Ժամանակակից  տնտեսագիտականհետազոտությունները  հիմնված  են,  վերջին  հաշվով,  հասարակությանպահանջմունքների  անսահմանափակության  և  դրանց  բավարարմանհնարավորությունների  սահմանափակության  հիմնադրույթների  վրա։
 Այս  առումով  մարդկության  համար  առաջնահերթ  լուծում  պահանջողխնդիր է դարձել այն, որ անհրաժեշտ է վերաիմաստավորել արժեքայինհամակարգը  և  փոխել  տնտեսական  մտածելակերպն  ու  գործելակերպը։
 Հակառակ  դեպքում  մարդկությունն  ապագայում  կարող  է  հայտնվելփակուղու առջև։
 Նմանօրինակ  կանխատեսումը  սովորաբար  հիմնավորվում  էայնպիսի  գերակա  հիմնախնդիրների  առկայությամբ,  ինչպիսիք  են՝աննախադեպ  ժողովրդագրական  պայթյունը,  միշարք  բնականռեսուրսների  գրեթե  սպառումը,  էկոլոգիական  հավասարակշռությանանցանկալի խախտումը և այլն։
 Վերոնշյալ  խնդիրներիցնշված  աշխատանքումուսումնասիրվելևհասարակությանկենսապարբերաշրջանների  փուլերը՝  տանելով  համապատասխանզուգահեռներ,  որոնք  հատկապես  նկատելի  են  սոցիալ-տնտեսականվերարտադրության առումով։
 ելնելով՝ենանհատի21-րդ  դարում  տնտեսագետների  կողմիցլայնորեն  սկսել  էշրջանառվել «նոր տնտեսություն» հասկացությունը [1]։
 Նեղ  իմաստով՝  «նոր  տնտեսությունն»  իրենից  ներկայացնում  էտնտեսության  այն  հատվածը,  որը ներառում  է  բարձր  տեխնոլոգիականճյուղերը՝  նոր  տեխնոլոգիաները,  ինչպես  նաև  տեղեկատվական  ևհեռահաղորդակցության  տեխնոլոգիաները։
   Իսկ  լայն  իմաստով՝  «նորտնտեսության»  տակ  հասկացվում  է  նոր  տեխնոլոգիաների  հիման  վրաձևավորված  այնպիսի  մակրոտնտեսական  միջավայրը,  որն  ինչպեսհիմնական  սկզբունքների  գործառնության,  այնպես  էլ  հետագազարգացմանորակապեստարբերվում է «հին տնտեսությունից»։
 հնարավորությունների  տեսանկյունիցՆերկայումս  ավելի,  քան  երբևէ,  նոր  հնչեղություն  է  ստանում  այնգաղափարը,  որ  հասարակական  կյանքի  բոլոր  բնագավառներիփոխկապակցված  կայուն  առաջընթացը  պայմանավորված  է  ոչ  միայննյութական  արտադրությանընդհանրապես  տնտեսականզարգացման  մակարդակով,  այլ  նաև  մարդու  ազատ  և  համակողմանիզարգացման համար անհրաժեշտ պայմանների առկայությամբ։
 կամԻնչպես  հայտնի  է,  տնտեսական  զարգացումն  անհամեմատ  ավելիլայնիմաստ  հասկացություն  է,  քան  տնտեսական  աճը։
   Տնտեսականզարգացումը հիմնվում է տնտեսական աճի վրա՝ ներառելով բաշխման ևկառուցվածքային  այնպիսի  փոփոխություններ,  որոնք  ենթադրում  ենմարդկանց կենսամակարդակի բարելավում։
  Մասնավորապես, մեկ շնչիհաշվով ՀՆԱ-ի աճը, որը հանգեցնում է բնակչության կենսամակարդակիբարձրացմանը,  հիմնականում  կապվում  է  ոչ  միայն  տնտեսական  աճի,այլ նաև տնտեսական զարգացման հետ։
 Երբ  երկրի  ՀՆԱ-ն  ավելի  արագ  է  աճում,  քան  նրա  բնակչությունը,ապա  ավելանում  է  նաև  մեկ  շնչի  հաշվով  ՀՆԱ-ի  մեծությունը։
   Որպեսկանոն՝  մեկ  շնչի  հաշվով  ՀՆԱ-ի  աճն  իր  հերթին  որակավորում  էկենսամակարդակի այլ, առավել լայնիմաստ ցուցանիշներ, ինչպիսիք ենկյանքի տևողությունը, գրագիտությունն ու առողջությունը [2]։
 Եթե  տնտեսագիտության  հին  դասական  ուղղության  առաջիններկայացուցիչները  տնտեսական  աճի  ևբարձրեկամուտների  ապահովման  գլխավոր  գրավականը  համարում  էիներկրի  բնական  կապիտալը,  ապա  տնտեսագիտության  համեմատաբարարդիական  տեսություններում  աճի  հարցում  արդեն  ավելի  քիչ  տեղ  էհատկացվում  բնական  կապիտալի  պաշարին,  բայց  դրա  փոխարենշեշտը դրվում է ֆիզիկական կապիտալի կուտակման վրա։
 բնակչությանորպեսԺամանակակիցտեսություններումտնտեսականզարգացման  գլխավոր  դերակատար  շեշտադրվում  է  մարդկայինկապիտալը։
   Ըստ  էության՝  մարդկային  կապիտալը  ներառում  է  մարդուգիտելիքների,  հմտությունների  և  ունակությունների  ամբողջությունը,որոնք նպաստում են նրա աշխատանքի արտադրողականության աճին։
 Մարդկային կապիտալը բաղկացած է ձեռք բերված գիտելիքներից,հմտություններից,  շարժառիթներից  և  էներգիայից,  որոնցով  օժտված  ենմարդիկ,  և  որոնք  որոշակի  ժամանակաշրջանում  կարող  ենօգտագործվել  ապրանքներծառայություններ  արտադրելունպատակով [3]։
 ևԻնչպես  ցույց  են  տվել  հետազոտությունները,  այսօր  տնտեսականաճն ինչպես քանակական, այնպես էլ որակական առումներով մեծապեսկախված է մարդկային ռեսուրսներից։
  Ներկայումս գրեթե համընդունելիէ  դարձել  այն  մոտեցումը,  որ  ներդրումները  մարդկային  կապիտալում,այնծախսումներնառողջության  պահպանման  համար,  ներդրումները  կրթության,մասնագիտական  ուսուցման  համար  և  այլն,  կայուն  տնտեսական  աճիառավել կարևոր աղբյուր են։
 է՝  աշխատանքայինընդլայնումը,ներուժիԳիտատեխնիկական  առաջընթացի  պայմաններում  մարդկայինկապիտալի՝  որպես  սոցիալ-տնտեսական  զարգացման  գլխավորգործոնի,  աճող  դերը  հրամայական  անհրաժեշտություն  է  դարձնումտնտեսության  կողմնորոշումը  դեպի  մարդը,  իսկ  սոցիալականզարգացման կողմնորոշումը՝ դեպի տնտեսությունը [4]։
 ևհասարակությանԲուն  խնդրո  առարկայի  բնույթը  զգալիորեն  կարող  է  հստակեցվելկենսապարբերաշրջանների  միջևանհատիհիմնավորելու  պարագայում։
   Այդզուգահեռներ  տանելուզուգահեռները  հատկապես  նկատելի  են  հենց  սոցիալ-տնտեսականվերարտադրության առումով։
 ևԻնչպեսմիասնականամբողջություն,  այնպես  էլ  առանձին  անհատը՝  որպես  սոցիալականհասարակությունը՝որպեսմեկէակ,  իրենց  կենսաէվոլյուցիայի  ընթացքում  անցնում  են  զարգացմանմիևնույն փուլերը.   ծնունդ,  մանկություն,  պատանեկություն,  երիտասարդություն,  հասունություն,  ծերություն,  մահ։
 Տարբերենմիայնզարգացմանմասշտաբներնինչպեսժամանակային, այնպես էլ ծավալային առումներով։
 որպեսկանոն,շրջանը,սկսվումՄարդն  իր  զարգացման  նախնական  շրջանում  հարմարվում  էշրջակա  միջավայրին՝  հանդես  գալով  որպես  սպառող։
   Կյանքի  առավել«արտադրողական»էերիտասարդությունից,  երբ  նա  գիտակցաբար  ստանձնում  է  ակտիվարտադրողի  դերը  թե՛  ֆիզիոլոգիական՝  վերարտադրության,  թե՛տնտեսական՝  եկամտի  ստացման  առումով,  իհարկե,  չդադարելովհանդես  գալ  նաև  որպես  սպառող։
   Ընդ  որում՝  ժամանակի  ընթացքում՝հասունության  փուլում,  հարստության  ստեղծման  տնտեսականգործառույթը  գերակշռում  է  կենսաբանական  վերարտադրությանգործառույթի  նկատմամբ։
   Կյանքի  վերջին՝  ծերության  շրջանում,անհատը  հիմնականում  սպառում  է  իր  կամ  ուրիշների  ստեղծածհարստությունը։
 Դժվար չէ նկատել, որ մանկության և ծերության փուլերում մարդուպահանջմունքներն  այս  կամ  այն  պատճառով  հարաբերականորենսահմանափակ  են։
