Ներածություն։
   Կարկուտը  հանրապետության  տարածքում  դիտվողհիդրոօդերևութաբանական  հիմնական  բնական  աղետներից  է։
   Կարկուտիցտարեկան  գյուղատնտեսությունը  կրում  է  նյութական  մեծ  վնաս։
   Բավական  էնշել, որ աղետների պատճառած վնասի համար վճարվող ընդհանուր գումարի85-90 %-ը վերաբերում է կարկտահարությանը։
  Պաշտոնական հաշվարկներով,ամեն տարի Հայաստանում կարկուտը գյուղացիությանը հասցնում է 16-20 մլրդդրամի վնաս։
 ՀՀ-ում կարկտահարությունից հատկապես շատ են տուժում պտղատու ևխաղողի այգիները ծաղկման ժամանակ, ինչպես նաև հացահատիկային և բանջարաբոստանային մշակաբույսերի ցանքերը։
 Վերլուծությունը ցույց է տվել, որնույնիսկ  տարվա  մեջ  կարկտահարության  մեկ  դեպքը  կարող  է  ոչնչացնելպտղատուների  և  խաղողի  համարյա  ամբողջ  բերքը`  մեծ  վնաս  պատճառելովտնտեսությանը։
 Վերջին տասնամյակների ընթացքում աճել են եղանակային և կլիմայական վտանգավոր երևույթների ուժգնությունն ու հաճախականությունը։
  Ուստի, կարկուտի աշխարհագրական տարածման ու նրա ծագումնաբանության,  հաճախականության,  ինտենսիվության  ուսումնասիրությունը,  կանխատեսման արդյունավետ մեթոդների մշակումը,կանխման ծառայության կազմակերպումը, նախազգուշացումը արդիական հիմնախնդիրներից են։
  Սակայն,այդ ուղղությամբ դեռևս կան շատ բացթողումներ, որոնք պահանջում են համալիր ուսումնասիրություններ և ֆինանսական մեծ ներդրումներ։
 Հաշվի առնելով վերը նշվածը` աշխատանքում նպատակ է դրվել քննարկել, բացահայտել և վերլուծել կարկուտով օրերի տարածաժամանակային բաշխման  օրինաչափությունները  ՀՀ  տարածքում՝  ըստ  առանձին  օդերևութաբանական կայանների։
 Նյութը և մեթոդը։
  Հանրապետության տարածքում կարկուտի ուսումնասիրությանը  նվիրված  են  մի  շարք  աշխատություններ։
   Այդ  աշխատություններում  լուսաբանվում  և  բացահայտվում  են  ամպրոպակարկտային  պրոցեսներիառաջացմանը նպաստող լեռնագրության առանձնահատկությունները [6], կարկտային երևույթների առաջացման աէրոսինօպտիկական պայմանները [3-4, 7],կարկուտի  բաշխման  տարածաժամանակային առանձնահատկությունները  [4,8-10], ամպրոպակարկտային պրոցեսների զարգացումը որոշող աէրոսինօպտիկական պայմանները [4,11]։
 Ուսումնասիրության  նպատակով  աշխատանքում  որպես  ելակետայիննյութ օգտագործվել են ՀՀ տարածքում գործող օդերևութաբանական ներկայացուցչական կայանների փաստացի դիտարկումների արդյունքները, որոնք պահպանվում  են  ՀՀ  ԱԻ  նախարարության  Հիդրոմետծառայության  հիմնապահեստում։
  Աշխատանքում կիրառվել է մաթեմատիկա-վիճակագրական, աշխարհագրական, համեմատության և վերլուծության, կոռելյացիոն մեթոդները։
 Նշենք, որ կարկուտը 1-25 մմ (առանձին դեպքում` նաև 15 սմ-ից ավելի)շառավղով շերտավոր կառուցվածք ունեցող սառցային գունդ է։
  Այն կազմված էսպիտակ  կաթնագույն  միջուկից  և  հաջորդական  թափանցիկ  և  անթափանցիկսառցի շերտերից։
  Կարկուտի զանգվածն առանձին դեպքում կարող է գերազանցել 300 գրամը։
  Նրա հատիկի անկման արագությունն ուղիղ համեմատական էշառավղի մեծության քառակուսի արմատին։
