ԻՆՉՈՒ ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ ՊԱՐ ԵՆ ԷԹՆՈԼՈԳԻԱԿԱՆ Դիտորդություններ Ազգային ինքնության և դրա բաղադրիչների վերաբերյալ ազգագրական հետազոտությունների քանակը բավականին մեծ է և շարունակում է աճել: Դա պայմանավորված է ինքնության կառուցման մեխանիզմների ակտիվացմամբ, հատկապես ինքնության դերի աճով `հակամարտությունների պայմաններում:  Հայաստանում կան տարբեր ուսումնասիրություններ, հոդվածներ և մենագրություններ այս հրապարակի վերաբերյալ, բայց մենք դեռ չենք կարող փաստել, որ հարցն արդեն համապարփակ ուսումնասիրվել է: Այս զեկույցում մենք կփորձենք ներկայացնել մեկ բարդույթ, որը մեծ ազդեցություն ունի ազգային ինքնության կառուցման վրա, այսինքն `ազգային կամավոր պարը, բայց ոչ որպես մասնագիտական ​​մշակույթի արտաքին մաս, այլ որպես առօրյա ինքնություն կառուցող կամ ցուցադրող տարր: կյանք, ժամանց, տարբեր միջոցառումներ: Թեմայի ընտրությունը պայմանավորված է վերջերս ազգային պարի մասսայականացմամբ, ինչպես նաև դրա վերածննդով:   Ըստ այդմ, մենք կփորձենք պարզաբանել, թե ինչով են դրանք պայմանավորված, ինչ դեր է խաղում ազգային պարը, մասնավորապես երեխաների առօրյա կյանքում:  Մենք կփորձենք պարզել ազգային պարի դաստիարակչական գործառույթը, ծնողների սպասելիքներն ու նպատակները:  Եկեք նայենք այնպիսի հարցերի, ինչպիսիք են. Հետազոտության համար օգտագործվել են ազգագրական երկու հիմնական մեթոդներ `դիտարկումներ և խորը հետազոտություններ:  Հարցումներն անցկացրել ենք «Կարին» ավանդական երգի պարի խմբի դստեր ՝ «MENQ» պարախմբի ծնողների ու հարազատների հետ: Հետազոտության հենց սկզբից «ժողովրդական», «ազգային» կամ «ազգագրական» պարերը տարբերելու դժվար խնդիր առաջացավ:   Դրանք կարծես բառացի իմաստով նույնն են, բայց բանասերների մեծ մասը հստակ տարբերակում է:   Նրանք կարծում են, որ ժողովրդական պարերը հիմնված են ազգային պարի վրա: «Նրանք խառնեցին ազգայինը դասականի հետ, բեմադրեցին ժողովրդականը» 1:   Դրանք արհեստականորեն կառուցված են ազգագրական, ինչպես նաև օտար պարերի տարրերից, և «սկզբում կարելի է շփոթել համարել առանցքային ազգային ՝ նախքան այդ (ազգային) պարերին ծանոթանալը» 2:  Եվ ազգային պարերը «բխում էին մաքուր արմատներից» 3:  «Ազգային պարերը պատահական շարժումներ չեն, այլ առօրյա կյանքից ծնված ... մեր ազգային պարը պահանջում է, որ դուք լինեք ձեր սովորական կեցվածքում ՝ կրկին ուս ուսի, կրկին ուղիղ, բայց ոտքի նորմալ, ոչ արհեստական ​​դիրքում, թեկուզ ենթագիտակցորեն, բնազդաբար այն ուղղված էր ինչ-որ ֆիզիկական շտկման »4:  Ավելին, բանասերները կարծիք են կազմել, որ արևելահայ կողմը զուրկ է մշակույթից, և այն, ինչի շուրջ մենք այսօր պարում ենք, Արևմտյան Հայաստանի պարերն են, որտեղ մշակույթն ավելի հարուստ և բարձր էր:  Եվ այդ պարերը «կորել են Խորհրդային Միությունում դաստիարակության տարիներին» 5: Հետաքրքիր է, որ ինչպես ծնողները, այնպես էլ երեխաները սովորաբար առիթի առիթով պատմում են պարի մասին ՝ այն սկսելով հակադրել ընդունված «ժողովրդական» պարերին: Բանասերներից մեկը ազգային պարը նկարագրել է որպես «ուժ, ասես արյան մեջ լինի» 6:  «Այս ազգագրականն ավելի մոտ է, ավելի մտերիմ, որտեղ նա այնքան էլ հղկված չէ, ինչպես էր, այո, նա մնաց նույնը:  Շուտ Դուք մոտիկությունն ավելի շուտ եք զգում »7:   Բանասերներից մեկը նշեց, որ կարծես պարիգալացին արթնացնում է սերը «ազգայինի» նկատմամբ: «Դա ցանկացած հայերենի մեջ է, այն պետք է հայտնաբերել»:  Ստացվում է, որ պարը դիտվում է որպես արյան կամ գեների միջոցով ժառանգված շարունակական տարր, որը դարեր շարունակ պահպանել է մաքուր ազգային պատկերը: Հարցումների արդյունքում պարզվել է, որ ազգագրական պար բերելու որոշումը բոլոր դեպքերում կապված է ծնողի կամ հարազատի անձնական փորձի հետ:  Այսինքն ՝ ծնողների առաջին «հանդիպումը» և նրանց հետաքրքրությունը կամ դրանում ներգրավվածությունը երեխաների պարելու առիթ են դառնում:  Նրանցից ոչ ոք չառանձնացրեց պարի դիտարկումը որպես մասնագիտական ​​ռազմավարություն, բայց նրանց միակ սպասումը երեխա է 1 Հովհաննիսյան Մ., ԴԱՆ, Երչան, 2015 Օհանջանյան /: 2 Մ. Հովհաննիսյան, ՄՊԻ, Երևան, 2016 / բանասեր Մ. Արզումանյան /: 3 Նույն տեղում: 4 Նույն տեղում: 5 Նույն տեղում: 6 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2016 / բանասեր Հ. Կարոյան /: 7 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2015 / բանասեր Ե. Սարգսյան /: 8 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երեւան, 2016 / բանասեր Ա. Օհանջանյան /: պարել սովորելը, և հանգամանքը զուտ նրանց համար է ՝ զերծ իր ցուցադրական կողմերից: «Ոչ, ես ուզում էի, որ նա պարեր սովորեր, վերջ: Եվ նա նույնպես մեծ խանդավառությամբ պարեր է սովորում: »9 Պարուսույցի կերպարը օգտագործվում է երեխային պարելու համար:   Բանասերներից մեկը շեշտեց, որ նա առանձնահատուկ նշանակություն է տալիս ուսուցչին, նրա «մարդկային որակն ուսուցչինն է»:  Նողները ուսուցչի կերպարի մեջ տեսնում են հայրենասեր, ով պետք է երեխաներին նման ոգով մեծացնի:  Այսինքն ՝ պար բերելիս նրանք ակնկալում են, որ, որպես հեղինակություն, տվյալ ուսուցիչը օրինակ է ծառայելու երեխաների, հատկապես տղաների համար:   Որոշ բանասերներ ընդգծում են իրենց որդիների մոտ ազգային պար բերելու կարևորությունը: «Տղաների դաստիարակության մեջ ազգագրական պարը շատ խորը եւ շատ կարեւոր դեր է խաղում ՝ լինել ուժեղ մարմնով, իսկ մարմնով ուժեղ:   Իմ կարծիքով, նա նույնիսկ մարզում է բանակը: Parentsնողների համար պարը հատկապես օգտագործվում է որպես «ազգը ճանաչելու, հարգելու, ազգի նկատմամբ ճիշտ վերաբերմունք ունենալու, արմատները ճանաչելու, պատշաճ հայ լինելու» միջոց 11: Մենք փորձեցինք հասկանալ ՝ արդյո՞ք երեխաների, օրինակ ՝ ծնողների կամ ընտանիքի անդամների, փոփոխություն կա, որ երեխաները սկսեցին պարել:  Այլ կերպ ասած, մենք փոփոխությունները դիտեցինք երկու մակարդակով. Պարի ակտիվ մասնակիցների շրջանում `երեխաներ, պասիվ մասնակիցների շրջանում` ընտանիքի անդամներ:  Theնողների խոսքով ՝ պարի շնորհիվ երեխաները ֆիզիկապես ձգվել են, ինչպես իրենք էին ակնկալում:  Բանասերներից մեկը, ով մասնագիտությամբ կինեզիոլոգ է, գտնում է, որ պարը, որպես շարժիչ գործունեություն, համակողմանիորեն մարզում է բոլոր մկանները, ստորին և վերին վերջույթները, քանի որ շտկում է կեցվածքը: Բացի այդ, նա գտնում է, որ ազգային պարերը օգտակար են ոտքերի անոթների ու հոդերի համար:   Երեխաների մասին խոսելիս բանասերները շեշտեցին, որ նրանք դարձել են ավելի բաց, շփվող, համարձակ և ավելի ինքնավստահ: Բանախոսներից մեկը նշեց շրջակա միջավայրի կարևորությունը երեխայի բարոյական կերպարը կերտելու գործում:  Այն տարբերվում է դպրոցից և տնից և ընդլայնում է նրանց ընկալումը ուրիշների, թիմի համար, ընդլայնում է նրանց հայացքները «գալուց, պարելուց, շփվելուց, այն ամբողջությամբ բացում է Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2015 / բանասեր Օ. Թերզյան /: 10 Մ. Հովհաննիսյան, ՄՊԻ, Երևան, 2016 / բանասեր Մ. Արզումանյան /: 11 Նույն տեղում: ա »12.   