SԲՈՍԱՇՐՈՒԹՅԱՆ ԿԱՅՈՒՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՄՈԴԵԼՆԵՐԻ ՎԵՐԼՈՒՈՒՄ ourբոսաշրջությունը տուրիստական ​​համակարգի առանցքային տարրերից մեկն է:  Այն կարող է սահմանվել որպես կենտրոն (տարածք) ՝ զբոսաշրջիկների տարբեր կարիքները բավարարելու համար բոլոր հնարավոր հարմարություններով, առաքման միջոցներով և ծառայություններով:   Այլ կերպ ասած, տուրիստական ​​ուղղությունները պարունակում են ամենակարևոր և որոշիչ տարրերը, որոնք անհրաժեշտ են զբոսաշրջիկի համար:  Touristբոսաշրջային նշանակության տարածաշրջանը զբոսաշրջային համակարգում ամենակարևորներից մեկն է, քանի որ հենց նրա ստեղծած պատկերն է գրավում զբոսաշրջիկին, խթանում այցերը, ակտիվացնում տուրիստական ​​համակարգերի գործունեությունը: Lepper N. Cooper S., Pletcher D., Gilbert D., Shepherd R., Wankhil S. Համաշխարհային զբոսաշրջության կազմակերպություն Richie B., Crouch D. Հատուկ տարածք, որը զբոսաշրջիկը նախընտրում է այցելել և որոշ ժամանակ անցկացնել այնտեղ, օգտագործելով տարածք տուրիստական ​​սեղան [1]: Եվառայությունների և միջոցների ամբողջություն, որոնք նախատեսված են զբոսաշրջիկի կարիքները բավարարելու համար [2]: Ֆիզիկական տարածք, որտեղ զբոսաշրջիկը ծախսում է առնվազն մեկ գիշեր:  Նշանակման ֆիզիկական-վարչական սահմանները, որոնք սահմանում են կառավարման համակարգը, որը որոշում է նպատակակետի շուկայի մրցունակությունը [3]: Հատուկ տարածք `վարչական սահմաններով, երկիրը, մակրո-շրջանը (ամբողջ մի քանի երկրների), երկրի ցանկացած մարզ, քաղաք, հատուկ տարածք (ազգային պարկ) և այլն [4]: Աշխարհագրական տարածք, որը բնութագրվում է Նիկիտինա ՕԱ-ով `զբոսաշրջության ռեսուրսների բարձր կենտրոնացվածությամբ, ինչպես նաև պարտադիր օժանդակ ծառայություններ մատուցող ենթակառուցվածքային ցանցով [5]: Socբոսաշրջիկների կամ զբոսաշրջիկների խմբի կողմից Pavlova EN- ի կողմից որպես այցի նպատակակետ ընտրված ցանկացած սոցիալ-աշխարհագրական տարածք, որն ապահովում է բոլոր հարմարությունները, կազմակերպությունները, հարմարությունները և ծառայությունները, որոնք անհրաժեշտ են Պրամկե Վ-ի տեղակայման համար [[6]: Նպատակը շահերի ամբողջություն է, ծառայությունների տարբեր տեսակներ, գրավչություն և ենթակառուցվածքային ցանց, որոնք կազմում են տարածքի յուրահատկությունը [7]: Աղյուսակ 1. Նպատակակետի հասկացության սահմանում տարբեր հեղինակների կողմից «touristբոսաշրջային նպատակակետ» հասկացությունը պրոֆեսոր Լեփերը մտցրել է 1980-ական թվականներին համաշխարհային զբոսաշրջության գրականության մեջ:   Ըստ նրա, նպատակակետը որոշակի աշխարհագրական սահմաններով տարածք է, որը, իր մեջ գրավելով գրավիչ պայմանների բարդույթ, կարող է ազդել զբոսաշրջիկի ընտրության վրա, բավարարել նրա կարիքները: Ելնելով վերոհիշյալ հեղինակների կողմից առանձնացված սահմանումներից `մենք բերում ենք զբոսաշրջային ուղղությունների բնորոշ կողմերը, որոնք փոխկապակցված են և փոխհամաձայնեցված:  Բնորոշ ասպեկտները