գլուխ է ավելացվել: Կարծում ենք, որ Kazakhազախստանի դեպքում ակտիվ քայլեր են ձեռնարկվել հանրային ծառայության համակարգը միջազգային չափանիշներին համապատասխանեցնելու ուղղությամբ:  Մեր կարծիքով, նման համակարգ կարող է ներդրվել նաև Հայաստանում, բայց որպեսզի հանրային ծառայության կառավարման համակարգը էլ ավելի արդյունավետ դառնա, նպատակահարմար ենք համարում միաժամանակ ներդնել պետական ​​ծառայողների կողմից իրականացվող վարչարարություն ՝ կենտրոնանալով «մեկ պատուհանի» վրա: սկզբունք ՝ մատուցելով բոլոր տեսակի ծառայություններ:   Միևնույն ժամանակ, նպատակահարմար ենք համարում ամբողջ վարչակազմին անվերապահորեն տեղափոխել էլեկտրոնային կառավարման ռելսեր: 2001 Դեկտեմբերի 4-ին ընդունվեց «Քաղաքացիական ծառայության մասին» ՀՀ օրենքը, որը նախաձեռնում էր կառավարման մարմնի գործունեությունը քաղաքացիական ծառայության ոլորտում, որը քաղաքացիական ծառայության խորհուրդն էր:   Վերջինս, այնուամենայնիվ, օժտված չէր կարգավիճակով, որը թույլ կտար նրան ամբողջությամբ հանդես գալ որպես հանրային ծառայության կառավարման միասնական կենտրոն:   Unfortunatelyավոք, որոշ աշխատանքներ տարվել են առանձին հարաբերությունների կարգավորման մակարդակով:  ՀՀ քաղաքացիական ծառայության խորհուրդը 2002 թ. Մայիսի 31-ին որոշում կայացրեց «Քաղաքացիական ծառայողի էթիկայի կանոնները հաստատելու մասին», որը տալիս էր «Քաղաքացիական ծառայողի էթիկայի կանոններ» հասկացությունը, սահմանում էր քաղծառայողը:  Էթիկայի կանոնների կիրառումն ապահովելու նպատակով 2004 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Քաղաքացիական ծառայության խորհուրդը ընդունեց «Էթիկայի կանոնադրության հանձնաժողովը հաստատելու մասին» թիվ 1050-Ն որոշումը:   Էթիկայի կանոնները նորմեր են, որոնք կարգավորում են քաղաքացիական ծառայողի վարքի, վարքի և հարաբերությունների առանձնահատկությունները `հիմնվելով համընդհանուր բարոյական սկզբունքի վրա:   Գործնականում էթիկայի կանոնների խախտման պատճառով քաղաքացիական ծառայողի կողմից հետաքննության բացակայությունը հանգեցնում է այն եզրակացության, որ վերը նշված կանոնները զուտ ձևական են, չեն բարելավում քաղաքացիական ծառայողների մասնագիտական ​​և ծառայության որակները, չեն նպաստում ավելացված պատասխանատվություն:   Դա, ցավոք, պայմանավորված է էթիկայի կանոնների խախտման արդյունքում պատժամիջոցների բացակայությամբ: Որոշ հեղինակներ, այդ թվում ՝ Բուտովան, Դունան և Ուդաչինը, առաջարկում են հանրային ծառայության ոլորտի արդյունավետ կարգավորման համար ընդունել էթիկայի միասնական կանոնագիրք, որը կներառի պատժամիջոցներ համապատասխան նորմերի խախտման համար (ներկայումս «Հանրային մասին» ՀՀ օրենքի 38 2 2 հոդված Serviceառայությունը նախատեսում է, որ էթիկայի հանձնաժողովների կազմավորման և էթիկայի կանոնների խախտման հետ կապված վարույթների վարման կարգը սահմանվում է համապատասխան օրենքներով):  Վերոհիշյալ հեղինակների կարծիքով, դա թույլ կտա ձևավորել հանրային ծառայողների վարքագծի ընդհանուր չափանիշներ 5: Մենք գտնում ենք, որ արդարացված է այն մոտեցումը, որ հանրային ծառայողների կարգապահական պատասխանատվությունը իրենց պարտականությունները ոչ պատշաճ կատարելու համար ընդհանուր հիմքեր չունի (կարգապահական տույժի հետ կապված խնդիրները կարգավորվում են քաղաքացիական ծառայության առանձին օրենքներով), ինչը կրկին հանգեցրեց 5 Տե՛ս Официалциный сайт МВД России [Сулектронный ресурс] https. //mvd.ru/upload/site1/document_file/jAJBFLilHh.pdf: հանրային ծառայությունների ոլորտում անարդար տարանջատում և սահմանազատում: Համաձայն «Հանրային ծառայության հիմունքների մասին» ԱՊՀ միջխորհրդարանական վեհաժողովի մոդելի որոշման ՝ «պետական ​​ծառայությունը պետական ​​պաշտոններ զբաղեցնող անձանց մասնագիտական ​​գործունեությունն է, որն ուղղված է պետական ​​մարմինների