Ս. ՖԻՑՋԵՐԱԼԴԻ «ՄԵԾՆ ԳԵԹՍԲԻՆ» ՎԵՊԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑԷԿՐԱՆԱՎՈՐՈՒՄԸ ԲՆԱԳՐԻ ԱՂԱՎԱՂՈ՞ՒՄ, ԹԵ՞ ՎԵՊԻ ԱՐԴԻԱԿԱՆԱՑՄԱՆՓՈՐՁ «Մեծն Գեթսբին» Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդի վեպն է՝ գրված 1925 թ. ապրիլին։
 Գիրքը էկրանավորվել է հինգ անգամ՝ 1926, 1949, 1974, 2000 և 2013 թվականներին։
 Վեպը սկզբից ևեթ հաջողություն չի ունեցել էկրանավորումներում։
 1926  թ.-ին  Բորդվեյում  առաջին  անգամ  բեմադրվել  է  Օուեն  Դեվիսի  «ՄեծնԳեթսբին» ներկայացումը, և նույն թվականին հայտնվել է ֆիլմի առաջին էկրանավորումը, որտեղ Գեթսբիին  մարմնավորում է Ուորներ Բաքսթերը, իսկ Դեյզիին՝ ԼոիսՎիլսոնը։
  Մեզ հասել է այս համր ֆիլմի միայն թրեյլերը, որը հրապարակվել է 2004 թ.ին։
   Այս  մեկրոպեանոց  հոլովակը  պահվում  է  Կոնգրեսի  գրադարանում։
   Սա  ֆիլմիմիակ էկրանավորումն էր, որը տեսել է վեպի հեղինակը։
  Սակայն Ֆիցջերալդը իր կնոջհետ  դուրս  է  եկել  կինոթատրոնից՝  նույնիսկ  ֆիլմը  մինչև  վերջ  չդիտելով։
   ԶելդաՖիցջերալդը  իր  աղջկան  անմիջապես  գրել  է,  որ  ֆիլմը  նողկալի  և  սարսափելի  Է։
 Ֆիլմի հաջորդ էկրանավորումը եղել է 1949 թ.-ին՝ հեղինակի մահվանից հետո։
 Այստեղ Գեթսբիի դերում Ալան Լեդդն է։
  Ֆիլմի սյուժեն հարմարեցված է Ալան Լեդդիխաղացած  մյուս  դերակատարումներին։
   Այսինքն՝  Գեթսբիի  կերպարը  տուժում  է,  ևֆիլմում առավելապես տեսնում ենք Ալան Լեդդին, քան Գեթսբիին։
 Հաջորդ՝  1949  թ.-ին  նկարահանված  ֆիլմի  գլխավոր  պրոդյուսեր  ՌոբերտԷվանսը  գնում  է  «Գեթսբին»  էկրանավորելու  իրավունքը,  որպեսզի  ֆիլմում  Դեյզիիդերը կատարի իր կինը՝ Էլի Մաքգրոուն, բայց վերջինս հանկարծակի փախչում է ՍթիվՄաքքուինի հետ, և Դեյզիի դերում խաղալու համար ընտրվում է Միա Ֆերրոուն, ովայդ ժամանակ երեխայի էր սպասում։
  Նրա մարմինը թաքցնում են ազատ հագուստներով, և հենց այս նույն պատճառով ֆիլմում շատ են ավելի մոտ, խոշոր պլանով նկարահանված դրվագները, որտեղ նա միամտաբար թարթում է աչքերը՝ թողնելով անմիտ  երջանիկ  կնոջ  տպավորություն։
   Ավելին,  նա  և  Ռոբերտ  Ռեդֆորդը  (ֆիլմում՝Գեթսբին) խաղում են անտարբեր՝ ասես ոչինչ չզգալով։
  Ֆիլմը տևում է երկու ժամիցավելի, բայց Ռեդֆորդը միայն կես-Գեթսբի է խաղում, այսինքն՝  համեմատաբար լավէ  խաղում  միայն  անհույս  սիրահարի  դերը՝  անտեսելով  Գեթսբիի  կերպարային  այլառանձնահատկություններ։
