ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ԽՈՐՀՐԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ-ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ Հայ Առաքելական եկեղեցու յոթ սրբազան խորհուրդներից մեկը ամուսնության պսակն է, որն օծվում է տղամարդու և կնոջ միության միջոցով ՝ ըստ ուկրաինական ծիսակարգի, ըստ աստվածային օրհնության:  Պսակը մարդկային ցեղի շարունակականության խորհրդանիշն է:  Ոչ մի մարդկային ուխտ կամ կապ չի կարող տղամարդուն և կնոջը մոտեցնել ամուսնության ամուսնությանը:  Այսպես է խոսում մեծ Գրիգոր Թաթացին Պսակի մասին: «Պսակը երկու արժանի անձանց արդար փոխհատուցումն է միասին:   Բացի այդ, պսակը արդար ամուսնություն է և կինը `զույգը անբաժան պահելով:  Արդար զույգ `հանուն այն բանի, որ անհրաժեշտ չէ լինել, եթե ոչ Աստծո ծառայության մեջ երեխա լույս աշխարհ բերելու համար: »[1] Պսակն իր արժանի տեղն է գտել եկեղեցու խորհուրդների շարքում, իր կարևորության պատճառով դրա նշանակությունը ապացուցող շատ տեղեր ՝ նախ Հին, ապա Նոր Կտակարանում:   Ամուսնության էության դրսևորումները նկատվում են «ննդոց» գրքում:  Տիեզերքի ստեղծման առաջին պատմության մեջ մարդկանց Աստծո պատկերով ստեղծվելու փաստին անմիջապես հաջորդում է տղամարդ լինելու փաստը (maleննդ. 1:27):  Դրան անմիջապես հաջորդում է աստվածային ուղերձը, որով Աստված, այսպես ասած, հաստատեց պսակի խորհուրդը, Հենց Նա ցույց տվեց դրա ուժն ու արտոնությունը: Աստված օրհնեց նրանց և ասաց. «Պտղաբեր եղեք, բազմացեք և երկիրը լրացրեք»: և տիրապետել դրան: իշխեք ձկների, ծովի և օդի թռչունների և բոլոր անասունների վրա: և ամբողջ երկիրը, և երկրի վրա սողացող բոլոր սողացողները »(.ննդ. 28):  Այս տողերում Աստծո հրամանն ու ուղերձը օգտագործվում են երկրի բարիքները օգտագործելու, դրանք կառավարելու, ընտանիք կազմելու, սերունդների փոփոխությունն ապահովելու համար:   Երբ Եվան իջավ Ադամի կողից, այդ ժամանակ նա դարձավ նախորդը: Սա այժմ իմ ոսկորների ոսկորն է և իմ մարմնի միսը: նա կկանչի նրան, որովհետև տարավ նրան »(Genննդ. 2:23):  Այդ պատճառով նա «թողեց իր հորն ու մորը և հետևեց իր կնոջը» (.ննդ. 2:24):  Եվ նրանք կլինեն մեկ մարմին (Genննդ. 2:25):   Բացի այս խոսքերից, Մատթեոս ավետարանիչն ասում է. «Հիմա, երբ Աստված միացավ, ոչ ոք թող չթողնի» (Մատթ. 19: 6): Նոր Կտակարանի հաջորդ ուշագրավ հատվածը, որը խոսում է այս խորհրդի էության մասին, Կանայի հարսանիքն է Հովհաննեսի ավետարանում, որին անձամբ մասնակցում է Հիսուս Քրիստոսը, որտեղ Նա կատարում է իր առաջին աստվածային հրաշքը ՝ ջուրը գինի դարձնելով (Հովհաննես 2: 1-12): ,   Պողոս առաքյալը եբրայեցիներին ուղղված իր նամակում տալիս է ամուսնության հաղորդության