Վերանայում - Սեփականության իրավունքի դադարեցման հիմքը Իրավունքի ցանկացած համակարգում սեփականության իրավունքը գործում է որպես կենտրոնական և ամենակարևոր ինստիտուտ: Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը (այսուհետ ՝ Սահմանադրություն), օգտագործելով սեփականության իրավունքի դերը իրավունքի ամբողջ համակարգում, ամրագրեց սեփականատիրոջ իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությանն ուղղված դրույթներ: Սեփականատիրոջ իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը հիմնականում օգտագործվում է սեփականության իրավունքի հարկադիր դադարեցման դեպքում, և ապահովելու համար անհրաժեշտ է ունենալ իրավական դաշտ, խնդիր, որը չի լուծվում նման օրինականության դեպքում: հաստատությունը որպես մոնտաժ:   ՀՀ օրենսդրության ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ պահանջը կիրառվում է արտակարգ իրավիճակների դեպքում, երբ անհրաժեշտ է անհապաղ վերցնել քաղաքացիներին պատկանող գույքը և իրավաբանական անձինք `առաջնահերթ մի շարք խնդիրներ լուծելու համար:   Հաշվի առնելով պահանջի կիրառմամբ հետևյալ նպատակների ներուժը, արդյունավետության ապահովումը, սեփականատիրոջ իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության երաշխիքների տրամադրման կարևորությունը, անհրաժեշտ է նախատեսել այն միջոցները, որոնք կարող են կիրառվել ցանկացած դեպքում: արտակարգ իրավիճակ Հաշվի առնելով այն փաստը, որ ոչ մի պետություն ապահովագրված չէ արտակարգ իրավիճակներից, գույքի բռնագրավման հարաբերությունների ուսումնասիրությունը դառնում է ավելի կարևոր: Սահմանադրության 31-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն `« Ոչ ոք չի կարող զրկվել իր ունեցվածքից, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի »:  Սահմանադրության 31-րդ հոդվածի 2-րդ մասի մեկնաբանությունից բխում է, որ անձը կարող է զրկվել իր ունեցվածքից միայն օրենքով նախատեսված դեպքերում, այլ կերպ ասած `գույքից զրկելու հիմքերը պետք է հստակ ամրագրվեն օրենքով, ընդ որում` ա. անձը կարող է զրկվել գույքից միայն դատարանում: Սեփականության իրավունքի պաշտպանության համար երաշխիքների առկայությունն առաջին հերթին օգտագործվում է սեփականության իրավունքի դադարեցման ժամանակ:   Սեփականության իրավունքի դադարեցման եղանակները կարելի է դասակարգել `ելնելով այն բանից` սեփականության իրավունքը դադարեցվել է սեփականատիրոջ կամքով, կամ նրա կամքին հակառակ կամ նրա կամքին հակառակ:  Սեփականատիրոջ կամքին հակառակ կամ նրա կամքին հակառակ սեփականության իրավունքը կարող է դադարեցվել միայն օրենքով նախատեսված դեպքերում `1-ով սահմանված կարգով: 1 Տե՛ս Տ. Բարսեղյան, ՀՀ քաղաքացիական իրավունք, մաս Ա, 3-րդ հրատարակություն, Երևան, 2009, էջ: 298: Գրականության մեջ տարբեր տեսակետներ են արտահայտվել «ռեկվիզիտ» հասկացության վերաբերյալ:  Հայցը բնութագրվում է որպես քաղաքացիների, իրավաբանական անձանց գույքային իրավունքները դադարեցնելու ավանդական հիմք, որը կիրառվում է միայն բացառիկ հանգամանքներում `հանուն հանրային շահի, համարժեք փոխհատուցմամբ 1: Հայցը հանդիսանում է սեփականության իրավունքի դադարեցման հիմք, որի կիրառման ընթացքում վերցված գույքն օգտագործվում է արտակարգ բնույթի հանգամանքների դեմ պայքարելու համար `դրանց վտանգավոր հետևանքները վերացնելու համար 2:  Պահանջը (լայն իմաստով) դինամիկ իրավական հարաբերությունների բարդ համակարգ է ՝ ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր 3: Օ.