  2000 թ.-ին նկարահանված ֆիլմը շատ քիչ է տարբերվումիրեն նախորդած ֆիլմերից, և եթե այն դիտի գիրքը չկարդացած մեկը, ապա նա կզգամիայն ձանձրույթ և անհետաքրքրություն։
  Ֆիլմում համեմատաբար ստացված կարելիէ համարել Դեյզիի կերպարը, որը, սակայն, մաքսիմալ սենտիմենտալացված է։
  Ամենամեծ աղմուկ բարձրացրած և ամենաշատ շահույթ ունեցած, ամենաշատը մրցանակների  արժանացած  էկրանավորումը  2013  թվականինն  է։
   Ֆիլմը  նկարահանվելէ  3Dձևաչափով,  տևողությունը՝  143  րոպե։
   Ֆիլմի  դերասանական  կազմը  հետևյալն  է.Լեոնարդո Դի Կապրիո-Ջեյ Գեթսբի, Թոբի Մագուայեր-Նիք Քարավեյ, Քերրի Մալլիգան-Դեյզի Բյուքենեն, Ջոյել Էդգերթոն-Թոմ Բյուքենեն, Էլիզաբեթ Դեբիկի-ՋորդանԲեյքեր, Այլա Ֆիշեր-Միրթլ Վիլսոն, Ջեյսոն Քլարք-Ջորջ Վիլսոն։
  Այս էկրանավորումըտարբերվում  է  մյուս  բոլոր  էկրանավորումներից  մի  շարք  առավելություններով,հետևաբար  մենք  գրքի  հետ  համեմատության  համար  հիմք  ենք  ընդունել  ԲազԼուրմանի  նկարահանած  ֆիլմը։
   Գրականագետները  և  վերլուծաբանները  «ՄեծնԳեթսբին» վեպի և ֆիլմի վերաբերյալ տարբեր կարծիքներ ու տեսակետներ են հայտնել, և դրանց հիմնականում կարելի է հանդիպել համացանցում և լրագրերում։
  Կատեսակետ, որ ֆիլմն առավել հաջողված է, քան գիրքը, և այս տեսակետի կողմնակիցները զարմանալիորեն շատ են, սակայն կա նաև հակառակ տեսակետը։
 Ստորև  ներկայացնենք  որոշ  քննադատների  կարծիքներ՝  Սքոտ  Ֆիցջերալդի«Մեծն Գեթսբին» վեպի և Բազ Լուրմանի համանուն ֆիլմի վերաբերյալ։
 Գրող, կինոքննադատ Ալեքս Էքսլերը գրում է. «Մինչ ֆիլմի՝ էկրանին հայտնվելը,ես,  Լուրմանի  մյուս  ֆիլմերը  դիտելով,  ենթադրում  էի,  որ  «Մեծն  Գեթսբին»  վեպիէկրանավորումը կլինի շատ սրտաճմլիկ։
  Միաժամանակ ես հույս ունեի, որ Լուրմանըգոնե կփորձի ֆիլմում պատկերել դարաշրջանը, ինչի համար այն դիտելը հետաքրքիրկլիներ։
  Բայց Լուրմանը չարդարացրեց իմ սպասելիքները՝ ներկայացնելով իմ պատկերացրածից ավելի վատ ֆիլմ։
  «Մեծն Գեթսբիի» իր տարբերակը ամբողջովին արտասվալից գռեհկություն է, որտեղ կենդանի մարդիկ, ըստ էության, չկան, այլ կանկերպարներ, որոնք ջանում են տարբեր դիրքեր ընդունել՝ ցույց տալով զարդարունմիջավայրը և խաղալով սիրո պատմություն խանդավառ դեռահասների և «վեհ» կանանց համար։
  Մի խոսքով, այն ինձ ընդհանրապես դուր չեկավ։
  Տառապալի, սրտաճըմլիկ  և  շատ  պրիմիտիվ  ֆիլմ,  որտեղ  նույնիսկ  կոլորիտը,  վարագույրները  ևառհասարակ՝ ինտերիերը աչքի համարհաճելի չեն» [1]։
