Հայաստանում կանայք միշտ ունեցել են առաջատար դեր ոչ միայնընտանիքում,  այլ  նաև  հասարակական,  քաղաքական,  կրթական,մշակութային  ոլորտներում,  ինչպես  նաև  սպորտում՝  ապացուցելովիրենց գենդերային հավասարությունը։
 Կանայք  իրենց  բնույթով  պայքարող  են,  ունեն  մեծ  կամքի  ուժ,  որըապացուցվել է բազմիցս։
   Հիշենքհաղթականմենամարտը  Իսմայելացի  ըմբիշի  հետ,  հայ  կնոջ  մենամարտըտղամարդկանց հետ, երբ հաղթեց տասը ըմբիշի [1, 70]։
 ԼիպարիտիքրոջՀայ  կանայք  իրենց  ակտիվ  մասնակցությունն  են  ունեցելնորանկախ  ՀՀ  առաջին կառավարությունում,  խորհրդարանում, ինչպեսնաև  արտասահմանյան  երկրների  հյուպատոսարաններում։
   Եվրոպայիծանրամարտի կանանց առաջնությունը առաջին անգամ  պաշտոնապեսանցկացվել է 1988 թվականին [2, 615]։
 Աղջիկները  Հայաստանում  ծանրամարտով  սկսեցին  զբաղվել  1999թվականից՝ Կոտայքի մարզում /Հռիփսիմե Խուրշուդյան/։
 Գյումրին,  ի  սկզբանե  լինելով  սպորտի  և  մշակույթի  քաղաք,Կոտայքի մարզից հետո՝ 2001 թվականից, սկսեց մարզել նաև աղջիկների(Քրիստինե  Թորոյանը,  Մելինե  Դալուզյանը,  Թեհմինե  Կարապետյանը,Աննա  Գովելյանը,  Քրիստինե  Պետրոսյանը,  իսկ  2004  թվականից՝  նաևՆազիկ  Ավդալյանը),  որոնք  հետագայում,  ցույց  տալով  բարձրարդյունքներ,  դառնում  են  ՀՀ  ծանրամարտի  աղջիկների  հավաքականիանդամներպատանեկան,երիտասարդական և մեծահասակների առաջնություններին։
 մասնակցումևմիջազգայինԱղջիկների  արդյունքները   աննախադեպ  էին,  մեդալների  քանակըավելանում էր մրցումներից մրցում։
 Միջազգային  մրցումներում  առաջին  մեդալը  Հայաստան  բերեցՀռիփսիմե  Խուրշուդյանը  2001թ.  Եվրոպայի  պատանեկան  առաջնությունից։
 2003թ.  Դորդմունդում  անցկացված  Եվրոպայի  պատանիներիառաջնությանը  ՀՀ  աղջիկների  հավաքականի  կազմում  կար  չորսմարզուհի, նրանցից երեքը՝ գյումրեցի [Աղյուսակ 1]։
 Աղյուսակ 1. 2003թ. Դորդմունդում անցկացված Եվրոպայի պատանիներիառաջնությունԱնունազգանունԿարապետյանԹեհմինեԴալուզյանՄելինեԽուրշուդյանՀռիփսիմեԱնձ.քաշՊոկումվարժ.Գրավ.տեղՀրումվարժ.Գրավ.տեղԸնդհ.գում.Գրավ.տեղԲնակ.վայրԳյումրիԳյումրիՔասախՉորրորդ  մասնակից  Քրիստինե  Թորոսյանն    իր  ուժերը  չափեց  Bխմբում։
  2004թ. Նորվեգիայում պատանիների Եվրոպայի առաջնությանը Հայաստանից  մասնակցեցին  երկու  մարզուհիներ՝  Աննա  Գովելյանը  ևՀռիփսիմե  Խուրշուդյանը՝  գրավելով  չորրորդ  հորիզոնականները,  բայցպոկում  վարժությունում  գյումրեցի  մարզուհին՝  Աննա  Գովելյանը,արժանացավ  արծաթե  մեդալի,    որը  գյումրեցի  աղջիկների  առաջինմեդալն էր։
 թվականին  Բուլղարիայում  անցկացված  Եվրոպայիպատանիների  առաջնությանը  մասնակցեցին  երեք  մարզուհիներ,  ևհատկանշական է, որ ոսկին և բրոնզը հանգրվան գտան Գյումրիում։
  Այսմրցաշարում Մելինե Դալուզյանը ճանաչվեց լավագույն մարզուհի։
 2006 թվականին Պալերմո քաղաքում Եվրոպայի երիտասարդականառաջնությանը  մասնակցեցին  երկու  գյումրեցիներ.  Դալուզյան  Մելինենդարձավ չեմպիոն, Կարապետյան Թեհմինեն նվաճեց արծաթե մեդալ։
 2007  թվականին  Ստրասբուրգում  Եվրոպայի  մեծահասակներիառաջնությանը ունեցանք երեք մասնակից։
 2008  թվականին  Եվրոպայի  մեծահասակների  առաջնությանը ազգային հավաքականը մասնակցեց յոթ մարզուհիներով, որոնցից չորսըգյումրեցիներ էին [Աղյուսակ 2]։