կարելի է բաժանել 5 հիմնական մասի. 1. Աշխարհագրական տարածականություն: Ընդունված է, որ նպատակակետը որոշակի աշխարհագրական սահմաններով տարածք է ՝ քաղաք, երկիր, կղզի և այլն: 2. Ենթակառուցվածք tourismբոսաշրջության ռեսուրսների անհրաժեշտությունը: Նպատակակետը ոչ թե էլեկտրոնային զբոսաշրջիկների այցելած ուղղակի տարածքն է, այլ այն տարածքը, որն ապահովում է համապատասխան ենթակառուցվածքային ցանց տուրիստական ​​ծառայությունների մատուցման համար: Այնուամենայնիվ, ենթակառուցվածքային ցանցը համարվում է նպատակակետի միայն օժանդակ արտադրանք:   Tourբոսաշրջիկները նպատակակետ են այցելում ոչ թե ենթակառուցվածքների համար:  Tourismբոսաշրջության ռեսուրսները հիմնարար նշանակություն ունեն նպատակակետի համար: 3. Շուկայավարման ռազմավարության կիրառման անհրաժեշտությունը: Նպատակն ինտեգրված, համակարգված արտադրանք է, որը հիմնված է զբոսաշրջիկի ակնկալիքների և կարիքների վրա, և զբոսաշրջային ենթակառուցվածքը ապահովում է այդ կարիքների բավարարումը: Շուկայավարման քաղաքականության կիրառումը ընդլայնում է նպատակակետի ընկալումը որպես զուտ տարածական միավոր `նպատակակետի մրցակցային համապատասխան պատկերով: 4. Նպատակակետը ՝ որպես կառավարվող օբյեկտ: Համաձայն Tourismբոսաշրջության համաշխարհային կազմակերպության սահմանման ՝ նպատակակետի կառավարումը նպատակակետ կազմող բոլոր տարրերի սիստեմատիկ կառավարումն է (ենթակառուցվածքներ, մատչելիություն, առաջխաղացում, գնագոյացում և այլն) [3]: 5. Սոցիալական առանձնահատկություն: Սոցիալական կողմը ցույց է տալիս, որ նպատակակետը միայն զբոսաշրջային հետաքրքրության համար նախատեսված վայր է, այլ մի տարածք, որտեղ մարդիկ ապրում և աշխատում են:  Դա սոցիալական, տնտեսական, մշակութային հարաբերությունների գործունեության համալիր է, որը կարող է գոյություն ունենալ նաև տուրիստական ​​գործունեության շրջանակներում:   Անհրաժեշտ է համակողմանիորեն մոտենալ տարածքը նպատակակետ դարձնելու խնդրին: հաշվի առնել ոչ միայն զբոսաշրջիկի, այլև այդ տարածքի հետ կապված տեղական բնակչության նախապաշարմունքը: Կայուն տուրիստական ​​ուղղություններ: 1980-ականներին կայուն զարգացման հայեցակարգը առաջ քաշվեց հասարակության ժամանակակից խնդիրների և դրանց լուծումների ռազմավարություն մշակելու համար, ըստ որի կայուն զարգացումը զարգացում է, որը համապատասխանում է ժամանակակից սերունդների կարիքներին ՝ չխախտելով հետագա սերունդների կարիքները ՝ պահպանելով բնապահպանական հավասարության սկզբունքը [8] Կայունության գաղափարախոսության հիման վրա զբոսաշրջությունը համարվում է կայուն, որը լիովին հաշվի է առնում իր գործունեության ընթացիկ տնտեսական և սոցիալական, շրջակա միջավայրի և շրջակա միջավայրի հետևանքները `բավարարելով այցելուների, տնտեսության ոլորտների և ընդունող համայնքների կարիքները:  Ավելին, տուրիստական ​​ուղղությունը կարող է կայուն լինել, եթե դրանում առկա մարդածին օբյեկտներն ու ենթակառուցվածքները, զբոսաշրջիկների