Բանկերի իրավաբանական հիմունքները Տնտեսական հարաբերությունների իրավական կարգավորումը և շարունակում է մնալ պետության պարտադիր գործառույթը, որպես քաղաքացիների ընդհանուր շահերի ներկայացուցիչ:  Նորմալ զարգացող տնտեսական հարաբերությունների սուբյեկտների վարքագծի շեղումները վերացնելու իրավական մեխանիզմներից մեկը սնանկության ինստիտուտն է մասնավոր և հանրային իրավունքի խաչմերուկում:  Վերջինս կարելի է դիտարկել որպես պետական ​​միջամտության հատուկ դրսեւորում տնտեսական հարաբերությունների բնականոն ընթացքն ապահովելու գործում: Սնանկության ինստիտուտի միջոցով հնարավոր է կառուցվածքային փոփոխություններ իրականացնել տնտեսական համակարգում `համակարգից հանելով գույքի անբարեխիղճ մասնակիցներին` «իրենց նյութական ռեսուրսները վերաբաշխելով հասարակության հետ կապերի ազնիվ մասնակիցների միջև»: Ելնելով վերը նշվածից ՝ մենք ուսումնասիրել ենք սնանկության ինստիտուտը մասնավոր և պետական ​​իրավունքի խաչմերուկում: Հետազոտության հիմնական նպատակը սնանկության ինստիտուտը կարգավորող օրենսդրության համակարգի համակողմանի ուսումնասիրումն է `դրանում առկա խնդիրների բացահայտման արդյունքում, տեսականորեն հիմնավորված առաջարկների ներկայացումը, որոնք, հաշվի առնելով ՀՀ իրավական համակարգի առանձնահատկությունները, կբարձրացնի իրավական կարգավորման արդյունավետությունը: Տնտեսավարող սուբյեկտներին սնանկ ճանաչելով դա արվում է պարտատերերի կողմից (տնտեսվարող սուբյեկտները պատասխանատու են իրենց ամբողջ գույքով իրենց պարտավորությունները չկատարելու համար), պարտապանը (երբեմն հնարավոր է բարելավել նրա ֆինանսական վիճակը ֆինանսական վերականգնման ծրագրի միջոցով, բավարարել պարտատերերի պահանջները ՝ առանց պարտապանին դադարեցնելու): պաշտպանել հանրային շահերի պաշտպանությունը (սնանկության ինստիտուտը հնարավորություն է տալիս ազատվել տնտեսական հարաբերությունների մասնակիցներից, որոնք ժամանակին խաթարում են այդ հարաբերությունները, հետևաբար ՝ հանուն հանրային շահերը պաշտպանելու): 1. Սնանկության հիմքերի իրավական ամրագրումը, սնանկության հիմքերով օրենսդիրի որդեգրած մոտեցումը չափազանց կարևոր է սնանկության հարաբերությունների իրավական կարգավորման համար: «Սնանկության մասին» ՀՀ օրենքը, կախված այն հանգամանքից, թե ով է սնանկության գործը հարուցողը, նախատեսում է անհատ գործարարներ և փաստաբան 1 Տե՛ս Բարսեղյան Թ., Բիզնես իրավունք, դասագիրք, Երևան, 2009, էջ 153-154: Մարդկանց սնանկ ճանաչելու համար կան տարբեր հիմքեր:   Օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն, պարտապանը կարող է սնանկ ճանաչվել դատարանի որոշմամբ `իր նախաձեռնությամբ (կամավոր սնանկության դիմում) կամ պարտատիրոջ պահանջով (հարկադիր սնանկության դիմում), եթե պարտապանը անվճարունակ է:   Չնայած այն հանգամանքին, որ «Սնանկության մասին» ՀՀ օրենքը անվճարունակությունը համարում է «կամավոր» և «հարկադրված» սնանկության հիմք, այնուամենայնիվ, օրենսդրական ձևակերպումից բխում է, որ օրենսդիրը տնտեսվարող սուբյեկտներին սնանկ ճանաչելու հիմք է համարում երկու տնտեսական կատեգորիաների անգործունակությունը: ,   Օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն, պարտապանը անվճարունակ է (վճարել չի կարող), եթե կա հետևյալ հիմքերից մեկը. Ա) պարտապանի պարտավորությունները գերազանցում են պարտապանի ակտիվների արժեքը օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի չափով (մնացորդի անվճարունակություն): ; բ) պարտապանը ի վիճակի չէ բավարարել իր ժամկետանց դրամական պարտավորությունները (փաստացի անվճարունակություն): Անվճարունակությունը գոյություն ունի, երբ, անկախ բոլոր պարտատերերի պահանջները բավարարելու համար առկա ակտիվներից, պարտապանը թույլ է տալիս վճարման պարտավորությունների կետեր 2:  Վճարման պարտավորությունն անվիճելի է, եթե պարտապանը չի առարկում դրան, կամ եթե նա առարկում է նշված պարտավորությունը, բայց ՝ ա) վճարման պարտավորությունը ճանաչվում է օրինական ուժի մեջ մտած վճռով կամ վճռով, հնարավոր չէ կարգավորման հնարավորություն: բ) հայցը հիմնված է գրավոր գործարքի վրա. և պարտապանը չի ապացուցում, որ նա բավարար հիմքեր ունի բողոքարկելու հայցը (ներառյալ պահանջի լուծումը). գ) պահանջը առաջանում է պարտապանի կողմից հարկեր, տուրքեր կամ այլ պարտադիր վճարներ վճարելու պարտավորությունից. պարտապանը չի ապացուցում, որ ինքը բավարար հիմքեր ունի բողոքարկելու հայցը (ներառյալ `դ) հայցի կարգավորումը), դ) հայցի անվիճելի մասը գերազանցում է օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկը:   Այլ կերպ ասած, կա անվճարունակության երկու տեսակ `փաստացի` հաշվեկշիռ:  Անվճարունակությունը նշանակում է վճարելու ունակության բացակայություն: «Սնանկության մասին» ՀՀ օրենքի վերլուծությունը ապացուցում է, որ օրենքը «տարբերակում է անվճարունակության երկու ձևերը» ՝ հաշվեկշիռ (բացասական հաշվեկշռի դեպքում) - իրականում դա իրավիճակ է, երբ պարտապանը կարող է ամբողջությամբ բավարարել պարտատերերը:  Այս անվճարունակության երկու տիպերը տարանջատված են միմյանցից, քանի որ օրենքը չի պահանջում այս երկու տեսակի անվճարունակության միաժամանակյա գոյություն ՝ պարտապանին սնանկ ճանաչելու համար: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը HYKD / 0414/04/083 քաղաքացիական գործի շրջանակներում կայացված որոշմամբ արձանագրել է, որ այն դեպքում, երբ տվյալ դրամական պարտավորությունը հիմնված է օրինական ուժի մեջ մտած իրավական ակտերի վրա, վճարման պարտավորությունը անվիճելի է  Ավելին, սնանկության գործը հարուցելու հիմնական չափանիշը օրենքը համարում է անվճարունակությունը, քանի որ պարտքերի չափը համարվում է անվիճելի փաստ, պարտապանի կողմից պարտատերերի պահանջները վիճարկելը չի ​​բացառում դատարան դիմել 1 Տե՛ս Belych V. էջ 293: 2 Տե՛ս Բարսեղյան Թ., Էջ 157: 3 Տե՛ս http: //www.arlis.am/DocumentView.aspx?docid=52753, քաղաքացիական գործ HYKD / 0414/04/08: դիսանում   Վեճի դեպքում հայցի հիմնավորումը, ինչպես նաև պարտքի չափը կարող է որոշվել դատարանի կողմից 1: ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 25.02.2008 թ. 2 անգամ մեկ անգամ և հաստատվել է, որ օրենքը հիմնված է անվճարունակության կանխավարկածի վրա: Ավելին, «անվճարունակության կանխավարկածը» իր հերթին հիմնված է պարտապանի «բարեխղճության