ԱՍՏՎԱԾԱՇՆՉՅԱՆ ԱՅԼԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՖԵՆԹԵԶԻ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋԱյլաբանությունը ոճական հնար է, որի ժամանակ վերացական գաղափարներըներկայացվում  են  գեղարվեստական  կերպարների  միջոցով։
   Այն  գեղարվեստականպատկեր  է  կամ  նկարագրություն,  որտեղ  էական  է  ոչ  թե  նրա  անմիջական,  այլթաքնված, փոխաբերական իմաստը։
  Նման սկզբունքով են կառուցվում հեքիաթները,առակները, առածները, հանելուկները, ինչպես նաև այլ ժանրերի գործերը [1]։
  Այլաբանական պատկերը մանրամասն չի նկարագրում վկայակոչվող երևույթը, այլ ուղղակի ակնարկում՝ ակնկալելով, որ ընթերցողն ունի գիտելիքի բավարար մակարդակքողարկված իմաստը նկատելու, վերլուծելու և տեքստում վերջինիս կարևորություննարձանագրելու համար։
  Հաճախ այլաբանությունն օգտագործվում է հեղինակի միտքնավելի ցայտուն և պարզ դարձնելու նպատակով, ինչի շնորհիվ ընթերցողն ընկալում էգրվածքի բարդ խորհուրդը՝ համադրելով իրեն արդեն ծանոթ իրավիճակից կամ դեպքից  ունեցած  տպավորությանը։
   Նույնկերպ  աստվածաշնչյան  այլաբանություններըմիանգամից գրավում են ընթերցողի ուշադրությունը, սակայն դրանք նկատելու համար հարկ է ունենալ գոնե կրոնական նախնական դաստիարակություն, կրոնի հանդեպ  առանձնահատուկ  վերաբերմունք  կամ  էլ  պարզապես  Աստվածաշնչի  հանդեպհետաքրքրություն։
 Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե ֆենթեզի ժանրում իսպառ բացակայում ենկրոնական այլաբանությունները, և ամեն ինչ հիմնված է հեքիաթի, կախարդանքի և«հակակրոնական» երևույթների քարոզչության վրա։
  Եկեղեցու տարբեր ներկայացուցիչներ բազմիցս դեմ են արտահայտվել նման ժանրի գրքերին և ֆիլմերին՝ պնդելով,որ վերջիններս պղծում են մարդկանց ներաշխարհը և ալեկոծում երևակայությունը։
 Այնուամենայնիվ, հաճախ երեխայի հոգուն ավելի հասու է «Լինում է, չի լինում»-ը, քան«Մի՛»-ն և «Չունենաս»-ը, և երբեմն հեքիաթի կաղապարի մեջ թաքցված ուղերձը կարող է ավելի շուտ, ավելի վաղ հասակից ուղղորդել մարդուն դեպի հոգևորը և առ Աստված, քան Սուրբ Գիրքը, հատկապես, երբ գեղարվեստական գործում առկա են աստվածաշնչյան այլաբանություններ։
 Աստվածաշնչյան  այլաբանությունները  «Հարրի  Փոթեր»  վիպաշարում։
 Փրկված տղայի մասին պատմող վիպաշարը հայտնի է ամբողջ աշխարհում և վայելումթե՛ երեխաների, թե՛ մեծահասակների սերը։
  Հեղինակը՝ Ջոան Ռոուլինգը, կարողացելէ  ստեղծել  այնպիսի  աշխարհ,  որտեղ  բարին  միշտ  հաղթում  է  չարին,  և  գլխավորհերոսներին  առաջնորդում  են  հույսը,  հավատը  և  սերը։
   Վերջինս,  ըստ  հեղինակի,գլխավոր և ամենազորեղ զենքն է և փրկության տանող միակ ուղին։
  Գրքերի հաջորդականությունը՝  «Հարրի  Փոթերը  և  փիլիսոփայական  քարը»,  «Հարրի  Փոթերը  ևգաղտնիքների  սենյակը»,  «Հարրի  Փոթերը  և  Ազքաբանի  բանտարկյալը»,  «ՀարրիՓոթերը և հրե գավաթը», «Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը», «ՀարրիՓոթերը և Կիսարյուն արքայազնը», «Հարրի Փոթերը և մահվան պարգևները»։
  Ռոուլինգի շարադրանքը հարուստ է և արժեքավոր լեզվի գեղագիտական տեսանկյունից,իսկ այլաբանությունները իրենց ուրույն տեղն են զբաղեցնում վիպաշարում։