 Այս  մրցմանը  ՀՀ  հավաքականին    մի  քիչ    էր    մնում  Եվրոպայիլավագույն  թիմ  հռչակվելու  համար,  բայց  վերջին  օրը  մասնակցողՀռիփսիմե  Խուրշուդյանը  ձախողեց  պոկում  վարժության  երեքմոտեցումները  և  դուրս  մնաց  պայքարից՝  բավարարվելով  միայն  հրումվարժության ոսկե մեդալով։
   Եվրոպական առաջնության արդյունքներովՀայաստանի  հավաքականը  իրավունք  նվաճեց  Պեկինի  օլիմպիականխաղերում ունենալու ծանրորդուհի մասնակից։
 2008թ. Եվրոպայի մեծահասակների առաջնությունԱղյուսակ 2. ԱնունազգանունՄանուկյանԼիաննաԿարապետյանԹեհմինեԳովելյանԱննաԵփրեմյանՀեղինեԴալուզյանՄելինեԱվդալյանՆազիկԽուրշուդյանՀռիփսիմեԱնձ.քաշՊոկումվարժ.Գրավ.տեղՀրումվարժ.Գրավ.տեղԸնդհ.գում.Գրավ.տեղԲնակ.վայրՔասախԳյումրիԳյումրիՔասախԳյումրիԳյումրիՔասախԱղյուսակ 3. Նորվեգիայի Ֆորդե քաղաքում անցկացված Եվրոպայիմեծահասակների առաջնությունՊոկումվարժ.Գրավ.տեղՀրումվարժ.Գրավ.տեղԸնդհ.գումարԳրավ.տեղԲնակ.վայրԱնձ.քաշԱնունազգանունԱննաԳովելյանՅայլոյանԻզաբելաՊետրոսյանՔրիստինեՆազիկԱվդալյանՊողոսյանՍոնաԽուրշուդյանՀռիփսիմեԴալալյանԱրփինեԳյումրիՎերինՊտղնիԳյումրիԳյումրիՔասախՔասախՔասախ2009-2014  թվականներին  աշխարհի  և  Եվրոպայի  տարբերմրցաբեմերում  մեր  աղջիկներն  ունեցան  բավարար  արդյունքներ,  և,ամենակարևորը, ՀՀ հավաքականում անդամագրվում էին մարզուհիներնաև  հանրապետության  տարբեր  շրջաններից։
   ՀՀ  մարզուհիները  այստարիներին ձեռք բերեցին հստակ մասնագիտական գիտելիքներ և 2015թվականին  ԱՄՆ-ում  անցկացված  աշխարհի  առաջնության  ժամանակթիմային  լավ  մասնակցության  շնորհիվ  ՀՀ  հավաքականը  վաստակեցօլիմպիադայի  մասնակցության  երկու  ուղեգիր։
   Մեր  աղջիկներըհաջողության  գագաթնակետին  հասան  2016  թվականին  ՆորվեգիայիՖորդեԵվրոպայիառաջնության  ժամանակ,  որտեղ  առաջին  անգամ  մեր  աղջիկներիհավաքականը դարձավ Եվրոպայի լավագույն թիմը [Աղյուսակ 3]։
 քաղաքում  անցկացվածմեծահասակների2016  թվականից  հանրապետության  տարբերշրջաններում՝ Արարատում,  Էջմիածնում,  Վանաձորում,  գործում  են  աղջիկներիծանրամարտի  բարձր  կարգային  թիմեր,  որոնք  մասնակցում  են  ՀՀառաջնություններին,  բայց  ազգային  հավաքականըլրացնում  ենհիմնականում  գյումրեցի  և  Կոտայքի  մարզի  մարզուհիները,  ովքերապացուցեցին,  որ  ծանրամարտը  մյուս  մարզաձևերի  պես  հասանելի  էնաև աղջիկներին։
 Վերոգրյալի  հիման  վրա  կարելի  է  եզրակացնել,  որ  Հայաստանիծանրամարտի  կանանց  հավաքականի  կորիզը,  տղամարդկանցհավաքականի  նմանությամբ,  կազմված  է  Գյումրին  ներկայացնողմարզիկներից։
   Դիտարկվող  ժամանակահատվածում  հավաքականիկազմում  ընդգրկված  Եվրոպայի  երեք  կրկնակի  չեմպիոններից  երկուսըգյումրեցիներ  էին,  իսկ  նրանցից  Նազիկ  Ավդալյանը,  որը  2004թ.ակրոբատիկա մարզաձևից տեղափոխվեց ծանրամարտ, Ա. Ներսիսյանիհմուտ  մարզչական  աշխատանքի  շնորհիվ  2009թ.  նվաճեց  նաևաշխարհի  չեմպիոնի  կոչումը՝  ցույց  տալով  266  կգ.  (119  կգ  +  147  կգ)արդյունք։
  Սա աննախադեպ հաջողություն էր հայկական ծանրամարտիպատմության մեջ, որը կարելի է համեմատել աշխարհահռչակ ծանրորդ,աշխարհի  յոթակի  չեմպիոն,  օլիմպիական  չեմպիոն  Յ.Վարդանյանիարդյունքների հետ։

Աշխատանքում  ներկայացվում  է  գյումրեցի  կին  ծանրորդների  մասնակցությունը  և  սպորտային  նվաճումները  Եվրոպայի  առաջնություններում,  կանանց  ծանրամարտի  զարգացման  փուլերն  ու  արդյունքները։
