Փշալարեր, ԲԱՅ WH ԻՆՉՈՒ FLԱERԿԵԼ: (Գ. ՄԱՀԱՐՈՒԻ «FLԱOWՆՈ փշալարեր» ՆՈՎԵԼ) Առաջին հայացքից միշտ «հեշտ» է թվում խոսել գրողի մասին, որի մասին շատ են խոսել:  «Շատ» այն իմաստով, որ վերջինիս գրականությունը տասնամյակներ շարունակ գտնվում էր գրականագետների ու քննադատների ուշադրության կենտրոնում:   Այնուամենայնիվ, անհրաժեշտ է հստակեցնել, թե գրողի ստեղծագործությունների որ շրջանում է նա վերաբերում, հատկապես, երբ հարցը վերաբերում է գրողի հատուկ ստեղծագործությունների ուսումնասիրությանը:  Ի վերջո, շատ գիտական ​​տեքստերի առկայությունը միշտ չէ, որ մատնանշում է նյութական բովանդակության սպառումը:  Ի վերջո, շատ դեպքերում, նույնիսկ «ասվածի» մեջ կարելի է գտնել «չասվածը» կամ, այսպես ասած, «նորը», որն անհրաժեշտ է բարձրացնել:   Այս առումով տեղին է հիշել գրականագետներից մեկին: «Նորարարությունը փնտրում է, և երբ նրանք որոնում են, նրանք հաճախ կորչում են»:  Դա իհարկե կա, բայց գրականության մեջ, եթե կա «որոնում», ապա տեքստը նույնպես հնարավորություն է տալիս:  Հետեւաբար, նույնիսկ «սխալ թույլ տալու» ռիսկը չի կարող ինքնանպատակ լինել:  Վերջապես, եկեք չմոռանանք ժամանակի դերը:  Timeամանակ, որը, հրամայական ունենալով, բերում է մտածողության նոր ձևի, և, համապատասխանաբար, գրականությունն այդ համատեքստում ստանում է նոր մեկնաբանություն:  Կարելի է ոչ միայն գրողին նայել նոր լույսի ներքո, այլև տվյալ գրողին մոտենալ նոր ժամանակների հրամայականով, այսինքն ՝ որքանո՞վ է արդիական տվյալ ստեղծագործությունը:   Այստեղ հարց է առաջանում. Ի՞նչն է ստիպում գրողի գրականությունը տասնամյակներ տևել:   Հարցն, իհարկե, ունի տրամաբանական պատասխան, թե որքանով է այն համառորեն ասվածի մեջ ներկայումս: Մահարու «eringաղկած փշալարեր» վեպի մասին բազմիցս խոսվել է, բայց եկեք փորձենք վեպին նայել վերնագրի համատեքստում կամ, այսպես ասած, մեկնաբանել «eringաղկած փշալարեր» վեպը ՝ տալով հատուկ հարց ՝ փշալարեր , բայց ինչու՞ ծաղկել:  Բայց առաջին երկու խոսքը վեպի մասին. Ինչու՞ է գրվել վեպը կամ ե՞րբ է այն գրվել: 1936 Գուրգեն Մահարին աքսորվում է անհիմն մեղադրանքներով (Ստալինի բռնաճնշումների արդյունքում):   Այնուամենայնիվ, շատ այլ հայտնի մտավորականներ (Ա. Բակունց, Է. Չարենց,.. Եսայան, Վ. Թոթովենց և ուրիշներ) նույնիսկ ի վիճակի չէին ապրել Սիբիրյան ճամբարներում:  Եվ, փաստորեն, աքսորը նույնիսկ «փրկություն» է դառնում:   Այս դեպքում ճիշտ կլինի «փրկություն» բառը վերցնել չակերտների մեջ:   Ի վերջո, ո՞րն էր կյանքի փրկության ծախսը:   Դա երկար տարիներ բռնադատված կյանք էր սիբիրյան ցուրտ ճամբարներում:  Փրկվելու նման հնարավորություն ստացան Մկրտիչ Արմենը, Վահրամ Ալազանը և շատ ուրիշներ:  Նրանց թվում էր Գուրգեն Մահարին:  «Eringաղկած փշալարեր» վեպը նրա սիբիրյան գործերից է:  Այն գրվել է «Այրվող այգիներ» վեպից հետո, երբ վեպը լույս է տեսել:   Աշխատանքը սկսվել է 1965 թվականին:   Վեպը գրվել է