հետևյալ գնահատականը. «Ընդհանրապես պատվավոր ամուսնություն և սուրբ մահճակալ. Բայց իմ երեխաները և իմ պոռնիկները դատվում են Աստծո կողմից» (Եբր. 13: 4):   Եվ Եփեսացիներին ուղղված իր նամակում նա հորդորում է կանանց հնազանդվել իրենց ամուսնուն, որովհետև կնոջ գլուխը ամուսին է, քանի որ Քրիստոսը եկեղեցու գլուխն է, և նա հրահանգում է ամուսիններին սիրել իրենց ամուսիններին, քանի որ Քրիստոսը պետք է դավաճաներ եկեղեցու դավաճանած ինքն իրեն: նրա համար (Եփես. 22: 22): 23, 25):  Եվ իրոք, տղամարդու և կնոջ փոխհարաբերությունն իր արտահայտությունն է գտնում Քրիստոսի և եկեղեցու միջև հարաբերությունների մեջ:   Կորնթացիներին ուղղված իր առաջին նամակում նա խորհուրդ է տալիս առաքյալներին և այրիներին չամուսնանալ իր նման, բայց եթե նրանք զսպվածություն չունեն, թող ամուսնանան, «քանզի ավելի լավ է ամուսնանալ, քան չամուսնացած լինել» (Ա Կորնթացիս 5: 8)  Նույն նամակում առաքյալը շեշտում է այն փաստը, որ նա թույլ է տալիս քրիստոնյային ապրել հեթանոսի հետ ՝ հուսալով, որ խորհրդի շնորհքով անհավատը կմաքրվի (Ա Կորնթացիս 5.14): Ամուսնությունը կատարում է օծյալ քահանան, իսկ խորհրդակցության վայրը եկեղեցին է:   Այն իրականացվում է այն դեպքում, երբ չկա դա արգելող օրենք ՝ համաձայն եկեղեցու կանոնադրության:  Ստորև նշենք դրանցից մի քանիսը: ա) նորապսակների կողմից եկեղեցում հաստատված փոխադարձ սերը, բ) նրանց միությունը պետք է համաձայնեցվի երկու կողմերի կողմից, գ) նրանք պետք է ունենան մեծահասակների տարիք ՝ հիմնվելով եկեղեցական կանոնների վրա, դ) ոչ ոք չպետք է բռնություն գործադրի ամուսնությունը կատարելու համար, ) թագադրումն անթույլատրելի է, եթե ամուսիններից մեկը թագադրմամբ կապված է ինչ-որ մեկի հետ և այն դեռ լուծարված չէ. զ) եթե փեսան կուսակրոն է, է) եթե պատվերը կատարվում է անթույլատրելի օրերին, ը) եթե կա որևէ կրոնական կամ կրոնական արգելք, և, վերջապես, i) եթե կա ազգակցական կապ, խնամակալություն կամ հայրական անհասություն [3]:   Ստորև, ըստ մեր աշխատանքի թեմայի, եկեք կանգ առնենք արյան կապի խոչընդոտների վրա ՝ տեսնելով, թե ինչպես է այս խնդիրը զարգացել հին ժամանակներից մինչև մեր օրերը: Հարազատությունը համարվում է միմյանցից կամ ընդհանուր նախնուց ունեցող անձանց արյան փոխհարաբերություն:  Հարազատությունը անհատների արյան փոխհարաբերությունն է [4]:  Դա կարող է լինել մոտ կամ հեռու:  Մտերիմ կամ հեռավոր ազգակցական կապը որոշվում է ազգակցական կապի աստիճանից:  Այն կոչվում է ժառանգ կամ սերունդ:  Աստվածաշնչի արեւելահայերեն թարգմանության մեջ այս բառը թարգմանվում է որպես «կրակից այրվող»: մեկ մարդու հեռավորությունը մյուսից `ըստ ծննդյան:   Հարազատության աստիճանը հաշվարկելիս պետք է սկսել կապող անձից, այսինքն `այն մարդուց, ում հետ որոշվելու է արյան հեռավորությունը:   Հայրը և մայրը չեն համարվում առանձին աստիճաններ, քանի որ ըստ աստվածային օրենքի, նրանք համարվում են մեկ մարմին (.