 Լրագրող,  վերլուծաբան  Անի  Ասատրյանը  գրում  է.  «Ֆիլմում  ռասսայականխտրականության թեմայով մի քանի զրույցներից (որոնք, ի դեպ, բնագրի առավելություններն են) ու ինդուստրիալ քաղաքի գործարանների կամ երկաթուղու մի քանի տեսարաններից բացի որևէ այլ կերպ չի ընդգծվում գործողությունների տեղի ու ժամանակաշրջանի ազդեցությունը վեպի վրա, ինչը Ֆիցջերալդի ստեղծագործության հիմնական կետերից է։
  Եթե ուշադիր լինենք ֆիլմի սաունդթրեքերին, ապա այնտեղ զգալի է ռեպ երաժշտությունը, ինչի առկայությունը ևս Ամերիկայի 20-ականների համատեքստում ռեժիսորը չի հիմնավորում» [2] ։
 Թայ  Բուրը  The  Boston  Globe-ում  գովասանքի  խոսքեր  է  ասում  Դի  Կապրիոյիդերակատարման մասին. «Հրաշալի՜ է. միակ բառը, որով կարելի է նկարագրել այսդերակատարումը։
   Սա  «Գեթսբիի»  լավագույն  էկրանավորումն  է.  գերմարդկայինհմայք և համաձուլվածք, որ երևակայության սահմաններից դուրս է։
  Նրա սրտում, որհույսերով կապված էր մի կնոջ հետ, կա վտանգավոր խաբեություն»։
 Լրագրող,  կինոքննադատ  Նատալիա  Գրիգորևան  գրում  է.  «Հարգելով  վեպիհեղինակին՝ Լուրմանը չի մոռանում և իր մասին. նրա թեթև ձեռքով ֆիլմից անհետանում է ժամանակի հիմնական խորհրդանիշը՝ ջազը։
  Փոխարենը, կերպարները պարում  են  Գերշվինի  և  Բիոնսի  հնարամտորեն  համադրված  «ռետրո»  երաժշտությանտակ,  իսկ  ավտոմեքենաների  պատուհաններից  հնչում  է  հիփ-հոփ  երաժշտություն։
 Ժամանակի ոգին զգալ հնարավոր է դառնում նաև առանց տեսանելի նշանների. փոխանակ ցույց տալու, թե Ֆիցջերալդի ժամանակ ինչպիսի երաժշտությունն էր հայտնի՝ռեժիսորը  փորձում  է  մեր  ուշադրությունը  սևեռել  Ֆիցջերալդի՝  իր  ժամանա-կակիցների նկատմամբ ունեցած հեգնանքի կողմը»։
  Այնուհետև քննադատն ավելացնումէ. «Դի Կապրիոյի և Մալլիգանի դուետը շատ նուրբ և փխրուն է ստացվել․ իրենց շարժումներով ու հայացքներով նրանք կարողանում են փոխանցել ցավալի ավարտի այնզգացումը,  որ  պետք  է  տեղի  ունենար  վերջին  կադրերում,  և  որոնց  զարգացմանըակտիվորեն «խանգարել է» Լուրմանը մինչև վերջին դրվագը՝ համարձակորեն ստեղծելով պատկերներ՝ զուգորդելով «հուսալքված» երաժշտությամբ» [3]։
 Այնուհետև զուգահեռաբար վերլուծելով «Մեծն Գեթսբին» վեպը և ֆիլմը՝ փորձենք ցույց տալ գրողի և ռեժիսորի ստեղծագործական աշխարհների հատումը և առանձնացումը։
 Առաջին հերթին չպետք է մոռանալ այն փաստը, որ գրողը շատ ժամանակ ունիև ազատ է՝ խաչաձևելու տարբեր կերպարների անձնական կյանքում գոյություն ունեցող  պատմություններ։
