ՄԵIL ՍՏՈՐԱԳՐՎԵԼՈՒ ՄԵIL ՍՏՈՐԱԳՐԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ՄԵ  Ավելին, սա վերաբերում է ինչպես պայմանագրային, այնպես էլ արտապայմանագրային (խոշտանգման) պատասխանատվությանը: Պայմանագրային պարտավորությունների խախտման համար պատասխանատվության ընդհանուր դրույթները նախատեսված են ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1-ին գլխում (այսուհետ `Քրեական օրենսգիրք), որի 417 հոդվածը վերաբերում է մեղքին:  Նշված հոդվածի 1-ին կետը սահմանում է պատասխանատվությունն ըստ մեղքի, իսկ 3-րդ կետը սահմանում է պատասխանատվություն առանց մեղքի 2-ի: Այսպիսով, 417-րդ հոդվածի 1-ին պարբերության համաձայն, պարտապանը պատասխանատվություն է կրում պարտավորությունը չկատարելու համար և / կամ մեղավորության դեպքում ոչ պատշաճ կատարման համար, եթե օրենքով կամ պայմանագրով այլ բան նախատեսված չէ 3:  Այս նորմայի բառացի մեկնաբանությունից պարզ է, որ, ըստ ընդհանուր կանոնի, մեղավորությունը պայմանական պատասխանատվության համար անհրաժեշտ պայման է:   Այս նորմում մեղքի որևէ սահմանում չկա, բայց 2-րդ պարբերությունը պարունակում է անմեղ վարքի սահմանում: Պարտապանը անմեղ է ճանաչվում, եթե ապացուցի, որ պարտավորության պատշաճ կատարման համար նա վերցրել է պարտապանից կախված բոլոր միջոցները: Ինչպես տեսնում ենք, այս նորմը ենթադրում է մեղքի կանխավարկած, և պարտապանը պարտավոր է ապացուցել, որ ինքը վերցրել է պարտապանից կախված բոլոր միջոցները `պարտավորությունը պատշաճ կերպով կատարելու համար:   Այս դեպքում քաղաքացիական իրավունքը հետևում է մասնավոր իրավունքի միավորման գլոբալ զարգացման միտումներին, քանի որ այն մեղավորությունը քննարկում է օբյեկտիվ, վարքային մոտեցմամբ:  Ինչպես նշվում է գրականության մեջ, մեղքի ՝ որպես հանցագործի հոգեբանական վերաբերմունքը հանցագործի պահվածքն իր վարքի և հետևանքների նկատմամբ գործնականում անիմաստ է:  Վիտյանսկին նշում է, որ մեղքի հասկացության նման փոփոխությունը վկայում է նախկինում քաղաքացիական իրավունքի գիտության մեջ ամրագրված մեղքի հանցավոր գաղափարի մերժման մասին 4: Պարզապես ժամանակակից քաղաքացիական իրավունքի գիտության մեջ մեղքի հոգեբանական տեսությունը շարունակում է գոյություն ունենալ, որը փոխառված է սովետական ​​քաղաքացիական գիտությունից քրեական իրավունքի գիտության կողմից:   Այսպիսով, քաղաքացիական օրենսդրության մեջ մեղավորության խնդրի վերաբերյալ վերջերս արված մասնագիտական ​​մենագրություններից մեկում հեղինակներ Փաշենց և Գարամիտան հարցումներ են կատարել, որոնք մեղքը ներկայացնում են որպես հանցագործի հանցավոր հոգեբանական վերաբերմունք իր հետևանքների նկատմամբ, որն արտահայտվում է որպես հակապետական, պետական, հակապետական, հակապետական: վարքի ընտրությամբ:  Վերոհիշյալ հեղինակները սուբյեկտիվորեն քննարկել են մեղքը, որի արդյունքում նշել են, որ անհրաժեշտ է, որ յուրաքանչյուր կոնկրետ անձ օրինական իրավիճակ հաստատի տվյալ իրավիճակում: 1 Տե՛ս ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք, թիվ HO-239, ընդունված 05.05. 