ննդ. 2:24):   Աստիճանները միացված են գծով:  Այդ գիծը դառնում է տողատակում, երբ մենք հաշվում ենք ծնունդները կապող անձից դեպի ներքև, օրինակ ՝ պապը, որդին, թոռը, ծոռը, թոռը, զարմիկը, redline- ը, երբ հաշվում ենք զրկանքները, օրինակ ՝ ծոռը, նախապապը , ծոռը (նախապապը) պապը), թոռան պապի հայրը (որդին), կողային գիծ, ​​օրինակ ՝ զարմիկներ, զարմիկներ և այլն [3]: Մոտ ազգականների ամուսնությունն ու համատեղ կյանքը արգելող օրենքները նշված են Մովսեսի կողմից տրված «Օրինաց երկիր» գրքում:  Վերջինս հստակ հրահանգում է չմոտենալ իր հորը, մորը, զարմիկին, թոռանը, մորաքույրը, մորաքույրը, զարմիկը, փեսան, հարսը, նրա զարմուհին, եղբորորդին, զարմուհին կամ զարմիկը, փեսան (XIX 17: 6-18):   Դրանից հետո Մովսեսը տեղադրեց չորրորդ սերնդի արգելքը:  Այստեղ մենք մի հետաքրքիր փաստ բաց չթողեցինք: Մովսեսի կողմից հաստատված ազգակցական կապի արգելքը կապված է միայն կապող անձի հետ, այսինքն ՝ ի տարբերություն դեպքերի, որոնք մենք ավելի մանրամասն կքննարկենք ստորև, նա չի նախատեսում, որ նրանք չեն կարող ամուսնանալ երկու եղբայրների թոռների կամ երկու թոռների հետ: եղբայրներ, բայց միայն այն անձը, ով թագը կապում է իր հարազատների հետ, իրավունք չունի ամուսնանալ: իր թոռանը և եղբոր թոռը: Եվ ահա այստեղ է, որ խաղի մեջ է մտնում զարմուհու չորրորդ արգելքը:   Եղբոր և քրոջ ամուսնությունը նկատելի է Հայաստանի հնագույն պատմության մեջ:  Նման զույգի օրինակ են հայ թագավոր Տիգրան IV- ը և Erato- ն, ովքեր քույր և եղբայր էին (Eraton- ը Տիգրան IV- ի խորթ քույր էր, նրանք զարմիկներ էին), ամուսիններ ամուսիններ:  Հ.Մանանդյանը նշում է, որ եղբոր և քրոջ ամուսնությունը թույլատրվում է ըստ որոշակի հույն դավանանքի, Հունական որոշակի օրենսդրության համաձայն [5]:  Հաշվի առնելով այն փաստը, որ այդ շրջանում (մ.թ.ա. I - մ.թ.ա. I դ.) Մեր նախնիները հեթանոս էին, պարզ է դառնում հեթանոսական կրոնի հետ այդպիսի միության անձեռնմխելիությունը:  Դա ոչ միայն զզվելի ու դատապարտելի երեւույթ էր հայերի շրջանում, այլ նաև խոչընդոտում էր առողջ սերնդափոխության ապահովմանը:  Սակայն օբյեկտիվ լինելու համար պետք է նշել, որ դա երկնային կամ ծիսական ամուսնություն էր, տարածված չէր հասարակ մարդկանց շրջանում: Հիմա փորձենք այս պատմության արտացոլման դրվագները տեսնել ժամանակագրական կարգով:   Առաջին կանգառը Առաքելական ժողովն է, որի LG- ն: Կանոնն ամբողջությամբ կապված է մեր խնդրի հետ:   Այս կանոնը հաստատում է Մովսեսի տված