Բացի այդ, «խանդավառությունն ու հետաքրքրությունը ազգային իրերի նկատմամբ մեծանում են. Այս ազգային ոգին այլ բան է, ամբողջական» 13: Ինչպես նշեցին, երեխաները ստացան նախաձեռնություն, նրանք նախաձեռնություն են վերցնում տնային երեկույթներում ՝ պարեր ցուցադրելով, ուրիշներին սովորեցնելով:   Նրանց համար օրհնություն է, որ նրանք «գիտեն մի բան, որ ոչ բոլորը գիտեն և մի բան, որն ունի մեծ արժեք» 14:   Հատկապես նոր միջավայրում «նա ուրախ է, որ կծելու է, և այն կկիրառվի» 15:  Ինչպես «Կարին» խմբի ղեկավար Գագիկ Գինոսյանն իր խոսքում հաճախ է նշում. «Պարելով ՝ նա հայ ազգի հպարտությունն է վերադարձնում հայ ազգին»  Սա է հիմքում ընկած վերջին շրջանում «Կարին» -ը `ակտիվորեն տարածելու պարեր: Դասընթացի ընթացքում տեղի ունեցածը տուն է ներթափանցում: Ըստ բանասերների մեծամասնության ՝ «Ես շատ բան սովորեցի նրանց մեկնումից, բայց երբ նրանք գնացին և սկսեցին այն բերել տուն, սկսվեց քննարկվել» 17:  Այս խմբում օտար բառերի օգտագործումն արգելված է, երեխաները սկսում են այն օգտագործել տանը:  Բացի պարելուց, երեխաները սովորում են պարին ուղեկցող երգերը, որոնք հաճախ շարունակում են երգել տանը:  Themselvesնողներն իրենք են սկսում ավելի շատ լսել ազգագրական երգեր: Որոշ բանասերների կարծիքով ՝ նրանց երաժշտական ​​ճաշակը փոխվել է: ավելի մեծ նշանակություն է տալիս ազգային երգին ու երաժշտությանը:  Նրանցից մեկն այնքան ոգեշնչված է ազգային երգ-երաժշտությունից, որ իր խոսքերով `ամեն կիրակի« Skype »- ով կապվում է իր արտասահմանյան ընկերների հետ, նրանք միասին լսում են:   Բանասերներից մեկը նշեց, որ երբեմն աշխատանքից տուն վերադառնալիս իրենց երեխաների հետ պարային շարժումներ են սովորում ՝ լիցքաթափվելու համար: Բոլոր բանասերները ոգևորությամբ են խոսում իրենց շրջապատի և հարազատների արձագանքը նկարագրելիս:   Ինչպես նրանցից մեկն ասաց. «Բոլորը մեծ բավականություն են ստանում:  Նախ հարցնում են ՝ ինչպե՞ս է, ի՞նչ է:  Հետաքրքիր է, քանի որ դա տեղի չի ունեցել, ծանոթ չէ:  Մենք այս ոճի պարող կամ պարող չունենք:  Մենք շատ քիչ ենք կապված մշակույթի հետ: Այդ պատճառով բոլորը հետաքրքրված են, բոլորը հարցնում են, և բոլորը 12 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2015 / բանասեր Ե. Սարգսյան /: 13 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երեւան, 2015 / բանասեր Օ. Թերզյան /: 14 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2016 / բանասեր Մ. Արզումանյան /: 15 Նույն տեղում: 16 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2016 / դիտարկումներ Պարի միջազգային օրվա իրադարձությունից: 17 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2016 / բանասեր Մ. Արզումանյան /: ճելի ա »18:  Շատ բանասերներ ասում են, որ նման պարերը նախկինում իրենց ծանոթ չէին, և այժմ այդ պարերը համարվում են «հատուկ», ի տարբերություն «պարզ» պարերի, որոնք ձեռքերով շարժվում են օդում:  Բանասերներից մեկի խոսքով ՝ իրենց ընտանիքի երիտասարդ սերունդն այն դեռ «եզդիական» համարեց 80-ականներին, երբ տան մեծերից մեկը պարում էր այդպիսի պարեր 19:   Եղել է երկու դեպք, երբ հայրերը նման պարերի հաճախել են դեռ փոքր ժամանակ, բայց տարիներ անց նրանք նորից հայտնաբերել են դրանք, քանի որ ազգագրական պարը հաճախելիս այդքան տարածված չէր, և այսօր հայրերը իրենց որդիներին տանում են պարելու: Հետաքրքիր է նաև հայրերի վերաբերմունքը պարերի նկատմամբ: Վերջիններս հաճախ մասնակցելու ցանկություն են հայտնում, հաճախ հաճախում