շատ կարճ ժամանակահատվածում ՝ մեկ ամռան ընթացքում:   Եվ խոսելով վեպի մասին ՝ Մահարին ինքն ասում է. «Ես ավարտեցի վեպը:   Ես ունեի պատմվածքի պլան, վեպ դուրս եկավ:   Դա վեպ չէ, վեպ »2, և Ա. Մելիք Սարգսյանին ուղղված նամակում նա ասում է այս վեպի մասին: «Գրված է« SJ man »շարժառիթներով ՝ երեք անգամ ավելի ծավալուն, տասներեք անգամ ավելի ցնցող ու խորը»:  Այժմ անդրադառնանք վեպին:  Կարելի է ասել, որ այն սկսվում է հատուկ շեշտադրմամբ: "Այդ օրը". Հեղինակն անմիջապես առանձնացնում է ճամբարային օրերից մեկը:  Ի վերջո, դա հայտնի էր:  Հեղինակն ինքը նշում է, որ իրավիճակը «հայտնի» է: «Բրուտը վաղուց կին չէր տեսել: Սամոն իր հետ տարավ Լյալյայի մասին հիշողությունների վերջին հիշողությունը: »4  Իսկ ովքեր էին Լյալյանը և Սանոն:   Հեղինակը չի մանրամասնում:   Բայց նոր կնոջ ՝ Լյուդմիլա Շարթի հայտնվելուց հետո, ինչպես արդեն տեսնում ենք, նրա կապը Մամոյի հետ արդեն, կարծես թե, մեկնաբանվում է նրանով, որ Լյուդմիլա-Մամո զույգը ճամբարում ոչ առաջինն էր, ոչ էլ վերջինը: 1 Աղաբեկյան Կ., Գուրգեն Մահարու, Երեւան, 1975, էջ 16: 2 Mahari G., Siberian, Երեւան, 2009, էջ. 743 թ. 3 Նույն տեղում: 4 Mahari G., Flowering փշալարեր, Երեւան, 1988 թ., Էջ 13 (այս գրքից մեջբերված մյուս հատվածների էջերը նշվելու են տեղում): Բրուտանոց ճամբարում, ինչպես սիբիրյան մյուս ճամբարներում, գործում են կառավարության կողմից սահմանված օրենքները:  Եվ այդ հաստատված օրենքների համաձայն, մարդը զրկված է փշալարերի ներսում գտնվող բոլոր իրավունքներից:   Հերոս-գրողը հաճախ հիշողություններով գնում է անցյալ:   Սահմանն այստեղ կարծես հատվում է: Գրողի ինքնակենսագրական շրջանը ընդլայնում է իր սահմանները տվյալ «տեղից» ՝ խեցեգործական ճամբարից:   Հուշերը պատկերում են գրողի կյանքը փշալարերից դուրս:  Այսպիսով, փշալարերի ներսում մահարական-հերոսական ուղին «պարզվում» է և առկա:   Բայց կյանքը փշալարերից դուրս կյանքի պատկերն է, որը սկսում է, որպեսզի Մահարին հայտնվի սիբիրյան փշալարերի ներսում:  Ո՞րն էր մեղքը:  Բայց այս դեպքում Մահարին միակը չէ:  Փաստորեն, նա միակը չէ, ով իր «հանցագործին» հեգնանքով է վերաբերվում:   Նրանք, ովքեր հայտնվել են փշալարերի ներսում, բոլորը «հանցագործներ» են, բայց նրանց մեղքը միայն մեկ բացատրություն ունի: «Timesամանակները դժվար են, մենք պետք է հարմարվենք» (էջ 14):  Հետեւաբար, անծանոթները նույնիսկ պետք է ուղղակիորեն հարցնեն միմյանց: «Դու աշխատել ես» (Էջ 17)  Հարցը, սակայն, ոչ այնքան մեղադրյալի մեղավորությունը պարզելու միջոց է, այլ պարզապես հետաքրքիր է, թե ինչի համար են մեղադրվել:   Յուրաքանչյուրը մի տեսակ (իր սեփական փորձից) համոզված է, որ փշալարի մեջ գտնվողները մեղավոր չեն, այլ անմեղ ամբաստանյալներ: Հետաքրքիր է Mahari- գրողի և Mahari- ի գործող հերոսի կերպարը:   Երբ պատմությունը սկսվում է, Մահարին, կարծես, պարզապես պատմող է, որը նկարագրում է իրադարձությունները