Յուրաքանչյուր երկրի սոցիալտնտեսական զարգացման հիմնական գործոնը նրա գիտատեխնիկական ներուժն է, ինչը նորմուծությունների կիրառման իրական նախապայմանն է։
   Այդ են վկայում ՀՀում կատարված ուսումնասիությունների արդյունքները, որոնք ցույց են տալիս, որ ՀՀ-ում նորամուծությունների ազգային համակարգի ձեւավորման ռազմավարական հորիզոնները (տեսլականները) իրենց մեջ ներառում են հետեւյալ փուլերը՝  Մինչեւ 2014թ.- Առկա կարողությունների զարգացում եւ բացերի լրացում,  Մինչ 2017թ.-Նախաձեռնությունների մասշտաբայնացում եւ կարողությունների հզորացում,  Մինչեւ 2020 թ. - Հայաստանը ՀուՄ գլոբալ կենտրոն 1 ։
  Կատարված ուսումնասիրությունները եւ առաջավոր երկրների փորձը այս ասպարեզում ցույց է տալիս, որ ՀՀ տնտեսության մեջ առանցքային են համարվում հետեւյալ մարտահրավերները 1. Գլոբալ մասշտաբով զարգացած եւ զարգացող երկրների միջեւ տեխնոլոգիական խզվածքի կտրուկ մեծացումը` ի հաշիվ զարգացած տնտեսություններում նորագույն տեխնոլոգիական փնջերի՝ ի դեմս 5րդ եւ 6-րդ կոնդրատեւյան ալիքների տեխնոլոգիական մշակումների արմատավորման ու դրանց հիման վրա տնտեսական թռիչքի ապահովման։
  2. Համաշխարհային շուկայում բարձր տեխնոլոգիական եւ գիտատար արտադրանքի գծով մրցակցության մակարդակի կտրուկ բարձրացումը. այն գործնականում հիմնական խաղից դուրս է թողնում զարգացող երկրներին ու նրանց վերածում այդ գործընթացի համր դիտորդների, կամ, լավագույն դեպքում, նրանց ուրվագծած տեխնոլոՏե՛ս Հավելված ՀՀ կառավարության 2011 թ. փետրվարի 17-ի նիստի N 6 արձանագրային որոշման, էջ 6։
  111ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ գիական շավիղների հլու նմանակողների, կամ հիմնային ռեսուրսների մատակարարների։
  3. Համաշխարհային տնտեսության մեջ բարձր տեխնոլոգիական հիմքի վրա արժեստեղծման, մասնավորապես՝ ավելացված արժեքի շղթաների է՛լ ավելի մեծ չափով յուրացումը զարգացած փոքրաթիվ երկրների կողմից, եկամտի ու կենսամակարդակի է՛լ ավելի մեծ չափաբաժիններ է ապահովում այդ երկրների ազգաբնակչության համար՝ աշխարհի բնակչության մեծամասնությանը թողնելով բարեկեցության բարձրացման ոչ մեծ հնարավորություններ։
   Նմանատիպ կարծիք ունի նաեւ Ա.Շ.Մարգարյանը 2 ։
  Ակնհայտ է որ համաշխարհային շուկայի տեխնոլոգիական զարգացումները իրենց հետքն են թողնում երկրի ռեսուրսային հնարավորությունների եւ սահմանափակումների վրա, որն իր հերթին էական ազդեցություն ունի նորամուծական քաղաքականության մշակման ու իրականացման վրա։
  Այդ են վկայում տարբեր փորձագիտական գնահատումները` առաջիկա 1.5-2 տասնամյակների ընթացքում համաշխարհային տնտեսության մեջ բարձր տեխնոլոգիաների հիմքի վրա ձեւավորվող նոր վերարտադրական առանցքը, որը հիմնված կլինի 6-րդ կոնդրատեւյան տեխնոլոգիական փնջի վրա։
   Այդ առանցքի հիմնական տեխնոլոգիաները իրենց բնույթով լինելու են միջառարկայական, միջոլորտային ու կոնվերգենտ (համամետ) տեխնոլոգիաները՝ հիմնված նանոտեխնոլոգիաների, կենսատեխնոլգիաների եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների՝ տարաբնույթ ու ոչ ստանդարտ համակցությունների վրա։