  Օրինակ՝հանուն տնային էլֆերի ազատության մղվող պայքարի միջոցով Ռոուլինգը խոսում էկանանց հավասարազոր իրավունքների մասին։
 Այժմ անդրադառնանք աստվածաշնչյան այլաբանություններին. վիպաշարի վերջին գրքում՝ «Հարրի Փոթերը և մահվան պարգևները» [2], հեղինակն ուղղակիորենմեջբերում է կատարել՝ «The Last Enemy That Shall Be Destroyed Is Death» («Վերջինթշնամին, որ պիտի կործանուի, մահն է…», Ա Կորնթացիս 15։
 26 [3])։
  Այս նախադասությունը,  որը  կարելի  է  համարել  քրիստոնեական  հավատքի  մարմնացում,  փորագրված է Հարրի Փոթերի ծնողների շիրմաքարի վրա՝ «Գոդրիքի Հովիտ» կոչվողգյուղում։
  Այն, ըստ երևույթի, ամփոփում է ողջ վիպաշարը. հուսալքված Հարրին, ջանալով հասկանալ այս նախադասության իմաստը, հանկարծ սկսում է գիտակցել, որհենց  դա  է  իր  ճակատագիրը՝  վերջնական  հաղթանակ  տանել  մահի  նկատմամբ  ևապրել մահից դուրս։
  Այդպես էլ լինում է․ հանուն մարդկության իրեն զոհաբերելուցհետո տղան վերագտնում է կյանքը։
  Դա է հավատքով լցված մարդու առաքելությունը։
 Հեքիաթի տարրն այստեղ ներկա է այնքանով, որ Հարրին վերադառնում է կենդանիմնացած ընկերների և հարազատների մոտ՝ ապրելու մահկանացուի կյանքով, իսկ համաձայն Աստվածաշնչի՝ մահից հետո մարդը շարունակում է ապրել, բայց արդեն այլկարգավիճակում և այլ տեղ։
 Երբ Հարրին ինքնակամ գնում է Արգելված անտառ, որ իր և իր մտերիմներիոխերիմ  թշնամի  Վոլդեմորը  սպանի  իրեն,  տղայի  ներսում  արթնանում  է  վախը՝ցավից, մահից․ նա չի ուզում ամեն ինչի համար պատասխանատու լինել, ուզում է ոչթե սխրագործություններ կատարել, այլ լինել սովորական պատանի, ապրել այնպես,ինչպես  բոլորն  են  ապրում։
   Այս  դրվագը  հիշեցնում  է  Հիսուս  Քրիստոսի  խոսքերըԳեթսեմանի այգում, երբ դիմում է իր Հորը․ «Աբբա, Հա՛յր, ամէն ինչ քեզ կարելի է,այս բաժակը ինձնից հեռացրո՛ւ. բայց ոչ թէ ինչպէս ե՛ս եմ կամենում, այլ՝ ինչպէս դո՛ւես կամենում» (Մարկոս 14։
 36) [3]։
  Բայց Քրիստոսի սերը մարդկության հանդեպ այնքան ուժեղ է, որ նա մի կողմ է դնում կասկածներն ու շարժվում առաջ։
  Այդպես էլ անումէ Հարրին, ում այցելում են իր ծնողների, կնքահոր և ընտանիքի ընկերոջ ուրվականները և հորդորում գնալ մինչև վերջ։
  Մահից հետո Հարրին հարություն է առնում ոչայնպես, ինչպես Հիսուս Քրիստոսը, բայց, այնուամենայնիվ, նա վերադառնում է։
 Ամբողջ վիպաշարի ընթացքում Հարրիի ուսուցիչն է Հոգվորթս դպրոցի տնօրենԱլբուս Դամբլդորը, ով ուղղորդում և խորհուրդներ է տալիս տղային այնպես, ինչպեսՀովհաննես Մկրտիչը՝ Հիսուս Քրիստոսին։
  Իհարկե, սխալ կլիներ ամբողջովին նույնացնել գրքի հերոսներին և նրանց, սակայն Ռոուլինգն Աստվածաշունչը նույնությամբվերարտադրելու  նպատակ  չուներ։
   Նա  պարզապես  ստեղծեց  մի  գործ՝  լի  քրիստոնեական դասերով, խրատներով և օրինակներով։
  Մի առիթով Ալբուս Դամբլդորըասում է Հարրիին․ «Մի՛ խղճա մահացածներին, Հարրի, խղճա՛ ողջերին, հատկապեսնրանց, ովքեր ապրում են առանց սիրո»։
  Քրիստոնեական առավել ուժեղ խորհուրդդժվար կլիներ պատկերացնել։
 Աստվածաշնչյան  այլաբանությունները  «Նրա  մթին  ուժերը»  վիպաշարում։
 Ֆիլիփ  Փուլմենի՝  մեզանում  քիչ  հայտնի  այս  եռերգությունը  բաղկացած  է  հետևյալգրքերից․ «Բևեռափայլ» (Հյուսիսային Ամերիկայում հայտնի է որպես «Ոսկե կողմնացույցը») [6], «Ճկուն դանակը» [7] և «Սաթե հեռադիտակը» [8]։