   Ինչ  վերաբերումբավարարմանհնարավորություններին,  ապա  մանկության  շրջանում  մարդը  դեռևսչունի  կամ  չի  գիտակցում  այդ  հնարավորությունները,  իսկ  ծերությանժամանակաշրջանում այդ գործընթացն էապես բարդանում է։
 է  դրանցԱյսպիսով,  տիպական  անհատի  դիրքերից,  պահանջմունքներիանսահմանափակության  և  հնարավորությունների  սահմանափակության  հիմնախնդիրը  գործնականում  հանդես  է  գալիս  նրա  կյանքիառավել  ակտիվ՝  երիտասարդության  շրջանում։
   Հասունության  ևհատկապես  ծերության  փուլերում  հիմնախնդրի  բովանդակություննէապես փոխվում է կամ դառնում է նվազ կարևոր։
 Զարգացման  նման  ներքին  տրամաբանությունն  առկա  է  նաևհասարակության մասշտաբով։
 Այսպես,  մարդկային  հասարակության  առաջացումից  հետոհարյուր  հազարավոր  տարիներ  տիրապետող  է  եղելյուրացնողտնտեսությունը,  իսկ  հասարակության  կազմն  էապես  չի  փոխվել  ո՛չքանակապես, ո՛չ էլ որակապես։
 կյանքիկազմակերպմանԸնդլայված  վերարտադրությամբ  տնտեսությանզարգացմանշրջանում,  որը  շարունակվում  է  և  մեր  ժամանակներում,  անկախհասարակականսոցիալ-տնտեսականկոնկրետ  ձևից,  տեղ  են  գտնում  երիտասարդության  վիճակին  բնորոշմիտումներ.  աճում  է  երկրագնդի  բնակչության  թիվը,  համեմատաբարավելի  արագորեն  մեծանում  է  հարստությունը։
   Եվ  այնուամենայնիվ,հենց  այս  փուլում  է  սրվում  ռեսուրսների  սահմանափակությանհիմնախնդիրը։
  Հասարակության հասունության շրջանում բնակչությանաճը  դանդաղում  է,  բայց  հարստությունը  շարունակում  է  աճել։
 Ծերության  շրջանում,  որպես  կանոն,  երկուսի  աճն  էլ  դադարում  է.հասարակությունն  աստիճանաբար  նվազող  հնարավորություններովհոգում է միայն իր գոյապահպանության պահանջմունքները։
 Ինչպես  առանձին  անհատների,  այնպեսէլ  առանձինքաղաքակրթությունների    կենսապարբերաշրջանը,  անշուշտ,  կարող  էշեղվել  դեպքերի  նման  ընթացքից։
   Սակայն  այստեղ,  ինչպես  ևամենուրեք,  բացառությունները  սոսկ  հաստատում  են  ընդհանուրօրինաչափությունը։
 վերոնշյալենմիշարքմարդկայինհասարակությունըԵզրահանգում։
   Այսպիսով,դատողություններիցհանգում  ենք  այն  եզրակացության,  որ  զարգացման  ժամանակակիցփուլումիրերիտասարդության  շրջանում,  որին  մեծ  հաշվով  դեռևս  չի  սպառնումկործանումը  ծերության  պատճառով։
   Այդուհանդերձ,  հասկանալի  է,  որառկասպառնալիքներ՝պայմանավորված  տարբեր  օբյեկտիվ  և  սուբյեկտիվ  պատճառներով  ևհանգամանքներով։
   Մարդկությանն  սպառնացող  վերահաս  վտանգներիվերաբերյալ  հնչեցվող  ահազանգերը  թերևս  վերաբերում  են  արդիհասարակության  ընթացիկ  հիմնախնդիրների  մատնանշմանը,  իսկդրանց  լուծումը  հնարավոր  է  միայն  բոլոր  ժողովուրդների  և  երկրներիհամատեղ  ջանքերով՝  գլոբալացման  և  մարդկային  զարգացմանճանապարհով։
 մարտահրավերներգտնվումէևорганической эволюции։

Հոդվածում  ներկայացվել  է  ռեսուրսների  սահմանափակության  հիմնախնդիրը։
   Քանի  որ  ռեսուրսները  սահմանափակ  են,  իսկ  պահանջմունքները՝  անսահմանափակ,  ապա  յուրաքանչյուր  անհատ  օպտիմալ  որոշումներ  և  առավելագույնս  ձգտում  արդյունավետ  միջոցները։
   Այս  տեսանկյունից քննարկվել են անհատի և հասարակության զարգացման  փուլերը  դրանց  օրգանական  էվոլյուցիայի  գործընթացում՝  ծնունդ,  մանկություն,  պատանեկություն,  երիտասարդություն,  հասունություն,  ծերություն, մահ։