լիազորությունների իրականացման ապահովմանը»:  Իհարկե, դրանից բխում է, որ պետական ​​կառավարման իրականացումը ուղղակիորեն պայմանավորված է քաղաքացիական ծառայողների, ներառյալ քաղծառայողների կողմից նրանց պարտականությունների պատշաճ կատարմամբ, բայց օրակարգն այն է, որ Հայաստանում դեռ չկա պետական ​​կառավարման արդյունքների գնահատման հստակ համակարգ, որը թույլ է: Այն նաև կգնահատի քաղաքացիական ծառայողի կատարողականը, խթանելով որակյալ անձնակազմի արդար առաջխաղացմանը և նրանց հաշվետվողականության բարձրացմանը (ներկայումս քաղաքացիական ծառայողի գործունեության գնահատումն իրականացվում է անմիջական վերահսկողի կողմից կիսամյակային գործունեության արդյունքների հիման վրա): քաղծառայողի):   Քաղաքացիական ծառայողի կատարողականի գնահատումը օգտագործվում է նաև քաղծառայողների ատեստավորում կազմակերպելիս, սակայն «Քաղաքացիական ծառայության մասին» ՀՀ օրենքը ոչ միայն չունի կատարման գնահատման հստակ մեխանիզմ, այլ 8-րդ հոդվածում նշված է. «Աշխատանքի նկարագրություն չներկայացնելը սույն հոդվածով սահմանված կարգով ` «   Փաստորեն, ատեստավորումն անցնելու համար քաղաքացիական ծառայողի աշխատանքի նկարագրությունը պարտադիր չէ, մինչդեռ վերջինիս գործունեության ոլորտը հաշվի առնելով `կարծում ենք, որ հնարավոր են անձնական որակները և աշխատողի` նրանց դրանց սպասարկելու ունակությունը:   Ատեստավորման ենթակա քաղաքացիական ծառայողների ընդհանուր նկարագրության ներկայացումը, ցավոք, մեծ ազդեցություն կունենա նշված ոլորտի միասնության ապահովման վրա: Հայաստանի Հանրապետության ծառայության խորհրդի 2010 թ. Հոկտեմբերի 12-ի «Քաղաքացիական ծառայության կրտսեր պաշտոն զբաղեցնելու համար վկայական ստանալու կարգը սահմանելու մասին» N818- Ն որոշման և քաղաքացիական ծառայության կրտսեր թափուր պաշտոն զբաղեցնելու կարգը սահմանելու մասին «Նա ընտրվեց ամենաքիչ արժանի ՝ ստեղծելով կոռուպցիոն մեծ ռիսկեր:  Ավելին, քաղաքացիական ծառայություն կատարելուն հավակնող անձի պահանջների շարքում չեն նշվում այնպիսի հիմնական առանձնահատկություններ, ինչպիսիք են `կազմակերպական վարքի որակը, կազմակերպական բարոյականության մակարդակը, հետաքրքրության առկայությունը, ինչը, ըստ էության, հասարակության հիմնաքարերից մեկն է: վարչարարության արդյունավետությունը:   Այս ամենի արդյունքում պետական ​​ծառայության ոլորտում ներգրավված են բարձրակարգ կադրեր, որոնց ոչ պրոֆեսիոնալիզմը կասկածի տեղ չի թողնում: Թաթ Մարտիրոսյան ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ LEԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԴՐԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ, ՄԻԱՍՆՈՒԹՅԱՆ ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ ԱՆՀՐԱԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ Հիմնաբառեր. Հանրային ծառայություն, պետական ​​ծառայություն, քաղաքացիական ծառայություն, ծառայություն, քաղաքացի, ծառայություն ։

Հաշվի  առնելով  վերը  թվարկված  հանգամանքները՝  կարելի  է  վստահաբար  փաստել,  որ առկա է միջազգային իրավական չափանիշներին համահունչ հանրային ծառայության ոլորտի արմատական կատարելագործման խիստ կարիք, ինչին կարող է նպաստել քաղաքացիական  ծառայության  ոլորտում  միասնականությունն  ապահովող  կառավարման  մարմնի  գործունեությունը։
   Ավելին՝  հանրային  ծառայության  օրենսդրական  կարգավորումների  շրջանակները վերանայելու միջոցով պետք է հստակեցվեն հանրային ծառայության առանձին  ոլորտների միջև փոխգործակցության կառուցակարգերը, անհրաժեշտ է ներդնել սոցիալական ինստիտուտների և հատկապես հասարակության հետ մշտական կապի ապահովման  կառուցակարգեր, հստակեցնել հանրային ծառայողների պարտականություններն ու նպաստել  նրանց  շահագրգռվածությանը՝  պետական  կառավարման  կարևորագույն  ոլորտում  մասնագիտական բարձր որակներ դրսևորելու համար։
