ՁԵՌՔԲԵՐՄԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱՓԱԿՄԱՆ ԽՆԴԻՐԸ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգիրքը պարունակում է հոդվածներ գույքային իրավունքի ձեռքբերման հիմքերի վերաբերյալ, որոնցից մեկը `187-րդ հոդվածով նախատեսված, վաղեմության ժամկետն է:   Համաձայն Քաղաքացիական օրենսգրքի 187-րդ հոդվածի 1-ին կետի `քաղաքացին կամ իրավաբանական անձը, ով անշարժ գույք չունի, բայց տասը տարվա ընթացքում, բարեխղճորեն, բացահայտ կամ շարունակաբար տիրապետում է իր սեփականությանը, ձեռք է բերում այդ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունք: (վաղեմության ժամկետ): , Հաջորդը մենք կքննարկենք հետևյալ խնդիրները. 1. ովքեր կարող են մինչ սեփականությունը ձեռք բերել սեփականության իրավունքի տերեր: որին վերոհիշյալ հոդվածը վերաբերում է սուբյեկտներին պատկանող անշարժ գույքին: 3. ինչու է միայն հոդվածը վերաբերում անշարժ գույքին: 4. կամ երբ հոդվածում սկսվում է հաշվել տասը տարին: ինչը կազմում է ազնիվ, բաց, շարունակական հասկացություններ:  Հոդվածի մանրամասն ուսումնասիրության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքը կարող է առաջանալ ինչպես քաղաքացիների, այնպես էլ իրավաբանական անձանց համար:  Հոդվածում չի նշվում, թե արդյոք վաղեմության ժամկետի ուժով պետությունը կամ համայնքը կարող են լինել սեփականության իրավունքի սուբյեկտներ:  Բայց ինչպես գիտենք, ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ և այլ իրավական ակտերով կարգավորվող հարաբերություններում կիրառվում են իրավաբանական անձանց մասնակցությունը սահմանող նորմեր, եթե այլ բան չի բխում օրենքից կամ տվյալ սուբյեկտների առանձնահատկություններից 1:   Հետևաբար, պետությունը և համայնքը կարող են համարվել նշված իրավահարաբերության սուբյեկտ, չնայած հոդվածում դա չի նշվում, ինչը օրենսդիրի բացթողումն է: 1 Տե՛ս ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք հոդված 128: Անհասկանալի է `հոդվածը վերաբերում է պետական ​​կամ համայնքային սեփականություն հանդիսացող անշարժ գույքին: Քաղաք Օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը չի նախատեսում որևէ բացառություն այլ անձանց կողմից պետության կամ համայնքին պատկանող պետական ​​սեփականություն ձեռք բերելու համար:   Մինչդեռ ՀՀ հողային օրենսգիրքը, անտեսելով հարցի քաղաքացիական կարգավորումը, ստեղծեց այնպիսի բնակավայր, որը չի համապատասխանում պետական ​​համայնքային հողերի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ի հայտ գալու ավանդական պատկերացումներին 2: ՀՀ հողային օրենսգիրքը ոչ միայն նշում է վաղեմության ժամկետով բռնագրավման իրավունքը, այլև վաղեմության ժամկետով օգտագործման իրավունքի ի հայտ գալը:   Քաղաքացիները, համաձայն «Հողային օրենսգրքի», այն իրավաբանական անձինք, ովքեր ավելի քան տասը տարի օգտագործում են պետության կամ համայնքի հողերը, բացահայտ, բարեխղճորեն, բայց առանց իրենց իրավունքների օրինական իրականացման, իրավունք ունեն հողամասեր ձեռք բերել սեփականության իրավունք, եթե դա արգելված չէ: կամ, եթե դրանք նույն նպատակի համար անվճար վաճառվել կամ փոխանցվել են, եթե հողամասերը բավարարում են սույն օրենսգրքի 64 (2) հոդվածով սահմանված պահանջները 3: Ինչպես տեսնում ենք, «Հողային