Վինոգրադովը առաջարկում է «վավերացում» հասկացության հետևյալ սահմանումը. «Արտակարգ, արտակարգ կամ ռազմական դրություն դաշնային օրենսդրությանը համապատասխան ՝ գույքը կարող է օտարվել կամ ժամանակավորապես վերցվել սեփականատիրոջից ՝ անհատի, հասարակության, պետության կամ պետության շահերին համապատասխան ՝ սահմանված կարգով: օրենք, փոխհատուցմամբ (վավերացում) »4: Հայցը հանդիսանում է սեփականության իրավունքի դադարեցման հիմք, որի օգտագործումը հանգեցնում է մեկ անձի սեփականության իրավունքի դադարեցմանը, միևնույն ժամանակ մեկ այլ անձի սեփականության իրավունքի ծագմանը 5: V. Ըստ Սիտյուգինայի, ռեկվիզիտը մի կողմից ածանցյալ հիմք է սեփականության իրավունքի դադարեցման համար, իսկ մյուս կողմից `գույքի սեփականության ձեռքբերում պահանջվող գույքի նկատմամբ 6: Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 1-ին մասի (այսուհետ `ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք)` բնական աղետների, տեխնոլոգիական վթարների, համաճարակների, արտակարգ բնույթի այլ հանգամանքներում, գույքը կարող է սեփականատիրոջից վերցվել պետական ​​մարմինների որոշմամբ: ի շահ հասարակության ՝ դրա արժեքը (ռեկվիզիտ) վճարելու պայմանով: «   Անդրադառնանք Սահմանադրության 31-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված դրույթին `այն դիտարկելով պահանջի կիրառման համատեքստում:  ՀՀ քաղաք. Հաշվի առնելով Քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածը `Սահմանադրության 31 2 2-րդ հոդվածում ամրագրված դրույթի համատեքստում, պարզ է դառնում, որ օրենքը պետք է նախատեսի հետապնդման հատուկ դեպքեր, որոնց հիմքերը կարող են կիրառվել հայցադիմում:  Այսինքն ՝ Սահմանադրությունը հստակ պահանջ է առաջադրում սահմանել օրենքով այն դեպքերը, որոնց առկայության դեպքում հնարավոր է անձին զրկել սեփականությունից, այդ թվում նաև ռեկվիզիտ կիրառելու պատճառով անձին զրկելու դեպքում: 1 Տե՛ս Գորբաչով Դ., Սեփականության իրավունքի պաշտպանության սահմանադրական երաշխիքները, «Սեփականություն և իրավունք», 1997 թ., Հասանելի է http: // www. //www.juristlib.ru/book_337.html. 2 Տե՛ս Taskin N., Երկրային բաժնետոմսերի նկատմամբ սեփականության իրավունքի հարկադիր շորթման դեպքերից մեկի պահանջները, «Փաստաբան», 2003 թ., N 3, հասանելի է http: // www. //www.lawmix.ru/comm/4148: 3 Տե՛ս Afanasyeva E., Requisites.  քաղաքացիական իրավունքի ասպեկտ, autoref: դիս к.ю.н., Томск, 2009, էջ: 105 թ. 4 Տե՛ս Vinogradov O., Requisition որպես հատուկ ծաղրական հիմք սեփականության իրավունքի ընդլայնման համար, «Տիրապետում և իրավունք», 2008, N 12 (383), էջ 85: 5 Տե՛ս «Քաղաքացիական իրավունք. Часть первая », դասագիրք ՝ ըստ հերթականության: Ա. Kalpina, A. Maslyeva, Moscow, 1997, p. 244245: 6 Տե՛ս Sytygina V., Requisites.  Իրավական կարգավորման հիմնախնդիրները, «Իրիդական գիտություն», 2011, N 2, էջ 74, հասանելի է http: // www. //cyberleninka.ru/article/n/rekvizitsiya-problemy-pravovogo-regulirovaniya. Կամ ՀՀ քաղաք: Քրեական օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի դրույթներն ուղղված են բռնագանձման հետ կապված ծագած հարաբերությունների իրավական կարգավորմանը: Օրենքը, փաստորեն, սահմանում է միայն ընդհանուր դրույթներ, որոնք ուղղված են հայցադիմումի կիրառմամբ պայմանավորված հարաբերությունների իրավական կարգավորմանը, իր հերթին