Առանց սոցիալական շփման հնարավոր չէ անձնական զարգացում: Միայն սոցիալական փոխազդեցության և գործնական գործունեության միջոցով զարգանում են երեխայի խոսքը և մտավոր գործընթացները [4]:   Ելույթը օգնում է զարգացնել մտավոր գործընթացներ, ինչպիսիք են գիտակցությունը, երեւակայությունը, գործողությունների պլանավորումը, տրամաբանական «փոխաբերական մտածողությունը», իհարկե, հաղորդակցությունը:   Դա մարդու ամենահզոր մտավոր գործընթացներից մեկն է (VP Belinin 2003): Թեմայի արդիականությունը:   Հայտնի է, որ երեխայի անհատականության համակարգում առանձնահատուկ տեղ է գրավում ձայնի, ձայնի զարգացումը, որը սերտորեն կապված է անձի մտավոր զարգացման հետ: Քերականական, բարի շարժիչ հմտությունների խախտումները լուրջ խոչընդոտ են նախադպրոցական տարիքում երեխայի խոսքի զարգացման համար:   Բարձր նախադպրոցական տարիքում խոսքի զարգացումը դպրոց հաճախելու արագ ցուցիչ է:   Խոսքի խանգարումները վերաբերում են ոչ միայն մասնագետներին (լոգոպեդ, հոգեբան, մանկավարժ), այլև երեխայի շրջապատի մարդկանց: Մեր ուսումնասիրության նպատակն է ուսումնասիրել և զարգացման ուշացումով նախադպրոցական տարիքի երեխաների հետ լոգոպեդ աշխատելու ամենաարդյունավետ ձևերն ու հնարքները: Թեմայի հետ կապված խնդիրներ.  Վերլուծել մասնագիտական ​​գրականության տվյալները, speech ներկայացնել խոսքի թերապիայի աշխատանքի խոսքի զարգացման հետաձգման առանձնահատկությունները,  բացահայտել երեխաների խոսքի զարգացմանը նպաստող օրինաչափությունները: Մեր ուսումնասիրությունների համար մենք օգտագործել ենք զրույցի, հարցազրույցի, դիտման, հացի հարցման մեթոդները: Դա բարդ ֆունկցիոնալ համակարգ է:   Մարդը ծնվում է անխոս ռեսուրսից:   Երեխայի կյանքի առաջին ամիսներին ծնողների և հարազատների միջև հաղորդակցության հիմնական միջոցը հուզական պոռթկումներն են:   Յուրաքանչյուր ժամանակահատված դուք դեր եք ունեցել խոսքի զարգացման գործում, առանց դրանց կարող է խաթարվել խոսքի զարգացումը:   Կյանքի առաջին ամիսներին երեխան «անգիտակցաբար» ձայներ է արտադրում ՝ աստիճանաբար պատրաստելով հոդային ապարատը խոսքի համար: 9-10 ամսից մինչեւ 1-1,2 տարեկան հասակում հայտնվում են առաջին բառերը, որոնք կարող են «ճիշտ» լինել «թերություններով» ՝ պահպանելով վանկերի ընդհանուր կառուցվածքն ու ռիթմը:  Երեխան կարողանում է պարզեցմամբ արտասանել բառերը: Այս փուլում երեխայի արտասանած խոսքը վերաբերում է ամբողջ իրավիճակին: Նույն բառով նա կարող է նկարագրել առարկան, գործողությունը, նրա վերաբերմունքը, զգացումը:   Այսինքն ՝ սկզբնական շրջանում բառը երկիմաստ է, բացի այդ, այն արտահայտում է նաև ամբողջ միտքը (բառ-նախադասությունը):   Այս ժամանակահատվածը համընկնում է մտավոր զարգացման նոր փուլի հետ, երբ երեխան սկսում է քայլել:  Ձեռքերի ակտիվ մանիպուլյացիոն գործունեությունը զարգանում է, բութը և ցուցամատը սկսում են մասնակցել դաստակի բռնումին:   Որոշ տարբերություններ կան տղաների և աղջիկների միջև: Աղջիկների առաջին բառերը հայտնվում են 8-9 ամսականում, տղաները `11-12 ամսականում [1]: Խոսքի զարգացման հետաձգման պատճառները սոցիալական գործոնն է, որը ներառում է երեխայի միկրո սոցիալական միջավայրը, այսինքն `ընտանիքը, որտեղ երեխայի խոսքի զարգացումը չի խթանվում, չի ապահովվում երեխայի խոսքի ակտիվ միջավայր, առկա է երեխայի հուզական հաղորդակցություն: , կապ և այլն Այս երեխաների ուշադրությունն անկայուն է:   Խաղի գործողությունը նպատակային չէ:   Այս խնդրով երեխաները հիմնականում ունեն թերի զարգացած ձեռքի շարժումներ, ինչպիսիք են բռնելը, պոկելը, քաշելը (TA Dateshidze 2004): Երբեմն երեխան կարող է բառի փոխարեն արտասանել