ՀՀ բուհերում ուսումնական գործընթացին վերաբերող խնդիրները բազմազան են և ակնհայտ:   Ուսումնական հաստատություններում առկա խնդիրները բերում են ուսանողների մասնագիտական ​​պրակտիկայի բացակայության, ինչն էլ ավարտելուց հետո գործազրկության բարձր մակարդակի պատճառն է:   [1] հոդվածի համաձայն ՝ Հայաստանում համալսարանն ավարտելուց մեկ տարի անց ուսանողների 42% -ը մնում է անգործ (տես Գծապատկեր 1):  Գծապատկեր 1-ը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի Հանրապետությունում բուհերի շրջանավարտների ավելի քան 40% -ը չի կարողանում աշխատանք գտնել իրենց մասնագիտությունների գծով [2]:   Բուհերում կատարված հարցումները ցույց են տալիս, որ ստացված գիտելիքները արդիական չեն (տե՛ս Աղյուսակ 1), այլ կերպ ասած, հարցազրույցների ընթացքում գործնական գիտելիքների հետ կապված հարցերը փակուղային են:  Նկար 1   Համալսարանի շրջանավարտների գործազրկության մակարդակն ավարտելուց մեկ տարի անց (%) (2018-2019) Խնդիրն, իհարկե, առաջնային է և պահանջում է հրատապ և արդյունավետ լուծում:   Խնդրի աղբյուրը պարզելու համար հարցում են անցկացվել ՀՀ բուհերում:   Հարցմանը մասնակցել են տարբեր բուհերի 85 շրջանավարտներ `բակալավրի կրթական ծրագրերով:   Սկզբում քննարկվում էին աշխատանքային հարցազրույցների ընթացքում առաջացած խնդիրները, այնուհետև ուսումնասիրության ընթացքում գործնական գիտելիքներ ստանալու տարբերակները:   Պարզ դարձավ, որ ուսումնական գործընթացում համալսարաններում կիրառվում էին ոչ ժամանակակից, հնացած մեթոդներ ՝ դասընթաց, խմբային և անհատական ​​աշխատանք:  Հարցման վերաբերյալ մանրամասն տեղեկություններ ստանալու համար տե՛ս Աղյուսակ 1-ը:  Աղյուսակ 1 ՀՀ համալսարանում գործող համալսարաններում անցկացված հարցման արդյունքները գոհ են. Դժգոհ են ԵՊՀ-ի 3 ԵՊԲՀ 4 ՀՊՏՀ 5 ԵՀ 11 ԵՀ 11 ՀԱՀ 185 ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ ԵՊՀ  Երևանի պետական ​​համալսարան ԵՊԲՀ  Երևանի պետական ​​բժշկական համալսարան ՀՊՏՀ AS հայերեն Պետական ​​տնտեսագիտական ​​համալսարան ԵՀ  Եվրոպական համալսարան ՀԱՀ  Ամերիկյան համալսարան Հայաստանում Ներկայացված թվերն ու փաստերը հաստատում են, որ դա ունի նոր մոտեցում և նոր մոդել, քանի որ չօգտագործելով դասի ընթացքում ստացված տեսական գիտելիքները, գործնականում ուսանողները կորցնում են դառնալու հնարավորությունը: շուկայից պահանջվող մասնագետներ ՝ վատնելով գումար, ժամանակ և էներգիա:   Ներկայումս ՀՀ բուհերում գործող մոդելի սխեմատիկ ներկայացումը ներկայացված է Նկար 2-ում:  1. Դասընթացի գործընթաց 2. Ստացված տեղեկատվության սխալ մշակում 3. Քննության համար անգիր տեղեկատվության փոխանցում դասախոսին 4. Համալսարանի շրջանավարտ առանց գործնական փորձի և գիտելիքների Նկար 2:   Ուսումնական գործընթացը ՀՀ բուհերում Ինչպես երեւում է Նկար 2-ից, ՀՀ-ում ուսումնական գործընթացը կազմակերպվում է 4 հիմնական փուլերում. 186 ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ 1. Դասընթացի գործընթաց 2. Դասընթացի ընթացքում ստացված տեղեկատվության սխալ մշակում, այսինքն `համապատասխան գիտելիքներ ստացող ուսանողը , միայն տեսական կիրառություն Դրա պատճառով նա ամբողջությամբ չի ընկալում և ձուլում է անհրաժեշտ քանակությունը:  3. Քննությունների համար անգիր տեղեկատվության փոխանցումը դասախոսին:   Այս փուլում հատկապես ակնհայտ է դառնում բուհական կրթության ամենամեծ թերությունը. Նախապատրաստել ուսանողին քննությանը ՝ գործնական գիտելիքներ և փորձ տալու փոխարեն:  4. Համալսարանն