  Հեղինակին բազմիցսքննադատել են կրոնի հանդեպ կոպիտ վերաբերմունք դրսևորելու և վերջինս քարոզելու համար։
  Փուլմենը եկեղեցին համեմատում է քաղաքական գործչի և առաջնորդիհետ, ով օգտագործում է Սուրբ գրությունն իր քայլերը և որոշումներն արդարացնելուհամար։
  Խիստ հավանական է, որ Փուլմենը, ի սկզբանե  լինելով ագնոստիկ, ամենևին էլ դեմ չէր լինի ընդունել եկեղեցին որպես հոգևոր և բոլորին միավորող կառույց,եթե դա ամենուրեք համապատասխաներ իրականությանը։
  Տեսնելով, որ շատ եկեղեցիներ դարձել են «նյութական», խտրական և չներող՝ Փուլմենն իրեն աթեիստ որակեցև գրեց «Նրա մթին ուժերը» եռերգությունը՝ մարդկանց սթափեցնելու մտադրությամբ։
 Այնուամենայնիվ,  գրքերն  ընթերցելիս  ստեղծվում  է  այնպիսի  տպավորություն,  թեհեղինակը,  լինելով  հակակրոնական,  ամենևին  էլ  աթեիստ  չէ.  նրա  հոգու  խորքումուժեղ  ցավ,  հիասթափություն  և,  որքան  էլ  զարմանալի  թվա,  հավատ  ունեցող  միմարդ, ով դատապարտում է եկեղեցու գործունեությունը` պնդելով, թե Երկիր մոլորակի վրա կատարվող չարիքի գլխավոր պատասխանատուն եկեղեցին է, մասնավորապես՝ Կաթոլիկ եկեղեցին։
  Գրքերի հերոսների գլխավոր նպատակն է վերացնել Երկնային  Թագավորությունը  և  փոխարենը  կառուցել  Երկնային  Հանրապետություն։
 Հատկանշական  է,  որ  Քենթերբերիի  արքեպիսկոպոս  Ռոուեն  Ուիլյամսն  իր  աջակցությունն է հայտնել Փուլմենին՝ հավելելով, որ վերջինիս աշխատությունները դպրոցում  պետք է դառնան կրոնական կրթական ծրագրի բաղկացուցիչ մաս։
 Համաձայն Փուլմենի գրքերի՝ մեզ շրջապատում են հազարավոր աշխարհներ,որոնց մի մասը միմյանց արտացոլանքն է, մյուս մասը՝ զուգահեռ գոյություն ունեցողչափումներ, և երբեմն մարդկանց հաջողվում է ճանապարհորդել այդ աշխարհներով։
 Վիպաշարում մեզ առաջին անգամ հանդիպում է «Փոշի» (Dust) եզրույթը։
  Փոշին գալիս է Տիեզերքից կամ երկնքից, և այն կարելի է տեսնել միայն հատուկ տեսախցիկի,ապակու կամ հեռադիտակի միջոցով։
  Դա այն փոշին չէ, որը կարելի է տեսնել տանկահույքի  վրա․  այս  փոշին  դիպչում  է  միայն  չափահասներին՝  հասուն  մարդկանց,ովքեր կրում են ադամական մեղքի հետքերը իրենց և իրենց դեյմոնների վրա։
  Իսկովքե՞ր են դեյմոնները. գլխավոր հերոսուհու՝ երիտասարդ Լիրա Բելաքվայի աշխարհում մարդկանց մշտապես ուղեկցում են արարածներ՝ խոսող կենդանիներ, որոնք,քանի դեռ երեխան մեծանում է, դեռևս հստակ ձևավորված չեն և կարող են փոխվել՝կախված  երեխայի  հուզական  և  հոգևոր  վիճակից։
   Այդ  արարածները  կոչվում  ենդեյմոններ, և երբ երեխան սեռահասունանում է, դեյմոնները վերջնականապես մեկկենդանու տեսք են ստանում և չեն փոխվում։
  Առանց դեյմոնների մարդիկ չեն կարողապրել․ կենդանիները վերջիններիս հոգու անբաժան մասն են կազմում։
  Հետաքրքիրէ, որ բնագրային «daemon» բառն ունի տարբեր նշանակություններ. երբեմն այն կարող է վերաբերել սատանային կամ որևէ չար ոգուն, մինչդեռ հունական դիցաբանության մեջ այն զուրկ է բացասական իմաստից և վերաբերում է Աստծո և մարդու միջևգտնվող գերբնական արարածին։
 Եռերգության առաջին գրքում Ադամի և Եվայի աստվածաշնչյան պատմությանըմեկ հավելում է արվում․ երբ Ադամը և Եվան ուտում են արգելված պտուղը, նրանցդեյմոնները դադարում են ձևափոխվել և մեկ կերպարանք են ընդունում, ու Փոշինառաջին անգամ դիպչում է Ադամին և Եվային։