  Տեխնոլոգիական այս փնջերի վրա հիմնված լուծումները թույլ կտան ստանալ սկզբունքորեն նոր ապրանքներ, որոնց պարամետրերն ու սպառողական հատկությունները սկբունքորեն անհասանելի կլինեն 4րդ կամ 5-րդ «կոնդրատեւյան ալիքների» վրա խարսխված տնտեսություններ ունեցող երկրներին։
  Ներկայումս ՀՀ-ում խնդիր կա սահմանելու նորամուծական տնտեսության ձեւավորման միասնական տեսլական եւ մշակելու համապարփակ ռազմավարություն, որը կինտեգրի ՀՀ-ում գործող եւ մեկնարկվող նախաձեռնությունները մեկ միասնական համատեքստում։
  Տե՛ս ՀՀ տնտեսության նորամուծային տեխնոլոգիական արդիականացումը երկարաժամկետ ինստիտուցիոնալ փոխակերպման պայմաններում Մարգարյան Ա. Շ. Էջ 16։
  112ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ Կատարված ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ՀՀ-ում գործող եւ մեկնարկվող նախաձեռնությունների ինստիտուցիոնալ կերպափոխումների վեկտորը պետք է ուղղել դեպի վերը նշված 3 մարտահրավերները, որը կնպաստի քայլերի առավել նպատակաուղղված դարձնելուն եւ արդյունավետ կիրառմանը։
   Ակնհայտ է, որ ՀՀ-ում գործող եւ մեկնարկվող նորամուծական քաղաքականությունները մեկ միասնական համատեքստում դիտարկելով, հնարավորություն է ստեղծվում մշակել նորամուծական տնտեսության համապարփակ ռազմավարություն, որի առանցքը պետք է լինի հետեւյալ հիմնխնդիրների լուծումը. 1. Մարդկային կապիտալի զարգացում եւ արտագաղթի կանխում։
  2. Նորամուծական ներդրումային արդյունավետ քաղաքականության իրականացում եւ խրախուսում։
  3. Տնտեսական իրական աճի ապահովում։
  4. Արդյունավետ գիտակրթական համակարգի ստեղծում։
  5. Վենչուրային ֆիրմաների, հոլդինգային ընկերությունների եւ կլաստերների ստեղծում ու զարգացում։
  6. Գիտատեխնիկական ներուժի զարգացում ու արդյունավետ օգտագործում։
  7. Օրենսդրական եւ դատական համակարգերի բարելավում։
  8. Կանխատեսելի հարկային քաղաքականության իրականացում եւ այլն։
  Այս հիմնախնդիրների լուծման առանցքում ընկած է ժողովրդագրական ահազանգող իրավիճակը, որը մեր հանրությանն ուղված առաջնային մարտահրավերն է։
   Քանի որ այն ունի սոցիալտնտեսական, քաղաքական եւ ռազմավարական լուրջ նշանակություն։
  Հատկանշական է, որ ժողովրդագրության հիմնահարցերի վերաբերյալ 2014 թվականին կառավարությունը կատարել է որոշակի աշխատանքներ, որոնք բխել են ՀՀ ժողովրդագրական քաղաքականության ռազմավարության եւ դրա իրականացումն ապահովող միջոցառումների դրույթներից` հաշվի առնելով հանրապետությունում 2013թ. ընթացքում արձանագրված ժողովրդագրական զարգացումները։
   2014 թվականին մշակվել է «Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման 2015-2017թթ. ազգային ծրագիրը» 3 , 14.05.2016թ.) (մուտքի օրը՝ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ որում ներառված են բնակչության բնական աճի ապահովմանը` ծնունդների նյութական խրախուսմանը, մահացության կրճատմանը, երիտասարդ եւ բազմազավակ ընտանիքների աջակցությանն ուղղված միջոցառումներ։
   2014 թվականի հունվարի 1-ից ներդրվել է ծնունդների խրախուսմանն ու բազմազավակ ընտանիքների կյանքի պայմանների բարելավմանն ուղղված` երրորդ եւ յուրաքանչյուր հաջորդ երեխայի ծննդյան դեպքում ընտանիքներին տրամադրվող պետական աջակցության ծրագիրը, որի շրջանակներում 3-րդ եւ 4-րդ երեխայի ծննդյան դեպքում նպաստի չափը սահմանվել է 1 մլն դրամ, իսկ 5-րդ եւ յուրաքանչյուր հաջորդ երեխայի ծննդյան դեպքում` 1.5 մլն դրամ։
