ԵՐԱԺՇՏՈՒԹՅԱՆԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆՆՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻԿԱՄԱՅԱԿԱՆՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՏԱՎՈՐ ԱՇԽԱՏՈՒՆԱԿՈՒԹՅԱՆՎՐԱՄարդը  ենթարկվում  է  շրջակա  միջավայրի  բազմաթիվ  երևույթների  ազդեցությանը։
   Բոլոր  կենդանի  օրգանիզմների,  այդ  թվում  նաև  մարդկանց  համար,  ձայնըշրջակա միջավայրի ազդեցություններից մեկն է։
  Մարդկության գոյության պատմության ողջ ընթացքում նրա կյանքը ուղեկցվել է երաժշտությամբ [5]։
 Երաժշտությունը արվեստի տեսակ  է,  որի  գեղարվեստական  էությունը  համակարգված ձայնն է [15]։
 Ներկա  ժամանակներում  կան  երաժշտական  տարբեր  ժանրեր։
   Նման  բաժանման չափանիշները կարող են լինել ռիթմը, օգտագործված գործիքները, տեխնիկան ևայլ պարամետրեր [6]։
 Հայտնվելով  50-ական  թվականներին՝  ռոք  երաժշտությունը  նշանավորվեց  ինքնասպանություններով։
   Նրանք,  ովքեր  լրջորեն  տարվում  ենռոք  երաժշտությամբ,հաճախ համեմատվում են թմրամոլների հետ, քանի որ այդ մարդիկ չեն կարողանումհրաժարվել ռոք երաժշտությունից, ռոքը նրանց համար կախվածություն է։
  Ժամանակակից ռոք խմբերն աշխատում են 80 հազար հերցից մինչև 20 և նույնիսկ ավելի ցածրձայնածավալում (դիապազոնում) [6]։
 Ինչպես հայտնի է, հաճախականությունների ձայնածավալը, որն ընկալում է հասուն  մարդը,  16-20  Հց-ից  մինչև  16-20  կՀց  է։
   Այս  ձայնածավալը  հատուկ  է  մինչև  25տարեկան մարդկանց, այնուհետև տարեցտարի նվազում է, իսկ ծերերինը կազմում է15 կՀց [2]։
 Ռոք  երաժշտության  առանձնահատկություններն  են  ծանր  ռիթմը,  մոնոտոնկրկնությունները,  բարձրությունը  և  գերհաճախականությունները,  լուսային  էֆեկտները [6]։
 Ռեփը հիփ-հոփ ժանրի հիմնական տեսակներից մեկն է։
  Երաժշտության այս տեսակը մոտ է խոսակցական տոնին և զարգացել է Նյու Յորքում՝ 1970-ականների վերջին։
  Ռեփը ընդհանրապես կարդացվում է երաժշտության ծանր բիթերի տակ։
 Փոփ երաժշտությունը հանրամատչելի երաժշտության ժանր է, որը ձևավորվել է1950-ականներին՝ բխելով ռոքնռոլ ոճից [8]։
 ժամանակակից  աշխարհում  բազմաթիվ  ուսումնասիրություններ  են  կատարվում։
   Երաժշտության  ազդեցությունը  մարդու  կյանքի  որակի  և  առողջության  վրաայսօր առաջնային տեղ է զբաղեցնում նեյրոկենսաբանության, հոգեբանության մեջ, ևընդհանրապես՝  բժշկագիտական  միջազգային  գիտական  ուսումնասիրություններում,  ինչպես  նաև  վաղուց  արդեն  զարգացել  է  երաժշտական  թերապիայի  ճյուղը՝որպես բազմաթիվ հիվանդությունների բուժման արդյունավետ միջոց [3]։
 ուղեղիվրա։
