Բնակչության  առողջության  վրա  ազդող  արտաքին  գործոններիցշատ  մեծ  կարևորություն  է  տրվում  սննդին։
   Օրգանիզմի  նորմալգործունեության  համար  նույնքան  կարևոր  են  սննդի  ինչպեսքանակական,  այնպես  էլ  որակական  բնութագրիչները, որոնք    կախվածեն տվյալ վայրի բնակլիմայական և սոցիալ-տնտեսական պայմաններից։
 Ազգային  խոհանոցների  վերլուծությունը  բժշկաաշխարհագրականէտեսանկյունից  հնարավորություն  է  տալիս  պարզելու  բնակչությանառողջության  վրա  սննդի  տարբեր  տեսակների  ազդեցությունը։
   Այնարտահայտվումբնակչության  ճարպակալման,  մարսողականհամակարգի  տարբեր  հիվանդություններով  հիվանդացության    և  այլցուցանիշների  մեծությամբ։
   Կան  մշակված  ազգային  սննդատեսակներիհետազոտման  բազմաթիվ  մեթոդիկաներ  (Պոկրովսի  Ա.,  Ֆրումկին  Ի.,Ալեկսեվա  Տ.  և  այլք),  որոնք  գնահատում  են  այն  տարբերտեսանկյուններից  [4,  5,  6,  7]։
   Ազգային  խոհանոցը  առաջին  հերթինդիտարկվում  է  որպես  տվյալ  ազգի  հարստություն,  որում  նաև  ազգիպատմությունն  է,  ավանդույթները,  ազգային  բնավորությունն  ու  ոգին   [4, էջեր 251-255, 271-274]։
 Կանմեթոդիկաներ՝մշակված  տարբեր  անկետային,  հարցումային-հաշվեկշռային  մեթոդները   հետազոտելու բնակչության կողմից փաստացի  օգտագործվող սննդի կազմը, քանակը,նախընտրվող  սննդատեսակները։
   Այդպիսիքեն  հաշվեկշռային,բյուջետային,[7,  էջ  93-95]։
   Այս  մեթոդներն  ունեն  իրենց  ինչպես  առավելությունները,այնպես  էլ  թերությունները,  օրինակ՝  անկետային  մեթոդը  թույլ  է տալիսմիաժամանակյա  հարցման  ենթարկել    մեծաթիվ  բնակչության,  սակայնդրա  ճշգրտությունը  բավականաչափ  փոքր  է,  քանի  որ  մարդիկհարցերին  պատասխանում  են  ընդհանուր  գծերով,չեն  կարողպարունակելօգտագործվողսննդատեսակների  չափերը։
   Կան  մշակված  նաև  սննդի  տարբերտեսակների  չափորոշիչներ,  որոնց  հիման  վրա  էլ  մշակվում  ենպարենային զամբյուղները [6, էջ 207-222]։
 թվեր,որոնքհաստատումենԱյս  հոդվածի  նպատակն  է  սննդի  աշխարհագրության  ուհայկական խոհանոցի տեղի շուրջ ստեղծել պատկեր, ներկայացնել մերավանդական  խոհանոցիինքնատիպությունը՝  պայմանավորվածհայկական  բնաշխարհի  ու  բնակչության  առանձնահատկություններով,ինչպես  նաև  քննարկել  ազգային  սննդի  առողջարարության  հետկապված մի քանի խնդիրներ։
 Սննդիկառուցվածքն  անմիջականորեն  անդրադառնումէօրգանիզմի  վրա։
   Ազդեցության  առաջին  ազդակներից  է  բնակչությանմոտ ճարպակալման բարձր ցուցանիշը։
  Ճարպի ավելցուկը կուտակվումէ օրգանիզմում, որը կարող է լինել բարձր կալորիականություն ունեցողսննդի  ընդունման  հետևանք,  հատկապես  երբ  բացակայում  է  ակտիվշարժունակությունը։