կանխավարկածի» վրա, այսինքն, եթե պարտապանը չի կատարում իր պարտավորությունները, ապա պարտավորության չկատարումը բացատրվում է ոչ թե նրա անազնվությամբ, բայց վճարելու իր անկարողությամբ: Այս համատեքստում մենք կցանկանայինք վկայակոչել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի EKD / ​​0074/04/093 գործով կայացված որոշումը:   Հետևյալ հարցը խնդիր դարձավ այս գործի շրջանակներում: Սնանկության հիմքում ընկած գործարքի շուրջ ծագած վեճի համատեքստում պատասխանատվությունը համարվում է անվիճելի՞: և Սնանկացման հիմքում ընկած գործարքի վերաբերյալ վեճը կարո՞ղ է համարվել բավարար հիմք `հայցը վիճարկելու համար: Վճռաբեկ դատարանը գտավ, որ «Սնանկության մասին» ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «բ» կետի հիման վրա վճարման պարտավորությունների անվիճելիությունը կասկածի տակ դնելու համար բավարար է ոչ միայն հիմքերի առկայությունը: ապացուցելով պարտապանի պարտավորությունը կամ կետի առկայությունը, բայց նաև իրավական վեճի առկայությունը: Վեճի պատճառն այն է, որ «առարկության բավարար հիմքեր» ձևակերպումը ներառում է պարտավորության հիմքերի վերաբերյալ բովանդակային վեճի առկայություն:  Հաշվի առնելով վերոգրյալը ՝ Վճռաբեկ դատարանը գտավ, որ կողմերի միջև առերևույթ վեճ է ծագել, որը քննարկվում էր մեկ այլ գործով, և ամբաստանյալի հայց ներկայացնելը, ինչպես նաև հայցը վարույթ ընդունելու դատարանի որոշման առկայությունը: , գնահատվել է որպես բավարար ապացույց, որ ամբաստանյալը բավարար հիմքեր ուներ ճանաչելու: առարկել հայցի դեմ: Վճռաբեկ դատարանը, թիվ 3-2475 (TD) գործի շրջանակներում, պատասխանելով այն հարցին, թե «դատարանը պետք է անդրադառնա առարկայական վեճի առկայությանը թեման սնանկ ճանաչելիս (անվճարունակ)»: «Վեճի հիման վրա սնանկության հայցը մերժելիս դատարանները, ըստ էության, չպետք է վկայակոչեն բովանդակային վեճ, որպեսզի չսահմանափակեն անձի` այդ վեճի քննության համար դատարան դիմելու իրավունքը: « Չնայած այն հանգամանքին, որ «Սնանկության մասին» ՀՀ օրենքը համապարփակ կարգավորում է այս ոլորտում առկա հարաբերությունները, այնուամենայնիվ, այն ունի որոշակի թերություններ, որոնք պետք է շտկել:  Առաջին հայացքից, առաջին հայացքից թվում է, թե այդքան էլ կարևոր չէ, բայց իրականում կարևորագույններից մեկն այն է, որ օրենքում բացակայում է հիմնական հասկացությունների մեկնաբանմանը նվիրված հոդված, մինչդեռ սա նորմատիվ-իրավական ակտ է, որը նոր հասկացություններ է ներմուծում ՀՀ օրենսդրությունը: 1 Տե՛ս Karelina S., անվճարունակության (սնանկության) ճիշտ կարգավորում:  դասագիրք пособое, Москва, 2002, էջ. 24 2 Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրական դատարան 25.02.2008 թ. C-735 որոշումը հասանելի էր դատական ​​համակարգի պաշտոնական կայքում ՝ http: //www.arlis.am/DocumentView.aspx?docid=42089: 3 Տե՛ս «Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական-վարչական գործերի ընտրություն (2011 թ. Հունվար-դեկտեմբեր)», Երեւան, 2012, էջ 74-79: 4 Տե՛ս «Վճռաբեկ դատարանի վճիռների ընտրություն (2006 թ. Սեպտեմբեր-դեկտեմբեր)», Երևան, 2007, էջ: 446: Ըստ «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի, եթե նորմատիվ իրավական ակտում օգտագործվում են նորմատիվ իրավական նոր հասկացություններ կամ հասկացություններ, որոնք միանշանակ չեն հասկացվում առանց բացատրության, ապա դրանց սահմանումները պետք է տրվեն այդ իրավական ակտով (հոդված 42) 1: Հիմնական հասկացությունների բացակայությունը հանգեցրել է նրան, որ սնանկության որոշակի ընթացակարգերի, սուբյեկտների, կատեգորիաների սահմանումները կամ չեն բացահայտվում օրենքով (սնանկություն, անվճարունակություն, կառավարիչ, ժամանակավոր կառավարիչ, պարտատերերի ժողով) կամ տրված են առանձին հոդվածների մեջ (ֆինանսական վերականգնում , ֆինանսական առողջացման ծրագիր): , մենեջերների ինքնակարգավորվող կազմակերպություն, ապահովված պարտավորություններ), որն անհարկի բեռ է օրենքի որոշակի հոդվածների համար: Մեկ այլ կարևոր խնդիր է օրենքի նպատակի վերաբերյալ առանձին հոդվածի բացակայությունը:   Ինստիտուտի նպատակների օրենսդրական ամրագրումը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ սնանկության վարույթի իրավական կարգավորման ուղղվածությունը կապված է օրենքի նպատակների հետ: Կարծում ենք, որ «սնանկություն» հասկացությունը օրենքում սահմանելու դեպքում ինստիտուտը լիովին հասկանալու համար պետք է մատնանշվեն դրա բնութագրական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հետևանքները սնանկ ճանաչված սուբյեկտի համար:  Բացի այդ, օրենքը չունի անհրաժեշտ ծանրաբեռնվածություն հասարակության սոցիալական պաշտպանության իրականացումն ապահովելու համար (որպես ասվածի հաստատում, բավական է հիշել օրենքի 82-րդ հոդվածը և դրա վերլուծությունը):   Օրենքով նախատեսված պարտատերերի պահանջների բավարարման կարգը չի համապատասխանում օրենքի `որպես սոցիալական կարգավորողի դերին և նշանակությանը:   Սա ամենակարևոր հարցերից մեկն է, որին օրենսդիրը պետք է այլ մոտեցում ցուցաբերի: Անդրադառնալով Օրենքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված պարտատերերի պահանջների բավարարման հաջորդականությանը `կարծում ենք, որ այն պետք է ենթարկվի էական փոփոխությունների` հետևյալ պատճառներով. Օրենքի 82-րդ հոդվածը սահմանում է, որ ապահովված պարտատերերի պահանջները, կառավարչի վարձատրությունը միայն վարչական ծախսերը փոխհատուցելուց հետո, այն քաղաքացիների պահանջները, որոնց առջև պարտապանը պատասխանատու է իրենց կյանքի կամ առողջության համար վնաս պատճառելու համար, բավարարվում են համապատասխան պարբերական վճարման կապիտալիզացիա, ինչպիսիք են պարտապանը Ալիմենտի պահանջները քաղաքացու համար (երեխա, անգործունակ ծնող, անգործունակ ամուսին), աշխատանքային պայմանագրերից բխող պահանջներ (ներառյալ պարտապանի սնանկության մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դրա լուծարում), բայց ոչ պարտապանի սնանկության հայտարարագրից ավելի քան 6 ամիս առաջ. հեղինակային իրավունքի պայմանագրերով նախատեսված վարձատրության վճարներ և եկամտահարկ և պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային վճարներ, որոնք բխում են ընթացիկ պահանջների բավարարումից: Կարծում ենք, որ օրենքի 82-րդ հոդվածով սահմանված հաջորդականության մեջ փոփոխություններ կատարելու առաջարկը բխում է դրա դրույթները ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանեցնելու անհրաժեշտությունից, քանի որ դրանք հակասում են Սահմանադրության մի շարք նորմերին: 1 Տե՛ս «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենք, ԱՐՊԱ 02.05.21 / 15 (190), հոդված 42: ՀՀ Սահմանադրության 1-ին, 37-րդ, 48-րդ հոդվածների վերլուծությունից հետո բխում է, որ Հայաստանի Հանրապետությունը սոցիալական պետություն է:   Ստացվում է, որ այն պայմաններում, երբ պետության կողմից սոցիալական կարգով հայտարարված պետության խնդիրը մարդու իրավունքների պաշտպանության երաշխիքների լիարժեք ակտիվ համակարգ է, այդ թվում `իրավական համակարգի ստեղծում, սոցիալական պաշտպանության և մարդկանց բարեկեցության բարձրացում: օրենսդրական երաշխիքների տրամադրում «Սնանկության մասին» ՀՀ օրենքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մաս. Սոցիալական պետության գաղափարը առաջնորդվում է մեկ շուկայական հարաբերություններին բնորոշ գույքային անվտանգության գերակայության, մասնավոր շահերի գերակայության սկզբունքներով: Նման պայմաններում, մեր կարծիքով, բավարարվում են ոչ միայն Օրենքի դրույթները, որոնք սահմանում են, որ բավարարվում են այն քաղաքացիների պահանջները, որոնց կյանքը կամ առողջությունը վնասել է պարտապանը կամ ում նկատմամբ նրանք ալիմենտային պարտավորություններ ունեն 2, այլ նաև այն փաստը, որ Հայցերի բավարարման 3-րդ շրջադարձը Կարող է բավարարվել միայն աշխատանքային պայմանագրերից բխող պահանջները (ներառյալ պարտապանի սնանկության մասին որոշումը `դրա ուժի մեջ մտնելու պահից մինչև լուծարումը), բայց պահից ոչ ավելի, քան 6 ամիս առաջ պարտապանի սնանկության մասին:  Նման կանոնակարգի շրջանակներում անբավարար են մնում անձանց աշխատանքային պայմանագրերից բխող պահանջները, որոնք ծագել են սնանկ ճանաչելու պահից 7 ամիս առաջ: ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ գործատուին ներկայացված պահանջները պետք է հիմնավորված լինեն:  Վերոգրյալից բխում է, որ եթե սնանկ գործատուին ներկայացված աշխատանքային պայմանագրից բխող պահանջները հիմնավոր են, ապա դրանք պետք է առաջին հերթին բավարարվեն սնանկության վարույթում, անկախ այդպիսի պահանջների առաջացման ժամանակից: Վերոնշյալ նորմերը ևս մեկ անգամ հիմնավորում են այն բանի, որ ապահովված պարտատերերի պահանջները պետք է բավարարվեն ընդհանուր առմամբ, միայն պարտապանի աշխատակիցների պահանջները բավարարելուց հետո `պարտապանի կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասի համար:  Ի դեպ, պարտապանի աշխատող անձինք, ովքեր պարտապանից փոխհատուցում են ստանում կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասի համար, պետք է ընդգրկվեն ոչ թե անընդմեջ, այլ հերթում ՝ ապահովելով հավասարապես հնարավորություններ պաշտպանության այս երկու սոցիալապես անապահով սուբյեկտների համար:  Տարբեր հերթագրումներ նախատեսելու դեպքում, պարտապանից կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում ստացող անձանց պահանջները պետք է լինեն առաջինը, իսկ երկրորդում `պարտապանի աշխատողների պահանջները` անկախ դրանց առաջացման