առաջին դեմքով:   Ավելին, թվում է, որ գլխավոր հերոսը «ինքը» չէ, եւ ընթերցողը մի տեսակ սպասում է Լյուդմիլա-Մամոյի «գլխավոր» հերոսների կյանքի պատմությանը:   Բայց սա Մահարու ոճն է:   Նա կարծես թե միտումնավոր չէ, բայց «խաբում է» ընթերցողին Նրա վեպի գլխավոր հերոսն ինքն է, իսկ մնացածը ՝ նրա կյանքի ուղեկցող հերոսները:   Եվ էջ առ էջ գծվում է պայքարող մարդու կերպար, որը կարծես ի վիճակի չէ մնալ փշալարերի ներսում: նա ի վիճակի է ստեղծել իր աշխարհը, որը հեռու է սիբիրյան ճամբարից: «Ես գետի ափին նստեցի տասից տասնհինգ րոպե ՝ օրհնելով աշխարհի ստեղծումն ու ծնունդը:  Ամբողջ մոռացված դառնությունն ու իմ թշվառ վիճակը ես հոգուս հետ անհետանում էի, սավառնող բիզնեսի բակից հեռու, անգամ չէի կարող մտածել անգամ զինված պահակների մասին, որ ես ամբողջ էությամբ եմ, անսահմանորեն նրանց անցակետերից այն կողմ »(էջ 20): )  Այն հուշերը, որոնք հանգեցնում են Վանի ծննդավայր Երևանին ՝ նկատելով գեղեցիկ շրջապատը, դառնում են փշալարերի ներսում գոյատևելու նախապայմաններից մեկը:   Հակառակ դեպքում ՝ ինչպե՞ս գոյատևել:   Բայց դա այդպես չէ:   Նրանք գոյատեւում են, բայց, այնուամենայնիվ, կյանքն ունի իր հրամայականը, և նույնիսկ ստեղծված իրավիճակում կարող է ուրախ լինել:   Այստեղ Մահարին ինչ-որ կերպ դուրս է գալիս «իրենից» կամ, ավելի ճիշտ, ներկայացնում է բոլորին իր միջոցով:  Այստեղ, ինչ-որ իմաստով, բոլորը հավասար են:   Երբ շրջապատված ես փշալարերով, ես պետք է ապրես գոյություն ունեցող պայմաններում, կարծես արդեն այլ ելք չկա: Միակ ելքը իրականությունն ընդունելն է այնպես, ինչպես կա:  Այն ընդունելու կարողությունը հնարավորություն է տալիս նաև դժվար առօրյա կյանքում գտնել մի բան, որը, կոպիտ ասած, կյանքը դարձնում է տանելի:   Բայց Մահարին միակը չէ: Այստեղ բոլորը ստեղծել են իրենց աշխարհը, փշալարերի ներսում փոխված աշխարհ, բայց կարող է նաև այդքան «տարբեր» լինել:  Ի վերջո, կա մի միջոց, որը կարող է դիմակայել ելու `ձեր սեփական կյանքը փշալարերի ներսում գունավորելու համար: Ընդհանրապես, Մահարու պատմելու ոճը հետաքրքիր է:  Մահարին, ըստ էության, անցնում է ժամանակային-տարածական սահմանները: նա մեկ խեցեգործարանից թռչում է հիշողություններով դեպի անցյալ, մեկ ճամբարի կյանքի տարբեր դրվագներ «խառնվում» են իր ներկային, իսկ մեկ այլ դեպքում հեղինակը խոսում է «այլ» ժամանակներից, երբ արդեն պարզ է, որ նա հատել է եզրագիծ, փշալարերից դուրս, արդեն փշալարեր Ներսը դարձել է հիշողություն:  Բայց մի՞թե Մահարին դառնությամբ է հիշում խեցեգործության այդ օրերը:  Բացարձակապես!  