   Գրողը  աստիճանաբար  է  զարգացնում  Գեթսբիի  պատմությունը՝ երբեմն շեղվելով բուն այդ պատմությունից և վեպը հագեցնելով երկրորդականբնույթի խոսակցություններով ու դրվագներով։
  Իսկ ահա ռեժիսորը չունի այդ ժամանակը. նա չի հասցնում ամբողջական դարձնել «Գեթսբիից դուրս գտնվող» կերպարները։
   Ֆիլմում,  օրինակ,  բաց  են  թողնված  Նիքի  անձնական  կյանքից  բերվող  այնփաստերը, որոնք կապված չեն Գեթսբիի հետ, սակայն հիշատակվում են գրքում, ուստի Նիքի կերպարը ինչ-որ առումով ֆիլմում դառնում է «սպասարկու» կերպար Գեթսբիի համար։
 Ֆիլմում  հասունացող  ալիքի  նման  բարձրանում  է  Գեթսբիի  պատմությունը,  ևծովային  փոթորիկի  ընթացքում  ջնջվում  են  բոլոր  այն  փրփուրները,  որոնք  քիչ  ենկապված Գեթսբիի և իր մեծության հետ։
  Եվ եթե գրողը, Գեթսբիին Մեծն անվանելով,հեգնում է՝ ցույց տալով իր ժամանակի ախտանիշը, ապա ռեժիսորը ստեղծում է միպատմություն,  որի  վերնագրում  չկա  որևէ  հեգնանք։
   Ֆիլմն  ավարտվում  է  ՆիքՔարավեյի «Getsby» վերտառությամբ վեպի վերնագրում կատարված փոփոխությամբ.Նիքը ավելացնում է «The great» բառը՝ «The great Getsby»։
  Դիտողի մտքով անգամ չիանցնում, թե «Մեծն» բառը որևէ հեգնական երանգ է պարունակում։
 Գրքում քիչ են նկարագրությունները. կարելի է ասել, որ բուն նկարագրություններ  չկան,  և  հեղինակը  ընթերցողի  երևակայությանն  է  թողնում՝  կերպարներին  ևմիջավայրը  պատկերացնելը։
   Հանդիպում  են  միայն  դեմքի  արտահայտություններ,արտաքին  մանրամասներ՝  քարավեյական  նկարագրությամբ։
   Թերևս  այս  պատճառով էլ դժվարություններ են առաջացել կերպարների ընտրության հարցում։
  Օրինակ՝Դեյզիի  դերը  կատարելու  համար  ընտրություն  է  կատարվել  այնպիսի  դերասանուհիների  միջև,  ինչպիսիք  են  Նատալի  Պորտմանը,  Կիրա  Նայթլին,  Ռեբեկա  Հոլլը,Սքարլետ  Յոհանսոնը,  Ամանդա  Սեյֆրիդը,  Բլեյք  Լեյվլին,  Էբբի  Քորնիշը  և  ՄիշելՎիլիամսը։
  Թոմ Բյուքենիենի կերպարում կարող էին խաղալ Բրեդլի Կուպերը, ԲենԱֆֆլեկը և Լյուք Էվանսը։
 Վեպում  նկարագրված  պատմական  դարաշրջանը  հայտնի  է  տնտեսական  ումշակութային  աննախադեպ  բարգավաճմամբ,  ջազային  երաժշտության  զարգացմամբ, նոր տեխնոլոգիաների հետ կապի մեծացմամբ։
  Մի շարք քննադատներ կարծում են, որ ֆիլմը չի պահպանել դարաշրջանի դիմագիծը, որ որոշ դրվագներում երաժտությունը  չի  համապատասխանում  վիպական  ժամանակին՝  առաջացնելով  դիսբալանս, սակայն չեն փորձում բացատրություն գտնել այդ կարևոր հարցին։