ժամանակից: , Նույն տրամաբանությամբ մենք առաջարկում ենք փոփոխություն կատարել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում 3: 1 Սա վերաբերում է նաև սոցիալական ապահովության համակարգին, որը հիմնականում զբաղվում է խաթարված ճակատագրերով. Հաշմանդամություն, հիվանդություն, կերակրողի կորուստ, գործազրկություն, անապահով ծերություն և այլն, ինչպես նաև սոցիալական ապահովության արդյունավետ համակարգի առկայություն, որը կարգավորում է սոցիալական ռիսկը: 2 Մանրամասների համար տե՛ս ՀՀ ընտանեկան օրենսգիրք, հոդվածներ 68, 73, 75, 77, 81, 82, 83, 84, 85: 3 ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը խոսում է իրավաբանական անձանց լուծարման դեպքում հայցերը բավարարելու կարգի մասին:  Նույն տրամաբանությունն այստեղ գործում է: Օրենքը պետք է փոփոխության ենթարկվի `սնանկության հիմքերը հայտնաբերելու դեպքում հարկադիր կատարման վարույթում պարտապանին սնանկ ճանաչելու պահանջով դատարան դիմելու համար: Մինչև 22.12.2010 թ. «Սնանկության մասին» ՀՀ օրենքի փոփոխություն. Պարտատեր կամ այլ անձանց պարտավորություն դատարան դիմել `համաձայն 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, սնանկության հիմքերի դեպքում, հարկադիր կատարողը պարտավոր է ներկայացնել դատական ​​գործը պարտապանին սնանկ ճանաչելու մասին ՝ անկախ նրանից ՝ հարկադիր կատարողի հետ կատարողականի բոլոր վարույթները նույնն են, թե ոչ: Հիմք ընդունելով օրենքի վերոնշյալ հոդվածների վերլուծությունը (մինչև փոփոխությունը և դրանից հետո), կարծում ենք, որ այդ առումով «Սնանկության մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածը նախորդ խմբագրությամբ նախատեսում էր ավելի ճիշտ իրավական կարգավորում:   Գործող իրավական դաշտում հարկադիր կատարողը, գույքի բռնագանձման մասին որոշման հարկադիր կատարման ընթացքում պարտապանի ամբողջ ունեցվածքի բռնագրավման դեպքում, գտնում է, որ գույքը բավարար չէ, որպեսզի ապահովի պարտականությունների լիարժեք կատարումը: պարտատեր (պահանջատեր) կամ դատական ​​ծառայություն: Պարտատիրոջ (հայցվոր) հայցը բավարարելու դեպքում, գույքային օրենսդրությամբ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի ավելի քան հազարապատիկի անբավարարության դեպքում, անհնար կլինի իրականացնել այս կամ այլ կատարողական վարույթները (ներ) ամբողջությամբ: մեկ այլ պարտատիրոջ (պահանջատեր) առջև ստանձնած պարտավորությունների մասին. պարտավոր է անհապաղ դադարեցնել կատարողական վարույթը (պարտականությունները) `առաջադրելով պարտատեր և պարտապան մեկ օրվա ընթացքում սնանկության մասին դիմում ներկայացնել նրանցից մեկի նախաձեռնությամբ ոչ, եթե նոր պարտատերերը կամ արդեն հայտնի պարտատերերը հայտնվում են կատարողական վարույթը կասեցնելու մասին որոշումը հրապարակելուց հետո: Պարտապանը դիմում է դատական ​​կարգադրիչին `չկանգնեցնել կատարողական վարույթը, ապա դատական ​​կարգադրիչը նրանց առաջարկում է սնանկության հայց ներկայացնել. եթե նա չի վերսկսում կատարողական վարույթը: Եվ եթե նոր պարտատերեր հայտնվեն կատարողական վարույթը կասեցնելու մասին որոշման մասին հայտարարությունից հետո, կամ արդեն հայտնի պարտատերը դիմում է