  Փուլմենն ակնարկում է, որ ադամականմեղքի, երեխաների սեռական հասունացման և դեյմոնների կայունացման միջև կապկա։
  Երեխաները դեռևս «մեղսագործ» և «փոշոտված» չեն, և Մեջիսթիրիումի (Կաթոլիկ  եկեղեցու  թաքնված  վկայակոչում)  հավաքագրված  Քրմերի  (Gobblers)  հատուկխմբավորումը  վտանգավոր  փորձարկումներ  է  իրականացնում՝  իրականցնելով«անջատում» կոչվող վիրահատությունը,  որի նպատակը երեխայի և դեյմոնի կպաըխզելն  է,  քանի  որ  Մեջիսթիրիումի-Եկեղեցու  կարծիքով՝  հենց  դեյմոններն  ենՍկզբնական  մեղքի  կրողներ,  իսկ  Փոշին  այդ  մեղքի  նյութական  ապացույցն  է։
 Վիրահատությունից հետո երեխաները վերածվում են բանջարեղենի և շատ հաճախմահանում,  իսկ  այն  քչերը,  որոնք  ողջ  են  մնում,  պարզապես  գոյություն  են  պահպանում՝  առանց  հոգու  և  չգիտակցելով  իրենց  շուրջը  կատարվող  իրողությունները։
 Կարելի  է  կարծել,  թե  «անջատումն»  ինչ-որ  կերպ  նույնացվում  է  Մկրտությանը,սակայն  վերջինիս  ժամանակ  մարդը  ֆիզիկապես  և  հոգեպես  չի  տանջվում։
 Հավանաբար Փուլմենի նպատակը ոչ թե Մկրտության արարողության քննադատումնէր,  այլ  այն  փաստի  արձանագրումը,  թե  իր  ազդեցությունն  ու  հեղինակությունըհաստատելու համար Մեջիսթիրիումը պատրաստ է նույնիսկ երեխայի կյանք խլել։
 Լիրայի  հայրը՝  Լորդ  Էզրիելը,  ամբողջ  վիպաշարի  ընթացքում  պնդում  է,  թեուզում է ոչնչացնել Փոշին և ազատել բոլոր աշխարհները մեղքից, ամոթից և մահից,մինչդեռ նրա իրական նպատակը Փոշին փրկելն է և ապահով պահելը, քանի որ Լորդի կարծիքով՝ այն գեղեցիկ է, և հենց Փոշու շնորհիվ են մարդիկ գիտակցում և ընկալում աներևակայելին և ազդեցիկը։
  Հատկանշական է, որ եռերգությունն այդպես էլ չիտալիս այն հարցի պատասխանը, թե արդյոք Փոշին իսկապես մեղսագործ է․յուրաքանչյուր ընթերցող պետք է գտնի պատասխանը իր հոգու ներսում։
 Բժիշկ Մերի Մելոունն ապրում է մեր աշխարհում, չունի դեյմոն և անգամ չի լսելվերջինիս  նմանների  գոյության  մասին։
   Այնուամենայնիվ,  աշխատանքից  զատ  նաուսումնասիրում է մթին մատերիան․ մի օր տեսնելով, որ Փոշին լքում է Տիեզերքը՝բժիշկը որոշում է փրկել այն։
  Երբ Մերին հանդիպում է Լիրային և նրա նոր ընկերոջը՝Ուիլին, նա դեռևս չգիտի, որ այդ երկուսը դառնալու են գալիք սերնդի նոր Ադամը ևԵվան, իսկ բժիշկ Մալոունին հասնելու է Օձի դերը։
  Կարդալով այդ մարգարեությունըՓոշու  հետ  շփվելու  համար  նախատեսված  հատուկ  սարքում՝  Մերիի  թերահավատությունը և կասկածները հօդս են ցնդում․ նա շտապում է փրկելու երեխաներինև Փոշին՝ չկենտրոնանալով Օձի իր առաքելության վրա։
  Երրորդ գրքի վերջին գլուխներից  մեկում  բժիշկ  Մելոունը  Լիրայինն  և  Ուիլին  պատմում  է  իր  առաջին  սիրոպատմությունը․տարիներ առաջ մի երիտասարդ տղա հյուրասիրեց Մերիին քաղցրպարցիպանով, և այն պահին, երբ տղայի մատները դիպան աղջկա շուրթերին, Մերինտարօրինակ զգացողություն ունեցավ, որը վերածվեց հաճելի զգացմունքի և սկսեցարմատավորվել աղջկա սրտում։
  Լիրան և Ուիլը իրար են նայում և հասկանում, որնույնը սպասում է նաև իրենց, և ճաշի ժամանակ Լիրան միրգ է վերցնում և մոտեցնումայն Ուիլի շուրթերին։