   Ճարպակալումը  նպաստում  է  շաքարախտի,լեղաքարայինգերճնշմանաթերոսկլերոզի,հիվանդության,կամ«Սննդայինհիվանդություններ»առաջացմանը  [3,  էջ  438]։
   Սննդով  պայմանավորված՝  առնձնացվում  էնաևալիմենտարհիվանդություններ  (լատիներեն՝  alimentarius-կապված  սննդով)։
   Այդհիվանդություններն  առաջանում  են  սննդում  վիտամինների,  հանքայինտարրերի,  սպիտակուցային  ու  էներգետիկ  անբավարարության  ինչպեսպակասի,  այնպես  էլ  ավելցուկի    պատճաոով։
   Առավել  հաճախակի  ենհանդիպում  սակավարյունություն,  քաշի  անկում  (երկաթի  պակաս),անպտղություն,  ոսկորների  ձևավորման  խանգարում(մանգանիպակաս),  էնդեմիկ  խպիպ  (յոդի  պակաս),  մաշկաբորբեր  (նիկելիպակաս) և այլն։
  Սննդային պատճառներ ունի նաև գերվիտամինությունը (հիպերվիտամինոզ),  օրինակ՝  A  գերվիտամինոզ  կարող  է  առաջանալայս  վիտամինը  շատ  պարունակող  սննդամթերքների՝  խոզի  լյարդ,ձկնկիթ, ձվի դեղնուց և այլն օգտագործելու դեպքում։
 Ազգայինկառուցվածքայինյուրաքանչուր  խոհանոց  առանձնանում  է  տվյալբնաշխարհին  բնորորշ  կերակրատեսակներով։
   Որտեղ  որ  ապրում  էտվյալ  ազգը,  նրա  օրգանիզմն  արդեն  հարմարված  է  ինչպես բնակլիմայաական պայմաններին, այնպես էլ վայրում  առկա բուսականու  կենդանական    սննդային  տարրերին։
   Բոլոր  խոհանոցներն  ունենիրենց  առանձնահատկությունները.  դրանք  առանձնանում  են  համային,հոտային,ինքնատիպությամբ։
   Խոհանոցներիբժշկաաշխարհագրական  վերլուծությունը  ստեղծում  է  պատկեր  տվյալխոհանոցի    առանձնահատկությունների  և  բնակչության  առողջությանշուրջ։
   Բազմաթիվ  ազգային  խոհանոցներ  աչքի  են  ընկնում  իրենցառողջարարությամբ,  այսինքն՝  դրանցում  գերակշռում  են  այնպիսիտարրեր  ու  կերակրատեսակներ,  որոնք  առողջարար  ազդեցությունունեն,  ու  բնակչության  մոտ  էլ  սննդային  հիվանդություններովհիվանդացությունը փոքր է։
  Այդպիսի խոհանոցներից են ճապոնականը,չինականը, ֆրանսիականը, եթովպիականը, հնդկականը և այլն։
 Ճապոնական  խոհանոցն  ունի  ինքնատիպ  գծեր՝  մեծ  քանակությամբվիտամիններ  ու  հանքային  տարրերի  պարունակություն,  թարմբանջարեղենների  (դդմիկ,  վարունգ,  կաղամբ,  բրոկոլի  և  այլն),  ծովայինվիճակով։
 մթերքներիՃապոնիայումչիգերազանցում  1,5  %,  իսկ  կյանքի  միջին  տևողությունն  ամենաբարձրն  էաշխարհում՝  82  տարի։
   Ոչ  պակաս  առողջարար  է  համարվում  նաևչինական խոհանոցը, որին նպաստում են տարածքի բնակլիմայական ևհետևաբար  նաև  սննդային  բուսակենդանական  ռեսուրսների  շատ  մեծճարպակալումըշոգեխաշվածբնակչությանլայնօգտագործումհում,ընդհանուրբազմազանությունն  ու  բնակչության  բարձրշարժունակությունը։
 Օրական  սննդակազմի  երկու  երրորդը  կազմում  են  բանջարեղենները,մրգերը,  լոբազգիները,  հատիկավոր  հացազգիները  և  այլն։
   Դրանքպարունակում  են  P,  B,  E  վիտամիններ,  հանքային  աղեր։
   Բնակչությանմոտ ճարպակալումը կազմում է 1,8 %, իսկ կյանքի միջին տևողությունը73 տարի է։
 Եվրոպական  տարածաշրջանում  առողջարարությամբ  առանձնանում  են  ֆրանսիական,  սկանդինավյան  խոհանոցները։
   Այստեղբավական  մեծ  բաժին  ունեն  ճարպային  կառուցվածք  ունեցողշոկոլադ,  մսի  տարբեր  տեսակներ։
 սննդատեսակները՝  պանիր,Բնակչությանորըբավականաչափ փոքր է ու պայմանավորված է նրանով, որ բացակայումէ  այսպես  կոչված  «перекуса»,  այսինքն՝  հիմնական  ուտելուց  առաջ  միփոքր ուտելը, բացի սրանից փոքր են նաև չափաբաժինները։
 ճարպակալումըկազմումմոտէԱֆրիկյանտարածաշրջանումառողջարարությամբուինքնատիպությամբ  աչքի  է  ընկնում  եթովպիական  խոհանոցը։
   Բոլորկերակրատեսակներն  այստեղ  մատուցվում  են  տեղական  հացով,  որընման է բլիթի ու պատրաստվում է տեֆայի ալյուրով, որն ունի անսովորկծու  համ,  իսկ  դա  բարձրացնում  է  մարսողականությունը։
   Միսը,կաթնամթերքները տեղական են ու էկոլոգիապես մաքուր, որը նույնպեսշատ կարևոր է։
 Անառողջորոնցումկերակրատեսակները  խիստ սննդարար են, պարունակում են ճարպերիմեծ  քանակություն,  շատ  կծու  են,  թթու  են  և  այլն։
   Անառողջխոհանոցներից  են  գերմանականը,չեխականը,  հունգարականը,ամերիկյանը և այլն։
  Գերմանական խոհանոցն առանձնանում է  մսայինբազմապիսի  կերակրատեսակներով,  որոնք  պատարատվում  ենհիմնականում  տապակման  միջոցով։
   Օգտագործվումեն  նաևբանջարեղեններ,  իսկ  ամենակարևորը,  որ  գրեթե  ոչինչ  են  ուտումառանց ավանդական գարեջրի։
 համարվում  այն  խոհանոցները,ենՉեխական  խոհանոցը  նույնպես  առանձնանում  է  ճարպոտ  մսի,կարտոֆիլի, հացամթերքների, ախորժակը գրգռող համեմունքների շատլայն  օգտագործմամբ։
   Այստեղ  բնակչության  ավելի  քան  մեկ  երրորդնունի  քաշի  ավելցուկ։
     Գրեթե  նույնպիսի  վերլուծություն  կարելի  է  անելամերիկյան խոհանոցի շուրջ, քանի որ այստեղ էլ բնակչության մոտ կաննմանատիպ  խնդիրներ,բայց  այստեղ,  ի  տարբերության  այլտարածաշրջանների,  շատ  մեծ  օգտագործում  ունի  այսպես  կոչված«արագ սնունդը», որը միանշանկորեն անառողջ սննդատեսակ է։
 էՀայկականԻ՞նչ  տեղհայկական  խոհանոցըգրավումտեսանկյունից։
 սննդիառողջարարությանազգայինկերակրատեսակներն  ունեն  բազմաթիվ  առանձնահատկություններ.դրանից  մեկը  նրա  բարձր  գրգռականությունը  և  կծվությունն  է։
   Բարձրջերմության տակ սննդային կենտրոնի գրգռականութոյւնը ցածրանում է,անհրաժեշություն  է  դառնում  նպաստել  սննդիյուրացմանը,  որըհնարավոր  է  գրգռող  ամոքային,  կծու  համեմունքերի  օգտագործմամբ։
 Որպես համեմունք գործածվում են  տաքդեղ, սխտոր, քեմոն և զանազանհամեմունքային  կանաչիներ։