1998 թ. 2 Հարկ է նշել, որ այս հոդվածում օրենսդիրը սխալ է թույլ տվել:  Ի տարբերություն նախորդ օրենսդրության, որը մեղավորությունը համարում է պատասխանատվության պայման, նոր օրենսգիրքը դա համարում է պատասխանատվության հիմք (417-րդ հոդվածը վերնագրված է «Պատասխանության հիմքերը պարտավորության խախտման համար»):  Հարկ է նշել, որ նման մոտեցումը չի կարող ողջամիտ համարվել, քանի որ հիմքերի բացակայությունը բացառում է պատասխանատվությունը, և նույն հոդվածի 3-րդ պարբերությունը նախատեսում է պատասխանատվություն առանց մեղքի:  Մեղքը պատասխանատվության պայման է, բայց ոչ միակը: 3 Պետք է նշել, որ 417 հոդվածի 1-ին կետում օրենսդիրը սխալ է թույլ տվել: Մասնավորապես, առաջին պարբերությունը խոսում է պարտավորությունը չկատարելու մասին և (կամ) ոչ պատշաճ կատարման մասին, այսինքն ՝ «և» կապը օգտագործվում է «կամ» հղման հետ, մինչդեռ անհեթեթ է պատկերացնել, որ պարտապանը, որը չի կատարել կատարած պարտավորությունը կարող է միաժամանակ կատարել այն ոչ պատշաճ կերպով: 4 Տե՛ս Braginski M., Vitanyan V., Պայմանագրային իրավունք:  ընդհանուր դիրքը: Մոսկվա, 1997, էջ. 582 թ. վարքի արտահայտման հնարավորության իր սեփական սահմանները, սահմանները, որոնց շրջանակներում նրա ազատ կամքը թույլ կտա խուսափել անբարենպաստ գույքային հետևանքներից 1: Մեղավորությունը, քանի որ հանցագործի հոգեբանական վերաբերմունքը նրա վարքի նկատմամբ, քննարկվել է խորհրդային մեծ թվով հայտնի քաղաքակիրթների կողմից: Մեղքի հանդեպ նման մոտեցումը, սակայն, ընդունելի չէ:   Մեղքի և անմեղության խնդրի լուծումը պետք է որոշվի `վերլուծելով մարդու վերաբերմունքը իր գործողությունների և պարտականությունների նկատմամբ:  Եթե ​​նա ցուցաբերում է անհրաժեշտ զգոնություն, հոգատարություն, որը կարող էր պահանջվել նրանից, հաշվի առնելով իրավիճակի բնույթը, որում նա գործում էր, ապա այդպիսի անձը պետք է ճանաչվի անմեղ պարտականությունը խախտելու դեպքում:  Սա վերաբերում է միայն այն դեպքին, երբ խոսքը վերաբերում է անզգուշությանը: Եթե ​​անփութության դեպքում անձը չի ցուցաբերում անհրաժեշտ պատշաճ ջանասիրություն տվյալ իրավիճակում պահանջվող խնամքի նկատմամբ, ապացուցված մեղքի ձուն արտահայտվում է գիտակցված գործողությամբ կամ անգործությամբ, որը գույքային վնաս է պատճառում մեկ այլ անձի 2:  Իր վարքային մոտեցմամբ մեղքի սահմանումը արտացոլվել է նաև օտարերկրյա պետությունների քաղաքացիական օրենսգրքերում: Այսպիսով, Ավստրիայի քրեական օրենսգրքի 3 1297 հոդվածի համաձայն, յուրաքանչյուր ողջամիտ մարդ պետք է օգտագործի ջանասիրության և ուշադրության միջոցներ, որոնք հնարավոր են նորմալ պայմաններում:  Գերմանիայի քրեական օրենսգրքի 4 276-րդ հոդվածի համաձայն, անհրաժեշտ զգոնություն չկիրառող անձը անփույթ է գործում:  Իտալական օրենսգրքի 5 1176 հոդվածի համաձայն `պարտապանը պետք է գործի ողջ խելամիտ առարկայի բավարար խնամքով` իր պարտավորությունը կատարելիս: Այլ կերպ ասած, այս երկրների քաղաքացիական օրենսգրքերը արտացոլում են այն մոտեցումը, որը հասարակությունը թելադրում է քաղաքացիական իրավական հարաբերությունների բոլոր մասնակիցներին խելամիտ վարքի չափանիշներով, որ շուկայի մասնակիցները պետք է վստահ լինեն, որ իրենց գործընկերները պետք է գործեն խելամիտ և ընդհանուր պահանջներին համապատասխան: խոհեմ վարք: Այս մոտեցումը արտացոլված է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքում, որում մասնավորապես ասվում է, որ պատասխանատվությունից ազատվելու համար հանցագործը չպետք է բացատրի իր հոգեբանական վերաբերմունքը պարտավորության կատարման նկատմամբ, այլ այն, որ նա ձեռնարկել է բոլոր անհրաժեշտ միջոցները պատշաճ կերպով կատարել պարտավորությունը:  Այլ կերպ ասած, խոսքը իրավախախտման նկատմամբ հոգեբանական վերաբերմունքի, այլ պարտավորություններ չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարման խոչընդոտները գիտակցելու, դրանք հաղթահարելու հնարավորություններ փնտրելու մասին չէ: Մյուս կողմից, պետք է նշել, որ անարդարացի է պարտատիրոջ իրավունքը արդարացի փոխհատուցում ստանալու պայմանագրի խախտման արդյունքում կախված դարձնել որոշակի պարտապանի հատուկ, անկանխատեսելի «կամքից» `իր սեփական սահմաններից ելնելով: հարաբերություններում օրինական վարքի դրսեւորում »:  Պատասխանատվության նման անհատականացումը անհրաժեշտ է քրեական օրենսդրությունում, բայց քաղաքացիական օրենսդրությունում դա կարող է հանգեցնել անորոշության քաղաքացիական շրջանառության մեջ:  Միևնույն ժամանակ, պետք է ընդգծել, որ Քրեական օրենսգրքի մոտեցումն անընդունելի է, որը պատասխանատվությունից ազատվելու հիմք է համարում ցանկացած նախազգուշական միջոց, խնամք, դրանից կախված բոլոր միջոցառումների կիրառում:  Հատուկ պարտատերը և ամբողջ հասարակությունն իրավունք ունի յուրաքանչյուր պարտապանից ակնկալել պատշաճ վարք, որը կհամապատասխանի բոլորի կողմից ընդունված սոցիալական պահանջներին, պարտավորության բնույթին, շրջանառության ժամկետներին, այսինքն `խնամքի պատշաճ մակարդակին և խնամքին: պարտավորությունների կատարում:  Այս տեսանկյունից է, որ պետք է քննարկվի կոնկրետ պարտապանի վարքագիծը որոշակի իրավիճակում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 417 հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն `իր պարտավորությունը չկատարած կամ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելիս ոչ պատշաճ կատարած անձը պատասխանատվություն է կրում, եթե չի ապացուցում, որ անհաղթահարելի ուժի պատճառով պատշաճ կատարումն անհնարին է, այսինքն ՝ արտառոց և անխուսափելի հանգամանքների պատճառով: ., Գարամիտա Վ., Գինին քաղաքացիական արտադրության մեջ: Մոսկվա, 2010, էջ 67, 117: 2 Տե՛ս Քաղաքացիական իրավունք, 4 հատոր: / տողի տակ: EA Sukhanova /, Մոսկվա, 2006, էջ: 4, Պարտադիր օրենք, էջ 634, 635: 3 Ավստրիայի քաղաքացիական օրենսգիրք, հասանելի է http: // www. //landwise.landesa.org/record/1084: 4 Գերմանիայի քաղաքացիական օրենսգիրք, հասանելի է http: // www. //www.gesetze-im-internet.de/englisch_bgb/: 5 Իտալիայի Քաղաքացիական օրենսգիրք, հասանելի է http: // www. //www.altalex.eu/content/italian-cilil-cod-translated-english. ոչ թե օրենքով կամ պայմանագրով:  Օրենսդիրը նաև սահմանում է, որ նման հանգամանքները չեն, մասնավորապես, պարտապանի գործընկերների կողմից պարտավորությունների խախտում, շուկայում անհրաժեշտ ապրանքների պակաս կամ պարտապանի անհրաժեշտ միջոցներ:   Այս դեպքում, փաստորեն, օրենսդիրը պատասխանատվություն է սահմանել առանց մեղքի: Պրոֆեսոր Բարսեղյանը գտնում է, որ այս հոդվածը նախատեսում է ոչ թե պատասխանատվություն առանց մեղքի, այլ պատասխանատվություն ՝ անկախ մեղավորությունից, որի դեպքում առաջնահերթը մեղքի բացահայտումը չէ, այլ պատճառված վնասի պարտադիր հատուցման սկզբունքի կիրառումը 1: Այնուամենայնիվ, Քրեական օրենսգրքի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այս ընդհանուր դրույթից շատ բացառություններ կան (հոդվածներ 547,691, 775, 866 և այլն): Ստեղծված իրավիճակին լուծում գտնելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել օտարերկրյա պետությունների միջազգային քրեական օրենսգրքի պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման համար պատասխանատվությունը կարգավորող նորմերը `համատեղելով համեմատական ​​իրավունքի մեթոդը քանակական մեթոդի հետ: վերլուծություն Ֆրանսիական քաղաքացիական օրենսդրության մեջ մեղավորությունն ավանդաբար ստացել է կարևոր դեր ՝ որպես պայմանագրային պատասխանատվության հիմք:   Մեղքի նշանակությունը, որպես պայմանագրային պատասխանատվության հիմնական պայման, գալիս է Pottier և Tomato- ի հայտնի ֆրանսիացի քաղաքացիական անձանցից, որոնց գաղափարներից շատերը Ֆրանսիայի քրեական օրենսգրքի հիմքն էին:   Այնուամենայնիվ, այն չի տալիս «մեղքի» իրավական սահմանում:   Ֆրանսիայի քրեական օրենսգրքի 1147-րդ հոդվածի համաձայն `հիմքերի առկայության դեպքում պարտապանը պարտավոր է ժամանակին փոխհատուցել ինչպես չկատարման, այնպես էլ չկատարման հետևանքով առաջացած վնասները, եթե չապացուցի, որ չկատարելը արտաքին պատճառներով էր պայմանավորված: Այս նորմայի բառացի մեկնաբանությունից պարզ է, որ վնասի հատուցման հիմքը մեղավորությունը, պայմանագրի չկատարումը (չկատարումը) չէ:   Այս առումով հետաքրքիր է Ֆրանսիայի քրեական օրենսգրքի 1137-րդ հոդվածը, ըստ որի իր գույքի խնամքի համար պատասխանատու անձը պարտավոր է դա անել անհրաժեշտ խնամքով և ուշադրությամբ:  Ինչպես նշում է Ռովան, հոդված 1137 Նախատեսված ողջամիտ և խոհեմ սուբյեկտի վարքից ենթադրվում է, որ մեղավորությունը հաշվի է առնվում նման վարքը գնահատելիս 2: Առաջին հայացքից թվում է, որ 1147 և 1137 հոդվածներում կա հակասություն, քանի որ մի դեպքում պատասխանատվության հիմքը համարվում է պարտավորությունների չկատարումը, մյուս դեպքում ՝ մեղավորությունը:   Ռոուանի խոսքով ՝ Ֆրանսիայի քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ նորմերի միջեւ հակասությունը հաղթահարելու համար անհրաժեշտ է դասակարգել պայմանագրային պարտավորությունները:   Պայմանագրային պարտավորությունների դասակարգումը դարձավ հայեցակարգ, որը ներդրվեց 1920-ականներին: Դեմոգն առաջարկեց ՝ հաշվի առնելով, որ պատասխանատվության չափանիշը կախված է պայմանագրային պարտավորությունների տեսակից:   Հեղինակը պարտավորությունները բաժանել է 2 