Անկախ ամեն ինչից, կարելի է ասել, որ նա չի հերքում իր ապրած կյանքը:   Գտնելով գրողի տողերի արանքում դիմակայելու, միշտ կարողանալու ապրել թելը ՝ կարոտ է փշալարերի ներսում կյանքի համար:  Իսկ խեցեգործությունը, որքան էլ տարօրինակ հնչի, թվում է նույնիսկ հարազատ տեղ է, որի հիշողությունը քաղցր հուշեր է արթնացնում: «Խեցեգործություն, իմ խեցեգործություն, ես դեռ երկար կհիշեմ, ավելի շուտ` ես քեզ երբեք չեմ մոռացել և երբեք չեմ մոռանա »(էջ 47), իսկ հաջորդ տողերում խեցեղենի տաք պատկերը արդեն ավելի հստակ է ընդգծված: ,  Եվ հեղինակը ոչ միայն ջերմորեն նկարագրում է խեցեգործության իր «երգող վառարանը», այլև սիբիրյան ցուրտ ձմռան գեղեցիկ բնությունը:  Մահարին ուղղակիորեն հատում է բոլոր սահմանները:  Այսպիսով, վեպում, տարբեր ժամանակներում, գրողի մեղմ հումորը, երգիծանքը, նույնիսկ հեգնանքը խառնվում են իրար:  Եվ պատահական չէ, որ հաջորդ շարքում Մահարու մեղմ հումորը կարող է դառնալ երգիծանք, նույնիսկ հեգնանք:  Շատ հաճախ տխրությունը թրթռում է գծերի արանքում:  Այստեղ մի կողմից ընդգծվում է դաժան իրականությունը, մյուս կողմից ՝ հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես է փշալարերի ներսում փոխվում անգամ մարդու բնավորության սահմանումը:  Այստեղ, ըստ էության, մարդը կորցնում է նույնիսկ իր մասնագիտական ​​կոչումը: Մահարին դառը հեգնանքով ասում է. «Բայց ահա բիզնեսի բակի ղեկավար Վասիլի Բիչկոն, ով ասաց, որ այժմ նկարիչներն ավելի հարգված են, քան նկարիչները:  Սա է?  Պարզ է, որ այս աղետը վերաբերում է այն հողին, որը փշալարերի ներսում է, իսկ փշալարերից դուրս ՝ նկարիչները հարգվում են, նկարիչները նույնիսկ նկարչությամբ են զբաղվում:   Այո »(Էջ 40):   Մահարուին հաջողվեց ոճային-տարածական հատուկ անցումները փոխանցել իր հասցեատիրոջը `ընթերցողին:  Եվ ընթերցողի համար այդ անցումները ավելի քան պարզ են: Գրողը կարողացավ այս «խառնուրդով» պատկերել սիբիրյան կյանքի բոլոր ասպեկտները ՝ չմոռանալով ամենակարևորը, պայծառը տեսնել նույնիսկ ամենավատ ժամանակներում: Այսպիսով, հեղինակը առանձնացնում է երկու տարբեր աշխարհներ ՝ փշալարերով ծածկված աշխարհը, փշալարերից դուրս գտնվող աշխարհը, բայց միևնույն ժամանակ նրան հաջողվում է ներկայացնել այդ տարանջատված աշխարհները որպես ամբողջություն:  Ի վերջո, այս երկու իրողությունները տարբեր են, բայց միևնույն ժամանակ նույնական են ՝ որպես ընդհանուր աշխարհի մաս:  Այս «երկու աշխարհների» միասնությունն ընդգծում է ամենակարևորը. Մեկը չպետք է առանձնանա միմյանցից, այլ ձևացնի, որ կյանքը պետք է ընդունվի որպես անհերքելի իրողություն, որը կարծես հենց դա էր:  Սա է, որ կյանքին սեր է տալիս:  Կյանք, որը չի սահմանափակվում ֆիզիկական գոյությամբ:  Եվ պատահական չէ, որ մարդիկ նույնիսկ սիրահարվում են Սիբիրյան ճամբարում:  Նրանք սիրահարվում են այն ժամանակ, երբ սերը ոչ միայն արգելվում է օրենքով, այլ պատժվում է:  Այս առումով ուշագրավ են Մամո-Լյուդմիլա զույգը:  Մի զույգ, որն այդքան անտեղի է թվում, կիրթ նկարիչ և կառապան Մամոն է:   Բայց նրանց սերը, ըստ էության, պայմանավորված է իրավիճակով: Լյուդմիլայի համար հենց սկզբից Մամոն դառնում է մեկը, ով ոչ միայն պատրաստ է ինչ-որ կերպ օգնել նրան, այլ նաև կիսում է բանտարկյալի համար ամենակարևորը `հացը:  Եվ եթե ընդհանրացնենք