հարկադիր կատարողին `կատարողական վարույթը չվերսկսելու խնդրանքով, ապա հարկադիր կատարողն առաջարկում է նրանց գործ սնանկության մասին; Եթե ​​կատարողական վարույթը կասեցնելու մասին որոշման մասին հայտարարությունից հետո հայտնվում են նոր պարտատերեր, կամ արդեն հայտնի պարտատերը դիմում է հարկադիր կատարողին `կատարողական վարույթը չվերսկսելու խնդրանքով, հարկադիր կատարողն առաջարկում է նրանց սնանկ ճանաչել. կատարողական վարույթը չի վերսկսվում:   Եթե ​​պարտապանը կամ պարտատերը սույն մասով սահմանված ժամկետում սնանկության մասին դիմում չի ներկայացրել դատարան, կամ նոր պարտատերեր չներկայանան, հարկադիր կատարողը վերսկսում է կատարողական վարույթը: Մեր կարծիքով, հարկադիր կատարողը, կատարողական վարույթի ընթացքում պարզելով, որ պարտապանի սնանկության հիմքեր կան, պետք է դիմի դատարան `նրան սնանկ ճանաչելու պահանջով, չսպասելով պարտապանի կամ նրա պարտատերերի դատարան դիմելուն, մինչդեռ ներկայիս ՀՀ Սնանկության մասին օրենքը բոլորովին այլ կարգավորում է նախատեսում: Օրենքի նախորդ տարբերակի 6-րդ հոդվածի առավելությունն այն է, որ Դատական ​​ակտերի հարկադիր կատարման ծառայության աշխատողի համար դիմում ներկայացնելու միակ հիմքն այն էր, որ կատարող մարմնի կողմից պարտատիրոջ (հայցերի) պահանջը բավարարելը կհանգեցներ պարտատիրոջ (պարտատերերի) առջեւ ստանձնած պարտավորության կատարման անհնարինություն:   Վերլուծելով օրենքի այս ձևակերպումը, ակնհայտ է, որ հարկադիր կատարողի կողմից սնանկության պահանջ ներկայացնելու համար անհրաժեշտ էր առնվազն երկու կատարողական վարույթ, մինչդեռ ներկայումս օրենքը նախատեսում է, որ պարտապանի ունեցվածքն անբավարար է նույն կատարման մեջ այլ պարտատիրոջ պահանջը բավարարելու համար: վարույթ   Bankամանակին «Սնանկության մասին» ՀՀ օրենքն ավելի կանոնակարգված էր `համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում սնանկության մասին դիմում ներկայացնելու պարտավորությամբ: Այն դեպքում, երբ պարտապանը, պարտատերը սնանկության հայցով չի դիմում դատարան, անվճարունակ անձինք շարունակում են գործել ՝ մտնելով նոր քաղաքացիական հարաբերություններ ՝ ստանձնելով նոր պարտականություններ, բնականաբար ստեղծելով լրացուցիչ խոչընդոտներ այդ հարաբերությունների մեջ մտնող սուբյեկտների համար:   Ավելին, այդ անվճարունակ տնտեսվարող սուբյեկտների առկայությունը թույլ չի տալիս իրական պատկերացում կազմել ՀՀ տնտեսության մասին, և տնտեսական վերլուծությունները բերում են սխալ լուծումների:  Նման սուբյեկտների առկայությունը բերում է պետական ​​բյուջեի անիրատեսական պլանավորման:  Պետք չէ մոռանալ, որ սնանկության ինստիտուտը հիմնականում կապված է բիզնեսի հետ: Անհատ գործարարները ճանաչվում են սնանկ և իրավաբանական անձինք, որոնք բիզնեսով զբաղվելու իրավունք ստանում են միայն պետական ​​գրանցման պահից, որն իր հերթին հետապնդում է արդյունավետ հարկումը, տվյալ ոլորտի գրանցումը, բիզնեսի շրջանառությունը:  Մինչդեռ անվճարունակ պարտապանին սնանկ ճանաչելու մասին դատարան չդիմելու արդյունքում, նրան սնանկ չհայտարարելու արդյունքում, անվավեր են ճանաչվում պետության կողմից գրանցված անհատ ձեռնարկատեր, իրավաբանական