  Ընդ որում, երկու դեպքում էլ 500 հազար դրամը տրամադրվում է կանխիկ, իսկ մնացած մասը` անկանխիկ, որպես ընտանեկան դրամագլուխ։
  Հարկ է նշել, որ թերեւս վերջին տարիներին ՀՀ կառավարության կողմից մշակվել եւ իրականացվում են բազում ծրագրեր` ժողովրդագրական վիճակը բարելավելու նպատակով, սակայն ներկա արտագաղթը ունի ավելի խորը պատճառներ, մասնավորապես երկրի տնտեսական աճի ցածր մակարդակը, անվստահությունը, գիտական ներուժի արտագաղթը եւ այլն։
   Ինչ վերաբերվում է երկրի տնտեսական աճի զարգացմանը, պետք է նշել, որ համաձայն 2014-2025թթ. մակրոտնտեսական կանխատեսումների  4 ՝ առաջիկա 11 տարվա ընթացքում, ըստ ծրագրի, ՀՆԱ-ի ծախսային կառուցվածքում ներդրումների մասնաբաժինն աճի միտում կունենա՝ կայունանալով 28-29% մակարդակի վրա։
   Միաժամանակ ակնկալվում է, որ կանխատեսվող տարիներին ներդրումների կառուցվածքում կգերակշռի ճգնաժամից հետո սկզբնավորված միտումը. ոչ արտադրական նշանակության կապիտալ շինարարությունը (հատկապես` բնակարանների եւ շենքերի շինարարությունը) կնվազի` արտացոլելով վերը նշված ՀՆԱ ճյուղային զարգացումները։
   Նման իրավիճակում ներդրումները ՀՆԱ-ում կգերազանցեն հետճգնաժամային տարիներին արձանագրված մակարդակը, իսկ արտադրական ներդրումների մակարդակը կբավարարի տնտեսության մյուս ճյուղերի զարգացումը։
   Այդպիսի զարգացումը հնարավորություն կնձեռի ապագայում 1%-ի աճ ներկայիս 27.9%-ի համեմատ, որը իհարկե լավ է, բայց կարծում եմ ոչ բավարար՝ առկա http։
  //armef.com/hy/news/verlutsutyun/article_1397275062/ (մուտքի օրը՝ 28.05.2016թ.) 114ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ մարտահրավերներին դիմակայելու եւ տնտեսությունը առավել զարգացնելու համար։
  Պարզ է, որ երկրի տնտեսական աճը պայմանավորված է արդյունավետ նորամուծական քաղաքականության իրականցմամբ, ուստի նորամուծական գործունեության աջակցության եւ խթանման նպատակով ՀՀ-ում իրականացվել են հետեւյալ գործընթանցները. գործարկվել է Գյումրու տեխնոլոգիական կենտրոնը, եւ կենտրոնի հիմնանորոգված շենք են տեղափոխվել ժամանակավոր (վարձակալված) տարածքում գործող լաբորատորիաները եւ մի շարք տեղական ու միջազգային ընկերություններ 5 ։
   2014թ.Սեպտեմբերի 13-ին հանդիսավոր կերպով տեղի է ունեցել կենտրոնի պաշտոնական բացումը։
   Կենտրոնում ներկայումս տեղակայված են «Դ-Լինկ», «Դիջիթըլ Փոմըգրանեթ», «ՋիԷնՍիԱլֆա», «Ի-Վորքս», «Skyline ստուդիա», «Թայմ Փրոդաքշըն», Գյումրու տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կենտրոն, «Գյումրու լեզուների տուն» կազմակերպությունները։
   ԳՏԿ-ն նախաձեռնել է «Start-up ակումբը», որի նպատակն է զարգացնել ձեռներեցությունը` երիտասարդների շրջանում։
  Գյումրու տեխնոլոգիական կենտրոնում կազմակերպվել են մասնագիտական դասընթացներ, որոնց մասնակցել են 810 ուսանողներ եւ 2014 թվականի սոցիալ-տնտեսական զարգացման քաղաքականության հիմնական ուղղությունների 7 մասնագետներ։
  Բիզնես աջակցություն ու խորհրդատվություն է տրամադրվել 176 ընկերությունների եւ թիմերի։
   ԳՏԿ-ում իրականացվել են մի շարք միջոցառումներ, այդ թվում` Գյումրիում առաջին միջազգային խոշոր տեխնոլոգիական «iGyumri» համաժողովը։