խմբի. Պարտավորություններ, որոնք ուղղված են որոշակի նպատակի իրականացմանը (պարտավորություններ de resultat) և պարտավորություններ, որոնց կատարման համար անհրաժեշտ ջանքեր են գործադրվում (պարտավորություն de moyens) 3: Առաջին տեսակի պարտավորությունների համար պատասխանատվությունը սահմանվում է 1147 հոդվածով, իսկ երկրորդ տեսակի պարտավորությունների համար `1137 հոդվածով:  Նշված տեսակի պարտավորությունների համար պատասխանատվության վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ գոյություն ունի պարտավորության de moyens- ի համար պատասխանատվության մոդել և պարտավորության մոդել `առանց պատասխանատվության deultat- ի: Հետաքրքիր է, որ պարտավորությունների վերոհիշյալ դասակարգումը Ֆրանսիայում օրենսդրության մեջ զարգանալու միտում ունի:  Այն ամրագրված է «Պարտավորությունների բարելավման մասին» օրենքի նախագծում 4: Այսպիսով, ըստ նախագծի, պայմանագրային պատասխանատվության համար, եթե անձը պարտավորվել է հասնել որոշակի նպատակների, պատասխանատվության հիմքը պարտավորության չկատարումն է. միայն անհաղթահարելի ուժը համարվում է պատասխանատվությունից ազատման հիմք (հոդված 1349):   Մյուս դեպքում, նախագիծը նախատեսում է պատասխանատվություն ՝ ըստ մեղքի, որովհետև այն դեպքում, երբ կողմը պարտավորվում է առավելագույն ջանքեր գործադրել, կա պարտավորություն 1 Լրացուցիչ տեղեկությունների համար տե՛ս Բարսեղյան Թ., Սեփականության պատասխանատվության զարգացումը և արդի հիմնախնդիրները, 2006, էջ 278-302: 2 Տե՛ս Rowan S., «Մեղքը և պայմանագրի խախտում Ֆրանսիայում և Անգլիայում»:  որոշ համեմատություններ, European Business Law Review, 2011, No.22 (4), էջ 467-485: 3 Տե՛ս նույն տեղում: 4 Տե՛ս Պարտավորությունների օրենքի և դեղատոմսի մասին օրենքի բարեփոխման առաջարկներ (Պիեռ Կատալա) / անգլերեն թարգմանություն ՝ J. Cartwightand S. S. Whittaker, Օքսֆորդ, 2007: Նա կարող է պատասխանատվության ենթարկվել, եթե հանգամանքներում չի ցուցաբերել պատշաճ ջանասիրություն և խնամք (հոդվածներ 1149, 1364): Հետաքրքիր է, որ Միջազգային առևտրային համաձայնագրի սկզբունքների հոդվածը (PICC): 5.4. Եվ առանձնացնում է պարտավորությունները. Պարտավորության արդյունք և պարտավորություն դե մոյենս:   Այսպիսով, սույն հոդվածի 1-ին կետի համաձայն, այն դեպքում, երբ պարտավորված կողմը պարտավորվում է հասնել որոշակի նպատակների, նա պարտավոր է հասնել այդ նպատակին:  2-րդ պարբերության ուժի համաձայն, եթե պարտավորված կողմը պարտավորվում է ամեն ջանք գործադրել իր պարտավորությունը կատարելու համար, այդ կողմը պարտավոր է բացառել այն անձինք, որոնք նա կարող էր բացառել նման հանգամանքներում:   Կոմարովն այս կապակցությամբ գրում է. «Հոդվածի այս երկու կետերը միասին վերցրած չափանիշ են ներկայացնում դատարանների արբիտրներին, որով կարելի է գնահատել պարտավորության պատշաճ կատարումը:   Այն դեպքում, երբ անհրաժեշտ է հասնել կոնկրետ արդյունքի, կողմը պարտավոր է հասնել խոստացված արդյունքին.   