 Որպես  կանոն՝  կարկուտի  առաջացումը  և  զարգացումը  պայմանավորված  են  մինչև  30  մ/վրկ արագության  հասնող ուժեղ  վերընթաց  հոսանքներով։
 Կարկուտի առաջացման համար անհրաժեշտ է ամպերի մեծ ջրայնություն, որիպատճառով կարկուտը թափվում է միայն տարվա տաք ժամանակ` երկրի մակերևույթին  մոտ  բարձր  ջերմաստիճանի  (15-20  C)  պայմաններում։
   Ամենիցհաճախ  կարկուտ  թափվում  է  բարեխառն  լայնություններում,  իսկ  ամենամեծինտենսիվությամբ` արևադարձերում։
  Բևեռային լայնություններում կարկուտ չիդիտվում։
 Սովորաբար, կարկուտ  տեղում  է կույտաանձրևային  ամպերից։
   Որպեսկանոն՝  կարկուտը  համարյա  միշտ  ուղեկցվում  է  հորդառատ  անձրևով,  ամպրոպով, երբեմն ուժեղ քամով (մինչև 15 մ/վ և ավելի), ինչպես նաև փոթորիկով։
 Առանձին դեպքում, ուժեղ հորդառատ անձրևի հետ միասին, կարկուտով պայմանավորվում  է  սելավային հոսքը։
   Որպես հետևանք՝  տնտեսությանը  վնաս  էպատճառում ոչ միայն կարկտահարությունը, այլ նաև սելավը։
 Հանրապետության տարածքում կարկուտ դիտվում է ճակատային և ներզանգվածային  կարկտային  պրոցեսների  ժամանակ։
   Ներզանգվածային  կարկտային պրոցեսները դիտվում են գարնանը և ամռան առաջին կեսին, երբ զարգացած են կոնվեկտիվ հոսանքները, և մեծ է խոնավությունը։
 Պարզվել է [4], որ ՀՀ տարածքում տեղացած կարկուտի տրամագիծը տատանվում է 0,5-6,0 սմ-ի սահմաններում։
  Կարկտահատիկի չափը ֆունկցիոնալկապի մեջ է կոնվեկտիվ հոսանքների արագության հետ. որքան մեծ է կոնվեկտիվ հոսանքների արագությունը, այնքան մեծ է տեղացած կարկտահատիկներիտրամագիծը։
 Կարկուտի  թափման  տևողությունը  ևս  տատանվում  է  մեծ  սահմաններում՝ մի քանի վայրկյանից մինչև 1 ժամ։
  Սովորաբար, կարկուտը տևում է 3-5րոպե։
  Կարկուտը, որպես կանոն, տեղում է տարբեր մակերես զբաղեցնող ուղեշերտով, որի լայնությունը հաճախ լինում է 1-2 կմ (առանձին դեպքում` մինչև 10կմ), երկարությունը՝ 10-20 կմ (առանձին դեպքում` մինչև 400 կմ)։
 Մեր  կողմից  չեն  ուսումնասիրվել  կարկուտի  տևողությունը  և  տեղալուժամանակացույցը։
  Դա ուսումնասիրության այլ առարկա է, որը դուրս է սույնաշխատանքի շրջանակներից։
  Այս աշխատանքում ներկայացվում է միայն այլհեղինակների կողմից կատարված ուսումնասիրությունների որոշ արդյունքներ։
 Այսպես, պարզվել է [4], որ ՀՀ տարածքում կարկուտը գերազանացապեստեղում է  3-ից  30  րոպե։
   Տեղացած կարկուտի  շերտը կարող  է  հասնել  40  սմ  ևավելի հաստության, իսկ ուղեշերտի երկարությունը` 100-120 կմ։
  Օրինակ, 2005ի  հունիսի  6-ին  կարկտային  ուղեշերտի  երկարությունը  Մարալիկի  շրջանումհասել է 100-120 կմ,իսկ տեղացած կարկուտի շերտի հզորությունը` 30սմ-ի։
 Մի քանի րոպեից մինչև  15 րոպե տևողության կարկուտի կրկնությունըԿովկասի կայանների մեծ մասում կազմում է 70-90 %։
  Սովորաբար, 45 րոպեիցմինչև 1 ժամ և ավելի տևողությամբ կարկուտի կրկնությունը չի գերազանցում 10%-ը, իսկ Հայաստանում` 5 %-ը [10]։
 Կարկուտ տեղում է առավելապես կեսօրից հետո և երեկոյան ժամերին`ժամը  13-ից մինչև  24-ը։