  Քիչ անց նրանք սկսում են համբուրվել, իսկ Մերին տեսնում է՝ինչպես է Փոշին վերադառնում աշխարհ։
  Այդ պահին է, որ Լիրայի և Ուիլի դեյմոններըվերջնականապես ձևավորվում են, և նրանց դիպչում է Ադամական մեղքը, որը, ըստՓուլմենի, կարելի է համարել դեպքերի բնական զարգացում, այլ ոչ թե չարագուշակև պիղծ երևույթ։
 Աստվածաշնչյան այլաբանությունները «Նարնիայի քրոնիկոնը» վիապաշարում։
  Վիպաշարի հեղինակը՝ Քլայվ Սթեյփլզ Լյուիսը, անթիվ և երբեմն նույնիսկ աստվածաշնչյան շատ ակնհայտ այլաբանություններ է գործածել՝ Աստվածաշունչը մանկահասակ ընթերցողին մատչելի ներկայացնելու նպատակով։
  Ըստ տրամաբանականհաջորդականության վիապաշարի գրքերն են՝ «Մոգի զարմիկը», «Առյուծը, կախարդըև պահարանը», «Ձին և իր տղան», «Արքայազն Քեսփիեն․ վերադարձ դեպի Նարնիա», «Արշալույս նավով ճանապարհորդությունը», «Արծաթե աթոռը» և «Վերջին ճակատամարտը» [4]։
 Նարնիան մոգական աշխարհ է, որն առաջին գրքում արարում է Մեծն ԱռյուծԱսլանը։
  Ասլանը տարածքը բնակեցնում է խոսող կենդանիներով, կենտավրոսներովև գերբնական այլ արարածներով՝ Նարնիայի թագավոր և թագուհի հռչակելով ազնիվ, բարի կառապանի և նրա կնոջը։
  Ասլանը ցանկանում է Նարնիայում հատուկ ծառտնկել,  որն  իր  ներքին  ուժով  կպաշտպանի  երկիրը  չարագործ  Սպիտակ  կախարդՋեյդիսից,  ով  վիպաշարում  ներկայացվում  է  որպես  Ադամի  և  Լիլիթի  դուստր։
 Նարնիան փրկելու համար Ասլանին առեղծվածային այգում աճող մի կախարդականծառի խնձոր է հարկավոր՝ Նարնիայում նմանատիպ ծառ տնկելու համար։
  Այգին ևծառն  արդեն  իսկ  հուշում  են  ընթերցողին,  որ  խոսքը  Եդեմի  և  Բարու  ևչարի գիտության ծառի  մասին  է։
   Այդ  ժամանակ  Նարնիայում  են  երկու  երեխաներ՝Դիգորի և Փոլլի («Ադամի որդի և Եվայի դուստր»՝ այդպես է կոչում նրանց Ասլանը), ևԴիգորին  է  ստանձնում  ծառի  պտուղը  Ասլանին  բերելու  պարտականությունը։
 Հասնելով  այգի  և  քաղելով  պտուղը՝  Դիգորին  հանկարծ  տեսնում  է,  թե  ինչպես  էՋեյդիսը ուտում խնձորներից մեկը։
  Կախարդը պնդում է, որ այլևս անմահ է, և սկսումհամոզել Դիգորիին, որ վերջինս պտուղը քաղի ոչ թե ինչ-որ տաօրինակ առյուծի, այլիր և իր հիվանդ մոր համար, որին հնարավոր կլինի բուժել խնձորի շնորհիվ։
  ԱյստեղՋեյդիսը խաղում է գայթակղող Օձի դերը, բայց, այնումենայնիվ, Կախարդը մի շատանփույթ սխալ է թույլ տալիս․ նա հորդորում է տղային լքել Փոլլիին, վայելել կյանքիանվերջությունը՝ թաքցնելով մորից, որ խնձորը գողացված է, և այդ պահին Դիգորինհիշում է այգու դարպասներին փորագրված քառատողը՝Բնագրային տարբերակ [5]՝Թարգմանություն՝Տար պտուղս մյուսներին, իսկ թե հանկարծ քեզ պահես,	 Մտի՛ր ոսկե դռան միջով կամ մի՛ մտիր ընդհանրապես,Կամ գողանաս այստեղ մի բան, կամ սողոսկես պատերով,Կարժանանաս դու վշտի՝ հաճույքի կերպարանքով։
 (թարգմանությունն իմն է ՝ Ք․ Օ.)Դիգորին  անմիջապես  ուշքի  է  գալիս  Ջեյդիսի  դյութանքից  և  մերժում  նրան՝շտապելով Ասլանի մոտ։
  Տղան գցում է խնձորը թաց հողի մեջ, և քիչ անց այդտեղ միգեղեցիկ, հսկա ծառ է գոյանում։
  Ասլանը շնորհակալություն է հայտնում երեխաներին՝հավելելով,  որ  ճիշտ  ժամանակին  քաղած  պտուղը  ոչ  ոքի  դժբախտ  չի  դարձնում։