   Այն  խորը[9,  6],  նպաստում  է  տեսողական  ևՄարդու  օրգանիզմի  տարբեր  հոգեֆիզիոլոգիական  գործընթացների  և  հուզական վիճակի վրա դասական և ռոք երաժշտությունների ունեցած ազդեցության մասինկատարվել  են  տարբեր  ուսումնասիրություններ։
   Լավ  ուսումնասիրված  է  դասականզգացմունքայիներաժշտության  ազդեցությունըփորձառություն  է  տալիսլսողականտեղեկատվության  մշակմանը  [10,  6],  բարելավում  է  ուշադրությունը,  զգացմունքներիընկալումը  [11,  6]։
   Դասական  երաժշտություն  լսելով՝  ճանաչողական  գործունեությանցուցանիշները  բարելավվում  են[12,  6]։
   Այդ  պատճառով,  առաջադրանքներկատարելիս  խորհուրդ  է  տրվում  լսել  ֆոնային  երաժշտություն`  դասական  կամուղղակի  մեղեդային  երա-ժըշտություն  (Newberg  A.,  Waldman  M.)։
   Երաժշտությունըկարող  է  բարելավել  հիշողությունը  և  սովորելու  ունակությունը։
   Երաժշտությանուղեկցությամբ վարժություններ կատարելը բարձրացնում է ինքնազգացողությունը ևկենսունակությունը,  ինչը  ճիշտ  է  նաև  ուսման  մեջ։
   Թեթև  դասական  երաժշտությունլսելը  (օրինակ՝  Մոցարտ  կամ  Վիվալդի)  օգնում  է  որոշ  ուսանողներին  երկարժամանակ կենտրոնանալ, բայց այն կարող է շեղել ուրիշների ուշադրությունը [6]։
 ՀՀ-ում  երաժշտության  ազդեցությունը  տարբեր  հոգեֆիզիոլագիական  գործընթացների  վրա  գրեթե  ուսումնասիրված  չէ։
   Ելնելով  վերոնշյալից՝  աշխատանքի  նպատակն է եղել ուսումնասիրել տարբեր երաժշտական ժանրերի ազդեցությունը Վանաձորի  պետական  համալսարանի  (ՎՊՀ)  ուսանողների  ուշադրության  և  մտավորաշխատունակության  վրա։
   Որպես  երաժշտական  ժանրեր  ընտրվել  են  դասականը,ծանր ռոքը, փոփը և ռեփը։
 Որպես  հետազոտության  օբյեկտ  ընտրվել  են  տարբեր  բաժիններում  սովորող  1ից  4-րդ  կուրսերի  ուսանողները։
   Հետազոտության  համար  ընտրվել  է  անկետավորման (հավելված 1), Կրեպելինի հաշվման (մտավոր աշխատունակության որոշմանհամար)  և  Պիերոն-Ռուզերի  (ուշադրության  կենտրոնացվածության  մակարդակիորոշման համար) թեստային մեթոդները [7, 13]։
 Անկետավորմանը  մասնացել  են  162  ուսանող  (17-22  տարեկան)։
   Հարցվածների67.9%-ի համար երաժշտությունը կյանքում շատ մեծ դեր ունի, 27.2 %-ի համար՝ կարևորէ,  3.1%-ի  համար՝  այդքան  էլ  կարևոր  տեղ  չունի,  1.2%-ն  անտարբեր  են,  իսկ  0.6%-իհամար  երաժշտությունը  կյանքում  կարևորչէ։
   81.5%–ը  շատ  հաճախ  եներաժշտություն լսում, 15.4%-ը՝ պարբերաբար, 3.1%-ը՝ հազվադեպ։
  Փոփ նախընտ-րումեն 63.8%-ը, դասական` 57.7%-ը, ռեփ` 49.1%-ը, ռոք` 48.5%-ը։
  Հարցվածների 58%-ը դասերընախընտրում են անել երաժշտության ուղեկցությամբ, իսկ 42%-ը՝ ոչ։
  Երաժշտություննօգնում  է  կենտրոնանալ  հարցվածների  58%-ին,  42%-ին՝  ոչ։
   86.4%-ի  տրամադրությունըկախված  է  երաժշտությունից։
   Այն  հարցին,  թե  երաժշտություն  լսելիս  ուսանողներըերբևէ  ունեցել  են  ագրեսիայի  նշաններ,  66.7%–ը  տվել  են  դրա-կան  պատասխան,որոնցից 18%-ը նշել են ռոք երաժշտությունը։
 ժանրերլսելու4)։
 Կրեպելինի  հաշվման  մեթոդը  նախատեսված  է  մտավոր  աշխատունակությանորոշման  համար։
   Մտավոր  աշխատունակությունն  ունակությունն  է  ընկալելու  և  վերամշակելու  տեղեկատվությունը,  անձի  պոտենցիալ  կարողությունը՝  տրվածժամանակահատվածում առավելագույն արդյունավետությամբ  կատարելու որոշակիաշխատանք։
   Մտավոր  աշխատունակության  չափորոշիչներն  են`  հիշողությունը,ուշադրությունը և տեղեկատվության փոխանցման արագությունը [16]։
  Ուսանողներինտրամադրվել են բլանկներ (հավելված 2), պահանջվել է կատարել մաթեմատիկականգործողությունները՝  մինչև  տրվի  «վե՛րջ»  ազդանշանը(աշխատանքը  սկսելուցյուրաքանչյուր  15  վայրկյանը  մեկ),  դրանից  հետո՝  գործողությունները  պետք  էկատարել նոր տողից։
  Աշխատանքը կատարվել է ինչպես մինչև երգը լսելը, այնպես էլ՝տարբերԵրաժշտականստեղծագործությունները  հնչել  են  20-ական  րոպե՝  14-րդ  րոպեից  ուսանողներըկատարել  են  Կրեպելինի  թեստը,  վերջացնելուց  հետո  1  րոպե  հանգստացել  են(երաժշտությունը  շարունակել  է  հնչել),  18-րդ  րոպեից՝  լրացրել  են  Պիերոն-Ռուզերիթեստը։
  Թեստերը լրացվել են 2 օրվա ընթացքում. առաջին օրը լրացվել են մինչև երգըլսելը։
  Դասական և ռեփ երաժշտական ժանրերը լսելիս յուրաքանչյուր ժանրը լսելուցհետո տրվել է նվազագույնը 45 րոպե  դադար։
  Երկրորդ օրը՝ լրացվել են փոփ  և ծանրռոք ժանրերը լսելու ընթացքում։
  Պիերոն-Ռուզերի  թեստը  նախատեսված  է  ուշադրության  կենտրոնացվածությանմակարդակի որոշման համար։
  Ուշադրությունը արթունության ակտիվ վիճակն է, որըբնութագրվում է օրգանիզմի պատրաստակամությամբ՝ պատասխանելու ազդակին  ևարտահայտելու  հոգեկան  գործունեության  ուղղվածությամբ  որոշակի  օբյեկտինկատմամբ։
   Կամային  ուշադրությունը  պայմանավորված  է  նպատակի  որոշումով  ևգործողության ծրագրի մշակումով [1, 2]։
 ընթացքում(հավելվածՈւշադրության  կենտրոնացվածությունը  տվյալ  գործունեությամբ  տարվածլինելն է, նրանում խորացված լինելը [14] ։
  Թեստում պատկերված են երկրաչափական պատկերներ, «սկսե՛լ» ազդանշա-նըլսելիս,  վերջիններիս  մեջ  հնարավորինս  արագ  և  առանց  սխալների  անհրաժեշտ  էտեղադրել  «+»,  «-»,  «.»  նշանները,  մեկ  պատկերի  մեջ  ոչինչ  չի  տեղադրվում։
   Թեստիհամար տրվում է 60 վայրկյան ժամանակ (հավելված 3,4)։
 Աշխատունակության գործակիցը (K) որոշվել է  К= S2/S1  բանաձևով, որտեղ`   S1-ըառաջին  4  տողում  ճիշտ  կատարված  գործողությունների  քանակն  է,S2-ը՝  վերջին  4տողում ճիշտ կատարածների քանակը։
  Արդյունքները  ներկայացված են  աղյուսակ 1ում։
   Որքան  K-ի  արժեքը  մոտենում  է  1-ի,  այքան  հոգնածության  մակարդակը  փոքրանում է (արվում են ավելի քիչ սխալներ)։
 Աղյուսակ 1. Աշխատունակության մակարդակի արդյունքները մինչ երաժշտություն լսելը ևընտրված երաժշտական ժանրերը լսելուց հետոՈւսանողԱռանցK-ի արժեքերաժշտութԴասականՌեփՓոփԾանր ռոքյանԱղյուսակ 2.Պիերոն-Ռուզերի թեստի անցկացման արդյունքում ստացված տվյալները (շբ- շատբարձր, բ- բարձր, մ- միջին, ց- ցածր, շց- շատ ցածր)Լրացված պատկերներիքանակաստիճանկենտրոնացվածությանՈւշադրությանմակարդակց ն ա ռ ա տ շ ժ ա ր ե կ ա ս ա դ ն ա փ ե ռ փ ո փ ր ն ա ծ ք ո ռ ց ն ա ռ ա տ շ ժ ա ր ե կ ա ս ա դ փ ե ռ ն ն ա փ ո փ ց ն ա ռ ա տ շ ժ ա ր ե կ ա ս ա դ ր ն ա ծ ք ո ռ ն ա փ ե ռ փ ո փ ր ն ա ծ ք ո ռ մբՇ ցՇ ցՇ ցՇ ցՇ ցՑցշ ցշ ցշ ցշ ցբԲբՄՇ ցցշ ցբշ բշ ցշ ցշ ցշ ցմշ ցցցշ ցցցշ ցշ ցշ ցշ ցմցցշ ցշ ցշ ցշ բշ ցբմցշ ցցբՑՄշ ղ ո ն ա ս ւ Ո մբցԲբցցբՄբբշ ցցցշ ցցՑՇ ցցբմՄմշ բՄբբբԲցշ բցցցՑմշ ցբՇ բՑՑշ բցշ բմշ ցցշ բցշ ցշ ցբբմբցմաշխատունակությ ան գործակից Գծապատկեր 1.Աշխատունակության գործակցի ցուցանիշների միջին արժեքը մինչերաժշտություն լսելը և ընտրված երաժշտական ժանրերը լսելուց հետոուշադրության կենտրոնացման մակարդակ Գծապատկեր 2.Ուսանողների ուշադրության կենտրոնացման մակարդակը մինչևերժշտություն լսելը և ընտրված երաժշտական ժանրերը լսելուց հետոԱղյուսակ  1-ի  և  գծապատկեր  1-ի  տվյալներից  հետևում  է,  որ  աշխատունակության  գործակիցը  (K)  մինչև  երաժշտություն  լսելն  ուներ  ավելի  մեծ  արժեք,  քանլսելուց հետո, այսինքն, կարող ենք ասել, որ երաժշտության տարբեր ժանրերն ունեցելեն «լավ» ազդեցություն և իջեցրել են հոգնածության մակարդակը (սխալներ արվել ենավելի քիչ)։
  Հոգնածության մակարդակն ամենացածր արժեքն (K-ն մոտ է 1-ին) ունե-ցելէ ռեփ լսելիս, ապա K-ի արժեքը համապատասխանաբար մեծացել է ծանր ռոք, փոփ ևդասական երաժշտությունները լսելիս։
 Աղյուսակ 2-ի և գծապատկեր 2-ի տվյալներց հետևում է, որ ուշադրության կենտրոնացման մակարդակը մինչև երաժշտություն լսելը 73 է, դասական լսելիս՝ մոտ 73.5,ռեփ  լսելիս՝  մոտ  75,  ծանր  ռոք  լսելիս՝  մոտ  76,  իսկ  փոփ  լսելիս՝  մոտ  77։
   Այսինքն,կարող  ենք  ասել,  որ  ուսանողների  ուշադրության  կենտրոնացումը  երաժշտությունները  լսելուց  հետո  բարձրացել  է։