Մյուս կողմից, պարտավորության չկատարումը, որը պահանջում է առավելագույն ջանք, ենթադրում է ավելի մեղմ պատասխանատվություն ՝ հիմնված նմանատիպ հանգամանքներում ջանքեր գործադրելու ողջամտության վրա:  Այս տարբերությունը նշանակում է, որ, հաշվի առնելով նրա փորձը, բարձր մասնագիտացված անձից ավելին կարելի է ակնկալել, քան քաղաքացիական իրավունքի շարքային մասնակցից: »1 Beանկալի կլիներ, որ պայմանագրային պարտավորության այդպիսի տարբերակը ներառվեր HCO- ում `կապված բիզնեսի ոլորտում օգտագործվող պայմանագրերի հետ: Ռուսաստանի Դաշնության դատական ​​պրակտիկայում պարտավորությունների նման դասակարգման միտում կա 2: Ըստ այդմ, մենք առաջարկում ենք ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 417-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ ձևակերպումը. «Անձը պատասխանատվություն է կրում մեղավորության դեպքում պարտավորությունը չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու համար, եթե օրենքով կամ պայմանագրով այլ բան նախատեսված չէ:  Մարդը համարվում է անմեղ, եթե նա պարտաճանաչության կատարման ընթացքում ցուցաբերել է պատշաճ ջանասիրություն կամ խնամք, այսինքն ՝ նա ձեռնարկել է բոլոր անհրաժեշտ միջոցները պարտավորության պատշաճ կատարման համար: Մեղքի բացակայությունը ապացուցում է պարտավորությունը խախտած անձը: Գործարար գործունեություն իրականացնելիս, եթե անձը պարտավոր է հասնել որոշակի արդյունքի, ապա նա պատասխանատվություն է կրում պարտավորությունը չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու դեպքում, եթե չի ապացուցում, որ կատարումը կամ պատշաճ կատարումը անհնար է: ֆորս-մաժորի պատճառով, այսինքն ՝ արտակարգ կամ անխուսափելի հանգամանքների պատճառով: օրենքով կամ պայմանագրով նախատեսված չէ: Պարտավորությունը դիտավորյալ խախտելու համար պատասխանատվությունը վերացնելու կամ սահմանափակելու մասին նախապես կնքված համաձայնությունն անվավեր է: » Առանց մեղքի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվող անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու պատճառը այդ գործունեության այնպիսի առանձնահատկությունն է, ինչպիսին է տնտեսական հարաբերությունների ոլորտում նրա կարողության ռիսկը:  Ձեռնարկատերը, որպես տնտեսական հարաբերությունների փորձառու մասնակից, պարտավոր է միշտ ցուցաբերել խոհեմության և ուշադրության բարձրագույն աստիճան իր պարտավորությունների պատշաճ կատարման համար:   Անսահմանափակ պատասխանատվության գաղափարը յուրաքանչյուրից պահանջում է մինչև վերջ կատարել իր պարտավորությունը, ինչը թույլ չի տալիս պարտավորությունների չկատարումը խաթարել տնտեսական շրջանառության շղթան:  Այն արտացոլում է նաև պայմանագրի անձեռնմխելիության սկզբունքը: Այնուամենայնիվ, ձեռնարկատիրական գործունեության մեջ պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման համար պատասխանատվության անհամապատասխանությունը հաստատելը, ինչպես երեւում է հոդվածի վերոհիշյալ տեքստում, կապված է ոչ միայն այս գործունեության հետ, այլև պայմանագրի առարկայի, հասնել կոնկրետ արդյունքի:  Այս մոտեցումը հիմնավորելու համար դիտարկենք վճարովի ծառայությունների մատուցման պայմանագրի իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները:   Այսպիսով, հոդված 777-ը, համաձայն 1-ին կետի, ծառայությունները վճարվում են 1 Տե՛ս Միջազգային առևտրային պայմանագրերի սկզբունքները UNIDRA 2010 / Per. с апгл. AS Komarova, Moscow, 2013, էջ 154155: 2 Տե՛ս Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի ստեղծում, 23.01.2007 թ. N1-P, 24.01.2012 թ.