 Հնարավոր  է,  որ  Լյուիսի  կարծիքով՝  Ադամը  և  Եվան  վաղ  թե  ուշ  պետք  է  քաղեինպտուղը Բարու և չարի գիտության ծառից, սակայն նրանք դա արեցին սխալ պահինև սխալ արարածի գայթակղության արդյունքում։
  Առյուծը գիտի, որ Դիգորիի մայրըհիվանդ է, և ակնհայտ է, որ նա տղայի պես վշտացած է (այնպես, ինչպես Քրիստոսնէ վշտանում և հոգ տանում մարդկության մասին)։
  Ասլանը թույլ է տալիս, որ Դիգորինբուժիչ խնձորներից մեկը տանի իր մորը՝ ասելով, որ թեև մարդկանց աշխարհում չիկարելի  անվերջ  ապրել,  այնումենայնիվ,  առողջ  լինել  միանգամայն  հնարավոր  է։
 Այստեղ վկայակոչվում է Աստծո սրտացավությունը մարդկանց և հատկապես նրանցնկատմամբ, ովքեր հավատարիմ են ՆՐԱՆ։
 Աստվածաշնչյան այլաբանության մեկ այլ ցայտուն օրինակ «Առյուծը, կախարդըև պահարանը» գրքում․ Էդմունդ Փեվենսին դավաճանում է իր ընտանիքի անդամներին (Հուդայի վկայակոչում), ինչի համար պետք է Սպիտակ Կախարդի զոհը դառնա,քանի որ, համաձայն Նարնիայի օրենսդրության, դավաճանները պատկանում են Ջեյդիսին։
  Տեսնելով, որ Էդմունդը զղջում է՝ Ասլանը որոշում է տղայի փոխարեն իրենզոհաբերել։
  Ջեյդիսը մեծ խանդավառությամբ համաձայնում է և հրամայում իր աջակիցներին բռնել առյուծին, կապել նրան, ծեծել, խուզել և դնել աշխարհի ստեղծումիցառաջ Ասլանի հոր կառուցած Քարե Սեղանի վրա։
  Այստեղ շատ հստակ ուրվագծվումէ  Քրիստոսի  ճակատագիրը,  և  եթե  վիպաշարի  որոշ  հատվածներից  կարող  ենքենթադրել, որ Ասլանը Աստվածն է, ապա այո դրվագից պարզ է դառնում, որ Լյուիսնավելի շատ հակվում է Առյուծին Քրիստոսի հետ կապելուն։
  Սպիտակ Կախարդը սպանում է Ասլանին և հեռանում, սակայն հաջորդ առավոտյան Քարե Սեղանը ջարդվումէ, և Ասլանը հարություն է առնում՝ դառնալով էլ ավելի զորեղ։
  Չարությունը և փառամոլությունը  այնքան  էին  կուրացրել  Ջեյդիսին,  որ  վերջինս  աչքաթող  էր  արել  շատկարևոր մի փաստ․ եթե անմեղ էակն անշահախնդիր իրեն զոհաբերեր իրական դավաճանի  փոխարեն,  Քարե  Սեղանը  կջարդվեր  և  Մահը  պարտության  կմատնվեր․«Վերջին թշնամին, որ պիտի կործանուի, մահն է…», ինչպես և «Հարրի Փոթեր» վիպաշարում։
 «Նարնիայի  քրոնիկոն»-ում  հաճախ  պատահում  է  այնպես,  որ  մարդն  զգում  էԱսլանի ներկայությունը և փորձում համոզել իր շրջապատի մարդկանց, որ առյուծըշուտով կհայտնվի, իսկ մնացածը սկսում են համառորեն պնդել, որ եթե իրենք չենտեսնում Ասլանին, ապա Ասլանը հեռու է կամ ընդհանրապես չկա։
  Հետագայում գրեթե բոլորն էլ զղջում են, ինչն էլ նկարագրվում է վիպաշարում։
  Կասկածամտությանպատճառը  հավատի  պակասն  է․  շատ  մարդիկ  հավատում  են  Աստծո  գոյությանըառանց նրան տեսնելու, բայց կան նաև մարդիկ, ովքեր փակի տակ են պահում իրենցսրտի աչքերը և չեն ցանկանում կամ վախենում են ներս թողնել Աստծուն՝ փորձելովհամոզել մնացածին, որ վերջիններս նույնպես սխալվում են։
 Վերջին  գրքում  ինքնակոչները  փորձում  են  գրավել  Նարնիան,  և  երկրի  բոլորժամանակների  թագավորներն  ու  թագուհիները  լքում  են  սովորական  աշխարհը  ևվերադառնում՝ մասնակցելու վերջին ճակատամարտին։
  Նարնիացիները պարտվումեն, սակայն հայտնվում է Ասլանը և բացում մի դուռ, որի միջով բոլոր դրական հերոսները տեղափոխվում են ավելի գեղեցիկ և կախարդական Նարնիա։
