Նարեկացի, չափազանցություն, արդիականություն, օքսիմորոն, մակդիր, լեզվական, և չնայած վերջն ընկալվում է որպես մահկանացու, Այլ կերպ ասած, այս բազմոցների գրությունը կենդանի է:  (Ban DZ, (b) 512) Եվ չնայած որպես մահկանացու ես պետք է մեռնեմ, բայց Ես կմնամ անմահ Aysmatyan- ի մոտ:  (Ban DZ, (b) 527) Այս գրքի «հավերժական արյուն» լինելու գաղտնիքներից մեկը լեզուն է: Արիստոտելը հայտնի բանաստեղծից մ-ով տարբերվում է նրանով, որ մեկը պատմում է իրականում տեղի ունեցածի մասին, իսկ մյուսը `հնարավոր ամեն ինչի մասին: Նա գրում է «Պոետիկայում». Այդ պատճառով պոեզիան ավելի փիլիսոփայական է, քան պատմությունը և «»: [2]   Այս տրամաբանությունից ելնելով ՝ մենք անդրադառնում ենք «Մատյան ողբերգության» պոեմի Նարեկացուլեսի քննությանը հեղինակային նորույթների ոճական կիրառման տեսանկյունից ՝ հաշվի առնելով այս «հրաշքի» առանձնահատկությունը:   Դա միայն արվեստի գործ չէ, դրա մյուս արժանիքները և առանձնահատկությունները արվեստի առանձնահատկություններին գեղարվեստական ​​պատմության փիլիսոփայությունն է:   Եվ պատկերագրական խոսքի դերն անգնահատելի է այս հարցում: Եթե ​​գրողի, ընդհանրապես, գեղարվեստական ​​լեզվի, ընդհանուր առմամբ, հիմնական առանձնահատկություններից մեկը անհատականությունն է, ապա դա սկսվում է բառերի օգտագործումից, պատկերների ստեղծումից:   Լեզուն պատկերներ ստեղծելու բազմաթիվ եղանակներ ունի:  «Պատկերի ստեղծումը հիմնված է անուղղակի, անուղղակի միջոցների, անունների օգտագործման վրա` օբյեկտի, գործողության, ունեցվածքի ուղղակի, անուղղակի, անուղղակի անունների փոխարեն », - իրավացիորեն նշում է լեզվաբանը: Հայտնի է, որ պատկերավորումը գեղարվեստական ​​խոսքի առավել բնորոշ կողմն է, մասնավորապես բանաստեղծական խոսքը, գեղարվեստական ​​լեզվի հիմնական առանձնահատկությունը:   Գրողը նկարներով խոսում և պատմում է, և այդ հիման վրա ստեղծվում է պատկերապատման մի ամբողջական համակարգ, որը բնորոշ չէ կամ պակաս բնորոշ է այլ ոճերին:   Պատկերապատման միջոցների համեղ ընտրությունը, վարպետության օգտագործումը գրողի խոսքը դարձնում է գեղեցիկ, հուզական, ազդեցիկ, նպատակասլաց: Կատարյալ պատկերներ ստեղծելու համար ձեզ պետք է վառություն, լեզվի յուրահատուկ զգացողություն:   Մեզ հետաքրքրում էր Հ.Հարությունյանի կողմից Մարկեսի վկայության ուշագրավ վերլուծությունը: "Պատկերն.  Հիմքում միշտ կա պատկեր is Պետք է ասեմ, որ ես ունեմ պատկերների հսկայական շտեմարան, որոնք սկսել են, այսպես ասած, իմաստալից և խտացված դառնալ…, - եզրակացնում է, որ «պոեզիան պատկերավոր մտածողություն է» [3]: ,   Այս նկարագրությունը բավականին բնորոշ է Նարեկացու գեղարվեստական ​​խոսքին: Այո, «Նարեկը» արվեստի գործ է, որը գնահատվում է իր ոճի բազմազանության, պատմողական ոճի, գույնի, ձայնի, նոր արտահայտիչ ձևերի իրականությունը տեսնելու բարձր արվեստի և լեզվական արտահայտչամիջոցների թարմության համար:   Գորգ ahահուկյանի գրքում կարդում ենք, որ հնդեվրոպական շրջանում լեզվի բառապաշարը տարբերակված էր ՝ հարուստ պատկերապատկերներով [4], ուստի կասկածելի է պատմությունից:   Նշենք, որ 5-րդ դարում կատարված առաջին գործերի բովանդակությունը Հր. Աճառյանը համարում է լեզվի հարստությունը, պերճախոսությունը, քերականական արտահայտությունների նրբագեղությունը և այլն: Կանոնների դասակարգման մեջ միատեսակություն, կանոնավորություն, հոմանիշություն, որի համատեքստում առանձնանում են լեզվի բառապաշարում անընդհատ ստեղծվող նոր բառերը, որոնք լեզվի զարգացման այս փուլում կոչվում են նորամուծություններ:   Մենք գիտենք, որ նոր բառերի և իմաստների ի հայտ գալը կատարվում է երկու եղանակով. Բանավոր և իմաստային:   Հայերենում նոր բառեր կազմելու գրեթե անսպառ հնարավորությունները որոշակի կենսունակությամբ են դրսեւորվել հին ու նոր ժամանակաշրջանների հայ գեղարվեստական ​​գրականության մեջ:   Անհատական ​​նորարարությունները մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում լեզվաբանական քննության տեսանկյունից. դրանք արտահայտում են աշխարհազգացողությունը, աշխարհընկալումն ու ճանաչողությունը որքան հնարավոր է, և վերաբերմունքը դրա նկատմամբ: Այս դեպքում խոսքը վերաբերում է Նարեկացու խոսքերին, որոնք առանձնացնում և մատնանշում են Վարագ Առաքելյանը, Գր. Նարեկացու լեզվին ու ոճին նվիրված աշխատության մեջ [1]:  Ըստ հեղինակի, որը նշում է, որ Նարեկացին հորինել է 700-750 նոր բառ, դրանց նորությունը հաստատում են «Հայկազյան բառարան» -ի տվյալները:   Մենք օգտագործեցինք լեզվաբանի տվյալները ՝ ելնելով մեր նպատակից, անդրադառնալու այդ բառերի ոճական դերին, քանի որ հեղինակը ոճական դրդապատճառով բացատրում է բանաստեղծի ստեղծած բառերի աննախադեպ եզակիությունը: Նարեկացու բանաստեղծական լեզվի հարստությունը բաղկացած է լեզվի պատկերացման ճշգրիտ տարրերից, որոնք գործոններից են:   Ինչպես հայտնի է, մակդիրը ոճական հնարք է, որը տալիս է ոչ թե առարկայի, իրադարձության կամ գործողության ոչ հիմնական բնութագրական առանձնահատկությունը, այլ դրա գեղագիտական ​​նկարագիրը ՝ զուգորդված հեղինակի կամքի հարաբերական նրբությունների հետ:  Makdir- ը սահմանում է առարկա կամ գործողություն. այն շեշտադրում է դրանցում որոշ էական հատկություն, որակ:   Macdirioche- ի դերը նրա գեղարվեստական ​​արտահայտությունն է:   Այլ կերպ ասած, «առարկան օբյեկտ կամ երեւույթ բնութագրող որոշիչ է, որը հիմնված է փոխաբերական իմաստի վրա» [5]:   Սա ճիշտ է, բայց եկեք քննարկենք այն գործածությունները, որոնք բացահայտում են մեծ բառակազմության դրդապատճառները, ոճաբանները, ինչպիսիք են. Այլ հոտեր, տեսք, ողորմություն, քան պատարագի բոլոր մրգերի մեջ ՝ մատուցվող ծխագույն բարդությամբ: Ստացեք այն, ինչ ինձ ասել են մի քանի ժամ, ձեր հաճույքի համար, ոչ թե ձեր զայրույթի:  (Ban A, 7) Համաշխարհային բաժնում և բառի կարողությունը շատ նշանակալի է: Բայց դու կնայես նրան, ով ողորմած է, և դու ավելի շատ սիրով կզգաս, քան թե պատարագը ամենայն զոհ է, որը մատուցվում էր ծանր ծխով Ban (Ban A, 5-6) Նկատեք, որ խիստ տառադարձված տարբերակում բոլոր նոր պտուղները: է   Այն պահպանվում է իր բովանդակությամբ. Գրգեալը փնթփնթաց, փափկացրած փախստական, ckեղքված սեղան, անպատասխան զոհ, քաղցրավենիք անիծող, կտակարարի