հղում կատարելով մեկ այլ իրավական ակտի, որը պետք է հստակ սահմանի հիմքերը, պայմանները, կարգը և այլ հարցեր: բռնագրավում   Unfortunatelyավոք, պետք է նշել, որ մինչ այժմ չի ընդունվել համապատասխան օրենք, որով վերոհիշյալ խնդիրները կստանան համապարփակ իրավական լուծում: Որպեսզի սեփականությունից զրկելու հիմքերի մասին օրենքը սահմանադրական լինի, պետք է հստակ ձևակերպվեն համապատասխան իրավական ընթացակարգերը, պետության սեփականությունից զրկելու իրավունքի իրացման հիմքերը `« օրենքով նախատեսված դեպքերում »և պայմանները 1: , Արտառոց հանգամանքների հասնելու դեպքում `ՀՀ քաղ. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներով առաջնորդվելը չի ​​կարող համարվել բավարար իրավական հիմք սեփականատիրոջից գույքը խլելու համար, - կհանգեցնի Սահմանադրության պահանջների խախտման:   Սեփականության իրավունքի անձեռնմխելիության սահմանադրական սկզբունքը նախ և առաջ ենթադրում է, որ անձը կարող է զրկվել սեփականության իրավունքից միայն այն հիմքերով, որոնք ուղղակիորեն նախատեսված են իրավական ակտերով `օրենքի մակարդակով 2:  Ավելին, անհրաժեշտ է ընդունել հայցադիմումի մասին առանձին օրենք, որը կսահմանի պահանջի կիրառման իրավական ընթացակարգերը բավարար հստակությամբ, պահանջի կիրառման պայմաններին վերաբերող հարցերը, գույքը, որը կարող է բռնի կերպով վերցվել հանրային օգուտ, փոխհատուցում սեփականատիրոջը: և այլն, ինչը կնպաստի սեփականատիրոջ իրավունքների օրինական շահերի պաշտպանությանը: Սահմանադրության 31-րդ հոդվածի 2-րդ մասի բառացի մեկնաբանությունից բխում է, որ օրենքով սահմանված դեպքերում անձը կարող է զրկվել գույքից միայն դատարանի կողմից:   Սահմանադրության 31-րդ հոդվածի 2-րդ մասը հայտարարում է գույքից զրկելու բոլոր հնարավոր տարբերակները, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի `դատարանում իրականացվող դեպքերի 3: Վերլուծենք վերոնշյալ նորմը: Քրեական օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի համատեքստում: ՀՀ քաղաք. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի մեկնաբանությունից հետեւում է, որ գույքը սեփականատիրոջից կարող է վերցվել ոչ միայն դատարանի որոշմամբ, այլ նաև իրավասու պետական ​​մարմինների կողմից:   «Պետական ​​մարմիններ» տերմինը սովորաբար վերաբերում է պետական ​​մարմիններին (Ազգային ժողով, կառավարություն, դատական ​​իշխանություն) 4, մինչդեռ Սահմանադրության 31 2 2 հոդվածի վերլուծությունը պարզ է դառնում, որ այդպիսի իրավունք կարող է վերապահվել միայն դատարանին, որպես միակ վարչարար: արդարադատության մարմնի. Վերոնշյալ խնդրի կարգավորման վերաբերյալ գրականության մեջ տարբեր տեսակետներ են արտահայտված:   Գ Ըստ Գաջիի, կան իրավաբանական 1 Տե՛ս «Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության մեկնաբանությունները», խմբ. ՝ Գ. Հարությունյան, Ա. Վաղարշյան, Երևան, 2010, էջ 1: 366: 2 Տե՛ս նույն տեղում, էջ 365: 3 Տե՛ս նույն տեղում, էջ 368: 4 Տե՛ս Այվազյան Ն., Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավունք, 4-րդ հրատարակություն, Երեւան, 2008, էջ: 434 թ. նորմեր, որոնք նախատեսում են անձի սեփականությունից զրկելու հնարավորություն առանց դատարանի որոշման, բայց դա չի հակասում Սահմանադրության պահանջներին, քանի որ սեփականատերն իրավունք ունի դատարանում բողոքարկել գույքի զրկման ցանկացած գործողություն 1:  Փաստաբանների մեկ այլ խումբ գտնում է, որ եթե «դատարանում» արտահայտությունը մեկնաբանվի որպես որևէ գործողություն հետագա բողոքարկման հնարավորություն, ապա կխախտվեն իրավունքների և ազատությունների դատական ​​պաշտպանության սահմանադրական երաշխիքները 2: Մ. Ըստ Մալեինի, արտադատական ​​պահանջը կարող է օգտագործվել, քանի որ անհնար է արագորեն, արդյունավետորեն կանխել կամ վերացնել արտակարգ իրավիճակների հետևանքները, եթե պետական ​​մարմինները ժամանակին որոշում չկայացնեն գույքը խլելու մասին 3: Այս առումով հետաքրքիր է Ն.