  Երբ Փեվենսիները և մնացածը խնդրում են Ասլանին իրենց այլևս հետ չուղարկել, Ասլանը պատասխանում է, թե Ստվերների երկրում (Shadow-Lands, այդպես է Ասլանը կոչում սովորական  մարդկանց  երկիրը)  նրանք  բոլորը  մահացել  են  գնացքի  վթարի  հետևանքով,նրանց ժամանակն այնտեղ սպառվել է, երազն ավարտվեց, և եկավ լուսաբացը։
  Այսամենն ասելուց հետո Ասլանը կերապարանափոխվում է, բայց վիպաշարի հեղինակըչի շեշտում, թե ինչպիսի տեսք է ստանում առյուծը՝ պարզապես ընդծելով, որ նա դառնում է աննկարագրելի մեծ և գեղեցիկ։
  Լյուիսը հավելում է, թե այժմ սկսվում է հերոսների իրական պատմությունը, որն անվերջ է լինելու։
  Խոսքը, բնականաբար, մահվանից հետո Եդեմում հավերժ կյանքի մասին է։
  Մանկական գրականություն համարվողվիպաշարի վերջում բոլոր հերոսները, փաստորեն, մահանում են, սակայն այդ մահըմիայն լուսավոր տխրություն է արթնացնում և ընթերցողին տալիս երևակայելու և, որամենակարևորն է՝ հավատալու հնարավորություն։
 Հատկանշական  է,  որ  Նարնինայի  թագուհիներից  մեկը  բացակայում  է  թե՛վերջին  ճակատամարտի  ժամանակ,  թե՛  նոր  Նարնիա  տեղափոխվելիս։
   ՍյուզենՓեվենսիի մասին քույրը և եղբայրներն ասում են, թե նա այլևս Նարնիայի ընկերը չէ,քանի որ հիմա նա ավելի շատ տարված է զգեստներով և շրթներկով և հրաժարվումէ  հիշել  Նարնիայում  անցկացրած  ժամանակը՝  այն  համարելով  մանկականերևակայության արդյունք և խաղ։
  Սա հանգեցնում է նրան, որ Սյուզենի ընտանիքիանդամները  մահանում  են  և  ընդմիշտ  տեղափոխվում  Նարնիա,  իսկ  աղջիկըշարունակում է կենդանի մնալ Ստվերների երկրում։
  Այստեղից կարելի է եզրակացնել,որ Լյուիսի համար սեռական հասունությանը հաջորդող նոր հետաքրքրություններըհակասում են քրիտոնեական հավատքին։
  Եթե Փուլմենի եռերգության մեջ Փոշին և«հասունությունը»  դրական  բնույթ  ունեին,  ապա  Լյուիսի  համար  շրթներկովհետաքրքրվելը հավասար է դավաճանության, ինչի համար էլ հեղինակին բազմիցսքննադատել  են։
   Իհարկե,  սխալ  է  մոռանալ  Նարնիան,  սակայն  Սյուզենին  այդքանկտրուկ դատելու, հակաքրիստոնեական և բացասական ներկայացնելու պատճառըհավանաբար պետք է փնտրել հեղինակի անձնական դրդապատճառներում։
 Աստվածաշնչյան  այլաբանությունները  «Մատանիների  տիրակալը»  եռերգության մեջ։
  «Մատանիների տիրակալը» եռերգությունը Ջ․ Ռ․ Ռ․ Թոլքինի «Հոբիթը» գրքի շարունակությունն է։
  Եռերգությունը բաղկացած է հետևյալ գրքերից՝ «Մատանու եղբայրությունը», «Երկու ամրոց», «Արքայի վերադարձը» [9]։
  Գրքերում առկաեն քաղաքական անթիվ այլաբանություններ, որոնց մասին կարելի է խոսել ենթադրական եղանակով․ օրինակ՝ գրքերում նկարագրված Մորդորը, ըստ էության, խորհըրդանշում է Երրորդ Ռայխը և այնտեղ տիրող բարքերը։
  Սակայն առաջին հերթինհարկ է նշել, որ Թոլքինը, լինելով հավատացյալ քրիստոնյա, չէր կարող զերծ մնալաստվածաշնչյան վկայակոչումներից, և դա ամենից առաջ դրսևորվում է հերոսներիբնութագրերում․ Գենդալֆ Մոխրագույնը նախազգուշացնում է իր ընկերներին չխաբվել Սարումանի՝ գլխավոր չարագործներից մեկի ձայնին, քանի որ վերջինս խոստանում  է  հագեցնել  գիտելիքի  ծարավը՝  շատ  խոշոր  գնի  դիմաց։
   Այստեղ  Սարումաննակնհայտորեն մարմնավորում է Եվային գայթակղած Օձին։