Մամոյի քայլերը, որոնք պայմանավորված են Լյուդմիլայի սիրտը գրավելով, ապա պետք է նկատենք, որ երբեմն այդ քայլերը ծիծաղելի են թվում, բայց դրանք նաև շեշտում են իրավիճակի ողբերգական կողմերը: Վերջապես, եկեք փորձենք մեկնաբանել վերնագիրը `փշալարեր, բայց ինչու՞ ծաղկել:  Նշենք, որ վերնագրի «փշալարեր» գոյականն արդեն ընդգծում է որոշակի տարածության սահմանափակումները:  Բայց Մահարին, ներկայացնելով սիբիրյան ժողովրդի կյանքը այդ «սահմանափակման» համատեքստում, դնում է իր վեպի գաղափարը ՝ լավը գտնելու կարողությունը, կյանքի դժվարին պայմաններում լուսավորված, ունակություն, որը սրա գործը մարդկային կամքի ուժի դրսեւորում է:   Այսպիսով, այսպես կոչված «ծաղկավոր փշալարերը» սիբիրյան պայմաններին դիմակայելու մարդու կամքի ուժի արտահայտությունն է:   Բայց եկեք մի փոքր ավելի մանրամասն լինենք:   Այստեղ պետք է նշենք, որ կա դառնություն դեպի դժվար կյանքը, այդ դժվար իրականությունը սեփական աշխարհայացքով, աշխարհայացքով նայելու խնդիր:   Եվ այս աշխարհայացքից է, որ փշալարերով բաժանված երկու աշխարհներն այնպես են ընկալվում, որ դժվարությունները հաղթահարվեն:   Այս համատեքստում է, որ առաջանում է կյանքն իր բոլոր գույներով ընդունելու կարողությունը:  Դա է դժվարությունները հաղթահարելու, կյանքը շարունակելու միակ միջոցը:  Ուստի կյանքը գնահատվում և սիրվում է ճիշտ այնպես, ինչպես այս պահին: Եվ Մահարին ոչ միայն պետք է նկատի սիբիրյան բնության գեղեցկությունը, այլև «լսի» խեցեղենի անկյունում վառվող վառարանի «երգը»: «Նա գիտի նույնիսկ ամենազվարճալի երգերը, բավական է, հիշեք ձեր որդու եղանակը, նա կերգի» (էջ 42):  Մամոն նույնպես պետք է ունենա իր սիրելի անկյունը:  Անկյուն, որն իր համար մի տեսակ տուն է Սիբիրյան ճամբարում: «Լոգարանից դուրս գալով ՝ Մամոն լվացքը անոցը մտավ չորանոց:  Առանց որևէ այլի:  Հաստատուն քայլերով:  Առանց անհարմար զգալու: Ոչ ոք չէր կարող նրան մեղադրել անպարկեշտության կամ անկարգության մեջ, քանի որ Մամոն չորանոցի անկյունում մի քանի տախտակ էր տեղադրել, որոնց վրա ամեն օր հանգստանում էր ճաշից հետո »(էջ 15):   Իրականում, սիրո ծնունդը այստեղ պետք է որ շատ բնական լիներ:   Սերը, որ նույնիսկ փշալարերի ներսում եղած պտուղները դատապարտված են չգոյության, բայց այնուամենայնիվ սերնդեսերունդ չէ, որ սիրո հարատևությունը հաստատվում է փշալարերի ներսում:  Ի վերջո, նրանք ոչ միայն ունակ են սիրել այստեղ, այլ կա ամենակարևորը ՝ մարդկային դեմքը պահպանելու մենաշնորհը:   Մարդիկ ոչ միայն անհրաժեշտության դեպքում կարող են օգնել միմյանց, այլև պատրաստ են տեր կանգնել իրենց սկզբունքներին:  Հիշենք Աշոտ Դայուի կերպարը:  Նա չի սիրում ստել, բայց ստում է Մամոյի համար: «... ընդհանուր առմամբ, նա չէր սիրում, երբ մարդիկ ստում էին, բայց այս անգամ նա ստեց, որպեսզի չփչացնի Մամոյի աշխատանքը» (էջ 18):   Եվ փշալարերը, այո, չնայած այն չի ծաղկում, պետք է դիտարկել որպես այդպիսին:  