Թասկինի տեսակետը Քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ 4:   Ըստ վերջինիս ՝ հոդվածում օգտագործված «պետական ​​մարմիններ» հասկացությունը ենթադրում է անձի սեփականությունը վարչական կարգով զրկելու հնարավորություն, հոդվածի վերլուծությունից կարելի է եզրակացնել միայն, որ տեղական ինքնակառավարման մարմինները չեն լիազորված է որոշում կայացնել գույքի բռնագրավման մասին 5: Հաշվի առնելով գործող իրավական կարգավորումը `մենք հակված ենք այն կարծիքին, որ Սահմանադրության 31-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում է անձին սեփականության իրավունքից զրկել միայն դատարանի որոշմամբ:   Այնուամենայնիվ, չպետք է անտեսել, որ արտակարգ իրավիճակի ի հայտ գալն ինքնին պահանջում է անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել, և այս դեպքում ակնհայտ է դատարան դիմելու հետ կապված խնդիրների առկայությունը:   Հայցադիմումի դեպքում արտակարգ դրությունը կարող է անհնարին դարձնել դատարան դիմելը 6: Մի պահ պատկերացնենք, որ Հայաստանում համաճարակ տարածելու իրական վտանգ կա, և եթե անհապաղ չձեռնարկվեն համապատասխան միջոցներ, այն կարող է տարածվել ժամերի ընթացքում և վտանգել հազարավոր մարդկանց կյանքը:   Այս դեպքում, մի կողմից, պետք է երաշխիքներ տրամադրվեն սեփականատիրոջ իրավունքների պաշտպանության համար, միևնույն ժամանակ նախատեսելով ընթացակարգեր, որոնք ապահովում են պահանջի ժամանակին և արդյունավետ օգտագործումը արտակարգ իրավիճակներում ՝ առանց սեփականատիրոջ իրավունքները խախտելու, հակառակ դեպքում պահանջը դառնում է անարդյունավետ կամ անարդյունավետ: Սահմանադրության 31-րդ հոդվածի 2-րդ մասը հաշվի չի առել այս առումով ռեկվիզիայի կիրառման առանձնահատկությունները:  Կարծում ենք, որ ռեկվիզացիայի դեպքում սեփականատիրոջից գույքը վերցնելու իրավունքը կարող է վերապահվել ՀՀ առողջապահության նախարարությանը (Համաճարակներ և առողջություն 1 տե՛ս Գաջիև Գ. Նախնական աշխատանքային գործունեության սահմանադրական երաշխիքներ, «Գույք և իրավունք», 1995, N 8, էջ 30: 2 Տե՛ս Կոչուրա Վ., Ъяъяъя им им им им им им. у у со со со ,,,,,,,,,,,,,։
 ՝։
ը. 3 Տե՛ս Vinogradov O., էջ 88-89: 4 Պետք է նշել, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 285-րդ հոդվածը ՌԴ քաղաքացիական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերարտադրություն է: 5 Տե՛ս Taskin N. 6 Տե՛ս Կարապետյան Ն., Ռեկվիզիտը որպես հասարակություն-պետության կարիքների համար գույքի օտարման հիմք, «Պետական ​​իրավունք», 2009, N 4 (46), էջ. 55 խնամակալության ոլորտի հետ կապված այլ հանգամանքների դեպքում) միայն ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությանը (բնական աղետների, վթարների և նման այլ հանգամանքների դեպքում):  Որոշ հեղինակներ նպատակահարմար են համարում փոփոխել Սահմանադրության հոդվածը `վերաշարադրելով այն: «Ոչ ոք չի կարող զրկվել գույքից, բացի դատարանի որոշմամբ, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի»: Դուք Տոլստոյը կարծում է, որ սահմանադրության հոդվածը պետք է ձևակերպվի հետևյալ կերպ. «J. դատարանի որոշմամբ, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի:  Գույքը վերցնելու մասին որոշումը կարող է բողոքարկվել դատարանում: »   Ա.