հաղորդագրությունը չորրորդ սերնդի ազգակցական կապի արգելքը պահպանելու վերաբերյալ: «Յուրաքանչյուր մարդ թող մոտենա իր մարմնի յուրաքանչյուր ընտրությանը, բացահայտի իր հարևանի արյունը, մի բացահայտի քո երեխային քո դստերը, մի բացահայտի քո երեխային քո սկեսրոջը կամ սկեսրոջդ, Քո աներոջը քո կնոջը մի հայտնիր, քեռուդ մերկությունը չբացահայտես, քո անմաքուր անմաքրության մերկությունը նրանց համար չբացահայտես:  Հետաքրքիր է, որ կանոնը սահմանում է Մովսեսի կողմից տրված օրենքների վավերացումը, բայց այստեղ հստակ երեւում է միայն առաջին, երկրորդ և երրորդ սերունդների արգելքը:  Համենայն դեպս, թվարկված ազգականության մեջ չորրորդ զարմիկի արգելք չկա: Նպատակահարմար է նշել, որ առաջին սերունդը հոր դստեր, մոր և որդու, ինչպես նաև հոր և հարսնացուի (որդու կին) և ամուսնությունն է:  Հոր և հարսնացուի ամուսնության դեպքում առաջին սերունդը համարվում է այն փաստը, որ հարսը և մեկ մարմինը համարվում են:  Երկրորդ սերունդը դիտվում է քրոջ և եղբոր, խորթ քրոջ եղբոր, խորթ եղբոր և քրոջ, եղբոր և եղբոր կնոջ, քրոջ և քրոջ ամուսնու և այլնի միջև: Եվ երրորդ զարմուհին ասելով ՝ պետք է հասկանալ ազգականությունը մորաքրոջ, մորաքրոջ, քեռու, զարմիկի, զարմուհու, զարմիկի, զարմուհու, զարմիկի հետ:  Այն փաստը, որ մեր երրորդ սերնդի զարմիկը համարվում է անկյունագծային ձու, այստեղ չափազանց կարևոր է:  Երրորդ թոռը համարվում է թոռը, պապից հաշվելով, տողատակում:   Հատկանշական է, որ Ն. Մելիք Թանկյանը ուշադրության արժանի է համարում այն ​​փաստը, որ քրիստոնյաները, ըստ այս կանոնի, հետևում են հուդայականությանը, բայց զարմանալի բան չկա այս հանգամանքի մեջ, քանի որ Քրիստոսն ինքն ասաց. «Ես եկել եմ ոչ թե ոչնչացնելու, այլ կատարելու»: (Մատթ. 5:17):  Նույնիսկ Հովհաննես Մկրտիչը հետևեց Մովսեսի տված օրենքին Նա նախատում է չորրորդապետ Հերովդեսին ՝ իր եղբոր կնոջ ՝ Հերովդիասի ՝ Ֆիլիպի հետ ապօրինի ամուսնացած լինելու համար (Մատթ. 14: 3-4): Հայ իրականության մեջ մեզ հայտնի առաջին կանոնական որոշումը կայացրեց Ներսես Մեծ կաթողիկոսը ՝ թագի դեպքում, արյան ազգակցական կապի հեռավորությունը սահմանելով հինգերորդ եղբորորդուն:  Այս առումով, IB. Կանոնում մենք մասնավորապես կարդում ենք. «Թող հինգերորդ կանոնը չթողնի, չորրորդը թող ապաշխարի, իսկ երրորդը թող գնա ու ապաշխարի»: [7]  Ի դեպ, կանոնը հստակ չի նշում, թե ինչպես է կատարվում հաշվարկը չորրորդ եղբորորդու արգելքը ասելով, քանի որ ոչ մի օրինակ չի նշվում:   Բայց հավանական է, որ կանոնը վերահաստատեց Մովսեսի ուղերձը և արեց հենց դա: Հայերի շրջանում հաջորդ կանոնական որոշումը հաստատվեց Շահապիվանում ՝ 444 թվականին:  Canon XIII: Որոշման մեջ մասնավորապես ասվում է. «… Ոչ ոք չի կարող երկրպագվել քրիստոնեության և քրիստոնեության մեջ և մկրտվել որպես տեր, կնքել և կնքել թագավորի, քրոջ կամ զարմիկի կամ եղբորորդու կամ որևէ այլ ազգի, որը պետք է այնտեղ լինի մինչև կնոջ չորրորդ ծնունդը »:  Ի տարբերություն Առաքելական ժողովի LG: Որոշման համաձայն, որում նշվում էր նույն ազգակցությունը, Շահապիվանի ժողովի վերոնշյալ կետը հստակ արգելում է չորրորդ, այլ ոչ թե չորրորդ եղբորորդու ամուսնությունը ՝ թույլ տալով չորրորդ եղբորորդու ամուսնությունը:  Փաստորեն, Շահապիվանի հանդիպումը մեկ աստիճանով իջեցրեց արգելքը:   Դա կարող է պայմանավորված լինել այն փաստով, որ կարգը բազմիցս խախտվել է, եկեղեցին այն պարզապես սրբացրել է:  Նույն աստիճանի անհասունության արգելքի հաջորդ կանգառը Vachagan Pious Constitution J.- ն է: «Մի՛ արեք երրորդ ազգի մարդ և մի՛ եղբայրացրեք»: [7]   Տարբեր ժողովներում երրորդ սերնդի անհասունության արգելքի անընդհատ կրկնությունը հուշում է վճռական փաստի մասին, որ չնայած արգելքներին, այս կանոնը չի պահպանվել, որ խնամիական ազգակցական կապը արգելող հաղորդագրությունը խախտվել է անհիշելի ժամանակներից:  Նույն արգելքը մենք հանդիպում ենք Partavi 786- ում: Բ. Հանդիպումը `որպես կանոն:  Կարող ենք եզրակացնել, որ մինչև 8-րդ դարի կեսերը չի նկատվում արյան կապի երրորդ զարմիկի արգելքը, որի պատճառը, կարծում ենք, զրադաշտական, պարսիկ և մահմեդական արաբների երկարատև իշխանությունն էր հայերի վրա: , Այդ ժողովուրդների կրոնների արյան ամուսնության սահմանափակումները շատ ավելի նեղ էին: Վ.Հակոբյանը նշում է, որ եթե վերոհիշյալ Առաքելական, Շահապիվան և Վաչագանի կանոններում խնդիրը վերաբերում է հասարակության բոլոր շերտերին, ապա Պարտավի հանդիպմանը հատկապես շեշտվում է իշխանների ամուսնության փաստը: «Հիմա մենք կտեսնենք խնդրի լուծումը, հատկապես ազատագրված, կանոնավոր հարցը, նրանց հարևանի և նրանց անկարգ ամուսնության տարբերությունը:  Այսուհետ չորրորդ սերնդին թույլ չեն տա ամուսնանալ: «[9]  Եթե ​​նրանք չհնազանդվեին պատվիրանին, նրանք անիծված կլինեին, քանի որ Աստծո դատաստանի ժամանակ նրանք պետք է պատասխանեին: Ներսես Շնորհալին կաթողիկոսը մանրամասնորեն անդրադարձավ այս խնդրին «Թուղթ ընդհանուր» -ում:  Նա մասնավորապես նշում է. «Ոչ ոք միավորված չէ, որի արյունը մոտ է, օրհնության պսակ չի տալիս, բայց քանի դեռ երկու կողմերի չորրորդ ազգի առաջնորդները կատարյալ չեն»: [10]  Այսպես է բացատրում Շնորհալին, թե ինչու են եկեղեցու հայրերը կարգավորում չորրորդ սերնդի սահմանները: Մարմնի մարմնի բնական տարրերի համար ՝ չորս տարրերից չորրորդը, մինչև չորրորդը, որն այսպիսին է. Բաժանված են միաժամանակ երկու եղբայրների, նրանք հավասար են իրենց ստեղծածով: և նրանց սերունդներին ՝ եղբայրության արյան կեսը: և երրորդ ծնունդը, որ եղբայրների որդիները արյան միակ կեսն են: և չորրորդ ծնունդը ՝ սոցիալականը, արյունահեղության չորրորդ մասը:  Եվ սա արյան մերձեցման սահմանն ու կետն է »[10]:   Դրանից պետք է եզրակացնել, որ Շնորհալին արգելք է դրել չորրորդ եղբորորդու վրա ՝ թույլ տալով հինգերորդ սերնդի ամուսնությունը:  Ավելի կարևոր է այն փաստը, որ իր հաստատած չորրորդ հորեղբորորդու արգելքը բոլորովին տարբերվում էր Մովսեսին տրված նույն հեռավորության հետնորդի ամուսնությունը արգելող օրենքից:   Հայոց կաթողիկոսը, արգելելով չորրորդ սերունդը, թույլ տվեց պապի երկու տարբեր ճյուղերի ամուսնությունը, երբ երկու եղբայրները թոռներ էին:  Այսինքն ՝ նա թույլ տվեց իններորդ և տասներորդ աստիճանի ամուսնություն:  Ասածը հասկանալի դարձնելու համար բերենք ճյուղը: Եթե ​​մենք կապող մարդուն ընդունում ենք որպես պապիկ, ապա պետք է հաշվել նրա որդիներին (I և II աստիճան), թոռներ (III և IV աստիճան), թոռներ (V և VI աստիճան), թոռներ կամ թոռներ [11] (VII և VIII աստիճաններ) ), շերտավարագույրներ (IX և X աստիճան):  Հարկ է նշել, որ չորրորդ զարմիկի արգելք ասելով `պետք է նկատի ունենալ, որ անթույլատրելի է պապի երկու թոռների (տարբեր որդիների երեխաներ) ամուսնությունը, նրա եղբոր կամ քրոջ եղբոր հետ ամուսնանալը:   Եվ հինգերորդ սերնդի արգելքը ասելով `կարելի է հասկանալ պապի թոռան-թոռան ամուսնության անթույլատրելիությունը, ինչպես նաև կապող անձի ամուսնությունը եղբոր կամ քրոջ կամ թոռան հետ, չնայած որ մեկ հանգամանք ակնհայտ է, որ վերջին երկուսը ֆիզիկապես անհնարին են:  Հետաքրքիր է նաև նշել, որ իր աշխատանքում Շնորհալին սահմանում է, որ ամուսնության թույլատրելի տարիքը տղաների համար 15-ն է, իսկ աղջիկների համար `12-ը: Չորրորդ զարմուհու արգելքը հանդիպում է նաև Մխիթար Գոշի «Դատաստանագիրք» գրքում, որտեղ հեղինակը թույլ է տալիս ամուսնության հինգերորդ սերունդը ՝ հաշվի առնելով իրականությունը, ինչպես ասաց Ներսես Շնորհալին: «Ասացեք նրանց. Հինգերորդի սկիզբը, քանի որ մանկատները սիրված էին բնության կողմից, նրանք ստեղծվել էին ողորմածությամբ, մեղմացնում էին սահմանները, բայց ամենալավը բնիկն է, որի մասին տեղյակ է ձեր սրբությունը» [12]: Ըստ մեր ուսումնասիրության, Հայաստանում վերջին կանոնական որոշումը Ssi 1243 B.