Փշալարերով շրջապատված մարդու ճնշված կյանքը կարելի է գնահատել: Ի վերջո, կյանքի օրենքները գործում են ներսում գրված օրենքների հետ միասին: Օրենքներ, որոնք հնարավորություն են տալիս «սիրել» սիրված լինել ՝ պահպանելով կոչված մարդու բոլոր իրավունքները:  Փշալարերը ծաղկում են, քանի որ, ի տարբերություն շատերի, նրանք, ովքեր հայտնվել են փշալարերի ներսում, հնարավորություն ունեն ապրելու և հույս ունեն վերադառնալ հայրենիք:  Այն ընդգծում է սեփական եսը չկորցնելու կարողությունը:  Ուսումնասիրելով Mahari- ի գրողի և «Mahari- ի» հերոսի այս «ես» -ը չպետք է դառնորեն նայի իր ապրած դառը կյանքին, նա ասաց, որ չհերքելով կյանքը, ինքը կարող է շարունակել ապրել, իսկ ավելի ճիշտ `հաստատել իր սեփական իրավունքը: Իսկ որքանո՞վ է արդիական Գուրգեն Մահարու «Սիբիրականը»:  Այս առումով մի փոքր համեմատությունն այդքան էլ տեղին չի կարող թվալ, եթե ընթացիկ արտագաղթի թեման կապենք վեպում ներկայացված բռնադատված աքսորի հետ:   Չնայած տարբերությանը, թեման ցավոտ է նաև մեր ժամանակների համատեքստում:   Ի վերջո, ի՞նչ տարբերություն բռնադատված հայրենիքից հեռանալու և կամավոր հեռանալու մեջ:   Timesիշտ է, ժամանակներն անհամեմատելի են, բայց, այնուամենայնիվ, շատ նմանություններ կան:  Ուղղակի փոխվել է հարցի բուն պատճառը. Ո՞րն է աքսորյալների թվի աճի պատճառը, ովքեր են մեղավորները:  Լքելով հայրենիքը, թողնելով տունը և ընտանիքը `հայը ձեռք է բերում անուն, որի ձայնը չի տարբերակում ժամանակի ենթատեքստային նշանակությունը` «ճնշվել, թե ոչ», այլ կերպ ասած `« աքսոր / սիբիրյան »բառը չի փոխել ժամանակի ընթացքում դրա իմաստի ողբերգական հնչյունը: Այժմ շատ մամոս ու Աշոտ քեռիներ կան:  Եթե ​​Գուրգեն Մահարու սիբիրացին բռնադատված անձնավորություն է, ապա կամավոր սիբիրցի (միայն ոչ միայն սիբիրյան) դառնալը երկրի տնտեսական և քաղաքական որոշ գործոններով պայմանավորված ընտրություն է:   Հարցերը, սակայն, սպառված չեն:   Հաշվի առնելով այս տնտեսական և քաղաքական պայմանները, առաջանում են նոր հարցեր. Կամավոր լինել սիբիրցի, բայց ինչու և մինչև ե՞րբ: Արփինե Վարդանյան Փշալարեր, ԲԱՅ WH ԻՆՉՈՒ FLԱERԿՈՒՄ (Գ. ՄԱՀԱՐՈՒ «FLԻՐԱ փշալար» ՊԱՏՈՒՄ ։

Հոդվածում  փորձել  ենք  վիպակը  ներկայացնել  վերնագրի  կոնտեքստում՝  փշալարեր,  բայց  ինչու՞  ծաղկած։
   Երբ արտաքին աշխարհի հետ կապը կտրված է փշալարերով, մարդն այդ «նոր աշխարհում»՝ արդեն փշալարերի  ներսում, պետք է կարողանա դժվարին պայմանները հաղթահարել ու ապրելու համար ստեղծել ինչ-որ իրականություն, որը «դուրս է» փշալարերից։
  Եվ շատ հաճախ այդ «ուրիշ» իրականությունը ստեղծվում է թե՛ անցյալի հիշողություններով, թե՛ շրջապատում գեղեցիկը (թեկուզ բնության) տեսնելու, ընկալելու կարողությամբ։
  Ուստի, սիբիրականները  կարողանում  են  հատել  փշալարերով  պատված  սահմանը,  և  նույնիսկ  օրենքներն  ի  վիճակի  չեն  «կանգնեցնել» նրանց։
  Նրանք կարողանում են անգամ սիրահարվել։