   Ուռուցքաբանության գերազանցության հայկական կենտրոնում Հայաստանի ազգային մրցունակության հիմնադրամի (ՀԱՄՀ) հետ համագործակցության շրջանակում Լուվենի կաթոլիկ համալսարանի (Բելգիա) հետ ձեռք է բերվել պայմանավորվածություն Ռադիոիզոտոպների արտադրության կենտրոնում արտադրվելիք FDG [18F] իզոտոպը համալսարանի բժշկական դպրոցի նեյրոֆիզիոլոգիական լաբորատորիայի փորձերում օգտագործելու` Ա. Ի. Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիայի մասնագետների ներգրավմամբ, ինչպես նաեւ բժշկական անձնակազմի հատուկ ուսուցման եւ վերապատրաստման վերաբերյալ։
  14.05.2016թ.) (մուտքի օրը՝ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ Կազմակերպվել է «Ցիկլոտրոն ծրագրի վերաբերյալ» պայմանագրի ֆինանսավորման նպատակով ՀՀ ֆինանսների նախարարության (Վարկառու) եւ «KBC NV» բանկի (Վարկատու) միջեւ 2010թ. նոյեմբերի 23-ին կնքված վարկային համաձայնագրի վերջնաժամկետի երկարացումը։
   ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության եւ IBA ընկերության միջեւ 2010թ. նոյեմբերի 23-ին կնքված «Ցիկլոտրոն ծրագրի վերաբերյալ» պայմանագրի շրջանակում մատակարարվող SPECT-CT համակցված համակարգը 2014թ. դեկտեմբերի 9-ին բերվել է Հայաստան։
  Այս առումով հատկանշական է «ԱՊՀ մասնակից պետությունների ինովացիոն ոլորտում մինչեւ 2020 թվականն ընկած ժամանակահատվածը։
   Համագործակցության միջպետական ծրագրի շրջանակներում իրականացվել են հետեւյալ աշխատանքները. 1. ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունը «Նորամուծության եւ ձեռներեցության ազգային կենտրոն ՊՈԱԿ-ում ձեւավորել է Ազգային կոնտակտային կենտրոն։
  2. Ապահովվել է ԱՊՀ երկրների Գիտատեխնիկական եւ ինովացիոն ոլորտներում համագործակցության միջպետական խորհրդի 13րդ եւ 14-րդ նիստերին մասնակցությունը։
  3. Տեղի է ունեցել ծրագրի իրականացման 2015-16թթ. միջոցառումների նախագծի եւ ծրագրի շրջանակում երիտասարդական քաղաքականության հարցերի քննարկում։
  Նորամուծական գործունեության աջակցության եւ խթանման նպատակով կատարված այս քայլերը թերեւս զգալի են, սակայն այսօր մենք գտնվում ենք մի փուլում, երբ ստիպված ենք մի քանի անգամ արագ վազել։
   Այսինքն համաշխարհայն տնտեսության այս արագ զարգացումները եւ փոփոխությունները մեզ ստիպում են վերանայել եւ արագ կողմնորոշվել վերափոխելու մեր այն ռազմավարական որոշումները, որոնցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ տնտեսության կտրուկ վերելքը։
  Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ՀՀ տնտեսության կտրուկ վերելքը հնարավոր է ապահովել հատկապես արդյունաբերության եւ, մասնավորապես, բարձր նորարարական տեխնոլոգիաների ոլորտի զարգացման շնորհիվ։
   Իհակե ՀՀ-ը վերջին տարիներին բավականին առաջընթաց է գրանցել ՏՏ ոլորտում եւ 2016 թվականի դրությամբ 139 երկրների շարքում գրավում է 56-րդ տեղը։
  116ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ Հարկ է նշել,որ նորամուծական ներուժի առումով ՀՀ-ն համաձայն «Գլոբալ նորամուծական ներուժի ինդեքս»-ի 6 , 2014թ.-ին Հայաստանը աշխարհում գրավել է 79-րդ տեղը, որը 2012թ.-ի համեմատ աճել է 3 կետով, սակայն այդ նորարարական գաղափարները հիմնականում չեն առարկայանում ֆինանսական միջոցների, վստահության, պետական աջակցության բացակայության եւ այլ պատճառներով։