- ն էր, մի ժողովում, որում Հ. Կանոնն ասում է. «Թագը կատարվի ըստ ընտրության, վեց ծնունդների արյունը հանվի ընտանիքից: փեսան չէ տասներեք տարուց պակաս, իսկ հարսը տասներկու տարեկանից պակաս է »[13]:   Կանոնական որոշումից պարզ է դառնում, որ ամուսնության թույլատրելի սահմանը յոթերորդ սերունդն է, այսինքն ՝ նույն պապի որդու թոռը կարող է ամուսնանալ, մյուս որդու թոռը ՝ նույն կերպ, մեկ թոռ կամ մյուս թոռը:  Թերեւս խնդիրն այն է, որ այստեղ Շնորհալու կողմից սահմանված տարիքային սահմանը մեկ տարով իջնում ​​է ՝ 14 տարեկան:  Ինչպես տեսնում ենք, Սսի Բ. Assemblyողովը խախտեց Ներսես Շնորհալու կողմից հաստատված կարգը, որի պատճառը, կարծում ենք, մոնղոլների արշավանքների պատճառած մարդկային անդառնալի կորուստներն էին:   Հատկանշական է, որ Ձագավանը 70ողովի Ընդհանուր Կանոնների 1270 թ. Գ. Որպես կանոն, փեսայի հարսնացուն տարիքը սահմանում է 15, 14 տարեկան, բայց հարսնացուն թույլատրվում է ամուսնանալ 12 տարեկանում:  Տեսանելի է, որ վերականգնվել է Ս. Ներսես Շնորհալին սահմանված է որոշակի խմբագրությամբ. Անհրաժեշտ էր սերնդափոխություն ապահովել:  Հասկանալի է, որ այդ տարիքը շատ փոքր է այսօր: Ընտանեկան օրենսգրքի 10-րդ հոդվածը ամուսնացած անձանց համար սահմանում է 18 տարեկան:  Այնուամենայնիվ, նշվում է, որ անձը կարող է ամուսնանալ 17 տարեկանում ՝ իր ծնողների, որդեգրողների կամ խնամակալի համաձայնությամբ:  Նշվում է, որ անձը կարող է ամուսնանալ 16 տարեկանում, եթե առկա է վերոհիշյալ անձանց համաձայնությունը, մյուս ամուսնացող մյուս անձը առնվազն 18 տարեկան է [15]: Սսի Բ ժողովի որոշումը արյան հեռավորության վերաբերյալ Հայաստանում օգտագործվել է բավականին երկար ժամանակ ՝ մոտ յոթ դար:   «Ochtport» գաղափարը շատ տարածված է մարդկանց շրջանում:  Ինչպես նշել է Ն. Մելիք-Թանկյանը - Մկրտիչ Խրիմյան կաթողիկոսը 1899 թ. Դեկտեմբերի 17-ին Սինոդը հրաման տվեց ամուսնանալ ազգակցական կապի յոթերորդ աստիճանում:  Եվ արդեն նույն որոշումը 1900 թ. Այն կրկնվում է փետրվարի 24-ին `վերջավորությամբ:  Փաստորեն, Խրիմյան Հայրիկը վավերացրեց Սսի 1243 Բ ժողովի համապատասխան կանոնը:  Պատճառը նշված համարում կատարված տարատեսակ արատներն ու խախտումներն էին: Մեր հետագա որոնումները հանգեցին այն բանի, որ հարցի վերաբերյալ հաջորդ որոշումը կայացվեց 1919 թ.-ին: Օգոստոսի 28-ին, երբ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գորգ Ե. Սուրենյանցը իջեցրեց հարազատների միջև համատեղ կյանքի արգելքը հինգերորդ աստիճանի, այսինքն ՝ դա թույլ տվեց վեցերորդ զարմիկի ամուսնությունը: [16]   Փաստորեն, դա հետընթաց էր նախորդ որոշումներից:   Պատճառները շատ ակնհայտ են: 1915 թվականին իրականացված մարդկության դեմ հանցագործությունը, Հայոց ցեղասպանության մեկուկես միլիոն հայերը և Առաջին աշխարհամարտում զոհված հայերի անդառնալի կորուստները:   Հայերը ժողովրդագրական վերարտադրության կարիք ունեին `շարունակականությունն ապահովելու և սերնդափոխությունը պահպանելու համար:  1919 Օգոստոսի 28-ին սահմանված կարգը օրվա վերջին և անփոփոխ իրադարձությունն է:  Ազգագրագետ Լիլյա Վարդանյանն իր «Տավուշցիների ընտանեկան ծեսը» աշխատության մեջ նշում է, որ այժմ ամուսնության ընթացքում յոթ հարազատներին զարմացնելու սովորույթն այլևս խստորեն չի պահպանվում.  