  Ընդ որում, նշված ժամին բաժին է ընկնում կարկուտիդեպքերի մոտ  75  %-ը, մնացած  25  %-ը բաշխվում է հետևյալ կերպ՝ գիշերայինժամերին 15 % և օրվա առաջին կեսին 10 % [10]։
 Կարկուտի  ամենամեծ  կրկնություն  Արարատյան  հարթավայրում  դիտվում է ժամը 1200-1500-ին։
  Սևանա լճի և Հրազդան գետի ավազաններում կարկուտի  կրկնությունը  հավասարապես  մեծ է  ժամը  1200-1500-ին  և 1500-1800-ին։
   Հանրապետության  մնացած  շրջաններում  կարկուտի  ամենամեծ  կրկնությունհիմնականում դիտվում է ժամը 1500-1800-ին։
  Հաջորդ տեղն զբաղեցնում է ժամը1800-2100-ն ընկած ժամանակահատվածը։
  Բավական հազվադեպ կարկուտ դիտվում է ժամը 900-1200-ին, իսկ 0000-0900 ժամանակահատվածում դիտվում են կարկուտի եզակի դեպքեր [8]։
 Արդյունքներ  և  քննարկում։
   Ուսումնասիրությունների  արդյունքումպարզվել է, որ հանրապետությունում կարկտահարության երևույթ գրանցվումէ ապրիլից հոկտեմբեր ամիսներին, երբեմն նաև մնացած ամիսներին։
  Կարկուտով  օրերի  մեծ  քանակ  դիտվում  է  մայիսին  (չոր  ցամաքային  կլիմա  ունեցողշրջաններ)  և  հունիսին  (համեմատաբար  խոնավ  կլիմա  ունեցող  շրջաններ)։
 Նշված  ամիսներին  հանրապետության  համարյա  ամբողջ  տարածքում  ամենտարի  դիտվում  է  կարկուտ,  մնացած  ամիսներին`  2000  մ-ից  ավելի  բարձրություններում։
  Կարկտային երևույթները բարձր լեռնային շրջաններում դիտվումեն ավելի հաճախ, սակայն փոքր ինտենսիվությամբ։
 äայմանավորված  լեռնագրական  առանձնահատկություններով`  կարկուտով  օրերի  թիվը  հանրապետությունում  բաշխված  է  խիստ  անհամաչափ(աղ. 1)։
  Կարկուտով օրերի տարեկան մեծ քանակով առանձնանում է Արագածիլեռնային զանգվածը։
  Այսպես, հանրապետությունում կարկուտով օրերի միջինտարեկան մեծ արժեք դիտվում է Արագած բ/լ օդերևութաբանական կայանում`8,2 օր (առավելագույնը գրանցվել է 1938թ. և կազմել է 40 օր)։
  Կարկուտով օրերիմիջին  տարեկան  փոքր  արժեք  դիտվում  է  հանրապետության  ցածրադիրշրջաններում և ջրային մակերևույթի վրա։
  Այսպես, Արարատյան դաշտում վերջինս  տատանվում  է  1-3  օր  սահմաններում,  Սևանա  լճի  մերձափնյա  տարածքում` 2-3 օր (լճից հեռանալով՝ այն ավելանում է), Մեղրիում` 1-2 օր։
 Կարկուտով  օրերի  թիվը  ենթարկվում  է  վերընթաց  գոտիականությանօրենքներին։
  Տեղի բարձրության աճմանը զուգընթաց՝ աճում է նաև կարկուտովօրերի  թիվը։
   Սակայն,  կապված  տեղական  առանձնահատկությունների  հետ,երբեմն նկատվոմ է նշված օրինաչափության խախտում։
 Կարկուտով օրերի տարեկան միջին և առավելագույն թիվը 1935-2010 թթ. ընթացքումԱղյուսակ 1.Օրերի թիվը, օրՕդ. կայաններիԱնվանումըԲարձր.,մմիջին  առավել.Ստացվել է սերտ կոռելյացիոն կապ տեղի բարձրության (h) և կարկուտովօրերի թվի միջին տարեկան ( N ) ու առավելագույն ( ) արժեքների միջև։
  Այնհամապատասխանաբար կարելի է արտահայտել հետևյալ հավասարումներով.ՏաշիրՕձունՍտեփանավանԱմասիաԲերդԻջևանՎանաձորԳյումրիԴիլիջանԱպարանՃամբարակՍևան ՀՕԴԱրագած բ/լՖանտանԹալինԱրմավիրՄարտունիԱրտաշատՍիսիանՄեղրիՏարի։
 Առաջին դեպքում կոռելյացիոն գործակիցը կազմել է` , երկրորդ։