   Սննդի  մեջ  շատ  է  օգտագործվում  նաևկերակրի  աղ։
   Այս  բնորոշ  գիծը  ևս  պատմական  արմատներ  ունի։
   Աղըմարդկանց  սննդի  համար  կենսականորեն  այնքան  անհրաժեշտամոքանք է, որ հին դարերում այն որոշ առումով նույնիսկ երկրպագումէին։
   Տաք,  բավարար  խոնավ  կլիմայական  պայմաններում  աղիօգտագործումն  ունի  առողջարար  նշանակություն,  քանի  որ  դրա  ոչբավարարջերմությանբարձրացման, անոթազարկի արագացման, ջերմային հարվածի և այլնի։
 Սակայն կա նաև մեկ այլ առանձնահատկություն, որ լեռնային շրջաներիբնակչությունն  ավելի  քիչ  է  աղ  օգտագործում,  քան  ցածրավայրերի  շոգշրջանների բնակչությունը [2, էջ 19]։
 օգտագործումըհանգեցնելկարողէշատշուրջկառուցվածքիԱզգային  խոհանոցներիկատարվող հետազոտությունների  արդյունքում  պարզվում  են,  թե  տարբերխոհանոցներում  ի՞նչ  մթերքներ  և  որքա՞ն  են  օգտագործվում,  օրինակ՝բելոռուսական  խոհանոցումէ  օգտագործվում  կարտոֆիլ(ուտեստներ  մոտ  50%),  ձու  (ուտեստներ  մոտ  44%),  սունկ,  ապխտածճարպ,  թթվասեր,  տավարի  միս  (ուտեստներ  մոտ  20-30%)  և  այլն           [7,  էջ  96-97],  իսկ  հայկական  խոհանոցում  ապուրների  բաղադրությանմեջ  շատ  են  հանդիպում՝  միս,  բանջարեղեն,  ձավարեղեն,  տարբերտեսակիհամադրությունըհագեցնում  է  կերակուրը  օրգանիզմի  համար  անհրաժեշտ  նյութերով,օրինակ՝ բանջարեղենն ու կարտոֆիլն այն հարստացնում են հանքայիննյութերով և C վիտամինով։
 համեմունքներ։
 մթերքներիՏարբերՀայկական  խոհանոցում  հնուց  ի  վեր  կիրառվում  են  ձմեռվահամար մթերված մթերքներ՝ մրգեր, բանջարեղեններ ինչպես չորացված,այնպեսմշակում  անցած,կաթնամթերքներ՝  այդ  թվում  կարագ՝  յուղի  ձևով,  հատուկ  կճուճների,էլ  տարբեր  տեսակիջերմայինտկերի  մեջ  սեղմված  ձևով  պահվող  պանիրներ  (մոթալ),  եփված  միս՝տհալ(ղավուրմա),  ինչպես  նաև  թթուների  ու  աղծուների  մեծտեսականի։
   Թթու դրվող մրգերը, հատապտուղները, բանջարեղեններըլավ  մշակվում  ու  հատուկ  պայմաններում  թթվեցվում  են։
   Այդգործընթացը պետք է ընթանա 15-22°C ջերմության պայմաններում։
  15°Cցածրի  դեպքում  դանդաղում  է  կաթնաթթվային  բակտերիաներիզարգացումը,  որոնք  խոչընդոտում  են  նեխումային  միկրոբներիառաջացմանը,նաև  այլբակտերիաների զարգացմանը, որոնք թթուն կդարձնեն անօգտագործելի[ 2, էջ 175]։
 բարձրը  կնպաստի22-25°C-իցիսկԱզգային սննդի առանձնահատկությունների պարզման բազմաթիվ մեթոդիկաներ  կան  մշակված  (Պոկրովսկի  Ա.,  Ֆրումկին  Պ.),  համաձայնորոնց  կարելի  է  պարզել,  թե  ի՞նչ    մթերքներ  են  օգտագործվում,  որքանկալորիա  է  կազմում  օրական  սնունդը,ինչ  են  նախընտրում  ուտելբնակչության  առանձին  խմբեր  և  այլն։