  Այս հարցն ունի մոդեռնացված ենթատեքստ, որը հիմնականում իրացվում է երաժշտությանմիջոցով, բխում է այն գաղափարից, որ վեպում արծարծված խնդիրները արդիականեն նաև մեր օրերում, իսկ մեր ժամանակների հետ կապը ենթատեքստվում է ձայնի՝երաժշտության միջոցով, քանի որ ձայնը շատ կարևոր է Ֆիցջերալդի համար։
  Ըստէության՝ նա Դեյզիին արտաքնապես չի նկարագրում, այլ շեշտում է միայն ձայնը։
 Եթե համեմատենք ֆիլմի և վեպի մուտքերը, ապա կտեսնենք տարբերությունը՝առաջին իսկ վայրկյաններից։
  Վեպում գրողը մեր երևակայությանը տալիս է մի տեսարանի պատկերացում. ինչ-որ գրասեղան և նրա առջև նստած մեկին, ով գրում էտողեր։
  Մենք, կենտրոնանալով այդ ինչ-որ բան գրող մարդու վրա, մեր երևակայությանը զրկում ենք հնարավորությունից՝ պատկերացնելու այն տարածությունը, ժամանակը, որի մեջ են գրասեղանը և նրա առջև նստած մարդը։
  Ֆիլմը մի տեսակ պակասեցնում է կտրվածությունը, քանի որ սկսվում է տեսարանով՝ կանաչ լույսի, որ հետագայում դառնում է ֆիլմի, և ըստ այդմ՝ Գեթսբիի էության մի մասը, այնուհետև այդկանաչ լույսին լրացնող և ինչ-որ կետում հակադրվող ձյունը, ցուրտ եղանակը, որըառավել  տրամադրող  է  դառնում  հետագայում  հնչող  առաջին  խոսքերի  համար։
 Այսպիսով, բառերի հերթագայությամբ ֆիլմը սկսվում է ճիշտ նույն կերպ, ինչպես գիրքը, սակայն «սկզբնական լռությունը» տարբեր է։
  Ուրիշ խոսքով՝ ֆիլմը հոգեբանորենպատրաստում  է  նախաբանին,  և  մենք  միանգամից  մտնում  ենք  վեպի  գործողությունների ընթացքի մեջ։
 Ի տարբերություն գրքի, որտեղ, ինչպես նշեցինք, Նիքը գրում է իր պատմությունն առաջին դեմքով՝ ֆիլմը սկսվում է բժշկի հետ երկխոսությամբ, որն ընդհատվումէ «հիշողության փոթորիկով». Նիք Քարավեյը, պատուհանի մոտ կանգնած («Ի վերջո,կյանքը  շատ  ավելի  լավ  ես  դիտում,  երբ  նայում  ես  միակ  պատուհանից»,-  ասում  էՆիքը գրքում, ուստի պատահական չէ, որ ֆիլմի ռեժիսորը նրան հիշողության գիրկնէ  նետում  հենց  միակ  պատուհանի  առջև  կանգնած,  որից  այն  կողմ  փոթորկում  էկյանքը, խառնվում են հիշողությունները) հիշում է իր ծանոթությունը Գեթսբիի հետ։
 Գրքի  հերոսները  ապրում  են  հորինված  Վեսթ  Էգգ  և  Իսթ  Էգգ  քաղաքներում։
 Պատահական չէ, որ հեղինակը ստեղծել է նոր քաղաքներ՝ իր քաղաքները (ինչպեսՄաթևոսյանը՝ Ծմակուտը, կամ Ֆոլքները՝ Յոկնապատուֆը և այլն)՝ միմյանց հակադիր՝ անվանումներից սկսած։
  Այդ քաղաքներում բնակեցված են գրողի գաղափարները, ապրումները, ժամանակը։
  Հեղինակի ստեղծած գոյությունը պետք է ճիշտ արտացոլվի նաև ֆիլմում։