   Էլ  ավելի  լավ  արդյունքներ  կստացվեին,  եթե  կարկուտովդեպքում` օրերի տարեկան թվի կախվածությունը քննարկվեր ըստ առանձնացված ագրոկլիմայական մարզերի։
 Ակնհայտ է նաև կարկտով օրերի թվի փոփոխությունն ըստ լանջերի դիրքադրությունների և կողմնադրությունների։
  Սակայն, այն պահանջում է հատուկուսումնասիրություններ։
 Ուսումնասիրվող  ժամանակահատվածի  առավել  ակտիվ  կարկտայինգործունեություն դիտվել է 1936-37, 1939-40, 1942-44, 1947, 1950-51, 1954-55, 1963և 1965թթ., երբ հանրապետության տարածքի զգալի մասում դիտվել է կարկուտով օրերի առավելագույն թիվ, որը 2-3 և ավելի անգամ գերազանցում է բազմամյա միջին թիվը։
  Թույլ կարկտային գործունեություն է նկատվել 1980, 1985,1992-94, 2000թթ.։
  Այդ տարիներին հանրապետության տարածքի զգալի մասումկարկուտ կա՛մ ընդհանրապես չի դիտվել, կա՛մ տարվա ընթացքում կրկնությունը չի գերազանցել 2-3 օրը։
 Ուսումնասիրությունները  ցույց  են  տալիս,  որ  կարկուտի  կրկնությունըմիևնույն վայրում տատանվում է բավական մեծ սահմաններում։
  Այսպես, օրինակ,  Դիլիջան,  Ֆանտան  և  այլ  օդերևութաբանական  կայաններում  առանձինտարիների կարող է տեղալ 10 օրից ավելի կարկուտ։
  Մյուս կողմից, հնարավորեն և այնպիսի տարիներ, երբ կարկուտ ընդհանրապես չի դիտվում։
  Նշենք, որտեղի բարձրության և կլիմայի ցամաքայնության աճման հետ դիտվում է կարկուտի կրկնության  տատանման  տարեկան  լայնույթի  բացարձակ  արժեքի  աճ.Արագած բ/լ օդերևութաբանական կայանում այն կազմում է 40 օր։
  Այդ հանգամանքը, անկասկած, պայմանավորված է առանձին տարիների մթնոլորտի ընդհանուր շրջանառության բնույթով։
 Պարզվել է, որ հանրապետության տարածքում հիմնականում դիտվում էկարկուտով  օրերի  տարեկան  թվի  նվազման  միտում  (նկ.  1)։
   Նման  օրինաչափություն դիտվում է նաև այլ ուսումնասիրությունների արդյունքում [2, 4]։
 Ինչպես  արդեն  նշվել  է,  կարկուտը  մեծ  վնաս  է պատճառում  տնտեսությանը։
  Բնածին վտանգների տեսանկյունից հանրապետության տարածքի մոտ15-17 %-ը գտնվում է կարկտահարության ազդեցության տակ [1, 9]։
  Կարկուտովօրերի տարեկան թվի նվազման միտումը չի նշանակում պատճառած վնասներիկրճատում։
   Պատճառն  այն  է,  որ  կարկտահարության  պատճառած  վնասներիչափերը կախված են տեղացող կարկուտի հատիկների չափերից։
  Գյուղատնտեսական  մշակաբույսերին  զգալի  վնաս  է  պատճառում  մանր  ինտենսիվ  կարկուտը։
  Առավել վտանգավոր է 10-15 մմ տրամագծով կարկուտը։
  Պետք է նշել, որհաճախ նույնիսկ կարկտահարության մեկ դեպքը տարվա ընթացքում կարող էհանգեցնել  գյուղատնտեսական  մշակաբույսերի  բերքի  լիովին  ոչնչացման  այնդեպքում, երբ մեկ այլ շրջանում կարկուտով օրերի մեծ թիվը կարող է պատճառել ոչ զգալի վնաս։
  Դա, իհարկե, կախված է կարկուտի հատիկի մեծությունից,նրա  ինտենսիվությունից,  տևողությունից,  ինչպես  նաև  բույսերի  զարգացմանփուլից և, ի վերջո, կարկտահարության մակերեսից։