  2015թ. Ապրիլի 11-ին Երեւանում կայացած ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության (ԻՏՁՄ) 14-րդ տարեկան համագումարում ներկայացվել է ԻՏՁՄ 2014-2018թթ. ռազմավարության նախագիծը 7 , որով խնդիր է դրված բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտը վերածել տնտեսական զարգացման ազգային ռազմավարության գլխավոր ուղղության։
  Ուսումնասիրությունները եւ տնտեսական պրակտիկան ցույց է տալիս որ նորամուծության ոլորտում վերջին երկու տասնամյակում աշխարհի ամենաառաջադեմ տնտեսությունները նշանակալի կառուցվածքային փոփոխություններ են կրել։
   Այդ փոփոխությունների հանգուցային առանձնահատկությունը գիտելիքի աճող կարեւորությունն է տնտեսական գործունեության բոլոր բնագավառներում։
  Տնտեսական աճի մեջ գիտելիքի դերի լիակատար գիտակցումից ծագեց գիտելիքահենք տնտեսություն հասկացությունը։
   Գիտելիքահենք տնտեսություն տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է Տնտեսական համագործակցության եւ զարգացման կազմակերպության (OECD) փաստաթղթերում` 8 բնորոշելու համար այն տնտեսությունները, որոնք ուղղակիորեն հիմնված են գիտելիք ստեղծելու, փոխանցելու եւ օգտագործելու վրա։
  Հատկանշական է, որ 2012-14թթ. տնտեսության զարգացումը շարունակվել է հիմնականում ծառայությունների եւ գյուղատնտեսության հաշվին։
   Համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) միջին աճը այդ տարիներին կազմել է շուրջ 4.7%։
   Ընդ որում` 2012-14թթ. աճ է արձանագրվել տնտեսության բոլոր ճյուղերում, բացառությամբ շինարարության։
  http։
  //www.armstat.am/am/?id=1585&nid=80 (մուտքի օրը՝ 22.10.2017թ.) %86%D5%B8%D6%80%D5%B4%D5%A1%D6%81%D5 (մուտքի օրը՝ 22.10.2017թ.) ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ (մուտքի օրը՝ 02.10.2017թ.) 117ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ Նշված ժամանակահատվածում ծառայությունների հաշվին ապահովվել է տնտեսական աճի 2.0 տոկոսային կետը, իսկ իրական աճը կազմել է 5.2%, արդյունաբերության հաշվին ապահովվել է տնտեսական աճի 0.7%-ը` 4% իրական աճի պայմաններում, գյուղատնտեսության հաշվին ապահովվել է տնտեսական աճի 1.6%-ը` 8.3% իրական աճի պայմաններում։
   Շինարարությունը միջինը նվազել է 2.3%-ով` 0.3 տոկոսային կետով բացասաբար նպաստելով տնտեսական աճին։
  Միջնաժամկետ հատվածում, ըստ 2015թ.ՀՀ կառավարության` հուլիսի 8-ի նիստին հաստատած 2016-18թթ. պետական միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրի (ՄԺԾԾ) 9 , կանխատեսվում է ՀՆԱ-ի միջին տարեկան 3.2% աճ, որը հիմնականում պայմանավորված կլինի ծառայությունների եւ գյուղատնտեսության ոլորտներով։
   ՀՀ տնտեսության 2015թ. առաջին ամիսների զարգացումների եւ համաշխարհային տնտեսության աճի կանխատեսումների հիման վրա 2015թ. համար կանխատեսվում էր 1% տնտեսական աճ (մինչդեռ 2015թ. ՀՆԱ-ի աճը կազմել է 3%), իսկ 2016-18թթ. իրական ՀՆԱ-ի տարեկան աճը կանխատեսվում է` համապատասխանաբար 2%, 3.5% եւ 4%, ծառայությունների եւ գյուղատնտեսության ոլորտների նպաստումը ՀՆԱ-ի միջին 3.2% աճին կկազմի` համապատասխանաբար 1.2 եւ 0.9 տոկոսային կետ։