  Սարումանն ընդամենըգործիք է, ով ծառայում է Սաուրոնին՝ եռերգության գլխավոր անտագոնիստին, որն,ամենայն հավանականությամբ, մարմնավորում է Սատանային (Լյուցիֆերին)։
  Գենդալֆ Մոխրագույնը մահանում է առաջին գրքում, սակայն հետագայում վերակենդանանում է՝ բոլորին ներկայանալով որպես Գենդալֆ Սպիտակ (վկայակոչվում է Քրիստոսի վերակենդանացումն իբրև Աստված), և միայն դրանից հետո նա կարողանում էիր ընկերների և համախոհների հետ միասին պարտության մատնել սև ուժերին։
 Երրորդ գիրքը կոչվում է «Արքայի վերադարձը», որտեղ հերոսներից մեկը՝ Արագորնը, պետք է ստանձնի Միջերկրի արքայի դերը, և ժողովուրդը սպասում է նրանայնպես, ինչպես մարդկությունը՝ Հիսուս Քրիստոսին։
  Ֆրոդո Բեգինզ անունով հոբիթը  (Թոլքինի  հորինած  կարճահասակ  ժողովրդի  ներկայացուցիչ)  դառնում  էՄատանու կրողը և պետք է հասնի Մորդոր՝ մատանին ոչնչացնելու նպատակով։
  Ֆրոդոն գրեթե ամեն օր բախվում է տառապանքների և գայթակղությունների, նրա բեռըիսկապես ծանր է, բայց հոբիթը կարողանում է հաղթահարել բոլոր փորձությունները,և հարկ է նշել, որ Ֆրոդոյին մինչև վերջին պահն ուղեկցում է իր այգեպան և ընկերՍեմը, ով ասես հոբիթի պահապան հրեշտակը լինի։
  Ֆրոդոն զոհաբերում է իր հոգեկան ներդաշնակությունը և կենսուրախությունը հանուն Միջերկրի՝ ասելով, թե երբեմնինչ-որ  բան  փրկելու  համար  անհրաժեշտ  է  հրաժարվել  այդ  բանից։
   Եռերգությանվերջում նա հեռանում է Էլֆերի հետ, ինչը պարզ հիշեցնում է Հիսուսի համբարձումըԵրկինք իր առաքելությունը կատարելուց հետո։
 Կարելի է եզրակացնել, որ այլաբանությունը ճշգրիտ օգտագործելու, ընկալելու ևմեկնաբանելու  համար  անհրաժեշտ  է  հիմնարար  գիտելիք  ունենալ  վկայակոչվողգործի/իրի/անձի  վերաբերյալ  և  խորությամբ  վերլուծել  տեքստը։
   Երբեմն  բարդ  էհստակ  նշանակություն  վերագրել  այս  կամ  այն  այլաբանությանը,  բայց  փորձելը,այնուամենայնիվ, խրախուսելի է, քանի որ դրանով իսկ կոտրվում են կարծրատիպեր,այն է՝ ֆենթեզի ժանրը դառնում է լուրջ հետազոտության օբյեկտ և այլևս չի ընկալվումիբրև զուտ մանկական գրականություն։
 [1] Ջբաշյան Էդ(cid։
 0), Մախչանյան Հ(cid։
 0), Գրականագիտական բառարան, Երևան, ԼույսԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆհրատարակչություն, 1980, էջ 12։
 [3] Նոր կտակարան, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին, 1992, 732 էջ։
 URL։
  http։
 //www.samizdat.qc.ca/arts/lit/PDFs/MagiciansNephew_CSL.pdf (Accessed։
 Օհանյան ՔրիստինեԱՍՏՎԱԾԱՇՆՉՅԱՆ ԱՅԼԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՖԵՆԹԵԶԻ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋԲանալի բառեր՝ Աստվածաշունչ, այլաբանություն, վկայակոչում, ֆենթեզիգրականություն, Աստված, Հիսուս Քրիստոս։
 Այլաբանությունը ոճական հնար է, որի ժամանակ վերացական գաղափարներըներկայացվում են գեղարվեստական կերպարների միջոցով։

Սույն  հոդվածի  նպատակն  է  վեր  հանել  ֆենթեզի  ժանրին  պատկանող  հանրաճանաչ  գրականության  մեջ  տեղ  գտած  աստվածաշնչյան  այլաբանությունները,  պարզել դրանց վկայակոչման նպատակը, ինչպես նաև ապացուցել, որ առաջին հայացքից  մանկական  ժանր  թվացող  ֆենթեզին  հասկանալու  համար  պահանջվում  է  նախնական գիտելիք և ոչ մակերեսային վերլուծություն կատարելու ունակություն։
