«Դիվանագիտություն» եզրույթն առաջին անգամ օգտագործվել է Անգլիայում 1645թ.։
   Դիվանագիտության դասական ձեւ է համարվում իտալական մոդելը, որը ձեւավորվել է միջպետական առեւտրի հիման վրա` 1648 թվականին, գերմանական կայսրության կողմից Վեստֆալյան խաղաղության պայմանագրի ստորագրումից հետո։
   Ըստ դրա` ավարտվեց Երեսնամյա պատերազմը, Եվրոպայում եզրափակվեց հարյուրամյա եկեղեցական (կոնֆեսիոնալ) հակամարտությունը, սահմանվեցին եվրոպական միջազգային հարաբերությունների համակարգի իրավական հիմքերը եւ դրանց բնույթը։
   Պահանջվեց եւս մեկ ամբողջ դար, որ «դիվանագիտություն» եզրույթն օգտագործվի գիտական եւ մշակութային-քաղաքական շփումներում։
  [2։
  с. 63-72] Տնտեսական դիվանագիտության եւ դիվանագիտության միջեւ առկա է փոխկապվածություն, քանի որ տնտեսական դիվանագիտության 21ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ համար որպես հիմք է ծառայում ավանդական դիվանագիտությունը` իր բոլոր միջոցներով, մեթոդներով եւ հնարքների զինանոցով։
  Տնտեսական դիվանագիտությունը եւս միանգամից չի ծագել։
   Պահանջվել են հազարամյակներ, որոնց ընթացքում այն վերածվել է միջազգային հարաբերությունների տեսական եւ գործնական ինքնուրույն ոլորտի։
  Տնտեսական դիվանագիտությունը դիվանագիտության հատուկ, գերակա ոլորտ է։
   Երկրի կողմից վարվող տնտեսական դիվանագիտությունը հստակ կերպով արտահայտում է նրա արտաքին տնտեսական քաղաքականության ուղղությունները եւ նրա կողմից հետապնդվող տնտեսական շահերը ինչպես պետության այնպես էլ արտաքին տնտեսական գործունեությամբ զբաղվող ձեռնարկությունների համար։
  Ներկա գլոբալացման պայմաններում ցանակացած ձեռնարկատեր ձգտում է հանդես գալ միջազգային ասպարեզում ընդլայնել իր գործունեությունը եւ մաքսիմալացնել ստացվող շահույթի չափը իսկ դրան մեծապես նպաստում են երկրի կողմից իրականացվող տնտեսական դիվանագիտության արդյունքում արձանագրած ձեռքբերումները։
  [1։
   с.124-139] Տնտեսական դիվանագիության նպատակներից է երկրի տնտեսական շահերի պաշտպանումը համաշխարհային տնտեսական ասպարեզում, նրա խնդիրներից է երկրի եւ նրա ձեռնարկատերերի համար ապահովել շահավետ պայմաններ եւ միջազգային տնտեսական արդյունավետ փոխներգործություն։
   Համաշխարհային տնտեսությունում ազգային բիզնեսի աջակցմանն համար հիմանականում կիրառվում են դիվանագիտության ավանդական մեթոդները, մասնավորապես դրանց շարքին են դասվում խորհրդակցությունները ու քննարկումները, մտքերի փոխանակումը, հայտարարությունները, միջազգային կազմակերպություններում մասնակցությունը եւ այլն։
  Տնտեսական դիվանագիտությունում չափազանց կարեւորվում է բանակցությունների վարման արվեստին տիրապետելը տնտեսական հարաբերություններում կոնֆլիկտների կառավարման, պայմանավորվածությունների ձեռք բերման, փոխշահավետ համագործագործակցությունների իրականացման տեսանկյունից։
  22ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ Փոխշահավետ պայմանավորվածությունների ձեռք բերման հիմնական ճանապարհը զիջումների գնալն է միայն գիտակցված զիջումներն են միջոց հանդիսանում սահմանված համաձայնությունների եւ պայմանավորվածությունների ձեռք բերման համար, իհարկե զիջումները պետք է լինեն փոխադարձ։
  Տնտեսական դիվանագիտությանը նպաստում են` 1. Միջազգայնացում, ինտեգրացիաեւ համաշխարհային տնտեսական համակարգի գլոբալիզացիա 2. Վերազգային կորպորացիաներ 3. Գլոբալացումը բարձրացնում է տնտեսական դիվանագիտության դերը 4. Կառավարման պրոգրեսիվ մեթոդների ներդրում Երկրի տնտեսության մեջ նորարարությունների համար պայմանների ստեղծումը նպաստում է երկրի հեղինակության բարձրացմանը։
  Հայաստանը մեծապես կարեւորում է աշխարհի տարբեր երկրների հետ երկկողմ հարաբերությունների զարգացումը եւ հարեւան պետությունների հետ բնականոն հարաբերություններ ունենալը։
  ՀՀ տնտեսության զարգացման տեմպերը պայմանավորված են Հայաստանի սահմանափակ ռեսուրսներով ու անբարենպաստ աշխարհաքաղաքական իրողություններով։
   Լինելով փոքր տնտեսություն, չունենալով ելք դեպի ծով, էներգետիկ պաշարներ, եւ մասնակիորեն գտնվելով նաեւ ցամաքային շրջափակման մեջ` ստեղծված անբարենպաստ իրողությունները պարտադրում են լինել ավելի ակտիվ ու աչալուրջ` օգտագործելու թեկուզ ամենափոքր հնարավորությունները` տնտեսության զարգացման համար։