  Ռեժիսորը պետք է կարողանա ֆիլմում պատկերել մի տեսարան,  մի  քաղաք,  որը  չի  ունենա  իր  նման  երկրորդը,  բայց  կունենա  իր  հակադիրբևեռը։
   Դժվար  է  ընտրությունը  հատկապես  այն  պատճառով,  որ,  ինչպես  նշեցինք,Ֆիցջերալդը գրեթե չի նկարագրում այդ քաղաքները։
  Բազ Լուրմանը հավանաբարգտել է ելքը. բնության մեջ կրկնօրինակումներ չկան, ուստի նա ընտրել է բնության միտեսարան՝  գերազանցապես  կանաչ  երանգավորմամբ,  որտեղ  և  տեղավորված  էԳեթսբիի  դղյակը՝  անվերջության  մեջ,  աշխարհային  տարածությունից  դուրս,  դեպիվերև սլացող աշտարակով, որը բարձրացնում է Գեթսբիին՝ իրական, անտարբեր և ծաղրող աշխարհից։
  Գրքում չնկարագըրվող չգոյությունը՝ Վեսթ Էգգը, ֆիլմում գտել էայն կատարելությունը, որում կարող է կաղապարվել։
  Գեթսբիի հետ իր ծանոթությունըհիշելուց  հետո  Նիքը  դանդաղաքայլ  հեռանում  է  միակ  պատուհանի  մոտից,  դանդաղում է նաև ձյունը, և նա տեղափոխվում է հիշողության մեկ այլ աշխարհ՝ երբ հյուրէ լինում Դեյզիի և Թոմի տանը՝ Իսթ Էգգում։
  Կարելի է ասել, որ ռեժիսորը դիտավորյալէ հեռացնում Նիքին պատուհանի մոտից, քանի որ Գեթսբին անջատվում է մյուսներից(«Նրանք բոլորը ոչնչություն են։
  Դու ինքդ մենակ արժես այդ անիծյալ խումբը՝ միասինվերցրած»,- ասում է Նիքը Գեթսբիին). այն պատուհանը, որտեղից հուշեր են արթնանում  Մեծն  Գեթսբիի  հետ  կապված,  չի  կարող  մղել  դեպի  մեկ  այլ  հուշաշխարհ,նույնիսկ՝ Դեյզիի հետ կապված։
 Նիքի հիշողության մեջ մի տեսակ հեքիաթային, մուլտֆիլմ հիշեցնող է անցումըԳեթսբիի  տնից  Դեյզիի  տուն։
   Նիքի  հիշողությունը  լույսի  արագությամբ  անցնում  էԳեթսբիի տնից դեպի օվկիանոսի մեջտեղում գտնվող նավակի առագաստ, որի սպիտակ  ծածանումների  ետևում  էր  Դեյզիի  տունը։
   Օպերատորական-նկարչական  այսդրվագը պատահական չէ. Գեթսբիին Դեյզիից բաժանողը սպիտակ մի բան էր՝ առագաստ՝ սպասումի, կորըստի, հույսի և դարձյալ սպասումի… Պատահական չէ նաև այնհանգամանքը, որ ֆիլմն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ լավագույն բեմադրողնկարչի աշխատանքի համար։
  Ֆիցջերալդն ավելի ուշ է ցույց տալիս Թոմի կապը այլկնոջ  հետ,  իսկ  ահա  Լուրմանի  համար  այդ  դրվագն  առավել  ամբողջացնող  էդարձնում  կերպարը։
   Հեռախոսազանգի  դրվագը  փոխված  է  ֆիլմում.  հենց  այնհատվածում,  երբ  Նիքը  պատմում  է  Թոմի  մասին,  զանգում  է  հեռախոսը,  և  Թոմըկարգադրում  է.  «Չզանգել  իմ  տուն»։