   Չնայած  ստացված  արդյունքներին,  ուսանողներըաշխատանքն  ավարտելուց  հետո  նշել  են,  որ  դասական  երաժշտություն  լսելիս  առաջացել  է  թուլություն,  հոգնածություն,  իսկ  մի  մասն  էլ  նշել  է,  որ  առաջացել  է  չափիցավելի  հանգստություն։
   Ռեփ  լսելիս  մի  մասի  մոտ  առաջացել  է  շփոթություն,ագրեսիա,  իսկ  մյուս  մասի  մոտ՝  ակտիվություն։
   Փոփը  ուսանողների  80%-ի  մոտառաջացրել է ակտիվություն, դրական էմոցիաներ, իսկ ծանր ռոքը՝ գրեթե բոլորի մոտագրեսիա,  նյարդային  անկանոն  վիճակ,  ուսանողները  փորձել  են  ուշադրությունըհնարավորինս  կենտրոնացնել  աշխատանքի  վրա  ևչլսել  երաժշտությունը։
 Հետազոտության  արդյունքում  պարզ  է  դառնում,  որ  ուսանողների  վրա  դասականերաժշտությունը  ունի  ավելի  «թույլ  արտահայտված  դրական»  ազդեցություն՝համեմատած  ընտրված  մյուս  երաժշտական  ժանրերի  հետ։
   Սա  բացատրվում  էուսանողների նախասիրություն-ներով, քանի որ հարցման ընթացքում նրանցից ոչ ոքորպես  նախընտրած  ժանր  չի  նշել  դասականը։
   Նախընտրած  ժանրերի  մեջ,  ճնշողմեծամասնության մոտ, չի նշվել նաև ռոքը, բայց համեմատելով դասականի հետ՝ ռոքնունի  առավել  արտահայտված  ազդեցություն  կոգնիտիվ  ֆունկցիաների  վրա։
 Ենթադրվում  է,  որ  սա  պայմանավորված  է  եղել  ռոք  երաժշտության  առաջացրածբացասական  հուզական  վիճակով,  և  այդ  վիճակը  արագ  հաղթահարելու  հետ,  որն  էլստիպել է առավել արագ կատարել թեստային առաջադրանքները։
 Կատարված վերլուծությունների արդյունքում կարող ենք եզրակացնել,որ՝1.  Ընտրված  բոլոր  երաժշտական  ժանրերն  ազդել  են  ուսանողներիմտավոր աշխատունակության և ուշադրության վրա։
 2.  Կոգնիտիվ  ֆունկցիաների  առավել  մեծ  փոփոխություն  առաջացրել  ենփոփ և ռեփ երաժշտական ժանրերը։
 3.  Դասական  երաժշտությունն  առաջացրել  է  կոգնիտիվ  ֆունկցիաներիառավել քիչ փոփոխություններ։
 4.  Երաժշտական  տարբերժանրերի  ազդեցությունն  անձիվրապայմանավորված է նրա տարիքով և նախասիրություններով։
 1. Ձեր սեռը և տարիքը։
 2. Ո՞ր բաժնի ուսանող եք։
 3. Սիրու՞մ եք լսել երաժշտություն։
 Հավելված 1ՀարցաթերթիկԱյոՈչ4. Օրվա ընթցքում ինչքա՞ն ժամանակ եք լսում երաժշտություն։
 Շատ հաճախ, օրվա ընթացքում մի քանի ժամՊարբերաբար, համարյա ամեն օրՀազվադեպԳրեթե չեմ լսումԱյլ5. Ո՞ր երաժշտական ժանրն եք նախընտրում։
 փոփ, էլեկտրոնային ռոք, ալտերնատիվռեփ, R&B, հիփ-հոփդասականայլ6. Նախընտրում եք արդյո՞ք դասերն անել երաժշտության ուղեկցությամբ։
 ԱյոՈչԱյլ 7.  Դասերն անելիս ի՞նչ ժանրի երաժշտություն եք նախըտրում լսել։
 փոփ, էլեկտրոնային ռոք, ալտերնատիվռեփ, R&Bդասականայլ8.  Օգնու՞մ է երաժշտությունն ավելի լավ կենտրոնանալ։