օրենսգրքի» համապատասխան հոդվածը նախատեսում է ոչ թե սեփականության իրավունքի ի հայտ գալ, այլ հակասություն սեփականության իրավունքի ի հայտ գալուն `պետության պետության հողերից հողեր ձեռք բերելու նախապատվության իրավունքի հնարավորությանը: ՀՀ քաղաքացիական և հողային ծածկագրերը:   Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքում առկա անորոշությունը, կապված անշարժ գույք (հող, հող) ունեցող սուբյեկտների շրջանակի հետ, հիմք է տալիս ենթադրելու, որ համայնքին պատկանող պետական ​​սեփականություն հանդիսացող անշարժ գույքին վերաբերում է հետևյալը. Օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը:  Այնուամենայնիվ, ՀՀ հողային օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 2-րդ կետից պարզ է դառնում, որ պետությանը և համայնքին պատկանող հողամասի սեփականության իրավունքը չի կարող առաջանալ վաղեմության ժամկետը ձեռք բերելու պատճառով, ինչը հանգեցնում է հոդվածների սխալ մեկնաբանմանը: դատարանը. 2 Տե՛ս Տ. Բարսեղյան, ՀՀ քաղաքացիական իրավունքի դասագիրք, մաս 1, Երևան, 2014, էջ: 304 թ. 3 Տե՛ս ՀՀ հողային օրենսգիրք, հոդված 72, կետ 2: Ավան և Նոր Նորքի համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանը 09.03.2007 թ. Կայացրած որոշմամբ `ելնելով քաղաքից: Օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը բավարարեց քաղաքացու հայցը համայնքին պատկանող անշարժ գույքի սեփականությունը ճանաչելու մասին, իսկ Վճռաբեկ դատարանը մերժեց այն `անհիմն համարելով այդ հոդվածի կիրառման վերաբերյալ դատարանի եզրակացությունը:   Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունը հիմնված է քաղ. Օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 4-րդ մասը, համաձայն որի `ընտանիքի, աշխատանքի, բնական ռեսուրսների օգտագործման և շրջակա միջավայրի պահպանության հարաբերությունները կարգավորվում են քաղաքացիական օրենսդրությամբ և այլ իրավական ակտերով, եթե այլ բան նախատեսված չէ ընտանիքի, աշխատանքի, հողի, շրջակա միջավայրի կողմից: օրենսդրությամբ:  Համաձայն ՀՀ հողային օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 4-րդ մասի `սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան` հողերի նկատմամբ հողային հարաբերությունների նկատմամբ կիրառվում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգիրքը: Հետեւաբար, քաղաքը: Օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը չի տարածվում պետությանը պատկանող հողերի վրա: Համայնքը: Օտարերկրյա պետություններում պետական ​​և համայնքային գույքի ձեռքբերման վաղեմության ժամկետի կիրառման հարցը կարգավորվում է տարբեր ձևերով:   Օրինակ, Քվեբեկում ձեռքբերումների վաղեմության ժամկետը չի տարածվում պետության կամ համայնքային սեփականության վրա:  Բացառություն են կազմում այն ​​դեպքերը, երբ պետությանը կամ համայնքին պատկանող գույքը վերջինիս է փոխանցվել որպես ժառանգություն կամ անտեր ունեցվածք 5: Հիմա անդրադառնանք այն հարցին, թե ինչու հոդվածը չի տարածվում անշարժ գույքի վրա:  Նույն հոդվածը նախատեսում է շարժական գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ի հայտ գալ ՝ վաղեմության ուժի մեջ մտնելու միջոցով:   Քվեբեկում այս հաստատությունը տարածվում է ինչպես անշարժ գույքի, այնպես