   Ռեժիսորը  պետք  է  հենց  առաջին  րոպեներիցինտրիգ մտցնի պատմության մեջ՝ լարվածությունը և դիտողի ուշադրությունը պահելուհամար։
 Այն սենյակը, որտեղ գտնվում էին Դեյզին և Ջորդանը, գրքում նկարագրվում էայսպես.  «Մենք անցանք ընդարձակ միջանցքով և մտանք պայծառ, վարդագույն միտարածություն, որը հազիվ էր միացած տանը՝ մինչև գետին հասնող բարձր, երկկողմանի  լուսամուտներով։
   Լայն  բացված  պատուհանները  ճերմակին  էին  տալիս  դրսիթարմ խոտի վրա, որը, թվում էր, ներաճել է տան մեջ։
  Սենյակում թափառող զեփյուռըծածանում էր խունացած դրոշներ հիշեցնող վարագույրները մերթ դեպի դուրս, մերթդեպի ներս… Սենյակի միակ անշարժ առարկան հսկայական մեծության բազմոցն էր,որի վրա՝ ասես խարիսխ գցած օդապարիկի մեջ, թառել էին երկու երիտասարդ կին»[4]։
  Այդ դրվագը ֆիլմում, ըստ մեզ, առավել ազդեցիկ է, քանի որ չկա վարդագույնորևէ  բան.  ամեն  ինչ  սպիտակ  է,  պարզ  և  շքեղ  միաժամանակ։
   Սպիտակծածանումների վերևում փայլում են շքեղ ջահերը, որոնք, սակայն, չեն լուսավորումտարածքը։
  Զեփյուռը որոշ ժամանակ սպիտակով է լցնում ողջ սենյակը, որից այն կողմլսվում  են  կանացի  անհոգ  քրքիջներ։
   Ռեժիսորն  իր  երկրորդ  կենտրոնական  կերպարին սկսում է ներկայացնել նախ ձեռքերից, ավելի կոնկրետ՝ մատանուց (այդպեսէ  սկսվում  նաև  Գեթսբիին  նկարագրող  տեսարանը.  նախ  մենք  տեսնում  ենք  մատանին՝ նրա ձեռքին, այնուհետև հենց Գեթսբիին իր ողջ հմայքով՝ մյուս ձեռքը գրպանում,  սլացիկ,  բազմանշանակ  հայացքով,  սակայն  տարբեր  են  մատանիների  խորհուրդները…)։
  Այնուհետև, երբ Նիքը ներկայացնում է իր բնակության վայրը, Ջորդանըասում է, որ ճանաչում է մեկին, որ ապրում է Նիքի հարևանությամբ․ դա Գեթսբին է։
 Դեյզիի  արձագանքը  գրքում  շատ  պարզունակ  է,  և  կարելի  է  ասել՝  ոչինչ  չասող.«Գե՞թսբի,- հարցրեց Դեյզին։
  -Ի՞նչ Գեթսբի»։
  Իսկ ահա ֆիլմում Դեյզիի արձագանքըսովորական  չէ.  նա  շրջվում  է  հանկարծակի  հարազատ  և  չմոռացված  անուն  լսողմարդու  անփութությամբ՝    կասկած  հարուցող  աչքերով  (համենայն  դեպս  այդպես  էթվում Թոմի անվստահ հայացքից), որոնք տխուր խոնարհվում են, սակայն միևնույնպահին  սքողվում՝  քամուց  դարձյալ  բացված,  պատուհաններից  վեր  բարձրացողվարագույրների ետևում։
  Այդ պահին հնչող մի քանի նոտաներ ևս  հուշում են, որ այդանունը պատահական չէր Դեյզիի համար։
 Այնուհետև  վեպի  իրադարձությունները  գրեթե  անփոփոխ  ներկայացվում  ենֆիլմում։