անձի կողմից իրականացվող նպատակները:  Բացի այդ, անվճարունակ, չաշխատող կամ անբարեխիղճ սուբյեկտին բիզնեսի շրջանառությունից ժամանակավորապես հեռացնելու դեպքում խախտվում են բիզնեսի շրջանառության մյուս մասնակիցների իրավունքներն ու շահերը: Պարտապանին սնանկ ճանաչելու մասին տեղեկատվությունը տեղադրվում է Հայաստանի Հանրապետության հանրային ծանուցումների պաշտոնական կայքում, որի միջոցով հնարավոր է պարզել սնանկ ճանաչված անձանց մասին և խուսափել նրանց հետ հարաբերությունների հաստատումից:  Այն դեպքում, երբ նման պարտավորություններ ունեցող սուբյեկտները սնանկության հայցով չեն դիմում դատարան, քաղաքացիական-բիզնեսի շրջանառության մյուս մասնակիցները կարող են պարտապանի հետ նոր հարաբերությունների մեջ մտնել անվճարունակության մասին տեղեկատվության բացակայության պայմաններում. նրանք կարող են հայտնվել անվճարունակ վիճակում: Հարկադիր կատարողին սնանկ ճանաչելու պահանջով դատարան դիմելու նպատակն է ապահովել փոքր պահանջներով պարտատերերի շահերը `պարտապանի դեմ հայցի պատճառով, սնանկության մասին դիմումը գանձելու համար պետական ​​տուրքի չափով 1:  Նման դեպքում փոքր պահանջներ ունեցող պարտատերերը նախընտրում են չդիմել դատարան պարտապանին սնանկ ճանաչելու պահանջով, հատկապես եթե նրանք չունեն բավարար երաշխիքներ, որ պարտապանը գույք ունի, կամ նրա ունեցվածքը բավարար կլինի պարտատիրոջ նախնական պահանջը փոխհատուցելու համար: և դատական ​​ծախսեր: Սա հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ Դատական ​​ակտերի հարկադիր կատարման ծառայության ծառայության համար համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում սնանկության հայցով դատարան դիմելու համար 1 Տե՛ս «Պետական ​​տուրքի մասին» ՀՀ օրենք, ARPA 1998.01.11 / 1, հոդված 9: Պատասխանատվության տրամադրումը դրականորեն կանդրադառնա պարտատերերի պահանջները բավարարելու միջոցով իրենց պարտավորությունները կամ բարեխղճորեն չկատարող սուբյեկտների պարտավորությունների կատարման վրա, ինչը կմեծացնի պարտատերերի պահանջները բավարարելու և յուրաքանչյուրի շահերը պաշտպանելու հնարավորությունները: նրանցից.   Սնանկացման արդյունքում տնտեսվարող սուբյեկտների դուրսբերումը կհանգեցնի տնտեսության վերականգնմանը և իրական պատկեր ստանալու: Մարո Մարգարյան Բանկերի իրավաբանական հիմունքներ Հիմնաբառեր. Սնանկություն, անվճարունակություն, պարտապան, պարտատեր, վճարման պարտավորություն, սնանկության հիմքեր, սնանկության ինստիտուտ, տնտեսական հարաբերություններ, կամավոր-հարկադիր սնանկություն , ։

Սնանկության  հարաբերությունների  իրավական  կարգավորումը  յուրաքանչյուր  պետության տնտեսական կայունության երաշխիքներից մեկն է։
    Հետազոտության հիմնական նպատակն է համալիր ուսումնասիրության ենթարկել սնանկության ինստիտուտը կարգավորող օրենսդրության համակարգը և դրանում առկա խնդիրների վերհանման արդյունքում տալ տեսականորեն հիմնավորված այնպիսի առաջարկներ, որոնք,  հաշվի  առնելով  Հայաստանի  Հանրապետության՝  դեռևս  ձևավորվող  իրավական  համակարգի  առանձնահատկությունները,  կնպաստեն  ոլորտի  իրավական  կարգավորման  արդյունավետության բարձրացմանը։