Ասվածից պարզ է դառնում, որ նույնիսկ այն բնակավայրերում, որտեղ եկեղեցական կարգը չի պահպանվում, մարդիկ չեն կատարում աստվածային պատգամը սովետական ​​աթեիզմի ազդեցության տակ: ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ [1] Մեր օրհնյալ սրբազան հայր Գրիգոր Տաթեւացու հարցումների գիրք, Կ. Պոլիս, 1729, էջ. 609 թ. [2] hazազարյան Ռ., Գրաբար բառարան, հատոր Բ, Երեւան, 2000, էջ: 428 թ. [3] Մելիք Թանկյան Ն., Հայ եկեղեցական իրավունք, Էջմիածին, 2004, էջ 911-2, 919,529: [4] «Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան իրավունք», Երեւան, 2008, էջ. 94 [5] Մանանդյան Հ., Հայ ժողովրդի պատմության քննական տեսություն, հատոր Ա, Երեւան, 1977, էջ: 292: [6] «Հայկական օրենսգիրք», հատոր Ա, ջանասիրաբար ՝ Վազգեն Հակոբյանի, Երեւան, 1964, էջ 48, 446-7: [7] «Հայկական օրենսգիրք», հատոր Բ, ջանասիրաբար ՝ Վազգեն Հակոբյանի, Երեւան, 1971, էջ 260-1, 96, 12: [8] Նամակ Երեք օրհնված սրբազան հայրապետ Ներսիս Շնորհալու ընդհանուր ստեղծողին, Սուրբ Էջմիածին, 1868, էջ 85, 84: [9] Մալխասյանց Ս., Հայերեն բացատրական բառարան, Երեւան, 1944, էջ: 230 [10] Գոշ Մ ․, Դատաստանի գիրք, Երեւան, 1975, էջ: 386: [11] Գանձակեցի Կ Հայոց, Հայաստանի պատմություն, աշխատ. Կ.Մելիք-Օհանջանյան, Երեւան, 1961, էջ 304-5: [12] «Ձագավանքի ժողովը և նրա կանոնը», առաջաբան և թարգմանիչ ՝ Ս. Մխիթարյան, «Հայ աստվածաբան», Ե, Երևան, 2013, էջ 106: [13] «Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսգիրք», ՀՕ-123-Ն, ԱՐՊԱ 2005, 01, 19/4 (376), 09.11.2004: [14] Փաստաթղթեր Հայ եկեղեցու պատմության մասին, Գիրք XIII, Երեւան, 2005, էջ: 495 թ. [15] Վարդանյան Լ., Տավուշ, Սոցիալ-մշակութային գործընթացներ, 2014, էջ. 171: Գալստյան Գոռ Ամուսնության խորհրդատվության ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԵRE ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ Հիմնաբառեր. ։

Ներկայումս  ոչ  միայն  աստվածաբանական,  այլև  պատմաիրավական  ու  ազգագրական տեսանկյուններից չափազանց կարևոր է պսակի խորհրդակատարության  արգելքների  ուսումնասիրությունը,  որին  էլ  միտված  է  սույն  աշխատանքը։
   Կատարված  քննությամբ  վեր  է  հանվում  պսակի  խորհրդի  էությունը,  պատմահամեմատական վերլուծությամբ ներկայացվում է արյունակցական-ազգակցական կանոնական արգելքների փոխհարաբերությունների ամբողջ ընթացքը՝ վաղնջական ժամանակներից ընդհուպ մեր օրերը։
  Բերվում են նաև զարմերի հաշվարկման տարբեր  եղանակներ։