էլ շարժական գույքի վրա:   Անշարժ գույքի համար գործում է 3 տարի ժամկետով շարժական, իսկ 10 տարի ժամկետով:  Իսկ փաստացի տիրապետողը սեփականության իրավունքը կարող է հաստատել միայն դատարանում: 6 Իտալիայի Քաղաքացիական օրենսգրքի համաձայն, ձեռքբերման վաղեմության ժամկետը տարածվում է «շարժական» և «անշարժ գույքի» վրա:   Ձեռքբերման վաղեմության ժամկետը սահմանվում է 3-20 տարի ՝ կախված 4-ից: Տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարան թիվ 3-1835 Ա 12.12: , որոշումը. 5 Տե՛ս Քաղաքացիական և սակագնային օրենք Վասիլևի դաժանության մասին, Կոմարով Ա.Ս., Մոսկվա, 2004, 1 հատոր, էջ: 224: 6 Տե՛ս Քաղաքացիական և սակագնային օրենք Վասիլևի դաժանության մասին, Կոմարով Ա.Ս., Մոսկվա, 2004, 1 հատոր, էջ: 224: կախված է գույքի շարժական կամ անշարժ լինելուց, շարժական գույքի դեպքում `կախված այն բանից` տիրապետողը պարտաճանաչ է, թե ոչ:   Իսկ Գերմանիայում այում Շվեյցարիայում հնություն ձեռք բերելու ինստիտուտը վերաբերում է միայն շարժական գույքին:   Պահանջվող ժամկետը 5 և 10 տարի անընդմեջ է: Այս պայմանների ժամկետը լրանալու դեպքում բարեխիղճ սեփականատերը ճանաչվում է որպես գույքի սեփականատեր:  Նույն սկզբունքները կիրառվում են Նիդեռլանդների օրենսդրության համաձայն 7: ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրքը, ինչպես տեսնում ենք, կարգավորում է 187-րդ հոդվածը միայն անշարժ գույքի համար:  Իսկ շարժական գույքի ձեռքբերումը տիրապետման իրավունքի միջոցով կարգավորվում է մեկ այլ հոդվածով:   Այս հարցը կարգավորվում է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 275-րդ հոդվածով:   Նախ, հոդվածի կանոնակարգից բխում է, որ այն վերաբերում է անշարժ գույքին, մինչդեռ անշարժ գույքի համար այդպիսի կարգավորումն անթույլատրելի է, քանի որ դրա նկատմամբ իրավունքները պետք է գրանցվեն պետական ​​մարմնում:   Միևնույն ժամանակ, հակասություն կա ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 187-րդ հոդվածի հետ 8: Համաձայն ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 275-րդ հոդվածի 1-ին կետի, եթե գույքը փոխհատուցմամբ ձեռք էր բերվում գույքը օտարելու իրավունք չունեցող անձից, որի մասին ձեռք բերողը չգիտեր (չէր կարող իմանալ) այն դեպքում, երբ գույքի սեփականատերը կորցրել է կամայական այն անձին, որին գույքի սեփականատերը հանձնել է այն, կամ այն ​​գողացել է մեկից կամ մյուսից, կամ մեկ այլ եղանակով թողել է նրանց տիրապետումը ՝ անկախ նրանց կամքից:  Հետեւաբար, Քաղաքացիական օրենսգիրքը նախատեսում է շարժական գույքի առանձին կարգավորում: Հաջորդ հարցերը վերաբերում են տիրապետման հնարավորություններին. Ժամանակ, ազնիվ, շարունակական, հստակ; Փորձենք միասնության մեջ գտնել այս տարրերի բացատրությունները. տարբեր երկրներ գույքային իրավունքները ձեռք բերելու միջոցով ձեռք բերելու տարբեր պայմաններ ունեն:   Համաձայն Մեծ Բրիտանիայի օրենսդրության, այս հաստատությունը տարածվում է միայն անշարժ գույքի վրա, 12 տարի պաշտոնավարման ժամկետով 9: 7 Տե՛ս նույն տեղում, էջ 225: 8 Տե՛ս ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի բնակարանային բարեփոխումների հայեցակարգ 21.11.2014 թ. 9 Տե՛ս կապիտալիստական ​​կառավարությունների քաղաքացիական իրավունք E. А. Վասիլեւ, Մոսկվա, 1993, էջ. 224: ՀՀ օրենսդրությամբ տիրապետելը 10 տարի է:  Բայց ՀՀ օրենսդրական ձևակերպումից ծագում են հետևյալ հարցերը. 