  Համեմատության համար հարկ է նշել որ համաշխարհային տնտեսական աճը 2015թ.-ին կանխատեսվում էր 3.5%, իսկ 2016թ.-ին՝ ԱՄՆ-ի տնտեսական աճը գնահատվում էր մոտ 2.6 %, ինչը կանխատեսվող հորիզոնում կարագանա՝ 2017թ.-ին հասնելով մոտ 3.2%-ի։
  Այս առումով Ռուսաստանի 2015թ.-ի տնտեսական աճի վերաբերյալ միջազգային կազմակերպությունները կանխատեսում էին -3%-ից 5.5%-ի անկում, որը շարունակվեց մինչեւ 2016թ.-ի կեսերը եւ միայն 2017թ.-ին կնկատվի տնտեսական ակտիվություն՝ մոտ 0.7%-ի աճ։
  Իհարկե, Ռուսաստանի` նման տնտեսական անկումը մեծ ռիսկեր է ստեղծում ՀՀ տնտեսական ակտիվության համար, սակայն միջնա(մուտքի 15.10.2017թ.) (մուտքի օրը՝ 18.09.2017թ.) օրը՝ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ժամկետ հատվածում հումքային եւ պարենային ապրանքների շուկաներում գների կայուն աճը եւ համաշխարհային շուկայում նավթի գնի աճը կնպաստի այդ ռիսկերի չեզոքացմանը։
  Միջնաժամկետ կանխատեսումների հիմք են ծառայել տնտեսության զարգացման արձանագրված միտումներն ու առանձնահատկությունները, միջազգային կազմակերպությունների ներկայացրած` համաշխարհային տնտեսության վերաբերյալ սպասումներն ու վերլուծությունները, ինչպես նաեւ ճյուղային նախարարությունների ներկայացրած միջնաժամկետ պետական քաղաքականության ուղղությունները 11 ։
  Այսպիսով, միջնաժամկետ հեռանկարում տնտեսության մեջ կաճի արտահանելի հատվածի մասնաբաժինը (արտահանելի հատվածի մեջ դիտարկվել են արդյունաբերությունն ու գյուղատնտեսությունը)։
  2012-14թթ. այն կազմել է ՀՆԱ-ի միջինը 37.5%-ը։
   Տնտեսությունը կշարունակի ընթանալ հետճգաժամային տարիներին նախանշած ճանապարհով, եւ տնտեսության արտահանելի հատվածը կկազմի ՀՆԱ-ի 37.7%-ը։
  Պարզ է, որ նորամուծական արդյունավետ քաղաքականությունը հնարավոր է իրականացնել գիտելիքահենք տնտեսության ձեւավորման պայմաններում, որի հիմքում ընկած է նորամուծությունը (ինովացիան), որը գիտելիքի արդյունավետ կիրառման արտահայտությունն է, երբ հավելյալ տնտեսական արժեքը ստացվում է գիտելիքը նոր արտադրանքի, գործընթացների եւ ծառայությունների փոխակերպելու ճանապարհով։
   Հետեւաբար, նորամուծական գործունեության խթանումն առանձնակի կարեւորություն ունեցող խնդիր է պետության համար` պայմանավորված գիտատեխնոլոգիական եւ նորամուծական ներուժի նպատակային զարգացմամբ ու արդյունավետ օգտագործմամբ։
  Նորամուծական գործունեության հաջողության էական բաղադրիչն է՝ դրա միջավայրի ձեւավորման պետական քաղաքականությունը, որն իրականացվում է նորամուծական գործունեությունը կարգավորող իրավական դաշտի` օրենսդրական եւ նորմատիվային-իրավական մեխանիզմների ստեղծման ճանապարհով։
  Այսպես, դեռեւս 2006 թվականի մայիսի 23-ին ընդունվել է «Ինովացիոն գործունեությանը պետական աջակցության մասին» ՀՀ օրեն19.09.2017թ.) (մուտքի օրը՝ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ քը, որով սահմանվել են Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ինովացիոն քաղաքականության ձեւավորման եւ իրականացման իրավական եւ տնտեսական հիմքերը, նորամուծական գործունեության պետական աջակցության ձեւերը։