-ից Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահության ստեղծում: N11563 / 11 N A41-27081 / 10 բաժնի կողմից: Մատակարարման պայմանագրով կապալառուն պարտավոր է հաճախորդի պահանջով ծառայություններ մատուցել (կատարել որոշակի գործողություններ կամ կատարել որոշակի գործողություններ), իսկ հաճախորդը պարտավոր է վճարել այդ ծառայությունների դիմաց:   Հոդվածը նախատեսում է մասնագիտական ​​ծառայությունների հետևյալ տեսակները. Կապի, բժշկական, անասնաբուժական, աուդիտորական, խորհրդատվական, տեղեկատվական, վերապատրաստման, զբոսաշրջության և այլ ծառայություններ:   Այսպիսով, մայրցամաքում (օրինակ, ֆրանսիական), ընդհանուր իրավունքի մեջ, մասնագիտական ​​ծառայության պարտավորությունները դասվում են որպես պարտավորություն de moyens, ըստ որի կատարողը պարտավոր չէ որոշակի արդյունքի հասնել, բայց պարտավոր է մատուցել ծառայությունը ողջամիտ խնամքով: ողջամիտ խնամքով և հմտություններով):  Այսպես է զարգանում ներքին օրենսդրությունը (արդյոք ծառայություն մատուցողը, որպես կանոն, ձեռնարկատեր է), քանի որ 779 3 3-րդ հոդվածի համաձայն, եթե կատարման անհնարինությունն առաջանար այն հանգամանքներից, որոնց համար կողմերից որևէ մեկը պատասխանատվություն չի կրում, հաճախորդը փոխհատուցում է գումարը: կապալառուի կողմից իրական ծախսերը, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով կամ վճարովի ծառայությունների պայմանագրով:   Փաստորեն, այս նորմը տարածում է հանցագործի վարքագծի չափանիշին, քանի որ պատահական հանգամանքների դեպքում խոչընդոտող պարտավորությունների կատարմանը, որոնք հնարավոր չէր կանխատեսել, կանխվել է խոհեմ վարքով, կատարողը պահպանում է կատարված ծախսերի փոխհատուցման իրավունքը: Շատ ռուս հեղինակներ համաձայն չեն նման հատուկ կանոնին:   Այսպիսով, Կաբարովը նշում է. «Քանի որ կատարողի դերը ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվող անձն է, կարելի է ենթադրել, որ այն դեպքերում, երբ նա պատասխանատվության չի ենթարկվում կատարման անհնարինության համար, խախտումները կարող են ավելի հաճախակի դառնալ»:   Հատկապես հետաքրքրական է Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի մոտեցումը, որում մասնավորապես ասվում է. «… Ի վերջո, պայմանագրի այնպիսի էական մասում, ինչպիսին է դրա ենթատեքստը, օրենսդիրը չի ներառել վճարովի պայմանագրի համար արդյունքի հասնելը: ծառայություններ, որոնց համար եզրակացվում է.  