1. ճշգրիտ երբ պետք է համարել, որ սկսվել է 10 տարվա ժամկետը: Կարո՞ղ է ընդհատվել տիրապետումը: 3. Տիրապետման բարեխղճությունը կարող է ընդհատվել (օրինակ ՝ տիրապետման ընթացքում անազնվությունը կբացահայտվի): անհրաժեշտ է մի շարք ռեկվիզիտների միաժամանակյա գոյություն:  Մասնավորապես, դրանք են. 1. Տիրապետումը պետք է լինի ազնիվ:   Գույքի ամբողջականությունը գնահատվում է, երբ գույքը փոխանցվում է անձի իրական տիրապետմանը: Գույքը պետք է փոխանցվի անձի փաստացի տիրապետմանը ՝ առանց որևէ բռնության:  Սեփականատերը պետք է համոզված լինի, որ գույքը ձեռք է բերում իրավական հիմքերով:   Տիրապետումը պետք է հիմնված լինի այն փաստի վրա, որը կարող է տիրապետողին բավարար հիմքեր տալ ենթադրելու, որ ինքը այդ գույքը որպես սեփականություն է ունենալու: 2. Փաստացի տիրապետողը պետք է ունենա գույքը որպես իր սեփական, այսինքն ՝ գույքի փաստացի տիրապետողը պետք է մասնակցի գույքի կառավարմանը, հոգ տանի դրա պահպանման մասին, ինչպես իր ունեցվածքի դեպքում:  Անձը պետք է ունենա գույքը, որպես իր սեփական երրորդ անձանց հետ հարաբերություններում: 3. Տիրապետումը պետք է լինի տաս տարի անընդմեջ:   Այսինքն ՝ գույքի տիրապետումը չպետք է ընդհատվի 10 տարի շարունակ:  Տիրապետումը կարող է ընդհատվել կամ տիրապետողի կամքով, երբ նա հրաժարվում է գույքի հետագա տիրապետումից (գույքն ընկնում է իր տիրապետությունից), կամ գույքի սեփականատիրոջ կամ այլ անձանց գործողություններով, որոնք ուղղված են գույքը վերադարձնելուն: 4. Տիրապետումը պետք է լինի հրապարակային, այսինքն `փաստացի տիրապետողը չպետք է գույքը գաղտնի ունենա երրորդ անձանցից 10: ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգում այս եղանակով գույք ձեռք բերելու չորս տարր կա. 1. Տիրապետելը պետք է լինի բարեխղճորեն: 2. Սեփականության իրավունքի փոխանցումը պետք է վավերացվի փաստաթղթով: 10 Տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարան թիվ ԼԴ / 1832/02/08 2011 թ. 3. Պետք է պահպանել օրենքով սահմանված ժամկետը: Պետք է լինի մի առարկա, որի վրա կիրառվում է հնությունը: 11 Լուիզիանայում Քաղաքացիական օրենսգիրքը նախատեսում է պարտաճանաչությունը մերժող հասկացություն: «Անձը պետք է համոզված լինի, որ ինքը համապատասխան գույքի սեփականատերն է, բայց իրականում այդ գույքն իրենը չէ» 12: Մեկ այլ դեպքում, Վճռաբեկ դատարանը նշեց, որ բարեխղճության ակունքները, ինչպես և այլ պայմաններ, իրականացվում են գույքը փաստացի տիրապետելու պահին:   Այնուամենայնիվ, Վճռաբեկ դատարանը գտավ, որ որոշ դեպքերում բարեխղճությունը կարող է ժամանակագրական առումով չհամընկնել գույքի սեփականության փաստացի փոխանցման հետ:  Այլ կերպ ասած, գույքի փաստացի տիրապետումը փոխանցելու պահին ձեռք բերողը կարող է զուրկ լինել այն բարի հավատից, որն առաջանում է հետագայում:   Նման դեպքերում պետք է բացառել վաղեմության ժամկետի առկայությունը:   Վճռաբեկ դատարանը պատասխանեց, որ նման դեպքերում տասնամյա հաշվարկման ժամանակահատվածի հոսքը սկսվում է ոչ թե գույքի փաստացի տիրապետման անցնելու պահից, այլ տիրապետման ընթացքում բարեխիղճ դառնալու պահից:   