  Այս առումով պետք է նշել, որ ՀՀ պետական բյուջեից գիտական եւ գիտակրթական գործունեության համար 2014 թվականին պետական բյուջեից տրամադրել է 9.3 մլրդ դրամ՝ 12 «Ընդհանուր բնույթի հետազոտական աշխատանք» դասին, որը կազմել է նախատեսված ցուցանիշի 99.8%-ը։
   Նախորդ տարվա համեմատ նշված ծախսերն աճել են 6.8%-ով` հիմնականում պայմանավորված գիտական եւ գիտատեխնիկական գործունեության ենթակառուցվածքների պահպանման ու զարգացման ծախսերի աճով։
   Գիտաշխատողներին գիտական աստիճանների համար 2014 թվականին ՀՀ պետական բյուջեից տրամադրվել են 366.8 մլն դրամ հավելավճարներ` ապահովելով 98.7% կատարողական եւ 4.2%-ով գերազանցելով նախորդ տարվա ցուցանիշը` պայմանավորված հավելավճար ստացող գիտնականների թվի ավելացմամբ։
   «Գիտական եւ գիտատեխնիկական գործունեության հիմնարար եւ կարեւորագույն նշանակություն ունեցող կիրառական հետազոտություններ» ծրագրի շրջանակներում 14.4 մլն դրամ տրամադրվել է ՀՀ Սփյուռքի նախարարությանը, որի հաշվին պատվիրվել են սփյուռքին վերաբերվող թվով 12 գիտական հետազոտություններ։
  Նույն ժամանակահատվածում ՀՀ պետական բյուջեի ծախսերը 1991 թվականի համեմատ աճել են 33.3%-ով` պայմանավորված հետազոտությունների քանակի աճով։
   Գիտական եւ գիտատեխնիկական գործունեության ենթակառուցվածքների պահպանման ու զարգացման ծախսերը կազմել են ավելի քան 7.1 մլրդ դրամ կամ նախատեսվածի 99.8%-ը։
   Նախորդ տարվա համեմատ նշված ծախսերն ավելացել են 8.7%-ով` հիմնականում պայմանավորված գիտաժողովների թվի ավելացմամբ։
   «Ա. Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիա» հիմնադրամի գիտական եւ գիտատեխնիկական գործունեության ենթակառուցվածքի պահպանման ու զարգացման եւ գիտական ներուժի արդիականացման ծրագրի ծախսերը կազմել են 714.1 մլն դրամ` ամբողջությամբ ապահովելով ծրագրային ցուցանիշը։
   Իհարկե նա15.09.2017թ.) (մուտքի օրը՝ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ խորդ տարիների համեմատ 2015, 2016 եւ 2017 թվականներին նշված ծախսերն էական փոփոխություն չեն կրել։
  Հայաստանում գիտելիքահենք տնտեսության ձեւավորմանը եւ նորամուծական գործունեության աջակցմանն ուղղված ռազմավարության հայեցակարգը ենթադրում է սոցիալ-տնտեսական հարակից ոլորտների, մասնավորապես, գիտության, կրթական, հարկաբյուջետային, արդյունաբերական եւ արտահանման խրախուսման քաղաքականությունների ինտեգրում մեկ ամբողջական համատեքստում։
  Կարծում եմ վերը նշված մարտահրավերներին դիմակայելու եւ գիտելիքահենք տնտեսության ձեւավորման համար նպատակահարմար է այդ ոլորտում գերակա ուղղություններից մեկը ընդունել աշխարհում ներկայումս հայտնի, արագ զարգացող ֆորենզիկ գիտության արմատավորումը ՀՀ-ում, որի հիմքում ընկած է էլեկտրոնիկայի հետ կապված ամեն ինչ, այդ թվում տեղեկատվության վերականգնում, վերահսկում, գաղտնի ու բացահայտ փոխանցում։
  ֆորենզիկը տարբեր գիտությունների (հոգեբանություն, մանկավարժություն, կենսաբանություն, տնտեսագիտություն, ֆիզիոլոգիա, ֆիզիկա, մաթեմատիկա, ծրագրավորում, ինժեներիա եւ բազում այլ գիտություններ) համագործակցություն է։
   Այս գիտությամբ զբաղվող Technologies ընկերության նախագահի կարծիքով 13 աշխարհում այսօր ֆորենզիկ գիտությունը 700 մլրդ. դոլլարից ավելի շուկա ունի։
  Այս ոլորտում աշխարհում մասնագետների պահանջարկն ավելի քան 92% է։