   Եթե  վերլուծում  ենք  հայկականխոհանոցը,  օրինակ՝  հաշվեկշռային  մեթոդով,  որը  ներկայացնում  էբնակչության  մեկ  շնչի  հաշվով  սպառված  սննդատեսակների  չափը,ապա  պարզ  է  դառնում,  որ  սպառումն  առանձին  սննդատեսակներիկտրվածքովտնայինտնտեսությունների  կողմից  սպառված  հիմնական  սննդատեսակներիչափը մեկ շնչի հաշվով տարեկան (կգ) կազմում է.Հայաստանումբավականփոքրէ։
 Աղյուսակ 1. Տնային տնտեսությունների կողմից հիմնականսննդամթերքի սպառում [1, էջ 108]ՍննդատեսակՑորենի հաց-կգԲրիձՏավարի միսՈչխարի միսԽոզի միսԹռչնի միսԱնարատ կաթ -լՍերուցքայինկարագ-կգՁու, հատ2013թ.2014թ.2015թ.2016թ.2017թ.Աղյուսակ  1-ում  ներկայացված  ցուցանիշներից  շատերըչենհամապատասխանում ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմիցմշակված  նվազագույն  պարենային  զամբյուղի  մեջ  ընդգրկվածսննդամթերքների  համապատասխան  ցուցանիշներին։
   Ըստ  դրա՝  կաթիտարեկան սպառման  տարեկան նորման կազմում է  73 կգ, ձվինը՝ 182,5հատ,  մսամթերքինը՝  36,5  կգ  և  այլն  [9]։
   Կան  նաև  այլ  մոտեցումներ,  որօրգանիզմի նորմալ  կենսագործունեության  համար  մեկ  մարդու հաշվովկաթի  չափը  կազմում  է  164,2  լ/տարեկան  (կամ  450  գ  օրական),  միս  ևմսամթերքներ՝ 74,8 կգ/տարեկան, ձու՝  340 հատ և այլն [6, էջ 233]։
 Բնակչությանկողմից  պարենային  ապրանքների  տարբեր(Պոկրովսկի  Ա.,    սպառմանբյուջետային  մեթոդըտեսակներիՖրումկին  Ի.  և  այլք)  թույլ  է  տալիս  պարզել  առանձին  ընտանիքներիսնման  վիճակը,  այսինքն՝  որքան  բաժին  են  հատկացնում  տարբերտեսակի  սննդամթերքներին։
   Հայաստանում  2013-2017թթ.  ընթացքում սննդամթերքի  ծախսերի  մեջ    երկու  երրորդից  ավելին  բաժին  է  ընկնումհաց  և  հացամթերք՝  21,2-19,7%,  միս՝  21-22%,  մրգեր  և  բանջարեղենին՝17,1-18,4%  [1,  էջ  108]։
   Ամենօրյա  սննդի  էներգետիկ  արժեքն  էլ  շատկարևոր  է,  որը  կարող  է  պահպանվել  միօրինակ  սննդատեսակներիհամեմատաբար  շատ  քանակության  դեպքում՝  առանց  հաշվի  առնելուօրգանիզմին  անհրաժեշտ  վիտամինների,  միկրոտարրերի,  հանքայինմիացությունների անհրաժեշտ քանակությունը։
 Հայկական  խոհանոցում,  բացի  ամենօրյա  սննդատեսակներից,ընդունված  են  նաև  տոնական  ճաշատեսակներ,  օրինակ՝  խաշը,խորովածը,  ձկան  տարբեր  ուտեստները,  հարիսան  և  այլն։
   Բոլորճաշատեսակների  բաղադրիչներն  ունեն  իրենց  ինչպես  առողջարար,այնպես  էլ  հիվանդածին  ազդեցությունները։
   Անդրադառնանք  դրանցիցմի քանիսին։
 էեղանակայինՀայկական խաշը յուրահատուկ ճաշատեսակ է, որին վերագրում ենբազմաթիվ  հրաշագործ  որակներ՝  ոսկորների  ամրացում,  օրգանիզմի սթափեցում, այն ունի նաև սննդային բարձր էներգաարժողություն, որովէլ  պայմանավորվածսառըպայմաններում  ուտելը։