   Առանձնահատուկ  կարելի  է  նշել  այն  շքեղությունը,  որով  պատկերվում  ենԳեթսբիի կազմակերպած հավաքույթները։
  Բազմամարդ այդ տեսարանում երևում է հնի  և  նորի  բախում,  հնի  պատկերում  նոր  աչքերով,  մարդկային  հոգեբանությանբազմակերպ ներկայացումներ, և սքողված ծաղրանք Գեթսբիի նկատմամբ, քանի որնա երբեք չէր մասնակցում այդ հավաքույթներին, որոնք էլ իրենց հերթին չէին ծառայում իրենց նպատակին։
  Այս ամենին հաջորդում են ունայն առավոտները, որոնց նախորդող օրը ասես ոչինչ չէր եղել, և միայն տան ծառայողներն էին իրենց համար ինչոր  գործ  ստեղծել։
   Հավաքույթի  ժամանակ  պարբերաբար  մեկ-երկու  վայրկյանովերևում  է  օվկիանոսը՝  լուռ,  հանդարտ,  համբերատար  այնպես,ինչպես  Գեթսբին  էրաշխույժի մեջ, և… դատարկ՝ այդ խնջույքների նման։
 Ամփոփելով կարող ենք ասել, որ ռեժիսորը անուղղակիորեն կարողացել է պատկերել  գրողի  բուն  ասելիքը՝  դրա  համար  գործածելով  առավելպես  տարածաժամանակային նշաններ, համր կադրեր, որոնք ենթատեքստված են։
 ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ[1] URL։
  eco.msk.ru/blog/exler/1148252-echo/ (дата обращения։
  18.05.2017).  [2] Ասատրյան Ա., «Մեծն Գեթսբին», 20 մայիսի, 2013, 12։
 05, URL։
   https։
 //hetq.am/hy/article/26636  (Accessed։
  12.05.2017)։
 [3] «Великий Гэтсби»։
  Фицджеральд без джаза, 16 мая 2013, 10։
 15,  URL։
  https։
 //ria.ru/20130516/821768008.html?utm_source=freedly?utm_source=feedly(дата обращения։
  14.05.2017).  [4] Ֆիցջերալդ Ս., Մեծն Գեթսբին (թարգմանիչ՝ Սեֆերյան Ս.), Երևան, 2014, էջ 27։
 Բոցինյան ՄարիանաՍ. ՖԻՑՋԵՐԱԼԴԻ «ՄԵԾՆ ԳԵԹՍԲԻՆ» ՎԵՊԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑԷԿՐԱՆԱՎՈՐՈՒՄԸ․ ԲՆԱԳՐԻ ԱՂԱՎԱՂՈ՞ՒՄ, ԹԵ՞ ՎԵՊԻ ԱՐԴԻԱԿԱՆԱՑՄԱՆՓՈՐՁԲանալի բառեր՝ վեպի էկրանավորումներ, քննադատական արձագանք,կադրեր։

Ինչպես «Մեծն Գեթսբին» վեպը, այնպես էլ ֆիլմը միանշանակ արձագանքի չեն  արժանացել քննադատների կողմից։
  Գրքի և ֆիլմի հիմնական հարցադրումները համընկնում են ընդհանուր գծերով։
    Վեպը անուրանալիորեն իր ժամանակաշրջանի մեծագույն խնդիրները գեղարվեստորեն արտացոլելու լավագույն փորձերից մեկն է, ամերիկյան երազանքի կործանարար կողմը ցույց տալու և պատերազմի միջով անցած մարդկանց հոգեբանական  անհաշտությունները, սեփական անձի ավելորդության գիտակցումը փոխանցելու լավագույն նմուշ, սակայն, ֆիլմում վեպի շեշտադրումները հարմարեցված և արդիականացված են՝ մեր ժամանակներին համապատասխան։