   2015թ.-ին վերը նշված ընկերությունը Հայաստանում համաձայն «Ազատ տնտեսական գոտիների մասին» ՀՀ օրենքի, հիմնադրել է TSD ընկերությունը եւ Հայաստանում իրականացնում է պլանշետների արտադրություն։
  Կատարված ուսումնասիրությունների եւ այս ընկերության հավակնությունների գնահատմամբ, եթե առաջիկա 5 տարիների ընթացքում ընկերությունը կարողանա համապատասխան պատրաստված մասնագետների շնորհիվ ֆորենզիկ շուկայից 0.003%-ը բերել Հայաստան եւ այստեղ արտադրել պահանջվող ապրանքները, ապա դրա Տե՛ս http։
  //armef.com/hy/news/verlutsutyun/texnologiakan-zargacumy-mer-miakchanaparhn-e/ (մուտքի օրը՝ 01.11.2017թ.) 121ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ շնորհիվ հնարավոր կլինի Հայաստանի բյուջեից 5 անգամ ավել գումար բերել երկիր։
  Նոր ռազմավարությամբ խնդիր է դրվում բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտը վերածել տնտեսական զարգացման ազգային ռազմավարության գլխավոր ուղղության։
   Այս առումով Ռազմավարության կարեւոր դրույթներից մեկը վերաբերում է հայկական արտադրանքի, հայկական լուծումների վրա հիմնված նորաստեղծ կազմակերպություններին աջակցությանը, դրանց ձեւավորմանն ու առաջխաղացմանը։
   Դրա շնորհիվ հնարավոր է շահույթի տեսքով մեծաքանակ հավելյալ արժեք բերել Հայաստան, որը հարյուրապատիկ ավելին է, քան այդ գործունեությամբ զբաղվող աշխատակիցների աշխատավարձների մեծությունը։
  Հաշվի առնելով համաշխարհային մարտահրավերները եւ ՀՀ առկա աշխարհաքաղաքական ու տարածքային գործոնները, ՀՀ տնտեսության զարգացման համար տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացումն առավել հեռանկարային ու հասանելի ուղղություն է։
   Քանզի առանց տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման արդյունավետ ռազմավարության, անհնար է հավակնել՝ դասվել զարգացած երկրների շարքին։
   Իսկ արդյունաբերության մյուս ուղղությունները զարգացնելն ավելի ծանր է, պակաս արդյունավետ եւ դժվար։
  Այսպիսով՝ ձեւավորելով եւ զարգացնելով նորամուծական ազգային համակարգի համապատասխան հեռանկարային բաղադրիչները, հնարավոր կլինի հասնել Հայաստանի նորամուծական քաղաքականության ռազմավարական նպատակին՝ Հայաստանը դարձնելով տեխնոլոգիական հետազոտությունների ու մշակումների գլոբալ կենտրոն։

Ներկայումս ՀՀ-ում խնդիր կա սահմանելու նորամուծական տնտեսության ձեւավորման միասնական տեսլական եւ մշակելու համապարփակ ռազմավարություն, որը կինտեգրի ՀՀ-ում գործող եւ մեկնարկվող նախաձեռնությունները մեկ միասնական համատեքստում։
  Հեղինակի կողմից առաջարկվել է այդ համապարփակ ռազմավարության առանցքային հիմնխնդիրների լուծումը։
  122ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ Արդի մարտահրավերներին դիմակայելու եւ գիտելիքահենք տնտեսության ձեւավորման համար աշխատանքում առաջարկվում է ՀՀ-ում գերակա ուղղություններից մեկը ընդունել աշխարհում ներկայումս հայտնի, արագ զարգացող, Ֆորենզիկ գիտության արմատավորումը։
  Այսպիսով՝ ձեւավորելով եւ զարգացնելով նորամուծական ազգային համակարգի համապատասխան հեռանկարային բաղադրիչները, հնարավոր կլինի Հայաստանը դարձնել տեխնոլոգիական հետազոտությունների եւ մշակումների գլոբալ կենտրոն։