     Խաշ  պատրաստելու  համար  անհրաժեշտ  էտավարի  ոտքեր,  փորոտիք,  սխտոր  և  բողկ։
   Այն  պարունակում  է  մեծքանակությամբկալցիում,  խոնդրոիտին,  միկրոտարրեր,  որոնքնպաստում  են  կոտրվածքների  արագ  լավացմանը։
   Շատ  առողջարար  էհամարվում  նաև  սխտորը։
   Այն  պարունակում  է  կալցիում,  մագնեզիում,պղինձ,  ֆոսֆոր,  վանադիում  և  մի  շարք  այլ  տարրեր։
   Սխտորնօգտագործում  են  հաստ  աղու  և  ստամոքսի  քաղցկեղի  կանխարգելման,մրսածության  դեմ,  արյան  մեջ  շաքարի  պարունակության  նվազեցմանհամեմատաբարհամար,  հանգստացնում  է  ալերգիաները,  հատկապես  նրանք,  որոնքազդում են շնչուղիների վրա և այլն։
 Օրգանիզմի  վրա  բարերար  ազդեցություն  ունի  նաև  բողկը։
   Այսբանջարեղենը  պարունակում է վիտամիններ C, B, կալիումի, կալցիումի,երկաթի  և  ֆոսֆորի  աղեր(գերակշռում  են  հիմնային  աղերը),գլիկոզիդներ,  սպիտակուցներ,  ֆերմենտներ  և  այլն։
     Այն  նպաստում  էլյարդի  դետոքսիկացիային  և  օգնում  է  արյունը  մաքրել  տոքսիններից  ուավելորդ  նյութերից,  կանխարգելում  է  միզուղիների  վարակները,նպաստում  է  քաշի  նվազմանը,  նպաստում  արյան  շրջանառության,նյութափոխանակության  կարգավորմանը։
   Բողկն  ունի  նաև  որոշհակացուցումներ։
   Այն  բացասաբար  է  անդրադառնում  ստամոքսի  ու   12-մատնյա աղիքի խոց, գաստրիտ, բարձր թթվայնություն, էնդերոկոլիտ,լյարդի  ու  երիկամների  հիվանդություններ,  ենթաստամոքսային  գեղձի,վահանաձև  գեղձի  հիվանդություններ   ունեցող  մարդկանց  առողջականվիճակի վրա։
 համար։
 որէ,Ըստբացկրակիէլ  պատրաստողներիՀայկական  խոհանոցի  տոնական  զարդնէ  հանդիսանումխորովածը,  և  որքա՞ն  է  այն  անվտանգ  ինչպես  այն  ճաշակողների,այնպեսկատարվածուսումնասիրությունների՝  պարզվելվրապատրաստված  մթերքի  օգտագործումը  40-60%  բարձրացնում  էթոքաբորբերի,  ասթմաների  և  շնչառական  այլ  հիվանդություններիմթերքըառաջացմանբարձրացնումբերման22%։
   Խորովմանհավանականությունը՝աշխատանքներով զբաղվողների առողջության վրա այդ ծուխը նույնպեսունի  բացասական  ազդեցություն.  նրանց  օրգանիզմ  են  ներթափանցումքաղցկեղածին  նյութեր,  որոնք  մեծացնում  են  ներքին  տարբերօրգանների,ռիսկը։
   Մսի,բանջարեղենի  հետ  մարդու  օրգանիզմ  ներթափանցած  վտանգավորմիացությունների քանակություը շատ ավելի մեծ է [8]։
 ռիսկը։
   Վառելափայտիէվրա  խորովածձեռք37%,  իսկ  ածխովինը՝մաշկիքաղցկեղովհիվանդանալութոքայինհիվանդություններիՀայակական  խոհանոցն  առանձնանումբուժականսննդատեսակներով,  որոնք  պարունակում  են  այն  բոլոր  օգտակարտարրերը, ինչն անհրաժետ է մարդուն ապաքինման համար, հետևաբարվատլինի  վեականգնվեին  այսպես  կոչված  դիետիկ  սննդիմատուցման վայրերը։