 ԱյոՈչ Այլ9. Ի՞նչ դեր ունի երաժշտությունը Ձեր կյանքում։
 Առհասարակ երաժշտությունն իմ կյանքում կարևոր չիԵրաժշտությունն այդքան էլ կարևոր տեղ չունիԵրաժշտությանը չեզոք եմ վերաբերվումԵրաժշտությունն ինձ համար կարևոր էԵրաժշտությունն իմ կյանքում շատ մեծ դեր ունիԱյլ10. Կախված է արդյո՞ք Ձեր տրամադրությունը երաժշտությունից։
 ԱյոՈչԱյլ11. Երբևէ՞ երաժշտություն լսելիս ունեցել եք ագրեսիա։
 Այո։
  Եթե այո, ապա ո՞ր ժանրի երաժշտության դեպքումՈչՊատահում է12.  Ի՞նչն  է  Ձեզ  համար  երաժշտությունը  ընտրելու  համար  վճռական  գործոնհանդիսանում։
 Կատարողների արտաքին տեսքըՈրակյալ երաժշտությունՏեքստի խորը իմաստըՉկան որոշակի գործոններԱյլ13.Փոխվե՞լ է Ձեր երաժշտական ճաշակը վերջին 5-10 տարիների ընթացքում։
 ԱյոՈչ14. Որքա՞ն հաճախ եք լսում երաժշտությունը ականջակալներով։
 ՄիշտՀաճախՀազվադեպՉեմ օգտագործում ականջակալներԱյլՀավելված 2Հավելված 3ԼրացվածպատկերներիԱստիճանքանակ64 և քիչՈւշադրությանկենտրոնացված ությանմակարդակշատ բարձրբարձմիջինցածրշատ ցածրՀավելված 4Առաջարկված երաժշտության ցանկըԴասականերաժշտությունՄոցարտ- Սիմֆոնիա N40ՌեփՓոփԾանր ռոքԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆկենդանիների  ֆիզիոլոգիա,[1]Խուդավերդյան  Դ.,  Ֆանարջյան  Վ.  խմբագրությամբ,  Մարդու  ֆիզիոլոգիայիհիմունքներ, Երևան, 1998, էջ 649։
 [2]ՄինասյանՍ.,ԱդամյանԾ.,ՍարգսյանՆ.,Մարդու  ևԵրևան, 2006, էջ 448։
 [3]Մեծահասակների կրթությունը և ուսումնառությունը Հայաստանում, Երևան, 2018,էջ 254։
  URL։
  http։
 //publishing.ysu.am/files/Metsahasakneri_krtutyun.pdf(Հղումը կատարվել է՝01.05.2019)։
 URL։
  file։
 ///C։
 /Users/user/Downloads/moluch_187.1.pdf(датаобращения։
  05.05.2019).URL։
 https։
 //nsportal.ru/ap/library/nauchno-tekhnicheskoe-tvorchestvo/2016/06/12/issledovanie-vliyaniya-muzyki-na-umstvennuyu(дата обращения։
  05.05.2019).URL։
  https։
 //pedtehno.ru/content/issledovanie-vliyanie-muzyki-i-bytovyh-shumov-na-pokazateliustoychivosti-i-koncentracii (дата обращения։
  05.05.2019).[7] Андронникова Е., Заика Е.,Методы исследования восприятия, внимания, и памяти։
  РуководствоURL։
  http։
 //psydilab.univer.kharkov.ua/resources/books/method_VVP_AndrZaika(secured).pdf (дата обращения։
  05.05.2019).URL։
 http։
 //unosmirnih.ru/files/konkurs/9-11/onor/vlasenko/Research.pdf (дата обращения։
  09.05.2019).[9]Baumgartner T., Esslen M, Jäncke L., From Emotion Perception to Emotion Experience։
  EmotionsURL։
  http։