վանկ կամ բառի բեկորներ:  Հիմնականում նրանց խոսքերը արտահայտիչ չեն: Երբեմն երեխաների խոսքերը կարող են անհասկանալի լինել դիմացինի կողմից:   Եթե ​​ընդհանրապես խոսքի պակաս կա, դա նշանակություն չունի, երեխայի պասիվ բառապաշարում կա որոշակի բառապաշար, որը նա կուտակել է իր բանավոր փորձի միջոցով: ADF- ի առանձնահատկությունն այն է, որ երբ երեխան արտասանում է սխալ ձայնային կառուցվածքով մի բառ, այն այդպիսով ամրապնդվում է:   Հետագայում շտկողական աշխատանքներում դժվարություններ կառաջանան:  Օգտագործելով խոսքի զարգացման ontogenesis- ը, հատկապես ADHD- ով տառապող երեխաների մոտ, մենք կատարեցինք ինքնազննում `պարզելու համար, թե որքանով են ծնողները տեղյակ խոսքի զարգացման առանձնահատկությունների և դրանց պատճառների մասին: Հարցմանը մասնակցել են խոսքի դանդաղեցմամբ տառապող երեխաների 16 ծնողներ և ADHD- ով տառապող երեխաների հետ աշխատող 20 լոգոպեդներ: Հարցմանը մասնակցող ծնողների 68.8% -ը տեղյակ է խոսքի զարգացման առանձնահատկությունների մասին, իսկ 31.3% -ը `ոչ: Հարցմանը մասնակցող երեխաների տարիքը տատանվում էր 3-5 տարեկանների շրջանում:   Նրանց 50% -ը հաճախում է մանկապարտեզ, 38% -ը `զարգացման կենտրոն, 6% -ը` այլ ակումբներ, իսկ մնացած 6% -ը `ոչ մի հաստատություն:  Parentsնողների 70% -ը ասում է, որ ժամանակի պատճառով շատ քիչ ժամանակ են անցկացնում իրենց երեխաների հետ, իսկ մնացած 30% -ը `օրական 2-3 ժամ: Ստորև բերված գծապատկերը ցույց է տալիս, որ երեխաների 50% -ը օրվա մեծ մասն անցկացնում է հեռախոսի, հեռուստացույցի վրա «նմանատիպ սարքերի» առջև, 40% -ը `4-5 ժամ, իսկ մյուս 10% -ը ասում է, որ չի օգտագործում այդ սարքերը (գծապատկեր 1 ) Գծապատկեր 1. Երեխայի զբաղվածությունը օրվա ընթացքում տեխնիկական միջոցներով `որպես տոկոս: Երեխաների 75% -ը չի շփվում իր հասակակիցների հետ, իսկ դեպքերի 25% -ում նրանք շփվում են: Գծապատկեր 2. Երեխաների հաղորդակցության առանձնահատկությունները տոկոսներով: Վերլուծելով արդյունքները ՝ կարող ենք ասել, որ երեխաներն առաջին խոսքերն ասել են 3 տարեկանից հետո:   Parentsնողների 75% -ը դիմում է լոգոպեդ-հոգեբանի `հասկանալու, թե ինչու է իրենց երեխայի խոսքը ուշանում, իսկ մնացած 25% -ը չի դիմել ոչ մի մասնագետի: Նողները նշում են, որ հիմնական անհանգստացնող ախտանիշը երեխայի խոսքի բացակայությունն է: Լոգոպեդների 78.9% -ը չի ունեցել խոսքի հետաձգում, զուգորդվում է այլ խանգարումների հետ, իսկ 21.1% -ը ունեցել է:   90% դեպքերում այս խնդիրը հանդիպում է տղաների մոտ, իսկ աղջիկների մոտ `հազվադեպ:   Այս խնդրի դեպքում մասնագետները կողմ են թիմային աշխատանքին, նրանք գտնում են, որ անհրաժեշտ է համագործակցել հոգեբանի հետ: Developmentարգացում Օգտագործելով թիմային աշխատանք, պետք է նշենք, որ դաստիարակչի դերը հարցվածների հաղթահարման հարցում խնդրի 95% -ն է: ։

Խոսքի  զարգացման  հապաղում  (ԽԶՀ)  ունեցող  երեխաների  խոսքի  խանգարումը  կրում  է  բազմակողմանի  բնույթ,  խնդրի  հաղթահարումը  պահանջում  մեթոդական,  կազմակերպչական,  շտկողական  աշխատանքներ,  որոնց  լուծման  համար  մշակվել  են  հատուկ  մեթոդներ  և  տեխնոլոգիաներ։
   Այդ  մեթոդներից  մեկը  համալիր  մեթոդն  է,  որն  իր  մեջ  ներառում  է  մի շարք  համակարգերի համատեղում։
  Խոսքի զարգացման համար բարենպաստ  ժամանակը  վաղ  տարիքն  է՝  0-3  տարեկանը։
   Խոսքի  միջոցով  են  զարգանում  ընկալումը,  ցանկությունները  և,  մտածողությունը,  հիշողությունը,  հույզերը,  հակառակը,  հոգեկան  գործընթացների  շնորհիվ  զարգանում  է  խոսքը,  այսինքն՝  հոգեկան  գործընթացները  խոսքի  զարգացման  համար  միջնորդավորող դեր ունեն։