Վերջինս, ըստ էության, նշանակում է, որ գույքն այդ պահից անցել է անձի տիրապետմանը. Տեղափոխման պահին անձը ազնիվ էր 13: Ինչպես տեսնում ենք, Վճռաբեկ դատարանը կարգավորում է հաշվարկի սկզբից միայն 10 տարվա շարունակականության խնդիրները:   Բայց հարց է առաջանում ՝ արդյո՞ք այս կարգավորումը տարածվում է բարեխղճության շարունակականության վրա: Այս խնդրի նկատմամբ այլ մոտեցում է ցուցաբերել ֆրանսիական օրենսդրությունը, որը նշում է, որ անշարժ գույքի նկատմամբ կիրառվում է վաղեմության ինստիտուտը:   Վաղեմության վաղեմությունը սահմանվում է փաստացի տիրապետման պահից 30 տարի, որի ընթացքում տիրապետողը, նույնիսկ անազնվություն ցուցաբերելով, պարտավոր չէ ներկայացնել գույքի տիրապետման հիմքերը և դառնում է այդ գույքի սեփականատերը:  Եթե ​​անձը, լինելով բարեխիղճ տիրապետող, ցանկանում է գրանցել սեփականության իրավունքը, այս դեպքում, կախված իրական սեփականատիրոջ բնակության վայրից (տվյալ անշարժ գույքի հետ կապված), կան վաղեմության վաղեմություն - 10 և 20 տարի   Ֆրանսիական օրենսդրությունը ենթադրում է տիրոջ ականջի բարեխղճության կանխավարկած պարտապանի պարտաճանաչ զինծառայությունից հրաժարվելուց 11 Տե՛ս Immovables- ի տասնամյա ձեռքբերման դեղատոմս, Լեն Կիլգոր 36-րդ հատոր | Թիվ 4 Ամառ, 1976: 12 Տե՛ս Լուիզիանայի Քաղաքացիական օրենսգրքի հոդված 3451: 13 Տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարան թիվ ԱՐԱԴ / 0084/02/12, 05.04.2013 թ. Դա ընկնում է բարեխղճությունը վիճարկող մարդու վրա:  Շարժական գույքի դեպքում այս հաստատության դիմումն ունի իր առանձնահատկությունները: Շարժական գույքի ձեռքբերման վաղեմության ժամկետը գործում է միայն այն դեպքում, երբ անձը բարեխղճորեն տիրապետում է այդ գույքին:   Բարեխիղճ սեփականատերը գույքի սեփականատերը դառնում է 3 տարի լրանալուց հետո:  Սա այն ժամանակահատվածն է, որի ընթացքում գույքի սեփականատերն իրավունք ունի հայց ներկայացնել դատարան ՝ իր գույքը վերադարձնելու համար 14: Օրենսդիրը պետք է փորձի խուսափել օրենսդրական անորոշություններից:   Փորձելով հնարավորինս մեկնաբանել 187-րդ հոդվածի 1-ին մասը `գալիս ենք այն եզրակացության, որ առաջին հերթին պետությունը պետք է հատուկ նշի պետություն-համայնքը` որպես այս իրավական հարաբերությունների սուբյեկտներ, երկրորդը `պետական ​​սեփականություն հանդիսացող հողամասի չբաշխումը: սյուժեն, երրորդը հստակեցնի տասը տարի ազնիվ տիրապետման գոյության մասին `բացելով անազնվության բացակայությունը: Գրիգորյան Սեդա ՀՀ-ՈՒՄ ՎԱAR ՁԵՌՔԲԵՐՄԱՆ ԽՆԴԻՐԸ Հիմնաբառեր. Ձեռքբերման տարիք: անշարժ գույք, սեփականության իրավունք, ազնիվ, բաց, շարունակական, տիրապետում է Ամփոփում: ։

Հոդվածն  ուղղված  է  սեփականության  իրավունքի  ձեռքբերման  եղանակներից  մեկի՝  ձեռքբերման  վաղեմության  ուսումնասիրմանը։
   Այն  բազմաթիվ  տեսաբանների  ուսումնասիրւթյան  կենտրոնում  է  գտնվում,  քանի  որ  օրենսդրական  կարգավորումն  ունի  էական  բացթողումներ,  որոնք  արտասահմանյան  տարբեր  երկրներում  տարբեր  կերպ  են  կարգավորվում։
   Գիտական  աշխատանքի  շրջանակներում  փորձել  ենք  գտնել  հոդվածի  ամբողջական  սուբյեկտային  կազմը,  նշել  օբյեկտը,  որի  վրա  տարածվում  կամ  չի  տարածվում  այն  և  տալ պայմանների հստակեցում։