հայր, Կտակարանների դավաճան, դավաճանվեց Մովսեսի չար մարդու կողմից, հանճարեղ շատերի:  (Ban Kh. (B) 269-270) Հատկապես հետաքրքիր է այն օրինակը, երբ օգտագործված մակդիր ածականը համարվում է օքսիմորոն `հայհոյանքի բառի հետ կապված:   Եվ աղյուսակ բառը կարող է փոխարինել մի ամբողջ նկարագրություն: Ոճական հնարքների կուտակումը բառը ավելի արտահայտիչ է դարձնում, բոլորովին չի ծանրաբեռնում:   Մակդիրների իմաստն ընդգծվում է ի տարբերություն սպիտակ աչքերով ագռավի սպիտակաթև ագռավի (Ban LA (d), 183)): Վերոնշյալ օրինակներում արջի սպիտակ գծանշումները ոչ միայն նկարագրում են ագռավի աղավնու կերակրումը, այլ նաև նկարագրում են դրանք: Ագռավը արջ է (մութ), այսինքն ՝ չար, իսկ աղավնին սպիտակ է, այսինքն ՝ բարի: Նարեկացին լեզվախնայողության օրենքի միջոցով լուծում է մի քանի ընդարձակ իմաստային-բովանդակային հարց:   Դա «Նարեկացուղեղարտանեգ» -ի համեմատությունն է:   «Համեմատությունը ոճական արտահայտություն է, որը համատեղելով երկու առարկա կամ երեւույթ` մեկը մյուսի օգնությամբ սահմանում է դրանց նմանության կամ տարբերության հիման վրա »: [5] Հեղինակային նորույթները ակտիվորեն մասնակցում են Նարեկացու բանաստեղծության լեզվով համեմատությունների կազմմանը: Համեմատությունը պատկեր է փոխանցում բառին, եթե այն թարմ է, նոր, ուշագրավ, ինչպես մեկը… որի պատճառով, երբ հայտնվում է, այն միշտ շոյվում է, մաքուր ծիծաղի սատանան, իսկ երկրորդը, ըստ նմանության, շլացնող դժոխքի գազան, Ասես արյան մեջ պարում է սննդի մեջ:  (Ban Ժ (a), 56-57) e Այս օրինակում սատանան է ներկայացնում: Դա վայրի գազան է, որը որպես սնունդ լցված է արյունով: Բովանդակային և ոճային առումով zhոխորովյանը ոչ միայն նոր է, այլ նաև շատ տարողունակ և պատկերավոր, և այն վերաբերմունքը, որը առաջացնում է համեմատության մեջ, պարզապես անհամեմատելի է, ազդեցիկ, տպավորիչ: Նարեկացու պոեմում չափազանցությունն ու անատոմիան լայնորեն չեն օգտագործվում, բայց քիչ օգտագործման դեպքում դրանք հայտնվում են որպես ոճական հզոր հնարքներ, որոնք արտացոլում են տրամադրություններն ու զգացմունքները:   Չափազանցության ամենաճշգրիտ տեսակը շարունակում է մնալ չափազանցությունը (գրոտեսկ): Հայտնի է, որ այս ոճային հնարքը չափազանցության ծայրահեղությունն է ՝ չափազանցված թռիչքի արդյունքում ստեղծված մասը, որում նոր բառը շատ բնորոշ արժեք ունի: է   Ահա Նարեկացին ՝ մեծ երեւակայությամբ: Եվ հիմա, ինչ արժանի եմ գրել իմ բամբասանքների համաձայն:  (Ban T (a), 51) Վ. Գորգյանի հետ համատեղ անհարգալից է թարգմանում: Նարեկացու խոսքը հարուստ է հակասություններով: Մենք գիտենք, որ հակառակը հակառակ բառերի քմահաճ արտահայտությունների տառադարձումն է:   Գեղարվեստական ​​խոսքի այս միջոցը Նարեկացին օգտագործում է առավելագույն չափով:   Բարդ մտավոր վերելքներն ու ավերակները, դառը իրականության և նրա ձգտումների տարբերությունները նման հակադրությունների հետ, որոնք բացահայտում են իրականության երևույթները իրենց բոլոր նրբություններով, խտությամբ: դրանք միևնույն ժամանակ հուզիչ, վարակիչ են իրենց պատճառած ողբերգական փորձի