Մանուկյանը կարծում է, որ սահմանադրական նորմը չի համապատասխանում հասարակության տնտեսական պայմաններին, և դատարանները պատրաստ են քննարկել բոլոր վեճերը նման արագությամբ 2: Հայցի հետ կապված դրույթները ներառվել են նաև ՀՀ հողային օրենսգրքում (այսուհետ `ՀՀ հողային օրենսգիրք):  ՀՀ հող. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն `« Բնական աղետների, վթարների, համաճարակների և այլ արտակարգ իրավիճակների դեպքում, հողամասը կամ դրա մի մասը կարող է սեփականատիրոջից վերցվել պետական ​​մարմնի որոշմամբ ` դրա արժեքը վճարելու պայմանը (վավերացում) »:  ՀՀ հող. «Վթարները» նախատեսվում են որպես արտակարգ հանգամանք (ի թիվս այլ հանգամանքների), ի տարբերություն ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրության: Քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածը, որի առաջին մասում օգտագործվում է «տեխնոլոգիական պատահարներ» տերմինը:   Այսինքն ՝ ՀՀ հող: օրինակ, ի տարբերություն ՀՀ-ի, օրինակ, դա չի սահմանափակվում տեխնոլոգիական վթարները որպես արտակարգ իրավիճակ համարելով, այլ նաև վթարների այլ տեսակներն է այդպիսին համարում:   Այս առումով ՀՀ հողերի համար նախատեսվում է ավելի ընդգրկուն իրավական կարգավորում: Օրինակ ՝ ոչ միայն տեխնոլոգիական պատահարները, այլև վթարների այլ տեսակներ (օրինակ ՝ արդյունաբերական, ճառագայթային և այլն) կարող են համարվել արտակարգ իրավիճակ:   Հաշվի առնելով վերոգրյալը ՝ կարծում ենք, որ ՀՀ քաղ. Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 285-րդ հոդվածի 1-ին մասի «տեխնոլոգիական պատահարներ» բառերը փոխարինել «պատահարներ» բառով: ՀՀ հող. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն `« Այն դեպքում, երբ բավարարվում են սույն հոդվածի 1-ին կետում նշված հանգամանքները, հողը կամ դրա մի մասը, հողը կամ մասը պահանջելու պահանջի բացակայության դեպքում դրա հնարավորությունը ժամանակավորապես կարող է օգտագործվել այդ հանգամանքների ընթացքում: պետության կամ համայնքների կարիքների համար ՝ հատուցելով այդ հողի սեփականատիրոջ իրավունքների ժամանակավոր սահմանափակման հետ կապված վնասները: »  Հոդվածում նման դրույթի առկայությունը, որը նպատակաուղղված է կարգավորել հողային օրենսդրությամբ նախատեսված պահանջը, տարաբնույթ մեկնաբանությունների տեղիք է տվել:   Ս. Ըստ Բոգոլյուբովի, հողային օրենսդրությունը նախատեսում է երկու տեսակի ռեկվիզացիա. 1) հողը կարող է ժամանակավորապես վերցվել սեփականատիրոջից `վտանգավոր հետևանքները կանխելու համար, վերադարձը հետագայում վերադարձվում է սեփականատիրոջը (օրինակ, այլ նմանատիպ դեպքերում), 2) հողը: կարող է բռնի կերպով տիրոջից վերցնել (կամ) փոխարինել համարժեք հողակտորով 3: 1 Տե՛ս «Քաղաքացիական իրավունք», դասագիրք, հ. 1, ըստ կարգի: Ա. Сергеева, Ю. Տոլստոգո, 4-րդ հրատ., Մոսկվա, 2005, էջ. 368: 2 Տե՛ս նշված հեղինակների կարծիքները, ըստ Ն. Կարապետյանի, էջ. 55 3 Տե՛ս «Մեկնաբանություն Ռուսաստանի Դաշնության Երկրի օրենսգրքի վերաբերյալ», խմբ. Ս. Боголюбова, Е. Մինի, Մոսկվա, 2002 թ., Հասանելի է http: // www. //www.lawmix.ru/commlaw/1791: Փաստաբանների մեկ այլ խումբ գտնում է, որ հողի կամ դրա մի մասի ժամանակավոր օգտագործումը արտակարգ իրավիճակներում `հողի սեփականատիրոջ իրավունքների ժամանակավոր սահմանափակման հետ կապված վնասների հատուցմամբ, չի կարող համարվել անկախ տիպի հող: վավերացում   Այս տեսակետը հայտնեց Ն. Տասկինը, ով կարծում է, որ իրականում կան դեպքեր, երբ անհրաժեշտ է երկիրը բռնի կերպով չվերցնել, այլ այն ժամանակավորապես օգտագործել ՝ առանց սեփականության իրավունքի դադարեցման, օրինակ ՝ օգտակարը պահպանելու համար: հողի հատկությունները 1. Գրականության մեջ արտահայտված մեկ այլ տեսակետի համաձայն `կա հստակ հակասություն քաղաքացիական« հողային օրենսդրությամբ »նախատեսված պահանջի կարգավորման նորմերի միջև, ինչը չի կարող արդարացվել այն փաստով, որ« Հողային օրենսգիրքը »նախատեսում է հատուկ իրավական կարգավորում: հողի սեփականության 2. Վերլուծելով նշված դիրքերը ՝ կարծում ենք նաեւ, որ ՀՀ. Հողամասի կամ դրա մասի օգտագործումը պետության կամ համայնքների կարիքների համար `ժամանակավոր բնույթի հանգամանքների գործարկման ընթացքում, որը նախատեսված է Քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, չի կարող համարվել որպես պահանջի երկրորդ տեսակ: հետևյալ պատճառները. ՀՀ հող. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 3-րդ մասի վերլուծությունից հետեւում է, որ հողը (կամ դրա մի մասը) ժամանակավորապես վերցվում է պետության կամ համայնքների կարիքների օգտագործման համար, իսկ պահանջարկի դեպքում `վերցնում գույքը չի սահմանափակվում դրա օգտագործման հնարավորությամբ: 2. Հայցը հիմք է հանդիսանում սեփականության իրավունքի դադարեցման համար, մինչդեռ ՀՀ հողամասը: Քրեական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 3-րդ մասը հստակ ասում է, որ տվյալ դեպքում դա ոչ թե սեփականության իրավունքի դադարեցումն է, այլ դրա ժամանակավոր սահմանափակումն է: 3. ՀՀ հող: Քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 3-րդ մասը հստակ ընդգծում է այն փաստը, որ հողը (կամ դրա մի մասը) ռեկվիզացիայի անհրաժեշտության բացակայության դեպքում հողը կարող է ժամանակավորապես օգտագործվել պետության կամ համայնքների կարիքների համար: Հայցադիմումի կիրառման դեպքում ավելի հիմնարար նշանակություն ունի սեփականատիրոջը տրված փոխհատուցման իրավական կարգավորման հարցը:  ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքում այս խնդրին է նվիրված 285-րդ հոդվածի միայն 1-ին մասը, որը սահմանում է, որ գույքը կարող է սեփականատիրոջից վերցնել միայն դրա արժեքը վճարելու պայմանով, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ սեփականատերը կարող է դատարանում վիճարկել բռնությամբ վերցված գույքի փոխհատուցման չափը: ՀՀ քաղաք. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից մենք կարող ենք հանգել հետևյալ եզրակացության .1. Հայցադիմում ներկայացնելիս նախատեսվում է սեփականատիրոջը տրամադրել ոչ միայն նախնական, այլ նաև հետագա փոխհատուցում: 2. ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությունը չի սահմանում, որ խոսքը սեփականատիրոջը տրված «համարժեք փոխհատուցման» մասին է, քանի որ օրենսդրությունն առաջարկում է միայն գույքի արժեքը վճարելու պահանջ: 1 Տե՛ս Taskin N. 2 Տե՛ս Romadin M., «Երկրային օրենսգրքում» առանձին մասերի պահանջների կիրառման խնդիրներ, «Խաղաղության իրավունքներ», 2003, № 3, հասանելի է http: // www. //uristy.ucoz.ru/publ/15-1-0-745: Հայցադիմումի դեպքում սեփականատիրոջը օրենքով սահմանված ոչ միայն սկզբնական, այլ նաև հետագա փոխհատուցում տրամադրելու հնարավորությունը թելադրված է օբյեկտիվ անհրաժեշտությամբ, քանի որ այն օգտագործվում է արտակարգ հանգամանքների դեպքում, երբ դժվարանում է նախնական փոխհատուցում տրամադրել: սեփականատերը Ինչ վերաբերում է միայն գույքի արժեքը ՀՀ օրենսդրությամբ վճարելու պահանջին, կարծում ենք, որ դա չի բխում սեփականատիրոջ շահերից, քանի որ գույքի արժեքի չափով սեփականատիրոջը փոխհատուցում տրամադրելը բավարար չէ վերջինիս իրավունքների լիարժեք պաշտպանության երաշխիք:   Գույքի գնահատման փոխհատուցման դեպքում պետք է հաշվի առնել ոչ միայն գույքի շուկայական արժեքով անձին փոխհատուցելու անհրաժեշտությունը, այլև համապատասխան գույքի վերցման արդյունքում սեփականատիրոջ կրած վնասները հատուցելու անհրաժեշտությունը: , Գույքի բռնագրավման դեպքում տարբեր հեղինակների կողմից տարբեր տեսակետներ են առաջ քաշվել սեփականատիրոջը փոխհատուցման իրավական կարգավորման վերաբերյալ, ինչը հիմնականում հանգեցրել է այն եզրակացության, որ պահանջի մասին օրենսդրության դրույթների կիրառումը պահանջում է հատուկ իրավական ակտ: կամ համապատասխան փոփոխություններ քաղաքացիական օրենսդրությունում 1: ՀՀ քաղաք. Քրեական օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. «Այն անձը, ում ունեցվածքը բռնի կերպով վերցվել է, իրավունք ունի պահանջել իրեն վերադարձնել պահպանված գույքը, եթե անհետացել են պահանջները կատարելու հետ կապված հանգամանքները: «  Նշենք, որ ՀՀ քաղ. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածում բացակայում են դրույթները, թե ինչպես պետք է փոխհատուցման հետ կապված հարցերը լուծվեն սեփականատիրոջ կողմից գույքի վերադարձի պահանջի դեպքում: Եկեք քննարկենք հետևյալ հնարավոր տարբերակները .1. Սեփականատիրոջը տրվում է նախնական փոխհատուցում, և նա հետագայում պահանջում է վերադարձնել պահպանված գույքը, 2. Սեփականատիրոջը նախնական փոխհատուցում չի տրվում, այն հանգամանքները, որոնց հետ կապված հայցը կիրառվել է, կանհետանան, և սեփականատերը պահանջում է վերադարձնել գույքը: պահպանված գույք, 3. Սեփականատիրոջը տրվում է հետագա փոխհատուցում Միևնույն ժամանակ, պահպանվում է ռեկվիզիտը կիրառելու պատճառով սեփականատիրոջից վերցված գույքը, որը պահանջում է սեփականատիրոջ կողմից այն վերադարձնելու պահանջ: Երրորդ տարբերակի դեպքում, երբ սեփականատիրոջը տրվում է հետվճարային փոխհատուցում, վերջինս այլևս իրավունք չունի իրավունք ունենալ պահանջել պահպանված գույքի վերադարձ, այսինքն `հետագա փոխհատուցում տալը զրկում է անձին պահանջելու պահանջը: գույքը ՝ հաշվի առնելով, իհարկե, այն փաստը, որ անձը իրավունք ունի պահանջելու: փոխհատուցել իրեն գույքի օգտագործման ընթացքում կրած վնասների համար (եթե այդպիսիք կան): Ն. Ըստ Կարապետյանի, հետագա փոխհատուցում ստանալը պետք է զրկի մարդուն բնեղենով գույք ստանալու իրավունքից 2: 1 Տե՛ս Maleina M., Requisites. Ռուսաստանի Դաշնության Քաղաքացիական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի մեկնաբանություն, «Ռուսաստանի Դաշնության հանդես», 2006 թ., № 8, հասանելի է http: // www. //www.juristlib.ru/book_3118.html. 2 Տե՛ս Ն. Կարապետյան, էջ 59: Առաջին տարբերակի դեպքում սեփականատերը պարտավոր է վերադարձնել իրեն տրված փոխհատուցումը `փոխհատուցելով իր կրած վնասները (եթե այդպիսիք կան):  Ն. Տասկինը արդարացի է համարում Մ. Մասիչի