են որոշ անհատական ​​դասընթացների:  Մայրերը պակաս համարձակ են և դրա համար ժամանակի խնդիր ունեն: Նրանք պարզապես սահմանափակվում են պարեր լսելով:  Նման ազգային պարերը օգնում են թեթեւացնել լարվածությունը, հոգնածությունը, ավելի արագ կատարել տնային գործեր, քանի որ դրանք օգնում են շաբաթը հեշտացնելուն: Այսպիսով, հետազոտության այս փուլի համաձայն, կարելի է եզրակացնել, որ այն, ինչ կրթական է, զուտ գիտելիքների տեսանկյունից է, այն կրթական գործիք է, որպես ազգային ինքնության հնարավոր բաղադրիչ:  Այն համարվում է ոչ միայն որպես գեղագիտական ​​դաստիարակության մաս, այլև որպես համակարգային կրթություն: «Սա պար չէ, ես դա համարում եմ կրթություն:   Ինչպես մենք պետք է գրագետ լինենք, այնպես էլ պարը պետք է իմանանք: ”20   Համարելով այն որպես ինքնության բաղադրիչ, օգտագործելով կոնստրուկտիվիստական ​​գաղափարը, կարելի է ասել, որ ազգային պարի տարածման հետ մեկտեղ կառուցվում է նոր հետխորհրդային ինքնություն, որը հակադրվում և մերժում է սովետական ​​մշակույթը, ժողովրդական պարը:  Դեռ հետխորհրդային շրջանում ժողովրդական պարերին զուգահեռ հայտնվում էին ազգային պարի խմբեր, բայց վերջին պարերն, որոնք առավել տարածված էին, ավելի բարձր կարգավիճակ ունեին:  Վերջին տարիներին ազգային պարերի նկատմամբ առկա հետաքրքրությունը վկայում է նրա կարգավիճակի փոփոխության մասին:   Մենք տեսանք, թե ինչպես է այն խմբային պատրաստվածության մակարդակից անցնում առօրյա կյանք, դառնում երջանիկ պահեր կիսելու, ինչպես նաև լարվածությունը թուլացնելու միջոց:  Նրանք երգում են գրավիչ պար և «Վարա 18 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2015 / բանասեր Ե. Սարգսյան /: 19 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2015 / բանասեր Ե. Հայրապետյան /: 20 Մ. Հովհաննիսյան, MPI, Երևան, 2016 / բանասեր Մ. Արզումանյան /: «Կիչ» հատկանիշը և դրանից բխող փոփոխությունները երեխաների, ինչպես նաև հարազատների մոտ: Տեսականորեն, հարցին մոտենալով Մայքլ Բիլիգի «Բանական ազգայնականության» տեսության 21 տեսանկյունից, մենք տեսնում ենք, թե ինչպես է պարի միջոցով երեխաների մեջ առաջ բերվում «իսկական հայ, հայկական տեսակ» գաղափարը, որը, մտնում է առօրյա իրականություն: , անընդհատ հիշեցնում է «ով ենք մենք»:   Եվ, իհարկե, մտնելով առօրյա կյանք ՝ պարն իր հետ բերում է մշակութային այնպիսի երեւույթներ, ինչպիսիք են ազգային երգերը, խաղերը, տոները, որոնք դառնում են ինքնության կարևոր բաղադրիչ: Գրականություն 1. Հովհաննիսյան Մ., Դաշտային ազգագրական նյութեր (MPI) 2015-2016: Մարիամ Հովհաննիսյան ԻՆՉՈՒ ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ ՊԱՐ ԵՆ ԷԹՆՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԴԻՏԱՐԿՈՒՄՆԵՐ Հիմնաբառեր. Ազգային պար, ինքնություն, դաստիարակություն, առօրյա կյանք: Ամփոփում ։

Սույն  հոդվածում  անդրադարձել  ենք  ազգային  ինքնության  մաս  կազմող  կարևոր  մի  բաղադրիչի՝  ազգային  պարին։
   Փորձել  ենք  հասկանալ  դրա  դերը  երեխաների  դաստիարակության գործում։
  Կատարել ենք մի շարք հարցումներ երեխաների հարազատների հետ։
   Փորձել ենք պարզել երեխաներին պարի բերելու դրդապատճառներն ու ակնկալիքները։
  Արդյունքում  երեխաներին  պարի  բերելու  հիմնական  նպատակն  ազգային  մշակույթին  հաղորդակցվելն է, դրա միջոցով «իսկական հայ» լինելու ինքնությունը կառուցելը։
  Բացի այդ՝  արձանագրել ենք մի շարք փոփոխություններ, որոնք տեղի են ունեցել ինչպես երեխաների,  այնպես էլ հարազատների առօրյայում։