 րը, օ ի Տարիները Նկ. 1. Կարկուտով օրերի տարեկան թվի փոփոխության դինամիկան 1935-2010թթ.Ընթացքում՝ ըստ ՀՀ մի քանի օդերևութաբանական կայանների տվյալների1 – Տաշիր; 2 –Ապարան; 3 – Ֆանտան; 4 – Իջևան; 5 – Մարտունի; 6 – ՍիսիանԿարկուտով  օրերի  մեծ  թիվ  դիտվում  է  բարձրլեռնային  շրջաններում  ևառանձին լեռնային բարձրություններում, որտեղ համարյա չեն լինում գյուղատնտեսական մշակաբույսեր։
  Սակայն, պետք է հաշվի առնել, որ հանրապետությունում բնակավայրերը հիմնականում գտնվում են մինչև 2000 մ բարձրությունների  վրա։
   Ավելի  բարձր  տեղակայված  տարածքներում  կարկտահարությունըպատճառում է աննշան կամ ոչ մի վնաս։
  Մյուս կողմից՝ կարկտահարությունիցհիմնականում տուժում են թանկարժեք մշակաբույսերը, առաջին հերթին, խաղողը (մինչև 1500-1600մ բարձրությունները), պտղատուների առանձին տեսակներ  (մինչև  1900-2000մ  բարձրությունները),  ինչպես  նաև  հացահատիկայինմշակաբույսերը։
 Խաղողի և այլ բույսերի ամենամեծ ոչնչացում դիտվում է վեգետացիայիառաջին փուլում։
  Դա պայմանավորված է այդ ժամանակվա օդերևութաբանական պայմանների անկայունությամբ, որն արդյունք է կոնվեկցիայի [5]։
 Հանրապետությունում փորձ է արվում կանխել կարկուտը։
  Սակայն, այդխնդիրը  դեռևս  լիովին  լուծված  չէ։
   Ներկայումս  հանրապետության  կարկտավտանգ շրջաններում (Արմավիրի, Արագածոտնի, Արարատի, Լոռու մարզերում)կան 119 հակակարկտային կայաններ, որոնք պաշտպանում են 9400 հա հողատարածք։
  Չնայած  լեռնային  շրջաններն  ավելի  կարկտավտանգ  են, կարկուտիվնասներն ավելի քիչ են, հետևաբար հակակարկտային կայաններ առաջին հերթին տեղադրվում են այն տարածքներում, որտեղ իրականացվում է գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ինտենսիվ մշակություն։
 Եզրակացություններ և առաջարկություններ։
  Այսպիսով, կարկուտը հիդրոօդերևութաբանական հիմնական աղետներից է, որը մեծ վնաս է պատճառումգյուղատնտեսությանը։
   Հանրապետության  համարյա  ամբողջ  տարածքը  կարկտավտանգ  է։
   Ընդ  որում,  լեռնային  տարածքներում  կարկուտի  պատճառածվնասը կա՛մ ընդհանրապես բացակայում է, կա՛մ աննշան է։
 Կարկուտով օրերի թիվը ինչպես միևնույն, այնպես էլ մոտ գտնվող տարածքներում տատանվում է բավական մեծ սահմաններում։
 Հանրապետության  տարածքում  դիտվում  է  կարկուտով  օրերի  թվի  աճ՝ըստ տեղի բարձրության։
  Տարվա ընթացքում կարկուտով օրերի առավելագույնթիվ գրանցվում է լեռնային և բարձր լեռնային շրջաններում, որտեղ համարյաբացակայում են գյուղատնտեսական մշակաբույսերը։
  Ստացվել է կոռելյացիոնկապ տեղի բարձրության և կարկուտով օրերի տարեկան թվի միջև, որն արտահայտվել է անալիտիկորեն։
  Ստացված կապը կարելի է օգտագործել քիչ ուսումնասիրված և չուսումնասիրված տարածքների կարկուտով օրերի թվի գնահատման համար։
 Հանրապետության տարածքում, ընդհանուր առմամբ, նկատվում է կարկուտով  օրերի  թվի  նվազման  միտում։
   Սակայն,  դա  չի  նշանակում  կարկուտիպատճառած վնասի կրճատում։
  Ուստի, անհրաժեշտ է հատկապես, մեծ ուշադրություն դարձնել կարկուտի թափման ինտենսիվության և տևողության, ինչպես նաև դրա չափի վրա։