կարիքների բավարարմանն ուղղված սպասարկման ձեռնարկությունները գործում են կայուն բիզնեսի սկզբունքով:   Այսինքն ՝ զբոսաշրջային նշանակության կայունության գործոնը որոշում է նպատակակետում իրականացվող կայուն կառավարման քաղաքականությունը: Կայուն նպատակակետի կառավարման էությունն ու առանձնահատկություններն ավելի լավ հասկանալու համար անհրաժեշտ է դիտարկել տուրիստական ​​նպատակակետերի կառավարման մի քանի մոդելներ, վերլուծել կառավարման այդ մոդելների և կայուն կառավարման փոխհարաբերությունները, պարզել, թե այդ մոդելներից յուրաքանչյուրը որքանով է համապատասխանում կայունության սկզբունքները: Բիզնեսի հիմնական տարրերն ու մեթոդները: Գծապատկեր 1. Վերևից ներքև նպատակակետերի կառավարման մոդել [10] Վերևից ներքև մոտեցում (Նկար 1) Tourismբոսաշրջության ռազմավարությունը սովորաբար մշակվում է ամենաբարձր ազգային մակարդակում (հիմնականում Tourismբոսաշրջության նախարարության կողմից) (օրինակ ՝ Ավստրալիա, Իտալիա) ամբողջ երկրի համար և առանձին մարզեր (հիմնականում սահմանված են զբոսաշրջության ռազմավարությամբ):  Արդյունքում, այս ռազմավարությունն ամրապնդվում է համապատասխան մակարդակներում և այնուհետև իրականացվում:  Այլ կերպ ասած, տարածաշրջանը վերահսկում է զբոսաշրջության համապատասխան զարգացման և պլանները (գերադասելի է ազգային մակարդակում), սահմանում դրանց իրականացման առաջնահերթությունները և ստեղծում որոշումներ կայացնելու ուղեցույցներ փոքր շրջանների համար: Այս չափորոշիչներն ու ռազմավարություններն այնուհետև ընդունվում են համապատասխան քաղաքական մակարդակներում `տեղական պայմանների համաձայն թույլատրելի չափով:  Շուկայական կողմնորոշված ​​ապրանքներ և serviceառայությունների փաթեթների մշակման պատասխանատվությունը (օրինակ, ներառյալ ճանապարհորդությունները) ընկնում են տեղական ծառայություններ մատուցող ընկերությունների և համագործակցող կողմերի վրա: Այնուամենայնիվ, հնարավոր է, որ որոշ շրջաններ անբարենպաստ դիրքում հայտնվեն, քանի որ ֆինանսավորումը կարող է չբավարարել բոլոր մարզերին, միայն հնարավոր է, որ աջակցություն ստանան միայն այն տարածաշրջանները, որոնք հետաքրքիր են կամ զբոսաշրջության տեսանկյունից հարմար տեղ ունեն: Գծապատկեր 2. Նպատակի կառավարման վերևից ներքև մոդելը [10] Վերևից ներքև մոդելում (Նկար 2) ռազմավարական որոշումներն ընդունվում են ավելի ցածր մակարդակներում:  Այս մոտեցումը սովորաբար օգտագործվում է այն դեպքում, երբ ամենափոքր քաղաքական միավորներն ունեն ինքնավարության բարձր աստիճան, ինչը նշանակում է, որ նրանք կարող են ինքնուրույն որոշումներ կայացնել ՝ ելնելով իրենց քաղաքապետարանների / մարզպետարանների / բնակիչների շահերից:   Որպես կանոն, այս մոտեցման դեպքում երկրի համար ընդհանուր ռազմավարություն գոյություն չունի:  Արդյունքում, դա հաճախ հանգեցնում է նրան, որ առանձին քաղաքապետարաններ / մարզպետարաններ զարգացնում են նմանատիպ մոտեցումներ ՝ հաշվի առնելով իրենց իրավասության տակ գտնվող տարածքում հետագա տուրիստական ​​գործողությունները: Ելնելով զբոսաշրջային ուղղությունների վերոնշյալ երկու մոդելների օրինակից ՝ մենք կարող ենք բացահայտել կայուն կառավարման առանձնահատկությունները: Այնուամենայնիվ, անհրաժեշտ է նախ պատասխանել հետևյալ հարցերին. 2. Ինչո՞ւ:  Ինչո՞ւ ենք անհանգստանում տնտեսական և սոցիալական իրավիճակից:  Ի՞նչ ենք ուզում կայունացնել: Կան բնապահպանական խնդիրների համար: 3. Ինչպե՞ս  Ինչպե՞ս կարող ենք ապահովել կայուն զարգացում:  Ո՞ր հիմնական մոտեցումներն կարող են օգնել մեզ: Ի՞նչ է պետք կայունացնել ՝ զբոսաշրջային ուղղությունների կառավարում: Կայունացնելով տուրիստական ​​ուղղությունների կառավարումը տեղական և գլոբալ մակարդակներում `մենք նպաստում ենք տնտեսական առաջընթացին, սոցիալական խնդիրների լուծմանը և բնապահպանական գործընթացների առաջխաղացմանը: Ինչու ենք ուզում կայունանալ:   Քանի որ խախտվել է սերունդների և ներսերունդերի տարածական հավասարությունը:  Touristբոսաշրջային ուղղությունների կայուն կառավարումը սոցիալական հավասարության և արդարության մարտահրավերները հաղթահարելու միջոց է:  Որպես գործիք շրջակա միջավայրի ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումն ապահովելու համար, որոնք զբոսաշրջության զարգացման հիմնական տարրն են, աջակցում են էկոլոգիական հիմնական գործընթացներին, օգնում են պահպանել բնական ժառանգությունը և կենսաբազմազանությունը: Ինչպես   Համակարգային մոտեցման հիման վրա:   Համակարգային սկզբունքներից առավել ընդունված են բազմազանությունը, մասնակցությունը, գործընկերությունը, ենթակայությունը: «Վերից վար» մոտեցման դեպքում կառավարությունը մշակում է զբոսաշրջության զարգացման ռազմավարություն և կառավարում զբոսաշրջային ուղղությունները:  Այսինքն ՝ «կայուն կառավարման մասնակցությունը, որն ապահովում է բազմազանությունը» բաղադրիչը ստորադասված է:  Համայնքներում կառավարման գործընթացում թե՛ սոցիալական, թե՛ տնտեսական և թե՛ բնապահպանական խնդիրներին տեղյակ որոշումներ կայացնողների դերը նվազում է, ինչը հակասում է կայուն կառավարման սկզբունքներին:  Կայուն կառավարման դեպքում տեղական ինքնակառավարման մարմինների ղեկավարները, մարզպետարանների զբոսաշրջության, սոցիալական և առողջապահության վարչությունների ներկայացուցիչները և տեղական բնակչությունը պետք է ներգրավվեն նպատակակետային համակարգի կողմից առաջարկվող ծրագրերի և ծառայությունների առաջարկների քննարկմանը `պահպանելով տեղական ինքնակառավարման մարմինները: կենսական առաջնահերթությունները: Թուլությունները տարբեր են, երբ ներսից են մոտենում:   Չնայած բազմազանության ապահովմանը, զբոսաշրջության նպատակակետերի կառավարման գործընթացում կառավարման գործընկերության բաղադրիչները, ռազմավարական քայլերի մարքեթինգը անհրաժեշտ են անհրաժեշտ զանգվածային ներդրումներ, անհրաժեշտ են հրապարակայնության տեսանկյունից `նպատակաուղղվածների մեծ դերը մեծացնելու համար, որոնք տվյալ դեպքում կատարվում