 //www0.cs.ucl.ac.uk/research/vr/Projects/PRESENCCIA/Public/ (Accessed։
  09.05.2019).URL։
  https։
 //www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11573015 (Accessed։
  09.05.2019).URL։
  https։
 //www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17290372(Accessed։
  09.05.2019).URL։
  https։
 //www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10716244(Accessed։
  09.05.2019).[13]URL։
 https։
 //www.psyoffice.ru/1-77-338.htm(дата обращения։
  10.05.2019).[14]URL։
 https։
 //arevayin.wordpress.com/2012/10/22/ (Հղումը կատարվել է՝ 10.05.2019)։
 [15]URL։
 https։
 //www.dasaran.am/apps/wiki/view/id/6152 (Հղումը կատարվել է՝ 10.05.2019)։
 [16]URL։
 https։
 //magref.ru/umstvennaya-rabotosposobnost-cheloveka/(дата обращения։
  10.05.2019).ՄուրադյանՆելլիԵՐԱԺՇՏՈՒԹՅԱՆԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆՆՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻԿԱՄԱՅԱԿԱՆՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՏԱՎՈՐ ԱՇԽԱՏՈՒՆԱԿՈՒԹՅԱՆՎՐԱԲանալի բառեր՝ երաժշտական ժանր, ուշադրություն, ուշադրությանկենտրոնացում,մտավոր աշխատունակություն, աշխատունակության գործակից,հոգնածություն։

Քանի  որ  ձայներն  ու  երաժշտությունն  ուղեկցում  են  մարդուն  ամբողջ  կյանքի  ընթացքում,  ապա  շատ  կարևոր  է  հասկանալ  նրանց  ազդեցությունը  մարդու  օրգանիզմի  գործառական  վիճակի  վրա։
   Առկա  են  բազմաթիվ  գիտական  տվյալներ  կապված դասական եւ ռոք երաժշտությունների ՝ մարդու տարբեր ֆունկցիաների վրա  ունեցած  ազդեցությունների  մասին։
   Աշխատանքի  նպատակն  է  եղել  պարզել  երաժշտական  տարբեր  ժանրերի  (դասական,  ռեփ,  փոփ,  ծանր  ռոք)  ազդեցությունը  ուսանողների  ուշադրության  և  մտավոր  աշխատունակության  վրա։
   Կիրառվել  է  անկետավորման,  Կրեպելինի  հաշվման  (աշխատունակության  որոշման  համար)  և  Պիերոն-Ռուզերի  (ուշադրության  կենտրոնացվածության  մակարդակի  որոշման  համար) թեստային մեթոդները։
  Հետազոտությունը ցույց տվեց, որ ընտրված  ժանրերի  երաժշտությունները ՎՊՀ 17-21 տարեկան 22 ուսանողների շրջանում ուշադրության և  մտավոր  աշխատունակության  վրա  ունեն  դրական  ազդեցություն։
   Կոգնիտիվ  ֆունկցիաների փոփոխություն առաջացրել են բոլոր երաժշտական ժանրերը, սակայն  փոփոխություններն  առավել  արտահայտված  են  եղել  փոփ  լսելիս,  իսկ  դասական  երաժշտությունն  առաջացրել  է  առավել  քիչ  փոփոխություններ։
   Երաժշտական  տարբեր  ժանրերի  ազդեցությունն  անձի  վրա  պայմանավորված  է  նրա  տարիքով  և  նախասիրություններով։