 Առաջարկում ենք.•  տարբեր ինտենսիվության և չափի կարկուտի տեղալու հաճախականության,փոփոխության դինամիկայի, պատճառած վնասների մանրամասն և համակարգված ուսումնասիրում ու գնահատում,•  հնարավորինս փոքր տարածքների համար կարկուտի կանխատեսման կարճաժամկետ մեթոդիկաների մշակում,•  սպասարկող կազմակերպություններին և բնակչության լայն զանգվածներինսպասվող  կարկուտի  մասին  նախազգուշացումների  նոր  մեթոդների  մշակում,•  հակակարկտային կայանների տարածական ճիշտ բաշխում,•  հնարավորինս  փոքր  թվով  հակակարկտային  կայաններով  աշխատանքիբարձր արդյունավետության ապահովում,•  կարկուտից  պաշտպանվող  տարածքների  ֆիզիկաաշխարհագրական  առանձնահատկությունների և էկոլոգիական անվտանգության բազմակողմանի և համալիր ուսումնասիրում,•  հակակարկտային կայանների միջոցով ամպերի վրա ազդելու կանոնակարգի կամ մեթոդիկայի մշակում,•  հակակարկտային  կայանների  ազդեցության  գոտին  հատող  թռչող  ապարատների վրա դրանց ներգործության ուսումնասիրում,•  կարկուտի դեմ պայքարի նոր, առավել արդյունավետ եղանակների և միջոցների մշակում։
 Град։
  Закономерности пространственно-временных ¶ ñ ³ Ï ³ Ý á õ Ã Û ո ւ Ý 1.  Աղետների ռիսկերի կառավարումը տեղական մակարդակում։
  Ուսումնամեթոդական  ձեռնարկ/Հ.Մաթևոսյան,  Ա.Չիլինգարյան,  Հ.Սարոյան,  Դ.Հարությունյան, Ս. Շահմուրադյան,Ա.Առաքելյան։
  Հայաստան,Եր.։
 2011,-169էջ։
 2.  Կլիմայական ծառայությունների ներկա վիճակը և զարգացման հեռանկարները  Հայաստանում։
   Հայաստանի  Հանրապետության  արտակարգ  իրավիճակների նախարարություն։
  Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի պետական ծառայություն։
  Եր.։
  2013, - 62 էջ։
 3.  Սուրենյան  Գ.Հ.  Կարկտի  ծագման  աերոսինօպտիկական  պայմաններըԱրարատյան  դաշտում։
   Основные  проблемы  географии  Южного  Кавказа  игеографического факультета (ЕГУ). Ереван, 18-19 марта 2005 года. Ер.։
  изд-воЕГУ, 2005, - с. 102-104. - ISBN 5-8084-0624-2։
 4.  Սուրենյան  Գ.Հ. ՀՀ  եղանակակլիմայական պայմանները  ձևավորող  բարիկական  դաշտերի  սինօպտիկական  վերլուծությունը։
   Աշխարհագրականգիտ. թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսություն։
  Եր.։
 2010, - 145 էջ։
 рологической обсерватории, вып. 3, Ер.։
  1971, - с. 103 – 112. экологии, энерго- и ресурсосбережения։
  сборник трудов ХХII Международной«УкрНТЦ «Энергосталь». – Х.։
  НТМТ, 2014. – с. 210-218.  Տեղեկություններ հեղինակների մասինՄարգարյան Վարդուհի Գուրգենի - աշխ. գիտ. թեկնածու, Երևանի պետական համալսարան, ասիստենտ, E-mail։
  vmargaryan@ysu.amՍիմոնյան Լարիսա Մամիկոնի -ԱԻ նախարարության Հիդրոմետ ծառայություն,Օդերևութաբանության կենտրոնի ագրոօդերևութաբանության բաժնի պետ։

Աշխատանքում ուսումնասիրվել, բացահայտվել և վերլուծվել են կարկուտով  օրերի թվի  տարածաժամանակային  բաշխման  օրինաչափությունները  ՀՀ  տարածքում։
   Որպես  ելակետային  նյութ՝  օգտագործվել  են  ուսումնասիրվող  տարածքում գործող ներկայացուցչական օդերևութաբանական կայանների ԱԻ  նախարարության Հիդրոմետծառայության փաստացի դիտարկումների օրական  տվյալները։