 է  նաևչէրԵզրահանգում.1.  Ազգային  խոհանոցը  համադրում  է  տվյալ  ազգի  ձևավորման  ու զարգացման,  բնակեցման  վայրի  բնական  ու  սոցիալ-տնտեսականպայմանների  այն  գծերը,  որոնք  այն  դարձնում  են  ինքնատիպ  ույուրօրինակ։
 2.  Ազգային  խոհանոցի  առողջարարլինելը  պայամանավորված  էօգտագործվող  սննդատեսակների  կառուցվածքով,  պատրաստմանեղանակներով, սննդային էներգաարժողության չափով։
 3.  Անառողջհամարվող  խոհանոցներումկերակրատեսակներըպատրաստվում  են  հիմնականում  տապակած  եղանակով,  խիստսննդարար  են,  պարունակում  են  ճարպերի  մեծ  քանակություն,  շատկծու  են,  թթու,  որոնք  գրգռում  են  ախորժակը  և  մարդը  սկսում  էանհամեմատ ավելի շատ ուտել։
 4.  Հայկական  խոհանոցն  առանձնանում  է  համային,  օգտագործվողմթերքների,  մշակման  եղանակների  շատ  մեծ  բազմազանությամբ,որը պայմանավորված է նաև տեղի բնակլիմայական պայմաններով։
 5.  Ազգային  խոհանոցի  կառուցվածքային  վերլուծության  համարմշակված  հաշվեկշռային,  բյուջետային  մեթոդով  պարզվում  է  մեկշնչի  հաշվով  սպառված  սննդատեսակների  չափը,  որը  պատկեր  էստեղծում բնակչության նախընտրելի կամ ուղղակի գնային առումովհասանելի մթերքների շուրջ։
 6.  Հայկական  ազգային  խոհանոցն  ունի  հիմնականում  առողջարարհատկություններ,  բայց  կան  նաև  օրգանիզմի  համար  որոշ  վտանգպարունակող կերակրատեսակներ, սակայն դրանք ամենօրյա գրեթեչեն լինում, այլ տոնական կամ հանգստյան օրերին են միայն ուտում։
 7.  Հայկական խոհանոցի առողջար, նույնիսկ բուժական նշանակությունունեցող կերակրատեսակների շուրջ պահանջվում է ցուցաբերել շատմեծ  ուշադրություն,  և  դրանք  դարձնել  առողջարանային  վայրերիկերակրացանկի հիմնական բաղադրիչները։
 несколько  видов  деятельности։

Ազգային խոհանոցը տվյալ ազգին բնորոշ ապրելակերպի արդյունք  է։
   Ապրելակերպը  գործունեության  մի  շարք  ձևեր՝  աշխատանքային,  կրթական,  կենցաղի,  հանգստի,  սպորտի։
   Այն  զգայուն  է  արտաքին  միջավայրի  նկատմամբ,  հետևաբար  իր  վրա  բնական,  սոցիալ-տնտեսական,  մշակութային,  քաղաքական  գործոնների  ազդեցությունը։
   Ազգային  խոհանոցի  բժշկաաշխարհագրական  ուսումնասիրությունը  հնարավորություն  է  տալիս  պարզել  սննդի      ազդեցությունը  բնակչության  առողջության  վրա,  կատարել  խոհանոցի  կառուցվածքային  վերլուծություն  և  մեկնաբանել  բնակչության  մոտ  սննդային  բնույթի  հիվանդությունների  առկայությունը։
    Հայկական  ազգային  խոհանոցը  հազարամյակների  պատմություն  ունի  և  ձևավորվել  է  ազգի  բնակեցման  պայմանների  ու  զարգացման  առանձնահատկությունների  ներքո։
   Ունի՞  արդյոք  ազդեցություն  բնակչության  առղջության  վրա,  ինչպե՞ս  է  այն  արտահայտվում։
   Այս  և  բազմաթիվ այլ հարցերի պատասխանը կտրվի  սույն հոդվածում։