արտահայտած տեսակետը, որ գույքը սեփականատիրոջը վերադարձնելու դեպքում, վերջինս պետք է վերադարձնի իրեն տրված փոխհատուցումը ՝ հաշվի առնելով դրա արժեքի իջեցումը պետության կարիքների համար գույքի օգտագործման ժամանակահատվածում 1 ,   Այս դեպքում պետք է առաջնորդվել հատուցման կամավոր հարստացման ընդհանուր կանոններով (ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք, հոդված 1094) 2: Երկրորդ տարբերակի դեպքում, երբ սեփականատիրոջը հետագա փոխհատուցում պետք է տրամադրվի, բայց այն դեռ չի տրամադրվել, սեփականատերն իրավունք ունի պահանջել պահպանված գույքի վերադարձը, հատուցել իր կրած վնասների համար: (Եթե որեւէ).   Փոխհատուցումը նախնական չլինելու դեպքում նախկին սեփականատերն իրավունք ունի պահանջել այն: Քրեական օրենսգրքի 411 հոդվածով նախատեսված շահերը 3: Հայցադիմումի կիրառման դեպքում փոխհատուցումների իրավական կարգավորման հետ կապված մեկ այլ խնդիր է կորցրած օգուտը փոխհատուցելու հարցը: Որոշ հեղինակների կարծիքով, կորցրած օգուտի հայց ներկայացնելը օրինական է միայն այն դեպքում, եթե անձը վնասներ է կրել օրենքի խախտմամբ օգտագործված հայցադիմումի դեպքում 4:   A. Ըստ Մանուկյանի, կորցրած շահույթը բոլոր դեպքերում ենթակա է փոխհատուցման 5: Մենք համաձայն ենք այն կարծիքի հետ, որ ՀՀ մկնիկը: Քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածը վերաբերում է իրավունքի խախտմամբ պատճառված վնասի հատուցմանը, այսինքն `ընդգծվում է, որ վնասի հատուցումը կիրառելի է քաղաքացիական օրենսդրության որևէ խախտման դեպքում 6: Գույքի բռնագրավման հարաբերությունների իրավական կարգավորման վերաբերյալ այս աշխատանքի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դեռևս օրենսդրական դաշտ չի ստեղծվել պահանջի կիրառման հետ կապված հայցերի լուծման համար, և առկա իրողության վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ իրավական կարգավորման մեջ կան բազմաթիվ բացեր: որոնք հրատապ են Նրանց լուծում է պետք: 1 Տե՛ս Taskin N. 2 Տե՛ս Կարապետյան Ն., Սեփականության անձեռնմխելիության սկզբունքը քաղաքացիական իրավունքում, խմբ., Երեւան, 2010, էջ 154-155: 3 Տե՛ս նույն տեղում, էջ. 155-156թթ. 4 Տե՛ս Taskin N. 5 Տեսեք նույն տեղում: 6 Տե՛ս Բարսեղյան Թ., Սեփականության պատասխանատվության ինստիտուտի էվոլյուցիան և արդի հիմնախնդիրները, Երևան, 2006, էջ: 149: Շուշանիկ ukուկասյան Վերանայում. Գույքի դադարեցման հիմքը Հիմնաբառեր ։

Ռեկվիզիցիան  սեփականության  իրավունքի  հարկադիր  դադարման  հիմք  է,  որը  կիրառվում է արտակարգ բնույթ կրող հանգամանքների դեպքում, երբ անհրաժեշտություն է առաջանում  վերցնել  սեփականատիրոջը  պատկանող  գույքն  առաջնահերթ  և  հրատապ  խնդիրների  լուծման  նպատակով։
   Գործող  օրենսդրության  վերլուծությունը  վկայում  է  այն  մասին,  որ  այս  ոլորտում  բացակայում է  համապարփակ  իրավական  կարգավորումը։
  Կարգավորում  չեն ստացել  ռեկվիզիցիայի  կիրառման  կարգի  և  պայմանների,  գույքն  առգրավելու  իրավունք  ունեցող  մարմինների, սեփականատիրոջը տրվող փոխհատուցման և այլ հարցեր։
    Աշխատանքում  հիմնավորվել  է  ռեկվիզիցիայի  վերաբերյալ  առանձին  օրենքի  ընդունման  անհրաժեշտությունը,  քննարկվել  են  ռեկվիզիցիայի  կիրառման  կարգի,  սեփականատիրոջը  տրվող  փոխհատուցման  հետ  կապված  հարցերը,  և  ներկայացվել  են  ՀՀ  քաղաքացիական  օրենսգրքում համապատասխան փոփոխություններ ու լրացումներ կատարելու առաջարկներ։