   Իսկ այդ հնարավորությունների լայն շրջանակներ կարող է բացել տնտեսական դիվանագիտության գործիքների ակտիվ, նպատակաուղղված կիրառումն ու համապատասխան ռազմավարության մշակումը։
  Տնտեսական դիվանագիտության ժամանակակից առաքելությունը կոչված է ստեղծել բարենպաստ պայմաններ հայրենական ապրանքների տարածման համար դեպի արտաքին շուկաներ, պաշտպանել երկրի տնտեսական շահերը նրա սահմաններից դուրս, նպաստել երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը, նպաստել նրա մրցունա23ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ կության բարձացմանը աշխարհում, ապահովել նրա անվտանգությունը։
  Երկրի կողմից վարվող գրագետ տնտեսական դիվանագիտությունը հնարավորություն է տալիս օգտվել միջազգային բիզնեսի վարման օգուտներից։
  Ինչպես յուրաքանչյուր պետություն, այնպես էլ Հայաստանի Հանրապետությունը կարեւորություն է տալիս իր տնտեսական դիվանագիտությանը։
   Արտաքին Գործերի Նախարարությունը փորձում է իր դիվանագիտական ներկայացուցչությունների, դեսպանատների միջոցով մեծացնել տնտեսական բաղադրիչը։
  ՀՀ-ի կողմից որոշակի քայլեր ձեռնարկված են, սակայն ցավոք, որքան էլ կառավարությունը փորձի Հայաստանը որպես տնտեսական ներդրումների տեսանկյունից գրավիչ երկիր մատուցել աշխարհին, կյանքը ցույց է տալիս, որ առանց այդ նպատակին հասնելու համար կիրառվող նոր գործիքակազմերի ներդրման, անհնար է լուրջ արդյունքներ գրանցել։
  ՀՀ դեսպանատները պետք է հստակ պատկերացում կազմեն իրենց գտնվելու երկրների շուկաների, տնտեսության վերաբերյալ, որոշակի տեղեկատվություն ունենան այն ընկերությունների մասին, որոնք կարող են լինել հնարավոր ներդրող։
   Կարեւոր է նաեւ այն, որ ընդլայնեն տնտեսական հարաբերությունները՝ ստորագրելով միջազգային պայմանագրեր, մեր դեսպանատներն այս ոլորտում ունեն լուրջ անելիքներ։
  Ներկայումս ՀՀ-ն հետաքրքրված է եւ ակտիվ համագործակցում է Եվրամիության հետ, ինչպես նաեւ Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում, որպես լիիրավ անդամ փորձում է տնտեսական դիվանագիտության գործիքներն ու մեխանիզմները գործի դնելով ստանալ տնտեսական օգուտներ։
  Սակայն, այսօր Հայաստանում առկա են մի շարք ներքին խնդիրներ, որոնք խոչընդոտում են տնտեսական դիվանագիտույան ոլորտում լիարժեք արդյունքների ձեռք բերմանը, մասնավորապես` ՀՀ-ն չունի մրցունակ ազգային տնտեսություն, այսինքն` մենք չենք տալիս, չենք արտահանում համաշխարհային շուկաներ այնպիսի մի արտադրանք, որն իր որակով կկարողանար մրցակցել հայտնի բրենդերի հետ։
   Կարելի է ասել` մենք խնդիր ենք դնելու արտասահմանցի ար24ՏՆՏԵՍԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ տադրողի առաջ ինքնուրույն այդ ամենն անելու, Հայաստանի առջեւ ճանապարհ հարթելու` դրա դիմաց ընդամենը խոստանալով նրան էժան աշխատուժ։
   Խնդիրն էլ, սակայն, այն է, որ էժան աշխատուժ այսօր շատ ու շատ երկրներ են առաջարկում եւ շատ ավելի բարենպաստ դիրքերից, քան Հայաստանն է։
   Արդյունքում ազգային տնտեսությունն ուրիշների կողմից զարգացնելու մեր փորձերը լիարժեքորեն կյանքի չեն կոչվում, քանի որ երկիրը պոտենցյալ ներդրողին բացի խնդիրներից մեծ հաշվով այլ բան չի առաջարկում։
   Սրա հետ մեկ տեղ իր ազդեցություն են ունենում նաեւ աշխարհաքաղաքական գործոնը, հարկային քաղաքականութունը եւ մի շարք այլ գործոններ եւս։
   Ուստի` եթե նույնիսկ հայ դիվանագետներն օժտված լինեն ամենախոր դիվանագիտական գիտելիքներով ու հմտություններով, մինչեւ ներքին խնդիրները չլուծվեն, մեծ արդյունքների սպասելը իրական չէ։

Հոդվածում ուսումնասիրվել են տնտեսական դիվանագիտության էությունը, նպատակները եւ դերը տնտեսության զարգացման գործում։
  Վերլուծվել են տնտեսական դիվանագիտության զարգացմանը նպաստող գործոնները։
  Նշվել է նրա մեխանիզմների մշակման կարեւորությունը պետության արտաքին տնտեսական քաղաքականության բնագավառում։
  Ներկայացվել են Հայաստանի Հանրապետության համար արդյունավետ տնտեսական դիվանագիտության վարման անհրաժեշտությունը, դրա նախընտրելի տարբերակներն ու միջոցները։
  Անդրադարձ է կատարվել նաեւ տնտեսական դիվանագիտության արդյունքում պետության հնարավոր օգուտներին։