Այս պայմանագրի առարկան որոշակի գործողությունների կատարումն է կամ որոշակի գործողությունների կատարումը, նույնիսկ նույն ծառայության արդյունքը, որի համար կնքվել է պայմանագիրը, յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում միշտ չէ, որ հնարավոր է, ավելին ՝ օբյեկտիվ պատճառների ուժով »: 1  Գերագույն դատարանը հետագայում զարգացրեց այս մոտեցումը ՝ նշելով, որ վճարովի ծառայությունների առարկան որոշակի գործողությունների կատարումն է կամ որոշակի գործողությունների կատարումը:  Այնուամենայնիվ, քանի որ միևնույն ժամանակ ՍԴ-ն կողմերին թույլ է տալիս փոխադարձ համաձայնությամբ հաստատել օրենքին հակասող ցանկացած պայման, կողմերը կարող են պայմանագիր կնքել ոչ միայն որոշակի գործողությունների կամ գործողությունների, այլև որոշակի արդյունքի համար (գրավոր խորհրդակցություն , պայմանագրի նախագիծ և այլն): ) հետ կապված.  Այս պարտավորությունները ներկայացնում են պատասխանատվության տարբեր աստիճաններ:  Եթե ​​առաջին դեպքում կատարողը երաշխավորում է առավելագույն ջանք, երկրորդ դեպքում `կոնկրետ արդյունք:  Վերջին դեպքում կիրառվում են պատասխանատվության ավելի խիստ ստանդարտներ 2: Այս առումով առանձնանում է ACA- ի և PKTA- ի կատարման պայմանագիրը, որի թեման է կոնկրետ արդյունքը, բայց այն սահմանվում է ըստ մեղքի պատասխանատվության:  Նման հանգամանքը պայմանավորված է սույն պայմանագրի առարկայի առանձնահատկությամբ, որը ոչ միայն ստացված արդյունքների ստեղծագործական բնույթն է, այլ նաև այն փաստը, որ կողմերը ի վիճակի չեն նախապես ճշգրիտ և հստակ որոշել չափորոշիչները, դրան հասնելը: Փաստորեն, այն մոտեցումը, որ քաղաքացիական օրենսդրությամբ սահմանված պարտավորությունները խախտելու մեջ մեղավորությունը պետք է ընկալվի ոչ թե որպես հանցագործի հոգեբանական վերաբերմունք իր վարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, այլ որպես անհրաժեշտ նախազգուշացում `խնամքից դուրս, ինչը ողջամտորեն ակնկալվում է անձից: նմանատիպ հանգամանքներ: 1 Տե՛ս Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի հիմնադրումը, 23.01.2007 թ. N1-P: 2 Տես 24.01.2012 թ.-ից Նախագահության ստեղծում, ՁԵ ՌԴ: N11563 / 11-ը `համաձայն N A41-27081 / 10 մասի: Բացի այդ, գործարար գործունեություն իրականացնելիս պարտավորությունները չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու համար պատասխանատվությունը պետք է պայմանավորված լինի ոչ միայն այս գործունեության բնույթով, այլև պայմանագրի առարկայով, այսինքն `կոնկրետ արդյունքի հասնելու համար: Քրիստինե Ալեքսանյան Մեղքի հայեցակարգը պայմանագրային պատասխանատվության մեջ Հիմնաբառեր. Պայմանագրային պատասխանատվություն, մեղավորություն, պատշաճ աշխատասիրություն խնամք, բիզնես գործունեություն, պատասխանատվություն ՝ առանց մեղքի , ։

Հոդվածը  նվիրված  է  քաղաքացիական  իրավունքում,  մասնավորապես,  պայմանագրային  պատասխանատվությունում «մեղք» հասկացության բացահայտմանը, ինչպես նաև ըստ մեղքի, իսկ ձեռնարկատիրական գործունեության  ոլորտում  առանց  մեղքի  պատասխանատվության  առանձնահատկություններին։
   Նրանում  առաջարկվում է մեղքի նոր` ավելի հստակ ու լիարժեք սահմանում։
  Հոդվածում առաջարկվում է նաև ձեռնարկատիրական  գործունեության  ոլորտում  պարտավորությունների  դասակարգում  և  պարտավորության  տեսակի  վրա  հիմնված  պատասխանատվության նոր մոդել։