ավարտում է առանց գործնական փորձի և գիտելիքների:   Նախորդ փուլերի թերի և անկատարության պատճառով համալսարանի շրջանավարտները, չունենալով համապատասխան գիտելիքներ և փորձ, չեն կարողանում գտնել մասնագիտական ​​աշխատանք ՝ դրանից բխող հետևանքներով:  Այսպիսով, մանրամասն վերլուծելով ՝ համոզված ենք, որ կա անհրաժեշտություն ներառել նոր կրթական մոդել, որը ուսանողին կտրամադրի գործնական գիտելիքներ և փորձառություն դասի ընթացքում:   Այսպիսով, մեր կողմից մշակված մոդելի հիմնական առավելությունը ուսանող-դասախոս-համալսարան-գործատու ամուր հարաբերությունների մեջ է:   Միջազգային փորձը ցույց է տալիս [3], որ լավ կազմակերպված խմբակային աշխատանքը արդյունավետ միջոց է, բայց, ինչպես արդեն նշվեց, այն պետք է կազմակերպվի համալսարանական մակարդակում:   Համալսարաններում ուսանողներից պետք է առանձնացնել հատուկ մասնագիտական ​​խմբեր `տնտեսագետներ, լեզվաբաններ, մենեջերներ, ծրագրավորողներ և այլն:   Համալսարանը հատուկ պայմանագրեր ունի գործատուների հետ `յուրաքանչյուր խմբի գիտելիքների համաձայն առաջադրանքներ վերցնելով, բաշխելով խմբերի մեջ` առաջադրանքից գումար ստանալով, որի մի մասը պետք է փոխանցվի խմբի դասախոսին, և ուսանողները զեղչեր և խրախուսանքներ կստանան: համալսարանը.  Այսպիսով, մենք ունենք փոխշահավետ համագործակցություն ուսանողի, դասախոսի, համալսարանի և գործատուի միջև:   Ներկայացվածը նոր մոդելն է, որը մենք առաջարկում ենք ուսանողներին դասընթացների ընթացքում պրակտիկա անցնել:   Մոդելի սխեմատիկ ներկայացման համար տե՛ս Նկար 3:  1. Դաս 6. Համապատասխան շուկայի շրջանավարտներ 2. Թիմերի հավաքագրում 5. Մասնագիտական ​​զարգացում 3. Առաջատար դասախոսների ընտրություն 4. Գործնական առաջադրանքներ Գծապատկեր 3. Առաջարկվող նոր ուսումնական մոդելը ուսանողների համար ձեռք բերեք մասնագիտական ​​պրակտիկա պրակտիկա, ինչպես նաև ստացեք զեղչեր և խթաններ կատարված աշխատանքի քանակն ու որակը:   Այս մոդելի առանձնահատկություններից է դասախոսի լրացուցիչ աշխատավարձի և ավելի բարձր որակավորում ստանալու հնարավորությունը:   Համալսարանն իր հերթին կապվում է գործատուների հետ, իսկ ճիշտ աշխատանքի դեպքում հնարավոր է բարձրացնել սեփական վարկանիշը, ինչը շատ կարևոր ցուցանիշ է համալսարանների համար:  188 ԿԱՌԱՎԱՐՈՒՄ Եզրակացություն Այս հոդվածը ներկայացնում է կրթական համակարգի նոր մոդել, որի հիմնական նպատակն է ուսանողներին ուսումնական գործընթացին զուգահեռ համապատասխան մասնագիտական ​​պրակտիկայով ապահովումը:   Հիմնական գաղափարը ուսանողների աշխատանքային խմբերի ստեղծումն է, որի համար համալսարանը կգտնի վճարովի առաջադրանքներ, իսկ դասախոսներից մի քանիսը կդառնան ստեղծված խմբերի ղեկավարներ `ուսանողներին տանելով առաջադրանքների ճիշտ կատարման:   Ներկայացված մոդելը փոխշահավետ է բոլոր կողմերի համար ՝ ուսանող, դասախոս, համալսարան, գործատու:  , ։

Սույն հոդվածում առաջարկվում է համալսարանական կառավարման նոր մոդել Հայաստանի Հանրապետութունում (ՀՀ) գործող պետական եւ ոչ պետական բարձրագուն ուսումնական հաստատությունների (ԲՈՒՀ) համար, որի հիմնական նպատակն է՝ սովորելու ընթացքում ուսանողին ապահովել համապատասխան պրակտիկայով։
  ՀՀ ԲՈՒՀ-երում կատարվել են ուսումնասիրություններ՝ բացահայտելով ներկայումս կիրառվող ուսումնական մոդելի ոչ էֆֆեկտիվ լինելն ուսանողին համապատասխան պրակտիկայով ապահովելու համար։
  Հոդվածում ներկայացված նոր մոդելը հիմնված է կատարված հարցումների եւ միջազգային առաջատար համալսարանների փորձի վրա։