են տեղական մակարդակում: , Ամփոփելով, կարելի է ասել, որ տուրիստական ​​ուղղությունը ֆիզիկական տարածք է, որը զբոսաշրջիկը նախընտրում է այցելել, որտեղ ժամանակ է ծախսում տպավորություններ ստանալու համար ՝ օգտագործելով տուրիստական ​​ենթակառուցվածքների ցանցի ծառայությունները:  Այն ունի ֆիզիկական-վարչական սահմաններ, որոնք թույլ են տալիս այն դառնալ կառավարելի օբյեկտ:  Ուսումնասիրելով տուրիստական ​​նպատակակետերի կառավարման մոդելները `պարզ է դառնում, որ յուրաքանչյուր մոդել ունի իր ուժեղ և թույլ կողմերը` նպատակակետը տնտեսապես ավելի շահավետ դարձնելու և կայուն կառավարումը որպես սոցիալական / բնապահպանական խնդիրների լուծման ռազմավարական քայլ համարելու տեսանկյունից:  Հաշվի առնելով զբոսաշրջային նպատակակետերի բնութագրերն ու առանձնահատկությունները `ինչպես պետական ​​կառավարման մարմինները, այնպես էլ տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու կազմակերպությունները պետք է իրականացնեն կայուն կառավարման մեխանիզմներ` տուրիստական ​​նպատակակետում կայուն իմիջ ստեղծելու, պատկերային արժեքի տարածումը պահպանելու մեխանիզմ մշակելու համար: ենթարկվելով դրական գլոբալիզացիայի: ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ [2] Cooper C., Tourismբոսաշրջություն.  Սկզբունքներ և պրակտիկա, Հարլոու, Փիրսեն, 2005, էջ. 278. [4] Ritchie B., The Competitive Destination.   կայուն զբոսաշրջության հեռանկար, Քեմբրիջ:  CAB International, 2003, էջ. 291. [7] Framke W., The Destination as a concept.  Բիզնեսի հետ կապված քննարկում [8] Բոյդ Սթիվեն Վ. Եվ Բաթլեր Ռիչարդ Վ., «Էկոտուրիզմի կառավարում.  հնարավորություն [9] URL:  http: //www.e-unwto.org/home/main.mpx: (հասցեի ամսաթիվը):  06.11.2017): [10] Scherhag K., Events - Wachstumsmarkt im Tourismus, Դրեզդեն:  FIT, էջ 83-100: GHorgyan Shamam URԲՈՍԱՇՐՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԵՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԿԱՅԱՆԻ ՄՈԴԵԼՆԵՐ Հիմնաբառեր. Կայունություն, կայուն զարգացում, տուրիստական ​​նպատակակետ, կառավարում: ։

Աշխատանքում  բացահայտվել  են  զբոսաշրջային ինդուստրիայի մաս կազմող  զբոսաշրջային դեստինացիաների էությունն ու բովանդակությունը,  մատնանշվել են  դեստինացիայի առանձնահատկություններն ու բնորոշող կողմերը։
     Աշխատանքի  նպատակն  է  ընդգծել  զբոսաշրջային  դեստինացիաների  կառավարման  գործընթացում  կայունության  մեխանիզմների  ներդրման  անհրաժեշտությունը։
  Արդյունքում եզրակացնում ենք, որ զբոսաշրջային դեստինացիաների կառավարման յուրանքանչյուր մարմին, հաշվի  առնելով կառավարման իր ուրույն մեխանիզմներին  բնորոշ  առավելություններն  ու  թերությունները,  պետք  է  կիրառի  կայունության սկզբունքները՝ կայուն դեստինացիայի առողջ ֆունկցիոնալության միջոցով  տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական, լոկալ և գլոբալ մարտահրավերները հաղթահարելու նպատակով։