հետ կապված: Այն ստեղծվել է բանաստեղծին արտահայտելու համար, որ հակառակ առարկաները, երևույթները, հատկությունները, հոգեկան վիճակները հասկանալու միջոցով ներկայացվում են ՝ ամրապնդելով և դրանք ավելի ցայտուն դարձնելով: Ահա առհասարակ գրականության պատմության մեջ ամենաազդեցիկ հակադրություններից մեկը: Հակադրություն. Երկու բաժակ երկու ձեռքում. Մին ՝ արյունով, մյուսը ՝ կաթով տես, տրված օրինակում, նոր կազմավորված բառարանային, բայց հակառակ եզրերը լրիվ նոր զուգորդումներ են:   Սրանք շարահյուսական նորամուծություններ են, որոնք ոճային և բովանդակային առումով ոճական և փոխաբերական իմաստով են: Երբ բառի տարբեր եզրերը հակադրվում են միմյանց, նկարագրական արտահայտություններն ավելի ընդգծված են իրենց բոլոր կողմերով և նրբերանգներով:   Առավել ակնհայտ է, երբ այն կազմվում է մակդիր բառով:   Օրինակ ՝ ամբարտավանության մեջ խոնարհություն, կեղծիքի մեջ ճշմարտություն, մանկության տարիներին միամտություն, չարիքում անարատ, լկտիության մեջ պարկեշտություն (Ban LA, 184) ագահություն, Նարեկացիում բարությունը փնտրում է խոսքի սուր հակասություններ, հնարավորի հանկարծակիություն, հանկարծակիի հանկարծակիություն Արտահայտել միայն այս տեսակի հակասությունը, այսինքն ՝ հակադրությունը ստեղծվում է ոչ թե տարբեր առարկաների և երևույթների, այլ հակադրություն նույն նույն անզուգական պետությունների միջև, որոնք բոլորը գրեթե միաժամանակ են հայտնվում:   Ստեղծվում է մի տեսակ օքսիմորոն, որտեղ նույն անձի կամ իրադարձության մեջ հայտնվում են հակառակ հատկությունները:   Այս դեպքերում նույնպես առաջանում են շարահյուսական նորամուծություններ, որոնք բառը դարձնում են շատ ճշգրիտ և պատկերավոր, ինչպիսիք են. «Թույլ մի տուր ինձ երկնքում լինել և չծնել, Ողբ և մի լաց լինել, Խորհիր և մի հառաչիր, Ամպ և մի անձրև, Քայլիր և չհասնելու, Ինձ կանչելու և Քեզ չլսելու, Սգալու և անտեսվելու, Սգալու և չխղճալու, Աղաչել, և ինձ օգուտ չտալ, sacrificeոհաբերել, և ոչ կրծել, տեսնել քեզ և դատարկ դուրս գալ:  (Ban B (c), 15) Բարձրյալին ձգտելու, Նրան ձուլվելու, ամբողջ մարդկությանը «այն չզիջելու» ծառայելու պատրաստակամության անձնական «մարդկային տառապանքները» ավելի ցնցող ներքին տեսք ունեն: հակամարտություններ, քան ցանկացած այլ գեղարվեստական ​​գրականության մեջ:   Ընդհանրապես, Նարեկացու բանաստեղծության լեզվով պատկերման միջոցները ծառայում են որոշակի գեղարվեստական ​​խնդիրների լուսաբանմանը; դրանք բանաստեղծի ոճը բնութագրող լեզվական միավորներ են: ։

Հոդվածում  ուսումնասիրվում  են  նարեկացիական  նորաբանությունների  դերը  պատկերավորման  միջոցներում  և  դրանց  ոճական  արժեքը։
   «Մատյան  ողբերգության»  պոեմի  լեզվում  պատկերավորման  միջոցները  բանաստեղծի  ոճը  հատկանշող  լեզվական  միավորներ  են,  որոնք  ծառայում  են  գեղարվեստական  որոշակի  խնդիրների  լուծմանը։
   Նարեկացու  բառապաշարի  նորաբանությունների  ուսումնասիրման  չափանիշը  ոչ  միայն  դրանց  կազմության  ճշտությունն  է,  այլև  բառապաշարում  ունեցած  գեղարվեստական-ոճական  գործառության  և  արժեքի գնահատումը։
